ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Muzaffer KIRPIK ÇUKUROVA BÖLGESİ KIRAÇ VE TABAN ARAZİ KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN BİBERİYE (Rosmarinus officinalis L.) ÇEŞİTLERİNİN VERİM VE KALİTESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI ADANA, 2005

2 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA BÖLGESİ KIRAÇ VE TABAN ARAZİ KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN BİBERİYE (Rosmarinus officinalis L.) ÇEŞİTLERİNİN VERİM VE KALİTESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Muzaffer KIRPIK DOKTORA TEZİ TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI Bu tez Tarihinde Aşağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oybirliği/Oyçokluğu ile Kabul Edilmiştir. İmza:... İmza:... İmza:... Prof.Dr. Menşure ÖZGÜVEN Prof.Dr. Halis ARIOĞLU Prof.Dr. Saliha KIRICI Danışman Üye Üye İmza:... İmza:... Prof.Dr. Atilla GÜR Yrd.Doç.Dr. Abdulhabip ÖZEL Üye Üye Bu Tez Enstitümüz Tarla Bitkileri Anabilim Dalında Hazırlanmıştır. Kod No: Prof.Dr. Aziz ERTUNÇ Enstitü Müdürü Bu Çalışma Ç.Ü. Araştırma Projeleri Birimi Tarafından Desteklenmiştir. Proje No: FBE.2002.D.232 Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bildirişlerin, çizelge, şekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki Hükümlere tabidir.

3 ÖZ DOKTORA TEZİ ÇUKUROVA BÖLGESİ KIRAÇ VE TABAN ARAZİ KOŞULLARINDA YETİŞTİRİLEN BİBERİYE (Rosmarinus officinalis L.) ÇEŞİTLERİNİN VERİM VE KALİTESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Muzaffer KIRPIK ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI Danışman :Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVEN Yıl-Sayfa : Jüri Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVEN Prof. Dr. Halis ARIOĞLU Prof. Dr. Saliha KIRICI Prof. Dr. Atilla GÜR Yrd.Doç. Dr. Abdulhabip ÖZEL Çukurova Bölgesi kıraç ve taban arazi koşullarında yetiştirilen biberiye (Rosmarinus officinalis L.) genotiplerinin verim ve kalitesini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma yılları arasında, Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanında yürütülmüştür. Denemeler taban ve kıraç koşullarda olmak üzere farklı iki lokasyonda tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuş, denemelerde 15 farklı genotip 40 X 40 cm sıra arası ve üzeri mesafelerle dikilmiş ve yetiştirilmesi sağlanmıştır. Yürütülen bu çalışmada, biberiye (Rosmarinus officinalis L.) genotiplerinin verim ve verim komponentlerinden; bitki boyu, dal sayısı, taze herba verimi, kuru herba verimi, kuru yaprak verimi, kuru yaprak oranı, kuru madde oranı, uçucu yağ oranı, uçucu yağ bileşenleri ve uçucu yağ verimi değerlerinin farklı yetiştirme koşullarına göre sulama sonucu değişim gösterdiği belirlenmiştir. Özellikle, taban koşullarda, kıraç koşullara göre daha yüksek değerler elde edildiği saptanmıştır. Ancak kıraç koşullarda elde edilen verilerinde tatminkar düzeyde olduğu belirtilmelidir. Anahtar Kelimeler: Biberiye, Taze, Kuru, Herba, Yaprak I

4 ABSTRACT PhD THESIS RESEARCHES on the YIELD and QUALITY of ROSEMARY (Rosmarinus officinalis L.) CULTIVARS GROWN in DRYLAND and HIGHLAND CONDITIONS of CUKUROVA REGION Muzaffer KIRPIK DEPARTMENT of FIELD CROPS INSTITUTE of NATURAL and APPLIED SCIENCES UNIVERSITY of ÇUKUROVA Supervisor :Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVEN Year-Pages : Jury Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVEN Prof. Dr. Halis ARIOĞLU Prof. Dr. Saliha KIRICI Prof. Dr. Atilla GÜR Assist Prof. Dr. Abdulhabip ÖZEL This study was conducted in 2003 and 2004 at the Faculty of Agricultural Experimental areas, University of Çukurova, to determine the yield and quality of rosemary (Rosmarinus officinalis L.) varieties grown under dryland and highland conditions of Çukurova region. Field experiments were designed as randomised block designs with three replications at two different locations. 15 different genotypes were grown in 40x40 cm row spacings. In study yield and related components, plant height, number of branches, fresh herbage yield, dry herba yield, dry leaf yield, dry leaf ratio, dry matter ratio, volatile oil ratio, volatile oil compositions and volatile oil yield, responses to different growing conditions were evaluated. It was especially found that the highest values due to irrigation were obtained from highland conditions than dryland conditions. It must be indicated that data obtained from dryland conditions seemed also satisfied. Key Words: Rosemary, Fresh, Dry, Herbage, Leaf II

5 ÖNSÖZ ve TEŞEKKÜR Bana bu çalışma konusunu veren ve çalışmanın değişik aşamalarında gereksinim duyduğum bilgileri esirgemeden açıklayan ve kendi öneri ve deneyimleri ile beni bilgilendiren saygıdeğer hocam Prof. Dr. Menşure ÖZGÜVEN e, bölümümüz olanaklarından faydalanmamı sağlayan Anabilim Dalı Başkanımız Prof. Dr. İbrahim GENÇ' e, arazi ve laboratuvar çalışmalarında yardımlarını esirgemeyen tüm bölüm arkadaşlarıma yardımlarından dolayı teşekkür ederim. III

6 İÇİNDEKİLER SAYFA ÖZ... I ABSTRACT...II ÖNSÖZ ve TEŞEKKÜR...III İÇİNDEKİLER... IV ÇİZELGELER DİZİNİ... VI ŞEKİLLER DİZİNİ...XIII 1.GİRİŞ ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR MATERYAL ve METOT Materyal Deneme Yeri ve Yılı Deneme Materyali Deneme Yeri Toprak Özellikleri Deneme Yeri İklim Özellikleri Metot Deneme Deseni ve Uygulama Tekniği Denemede Uygulanan Agronomik Yöntemler ve Takvimi İncelenen Özellikler ve Yöntemleri İncelenen Özellikler Gaz Kromatografisi Çalışma Koşulları Verilerin İstatistiksel Olarak Değerlendirilmesi ARAŞTIRMA BULGULARI ve TARTIŞMA Bitki Boyu Dal Sayısı Taze Herba Verimi Kuru Herba Verimi Taze Yaprak Verimi Kuru Yaprak Verimi Kuru Madde Oranı Yaprak Oranı...66 IV

7 4.9. Uçucu Yağ Oranı Uçucu Yağ Verimi Uçucu Yağ Bileşenleri SONUÇ ve ÖNERİLER...90 KAYNAKLAR...93 ÖZGEÇMİŞ...97 V

8 ÇİZELGELER DİZİNİ SAYFA Çizelge ve 2004 Yıllarındaki Taban Deneme Alanı Topraklarının Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri...17 Çizelge ve 2004 Yıllarındaki Kıraç Deneme Alanı Topraklarının Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri...17 Çizelge 3.3. Denemenin Yürütüldüğü Ocak-Aralık 2003 Vejetasyon Dönemi ve Uzun Yıllar Ortalamasına Ait İklim Verileri...18 Çizelge 3.4. Denemenin Yürütüldüğü Ocak-Aralık 2004 Vejetasyon Dönemi ve Uzun Yıllar Ortalamasına Ait İklim Verileri...19 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Bitki Boyu Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...24 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Bitki Boyu Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...25 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotiplerinde Saptanan Bitki Boyuna İlişkin Değerler (cm) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...26 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Bitki Boyu Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...27 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Bitki Boyu Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...28 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Bitki Boyuna İlişkin Ortalama Değerler (cm) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...29 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Dal Sayısı Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...30 VI

9 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Dal Sayısı Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...31 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Dal Sayısına İlişkin Ortalama Değerler (adet/bitki) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...32 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Dal Sayısı Verilerine İlişkin Sonuçları...33 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Dal Sayısı Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...34 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Dal Sayısı Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...35 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Taze Herba Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...36 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Taze Herba Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...37 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Taze Herba Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...38 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Taze Herba Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...39 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Taze Herba Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...40 VII

10 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Taze Herba Verimine İlişkin Ortalama Değerler (kg/da) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...41 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Kuru Herba Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...42 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Kuru Herba Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...43 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Kuru Herba Verimine İlişkin Ortalama Değerler (kg/da) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...44 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Kuru Herba Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Kuru Herba Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...46 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Kuru Herba Verimine İlişkin Ortalama Değerler (kg/da) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...47 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Taze Yaprak Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...48 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Taze Yaprak Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...49 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Taze Yaprak Verimine İlişkin Ortalama Değerler (kg/da) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...50 VIII

11 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Taze Yaprak Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...51 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Taze Yaprak Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...52 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotiplerinde Saptanan Taze Yaprak Verimine İlişkin Değerler (kg/da) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...53 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Kuru Yaprak Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...54 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Kuru Yaprak Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...55 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Kuru Yaprak Verimine İlişkin Ortalama Değerler (kg/da) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...56 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Kuru Yaprak Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...57 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Kuru Yaprak Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...58 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Kuru Yaprak Verimine İlişkin Ortalama Değerler (kg/da) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...59 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Kuru Madde Oranı Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...60 IX

12 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Kuru Madde Oranı Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...61 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Kuru Madde Oranına İlişkin Ortalama Değerler (%) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...62 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Kuru Madde Oranı Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...63 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Kuru Madde Oranı Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...64 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Kuru Madde Oranına İlişkin Ortalama Değerler (%) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...65 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Yaprak Oranı Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...66 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Yaprak Oranı Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...67 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Yaprak Oranına İlişkin Ortalama Değerler (%) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...68 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Yaprak Oranı Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...69 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Yaprak Oranı Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...70 X

13 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Yaprak Oranı Verilerine İlişkin Ortalama Değerler (%) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...71 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Uçucu Yağ Oranı Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...72 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Uçucu Yağ Oranı Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...73 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Uçucu Yağ Oranı Verilerine İlişkin Ortalama Değerler (%) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...74 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Uçucu Yağ Oranı Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...75 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Uçucu Yağ Oranı Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...76 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Saptanan Uçucu Yağ Oranı Verilerine İlişkin Ortalama Değerler (%) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...77 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Uçucu Yağ Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...78 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Uçucu Yağ Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...79 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Uçucu Yağ Verimi Verilerine İlişkin Ortalama Değerler (l/da) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...80 XI

14 Çizelge Yılında, Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Uçucu Yağ Verimi Verilerine İlişkin Varyans Analiz Sonuçları...81 Çizelge Yılında, Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Lokasyonların Ortalama Uçucu Yağ Verim Değerleri ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...82 Çizelge Yılında, Farklı Lokasyonlarda Biberiye Genotipleri Yönünden Uçucu Yağ Verimi Verilerine İlişkin Ortalama Değerler (l/da) ve EGF (% 5) e Göre Oluşan Gruplar...83 Çizelge Taban Koşullarda Yetiştirilen Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Saptanan Uçucu Yağ Bileşenleri ve % Oranları Çizelge Kıraç Koşullarda Yetiştirilen Farklı Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Genotiplerinde Saptanan Uçucu Yağ Bileşenleri ve % Oranları XII

15 ŞEKİLLER DİZİNİ SAYFA Şekil 4.1. Hoffmann Genotipinin Uçucu Yağ Bileşenleri Şekil 4.2. Juliwa Genotipinin Uçucu Yağ Bileşenleri Şekil 4.3. Kozan Genotipinin Uçucu Yağ Bileşenleri XIII

16 1 GİRİŞ Muzaffer KIRPIK 1.GİRİŞ Dünyadaki canlı varlıklar, zayıf ve dayanıksız olmaları nedeniyle, hayatta kalabilmek için mevcut tehlike ve hastalıklarla mücadele etmek zorundadırlar. Canlılar alemindeki bazı hayvanların içgüdüsel korunma ve tedavi yollarına karşılık, mükemmel bir varlık olan insan, zekasının verdiği avantajla çareler aramaya başlamış ve korunmayı tehlikenin kaynağında bulmuştur. Tabiattan gelen tehlike ve hastalıkları, yine tabiattan elde edilecek çarelerle yenme yolu seçilmiştir. Buradaki temel düşünce ve felsefi görüş; "Doğada zehir varsa, bu zehrin aşısı ve serumu da olmalıdır" anlayışından hareketle mevcut tehlike ve hastalıkların üstesinden gelmektir. İlaç bitkileri ile ilgili yazılı ilk kaynaklara İsa dan önce (İ.Ö.) 4000 yıllarında rastlanmaktadır. Bundan sonra Sümerler ve Mısırlıların bu konularda daha geniş ve kapsamlı eserler verdikleri bilinmektedir. Diğer birçok kaynaklarda ise, ilaç ve baharat bitkilerinin Avrupa ve diğer kıtalardaki gelişme seyrinden bahsedilmektedir. Milat yıllarında yaşamış olan Amasyalı coğrafya bilgini STRABON, ilaçlık bitkilere ait pek çok bilgiyi kaydetmiş ve bu bilgilerin daha sonraki yıllara ulaşmasını sağlamıştır. İsa dan sonra 1. yüzyılda Çukurova da yaşamış olduğu bilinen DIOSCORIDES, yazdığı bir eserde 500 adet bitkisel drogdan bahsetmiş ve bu eser uzun yıllar birçok dile çevrilerek kullanılmıştır. Orta Çağın sonuna kadar bu konuda fazla bir gelişme olmamıştır. İslamiyet ile birlikte yeni gelişmeler kaydedilmiş ve özellikle 8. ve 9. yüzyıllarda muhtelif bilim dallarında olduğu gibi, tıpta de önemli ilerlemeler sağlanmıştır. Özellikle Türkler İslamiyet i kabul ettikten sonra, gerek tabii ilimlerde, gerekse hekimlikte ve kimyada büyük gelişmeler olmuştur. 11. yüzyılda yaşamış ve "Kanun Medical" isimli beş ciltlik bir eser ortaya koymuş olan İBN İ SİNA, eserinin ikinci cildinde droglardan uzun uzun bahsetmiştir. 12. ve 13. yüzyıllarda yaşamış olan büyük botanik bilgini ZİYAEDDİN İBN EL BAYTAR ( ), yazdığı "Müfradat ı İbn Baytar Fıt-Tıp" isimli kitabında tıbbi bitkiler hakkında çok geniş bilgiler vermiştir. Çünkü bu kişi hem Anadolu da, hem tüm Güney Avrupa da ve hem de Yakın Doğuda seyahat etmiştir. 13. ve 14. yüzyıllarda, Çin den Avrupa ya uzanan İpek Yolu ne kadar meşhur ise, Hindistan ve Hindi-Çin den Avrupa ya giden Baharat Yolu da o kadar meşhurdu 1

17 1 GİRİŞ Muzaffer KIRPIK ve doğunun sahip olduğu ilaç ve baharat zenginliği Avrupa ya akmaktaydı. İleri ki dönemlerde Asya ve Avrupa da, özellikle de kilise ve manastırlar civarında drogluk bitkiler üzerinde durulmuştur. Nasıl ki ilk çağlarda Yunan Medeniyeti sırasında ARISTO ve HIPOKRATES gibi bilim adamları, başta haşhaş olmak üzere ilaçlık bitkilerle uğraşmışlarsa, 14. ve 15. yüzyıllarda da pek çok bilim adamı hem Avrupa, hem de Anadolu ve Asya da bitkisel droglarla meşgul olmuştur. 17. ve 18. asırlardan itibaren bilim adamları dünyanın muhtelif yerlerine ilmi inceleme seyahatleri düzenlemişler ve doğal flora tetkikleri sonucunda alkaloid (bir nevi ilaç ham maddesi) ihtiva eden bitki türleri üzerinde durmuşlardır. Son iki asırda özellikle Anadolu florası ve bitkisel droglar hakkında pek çok eser ortaya konulmuştur. Bu konuda botanikçiler, ziraatçılar ve eczacılar gerek ayrı ayrı ve gerekse birlikte çalışmışlardır. Ortaya konulan eserlerin en önemlilerinden birisi; BOISSIER in yazdığı "The Flora of Orientalis= Doğunun Bitkileri", bir başkası ise DAVIS in yazdığı "The Flora of Turkey=Türkiye nin Bitkileri" isimli kitaplardır. Türkiye ilaç bitkileri aşısından son derece zengin bir potansiyele sahiptir. İlaçlık bitkilerin yayılışına bakıldığında, Anadolu, Ön Asya, Hindistan-Hindi-Çin, Orta Asya, Amerika (Latin ve Orta Amerika), Akdeniz bölgesi ve Doğu Afrika gibi yerlerde yayıldıkları görülür. Ekonomik öneme sahip ilaçlık bitkiler ise, Balkanlar, Anadolu, Hindistan ve Akdeniz Bölgesi nde yayılmış olup, buralarda ticari anlamda ya kültürleri yapılmakta ya da doğal floradan toplanmaktadırlar (Er ve ark. 1997). İnsanoğlu tarihin başlangıcından bu yana doğadan topladığı ürünleri, özellikle de bitkileri gerek gıda maddesi olarak gerekse çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanmıştır. Bilimin gelişmesiyle birlikte, bitkilerin kimyasal bileşimleri belirlenmeye başlanmıştır. Bitkilerin veya doğal maddelerin kimyasal bileşiminin bilinmesi yanında, kimya sanayinin gelişmesi ile doğal maddelerin sentetikleri üretilmiş olup, zamanla doğal olarak kullanılan maddeler yerlerini sentetik olanlarına bırakmışlardır. Buna karşın, doğal olarak kullanılan drogların sayısı halen önemli bir yer tutmaktadır. Sentetik ilaç hammaddelerinin, çeşitli hastalıklar ve diğer amaçlarla kullanımları sonucu bunların asıl etkileri yanında istenmeyen yan etkileri ortaya çıkmıştır. Günümüzde eğilim, özellikle gıda, ilaç ve kozmetik ürünlerinde, doğal drogların kullanımı yönünde artış göstermektedir (Leung ve Foster, 1996). 2

18 1 GİRİŞ Muzaffer KIRPIK Sağlık için kullanılan bitkilerin sayısı eski çağlardan beri devamlı artış göstermiştir. Mezopotamya uygarlığında 250, Yunanlılarda 600, İslam uygarlıklarında ise civarında bitkinin tedavi alanında kullanıldığı bilinmektedir. 19. yüzyılın başlarında ise, bu sayı e çıkmıştır. Halen değişik ülkelerde bitki türünün tedavi edici ve koruyucu olarak kullanıldığı tahmin edilmektedir (Sezik, 2002). Gereksinim duyulan tıbbi bitkilerin büyük kısmı doğal floradan toplanma ile sağlanmaktadır. Tedavide kullanılan bitki sayısının olduğu bilinmektedir (Penso,1978). Türkiye kodeksinde kayıtlı 140 Tıbbi bitki vardır. Fakat Türkiye de 500 kadar bitkinin tedavi amaçlı kullanıldığı bildirilmektedir (Ceylan 1985). Günümüzde tıbbi, aromatik ve baharat bitkileri Dünya ticaretinde önemli bir yere sahip bulunmaktadır. Dünyada tedavide en fazla tıbbi bitki kullanan ve bunları belgeleyen ülkelerin başında Çin gelmekte ve bunu bazı Avrupa ülkeleri izlemektedir. Avrupa ülkeleri bu ürünlerin kalitesi, etkisi ve güvenilirliği konusunda önemli deneyime sahiptir. Bugün, Almanya, Fransa ve İtalya gibi bir çok Avrupa ülkesinde tıbbi bitkilerle tedavi iyice yerleşmiş ve çoğu bitkisel drogun tedavide kullanım masrafları sağlık sigortası kapsamına alınmıştır. Tıbbi İstatistikler Enstitüsünün 1994 yılı verilerine göre, Avrupa Birliği 6 milyar dolarlık perakende satış hacmi ile, bitkisel ilaçlar pazarında en yüksek ciroya sahip bulunmaktadır. Bunu 2.1 milyar dolarla Japonya, 2.3 milyar dolar ile Doğu Asya ülkeleri ve 1.5 milyar dolar ile Kuzey Amerika izlemektedir (Başer 1998) yılında dünya çapında bitkisel ilaçların satış rakamı 19.4 milyar dolara ulaşmıştır. Bu piyasada Avrupa 6.7 milyar dolarlık satışla en önde gelirken, onu Asya (5.1 milyar dolar), Kuzey Amerika (4 milyar dolar) ve Japonya (2.2 milyar dolar) takip etmektedir. Diğer ülkelerin bitkisel ilaç pazarındaki payları ise sadece 1.4 milyar dolardır (Url, 1). Türkiye yılları arasında biberiye dış satımı yapmış ve ortalama 328 ton biberiye satışından $ gelir elde etmiştir (Özgüven ve ark., 2005). Türkiye nin Dünya üzerindeki yeri ve özellikle coğrafi yapısında görülen büyük karışıklık, ikliminde, toprağında dolayısı ile ekolojisinde de büyük farklılıklara yol açmıştır. Kuzeyde yağışı bol ve dağılışı uygun, iklimi yumuşak Karadeniz bölgesi, 3

19 1 GİRİŞ Muzaffer KIRPIK yazları kurak ve kışları hafif Ege ve Akdeniz bölgeleri, doğunun sert, uzun kışlı, kısa yazlı yüksek yaylası ile step karakterli geniş Orta Anadolu, Türkiye ziraatının çok yönlülüğünü meydana getirmiştir. Bu durum, yurdumuzda tıbbi ve aromatik bitkilerden pek çoğunun rastlanmasına yol açmış ve bunların yetiştirilme olanaklarını da beraberinde getirmiştir. Bu çeşitlilik ülkemizde sert ve ılımlı iklim bitkilerinden, hemen hemen bütün subtropik, hatta yarı tropik bitkilere kadar yetişme ve yetiştirilme olanağını sağlamıştır. Aynı zamanda Anadolu nun üç kıtanın arasında yer alması ayrı bir bitki çeşitliliği eklemiştir. Akdeniz makilikleri içerisinde doğal olarak bulunan biberiye (Rosmarinus officinalis L.) Dünya' da Fransa' nın güney bölgesinden başlayarak, ülkemizin de dahil olduğu bir kuşak üzerinde ve Afrika' nın kuzeyinde yer alan ülkeler olan Tunus ve Cezayir kıyılarında doğal olarak yayılış göstermekte ve pek çok ülkede süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizin de Akdeniz iklimi özelliklerine sahip bölgelerinde, Kuzeybatı ve Güney Anadolu ile Adalar genel yayılış sahası içerisinde doğal olarak bulunmakta olup, Çanakkale (Erenköy), İçel (Tarsus), Yüreğir (Mustafalar Köyü) ve Hatay (İskenderun)' da süs bitkisi amacıyla yetiştiriciliği yapılmaktadır (Anonim,1987). Yurdumuzda doğal olarak yetişen biberiye, kuşdili, hasalban, akpüren (Rosmarinus officinalis L.) önemli bir tıbbi ve aromatik bitki türümüzdür. Biberiye cm yükseklikte çalı görünüşünde kışın yaprağını dökmeyen çiçekleri soluk mavi renkli, çok yıllık bitki olarak tarif etmiştir. Genellikle maki florası içerisinde bulunan bu türümüz Güney ve Kuzey-Hat ı Anadolu ve adalarda genel yayılışını yapmaktadır. Mersin ve Adana yöresinde maki florası içerisinde, orman içi boşluklarda, tarla ve üzüm bağları kenarlarında, özellikle de koruma altındaki ağaçlandırma sahaları içerisinde yayılış göstermektedir. Eski Yunan ve Romalılar tarafından çok iyi bilinen biberiye, hem mutfakta hem de tıbbi tedavi amaçlı olarak kullanılmıştır, Hafızayı artırıcı etkisi olduğuna inanılmaktadır, Ayrıca bağlılık sembolü olarak kabul edilmiş ve düğün törenlerinde gelin tacına takılmıştır, Terapi etkisi antik çağlardan beri bilinmektedir, hasta odalarında yakılmak suretiyle havanın temizlenmesinde kullanılmıştır. Biberiyenin, dahilen kabızlığa karşı, hazım sistemi uyarıcısı, safra arttırıcı ve idrar söktürücü olarak, haricen cerahatli (iltihaplı) yaraların tedavisinde, uçucu yağının ise romatizma ağrılarını 4

20 1 GİRİŞ Muzaffer KIRPIK dindirici olarak kullanıldığını belirtmiştir. Biberiye yaprağı tüm veya ufalanmış halde çorbalarda, güveçlerde, sosis, vb. balık ve tavuk yemeklerinde, lezzet verici olarak, uçucu yağı gıda maddelerinde, parfümeride ve kozmetikte (sabun, krem, saç tonikleri, şampuanlar vs.) kullanılmaktadır. Bitki ve ekstreleri antibakteriyel ve antioksidant etkiye sahip olup et ve yağların kalitesinin bozulmadan saklanmasını sağlamaktadır. Biberiyenin yapraklarında % 1-2 oranında uçucu yağ olduğu ve Mersin yöresinde elde edilen kurutulmuş yapraklarda % 1,7 yağ olduğu bildirilmiştir. Çukurova koşullarında uçucu yağ oranını en yüksek % 0,667 bulmuşlardır, uçucu yağların öncelikli olarak türe, varyeteye, agronomik koşulara, hasat zamanına ve proses tipine ve en önemli faktörlerden olan gelişme ortamının çevresel ve ekolojik karakteristiklerine bağlı olduğunu bildirmişlerdir. Ülkemizde en fazla üretimin yapıldığı ve doğal olarak en yoğun olarak bulunduğu, Mersin ve Adana yöresinde biberiyenin doğada bilinçsizce hasat edilmesi (tahra, nacak, tırpan vs. ile) ve toprak seviyesinden, doğal yetişme alanlarının üzüm bağlarına (Tarsus civarında, yeni sanayi bölgelerine ve yerleşim alanlarına) dönüştürülerek tahrip edilmesinden dolayı doğal yayılış alanları her yıl daralmaktadır. Doğal yetişme alanlarının daralmasına rağmen, son yıllarda talepteki artışa paralel olarak doğal alanlardan yapılan hasatta da artış olmaktadır. Nitekim 1997 yılında Tarsus yöresinden 62 ton kuru biberiye yaprağı üretilmiş, 2001 yılında 93 tona Aynı ilçede, 1999 yılında, Türkiye genelinde 226 ton üretim bildirilmişken, Mersin ve Adana yöresindeki doğal populasyonlardan toplam 341 ton kuru yaprak üretimi yapılmıştır (Gülbaba ve ark. 2002). Bu çalışma, Çukurova bölgesi kıraç ve taban arazi koşullarında, Rosmarinus officinalis L. bitkisinin yetiştirilebilme olanakları ile 15 farklı genotipin bu koşullarda verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Böylece kıraç ve taban arazi için verim ve kalite yönünden uygun genotipler de belirlenecektir. Bu araştırmada, son zamanlarda gerek dünyada gerekse ülkemizde ilaç hammaddesi ve gıda desteği olarak kullanılan, biberiye (Rosmarinus officinalis L.) bitkisinin ülkemiz koşullarındaki yetiştirme potansiyeli belirlenerek, hem ülkemiz ürün desenine yeni bir bitkinin katılması hem de yurtdışına dışsatım yapılarak döviz sağlanmasına katkıda bulunulması hedeflenmiştir. 5

21 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Muzaffer KIRPIK 2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR Baytop (1984), halk arasında hasalban, kuşdili, ve biberiye olarak adlandırılan Rosmarinus officinalis in yaprakları % 8 tanen ve % 1-2 uçucu yağ taşıdığını, uçucu yağ, odunsu kısımları hariç tüm bitkiden, özellikle yapraktan su buharı distilasyonu ile elde edildiğini ve bunun renksiz-açık sarı renkli kafur ve cineol kokulu olduğunu belirtmiştir. Simon ve ark. (1984), biberiyenin, Akdeniz kıyısında, kalkerli tepelerde, her daim yeşil kalan, doğal olarak yetişebilen çok yıllık bir bitki olduğunu, bitkinin karakteristik özelliği 1.8 m, linear dizilişli ve dar yapraklarının olduğunu ve Akdeniz ülkelerinde, ABD ve İngiltere de üretildiğini belirtmektedirler. Bitkinin, 9-28 derecede, toprak ph sının , kayalıkdan kumlu topraklara kadar toleranslı, yeterli drenaj ve minimum toprak derinliği 0.20 cm olduğu sürece yetişebileceğini, kış sonu ve ilkbahar başlarında çiçeklendiğini, ciddi hastalık ve zararlısının olmadığını ancak sert kışa dayanmadığını belirtmişlerdir. Kültürü yapılan veya doğal floradan yılda bir veya iki kez hasat edilebileceğini, fakat, coğrafik yapıya ve hava şartlarına göre, uçucu yağ veya kullanım amacına bağlı olarak değişeceğini, dikimden 18 ay sonra hasat edilebileceğini ve kurutma esnasında renk kaybı olabileceğini belirtmişlerdir. Uçucu yağının, 1,8 cineol, alfa pinen, kamphor, bornilacetat, kamphen, linalool, limonen, borneol, mirsen, terpineol ve caryophillen içerdiğini ve uçucu yağının tam çiçekli uçlardan, dallardan ve yapraklarından su buharı destilasyonu ve organik çözücüler kullanılarak elde edilebileceğini belirtmişlerdir. Oleorezin de ticari olarak elde edilebilmektedir. Kuru biberiye yaprakları, tüm veya öğütülmüş olarak çorbalarda, balık, et yemekleri, sosislerde ve kümes hayvanlarında aroma katıcı olarak kullanıldığını, uçucu yağı, gıda ürünlerinde, parfüm, sabun, krem, deodorant, saç toniği ve şampuan gibi kozmetiklerde ve ayrıca alkolsüz içeceklerde kullanıldığını belirtmişlerdir. Bitki ve ekstrakları antibakteriyel ve antioksidant etkili olup, yağ ve etlerin kalitesinin korunmasında da kullanılmaktadır. Birçok varyete ve formları olup, türler süs yada çit bitkisi ve ya kaplama bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Çekici çiçekleri arılar için 6

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı iii ÖZET Yüksek Lisans Tezi AYDIN EKOLOJĐK KOŞULLARINDA FARKLI EKĐM ZAMANI VE SIRA ARALIĞININ ÇEMEN (Trigonella foenum-graecum L.) ĐN VERĐM VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐNE ETKĐSĐ Đmge Đ. TOKBAY Adnan Menderes

Detaylı

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER Dünya üzerinde çay bitkisi, Kuzey yarımkürede yaklaşık 42 0 enlem

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ LIQUIDAMBAR ORIENTALIS ANADOLU SIĞLA AĞACI Muğla Relikt Tarihteki Önemi Kleopatra aşk iksiri ve parfüm olarak kullanmıştır Hipokrat döneminden beri ilaç olarak kullanılmıştır.

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale Ekrem Yüce Dr. Turgay Turna Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Ali Kabaoğlu Safiye Pınar Özer Gökhan Tanyel ÇAYKUR Atatürk

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI YEMLİK PANCAR (HAYVAN PANCARI)

Detaylı

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ SÜRGÜN YAPRAK ÇİÇEK MEYVELER 10 Bitkisel Ürünlerden Yararlanma Şekilleri Şifalı bitkilerden aşağıda belirtilen yöntemler kullanılarak yararlanılmaktadır. İnfusyon (Infusion):

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI KOLZ (rassica napus oleifera L.) 2001 TRIMSL EĞERLERİ

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

Çayın Bitkisel Özellikleri

Çayın Bitkisel Özellikleri Çayın Bitkisel Özellikleri Bir asırlık bir ömre sahip bulunan çay bitkisi doğada büyümeye bırakıldığında zaman bir ağaç görünümünü alır. Görünüş itibarı ile dağınık bir görünüm arz eden bitki yapısı tek

Detaylı

DUFED 4(2) (2015) 77-82

DUFED 4(2) (2015) 77-82 DUFED 4(2) (2015) 77-82 Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi dergi anasayfa: http://www.dufed.org Tek melez mısır genotiplerinin Diyarbakır şartlarındaki performanslarının belirlenmesi Determination

Detaylı

BACTOGEN ORGANİK GÜBRELER,

BACTOGEN ORGANİK GÜBRELER, BACTOGEN ORGANİK GÜBRELER, mikrobiyal formülasyondan ve bitki menşeli doğal ürünlerden oluşur. Bu grupta yer alan gübreler organik tarım modelinde gübre girdisi olarak kullanılırlar. Bitkilerin ihtiyaç

Detaylı

SAMSUN KOŞULLARINDA GELİŞTİRİLEN BAZI TEK MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR

SAMSUN KOŞULLARINDA GELİŞTİRİLEN BAZI TEK MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 229-234 SAMSUN KOŞULLARINDA GELİŞTİRİLEN BAZI TEK MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Ahmet ÖZ Halil KAPAR Karadeniz Tarımsal Araştırma

Detaylı

Taksonomi. Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof)

Taksonomi. Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof) Taksonomi Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof) Anavatanı Hindistan Türkmenistan Baykal Gölü Çevresi Sibirya D.Akdeniz Türkiye Ülkemizde Şikori Akdeniz Böglesinde

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

EKOLOJİK MÜCADELE İÇİN DOĞA İLE EL ELE

EKOLOJİK MÜCADELE İÇİN DOĞA İLE EL ELE EKOLOJİK MÜCADELE İÇİN DOĞA İLE EL ELE HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER Semra Ece AKAT (7-F) Ece TEMİZ (7-F) DANIŞMAN ÖĞRETMEN Pınar ÇALIK ÖZBAY İZMİR 2014 İÇİNDEKİLER 1. Proje özeti...2 2. Projenin amacı...2 3.

Detaylı

Yağ Gülü Yetiştiriciliği

Yağ Gülü Yetiştiriciliği Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Yayın No: 45 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Yağ Gülü Yetiştiriciliği Rafet SARIBAŞ, Hasan ASLANCAN Lütfen Dikkat!... Gül yağı, parfüm ve kozmetik sanayinin yanında antibakteriyel

Detaylı

YURTİÇİ DENEME RAPORU

YURTİÇİ DENEME RAPORU YURTİÇİ DENEME RAPORU PERLA VİTA A+ UYGULAMASININ MARUL VERİM VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ GİRİŞ Marul ve marul grubu sebzeler ülkemizde olduğu gibi dünyada geniş alanlarda üretilmekte ve tüketilmektedir.

Detaylı

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM

Detaylı

I. Balkan Stevia Konferansı

I. Balkan Stevia Konferansı I. Balkan Stevia Konferansı 1 st Balkan Conference of Stevia 14-16 Şubat 2014 YUNANİSTAN-Volos Dr. Ahu ÇINAR 26.03.2014 Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı Stevia ile İlgili

Detaylı

SERA TARIMI VE ÖNEMİ

SERA TARIMI VE ÖNEMİ 2015 SERA TARIMI VE ÖNEMİ Sera Tarımı ve Önemi 1 ÖNEMİ: Ülkemizde kırsal kesimde nüfusun tutulmasının en önemli sorunlarından biri toprak sermaye büyüklüğüdür. Nüfusun hızlı artması sonucu, gittikçe pazarlanan

Detaylı

İncelenen özelliklere ait varyans ve regresyon analiz sonuçları aşağıda verilmiştir.

İncelenen özelliklere ait varyans ve regresyon analiz sonuçları aşağıda verilmiştir. 1-MISIR ISLAH ARAŞTIRMALARI 1.1.Diyarbakır Koşullarında Farklı Ekim Zamanının Şeker Mısırı (Zea mays sacchararata Sturt.) Çeşitlerinde Taze Koçan ve Tane Verimi ile Bazı Tarımsal Özelliklere Etkisi Proje

Detaylı

Bazı Mısır Çeşitlerinde Verim ve Yem Değerleri Üzerine Bir Araştırma (1)

Bazı Mısır Çeşitlerinde Verim ve Yem Değerleri Üzerine Bir Araştırma (1) Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi (J. Agric. Sci.), 2004, 14(1): 47-51 Geliş Tarihi: 08.09.2003 Bazı Mısır Çeşitlerinde Verim ve Yem Değerleri Üzerine Bir Araştırma (1)

Detaylı

YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI ÇEŞİTLER VE SIRA ÜZERİ MESAFELERE GÖRE TEK VE ÇİFT SIRALI EKİM YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI ÇEŞİTLER VE SIRA ÜZERİ MESAFELERE GÖRE TEK VE ÇİFT SIRALI EKİM YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Türkiye 10. Tarla Bitkileri Kongresi, Konya-2013, Kitap2, sayfa 350-357 YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI ÇEŞİTLER VE SIRA ÜZERİ MESAFELERE GÖRE TEK VE ÇİFT SIRALI EKİM YÖNTEMLERİNİN

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI BURÇAK (Vicia ervilia L.) HATLARININ OT VE TOHUM VERİMLERİNİN BELİRLENMESİ

SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI BURÇAK (Vicia ervilia L.) HATLARININ OT VE TOHUM VERİMLERİNİN BELİRLENMESİ OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 26,21(3): 318-322 J. of Fac. of Agric., OMU, 26,21(3): 318-322 SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI BURÇAK (Vicia ervilia L.) HATLARININ OT VE TOHUM VERİMLERİNİN BELİRLENMESİ İlknur

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI HŞHŞ (Papaver somniferum L.) 2005 İÇİNEKİLER Sayfa

Detaylı

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI

8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8ÇEVRE TANZİMİ ve AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARI 8.1. Ağaçlandırma: Bölgemiz imar planı içerisinde yeşil alan olarak ayrılan yerlerin çevre tanzimi ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında; 2009 yılı içerisinde

Detaylı

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI Zir. Yük. Müh. Mine YALÇIN Tarım Ekonomisi Bölümü Zeytincilik Araştırma İstasyonu Bornova 26 Kasım 2014 Tablo 1. Dünya Tane Zeytin

Detaylı

DOĞU AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ OKALİPTÜS ISLAH ÇALIŞMALARI. A. Gani GÜLBABA Orman Yük Mühendisi

DOĞU AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ OKALİPTÜS ISLAH ÇALIŞMALARI. A. Gani GÜLBABA Orman Yük Mühendisi DOĞU AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ OKALİPTÜS ISLAH ÇALIŞMALARI A. Gani GÜLBABA Orman Yük Mühendisi Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Estitüsü PK. 18 33401 TARSUS 1. GİRİŞ Okaliptüs, yurdumuza

Detaylı

Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL

Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL Proje Koordinatörü : Prof. Dr. Ayla GÜRDAL ÖZET Tekirdağ İlinde bulunan iğde bitkisinin farklı kullanım alanlarını bulmak ve bu sayede ekonomiye katkı sağlamak amaçlanmıştır.sanayide İğde bitkisinin meyvesi,çiçeği,çekirdeğinin

Detaylı

Defne ağacı, bahçeye güzellik verir. Defne yaprağı, yemeklerinize lezzet katar. Defne yağlı sabunu ise cildinizi güzelleştirir

Defne ağacı, bahçeye güzellik verir. Defne yaprağı, yemeklerinize lezzet katar. Defne yağlı sabunu ise cildinizi güzelleştirir DEFNE Latince ismi : Laurus nobilis Defne ağacı, bahçeye güzellik verir. Defne yaprağı, yemeklerinize lezzet katar. Defne yağlı sabunu ise cildinizi güzelleştirir Defne Bitkisi: Anavatanı Asya olan Defne,

Detaylı

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN Toprak İsteği Derin Kumlu- tınlı Kısmen kireç içeren Süzek topraklar İdeal toprak Kuru koşullarda Tabanda su tutabilen killi topraklar daha verimli

Detaylı

Çelikle Çay Üretimi. Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi

Çelikle Çay Üretimi. Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi Çelikle Çay Üretimi Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi Nitelikleri, kalitesi ve diğer özellikleri belirlenen çay klonlarının hızlı, yoğun ve ucuz bir şekilde üretilmesi için en uygun yöntemdir. Çelik alınacak

Detaylı

BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı

BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde

Detaylı

Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ

Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ FARKLI ŞEKİL VE DOZLARDA UYGULANAN TKİ HÜMAS IN EKMEKLİK BUĞDAYIN BAYRAK YAPRAK BESİN ELEMENTİ KONSANTRASYONU, VERİM VE TANE PROTEİN KAPSAMINA ETKİLERİ Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ Bu

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Tescil Edilen Çeşitlerin Uygulamaya Aktarılması Bilgi ve İletişim Formu

Tescil Edilen Çeşitlerin Uygulamaya Aktarılması Bilgi ve İletişim Formu Tescil Edilen Çeşitlerin Uygulamaya Aktarılması Bilgi ve İletişim Formu Tescil edilen çeşidin ait olduğu tür: Fagopyrum esculentum Moench (Yaygın Kara Buğday) Çeşidin tescil edilen adı: GÜNEŞ Tescil yılı:

Detaylı

1900 lü yılların başından beri Gemlik te zeytin ve zeytinyağı ticareti yapan bir ailenin mensubuyum. Siyah zeytin, yeşil zeytin, dilimli

1900 lü yılların başından beri Gemlik te zeytin ve zeytinyağı ticareti yapan bir ailenin mensubuyum. Siyah zeytin, yeşil zeytin, dilimli GEMLİK ZEYTİNİ 1900 lü yılların başından beri Gemlik te zeytin ve zeytinyağı ticareti yapan bir ailenin mensubuyum. Siyah zeytin, yeşil zeytin, dilimli zeytin,zeytinyağı, zeytin ezmesi ve bunlarınçeşitlerini

Detaylı

DEĞĐŞĐK AZOT DOZLARININ FLORADAN TOPLANAN KARABAŞ KEKĐK (Thymbra spicata var. spicata L.) in BAZI AGRONOMĐK VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐ ÜZERĐNE ETKĐSĐ

DEĞĐŞĐK AZOT DOZLARININ FLORADAN TOPLANAN KARABAŞ KEKĐK (Thymbra spicata var. spicata L.) in BAZI AGRONOMĐK VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐ ÜZERĐNE ETKĐSĐ ANADOLU, J. of AARI 13 (1) 2003, 132-141 MARA DEĞĐŞĐK AZOT DOZLARININ FLORADAN TOPLANAN KARABAŞ KEKĐK Süleyman KIZIL Özlem TONÇER Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Diyarbakır/TURKEY

Detaylı

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica)

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) SİSTEMATİKTEKİ YERİ Takım: Brassicales Familya: Brassicaceae Cins: Brassica Tür: B. oleracea var. italica SAĞLIK VE BESLENME YÖNÜNDEN Brokkoli, A ve C vitamini,

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Pamuk, Gossypium hirsutum L., Verim, Verim Unsurları, Lif Kalite Özellikleri

Anahtar Kelimeler: Pamuk, Gossypium hirsutum L., Verim, Verim Unsurları, Lif Kalite Özellikleri AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 245-250 AZERBAYCAN DA ELDE EDİLMİŞ BAZI MUTANT PAMUK (Gossypium hirsutum L.) ÇEŞİTLERİNİN ŞANLIURFA KOŞULLARINDA VERİM VE LİF KALİTE ÖZELLİKLERİNİN

Detaylı

GENEL BAKIŞ Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'

GENEL BAKIŞ Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu' ORGANİK GÜBRE GENEL BAKIŞ Günümüzde yaklaşık 7 milyar insanın yaşadığı dünyada 1 milyardan fazla insan açlıkla mücadele etmektedir. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'nun belirlemelerine göre dünya nüfusunun

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

unalkarik@gmail.com YABANCI DİL BİLGİSİ Yabancı Dil / Derecesi KPDS ÜDS TOEFL IELTS

unalkarik@gmail.com YABANCI DİL BİLGİSİ Yabancı Dil / Derecesi KPDS ÜDS TOEFL IELTS KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Ünvan Dr. Ünal KARIK Mühendis Dahili 451 E-mail Doğum Tarihi - Yeri unalkarik@gmail.com 16.07.1973-ERZİNCAN EĞİTİM BİLGİLERİ Doktora Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü-Tarla

Detaylı

Biological Diversity and Conservation. ISSN 1308-8084 Online; ISSN 1308-5301 Print 5/3 (2012) 48-53

Biological Diversity and Conservation. ISSN 1308-8084 Online; ISSN 1308-5301 Print 5/3 (2012) 48-53 www.biodicon.com Biological Diversity and Conservation ISSN 1308-8084 Online; ISSN 1308-5301 Print 5/3 (2012) 48-53 Research article/araştırma makalesi The effect of different sowing dates on yield and

Detaylı

Tebliğ. "Ancak, ilaç sanayiinde kullanılmak üzere ithal edilecek ürünler için, 2 nci maddedeki esaslara göre Kontrol Belgesi aranır.

Tebliğ. Ancak, ilaç sanayiinde kullanılmak üzere ithal edilecek ürünler için, 2 nci maddedeki esaslara göre Kontrol Belgesi aranır. Tebliğ Dış Ticaret Müsteşarlığından: Dış Ticarette Standardizasyon Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Tebliğ No: (25/18) MADDE 1 31/12/24 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Koca Fiğ Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları

Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Koca Fiğ Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.turkjans.com Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Koca Fiğ Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları a Seyithan

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ URUGUAY ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: Nisan 2005 Ülke No: 524 C.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Uruguay Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Demokrasi Coğrafi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSPANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İspanya Krallığı Yönetim Şekli : Parlamenter Monarşi Coğrafi Konumu

Detaylı

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-F Miray DAĞCI Ömür Mehmet KANDEMİR DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı ve Hedefi.. 2 2. Afit

Detaylı

: Safranbolu Esnaf ve Sanaatkarlar Odası Başvuru Sahibinin Adresi :Yenimahalle Sadri Artunç C. Tuncel Apt. K.1 D.2 Safranbolu Karabük Ürünün Adı

: Safranbolu Esnaf ve Sanaatkarlar Odası Başvuru Sahibinin Adresi :Yenimahalle Sadri Artunç C. Tuncel Apt. K.1 D.2 Safranbolu Karabük Ürünün Adı Koruma Tarihi : 21.05.2009 Başvuru No : C2009/009 Coğrafi İşaretin Türü : Menşe Adı Başvuru Sahibi : Safranbolu Esnaf ve Sanaatkarlar Odası Başvuru Sahibinin Adresi :Yenimahalle Sadri Artunç C. Tuncel

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

Archived at http://orgprints.org/21162

Archived at http://orgprints.org/21162 MARMARA BÖLGESİNDE BAZI BİTKİ BESLEME UYGULAMALARININ ORGANİK MEYVE YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KULLANIMI (ÇİLEK) Dr. Burhan ERENOĞLU 1 burhanerenoglu@hotmail.com, Dr. Erol YALÇINKAYA 1 erolyalcinkaya@gmail.com,

Detaylı

BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit

BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit -18, 2-4 arasında ise 40 lt su ile Hum Elit 15 uygulaması

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA DEĞİŞİK KIŞLIK MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

KAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA DEĞİŞİK KIŞLIK MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 285-290 KAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA DEĞİŞİK KIŞLIK MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ÜRETİM VE GELİŞTİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESCİL VE SERTİFİKASYON MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI SORGUM (Sorghum spp.)

Detaylı

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ

ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ ODUN DIŞI ORMAN ÜRÜNLERİ Ülkemizdeki Ormancılık anlayışı; 20. yy. dan sonra Hızlı nüfus artışı Teknolojik gelişmeler Kişi başına düşen gelir düzeyinin artması Eğitim düzeyinin yükselmesi Toplumların değer

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE OKALİPTÜSLERİN YETİŞTİRİLMESİ OLANAKLARI ÜZERİNE YAPILAN ARAŞTIRMA ÇALIŞMALARI. A. GANİ GÜLBABA Orman Yüksek Mühendisi

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE OKALİPTÜSLERİN YETİŞTİRİLMESİ OLANAKLARI ÜZERİNE YAPILAN ARAŞTIRMA ÇALIŞMALARI. A. GANİ GÜLBABA Orman Yüksek Mühendisi GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE OKALİPTÜSLERİN YETİŞTİRİLMESİ OLANAKLARI ÜZERİNE YAPILAN ARAŞTIRMA ÇALIŞMALARI A. GANİ GÜLBABA Orman Yüksek Mühendisi Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü PK. 18 33401

Detaylı

Gübreleme: İlkbahar ve yaz aylarında 3 haftada bir kompoze gübre verilir.

Gübreleme: İlkbahar ve yaz aylarında 3 haftada bir kompoze gübre verilir. AECHMEA Kullanılışı: Güzel çiçekli, dekoratif yapraklı bir bitkidir. Toprak: Humusça zengin yada topraksız karışım uygundur. Gübreleme: İlkbahar ve yaz aylarında 3 haftada bir kompoze gübre verilir. Sulama:

Detaylı

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22 S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22 KONYA YÖRESİNDE FARKLI EKİM ZAMANLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI HAVUÇLARDA KALİTE Tahsin SARI 1 Mustafa PAKSOY 2 1 Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü,

Detaylı

KUŞBABA TARIM-VERMISOL ORGANİK SOLUCAN GÜBRESİ DENEMESİ

KUŞBABA TARIM-VERMISOL ORGANİK SOLUCAN GÜBRESİ DENEMESİ KUŞBABA TARIM-VERMISOL ORGANİK SOLUCAN GÜBRESİ DENEMESİ Vermisol Naturel Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Kuşbaba Tarım arasında yapılan görüşmeler sonucunda Kuşbaba Tarımın Antalya Hacıaliler mevkiinde

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

Porsuk. Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L.

Porsuk. Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L. Porsuk Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L. Genel olarak 15-20 m boylanır. 2-2.5 m çap yapabilir. Yenice - Karakaya (Karabük)

Detaylı

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda Ağaçlandırma çalışmalarına temel oluşturacak tohum sağlanmasını emniyetli hale getirebilmek için yerel ırklardan elde edilen tohum kullanılması doğru bir yaklaşımdır. Aynı türde de olsa orijin denemeleri

Detaylı

Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi

Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi Flue Cured Tütün Çeşidinde Farklı Potasyum Formlarının Kaliteye Etkisi Mahmut Tepecik 1 M.Eşref İrget 2 ÖZET Düzce ili merkeze bağlı Otluoğlu köyünde çiftçi koşullarında yürütülen bu denemede K un farklı

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013 Tarımsal Meteoroloji Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 2 EKİM 201 Prof. Dr. Mustafa Özgürel ve Öğr. Gör. Gülay Pamuk Mengü tarafından yazılan Tarımsal Meteoroloji kitabından faydalanılmıştır. Hava ve İklim ile

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE, Kimya Mühendisi)

Detaylı

Patates te Çözümlerimiz

Patates te Çözümlerimiz Patates te Çözümlerimiz Sürdürülebilir Tarım, yeterli ve kaliteli miktarlarda gıda maddesinin uygun maliyetlerde üretimini, dünya tarımının ekonomik canlılığını, çevrenin ve doğal tarım kaynaklarının

Detaylı

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER Populus nigra Dr. Süleyman GÜLCÜ - 2008 1 KAVAK FİDANI ÜRETİMİ VE FİDANLIK TEKNİĞİ Kavak fidanı yetiştirilmesinde en önemli konuların başında, kaliteli kavak fidanı yetiştirilmesine

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 - E.B. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İrlanda Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 Sera nedir? Bitki büyüme ve gelişmesi için gerekli iklim etmenlerinin

Detaylı

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ

ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ ASC (ANDALUZİT, SİLİSYUM KARBÜR) VE AZS (ANDALUZİT, ZİRKON, SİLİSYUM KARBÜR) MALZEMELERİN ALKALİ VE AŞINMA DİRENÇLERİNİN İNCELENMESİ İlyas CAN*, İbrahim BÜYÜKÇAYIR* *Durer Refrakter Malzemeleri San. Ve

Detaylı

BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ GÜZ YARIYILI BÜTÜNLEME SINAVI PROGRAMI 12.01.2016 Salı

BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ GÜZ YARIYILI BÜTÜNLEME SINAVI PROGRAMI 12.01.2016 Salı Serin İklim Sebzeleri BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ GÜZ YARIYILI BÜTÜNLEME SINAVI PROGRAMI Botanik Matematik Fizik Kimya Bahçe Bit. Fizyolojisi Proje Haz. Tek. Türkiye Meyveciliği Genel Meyvecilik Genel Bağcılık

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur.

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur. Elma Tarihçe İklim İstekleri Elma ılıman, özellikle soğuk ılıman iklim bitkisidir. Akdeniz Bölgesinde 800 m. den yukarı yerlerde yetişir. Yüksek ışık yoğunluğu elmada çok iyi renk oluşumunu sağlar. Elma

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GİRİŞ Sulamanın amacı kültür bitkilerinin ihtiyacı olan suyun, normal yağışlarla karşılanmadığı hallerde insan eliyle toprağa verilmesidir. Tarımsal

Detaylı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi MAHLEP (PRUNUS MAHALEB L.) İN BİTKİ KISIMLARINDA MİNERAL BİLEŞİMİNİN BELİRLENMESİ. Seval Aknil MERALER

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi MAHLEP (PRUNUS MAHALEB L.) İN BİTKİ KISIMLARINDA MİNERAL BİLEŞİMİNİN BELİRLENMESİ. Seval Aknil MERALER MAHLEP (PRUNUS MAHALEB L.) İN BİTKİ KISIMLARINDA MİNERAL BİLEŞİMİNİN BELİRLENMESİ Seval Aknil MERALER YIL: 2010 Sayfa: 56 Bu çalışmada, Mahlep (Prunus mahaleb L.) bitkisinin yaprak, çiçek, meyve, meyve

Detaylı

Ankara Koşullarında Kışlık Kolzada Uygun Ekim Zamanının Belirlenmesi

Ankara Koşullarında Kışlık Kolzada Uygun Ekim Zamanının Belirlenmesi Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2015, 24 (2):96-102 Araştırma Makalesi (Research Article) Ankara Koşullarında Kışlık Kolzada Uygun Ekim Zamanının Belirlenmesi *Mehtap GÜRSOY 1 Farzad

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

HAYVANSAL KAYNAKLI AMİNO ASİT İÇEREN ORGANİK GÜBRE. Çabamız topraklarımız için. www.letafet.co

HAYVANSAL KAYNAKLI AMİNO ASİT İÇEREN ORGANİK GÜBRE. Çabamız topraklarımız için. www.letafet.co HAYVANSAL KAYNAKLI AMİNO ASİT İÇEREN ORGANİK GÜBRE Çabamız topraklarımız için www.letafet.co LETAMİN BASE HAYVANSAL KAYNAKLI AMİNO ASİT İÇEREN SIVI ORGANİK GÜBRE Letafet Uluslararası Pazarlama Gıda Satış

Detaylı

TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Şebnem BORAN Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ Tarım sektörü; insanlar için gerekli gıdaları karşılayan, sanayiye hammadde kaynağı oluşturan, nüfusun

Detaylı

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5. Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Vedat GÜLER DİYARBAKIR KOŞULLARINDA ÇÖRDÜK OTU (Hyssopus officinalis L.) NDA FARKLI GELİŞME DÖNEMLERİNDE VERİM VE MORFOGENETİK VARYABİLİTENİN

Detaylı

Organik Meyve Yetiştiriciliğinin Temel Esasları

Organik Meyve Yetiştiriciliğinin Temel Esasları Yayın No: 42 Yayın Tarihi: 15.11.2011 Organik Meyve Yetiştiriciliğinin Temel Esasları Adem ATASAY Organik Tarım, doğadaki dengeyi koruyan, toprak verimliliğinde devamlılığı sağlayan, hastalık ve zararlıları

Detaylı

PROJE GRUBUMUZ. * Ayla TAMAÇ * * Ayşe AKPINAR * * Betül AYHAN * * Emre SEYHAN *

PROJE GRUBUMUZ. * Ayla TAMAÇ * * Ayşe AKPINAR * * Betül AYHAN * * Emre SEYHAN * PROJE GRUBUMUZ * Ayla TAMAÇ * * Ayşe AKPINAR * * Betül AYHAN * * Emre SEYHAN * PROJENİN AMACI Sivrisineklerle mücadelede doğal çözümler geliştirmek. PROJENİN HEDEFİ Biberiye, fesleğen, lavanta ve okaliptüs

Detaylı