İMKB BİLEŞİK 100 ENDEKSİ GETİRİ VOLATİLİTESİNİN ANALİZİ ANALYSIS OF ISTANBUL STOCK EXCHANGE 100 INDEX S RETURN VOLATILITY ABSTRACT

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İMKB BİLEŞİK 100 ENDEKSİ GETİRİ VOLATİLİTESİNİN ANALİZİ ANALYSIS OF ISTANBUL STOCK EXCHANGE 100 INDEX S RETURN VOLATILITY ABSTRACT"

Transkript

1 İsanbul Tcare Ünverses Sosyal Blmler Dergs Yıl:7 Sayı:3 Bahar 008 s İMKB BİLEŞİK 00 ENDEKSİ GETİRİ VOLATİLİTESİNİN ANALİZİ Ünal H. ÖZDEN ÖZET Fnansal serlerde, aşıdıkları özellkler nedenyle doğrusal zaman sers yerne, doğrusal olmayan koşullu değşen varyans modellernn kullanılması gderek daha yaygın hale gelmşr. Bu nedenle çalışmada, doğrusal olmayan koşullu değşen varyans modellernden ARCH, GARCH, EGARCH ve TGARCH modeller le İMKB Bleşk 00 Endeks ger volalelernn modellenmes ve alernaf modeller arasından en y performansı göseren modeln sapanması amaçlanmışır. Çalışmada dönemne lşkn İsanbul Menkul Kıymeler Borsası Bleşk 00 Endeks nn günlük logarmk gerler kullanılmışır. Öncelkle gerlern durağan olup olmadıkları ADF Tes le araşırılmış ve ger sersnn brm kök çermedğ yan durağan olduğu sapanmışır. Daha sonra alernaf ooregresf modeller arasında en y oralama denklem modelnn ARMA(,) olduğuna karar verlmşr. Bunun yanı sıra oralama denklemn arıklarının ARCH eksne sahp olduğu ARCH LM es yapılarak belrlenmşr. Ger sers ARCH eksne sahp olduğundan koşullu değşen varyans modeller ARCH(), GARCH(,), EGARCH(,) ve TGARCH(,) le ahmn edlmşr ve bunlar arasından en y olan modeln TGARCH(,) olduğu sapanmışır. Anahar Kelmeler: Ger, Değşen Varyans, Volale, ARCH, GARCH, EGARCH, TGARCH ANALYSIS OF ISTANBUL STOCK EXCHANGE 00 INDEX S RETURN VOLATILITY ABSTRACT In fnancal seres, nsead of usng lnear me seres, usng nonlnear condonal heeroscedascy model s becomng wdespread because of her characersc. As a resul of hs, modellng of İsanbul Sock Exchance (ISE) 00 Index s reurn volaly wh ARCH, GARCH, EGARCH, TGARCH models and chosng he bes models beween alernave models are he ams of hs sudy. In hs conduced sudy, Isanbul Sock Exchance (ISE) 00 Index s daly closng values beween he daes of and has been used. Prmarly, sableness of reurns s nvesgaed wh ADF es and he es resuls have been apponed ha reurn seres has no un roo n oher words hey are sable. The bes model beween alernave auoregressve models ARMA(,) whch s he bes mean euaon model has been choosen. Addonaly,İ has been seen ha he resds of mean euaon model has he effec of ARCH, hs has been conrolled wh ARCH LM es. Reurn seres have ARCH effec because of hs reason condonal heeroscedascy models ARCH(), GARCH(,), EGARCH(,) and TGARCH(,) has been predced and I has been dedcaed ha he bes model beween hese models s TGARCH(,). Keywords: Reurn, Heeroscedascy, Volaly, ARCH, GARCH, EGARCH, TGARCH Yrd.Doç.Dr., İsanbul Tcare Ünverses, Fen Edebya Faküles, İsask Bölümü, Üsküdar- İsanbul 339

2 . GİRİŞ Son yıllarda, volale olgusu fnansal pyasalarda çok sık karşılaşılan kavramlardan br halne gelmşr. Tanım olarak volale, herhang br değşkenn, belrl br oralama değere göre çok yüksek arış veya azalışlar gösermes anlamına gelmekedr. Volal erm se, genellkle br hsse sened, bono veya herhang br fnansal varlığın fyaında meydana gelen dalgalanmaların büyüklüğünü ve bu dalgalanmaların gerçekleşme sıklığını açıklamak amacıyla kullanılmakadır (Güneş ve Saloğlu, 998: 4). Fnansal pyasalardan br olan hsse seneler pyasasında, ekonomk, syas ve sosyal blg ve konular bağlamındak beklenler fyalarda farklı büyüklüklerde volaleye neden olablmekedr. Özellkle fnansal krzler sırasında oraya çıkan yüksek volale nedenyle, yaırımcılardan bazıları öneml kazançlar elde ederken, bazıları se öneml kayıplar vermekedrler. Çünkü volalenn yüksek olması, üslenlmes gereken rskn de yüksek olmasına neden olur. Genel olarak bu çalışmanın uygulama konusu olan İMKB Bleşk 00 Endeks gerlernn de çok volal olduğu söylenmekedr. İMKB, yaırımcılar çn çok hızlı yükselşlerle öneml br kazanç kaynağı olarak görülmüş olsa da, zaman zaman pek çok yaırımcının zarar emesne neden olmuşur. Fnansal zaman serlernn volalesnn modelleneblmes, serlern özellklernn belrlenmesn gerekrmekedr. Fnansal zaman serler üç emel özellğe sahpr. Bunlar; aşırı basıklık, volale kümelenmes (fnansal varlıkların fyalarındak büyük mkarlı değşmler büyük mkarlı, küçük mkarlı değşmler de yne küçük mkarlı değşmlern akp emes) ve lk olarak Black (976) arafından oraya aılan kaldıraç eksdr (Negaf şokların volaley, pozf şoklardan daha fazla arırdığını ler sürer) (Mazıbaş, 005). Fnansal zaman serler bu özellklerden br veya daha fazlasına sahpse, regresyon modelnde varyansın sab olması varsayımı, geçerl olmamakadır (Kular, 000: 05). Geleneksel ekonomerk modellerde volalenn br ölçüsü olan varyansın, zamana bağlı olarak değşmedğ yan zamandan bağımsız olduğu varsayılmakadır. Ancak fnansal zaman serlernn varyansları genellkle zamana bağlı br şeklde değşkenlk (heeroskedascy) gösermekedr. Bu nedenle, sab varyans (homoskedascy) varsayımı üzerne kurulan geleneksel zaman sers modeller, yeerl olmamaya başlamış ve Engle (98) fnansal varlıkların dnamk özellğnn daha y anlaşılması ve zaman çnde değşen varyansın ahmn edleblmes çn ooregresf koşullu değşen varyans (auoregresf condonal heeroskedascy-arch) modeln gelşrmşr. Daha sonra Bollerslev (986) ARCH modelnn ooregresf harekel oralama modelne dönüşürülmüş hal olan ve geçmş dönem haa karelernn ağırlıklandırılmasına dayanan GARCH (General ARCH) modeln gelşrmşr. GARCH modelnde koşullu varyans üç değşk varyansın oralaması olarak düşünülmekedr: Brncs sab varyans olup uzun dönem oralamaya karşılık gelmekedr; kncs br dönem öncek koşullu varyansır; üçüncüsü se br dönem öncek koşullu varyans hesaplandığında oraya çıkan haa ermdr. Bu üç varyansa verlen ağırlıklar, varyansın yen blgyle brlke ne kadar hızlı değşğn 340

3 ve ne kadar hızlı uzun dönem oralamasına ger döndüğünü belrlemekedr (Güloğlu ve Akman 007: 43-5). Özellkle fnansal varlıklardak volale, olumlu ve olumsuz haberlerden farklı şeklde ekleneblmekedr. Dğer br fade le fnansal varlıkların volales olumlu ve olumsuz şoklara asmerk epkler vereblmekedr. Asmerk epklern oraya çıkığı durumlar çn GARCH modeller yeerl olmamakadır. Çünkü GARCH model şokların volale üzerndek eksn şokların şarenden bağımsız olarak belrler, bu da olumlu (pozf) ve olumsuz (negaf) şokların volale üzerndek eksn ayrışırmamakadır. GARCH modellernn bu eksklğn gdermek çn Nelson (99) koşullu varyansı logarmk modelleyen üsel GARCH (EGARCH) modeln gelşrmşr (Bldrc vd., 007). Bunun yanı sıra, Zakoan (994) pozf ve negaf şokların volale üzerndek eklernn farklı olup olmadığını belrlemek çn eşkl (Threshold) GARCH (TGARCH) modeln önermşr. Bu çalışma, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası Bleşk 00 Endeksnn ger volalesnn ARCH ve GARCH modellernn yanı sıra olumlu ve olumsuz şoklara karşı volalenn asmerk epk verp vermedğnn sapanması çn EGARCH ve TGARCH le modellenmes ve bu modellerden en y olan modeln belrlenmesn amaçlamakadır. Araşırmada ver se olarak dönemne a İMKB Bleşk 00 Endeksnn günlük logarmk gerler kullanılmışır.. MODELLER Değşken vololeye sahp fnansal zaman serlerlernn modellenmesnde, varyansın sab kalmadığını kabul eden, ARCH ve GARCH sınıfı modeller olarak blnen, doğrusal olmayan ekonomerk modeller kullanılmakadır. İMKB Bleşk 00 Endeks nn logarmk gers bu çalışmada ARCH, GARCH, EGARCH ve TGARCH le modellendğnden, bu modellern açıklanmasında fayda vardır... ARCH Model Engle (98) geleneksel zaman sers yönemlerndek haa ermlernn sab varyanslı olma varsayımından farklı olarak; haa ermler u nn dönemndek varyansının geçmş dönemlerdek u nn varyansı le ardışık bağımlı (ookorelasyonlu) olduğunu ler sürmüş ve ARCH modeln gelşrmşr (Engle, 98, ss ). ARCH ın emel düşünces, u'nun dönemndek varyansının ( σ ), ( -) dönemndek haa erm kares olan Genel olarak br ARMA(p,) model, p u e bağlı olmasıdır. y = C + θ y + φ u + u () şeklnde fade edlmekedr. Bu modele koşullu oralama denklem denr. Denklem () den elde edlen haa ermlernn (u ), (-) dönemnde koşullu olarak sıfır oralama ve ( ω α u ) varyans le normal dağıldığı varsayılmakadır; + 34

4 u N[0,( ω + α u )] () Denklem () de u 'nn varyansının, br öncek dönemn haa ermnn karesne bağlı olmasından dolayı bu sürece ARCH () sürec denmekedr. Bu süreç (Koşullu varyans) aşağıdak gb göserlmekedr. = Var( u ) = = V ( u / I ) = ω + αu h σ (3) Burada I -, ( - ) anındak üm blgy, V değer se haa ermlernn koşullu varyansını gösermekedr. Denklemn önem haa ermlernn koşullu varyansını paramerk olarak modellemeye zn vermesdr. Böylelkle fnansal verlern ahmn çn elde edlen yen blgnn varyansı ya da volaley nasıl ekledğ modelleneblmekedr. Buna bağlı olarak volalenn zaman çnde nasıl değşğ de görüleblmekedr. Denklem (3) kullanılarak fnansal varlık gerlernde oraya çıkan beklenmedk gelşme değerler belrleneblr. Bu modelde koşullu varyans, beklenmeyen haa ermlernn (şokların, haberlern ya da sürprzlern) karesne bağlı olan br fonksyon olarak anımlanmışır. ARCH() sürec, genel ARCH () sürec olarak, ω > 0; α 0; α < koşulları alında, + h = Var( u ) = σ = ω + α u + α u α u = ω α u (4) bçmnde göserlmekedr. ARCH yönem uygulanmadan önce ARCH eksnn olup-olmadığının es edlmes gerekmekedr. ARCH eksnn varlığını es emek üzere leraürde önerlen en öneml k es Engle ın (98) ARCH LM es le McLeod ve L nn (983) Q esdr. Uygulamada modeln haa kareler arasında brnc ve daha yüksek dereceden ookorelasyon sürecne dayanan ARCH LM es yoğunlukla erch edlmekedr (Özbey, 005: ). Engle ın önerdğ ARCH LM es; Denklem (5) den elde edlen haa ermlernn karelernn ( u ) Denklem (6) dak gb modellenerek gerçekleşrlmekedr. y + = C + θ y + θ y θ p y p u (5) = C + uˆ + α uˆ αu ˆ u ˆ α + v (6) LM es çn kurulacak hpoezde ARCH eksnn varlığının esp haaların beyaz gürülü sürecne sahp olduğunu fade eden H 0 hpoezne karşı, ARCH eksne sahp haaların varlığını göseren alernaf hpoez es edlr (Sevükekn ve Nargeleçekenler, 006: 43-65). ˆ 34

5 H H 0 = α = α =... = α = 0 = En az br α > 0 ARCH LM es sask değer, T gözlem sayısı olmak üzere LM ARCH =(T-)*R formülü le hesaplanır (Gürş ve Çağlayan, 000: 35-39). LM sasğ, serbeslk derecel K-kare ( χ ) dağılımına sahpr. H 0 hpoeznn reddedlmes le brlke ookorelasyonlu olduğu anlaşılan en küçük kareler arıklarının kareler, modelde ARCH eksnn varlığını oraya çıkaracakır. Eknn varlığı oraya çıkarıldıkan sonra, modeldek regresyon (oralama) denklem le yardımcı regresyon (koşullu varyans) denklem ahmn edleblmekedr... GARCH Model Tm Bollerslev n (986) anımış olduğu GARCH modellernde dönemndek koşullu varyans (h ) yalnız haa ermlernn geçmş değerlernn karesne bağlı değl, aynı zamanda geçmşek koşullu varyanslara da bağlıdır. Yan haa ermlernn varyansı hem kend geçmş değerlernden hem de koşullu varyans değerlernden eklenr. Haa karelernn geckme uzunluğu ve ooregresf kısmının geckme uzunluğu da p le fade edldğnde genel br GARCH(p,) sürec, ω > 0; α 0; 0; α + β < koşulları alında; β j = p + j j j= h p j= j + ω β h α u (8) şeklnde yazılablmekedr. Bu modeln paramerelernn kesrmnde En Çok Olablrlk (Maxmum Lkelhood) yönem kullanılmakadır. Uygulamada volalenn ahmn çn en çok kullanılan model GARCH(,) ( h = ω + αu + βh ) modeldr. Ayrıca bu model ekonomerk ve fnansal zaman serlernn karakersklern (volalesn) açıklamak çn yeerl görülmekedr (Hansen ve Lunde, 005: ). Bunun yanı sıra, GARCH(p,) sürec, p=0 ken ARCH() sürecne ndrgenmekedr ve p==0 ken u beyaz gürülü özellğne sahp olacakır. Modeln geçerllğ açısından; koşullu varyans denklem yazıldıkan sonra ahmn edlen ARCH ve GARCH modelnn paramereler le lgl k koşul aranmakadır. Bunlardan lk negaf olmama koşulu olarak blnen varyansın pozf olablmes çn koşullu varyans denklemnn sağındak sab kasayının sıfırdan büyük ( ω > 0 ) ve dğer değşkenlern kasayılarının sıfıra eş ya da büyük olmasıdır ( α 0; β j 0,,,..,). İknc koşul se, ooregresf modellerle lgl durağanlık koşuludur. Durağanlığın sağlanablmes çn koşullu varyans denklemnn sağında bulunan sab dışındak dğer büün paramerelern oplamının brden küçük çıkması gerekmekedr. (7) 343

6 .3. EGARCH Model GARCH modellernn en öneml eksklklernden br pozf ve negaf şoklara karşı volalenn smerk epk verdğn varsaymasıdır. Ancak bu varsayımın geçerl olmadığı durumlar da mümkün olmakadır yan volalenn şoklara karşı asmerk epk verdğ durumlarda söz konusudur. Fnansal zaman serlerndek kaldıraç eksnn modellenmesnde yeersz kalan GARCH modeller yerne bu eksklğn gderleblmes çn lk olarak Nelson (99) arafından üsel GARCH (EGARCH) modeller gelşrlmşr. log( h ) = p j + h h ω + β log( h ) + α γ (9) j= j u EGARCH modelnde koşullu varyansın doğal logarması kend geckmel değerlerne ve geçkmel haa erm kares yerne sandarlaşırılmış haa ermne u h koşulludur (Demrel vd., 008). Aynı zamanda koşullu varyans h, geckmel haa ermlernn hem büyüklüğüne hem de şarene bağlıdır. EGARCH modelnde koşullu değşen varyansın logarması alındığından paramereler pozf olmakadır. Bunun sonucu olarak ARCH ve GARCH modellerndek paramerelern 0 dan büyük olma koşulu (α ve β paramerelernde sınırlamalar yokur) gerekmemekedr. Burada γ 0 se, asmerk eknn bulunduğunu ve γ < 0 se kaldıraç eksnn olduğunu yan aynı büyüklükek negaf şokların volaleye eksnn pozf şoklardan daha fazla olduğunu şare emekedr. Ayrıca β nn mulak değernn küçük olması volalenn kalıcılığının (sürekllğnn) az olduğunu gösermekedr (Demrel vd., 008)..4. TGARCH Model p Pozf şoklarla negaf şokların eksnn smerk olmadığını dkkae alan dğer br alernaf model ürü de TGARCH ır (Threshold GARCH-eşkl GARCH). TGARCH modellernde, u - =0 eşk değer olarak kabul edlrse; olumlu haberlern (pozf şokların, u - > 0) koşullu varyans üzerndek eksnn olumsuz haberlern (negaf şokların, u - < 0) koşullu varyans üzerndek eksnden daha az olacağı varsayımına dayanır (Mapa, 004:3-5). TGARCH modelnde bu ek, modele D - kukla değşken eklenerek dahl edlmekedr. Buna göre, TGARCH(p,) model, p j= j j u. D u h = ω + β h + α + γ (0) u D = 0 u u < 0 se 0 se () 344

7 şeklnde yazılablr. Böyle br modelde eğer γ 0 se yen haberlern eksnn farklı olacağı söylenr. Bununla brlke olumlu habern eks α kadar olurken, olumsuz habern eks α + γ kadar olacakır. γ > 0 se olumsuz habern volale üzerndek eksnn olumlu habern eksnden daha fazla olacağını yan nc düzeyden kaldıraç eksnn olduğu söylenr. Dğer arafan, γ = 0 se, bu yen haberlern volale üzerndek eksnn asmerk olmadığı anlamına gelr ve bu durumda TGARCH model GARCH modelne eş olacakır (Hossan vd., 005: 49-45). Ayrıca, TGARCH model le EGARCH model arasındak fark, TGARCH modelnde kaldıraç eksnn kuadrak, EGARCH da se üsel olmasıdır (Mapa, 004:3-5). 3. VERİLER ve BULGULAR dönemnde İsanbul Menkul Kıymeler Borsasının şleme açık olduğu gün çn dkkae alınan İMKB 00 Bleşk Endeksnn günlük kapanış değerler bu çalışmanın uygulamasında kullanılan ver sen oluşurmakadır. Bu kapanış değerler kullanılarak logarmk ger değerler ln(imkb00 /İMKB - ) formülüyle hesaplanmışır. Analzlern blgsayar oramında gerçekleşrlmes sırasında EVews 4. pake programı kullanılmışır. Logarmk gerlere lşkn zaman sers ncelendğnde (Bkz Şekl ), mnmum gernn -0,99785, maksmum gernn 0,77736 oralama gernn de sıfıra çok yakın pozf 0, olduğu sapanmışır Oralama Medyan Maksmum Mnmum Sd. Sapma Çarpklk Basklk Gözlem Says Şekl : İMKB Bleşk 00 Endeks Logarmk Gerlernn Karekersk Değerler Bununla brlke basıklık ölçüsünün 8, çıkması sernn svr olduğu sonucunu gösermekedr. Ayrıca çarpıklık değer 0, olması see sernn smerk olduğunu gösermekedr. Ser oralamasının ve sandar sapmasının 0 çok yakın değer çıkması sernn durağan olableceğ hakkında pucu vermekedr. Bunun yanı 345

8 sıra, Şekl dek sernn grafğ ncelendğnde belrl dönemlerde volalenn yüksek olduğu gözlemlenmekedr Şekl : İMKB Bleşk 00 Endeksnn Logarmk Gerler Endeksn günlük logarmk ger sersnn durağan olup olmadığı araşırılması çn Augmened Dckey-Fuller brm kök es kullanılmışır. Tes sonucunda bulunan sask değer çıkmışır. Bu sask değer 0,05 anlam düzeyndek -,94 krk değernden çok daha küçük olduğu çn ger sersnn durağan olduğu ve sernn brm kökü olmadığı sonucuna varılmışır. Ger sers durağan olduğundan, en uygun koşullu oralama denklemn ahmn emek çn En Küçük Kareler (EKK) yönem kullanılmışır. Koşullu oralama denklemnn ahmnnde, kısm ookorelasyon le ookorelasyonlara bakılarak ve farklı modeller denenerek en y modeln ARMA(,) model olduğu sapanmışır. EKK le ahmn edlen ARMA(,) koşullu oralama denklem aşağıda verlmşr. Ger AR() AR() MA() MA() -sa.: ( ) (7.0575) ( ) (-7.890) ( ) Modeldek sab paramere dışındak üm paramereler; AR(), AR(), MA() ve MA() paramereler α=0,05 haa düzeynde sasksel olarak anlamlı bulunmuşur. Bunun yanı sıra, modelde aynı ürden paramere değerlernn oplamının brden küçük olma yan AR()+AR()< ve MA()+MA()< koşulları da sağlanmışır. Fnansal ger serlernn volal yapısının espnde koşullu oralama denklemnn arıkları (haa ermler) kullanılmakadır. Bu nedenle nc dereceden ARCH eksnn var olup olmadığını bulmak çn logarmk gerlern koşullu oralama denklem arıklarına denklem () den faydalanarak ARCH LM es yapılmışır. ARCH LM esnn sonuçları Tablo de verlmşr. 346

9 Tablo : ARCH LM Tes F-sasğ P= 0.00 Gözlem Sayısı (T) * R-kare değer ( R ) P= 0.00 ARCH LM es sonucuna göre T *(R ) değer olarak bulunmuşur. T*(R ) değer, 0,05 haa düzeyndek serbeslk dereces olan K-kare (χ ())=3,84) ablo değernden büyük çıkmışır. Bu durum, ger sersnn arıklarında nc dereceden ARCH eksnn varlığını oraya koymakadır. Daha önce de belrldğ gb, uygulamada volalenn ahmn çn en çok kullanılan modeller ARCH(), GARCH(,) ( h = ω + αu + βh ) modellerdr ve bu modeller fnansal zaman serlernn karakersklern (volalesn) açıklamak çn yeerl görülmekedr. Buna rağmen çalışmada farklı merebelerden ARCH ve GARCH modeller (ARCH(), GARCH(,), GARCH(,) gb) kullanılmış faka bu modellern hçbrsnde paramereler sasksel olarak anlamlı bulunmamışır. Bu nedenle üm koşulları yerne geren koşullu değşen varyans modeller ARCH() ve GARCH(,) modeller olmuşur. Çalışmada ayrıca şokların volale üzerndek asmerk eklernn sapanması çn EGARCH(,) ve TGARCH(,) modeller de ahmn edlmşr. Tablo de ARCH(), GARCH(,) EGARCH(,) ve TGARCH(,) modellernn koşullu oralama ve koşullu varyans denklemndek paramerelern değerler le onlara a çeşl saskler verlmşr. Koşullu oralama denklemlernde AR()+AR()< ve MA()+MA()< olarak bulunmuş ve koşullu varyans denklemnde aynı ürden paramere değerlernn oplamının brden küçük çıkma koşulu sağlanmışır. Bununla brlke koşullu oralama denklemndek ARCH(), EGARCH(,) ve TGARCH(,) modellerndek sab paramereler dışındak üm paramerelern 0,05 haa düzeynde sasksel olarak anlamlı olduğu görülmekedr. ARCH(), GARCH(,), EGARCH(,) ve TGARCH(,) modeller sonucunda; İMKB Bleşk 00 Endeks nn logarmk gerlerndek ARCH eks, oradan kalkmışır. Ayırca her br modelden elde edlen haa ermlernn korelogramı ncelendğnde, büün ookorelasyonların Q es sask değerler %5 haa düzeynde χ krk değerlernden küçük çıkmış ve arıklarda ookorelasyon olmadığı belrlenmşr. Bu sonuçlar, logarmk ger sers volalesnn, adı geçen modellerle ncelenebleceğn gösermekedr. EGARCH(,) ve TGARCH(,) modellerndek γ parameres sasksel olarak anlamlı bulunduğundan, şokların ger volales üzernde asmerk ekde bulunduğu söyleneblr. Bu nedenle gerlern modellenmesnde, ARCH() ve GARCH(,) modeller yerne, bu modellern kullanılması daha faydalı olacakır. Akake Blg Krer, Schwarz Krer ve Log Lkelhood (bu değerlern küçük olması senr) değerlerne göre volale modellernn performansları ncelendğnde en y performansa sahp olan modeln, TGARCH(,) olduğu anlaşılmakadır. 347

10 Tablo : İMKB Bleşk 00 Endeks Gerlernn ARCH(), GARCH(,), EGARCH(,) ve TGARCH(,) Modeller ARCH() GARCH(,) EGARCH(,) TGARCH(,) Oralama Denklem C P θ P θ P φ P φ P ω Varyans Denklem E E-05 P α P β P γ P Akake Blg Krer Schwarz Krer Log Lkelhood Haa Kareler Toplamı Akake, Schwarz ye Log Lkelhood a Göre Sıralama 4 3 ARCH LM T *(R ) P SONUÇ Özellkle belrszlğn hakm olduğu dönemlerde, ekonomk ve sosyal beklenler br çok fnansal varlığın fyalarında volale arışlarına neden olmakadır. Böyle dönemlerde oraya çıkan yüksek volale nedenyle, yaırımcılardan bazıları öneml kazançlar elde ederken, bazıları se öneml kayıplar vermekedrler. Son yıllarda volalenn modellenmesnde, doğrusal zaman serler modeller yerne, fnansal zaman serlernde oraya çıkan değşen varyansın modellenmesne zn veren doğrusal olmayan modeller kullanılmaya başlanmışır. 348

11 Bu çalışmada İMKB 00 Bleşk Endeksnn günlük kapanış değerlernden harekele ln(imkb00 /İMKB - ) formülüyle hesaplanan logarmk gerler kullanılmış ve bu ger volaleler farklı dereceler sınanarak ARCH, GARCH, EGARCH ve TGARCH le modellenmşr. Yapılan analzler sonucunda vololenn modellenmes çn kullanılan ARCH(), GARCH(), EGARCH(,,) ve TGARCH(,) modellernn sasksel olarak anlamlı olduğu görülmüşür. Bunun yanı sıra çalışmada, olumlu şoklar le olumsuz şokların volale üzernde asmerk eksnn olduğu EGARCH(,) ve TGARCH(,) ncelenerek sapanmışır. Bu modeller arasında Akake Blg Krer, Schwarz Krer ve Log Lkelhood değerne göre en y performansı göseren model TGARCH(,) olurken;. sırada EGARCH(,), 3. sırada GARCH(,) ve son sırada da ARCH() yer almışır. KAYNAKÇA Bldrc, M, Okay, S. Ve Aykaç, E., (007), İMKB DE Ger Değşkenlğnn Hesaplanmasında ARCH/GARCH Ales Modellern Kullanılması, Türkye Ekonomer ve İsask Kongres 4-5 Mayıs 007 İnönü Ünverses Malaya, Çevrmç : esemp8.nonu.edu.r/bldr-pdf/bldrc-okay-aykac.pdf Black, F., (976), Sudes of sock prce volaly changes. In Proceedngs of he 976 Meengs of he Busness and Economc Sascs Secon", Amercan Sascal Assocaon, 77-8 Bolgün, E. ve Akçay, B. (003), Rsk Yönem, Scala Yayıncılık. Bollerslev T. (986) Generalzed Auoregressve Condonal Heeroscedascy, Jounal of Economercs, 3, Demrel, B., Bozdağ, E.G. ve İnc, A.G., (008), Dövz Kurundak Dalgalanmaların Gelen Turs Sayısına Eks: Türkye Örneğ, DEU Ulusal İksa Kongres, İzmr, Çevrmç : hp://www.deu.edu.r/userweb/bf_kongre/dosyalar/demrel.pdf Engle., R., F. (98) Auoregressve Condonal Heeroscedascy wh Esmaes of he Varance of Uned Kngdom Inflaon, Economerca, 50(4), Güloğlu, B. ve Akman, A., (007) Türkye de Dövz Kuru Oynaklığının SWARCH Yönem İle Analz, Fnans Polk & Ekonomk Yorumlar, 44(5), Güneş, H. ve Saloğlu, B. (998), İMKB Ger Volalesnn Makroekonomk Konjonkür Bağlamında İrdelenmes, İMKB Yayınları. Gürş, S. ve Çağlayan, E. (000), Ekonomer -Temel Kavramlar, Der Yayınları. 349

12 Hansen, P. and Lunde, A. (005), A Forecas Comparson of Volaly Models: Does anyhng Bea a GARCH (,)?, Journal of Appled Economercs, 0(7), Hossan, N., Troske, C. G. and Guo, R., (005), Comparısons of The Ex Pos Effcen Porfolos Under GARCH(,) Modelng and GARCH Model Exensons, Proceedngs of he 0h Annual Inernaonal Conference on Indusral Engneerng Theory, Applcaons and Pracce Clearwaer, Florda, Kular, A., (000), Ekonomerk Zaman Serler, Gaz Kabev. Mapa, Denns S., (004), A Forecas Comparson of Fnancal Volaly Models: GARCH (,) s no Enough, Çevrmç : hp://sa.upd.edu.ph/faculy/cdsm/garch(,)%0s%0no%0enough.pdf Mazıbaş, M., (005) İMKB Pyasalarındak Volalenn Modellenmes ve Öngörülmes: Asmerk GARCH Modeller le br Uygulama, VII. Ekonomer ve İsask Sempozyumu, İsanbul Ünverses İksa Faküles Ekonomer Bölümü, İsanbul, Çevrmç : McLeod, A.I. ve W.K.L (983), Dagnosc Checkng ARMA Tme Seres Models Usng Suared-resdual Auocorrelaons, Journal of Tme Seres Analyss, 4(4), Nelson, D. (99), Condonal Heeroskedascy n Asse Reurns: A New Approach. Economerca 59(), Özbey, F., (005), Çok Değşkenl GARCH Modeller ve Br Uygulama: Türkye de Belrszlğn Enflasyon ve Çıkıdak Büyüme Üzerne Eks, Yayınlanmamış Yüksek Lsans Tez, Çukurova Ünverses, Sosyal Blmler Ensüsü Ekonomer Anablm Dalı, Adana. Sevükekn, M. Ve Nargeleçekenler, M., (006), İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Ger Volalesnn Modellenmes ve Önraporlanması, Ankara Ünverses SVF Dergs, Ankara, 6(4), Zakoan, J. M., (994), Threshold Heeroskedasc Models, Journal of Economc Dynamcs and Conrol, 8(5),

Koşullu Varyans Modelleri: İmkb Serileri Üzerine Bir Uygulama

Koşullu Varyans Modelleri: İmkb Serileri Üzerine Bir Uygulama Çukurova Ünverses İİBF Dergs Cl:15.Sayı:.Aralık 11 ss.1-18 Koşullu Varyans Modeller: İmkb Serler Üzerne Br Uygulama Condııonal Varıance Models: An Alıcaıon on Isanbul Sock Exchange Serıes H.Alan Çabuk

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

Türk İmalat Sanayinde İstihdam, İhracat ve Kapasite Kullanım Oranı İlişkisi: Panel Koentegrasyon

Türk İmalat Sanayinde İstihdam, İhracat ve Kapasite Kullanım Oranı İlişkisi: Panel Koentegrasyon Türk İmala Sanaynde İshdam, İhraca ve Kapase Kullanım Oranı İlşks: Panel Koenegrasyon Seçkn SUNAL Elçn AYKAÇ Absrac In hs sudy he relaon beween employmen fgures and expors and capacy ulzaon of frms ha

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye de Mali Saydamlığın Panel Veri Yöntemi ile Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye de Mali Saydamlığın Panel Veri Yöntemi ile Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cl: Özel Sayı 0 ss. 59-73 Avrupa Brlğ ve Türkye de Mal Saydamlığın Panel Ver Yönem le Analz Fscal Transparency of he European Unon and Turkey wh Panel Daa Analyss

Detaylı

Enflasyon Hedeflemesi Sürecinde Para Talebi İstikrarının ARDL Modeli Yaklaşımı İle Analizi: Türkiye ve Endonezya Örneği

Enflasyon Hedeflemesi Sürecinde Para Talebi İstikrarının ARDL Modeli Yaklaşımı İle Analizi: Türkiye ve Endonezya Örneği Enflasyon Hedeflemes Sürecnde ara Taleb İskrarının ARDL Model Yaklaşımı İle Analz: Türkye ve Endonezya Örneğ Musa ATGÜR Dokora Öğrencs Ege Ünverses, Sosyal Blmler Ensüsü musaagur@yahoo.com N. Oğuzhan ALTAY

Detaylı

PETROL FİYATLARI İLE BORSA İSTANBUL UN KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ SAKLI İLİŞKİNİN ANALİZİ

PETROL FİYATLARI İLE BORSA İSTANBUL UN KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ SAKLI İLİŞKİNİN ANALİZİ Selçuk Ünverses İksad ve İdar Blmler Faküles Sosyal ve Ekonomk Araşırmalar Dergs (The Journal of Socal and Economc Research) ISSN: 1303 8370 / Ekm 2013 / Yıl: 13 / Sayı: 26 PETROL FİYATLARI İLE BORSA İSTANBUL

Detaylı

GÜMRÜK BİRLİĞİ SONRASI TÜRKİYE NİN İHRACAT FONKSİYONUNUN TAHMİNİ

GÜMRÜK BİRLİĞİ SONRASI TÜRKİYE NİN İHRACAT FONKSİYONUNUN TAHMİNİ İsanbul Tcare Ünverses Sosal Blmler Dergs Yıl:7 Saı:3 Bahar 2008 s. 89-04 GÜMRÜK BİRLİĞİ SONRASI TÜRKİYE NİN İHRACAT FONKSİYONUNUN TAHMİNİ Cengz AKTAŞ * Vesel YILMAZ ** ÖZET Gelşmeke olan ülkelern ekonomk

Detaylı

AB BORÇ KRİZİ VE BUNUN TÜRK DIŞ TİCARETİNE OLAN ETKİLERİ

AB BORÇ KRİZİ VE BUNUN TÜRK DIŞ TİCARETİNE OLAN ETKİLERİ AB BORÇ KRİZİ VE BUNUN TÜRK DIŞ TİCARETİNE OLAN ETKİLERİ Musafa ÖZTÜRK Yrd. Doç. Dr. Fah Ünverses, İİBF, Uluslararası Tcare Bölümü Osman Nur ARAS Doç. Dr. Fah Ünverses, İİBF, Uluslararası Tcare Bölümü

Detaylı

Summary. Orijinal araştırma (Original article)

Summary. Orijinal araştırma (Original article) Türk. enomol. derg., 2011, 35 (2): 325-338 ISSN 1010-6960 Orjnal araşırma (Orgnal arcle) Sıfır değer ağırlıklı genelleşrlmş Posson regresyonu yardımıyla Van Gölü nde Nooneca vrds Delcour, 1909 (Hempera:

Detaylı

Cinsiyet Değişkeni Bağlamında Harcama Alt Grupları ve Gelir Đlişkisi: Dumlupınar Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama.

Cinsiyet Değişkeni Bağlamında Harcama Alt Grupları ve Gelir Đlişkisi: Dumlupınar Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama. Cnsye Değşken Bağlamında Harcama Al Grupları ve Gelr Đlşks: Dumlupınar Ünverses Öğrencler Üzerne Br Uygulama Mahmu ZORTUK * Öze: Đksa blmnn en öneml konuları arasında yer alan gelr le ükem lşks her dönem

Detaylı

TÜRKİYE HİSSE SENEDİ PİYASASINDA RASYONEL KÖPÜKLER: SAKLI EŞ BÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE HİSSE SENEDİ PİYASASINDA RASYONEL KÖPÜKLER: SAKLI EŞ BÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE HİSSE SENEDİ PİYASASINDA RASYONEL KÖPÜKLER: SAKLI EŞ BÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI ÖZ Şeref BOZOKLU * Fama ZEREN ** Bu çalışmada Borsa İsanbul hsse sened pyasasında rasyonel köpüklern varlığı Ocak 1998-Nsan

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FAİZ VE KUR İLİŞKİSİ

FİNANSAL SERBESTLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FAİZ VE KUR İLİŞKİSİ KMU ĠĠBF Dergs Yıl:10 Sayı:15 Aralık/2008 FİNANSAL SERBESTLEŞME SÜRECİNDE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FAİZ VE KUR İLİŞKİSİ Öze Doğan UYSAL * Mehme MUCUK ** Volkan ALPTEKĠN *** 1989 yılında alınan 32 Sayılı Karar

Detaylı

Seralarda Isıtma Kapasitelerinin Hesaplanmasına Yönelik Bir Bilgisayar Programı

Seralarda Isıtma Kapasitelerinin Hesaplanmasına Yönelik Bir Bilgisayar Programı Seralarda Isıma Kapaselernn Hesaplanmasına Yönelk Br Blgsayar Programı Gürkan Alp Kağan GÜRDİL 1, Kemal Çağaay SELVİ 1, Hasan ÖNDER 2 1 Ondokuz Mayıs Ünverses, Zraa Faküles, Tarım Maknaları Bölümü, Samsun

Detaylı

İhracat, İthalat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkileri: Türkiye Örneği

İhracat, İthalat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkileri: Türkiye Örneği Uluslararası Alanya İşleme Faküles Dergs Inernaonal Journal of Alanya Faculy of Busness Yıl:05, C:7, S:, s. 87-94 Year:05, Vol:7, No:, s. 87-94 İhraca, İhala ve Ekonomk Büyüme Arasındak Nedensellk İlşkler:

Detaylı

YÜKSEK PLANLAMA KURULU

YÜKSEK PLANLAMA KURULU YÜKSEK PLANLAMA KURULU Tarh : 4/02/2008 Karar No : 2008/T-5 Konu : Enerj KİT lernn Uygulayacağı Malye Bazlı Fyalandırma Mekanzmasının Usul ve Esasları Yüksek Planlama Kurulu nca; Enerj ve Tab Kaynaklar

Detaylı

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems

alphanumeric journal The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems Avalable onlne a www.alphanumerournal.om alphanumer ournal The Journal of Operaons Researh, Sass, Eonomers and Managemen Informaon Sysems Volume 3, Issue 2, 2015 2015.03.02.STAT.08 Absra OUTLIERS IN SURVIVAL

Detaylı

UYGULAMA 2. Bağımlı Kukla Değişkenli Modeller

UYGULAMA 2. Bağımlı Kukla Değişkenli Modeller UYGULAMA 2 Bağımlı Kukla Değşkenl Modeller Br araştırmacı Amerka da yüksek lsans ve doktora programlarını kabul ednlmey etkleyen faktörler ncelemek stemektedr. Bu doğrultuda aşağıdak değşkenler ele almaktadır.

Detaylı

Farklı Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = s 2 Eşit Varyans

Farklı Varyans. Var(u i X i ) = Var(u i ) = E(u i2 ) = s 2 Eşit Varyans Farklı Varyans Var(u X ) = Var(u ) = E(u ) = s Eşt Varyans Y X 1 Farklı Varyans Hata Var(u X ) = Var(u ) = E(u ) = s Farklı Varyans Zaman EKKY nn varsayımlarından br anakütle regresyon fonksyonu u lern

Detaylı

Doğal İşsizlik Oranı mı? İşsizlik Histerisi mi? Türkiye İçin Sektörel Panel Birim Kök Sınaması Analizi

Doğal İşsizlik Oranı mı? İşsizlik Histerisi mi? Türkiye İçin Sektörel Panel Birim Kök Sınaması Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cl: Sayı: san 0 ss. 05-5 Doğal İşszlk Oranı mı? İşszlk Hsers m? ürkye İçn Sekörel Panel Brm Kök Sınaması Analz Is aural Rae of Unemploymen or Hyseress? Secor-Specfc

Detaylı

İMKB Hizmetler, Mali, Sınai ve Teknoloji Endeksleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

İMKB Hizmetler, Mali, Sınai ve Teknoloji Endeksleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi S. Duran, A. Şan / Sosyal Bller Araşıraları Dergs, 1, (2006): 57-70 İMKB Hzeler, Mal, Sına ve Tenolo Endesler Arasında İlşnn Belrlenes Serap Duran a Asuan Şan b Öze Bu çalışada, IMKB sına, al, zeler ve

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER İstanbul Ünverstes İktsat Fakültes Malye Araştırma Merkez Konferansları 47. Ser / Yıl 005 Prof. Dr. Türkan Öncel e Armağan HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

ENERJİ TÜKETİMİ-İKTİSADİ BÜYÜME İLİŞKİSİ

ENERJİ TÜKETİMİ-İKTİSADİ BÜYÜME İLİŞKİSİ Kocael Ünverses Sosyal Blmler Ensüsü Dergs () 0 / :-5 ENERJİ TÜKETİMİ-İKTİSADİ BÜYÜME İLİŞKİSİ SUNA KORKMAZ * Meehan YILGÖR Öze: Enerj fakörü, ürünlern ürem sürecnde kullanılan öneml grdlerden brdr. Enerj

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ G7 ÜLKELERİ İÇİN GEÇERLİ Mİ?

SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ G7 ÜLKELERİ İÇİN GEÇERLİ Mİ? H.Ü. İksad ve İdar Blmler Faküles Dergs, Cl 30, Sayı, 01, s. 137-161 SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ G7 ÜLKELERİ İÇİN GEÇERLİ Mİ? Öz Burcu ÖZCAN Saın alma gücü pares (SAGP) orak br para brm cnsnden fade edldğnde,

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

HisSE SENEDi FiYATlARıNDAKi SÜRPRiz HABERLERiN BULAŞICIlIK ETKiSi VESÜREKliliK

HisSE SENEDi FiYATlARıNDAKi SÜRPRiz HABERLERiN BULAŞICIlIK ETKiSi VESÜREKliliK HsSE SENED FYATlARıNDAK SÜRPRz HABERLERN BULAŞICIlIK ETKS VESÜREKllK Evrmlmer Türkye Cumhuryet Merkez Bankası Özet Bu çalışmada hsse sened pyasalarındak sürprz haberlern ülkeler arasında yayılması olgusu

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller www.statstkcler.org İstatstkçler Dergs 5 (01) 3-31 İstatstkçler Dergs Hasar sıklıkları çn sıfır yığılmalı keskl modeller Sema Tüzel Hacettepe Ünverstes Aktüerya Blmler Bölümü 06800-Beytepe, Ankara, Türkye

Detaylı

NWSA-Social Sciences Received: May 2013 NWSA ID: 2013.8.4.3C0117 Accepted: October 2013 E-Journal of New World Sciences Academy

NWSA-Social Sciences Received: May 2013 NWSA ID: 2013.8.4.3C0117 Accepted: October 2013 E-Journal of New World Sciences Academy ISSN: 306-3/308-7444 Saus : Orgnal Sudy NWSA-Socal Scences Receved: May 203 NWSA ID: 203.8.4.3C07 Acceped: Ocober 203 E-Journal of New World Scences Acadey Burak Çaurdan Paukkale Unversy bcaurdan@pau.edu.r

Detaylı

Lineer Olmayan Yapı Sistemlerinin Analizi İçin Yay-Boyu Metodu

Lineer Olmayan Yapı Sistemlerinin Analizi İçin Yay-Boyu Metodu Fıra Ünv. Fen ve Müh. Bl. Dergs Scence and Eng. J of Fıra Unv. 9 (4), 55-530, 007 9 (4), 55-530, 007 Lneer Olmayan Yaı Ssemlernn Analz İçn Yay-Boyu Meodu Cengz OLA ve Yusuf CALAYIR Fıra Ünverses eknk Blmler

Detaylı

DOĞRUDAN SERMAYE YATIRIMLARI, TİCARİ DIŞA AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE VE BRICS ÜLKELERİ ÖRNEĞİ

DOĞRUDAN SERMAYE YATIRIMLARI, TİCARİ DIŞA AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE VE BRICS ÜLKELERİ ÖRNEĞİ Doğuş Ünverses Dergs 7 () 206 83-95 DOĞRUDAN SERMAYE YATIRIMLARI TİCARİ DIŞA AÇIKLIK VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE VE BRICS ÜLKELERİ ÖRNEĞİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN DIRECT INVESTMENT

Detaylı

KOYCK - ALMON YAKLAŞIMI İLE TÜTÜN ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİ

KOYCK - ALMON YAKLAŞIMI İLE TÜTÜN ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİ KOYCK - ALMON YAKLAŞIMI İLE TÜTÜN ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİ ÖET Nedm DİKMEN * aman sers verler ullanılan br regresyon denlemnde açılayıcı değşen n yalnız şmd değerler değl, geçmş (gecmel) değerler de yer

Detaylı

DÖV Z KURU ve P YASA D NAM KLER L (Türkiye Ekonomisi çin Ampirik Bir Çal ma)

DÖV Z KURU ve P YASA D NAM KLER L (Türkiye Ekonomisi çin Ampirik Bir Çal ma) DÖV Z KURU ve P YASA D NAM KLER L K S (Türkye Eknms çn Amprk Br Çal ma) H. Al ATA * brahm ARSLAN ** ÖZ Gel meke lan ülkelern pek ç unda, enflasyn aç s ndan köü br mazye sahp lmalar nedenyle kura dayal

Detaylı

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ M.Ensar YEŞİLYURT (*) Flz YEŞİLYURT (**) Özet: Özellkle uzak verlere sahp ver setlernn analz edlmesnde en küçük kareler tahmnclernn kullanılması sapmalı

Detaylı

Tek Yönlü Varyans Analizi

Tek Yönlü Varyans Analizi Tek Yönlü Varyan Analz Nedr ve hang durumlarda kullanılır? den fazla grupların karşılaştırılmaı öz konuu e, çok ayıda t-tet nn kullanılmaı, Tp I hatanın artmaına yol açar; Örneğn, eğer 5 grubu kşerl olarak

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz *

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz * Busness and Economcs Research Journal Volume. umber. 0 pp. 65-84 ISS: 309-448 www.berjournal.com Hsse Sened Fyatları ve Fyat/Kazanç Oranı Đlşks: Panel Verlerle Sektörel Br Analz * Mehmet argelecekenler

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE TEK ÇARPIMSAL SİNİR HÜCRELİ YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN EĞİTİMİ İÇİN ABC VE BP YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ÖZ

ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE TEK ÇARPIMSAL SİNİR HÜCRELİ YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN EĞİTİMİ İÇİN ABC VE BP YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ÖZ ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Blm ve Teknoloj Dergs A-Uygulamalı Blmler ve Mühendslk Clt: 14 Sayı: 3 013 Sayfa: 315-38 ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE Faruk ALPASLAN 1, Erol EĞRİOĞLU 1, Çağdaş Hakan ALADAĞ,

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

Saklı Markov modelleri kullanılarak Türkiye de dolar kurundaki değişimin tahmin edilmesi

Saklı Markov modelleri kullanılarak Türkiye de dolar kurundaki değişimin tahmin edilmesi İsanbul Ünverses İşleme Faküles Dergs Isanbul Unversy Journal of he School of Busness Admnsraon Cl/Vol:38, Sayı/o:, 2009, -23 ISS: 303-732 - www.fdergs.org 2009 Saklı Markov modeller kullanılarak ürkye

Detaylı

Örneklemeli K-ortalama Algoritması Kmeans with Sampling

Örneklemeli K-ortalama Algoritması Kmeans with Sampling Örneklemel K-oralama Algorması Kmeans wh Samplng Mehme Fah Amasyalı Blgsayar Mühendslğ Bölümü Yıldız Teknk Ünverses mfah@ce.yldz.edu.r Öze K-oralama algorması, kümeleme prolemlernn çözümünde en çok kullanılan

Detaylı

Döviz Piyasasının Etkinliği: Türkiye için Bir Analiz

Döviz Piyasasının Etkinliği: Türkiye için Bir Analiz EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cl: 4 Sayı: 4 Em 204 ss. 62-636 Dövz Pyasasının Enlğ: Türye çn Br Analz Effcency of The Foregn Exchange Rae Mare: An Analyss for Turey Burcu BERKE, Burcu ÖZCAN

Detaylı

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46 2005 Gaz Ünverstes Endüstryel Sanatlar Eğtm Fakültes Dergs Sayı:16, s31-46 ÖZET BANKALARDA MALİ BAŞARISIZLIĞIN ÖNGÖRÜLMESİ LOJİSTİK REGRESYON VE YAPAY SİNİR AĞI KARŞILAŞTIRMASI 31 Yasemn KESKİN BENLİ 1

Detaylı

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama Anadolu Ünverses Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversy Journal of Socal Scences Kar Payı Polkası ve Yaşam Döngüsü Teors: İMKB İmalat Sektöründe Amprk Br Uygulama Dvdend Payout Polcy and Lfe Cycle Theory:

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

Doğrudan Yabancı Yatırım ile Endüstri-içi Ticaret Arası İlişkiler: Türkiye nin Ulaşım Araçları Sektörü Üzerine Bir Analiz

Doğrudan Yabancı Yatırım ile Endüstri-içi Ticaret Arası İlişkiler: Türkiye nin Ulaşım Araçları Sektörü Üzerine Bir Analiz SESSION 1 Doğrudan Yabancı Yaırı le Endüsr-ç Tcare Arası İlşkler: Türkye nn Ulaşı Araçları Sekörü Üzerne Br Analz (2006-2013) Foregn Drec Invesen and Inra-Indusry Trade: Causaly Analyss of Transpor Equpen

Detaylı

YARIPARAMETRİK KISMİ DOĞRUSAL PANEL VERİ MODELLERİYLE ULUSLAR ARASI GÖÇ

YARIPARAMETRİK KISMİ DOĞRUSAL PANEL VERİ MODELLERİYLE ULUSLAR ARASI GÖÇ Özet YARIPARAMETRİK KISMİ DOĞRUSAL PANEL VERİ MODELLERİYLE ULUSLAR ARASI GÖÇ Atıf EVREN *1 Elf TUNA ** Yarı parametrk panel ver modeller parametrk ve parametrk olmayan modeller br araya getren; br kısmı

Detaylı

PARABOLİK KISMİ DİFERANSİYEL DENKLEMLER İÇİN İKİ ZAMAN ADIMLI YAKLAŞIMLAR ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Gamze YÜKSEL 1, Mustafa GÜLSU 1, *

PARABOLİK KISMİ DİFERANSİYEL DENKLEMLER İÇİN İKİ ZAMAN ADIMLI YAKLAŞIMLAR ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA. Gamze YÜKSEL 1, Mustafa GÜLSU 1, * Ercyes Ünverses Fen Blmler Ensüsü Dergs 5 - - 45 9 p://fbe.ercyes.ed.r/ ISS -54 PARABOLİK KISMİ DİFERASİYEL DEKLEMLER İÇİ İKİ ZAMA ADIMLI YAKLAŞIMLAR ÜZERİE BİR ÇALIŞMA Gamze YÜKSEL Msafa GÜLS * Mğla Ünverses

Detaylı

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

Calculating the Index of Refraction of Air

Calculating the Index of Refraction of Air Ankara Unversty Faculty o Engneerng Optcs Lab IV Sprng 2009 Calculatng the Index o Reracton o Ar Lab Group: 1 Teoman Soygül Snan Tarakçı Seval Cbcel Muhammed Karakaya March 3, 2009 Havanın Kırılma Đndsnn

Detaylı

FAZ ORANI, GETR FARKI VE EKONOMK BÜYÜME. INTEREST RATE, YIELD SPREAD and ECONOMIC GROWTH

FAZ ORANI, GETR FARKI VE EKONOMK BÜYÜME. INTEREST RATE, YIELD SPREAD and ECONOMIC GROWTH . Ulsal sa Kongres / 0- ba 008 / DEÜ BF sa Bölümü / zmr-türye FAZ ORANI, GETR FARKI VE EKONOMK BÜYÜME Prof. Dr. Rahm Yama Ar. Gör. Ban Tanr$över ÖZET Uzn ve sa vadel faz oranlar aras nda far leraürde ger

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

Direct Decomposition of A Finitely-Generated Module Over a Principal Ideal Domain *

Direct Decomposition of A Finitely-Generated Module Over a Principal Ideal Domain * BİR ESAS İDEAL BÖLGESİ ÜZERİNDEKİ SONLU DOĞURULMUŞ BİR MODÜLÜN DİREK PARÇALANIŞI * Drec Decompoon of A Fnely-Generaed Module Over a Prncpal Ideal Doman * Zeynep YAPTI Fen Blmler Enüü Maemak Anablm Dalı

Detaylı

Programı : Elektronik Müh.

Programı : Elektronik Müh. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜZ RESİMLERİNDEN CİNSİYET TAYİNİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Özlem ÖZBUDAK Anablm Dalı : Elekronk e Haberleşme Müh. Programı : Elekronk Müh. OCAK 009 İSTANBUL

Detaylı

Dış Ticaretin Büyüme Üzerine Etkileri: Bir Panel Veri Analizi

Dış Ticaretin Büyüme Üzerine Etkileri: Bir Panel Veri Analizi Uluslararası Alanya İşlee Faküles Dergs Inernaonal Journal of Alanya Faculy of Busness Yıl:202, C:4, S:3, s. 8-9 Year:202, Vol:4, No:3, s. 8-9 Dış Tcaren Büyüe Üzerne Ekler: Br Panel Ver Analz Effecs of

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

THOMAS-FİERİNG MODELİ İLE SENTETİK AKIŞ SERİLERİNİN HESAPLANMASINDA YENİ BİR YAKLAŞIM

THOMAS-FİERİNG MODELİ İLE SENTETİK AKIŞ SERİLERİNİN HESAPLANMASINDA YENİ BİR YAKLAŞIM Osmangaz Ünverstes Müh.Mm.Fak.Dergs C.XVII, S., 004 Eng.&Arch.Fac.Osmangaz Unversty, Vol.XVII, No :, 004 THOMAS-FİERİNG MODELİ İLE SENTETİK AKIŞ SERİLERİNİN HESAPLANMASINDA YENİ BİR YAKLAŞIM Recep BAKIŞ,

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS NURAY TUNCER PROF. DR. DURDU KARASOY Tez Danışmanı Hacettepe Ünverstes Lsansüstü Eğtm-Öğretm Yönetmelğnn İstatstk Anablm Dalı İçn Öngördüğü

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

BİR BOYUTLU HAREKET FİZİK I. Bir Boyutlu Hareket? 12.10.2011. Hız ve Sürat. 1 boyut (doğru) 2 boyut (düzlem) 3 boyut (hacim) 0 boyut (nokta)

BİR BOYUTLU HAREKET FİZİK I. Bir Boyutlu Hareket? 12.10.2011. Hız ve Sürat. 1 boyut (doğru) 2 boyut (düzlem) 3 boyut (hacim) 0 boyut (nokta) .0.0 r oulu Hareke? İR OYUTLU HREKET FİZİK I bou (doğru bou (düzlem 3 bou (hacm 0 bou (noka u bölümde adece br doğru bounca harekee bakacağız (br boulu. Hareke ler olablr (pozf erdeğşrme ea ger olablr

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim.

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim. SM de yer alacak fermyonlar Standart Model (SM) agrange Yoğunluğu u s t d c b u, d, c, s, t, b e e e,, Şmdlk nötrnoları kütlesz Kabul edeceğz. Kuark çftlern gösterelm. u, c ve t y u (=1,,) olarak gösterelm.

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.111-131.

Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y.2008, C.13, S.1 s.111-131. Süleyman Demrel Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Y.008, C.3, S. s.-3. BİREYSEL EMEKLİLİK FONLARINDA FON YAPILARININ KARMA DENEMELER YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ EXAMINING THE STRUCTURE OF FUNDS BY MIXTURE

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

Otomatik Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK2013, 26-28 Eylül 2013, Malatya DOĞRUSAL OLMAYAN KONTROL SİSTEMLERİ

Otomatik Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK2013, 26-28 Eylül 2013, Malatya DOĞRUSAL OLMAYAN KONTROL SİSTEMLERİ Oomak Konrol Ulusal oplanısı OK3 6-8 Eylül 3 Malaya DOĞRUSAL OLMAYAN KONROL SİSEMLERİ 33 Oomak Konrol Ulusal oplanısı OK3 6-8 Eylül 3 Malaya rnc ve İknc Dereceden Kayan Kpl Güdüm Yönem le Havadan Havaya

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş. Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2012-30.09.2012 dönemne

Detaylı

Veride etiket bilgisi yok Denetimsiz öğrenme (unsupervised learning) Neden gereklidir?

Veride etiket bilgisi yok Denetimsiz öğrenme (unsupervised learning) Neden gereklidir? MEH535 Örünü Tanıma 7. Kümeleme (Cluserng) Doç.Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elekronk ve Haberleşme Mühendslğ Bölümü web: hp://akademkpersonel.kocael.edu.r/kemalg/ E-posa: kemalg@kocael.edu.r Verde eke blgs yok Denemsz

Detaylı

K-Ortalamalar Yöntemi ile Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelerin Belirlenmesi *

K-Ortalamalar Yöntemi ile Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelerin Belirlenmesi * İMO Teknk Derg, 2012 6037-6050, Yazı 383 K-Ortalamalar Yöntem le Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelern Belrlenmes * Mahmut FIAT* Fath DİKBAŞ** Abdullah Cem KOÇ*** Mahmud GÜGÖ**** ÖZ

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. DENGELĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALĐYET RAPORU Bu rapor Aegon Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2009 30.09.2009 dönemne

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Konut Sahplğnn Belrleycler: Hanehalkı Resler Üzerne Br Uygulama Halm TATLI 1 Özet İnsanların barınma htyacını sağlayan konut, temel htyaçlar arasında yer almaktadır. Konut sahb olmayan ve krada oturan

Detaylı

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ BÖLÜM 6 ALTERNATİF AKIM DEVRE ÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ 6. ÇEVRE AKIMLAR ÖNTEMİ 6. SÜPERPOZİSON TEOREMİ 6. DÜĞÜM GERİLİMLER ÖNTEMİ 6.4 THEVENİN TEOREMİ 6.5 NORTON TEOREMİ Tpak GİRİŞ Alternatf akımın

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ ÖZEL BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ. Fatih ECER *

TÜRKİYE DEKİ ÖZEL BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ. Fatih ECER * AİBÜ Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs, Güz 2013, Clt:13, Yıl:13, Sayı:2, 13:171-189 TÜKİYE DEKİ ÖZEL BANKALAIN FİNANSAL PEFOMANSLAININ KAŞILAŞTIILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ Fath ECE COMPAISON OF PIVATE BANKS FINANCIAL

Detaylı

Epilepside EEG Tabanlı Entropi Değişimleri

Epilepside EEG Tabanlı Entropi Değişimleri TURKMIA 9 Proceedngs 7 VI. Ulusal Tıp Blşm Kongres Bldrler ENMI Vol V No 1, 9 Eplepsde EEG Tabanlı Entrop Değşmler b c Serap 1 AYDINa,1, H.Melh SARAOĞLU, Sadık KARA a Elektrk-Elektronk Müh Böl, Ondokuz

Detaylı

NOT: Deney kılavuzunun Dönme Dinamiği Aygıtının Kullanımı İle İlgili Bilgiler Başlıklı Bölümü okuyunuz.

NOT: Deney kılavuzunun Dönme Dinamiği Aygıtının Kullanımı İle İlgili Bilgiler Başlıklı Bölümü okuyunuz. 8. AÇISAL HIZ, AÇISAL İVME VE TORK Hazırlayan Arş. Grv. M. ERYÜREK NOT: Deney kılavuzunun Dönme Dnamğ Aygıının Kullanımı İle İlgl Blgler Başlıklı Bölümü okuyunuz. AMAÇ 1. Küle merkez boyunca geçen ab br

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Berrn GÜLTAY YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇOKLU İÇ İLİŞKİ VE EKOLOJİK REGRESYON İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ADANA, 9 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOKLU

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ 1 Nasır Çoruh, Tarık Erfdan, 3 Satılmış Ürgün, 4 Semra Öztürk 1,,4 Kocael Ünverstes Elektrk Mühendslğ Bölümü 3 Kocael Ünverstes Svl Havacılık Yüksekokulu ncoruh@kocael.edu.tr,

Detaylı

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt 6, Sayı:4, 2004 Devalüasyon, Para, Reel Gelr Değşkenlernn Dış Tcaret Üzerne Etksnn Panel Data Yöntemyle Türkye İçn İncelenmes Yrd.Doç.Dr.Ercan BALDEMİR*

Detaylı

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I Fevz ÜNLÜ *, Esra DALAN YILDIRIM **,Şule AYAR *** ÖZET: Evren her an nano-önces, nano, mkro, normal, makro ve makro-ötes gözler le gözlemlermze açıktır.

Detaylı

SUÇ VERİ TABANININ LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE TAHMİNİ: BURSA ÖRNEĞİ Estimating of Crime Database with Logistic Regression Analysis: Bursa Case

SUÇ VERİ TABANININ LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE TAHMİNİ: BURSA ÖRNEĞİ Estimating of Crime Database with Logistic Regression Analysis: Bursa Case SUÇ VERİ TABANININ LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE TAHMİNİ: BURSA ÖRNEĞİ Estmatng of Crme Database wth Logstc Regresson Analyss: Bursa Case Mehmet NARGELEÇEKENLER * B Özet u çalışmada, Bursa Emnyet Müdürlüğünden

Detaylı