Gelişimsel Çocuk Nörolojisi Derneği Çocuk Sağlığı ve Gelişimi Dergisi 2012 Sayı: 3

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gelişimsel Çocuk Nörolojisi Derneği Çocuk Sağlığı ve Gelişimi Dergisi 2012 Sayı: 3"

Transkript

1 Gelişimsel Çocuk Nörolojisi Derneği Çocuk Sağlığı ve Gelişimi Dergisi 2012 Sayı: 3 ERKEN GİRİŞİM KAVRAMI İÇİNDE ERKEN FİZYOTERAPİ UYGULAMALARININ ÖNEMİ MEVSİMSEL ALLERJİK NEZLE (RİNİT) DERS ZİLİ KİMİN İÇİN ÇALIYOR? BEBEKLERİN GÖRMESİ ÇOCUK VE OYUN DİSLEKSİ BAŞ BİTİ O T İ Z M

2 editör Sevgili anne ve babalar, Okula başlamak her çocuğun yaşamında en önemli olaylardan biridir. Okulda başarılı ve uyumlu olabilmesi için her şeyden önce başlayacağı sınıfa uygun gelişimini tamamlamış olması, arkadaşları ile ilişki kurabilmesi, öğretmeninin önderliğinde eğitimini sürdürebileceği olgunluğa erişmiş olması, dikkat süresinin yeterli ve karşılaşacağı sorunları çözümleyebilecek yeteneklere ulaşmış olması önemlidir. Hamilelik ve doğum süresinde ve bunu izleyen ilk yıllarda sürekli doktor kontrolünde gelişimi izlenen aşıları eksiksiz yapılan çocuğunuzun iki üç yaşından sonra genellikle aile içinde davranışlarına bakılarak sağlığı ve başarısı konusunda gözlemlere dayanarak yaşı uygunsa okula başlamasına karar verilmektedir. Çocuğunuzun okula başlamadan önce kesinlikle genel bir sağlık taramasından geçirilmesi şarttır. Genel bir boy, kilo, baş çevresi gelişimi ile beraber bütün organlarının gözden geçirilmesi önemlidir. Çocuğunuzun arkadaşları gibi hareketli olması herhangi bir organ rahatsızlığının olmadığını göstermez. Özelikle okul başarısında önemli olan görme ve işitme yeteneğinin kontrolü, konuşma becerisi, kelimeleri düzgün söyleyebilmesi, daha da önemlisi söylenenleri yaşına uygun düzeyde kavrayabilmesi ve doğru olarak bir konuyu anlatabilmesi irdelenmelidir. Okul başarısında en önemli konu çocuğun dikkat süresinin başladığı sınıfa uygun olması (örneğin birinci sınıf için kırk beş dakika sınıfta oturabilmesi gibi) sayılabilir. Sınıfta arkadaşlarına uyum sağlayabilmesi ve oyunlara katılabilmesi okul başarısı için önemlidir. Gelişimsel Çocuk Nörolojisi Derneğimiz OKULA HAZIR MIYIZ? programı içinde sorularınızı yanıtlayabilmek için çalışmaktadır. Hepimiz sağlıklı ve okulda başarılı, topluma ve ailesine faydalı bireyler yetiştirmek için varız. Gelişimsel Çocuk Nörolojisi Dernek Başkanı Prof. Dr. Kalbiye YALAZ Yayın Sahibi Gelişimsel Çocuk Nörolojisi Derneği adına Dernek Başkanı Prof. Dr. Kalbiye YALAZ, Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Banu ANLAR Yayına Hazırlayanlar Prof. Dr. Banu ANLAR, Birgül BAYOĞLU, Hande ŞEN, Ayşe VURAL, Handan ERCAN Damla SEYDAN, Hasan OĞUZ Yayına Katkıda Bulunanlar Banu ERGÜNAL, Gülsüm GENÇAY, Yaşar ANLAR, Nesrin ŞENBİL, Kaan TÜRKÖZ

3 GELiŞiMSEL ÇOCUK NÖROLOJiSi DERNEĞi GÇN Derneği, çocukluk çağında sinir sisteminin gelişimsel sorunlarının tanınması ve nedenlerinin ortaya konulması, tedavisi, özellikle bu sorunların önlenmesi konusunda çalışmalar yapmak amacı ile 2007 yılında Prof. Dr. Kalbiye Yalaz önderliğinde Ankara da kurulmuştur. Çocuklarda beyin ve sinir sistemi gelişimi alanında hizmet, eğitim ve araştırma yapmayı hedeflemektedir. Gelişimsel sorunlarla çalışan Çocuk Nörologları, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanları, Çocuk Ruh Sağlığı Uzmanları, Psikologlar, Fizyoterapistler, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Uzmanları, Sosyal Hizmet Uzmanları, Odyolog ve Eğitim Odyologları derneğimize üye olabilir ve dernek çalışmalarına katılabilirler. Nöroloji, Beyin cerrahisi, Kadın Doğum Hastalıkları Uzmanları, Ortopedi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, Kulak Boğaz Burun ve Göz Hastalıkları, Pratisyen Hekim ve Halk Sağlığı Uzmanları, Hemşire, Ebe, Özel Eğitim Öğretmenleri dernek çalışmalarına katkıda bulunabilir, klinik ve eğitim programlarına katılabilirler. Derneğin çalışma konuları; nörolojik gelişim konusunda kitap, broşür, dergi, görsel ve yazılı eğitim materyali yayımlamak; konferanslar, seminerler, kurslar ve kongreler düzenlemek, Gelişimsel Çocuk Nörolojisi alanında araştırma, inceleme ve yayın yapmak ve gelişimsel değerlendirmeyi yaygınlaştırmaktır. Yolumuzdaki Engeller... Eski zamanlarda bir kral, saraya giden yolun üzerine kocaman bir kaya koydurur. Ülkenin en zengin tüccarları, en güçlü kervancıları, saray görevlileri sabahtan öğlene kadar birer birer saraya gelirlerken kral da bakalım neler olacak? diyerek gözlemeye başlar. Gelenler kayanın etrafından dolaşıp saraya girerler. Pek çoğu kralı yüksek sesle eleştirir: Halkından bu kadar vergi alıyor ama yolları temiz tutmuyor. Sonunda bir köylü çıkagelir. Saraya meyve ve sebze getirmektedir. Sırtındaki küfeyi yere indirir, iki eli ile kayaya sarılır ve çok zorlanarak itmeye başlar. Kan ter içinde kalır ama sonunda kayayı da yolun kenarına çeker. Tam küfesini yeniden sırtına almak üzereyken kayanın yerinde bir kesenin durduğunu görür. Açar, kese altın doludur. Bir de kralın notu vardır içinde... Bu altınlar kayayı yoldan çeken kişiye aittir. yazmaktadır. Yolumuza çıkan her engel yaşam koşullarımızı iyileştirecek bir fırsat olabilir mi acaba?

4 ÇOCUK VE OYUN Nurhayat Keskin Doğan, Psikolog Oyun oynayan çocuk öğrenen çocuktur, öğrenen çocuk gelişen çocuktur Oyun, insan hayatını hemen hemen her evresinde var olan bir etkinliktir. Oyun çocuğu terimine ve oyunun bir-iki yaştan sonra ortaya çıktığını düşünmemize karşın, bebeğin erken döneminden itibaren çevreyi keşfetmek için kullandığı en önemli araçtır. Bebekler doğumdan itibaren önce kendi bedenlerini tanımaya çalışırlar. Yaklaşık 2 aylık bir bebek ellerine bakmaya, ellerini hareket ettirerek dikkatini ellerine yöneltmeye başlar. Daha sonra elleriyle neler yapabileceğini keşfetmeye çalışır. Önce yanındaki nesnelere dokunur, onları inceler ve oyun yoluyla keşfettiği nesneleri yine oyun yoluyla yeni araçlar yapmak için kullanır. İşte aslında yaşam boyunca devam eden oyun sürecinin temelleri bebeklik döneminde atılmaya başlar. Çocuklar oyunlarında gerçek yaşantılarını, duygu ve düşüncelerini, kendilerini ve çevreyi algılayış biçimlerini ortaya koyarlar. Çocukların kolaylıkla ulaşabildikleri ilk bilgi kaynağı kuşkusuz ailedir. Aile bireylerinin günlük yaşantısını izleyen çocuk, zamanla onları taklit ederek oyunlarında kullanmaya başlar. Kimi zaman aile bireylerini aynı şekilde olduğu gibi taklit ederken, kimi zaman özellikle hoşnut olmadığı durumlarda daha tepkisel yaklaşımda bulunarak, ebeveynin tam tersi bir role bürünerek oyununu sürdürür. Çocukların oyun sürecini izlediğimizde zamanla çeşitlilik kazandığını fark edebiliriz. Bebeklik döneminde tek başına oyun oynayan çocuk, büyüdükçe çevreye, çevredeki diğer çocuklara ilgi duyar. Oyunlarında diğer çocuklara ve farklı nesnelere yer verir. Sosyalleşmeyle birlikte, artık çocuğun oyununu daha da zenginleşmiş, oyunlar daha karmaşık bir kurgu üzerine oturmuştur. Oyun sadece keşfetmek için kullanılan bir araç olmaktan çıkmış, oyun sırasında koyulan kurallar ile sosyalleşmeyi pekiştiren bir öğrenim aracı olmuştur. Çocuk geliştikçe oyunları da gelişmektedir. O halde oyun çocukların sosyal, duygusal, zihinsel, dil ve hareket gelişimlerini de desteklemektedir. Başlangıçta iki legoyu üst üste koyarak kule yapabilen bir çocuk büyüdükçe bu legolardan ev, araba vb. oyuncaklar üretmeye başlar. Çocuklar iç dünyalarını oyunlarını oyunlarına yansıtırlar. Bu nedenle oyunlar bizim için çok önemli ipuçları içerir. Çocukların oyunlarını izlediğimizde aslında kendimizi, kurallarımızı, doğrularımızı, doğrularımızı ve yanlışlarımızı görebiliriz. Dolayısıyla çocukların oynadıkları oyunlar kendimizi değerlendirmek için bize fırsat sunar. Çoğu zaman belki de çocuklarımız için boş zamanlarda yapılması gereken bir iş gibi düşündüğümüz oyun, öğrenmeye ve gelişime katkısı düşünüldüğünde çocukların aslında en temel uğraşıdır.

5 ERKEN GİRİŞİM KAVRAMI İÇİNDE ERKEN FİZYOTERAPİ UYGULAMALARININ ÖNEMİ Mintaze Kerem Günel, Çocuk Fizyoterapisti, Bobath Terapisti Erken dönem fizyoterapi ve rehabilitasyon programları, hareket gelişimi geri kalabilecek, gelişim aşısından riskli bebeklerde doğar doğmaz başlaması gereken girişimlerdir. Bu uygulamaların önemi dünyada olduğu gibi ülkemizde de giderek anlaşılmaktadır. Riskli bebekler 37 haftanın altında doğan prematüre bebekleri, düşük doğum ağırlıklı bebekleri, ya da menejit, ağır sarılık gibi sorunlar yaşamış olan, hastanede yatması gerekmiş olan bebekleri kapsayan bir gruptur. Gelişimsel geriliğe sebep olan diğer nedenlerden bazıları arasında doğum öncesinde annenin kanama geçirmesi, ateşli hastalık geçirmesi, gebe annenin kan basıncının aşırı düşme ya da yükselmesi, bebeğin doğum sırasında oksijensiz kalması, doğum sonrasında solunum ve kalp sorunları, enfeksiyonlar, tekrarlayan nöbetler ve genetik problemler sayılabilir. Normal çocukta motor, duyusal ve bilişsel gelişim bütünlük gösterir. Herhangi bir nedenle bu bütünlüğün bozulması değişik seviyelerde özür olarak ortaya çıkabilmekte ve normal gelişimi olumsuz yönde etkilemektedir. Çocuğun yaşına uygun gelişim seviyelerinde sorunların tanımlanmasında, özel uygulamalara ihtiyacı olan çocukların belirlenmesinde, motor gelişim problemleri için riskli çocukların takibinde ve tedavi programının etkisini ve yararını kanıtlamada gelişim testleri kullanılmaktadır. Bu testleri bebeği izleyen hekim uygulamalıdır. Fizyoterapistler, riskli bebeğin değerlendirmesinde önemli rol oynarlar. Özellikle kaba ve ince motor gelişimde gecikmesi olan veya gelişimi şüpheli bebekleri değerlendirirler. Erken dönem fizyoterapi yaklaşımları arasında ülkemizde de dünyada olduğu gibi en yaygın kullanılan yöntem Bobath nörogelişimsel tedavi yaklaşımıdır (NGT). Erken dönem NGT yaklaşımlarında amaç; beyinin yenilenmesinden yararlanarak normal hareketlerin gelişimini sağlamak, işlevsel hareket yeteneğini geliştirmek, kas-iskelet şekil bozukluklarını engellemek, duyusal ve motor deneyimleri normalleştirmek, aile eğitimi vermek, nöromotor değişiklikleri düzenli kontrollerle izlemektir. Böylelikle çocuğun fiziksel, bilişsel, psikolojik ve sosyal açılardan mümkün olan en bağımsız seviyeye ulaşması için çalışılır.

6 MEVSİMSEL ALLERJİK NEZLE (RİNİT) Betül Büyüktiryaki, Cansın Saçkesen Soğuk kış günlerinin ardından ısınan havalar baharı müjdelese de bu durum polen duyarlılığı olan çocuklar ve aileleri için mevsimsel allerjik nezle bulgularını arttıracağından endişe yaratabilir. Mevsimsel alerjik nezle, polenlerin havada bol miktarda olduğu dönemde burnun iç yüzeyini döşeyen dokuda meydana gelen iltihabi olayları tanımlamak için kullanılır. Hastalık genellikle küçük yaşlarda, ama bazan ileri yaşlarda başlayabilir. Burun ile birlikte gözlerde de etkilenme olabildiğinden bahar nezlesi olarak da adlandırılmaktadır. Allerjik nezleli çocuklarda polenlere maruz kaldıktan kısa bir süre sonra hapşırma, burunda kaşınma, burun akıntısı ve/veya burun tıkanıklığı görülür. Çocuklar sık sık burunlarını yukarı doğru sildikleri için bu harekete allerjik selam denir ve bu hareket nedeniyle burun üstünde yatay bir çizgi oluşabilir. Bu hastalığa genelde göz nezlesi (allerjik konjunktivit) de eşlik ettiğinden gözlerde kızarıklık, kaşınma, sulanma görülebilir. Burun tıkanıklığı ve damarlardaki dolgunluk gözaltların da şişliğe ve koyulaşmaya neden olur. Geniz akıntısı, baş ağrısı, öksürük eşlik edebilir. Burun tıkanıklığı nedeniyle çocuklar geceleri defalarca uyanır ve sabah yorgun uyanırlar. Yorgunluk, algılama güçlüğü, uyku bozuklukları günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir. Polen mevsiminde atopik dermatit (egzama) olan çocukların şikayetleri artabilir. Piknik yapılmak üzere polenlerin çok olduğu bölgelere gidilirse duyarlılığı olan çocuklarda ürtiker (kurdeşen) gelişebilir. Allerjik nezleli hastaların %10-40 ında astım bulguları eşlik edebilir veya astımı olan çocuklarda hastalığın kontrolü bozulabilir. Bu nedenle polen mevsiminde uzun süreli öksürüklerde çocukların mutlaka muayene edilmesi gerekir. Allerjik nezle tanısında en önemli şey hastanın öyküsüdür. Belirtilerin ne zaman, ne ile karşılaşıldığında ve nasıl ortaya çıktığı sorgulanmalıdır. Açık havada polenlere maruz kalındığında burunda kaşıntı, hapşırma, berrak burun akıntısı oluyorsa bahar nezlesi düşünülmelidir. Kandan yapılan allerjen seviyesi ölçümü ve deriye uygulanan allerji testleri ile bireyin hangi partiküllere allerjisi olduğu saptanabilir. Allerjik nezle tedavisinde allerjenden kaçınma önceliklidir. Bu nedenle polen sayısının arttığı ilkbahar ve yaz başında bahar nezlesi olan kişilerin açık havadaki faaliyetlere ayırdıkları zaman dilimini azaltmaları önerilir. Allerjik nezle tedavisinde ayrıca burna uygulanan burun spreyleri ve ağızdan alınan şurup ya da tabletler ile yakınmalar kontrol altına alınabilir. Allerjik hastalığın şiddeti ve hastanın durumu değerlendirilerek ilaç tedavilerinin hekim tarafından düzenlenmesi önerilir. BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ? Fox ve arkadaşlarının 4-24 ay arası çocuklarda yapmış oldukları çalışmada çocukların yeme sıklığı ve porsiyon büyüklükleri karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada 11 aylığa kadar enerji içeriği ile porsiyon büyüklüğünün ters orantılı olduğu bulunmuştur: Porsiyonlar ne kadar büyükse enerji içeriği de o kadar az olmaktadır (Fox MK, Devaney B, Reidy K, Razarnorakoto C, Ziegler P. Relationship between portion size and energy intake among infants and toddlers: Evidence of self regulation. J Am DietAssoc 2006;106: Bellissimo ve arkadaşları 9-14 yaş grubundaki, televizyon izleyen çocukların bir önceki öğünden beslenme ile ilgili doygunluk hissi uyandıran sinyalleri algılamada gecikmeleri sebebi ile fazladan 280 kalori aldıklarına dikkati çekmek istemişlerdir. (Bellissimo N, Pencharz PB, Thomas SG, Anderson GH. Effect of mealtime on food intake after a glucose preload in boys.pediatr Res 2007;61:745-9).

7 OTİZM Damla SEYDAN Otizm nedir? Otizm kelime anlamı olarak kendine dönük demektir. Otistik bozukluk ise yaşamın ilk 3 yılı içinde ortaya çıkan ve yaşam boyu devam eden, sosyal etkileşimde, sözel ve sözel olmayan iletişimin azlığı, tekrarlayıcı davranışlar, kısıtlı ilgi alanları ile kendini gösteren, karmaşık gelişimsel bir bozukluktur. Otizmin nedenleri nelerdir? Otizmin kesin nedenleri henüz bilinmemekle beraber, bilimsel araştırmalar genetik temeli olduğu görüşünde yoğunlaşmaktadır. Bunun yanısıra beyindeki bazı yapısal farklılıkların ve doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrasında beyinde hasar yaratabilecek dış etkenlerin de otizme neden olabileceği düşünülmektedir. Otistik bozukluğu olan çocuğun davranış özellikleri nelerdir? Göz göze bakmaktan kaçınır veya hiç göz teması kurmazlar. / Huzursuz görünürler. / Normal çocuklar ilk bebeklik döneminden itibaren gülümsemeye karşılık verdikleri halde bu çocuklar bunu seyrek yaparlar. / Seslenildiğinde bakmazlar / Özellikle insan sesine ilgileri zayıftır. / Kucağa alınmaktan ve dokunulmaktan hoşlanmazlar. / Donuk yüz ifadeleri vardır. / Genelde çevrelerinde olup bitenlere karşı duyarsızdırlar. / Yaşıtlarına ilgi göstermezler. Genelde tek başına oyun oynarlar. / Hep aynı şekilde, aynı tür oyuncaklarla oynama isteği gösterirler. / Oyunları genelde tekrarlayıcıdır. / Cee-e oyununa tepki vermezler. / Bay-bay yapmayı öğrenemezler ya da farklı biçimde çok geç taklit ederler. / Konuşmaları gecikir ya da hiç konuşamazlar. / Kendilerinden ben şeklinde söz etmek yerine o ya da isimleri ile söz ederler. / Kelimeleri sürekli tekrarlayabilirler. / Müziğe karşı çok ilgili olabilirler. / Konuşmayı başlatmakta ve sürdürmekte zorlanırlar. / Kıyafetlerinin, odalarındaki ya da evdeki eşyaların yerinin değişmesinden hoşlanmazlar. / Bazı tekrarlayıcı davranışları olabilir. Parmak ucunda yürüme, sallanma, kendi etrafında dönme gibi. / Bazı eşyalara aşırı bağlılık gösterebilirler. / Dönen eşyaları uzun süre izleyebilirler. Tekerlek, çamaşır makinesi gibi. / Eşyaları tanımak için çoğunlukla koklamayı veya ağızlarına götürmeyi tercih ederler. / Bazı çocuklar çok saldırgan olabilirler. / Tehlike ve korku duygusu hissetmezler. / Konuşmayı iletişim için kullanmazlar. İhtiyaçlarını ifade etmek için kullanırlar. / Kullandıkları kelimeler çok sınırlıdır. / Yemek yeme bozuklukları vardır. Bu özelliklerden hepsi birlikte bulunmayabilir. Ayrıca bu özellikler başka sorunlardan da kaynaklanabilir: örneğin işitme kaybı olan bebeklerde de gözlenebilir. Tanı ve ayırıcı tanı için bir çocuk ruh sağlığı uzmanından görüş alınmasında yarar vardır. KAYNAKÇA: Aydın, A. OTİZMDE İLK ADIM. İstanbul: Epsilon yayıncılık, Mart 2008 Wing, L. OTİZM EL REHBERİ. Çeviren: Semra Kunt, Sistem yayıncılık, Şubat Baykoç, N. ÖZEL EĞİTİM. Ankara: Eğiten Kitap, 2011

8 Ders Zili Kimin İçin Çalıyor? Sibel Düzakın, Psikolog A. Şebnem Soysal, Psikolog Çocukları okul çağına gelmiş anne babalar için Eylül de gel bir şarkı sözünden başka çağrışımlara neden olmaya başlar. Çocuk büyümüş, ailesinin korunaklı, güvenli ortamından tek başına, ancak yaşıtları ile birlikte olabileceği sosyal ortama girme zamanı gelmiştir. Bu noktada anne baba önce şu soruyu sorar: Benim minicik kızım ya da küçük oğlum okula gitmeye hazır mı? Belki de bu sorunun derinine inersek karşımıza Ben onu okula göndermeye hazır mıyım? sorusu çıkacaktır. Anne baba olarak önce kendi hazırbulunuşluk düzeyimizi gözden geçirerek başlamalıyız işe. Okul sözcüğünü duyduğunda anne babanın yaşayabileceği kaygı ve korku gibi duyguları çocuklar büyük bir hızla yakalıyor ve aynını yaşıyorlar. Bu duygularla da anne babalar saz çalıp oynayan küçük ağustos böceğine az kaldı; okul başlasın, görürüm ben seni diyebilirler. Burada çocuğun aldığı mesaj ise Okul eğlenceli olmayan bir yer, hatta eğlenceli geçirilen zamanlardan sonra verilen bir ceza oluyor. Böylece çocuğun okula hazır olması da bir başka bahara kalıyor. Oysa ki yaşamın ilk üç yılı ne de keyifle geçmiştir. Üç yıldan sonra çocuğun arkadaş isteği gün geçtikçe artar. Bu, sosyal gereksinmlerin de aynı hızla arttığını gösterir. İşte bu dönemde okul, çocuğun ve ailenin hayatına girmeye başlar. Ancak bu yaş çocuğu sosyal olarak pek çok açılıma ihtiyaç duysa da duygusal olarak diğer yaşlara göre alışmadığı ortamlarda, tanımadığı kişilerle kaldığında huzursuzluk duyar. Çünkü ihtiyaçlarını nasıl karşılayacağını bilmemektedir. Bu noktada öncelikle; Ben okula hazır mıyım? sorusuna cevap bulunduktan sonra çocuk ile ilgili değerlendirmeye geçilmelidir. Bu süreçte çocuk aşağıdaki üç boyutta değerlendirilir. 1- Fiziksel gelişim: Çocuğumuzun kaba ve ince hareket becerilerindeki olgunluğu okula başlama sürecinde önemlidir: Örneğin 5,5 yaşındaki bir çocuğun koşması, zıplaması, 10 saniye kadar tek ayak üzerinde durması, sek-sek oynayabilmesi, bisiklet ya da scooter benzeri denge oyuncaklarını kullanabiliyor olması, havadan gelen bir topu yakalaması ve atması beklenir. El becerileri açısından artık düğme ilikleyebilir olmalı, düz çizgi, daire, kare ve basit insan (çöp adam) resimleri çizebiliyor olmalıdır.

9 Ders Zili Kimin İçin Çalıyor? Sibel Düzakın, Psikolog A. Şebnem Soysal, Psikolog 2- Duygusal Gelişim: Çocuğun okula başlaması ve uyum göstermesindeki anahtar duygusal gelişimdir. Ailesinden, evinden, bildik çevresinden ilk defa ayrılacak olan çocuğun çin okulda kendini rahat hissetmesi için duygusal olgunluk esastır. Beş yaşındaki bir çocuk diğer çocuklarla birlikte oyunlar oynar, paylaşabilir. Oyun sırasında yaratıcıdır. Vücudunu merak eder. Bebeklerin nereden geldiğini merak edip sorabilir. Diğer çocukların veya kardeşlerinin yaptığı şeyleri yapmak ister. Kendi duygularını kelimelerle anlatabilir. Ancak hayalle gerçeğin farkını henüz tam ifade edemez. Kolayca utanır. Yanlış davranınca suçluluk hisseder. 3- Zihinsel Gelişim: Dört yaş ile birlikte çocuklar başkalarının aynı nesneyle ilgili farklı bakış açıları olabileceğini anlamaya başlarlar. Nesneleri şekillerine ve büyüklüklerine göre ayırabilir, sıralayabilirler. En az 4 ana rengi (mavi, sarı, kırmızı, yeşil) doğru söyleyebilirler. On veya daha fazla sayıdaki nesneyi sayabilirler. Zaman kavramını kısmen de olsa anlayabilirler: Günlerin sabah, öğlen ve akşam olarak zamanlara bölündüğünü, yılda 4 mevsim bulunduğunu bilirler. Haftanın bazı günlerini bilebilirler. Zamanın, saat ve dakikalara bölündüğünü ve günlük zaman aralıklarının (rutinlerin) sırasını anlarlar. Örneğin, öğle yemeğinden önce kahvaltı edilir, gibi. Çekindiği bir durumdan kurtulmak ya da isteklerine kavuşmak için yalan sayılabilecek kandırma sözleri kullanabilirler. Çocukların başkalarını kandırma becerisini ne zaman geliştirdikleri konusunda fikirler çelişkilidir. Bazı araştırmacılar, çocukların 3 yaşta bu beceriye sahip olduklarını söylerler ancak çoğu, farkında olarak yalan söylemenin 4 ve 5 yaştan önce gelişmediğini ifade ederler. Her çocuğun saç rengi, göz rengi, ten rengi gibi özellikleri nasıl farklı ise, gelişim özellikleri de birbirinden farklıdır. Her çocuk içinde bulunduğu gelişim döneminin özelliklerini farklı düzeyde taşıyacaktır. Ancak son yapılan düzenleme 66. aydan itibaren çocuklar için eğitime başlamayı zorunlu kılmaktadır. Bu noktada anne babaların çocuklarını okula hazırlamak için bazı öneriler almaları mümkündür. Öncelikle çocuğunuzu gözlemleyin, içinde bulunduğu gelişim döneminin özellikleri konusunda bilgi edinin. Okul kavramını sohbetleriniz, oyunlarınız içine alın. Çocuğa okul tercihini sormayın. Çocuklar henüz bu olgunluğa erişmedikleri için, anlık duygularına göre yanıtlar vereceklerdir. Onun isteklerini de göz önüne alarak bu kararı siz verin. Ev içinde sahip olmadığı alışkanlıkları okulda kazanması yönünde bir beklenti içinde olmayın ya da onu bu konuda zorlamayın. Çocuğu, geride olduğunu düşündüğünüz gelişimsel özellikleri destekleyici etkinliklere yönlendirin. Okulla ilgili kendi duygularınızın ve bunları ne ölçüde çocuğa yansıttığınızın farkına varın. Erken ya da geç okula başlamanın çocuk için farklı bir yaşantı olduğunu ve bu yaşantıya uyum sağlamanın bir süreç gerektirdiğini unutmayın. Başarılar! DİSLEKSİ Demet Açıkgöz, Klinik Nöropsikoloji Uzmanı Disleksisi olan çocuklar derslerine çok çalışmalarına karşın kelimelerdeki sesleri anlamakta zorlanırlar. Genellikle duyduklarını anlamakta güçlük çekerler. Okurken ve yazarken harfleri karıştırabilirler ya da kelimeleri tamamen tersinden okurlar. Bu durum okumayı öğrenmeyi zorlaştırır ve çocuğu okuldan soğutur. Zeka düzeyi normalin üzerinde saptanabilir; ne var ki akademik başarıları ve sosyal uyumları çoğu zaman gerçek kapasitelerinin altındadır. Bu çocuklar ancak psikolog ve psikiatrist tarafından tanınabilirler. Tanı aldıktan sonra özel öğretim ve eğitim-davranış ya da tıbbi tedavi olanaklarıyla ele alınmaları gerekir.

10 BAŞ BİTİ Fikret KÖLEMEN, Dermatolog Baş biti çocuklarda yayılım yaparak ortaya çıkar ve ailelerdeki erişkinlere de geçebilir. Bu çok küçük böcekler saçlı deriyi ısırarak yumurtalarını (sirke) güçlü bir yapışkan ile saçlara bırakılır. Baş biti olan bir kişide kaşınma olmayabilir, ya da özellikle saçlı derinin arkasına doğru ve ensede çok şiddetli kaşıntı olması mümkündür. Kişi bazen yalnızca saçlarda boncuk gibi dizilen sirkeleri far eder. Bit kişiler arasında yakın temas ile birlikte oynayan ve yatan çocuklarda ya da bitli şapkalar, yakalar, yastıklar, yüksek aralıklı mobilyalar, taraklar ya da fırçalar aracılığıyla bulaşır. Bitleri öldürmek için doktorunuzun reçete ettiği ya da önerdiği şampuan veya losyonu kullanın. Şampuan genellikle bol miktarda uygulanıp 5 dakika saçlı deri üzerinde bırakıldıktan sonra durulanır. Losyon genellikle sürüldükten sonra 15 dakika bekletilir ve bölge yıkanır. Gözlerle temas etmesinden kaçının ve çocuklar tarafından içilmesini önlemek için güçlü zehirlerin göz önünde bulunmadığından emin olun. Kaşıntı başarılı bir tedavi uygulanmasını takiben birkaç gün devam edebilir. Tedaviyi yeniden uygulamayın ve doktorunuza danışana dek şampuan ve losyonu tekrar almayın. Ailede bit taşıma olasılığı bulunan herkes aynı anda tedavi edilmelidir. Şampuan ve losyonlar sirkeleri öldürür, ama saçlardan uzaklaştırmaz. Ölü sirkeler tarakla uzaklaştırılamıyor ve rahatsız ediyor ise: 1- Saçı eşit hacimde sirke ve suyu karıştırarak hazırladığınız solüsyonla iyice ıslatın. 2- Saçlı deri iyice ıslandıktan sonra havluya sarın ya da duş bonesi takın. Saçlara yapışan sirkeleri gevşetmek için bu durumda en az 15 dakika bekleyin. 3- İnce dişli tarakla saçı hırpalamadan iyice tarayın. Evcil hayvan dükkanlarında satılan pire tarakları bu iş için uygundur. 4- Saçı iyice durulayın ya da şampuanla yıkayın. 5- İnatçı sirkeler için gerekirse işlemi periyodik olarak tekrarlayın. Not: Yeterli tedaviden sonra bitler ve sirkeler ölür ve bulaşma riski kalmaz. Sirkeler hala saça yapışık olsa dahi çocukların okula gönderilmesinde sakınca yoktur. Evde bazı önlemlerin alınması bitlenmenin diğer aile fertlerine yayılmasını ya da aynı çocuklara yeniden bulaşmasını engeller. Tarak ve fırçaları sıcak sabunlu su ile yıkayın. Şapkalar, giysi yakaları (özellikle kürklü yakalar), çarşaflar ve yastık kılıfları yıkanmalı, kuru temizlemeye verilmeli ya da sıcak ütüyle ütülenmelidir. Bitlenmiş olduğundan şüphelenilen yastıklar, yataklar ve yüksek aralıklı mobilyalar elektrikli süpürge ile süpürülmeli ya da temizlenmelidir. Erişkin bit insan vücudundan uzakta yalnızca birkaç gün yaşayabilir. Bu nedenle bütün giyeceklerin ve mobilyaların temizlenmesi gereksizdir. Çocuğunuzla beraber sevimli oyuncaklar hazırlayabilirsiniz. Süngerden neler yapabilirsiniz bir düşünelim; tavşan, balık, köpek, kedi Oyuncağı oluşturmak için; pullar, boncuklar, renkli ipler ve kurdeleler ve bir sünger alıp, istediğiniz oyuncağı yapıp beraber eğlenceli bir zaman geçirebilirsiniz. (Evde bulunan düğme, iplik, boncuk ve makarnaları da kullanabilirsiniz) İyi eğlenceler...

11 BEBEKLERİN GÖRMESİ Pınar Aydın, Göz Hastalıkları ve Nöro-oftalmoloji Uzmanı Bebekler doğumdan sonra ne kadar görebilirler? Bebekler doğdukları zaman nasıl ki hemen konuşup yürüyemezlerse bizim kadar net de göremezler. Vücutta hareket ve becerileri sağlayan bir çeşit elektrik telleri olan sinirlerin kılıfları doğumdan sonra henüz tamamlanmamış olduğu ve zamanla tamamlandığı için elektrik geçişi olamaz ve görme, konuşma, yürüme zamanla yapılabilir. Bebeklerin doğumdan sonra ne kadar görmeleri gerekir? Aslında çok net ve çok uzağı görmeleri de gerekmez. Görme, tehlikeden korunmak ve besin bulmak için gereklidir. Bebeklerin tehlikeden korunmak için ani gelen yabancıya veya karartıya karşı gözlerini kapama ve ağlama refleksleri vardır. Yemek için de yarım metreden annesini görmesi yeterlidir. Dolayısıyla görmeleri ancak 0,5-1 metre kadardır. Büyüdükçe, hareket başladıkça, yatakta, odada, evde ve ev dışında daha uzaklara ulaşabildikçe görme de bu gereksinmelere koşut olarak artar. İlk zamanlarda sadece yakından büyük ve parlak cisimleri seçebilirken yaş ilerledikçe daha uzaktan, daha küçük ve daha mat cisimleri de seçebilir olurlar. Görme gelişimi 5 yaş civarında tamamlanır, 7 yaş civarında sağlamlaşır. Bu yaştan sonra gelişme devam etmez, bir hastalık yoksa gerileme de olmaz. Tembellik varsa bu yaştan sonra tedavi yararlı olamaz. Görme neye göre gelişir? Görme gereksinme ile ve doğduktan sonra gelişir. Aynı yürüme, konuşma gibi, bu işlevleri sağlayan sinirlerin çevresindeki kılıf tamamlandıkça bu beceriler yapılabilir duruma gelir. Görme kendiliğinden gelişir mi? Görme duyusunun gelişimi bir uyarıcının varlığına bağlıdır. Bu özelliği ile diğer duyular olan işitme - tat alma - koku alma ve dokunmadan farklılaşır. Karanlık bir odada büyüyen bir çocuğun görmesi tam olarak gelişemez. Benzer şekilde katarakt veya kapak düşüklüğü varsa, yani görüntü göze ulaşamıyorsa veya yüksek kırma kusuru varsa, yani görüntü net değilse yine görme gelişemez. Sık karşılaşılan nörolojik sözler (1) Havale : Bilinç kaybı ve kasılmanın birlikte olduğu durum Afazi : Beyindeki hasara bağlı olarak gelişen konuşamama Diplopi Ateşli havale : Çift görme Korea : İstemsiz ani başlayan rastgele hareketler Ataksi Tremor : Uyumlu hareket yapamama : Genellikle 3 yaştan küçük çocuklarda ateşli hastalık sırasında görülen bilinç kaybı ve kasılma : Kasların istemsiz ve peşpeşe kasılması Konuşma bozukluğu : Konuşmadan sorumlu dil ve ve diğer kasların motor bozukluğu Hemipleji : Vücudun bir yarısının felci Parapleji : Vücudun belli bir bölgesinin altında, iki taraflı felç durumu

12 DERNEĞiMiZDEN; Dernek başkanımız Prof. Kalbiye YALAZ Yılın Başarılı Kadın Ödülü töreninde ANGİAD dan plaketini aldı. Nisan ayı makale saatinde Duyu Bütünleme konusunu Doç. Dr. Yeşim Fazıoğlu anlattı. Mayıs ayı makale saatinde ise Çocuklarda Fiziksel Aktivite konusunu Cemil Özal anlattı. 31 Mayıs - 01 Haziran 2012 tarihlerinde Pearson Education ve Gelişimsel Çocuk Nörolojisi Derneği işbirliği ile BAYLEY III Bebek ve Küçük Çocuklar İçin Gelişim Ölçeği adlı eğitim kursu yapıldı. İngiltere den Betty Hutchon yönetiminde düzenlenen kurs 40 katılımcı ile başarılı bir şekilde tamamlandı Haziran 2012 tarihinde Ankara Hacettepe Üniversitesi nde DENVER II Gelişimsel Tarama Testi Sertifika Programı düzenlendi. İlgili programa Türkiye nin çeşitli illerinden Çocuk Gelişim Uzmanları, Fizyoterapistler ve Psikologlar katıldı. GELİŞİMSEL ÇOCUK NÖROLOJİSİ DERNEĞİ Tunalı Hilmi Caddesi Buğday Sokak Kozlar İş Hanı 2. kat 6/34 KAVAKLIDERE/ANKARA Tel: E-posta:

BEYİN GELİŞİMİNİN HİKAYESİ

BEYİN GELİŞİMİNİN HİKAYESİ BEYİN GELİŞİMİNİN HİKAYESİ Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün;

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün; Epilepsi bir kişinin tekrar tekrar epileptik nöbetler geçirmesi ile niteli bir klinik durum yada sendromdur. Epileptik nöbet beyinde zaman zaman ortaya çıkan anormal elektriksel boşalımların sonucu olarak

Detaylı

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir.

Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Konuşma gecikmesi Çocuğun konuşma becerilerinin akranlarına göre belirgin derecede geri kalmasıdır. Gelişimsel aşamalardan birisidir. Aylara göre konuşmanın normal gelişimi: 2. ay mırıldanma, yabancılara

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM

T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM T.C. Artvin Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Programlar ve Kanser Şube Müdürlüğü Ruh Sağlığı Birimi OTİZM BENİ KOŞULSUZ SEVİN! OTİZM NEDİR? O Bireyin sosyal iletişimini, dil

Detaylı

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ VELİ BÜLTENİ MAYIS -2012 ÇOCUK VE KİTAP "EĞİTİM YAŞAM İÇİNDİR" 2 ÇOCUK VE KİTAP Önceleri çocuk için kitap bir oyuncaktır.

Detaylı

ÇOCUĞUNUZUN İŞİTMESİ NORMAL Mİ?

ÇOCUĞUNUZUN İŞİTMESİ NORMAL Mİ? ÇOCUĞUNUZUN İŞİTMESİ NORMAL Mİ? Cerrahi Servisler İnsanlar duyuları aracılığı ile dış dünyayı algılar, ruhsal, zihinsel, sosyal gelişimini sağlar. Duyulardan birinin eksikliği, algılamanın bütünlüğünü

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen hemen tüm insanlar değişik nedenlerle baş ağrısından

Detaylı

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER

MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER MERSİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ÇEKÜSH ŞUBESİ ÇOCUK GELİŞİMCİ DAMLA ATAMER BEBEKLİK DÖNEMİNDE (0 3 YAŞ) ERKEN TANI İÇİN KRİTİK DÖNEMLER Bebeklik dönemi, gelişimin en hızlı ilerlediği dönemdir. Çevrelerine

Detaylı

2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BÜLTEN 5

2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BÜLTEN 5 2011-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BÜLTEN 5 OTİZM NEDİR? Kendi dünyalarında yalıtılmış (izole) otizmli bireyler, farklı ve uzak görünürler ve başkaları ile duygusal bağlar oluşturmazlar. Bu şaşırtıcı beyin

Detaylı

OKUL ÖNCESİNDE OYUN VE HAREKET ETKİNLİĞİ

OKUL ÖNCESİNDE OYUN VE HAREKET ETKİNLİĞİ OKUL ÖNCESİNDE OYUN VE HAREKET ETKİNLİĞİ Oyun bir çocuğun en önemli işidir. Çocuklar oyun ortamında kendilerini serbestçe ifade edip, yaşantılarını yansıtırlar ve dış dünyaya farketmeden hazırlık yaparlar.

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

2. SINIF İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLERİ İÇİN TEST ÇALIŞMASI. Hazırlayan Engin GÜNEY İşitme Engelliler sınıf Öğretmeni

2. SINIF İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLERİ İÇİN TEST ÇALIŞMASI. Hazırlayan Engin GÜNEY İşitme Engelliler sınıf Öğretmeni 2. SINIF İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLERİ İÇİN TEST ÇALIŞMASI Hazırlayan İşitme Engelliler sınıf Öğretmeni 1 Saçları hangisi tarar? o A) Bıçak o B) Tarak o C) Eldiven o D) Makas 2 Hangisi okul eşyası değil?

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI Aile nedir? Toplum içindeki en küçük sosyal kurumdur. Çekirdek aile Ana, baba ve çocuklardan oluşur. Geniş aile ise çeşitli akrabalardan oluşur. Aile kurumunun

Detaylı

CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ

CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ EKİM 2014 AYLIK REHBERLİK BÜLTENİ Çocuğumla Nasıl Oyun Oynayacağım? Oyun nedir? Oyun, çocukların dünyayı algılamalarını, hayal ile gerçek dünya arasında köprü kurmalarını

Detaylı

TANIM. Aşağıdaki gelişim alanlarının bir kaçında ağır ve yaygın yetersizlik ile karekterize edilir;

TANIM. Aşağıdaki gelişim alanlarının bir kaçında ağır ve yaygın yetersizlik ile karekterize edilir; OTİZM TANIM Aşağıdaki gelişim alanlarının bir kaçında ağır ve yaygın yetersizlik ile karekterize edilir; Sosyal etkileşim becerileri, İletişim becerileri Basma kalıp ilgiler, aktiviteler ya da davranışların

Detaylı

O Dil; Çok geniş anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır.

O Dil; Çok geniş anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır. DİL GELİŞİMİ O Dil; Çok geniş anlamıyla dil, düşünce, duygu ve güdüleri, doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır. O Dil gelişimi; seslerin, kelimelerin, sayıların,

Detaylı

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER İÇİNDEKİLER 1. Bölüm ÖZEL EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER Giriş... 3 Türkiye de Özel Eğitim Gerektiren Bireylerle İlgili Sayısal Bilgiler...10 Özel Eğitimde İlkeler...11 Türkiye

Detaylı

Histeri. Histeri, Konversiyonun kelime anlamı döndürmedir.

Histeri. Histeri, Konversiyonun kelime anlamı döndürmedir. Histeri, Konversiyonun kelime anlamı döndürmedir. Konversiyon bozukluğu, altta yatan organik bir neden bulunmaksızın ortaya çıkan, bayılma, felç olma ve duyu kaybı gibi nörolojik belirtilerdir. Hastalar

Detaylı

GELİŞİMİN EN HIZLI OLDUĞU DÖNEMİ 0-3 YAŞTIR Fakat 0-6 yaşın her döneminde çocuğun öğreneceği fiziksel, sosyal, zihinsel, cinsel, duygusal ve ahlaki gö

GELİŞİMİN EN HIZLI OLDUĞU DÖNEMİ 0-3 YAŞTIR Fakat 0-6 yaşın her döneminde çocuğun öğreneceği fiziksel, sosyal, zihinsel, cinsel, duygusal ve ahlaki gö 0-6 YAŞ GELİŞİM ÖZELLİKLERİ KÜÇÜK ADIMLAR ANAOKULU Mehmet Gökay İÇEL. Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen GELİŞİMİN EN HIZLI OLDUĞU DÖNEMİ 0-3 YAŞTIR Fakat 0-6 yaşın her döneminde çocuğun öğreneceği

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI Okul öncesi dönem genel anlamda tüm gelişim alanları açısından temellerin atıldığı

Detaylı

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ

GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ GELİŞİM DÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ 3-6 yaş arasını kapsayan ve okul öncesi dönem adını verdiğimiz süreç çocukların gelişimi açısından oldukça önemlidir. Okul öncesi dönem çocukta büyümenin ve gelişimin en hızlı

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Hamileliğe başlangıç koşulları

Hamileliğe başlangıç koşulları Zeka aslında tek bir kavram değildir. Zekayı oluşturan alt yeteneklere bakıldığında bu yeteneklerin doğuştan getirilen yeteneklerin yanı sıra sonradan kazanılmış, gerek çocuğun kendi çabasıyla edindiği,

Detaylı

GÜVENLİ ANNELİK. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 2016

GÜVENLİ ANNELİK. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 2016 GÜVENLİ ANNELİK Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 2016 Bu sunum; Arş. Gör. Dr. Tuğçe Şanver, Arş. Gör. Dr. Can Keskin ve Prof. Dr. Şevkat Bahar Özvarış tarafından hazırlanmıştır.

Detaylı

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III

ÖNSÖZ... IX 1. 10 12 13 10 14 2. 15 15 3. 20 20 24 27 28 29 30 30 33 34 36 39 40 41 42 III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX 1. Çocuklara Zarar Veren Anne-Baba Davranışları...1 Aşırı Koruyuculuk ve Kısıtlayıcılık...2 Reddetme; Maskelenmiş Mahrumiyet...4 Aşırı Hoşgörü ve Şımartma...5 Aşırı Beklentiler...6

Detaylı

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ EYLÜL 2012 VELİ BÜLTENİ ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU

ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ EYLÜL 2012 VELİ BÜLTENİ ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU ÖZEL ATACAN EĞİTİM KURUMLARI ANAOKULU PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ EYLÜL 2012 VELİ BÜLTENİ ÇOCUKLARDA OKUL KORKUSU OKUL KORKUSU Her yıl milyonlarca çocuk okula başlayıp, neşeyle devam ederken

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

ALLERJİNİN NEDENİ NEDİR?

ALLERJİNİN NEDENİ NEDİR? Saman nezlesi tanımı yanlış isimlendirilmektedir. Çünkü saman bu olaya neden olmaz. Hastalık; akan / kaşınan burun ve göz, hapşırma, boğaz kaşıntısı ve burun, boğazda çok miktarda akıntıdan oluşmaktadır.

Detaylı

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ SUNUM PLANI: Hareketli çocuk kime denir? Klinik ilgi odağı olması gereken çocuklar hangileridir?

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

PSİKOLOJİK REHBERLİK BÖLÜMÜ DANIŞMANLIK VE. Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu

PSİKOLOJİK REHBERLİK BÖLÜMÜ DANIŞMANLIK VE. Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BÖLÜMÜ Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu İÇERİK Rehberlik Birimi Tanıtımı Gelişim Dönemleri ve Okula Uyum Süreçleri Öğrencilerimizin; Zihinsel, bedensel, sosyal ve

Detaylı

Gelişim Analizi P P P P P P P P P P P P P P P P P ÖZ BAKIM BECERİLERİ BİLİŞSEL GELİŞİM Ocak. Tehlikeli olan durumları söyler.

Gelişim Analizi P P P P P P P P P P P P P P P P P ÖZ BAKIM BECERİLERİ BİLİŞSEL GELİŞİM Ocak. Tehlikeli olan durumları söyler. Gelişim Analizi Küçük Kaşifler Tehlikeli olan durumları söyler. 107 Yiyecek ve içeceklerin temizliğine dikkat eder. Giysi ayrıntılarını başarıyla açar ve kapar Ali ALIÇ Temizlik malzemelerini amacına uygun

Detaylı

Bu yüzden kendinizi ve de özellikle çocuğunuzu suçlamak için en ufak bir nedeniniz yoktur!

Bu yüzden kendinizi ve de özellikle çocuğunuzu suçlamak için en ufak bir nedeniniz yoktur! Bit? Sirke? Panik? NYDA ile kolaylıkla gider. Sevgili Anne ve Babalar, eğer doktor çocuğunuzda baş biti tespit ettiyse, bitler ve bitin büyüme evreleriyle etkin bir şekilde mücadele edilmesi en önemli

Detaylı

NİTELİKLİ EBEVEYN-ÇOCUK ETKİLEŞİMİ

NİTELİKLİ EBEVEYN-ÇOCUK ETKİLEŞİMİ NİTELİKLİ EBEVEYN-ÇOCUK ETKİLEŞİMİ Doç. Dr. İbrahim H. Diken Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü Easy ICT Konferansı 1 Ekim 2009, Dumlupınar Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Konferans

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - NİSAN 2014 AİLE İÇİ ŞİDDET Çocuğun sağlıklı bir gelişim göstermesi ve sağlam bir kişilik kazanması için

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları:

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları: OYUN VE ÇOCUK Çocuklar oyunla dünyayı keşfederler, diğer kişilerle kuracakları ilişkileri öğrenirler, kendi yeteneklerini ve güçlerini test ederler, yeni fikirleri denerler ve farklı aktiviteleri deneyecek

Detaylı

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU Formun Amacı: Bu form çocuğun sağlık durumu, psikomotor gelişimi, özbakım gelişimi, sosyal duygusal gelişimi ve davranışsal özelliklerine ilişkin bireysel gereksinimleri

Detaylı

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLAR

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLAR ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLAR 1)ÖZELLİKLERİ 2)KARŞILAŞMA SIKLIĞI 3)TÜRKİYE VE DÜNYADA YAPILAN FAALİYETLER 4)EĞİTİMLERİ 5)AİLEYE VE ÖĞRETMENLERE ÖNERİLER ÖZELLİKLERİ MOTOR GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ZİHİNSEL GELİŞİM

Detaylı

Ses dalgaları. Dış kulağın işitme kanalından geçer. Kulak zarına çarparak titreşir.

Ses dalgaları. Dış kulağın işitme kanalından geçer. Kulak zarına çarparak titreşir. İşitme engelliler İşitme duyusu İşitme duyusu, ses olarak adlandırdığımız mekanik titreşimleri ortaya çıkarabilme yeteneğidir. İşitmenin gerçekleşebilmesinde etkili ve önemli rolü olan organımız kulaktır.

Detaylı

Astım hastalarında görülen öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi yakınmaların sebebi, solunum

Astım hastalarında görülen öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi yakınmaların sebebi, solunum Bölüm 28 Çocuğum Astımlı mı Kalacak? Dr. S. Tolga YAVUZ Astım hastalarında görülen öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi yakınmaların sebebi, solunum yollarında ortaya çıkan ve şiddeti zaman içinde değişmekle

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI Ayşe BAL DOĞUM TARİHİ 06/08/2003 YAŞI 9 KİMLİK BİLGİLERİ ANNE BABA ADI- SOYADI Sabiha Ali DOĞUM TARİHİ 09/06/1973 12/05/1970 MESLEĞİ Ev hanımı

Detaylı

OKULÖNCESİ DÖNEMDE BEDEN EĞİTİMİ

OKULÖNCESİ DÖNEMDE BEDEN EĞİTİMİ OKULÖNCESİ DÖNEMDE BEDEN EĞİTİMİ Harekete Sürükleyici Etkinlikler- 5 dak. İşlevsel Etkinlikler- 10 dak. Grup Etkinlikleri 20 dak. Tüm sınıf Etkinlikleri 5 dak. HAREKETE SÜRÜKLEYİCİ ETKİNLİKLER Yürüme ve

Detaylı

4 YAŞ YUNUSLAR GRUBU HAFTALIK VELİ BÜLTENİ SAYI :1

4 YAŞ YUNUSLAR GRUBU HAFTALIK VELİ BÜLTENİ SAYI :1 Sayfa 2 4 YAŞ YUNUSLAR GRUBU HAFTALIK VELİ BÜLTENİ SAYI :1 DUYU ORGANLARIMIZ 31 EKİM 04 KASIM 4 YAŞ Empati duygusu, sosyallik ve rol model almanın geliştiği bu dönemde; empati duygusunu geliştirici hikayeler

Detaylı

Subkutan spesifik immünoterapi

Subkutan spesifik immünoterapi Subkutan spesifik immünoterapi Hasta için bir bilgi Spesifik immünoterapi Doktorunuzun yaptığı alerji testleri, sizde (veya çocuğunuzda) alerji olduğunu göstermiştir. Gözde kaşınma veya sulanma (= konjunktivitis),

Detaylı

Bazı araştırmacılar, zihinsel engelli olan ve olmayan çocukların oyun türü ve düzeylerini karşılaştırmışlardır.

Bazı araştırmacılar, zihinsel engelli olan ve olmayan çocukların oyun türü ve düzeylerini karşılaştırmışlardır. Engelli Çocuklar Ve Oyun Zihinsel Engelli Çocuklar Zihinsel Engel Doğum öncesinde, doğum anında ve sonrasında çeşitli nedenlere bağlı olarak merkezi sinir sisteminde, daha doğrusu beyinde meydana gelen

Detaylı

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan

Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan Uygun antibiyotik seçeneği ile ilaç yükleme testi nedir? Antibiyotiklere ve bazen de diğer ilaçlara allerji tanımlayan olgularda allerjileri olan ilaç dışında- kullanabilecekleri güvenilir bir antibiyotik

Detaylı

TABURCUYUZ, YA SONRASI?

TABURCUYUZ, YA SONRASI? TABURCUYUZ, YA SONRASI? Uzm. Hemş. Emel DİLEK Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları ABD Annem, 67 yaşında, Emekli öğretmen, HT hastası, 2002 yılında geçirmiş olduğu beyin ameliyatı sonrası

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI İLKOKULU 3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI İLKOKULU 3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI ARALIK KASIM EKİM BEŞ DUYUMUZ KUVVET VE HAREKET MADDEYİ TANIYALIM 1.1.1 Duyu organlarını tanır. 1.1.2. Duyu organlarının temel görevlerini açıklar. 1.1.3. Duyu organlarının sağlığını korumak için yapılması

Detaylı

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ BURUNDAN (NAZAL) UYGULANAN YÜKLEME (PROVOKASYON) TESTLERİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DEHB başlıca 3 alanda bozulmayı içerir: 1) Dikkat eksikliği 2) Hiperaktivite 3) Dürtüsellik Dikkat eksikliği

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür KULLANMA TALİMATI XYZAL 5 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir film tablette 5 mg Levosetirizin dihidroklorür Yardımcı maddeler: Mikrokristalin selülöz, laktoz monohidrat, kolloidal anhidrus

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI BABA ve ÇOCUK PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2013 Tarihsel Süreç İçinde Baba Olma Kavramı Sosyo-ekonomik ve bilimsel gelişmeler, geleneksel aile

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

TED ATAKENT KOLEJİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ

TED ATAKENT KOLEJİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ TED ATAKENT KOLEJİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK SERVİSİ 1. SINIFA HAZIR OLMAK İlkokula başlarken, tüm çocuklar hayatlarında önemli bir adım atmış, yeni bir başlangıç yapmış olurlar. 1. sınıfla birlikte

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

10 Mayıs 2009 tarihinde uygulanan Pep-r Gelişimsel Ölçeği Değerlendirme Sonuçları: Kronolojik Yaş : 3 yaş 9 ay

10 Mayıs 2009 tarihinde uygulanan Pep-r Gelişimsel Ölçeği Değerlendirme Sonuçları: Kronolojik Yaş : 3 yaş 9 ay C. C. 17 Ağustos 2005 doğumlu bir erkek çocuğudur. Eylül 2008 yılında Londra da bir anaokuluna başlamıştır. Annesi, yaşıtlarıyla kıyasladığında aynı iletişim becerilerini gösteremediğini düşündüğünden

Detaylı

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR 13 1.1. Özel Gereksinimli Bireyler 16 1.2. Özel Eğitimin Amacı ve İlkeleri 18 1.3. Özel Eğitimin Önemi 19 1.4. Engelliliğin Genel

Detaylı

DİL VE KONUŞMA BOZUKLUKLARINDA TANI VE TEDAVİ

DİL VE KONUŞMA BOZUKLUKLARINDA TANI VE TEDAVİ DİL VE KONUŞMA BOZUKLUKLARINDA TANI VE TEDAVİ Konuşma Bozuklukları Konuşma Bozuklukları Üç Büyük Kategoriye ayrılabilir: 1. Artikülasyon Hastalıkları 2. Akıcılık Hastalıkları 3. Dil Bozuklukları Konuşma

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ Sağlıklı bir yaşam için vücudun deri, saç, el ayak, ağız ve diş gibi kısımlarının bakımı ve temizliğine önem verilmesi gerekir. Derinin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi ve vücuda

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. KULLANMA TALİMATI ZADİTEN 1 mg tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Her bir tablet 1 mg ketotifene eşdeğer bazda 1.380 mg ketotifen hidrojen fumarat içerir. Yardımcı maddeler: Magnezyum stearat, mısır nişastası,

Detaylı

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir.

Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. KİTAP VE ÇOCUK Türkçe dili etkinlikleri, öğretmen rehberliğinde yapılan grup etkinliklerindendir. Bu etkinlikler öncelikle çocukların dil gelişimleriyle ilgilidir. Türkçe dil etkinlikleri çocuğun kendi

Detaylı

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor.

İnfluenza virüsünün yol açtığı hastalıkların ve ölümlerin çoğu yıllık grip aşıları ile önlenebiliyor. Her yıl milyonlarca kişiyi etkileyen bir solunum yolu enfeksiyonu olan grip, hastaneye yatışı gerektirecek kadar ağır hastalık tablolarına neden olabiliyor. Grip ve sonrasında gelişen akciğer enfeksiyonları

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

ÖĞRETMEN ESRA AKKAYA 3-6 YAŞ ÇOCUK GELİŞİM DÖNEMLERİ VELİ EĞİTİMİ NOTLARI. 3 Yaş Çocuğuna Yaklaşım Nasıl Olmalı?

ÖĞRETMEN ESRA AKKAYA 3-6 YAŞ ÇOCUK GELİŞİM DÖNEMLERİ VELİ EĞİTİMİ NOTLARI. 3 Yaş Çocuğuna Yaklaşım Nasıl Olmalı? 3 Yaş Çocuğuna Yaklaşım Nasıl Olmalı? 3 yaşındaki çocuk elinden gelse dünyayı keşfetmeye çalışır. Kırılabilecek şeyleri kırmaya, kalemlerle bir yerleri çiz meye ihtiyacı vardır. Buna göre bir oda veya

Detaylı

Ders Kod Ders Ad T U L K AKTS DİL. HEM155 Psikoloji MAT171 Temel Matematik I TD101 Türk Dili I Seçmeli Ders Grup 1 6

Ders Kod Ders Ad T U L K AKTS DİL. HEM155 Psikoloji MAT171 Temel Matematik I TD101 Türk Dili I Seçmeli Ders Grup 1 6 ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SÖKE SAĞLIK YÜKSEKOKULU ÇOCUK GELİŞİMİ PROGRAMI 2015/16 ÖĞRETİM PROGRAMI 29.01.2016 1. Yarıyıl ÇGL101 Çocuk Gelişimine Giriş 2 0 0 2 4 ÇGL103 Aile Yaşam Döngüsü ve Aile İçi

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

ÇOCUK VE OYUN 7.HAFTA

ÇOCUK VE OYUN 7.HAFTA ÇOCUK VE OYUN 7.HAFTA ÖZEL EĞİTİM GEREKTİREN ÇOCUKLAR VE OYUN ETKİNLİĞİ Özel Gereksinimli Çocuklara Oyun Yoluyla Eğitim:Bireyin; hayatı boyunca yaş, cinsiyet, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak

Detaylı

4+4+4 YAVRULARIMIZIN ÖZGÜVENSİZ, BAŞARISIZ VE MUTSUZ OLMASINI İSTER MİYİZ? Zeynep okula başlıyor. Canımdan çok sevdiğim kızım.

4+4+4 YAVRULARIMIZIN ÖZGÜVENSİZ, BAŞARISIZ VE MUTSUZ OLMASINI İSTER MİYİZ? Zeynep okula başlıyor. Canımdan çok sevdiğim kızım. 4+4+4 YAVRULARIMIZIN ÖZGÜVENSİZ, BAŞARISIZ VE MUTSUZ OLMASINI İSTER MİYİZ? Zeynep okula başlıyor. Canımdan çok sevdiğim kızım. Heyecanımız dorukta! Çanta, önlük, ders malzemeleri, kışlık giysiler, ayakkabı.

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

5 YAŞ HAZIRLIK GRUBU HAFTALIK VELİ BÜLTENİ SAYI : 1 DUYU ORGANLARIMIZ 31 EKİM-04KASIM

5 YAŞ HAZIRLIK GRUBU HAFTALIK VELİ BÜLTENİ SAYI : 1 DUYU ORGANLARIMIZ 31 EKİM-04KASIM 5 YAŞ HAZIRLIK GRUBU HAFTALIK VELİ BÜLTENİ SAYI : 1 DUYU ORGANLARIMIZ 31 EKİM-04KASIM Sayfa 2 Hiperaktivitenin Tanısı Bir çok çocuk zaman zaman hiperaktif tanımına uygun davranışlar sergileyebilir; fakat

Detaylı

TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ

TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ TEKNOLOJİK GELİŞMELERİN ÇOCUK KALP SAĞLIĞINA OLUMSUZ ETKİLERİ KARTAL KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇOCUK KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ Doç. Dr. Ayşe YILDIRIM Teknolojik gelişmelerin olumsuz

Detaylı

Alerjenler vücudumuzu nasıl etkiler?

Alerjenler vücudumuzu nasıl etkiler? Alerjenler vücudumuzu nasıl etkiler? Alerjik şikâyetler, bağışıklık sistemimizin dışarıdan vücudumuza giren alerjen veya antijen denilen maddelere karşı yanıtı ile meydana gelir. Bu maddeler deri yoluyla,

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

ÇOCUK VE OYUN. Doç. Dr. Ayperi Sığırtmaç. Ç.Ü. Eğitim Fak. İlköğretim Böl. Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalı

ÇOCUK VE OYUN. Doç. Dr. Ayperi Sığırtmaç. Ç.Ü. Eğitim Fak. İlköğretim Böl. Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalı ÇOCUK VE OYUN Doç. Dr. Ayperi Sığırtmaç Ç.Ü. Eğitim Fak. İlköğretim Böl. Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalı Çocuk için çok ciddi bir uğraş olan oyun, aynı zamanda bir eğlence ve öğrenme kaynağıdır.

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni. Çocuk ve Cinsellik

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni. Çocuk ve Cinsellik Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni Çocuk ve Cinsellik Cinsel kimlik kişinin ait olduğu cinsi bilme hissidir. Cinsel kimlik gelişimi, doğumla başlayan ve yetişkinliğe kadar devam eden

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ VE BEYİN ANATOMİSİ 2

SİNİR SİSTEMİ VE BEYİN ANATOMİSİ 2 SİNİR SİSTEMİ VE BEYİN ANATOMİSİ 2 Bilgiyi işlemede büyük rol oynar HİPOKAMPUS Hafıza, öğrenme, bilişsel haritalama ve dikkat ile yakından ilişkilendirilmiştir Bu bölgeye zarar gelmesi öğrenme ve hatırlamada

Detaylı

PAPATYALAR ve PARLAK YILDIZLAR SINIFLARI ŞUBAT AYI BÜLTENİ

PAPATYALAR ve PARLAK YILDIZLAR SINIFLARI ŞUBAT AYI BÜLTENİ PAPATYALAR ve PARLAK YILDIZLAR SINIFLARI ŞUBAT AYI BÜLTENİ KAVRAMLAR *Büyük küçük orta *Sivri-küt *Önünde-arkasında *Alt-üst-orta *Altında-üstünde-ortasında *Arasında *Renk kavramı: Kahverengi, gri *Sayı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. FEKSİNE 180 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Feksofenadin hidroklorür

KULLANMA TALİMATI. FEKSİNE 180 mg film tablet Ağızdan alınır. Etkin madde: Feksofenadin hidroklorür FEKSİNE 180 mg film tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Feksofenadin hidroklorür Yardımcı maddeler: Kroskarmeloz sodyum, mikrokristal selüloz, prejelatinize nişasta, kolloidal anhidr

Detaylı

Aşağıda sizlerle paylaşmak istediğimiz başlıklar bu konuda yol gösterici olacaktır.

Aşağıda sizlerle paylaşmak istediğimiz başlıklar bu konuda yol gösterici olacaktır. Yeni çocuklarımızla tanışmanın, devam eden çocuklarımızı yeniden görmenin heyecanını yaşıyoruz. Hep birlikte keyifli bir eğitim yılı geçireceğimize inanıyoruz. Birlikte geçireceğimiz bu süre, çocuklarımız

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 09 Nisan 2009 02:25 - Son Güncelleme Perşembe, 09 Nisan 2009 02:59

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 09 Nisan 2009 02:25 - Son Güncelleme Perşembe, 09 Nisan 2009 02:59 Alerji Son yıllarda artış gösteren hastalılıklardan biri de alerji... Çağımızın hastalığı... Medeniyet arttıkça, toplumlar hijyene önem vermeye başladıkça alerjik vakalar da artmaya başlıyor. Dünyada en

Detaylı

Hani annemin en büyük yardımcısı olacaktım? Hani birlikte çok eğlenecektik? Kardeşime dokunmama bile izin vermiyor. Kucağıma almak da yasak.

Hani annemin en büyük yardımcısı olacaktım? Hani birlikte çok eğlenecektik? Kardeşime dokunmama bile izin vermiyor. Kucağıma almak da yasak. Bu ayki rehberlik bülteni konumuz Kardeş Kıskançlığı hakkındadır. Sizlere çocuğunuza bu süreçte nasıl yardımcı olabileceğiniz ile ilgili önerilerimiz olacaktır. KARDEŞ KISKANÇLIĞI Neler olduğunu hiç anlamıyorum!

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI T Ü R K İY E HALK SAĞLIĞI KURUM U Van Halk Sağlığı Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI T Ü R K İY E HALK SAĞLIĞI KURUM U Van Halk Sağlığı Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI T Ü R K İY E HALK SAĞLIĞI KURUM U Van Halk Sağlığı Müdürlüğü Sayı : 37.81 1.563-934/ 28/04/2014 Konu : Teklife Davet Tel : Faks : Kurumumuzun ihtiyacı olan (2) kalem Dünya Astım Günü

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI LİSANS DERS PROGRAMI I. SINIF

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI LİSANS DERS PROGRAMI I. SINIF HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI LİSANS DERS PROGRAMI I. SINIF GÜZ DÖNEMİ 1 ÇGL 101 01/02 Çocuk Gelişimine Giriş 2 0 2 2 2 ÇGL 103 01/02 Aile

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. KULLANMA TALİMATI ANTISTAX 180 mg Sert Jelatin Kapsül Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. Yardımcı maddeler: Susuz kolloidal silisyum

Detaylı