Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 The Turkish Branch of The World Veterinary Poultry Association 3 ayda bir yayýmlanýr. Yýl 2007 Cilt 5 Sayý 3 Bölgelendirme (Zoning) ve Bölümlendirme (Compartmentalisation) Kanatlýlarda Mikoplazma Enfeksiyonlarýnýn Önemi Türkiye de Hindi Yetiþtiriciliði

2

3 BAÞYAZI Deðerli Sektör Temsilcileri ve Meslektaþlar, Dünyamýz geçtiðimiz yüzyýl içerisinde hýzla geliþen bilimsel ve teknolojik ilerlemelerle birlikte çok sayýda doðal ve sosyal felaketler yaþamýþ ve acý tecrübeler kazanmýþtýr. Yaþanan felaketler içerisinde bilinen bir gerçek vardýr ki, o da geçmiþte yaþadýðýmýz su ve gýda kaynaklý ciddi halk saðlýðý problemlerinin 21. yüzyýl içinde insanoðlunun mücadele vereceði temel konular olmasýdýr. Nitekim halen kamuoyunu Avian influenza, Kýrým Kongo Kanamalý Ateþi, Transgenetik gýdalar gibi konular meþgul etmektedir. Geçmiþ yüzyýlda kanatlý sektöründe Salmonella ve Campylobacter türlerine baðlý olarak, saðlýk ve gýda güvenliði problemleri yaþanmýþtýr. Yeni yüzyýlýn da ilk 10 yýlý içerisinde halen kontamine kanatlý etine baðlý olarak halk saðlýðýmýz ve gýda güvenliðimiz ciddi tehdit altýndadýr. Bu dönem içerisinde sektör baþta kuþ gribi olmak üzere çeþitli hastalýk etkenlerinin piyasalarda oluþturduðu olumsuz etkilerden dolayý büyük ekonomik kayýplar yaþamaktadýr. Dergimizin geçmiþ sayýlarýnda özellikle kuþ gribi ile ilgili birçok bilimsel yazý yer almýþtýr. Bu nedenle derginin bu sayýsýnda Veteriner Tavukçuluk Derneðinin 2007 yýlý Kasým ayý içerisinde düzenlemeyi planladýðý bilimsel aktivitemizin konusu olan ve kanatlý sektörümüze olumsuz etkileri bulunan Mycoplasma türleri ile ilgili bir derleme bulunmaktadýr. Bu sayýda kanatlý sektörünü çok yakýndan ilgilendiren ve ülke ihracatýnda önemli bir açýlým olarak düþünülen Uluslar arasý Salgýn Hastalýklar Dairesi (OIE - Office International Epizootics) üyelerinin de önderliðini yaptýðý ve bölgelendirme (zoning) sisteminin yerine geçebilecek, kontrolü çok daha kolay bölümlendirme (compartmentalization) sisteminin anlatýldýðý biyo-güvenlikle ilgili bir derlememiz bulunmaktadýr. Ayrýca dergimizin bu sayýda Türkiye kanatlý sektöründe önemli bir ivme yakalayan hindi yetiþtiriciliði ve hindi etinin beslenmedeki önemi üzerine deðerli bir derleme yer almaktadýr. Bu sayýda ilk duyurusunu yaptýðýmýz Mycoplasma toplantýsý, Veteriner Tavukçuluk Derneðimizin misyon olarak üstlendiði kongre, seminer ve sempozyumlarýn bir yenisidir. Bu bilimsel toplantýyla, Veteriner Tavukçuluk Derneði görevi olan bilimsel faaliyetlere hýz kesmeden devam ederek, ülke tavukçuluðuna bilimsel katkýlarýný sürdüreceðini bildirmekten yönetim kurulu adýna büyük mutluluk duyarým. Bu sayý hakkýndaki kýsa açýklamalardan anlaþýlacaðý gibi dergimiz sektörümüzün sorunlarýna ve geliþmelerine ýþýk tutmaya çalýþmaktadýr. Sizler de yayýnlanmasýný istediðiniz, yazýlarýnýzý, önerilerinizi ve eleþtirilerinizi ya da e-adrese iletebilirsiniz. Saygýlarýmla. Doç. Dr. U. Tansel ÞÝRELÝ Yayýn Kurulu Üyesi Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3 1

4 Veteriner Tavukçuluk Derneði nin yayýn organýdýr. Yýlda 4 kez 3 ayda bir yayýmlanýr. Veteriner Tavukçuluk Derneði Adýna Sahibi Prof. Dr. Ahmet ERGÜN Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Prof. Dr. Mehmet AKAN Yayýn Kurulu Doç. Dr. Erol ÞENGÖR Dr. Serdar ERTAÞ Uzman Vet. Hek. Mücteba BÝNÝCÝ Doç. Dr. Tansel ÞÝRELÝ Vet. Hek. Ekrem T. YÜCESAN Ýdare Yazýþma Adresi Arama Sokak No: 20/D Aydýnlýkevler - ANKARA Tel: Faks: Banka Hesaplarý REKLAM GELÝRLERÝ Türkiye Ýþ Bankasý Dýþkapý Þubesi ÜYE AÝDATLARI Türkiye Ýþ Bankasý Dýþkapý Þubesi Dergide yayýmlanan yazýlarýn sorumluluðu yazarlarýna aittir. Alýntý Yapýlamaz. Grafik Tasarým ve Baský Elma Teknik Basým Matbaacýlýk Tel: Faks: Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3

5 BÖLGELENDÝRME (ZONING) VE BÖLÜMLENDÝRME (COMPARTMENTALISATION) Doç. Dr. Erol ÞENGÖR Afyon Kocatepe Üniversitesi Veteriner Fakültesi e-posta: Giriþ Bir ülkenin tamamý için, bilhassa sýnýr tanýmayan hastalýklar açýsýndan hastalýktan arilik durumunun oluþturulmasý ve bunun devamlýlýðýnýn saðlanmasýnda büyük güçlükler bulunmaktadýr. Pek çok hastalýk için Uluslar arasý Salgýn Hastalýklar Dairesi (OIE Office International Epizootics) üyesi ülkeler geleneksel olarak bölgelendirme (zoning) konusuna müracaat edip belirli bir coðrafi bölge içinde hastalýktan ari bir altpopulasyon oluþturmakta ve bu durumun devamlýlýðýný saðlamaya çalýþarak uluslararasý ticaretlerinde bir kesinti oluþturmamaya çabalamaktadýrlar. Fakat bu oldukça zor olan bir uðraþýdýr. Son zamanlarda OIE, bölgelendirme (zoning) yerine geçecek ve kontrolü çok daha kolay olan bölümlendirme (compartmentalization) sistemini gündeme taþýmýþtýr. Bu sistemde sýnýrlarý çok geniþ olan coðrafi bir bölge yerine sýnýrlarý ilgili kuruluþlarca belirlenecek olan çok daha küçük bir bölüm (compartment) ele alýnmaktadýr. Bölümlendirme sisteminde OIE üyesi bir ülkenin kendi hükümranlýk sýnýrlarý içinde bir bölümü ele alarak burada saðlýk durumu belirgin þekilde farklýlýk gösteren bir altpopulasyon oluþturmasý ve bunun devamlýlýðýný saðlamasý söz konusudur. Altpopulasyonlar doðal veya yapay coðrafik engellerle veya bazý durumlarda kendine özgü farklý yönetim uygulamalarýnýn kullanýmý suretiyle de ayýrt edilebilirler. Bölgelendirme (zoning) veya bölümlendirme (compartmentalization) bir ülke tarafýndan uluslararasý ticaret veya hastalýklarýn kontrolü amacýyla kendi ulusal sýnýrlarý içinde farklý bir saðlýk durumu olan bir altpopulasyonu tarif etmek amacýyla uygulanan bir prosedürdür. Bölgelendirme (zoning) bir coðrafik bölge içinde (doðal, yapay veya yasal sýnýrlar gözönünde tutularak) bulunan bir hayvan altpopulasyonuna uygulanýrken, bölümlendirme (compartmentalization) ise öncelikle biyogüvenlik açýsýndan tek bir yönetim veya yetiþtirme sistemi altýnda bulunan bir hayvan altpopulasyonuna uygulanmaktadýr. Gerçekte her iki sistem için de iyi yönetim önemli rol oynamaktadýr. Bu uygulama OIE üyesi bir ülkenin kendi hükümranlýk alaný içinde bölümlendirme (compartmentalisation) veya bölgelendirme (zoning) prensiplerini kullanarak farklý altpopulasyonlar oluþturmak ve bu durumu idame ettirmek istemesi halinde baþvurulmasý gereken bir yöntemdir. Bu yöntemin ana prensibi, ayný zamanda ticaretin yapýlacaðý diðer ülkenin de kabul edeceði bir altpopulasyonun belirlenmesidir. Bütün bu iþlemler ticaretin yapýlacaðý diðer ülke tarafýndan da ve hastalýk çýkýþýndan önce fikir birliði altýnda uygulanmalýdýr. Hayvanlar veya onlarýn ürünleriyle ilgili bir ticaret söz konusu olduðunda her þeyden önce yapýlmasý gereken þey ithalatçý ülkenin hayvan saðlýk durumunun en iyi þekilde korunmasýnýn temini için o ülkenin gereksinimlerinin karþýlanmasýdýr. Çoðu kez, ihracatçý ülkenin kendi sýnýrlarý içinde ve sýnýrlarýnda geçerli olan sanitasyon iþlemlerinin etkin þekilde yürütüldüðünün garanti edilmesini saðlayan ithalat kurallarý geliþtirilmektedir. Bölümlendirme (compartmentalization) uluslararasý ticaretin güvenliðini saðlamanýn yaný sýra üye ülkelerin sýnýrlarý içinde hastalýklarýn kontrolüne ve eradikasyonuna da katký saðlamaktadýr. Bölgelendirme (zoning) ülkenin belirli bir coðrafik bölgesindeki kaynaklarýn daha etkin kullanýmýný özendirirken, bölümlendirme (compartmentalization) ise bir altpopulasyonun diðer evcil veya yabani hayvanlardan biyogüvenlik önlemleri vasýtasýyla daha fonksiyonel olarak ayýrt edilmesini saðlar ki bu durumu bölgelendirme (zoning) ile, bir coðrafik ayrým oluþturmak suretiyle saðlamak mümkün olamamaktadýr. Bölümlendirme sisteminin Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3 3

6 kullanýlmasý durumunda, ülkede bir hastalýk çýkýþý meydana geldiðinde, bölüm içinde oluþturulmuþ bulunan altpopulasyon ile diðer hayvanlar arasýnda bir epidemiyolojik baðlantýnýn bulunmadýðýnýn ispatlanmasý çok kolaydýr. Halbuki bölgelendirme (zoning) sisteminin uygulandýðý ülkelerde coðrafik alan içindeki hayvan gruplarý arasýnda olabilecek karþýlýklý her türlü etkileþimin, dýþ ticarete konu olan hayvanlarýn veya hayvansal ürünlerin saðlýk durumu üzerindeki etkilerinden arýndýrýlmasý mümkün deðildir. Bu durumda ise dýþ ticaretteki devamlýlýðýnýn sekteye uðramasý kaçýnýlmaz olmaktadýr. Buradan da anlaþýlacaðý üzere bölümlendirme (compartmentalization) bir hastalýk çýkýþý halinde ülkelere dýþ ticaretin aksatýlmadan sürdürülebilmesi avantajýný saðlayabilir. Bölgelendirme (zoning) ve bölümlendirme (compartmentalization) bütün hastalýklara uygulanamaz. Her bir hastalýk için bölgelendirme (zoning) ve bölümlendirme (compartmentalization) için uygun olan ayrý ayrý gereksinimler geliþtirilebilir. Bir hastalýk çýkýþýnýn ardýndan bölge veya bölümün tekrar arilik kazanabilmesi için üye ülkelerin söz konusu hastalýkla ilgili olarak OIE kurallarýnýn gereksinimlerini saðlamalarý þarttýr. Veteriner Dairesinin alt yapýsý, laboratuarlarý dahil olmak üzere organizasyonu ve yetkisi, OIE yasalarýnda belirtildiði þekilde ve güvenilir olmalý ve açýk ve net þekilde belgelendirilmelidir. Veteriner Dairesinin bildirimleri bölümün doðruluk ve bütünlüðü konusunda yeterli güvenceyi saðlamalýdýr. Uluslararasý ve dahili ticaret amacýna yönelik olarak bölüm konusundaki son otorite Ýhracatçý ülkenin Veteriner Dairesidir. Ülkenin Veteriner Dairesi ve tavukçuluk sanayinin iþbirliðiyle geliþtirilen biyogüvenlik planý ve sörvey çalýþmalarý bölümlendirmenin temel vazgeçilmez öðeleridir. Bu þekilde belirlenmiþ olan bölümü ithalatçý ülke tanýmalýdýr. Bu tanýmanýn gerçekleþebilmesi için bölümlendirmenin OIE kurallarý çerçevesinde yapýlmýþ ve tüm dokümanlarýyla birlikte Veteriner Dairesi tarafýndan ithalatçý ülkenin Veteriner Dairesine sunulmuþ ve onlar tarafýndan kabul edilmiþ olmasý gerekir. Tavukçuluk sanayinin buradaki rolü, biyogüvenlik önlemlerinin uygulanmasý, kalite güvence þemasý, önlemlerin etkin þekilde izlenmesi, düzeltilmesi gereken konularda yapýlan düzeltmelere ait Genel düþünceler Ýhracatçý ülkenin Veteriner Dairesi uluslararasý ticaret için ülke içinde bölge (zone) veya bölümün (compartment) þekillendirilmesinden sorumludur. Ýhracatçý ülkenin Veteriner Dairesi bu þekillendirmeyi oluþtururken gereken sörvey (saha) çalýþmalarýný yaparak bölüm içindeki altpopulasyonu, canlý hayvanlarýn izlenebilirliðini ve hastalýklarýn takibini açýk þekilde tarif etmelidir. Ýhracatçý ülkenin Veteriner Dairesi oluþturmuþ olduðu bölüm içindeki belirgin hayvan saðlýk durumunu, Ýthalatçý ülkenin Veteriner Dairesine gereken açýklamalarý yaparak kabul ettirebilmelidir. Bölüm içindeki belirgin hayvan saðlýk durumunun oluþturulmasý ve bu durumun devamlýlýðýnýn saðlanmasý iþlemleri, söz konusu hastalýðýn epidemiyolojisine ve çevresel faktörlere baðlý olarak ve biyogüvenlik önlemlerine uygun olarak yapýlmalýdýr. 4 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3

7 uygun dokümanlar, sörvey çalýþmalarýnýn yapýlmasý hýzlý raporlama ve tüm kayýtlarýn her an için ulaþýlabilir halde bulundurulmasýdýr. Veteriner Dairesinin rolü ise hayvan hareketlerinin sertifikalandýrýlmasý, tesislerin, biyogüvenlik önlemlerinin, kayýtlarýn ve sörvey prosedürünün periyodik olarak denetiminin yapýlmasýdýr. Veteriner Dairesi sörvey çalýþmalarýný, raporlamalarý ve laboratuar teþhis muayenelerini yönetmeli veya denetlemelidir. Bölümün belirlenme prensipleri 1.Bölümü tanýmlayan faktörler Veteriner Dairesi tarafýndan biyogüvenlik ile iliþkili yönetim ve hayvan yetiþtiriciliði kriterlerine uygun olarak belirlenmeli ve yasal kanallardan halka duyurulmalýdýr. 2. Bir altpopulasyon içindeki hayvanlar ve sürüler açýk bir epidemiyolojik ayrým ile diðer hayvanlardan ve hastalýk riski içeren her þeyden ayrýlmýþ olmalýdýr. Veteriner Dairesi, bölüm (compartment) içindeki altpopulasyonun belirlenmesi, onun hayvan saðlýk durumunun oluþturularak bir biyogüvenlik planý aracýlýðýyla idamesinin saðlanabilmesi için alýnan önlemleri detaylý bir þekilde dokümante edebilmelidir. Bunun saðlanmasý için alýnmasý gereken önlemler biyogüvenlik önlemleridir ve çevredeki hayvan hareketlerinin kontrolü, doðal ve yapay sýnýrlar, ticari yönetsel uygulamalar, hayvan yetiþtiriciliði uygulamalarý ve sörvey çalýþmalarýnýn tamamý, alýnan biyogüvenlik önlemlerinin çerçevesi içinde olmalýdýr. kaynaklarý, sörvey sonuçlarý, doðum ve ölüm kayýtlarý, ziyaretçi kayýt defteri, hastalýða yakalanma ve hastalýktan dolayý ölüm bilgileri, yapýlan ilaç ve aþýlama uygulamalarý, ilgili personelin eðitim dokümanlarý ile kayýtlarý ve riskin hafifletilmesine yönelik her türlü deðerlendirme kriterleri hakkýnda bilgileri kapsamalýdýr. Gerek duyulan bilgiler söz konusu hayvan türüne ve ele alýnan hastalýk çeþidine göre deðiþiklik gösterir. Biyogüvenlik planý, risklerin düzenli olarak yeniden belirlendiðini ve önlemlerin ona göre ayarlandýðýný garanti etmek için alýnan önlemlerin nasýl denetleneceðini de tarif etmelidir. Bölümlendirmenin oluþturulmasýnda atýlmasý gereken adýmlarýn sýrasý a) Ýhracatçý ülke ilgili sektör ile görüþmeler yaparak kendi ülke sýnýrlarý içinde bir veya birkaç tesisi kapsayacak þekilde bir bölüm belirler. Bu tesisler, biyogüvenlik planý açýsýndan ayný yönetim uygulamasý altýnda çalýþmak zorunda olmalý ve özel bir hastalýk göz önüne alýndýðýnda belirgin bir saðlýk durumuna sahip olan belirlenebilir bir hayvan altpopulasyonunu içermelidir. Ýhracatçý 3. Bölüm içindeki hayvanlar, geçmiþleri denetlenebilecek þekilde belirlenmelidir. Hayvanlar, üretim sistemine baðlý kalýnarak sürü veya ferdi bazda belirlenebilirler. Bölüm içine veya bölümden dýþarýya olan hayvan hareketleri çok iyi þekilde kontrol edilmeli izlenmeli ve belgelendirilmelidir. Bölümün oluþturulabilmesi için geçerli bir hayvan kimliklendirme sisteminin mevcudiyeti bir ön gereksinimdir. 4. Bir bölüm içindeki biyogüvenlik planý ilgili sektör ile Veteriner Dairesi arasýnda detaylý bir ortak çalýþma ile þekillendirilmelidir. Biyogüvenlik planý, hayvan hareketlerinin kontrolü hakkýndaki bilgilere ilaveten, sürü üretim kayýtlarý, yem Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3 5

8 ülke kendi Veteriner Dairesi ve ilgili sektörün ortak çalýþmasý sonucunda bu durumun nasýl saðlandýðýný belgelendirir. b) Ýhracatçý ülke bölümün biyogüvenlik planýný inceler ve bir denetim yaparak aþaðýdakileri onaylar: i) bölüm, biyogüvenlik planýnýn rutin iþletme prosedürü boyunca, etkin uygulanmasý sonucunda epidemiyolojik olarak kapalý bir bölümdür. ii) yapýlan sörvey çalýþmalarý ve geçerli izleme programý bu tesislerin söz konusu hastalýklar yönünden durumunun belirlenmesi için uygundur. c) Ýhracatçý ülke oluþturmuþ olduðu bölümü OIE yasalarýndaki önerilere göre tarif eder. d) Ýhracatçý ülke aþaðýdakileri saðlar: i) yukarýda bahsedilen bilgileri ithalatçý ülkeye vererek bu tesislerin uluslararasý ticaret yönünden epidemiyolojik olarak neden ayrý bir bölüm olduklarýný açýklar. ii) ihracatçý ülke ithalatçý ülkenin talebi üzerine bölümün oluþturulduðu sistemin veya prosedürün incelenmesi ve deðerlendirilmesi imkanlarýný ithalatçý ülkeye açar. e) Ýthalatçý ülke, aþaðýdaki hususlarý göz önünde bulundurmak suretiyle hayvanlarýn veya hayvansal ürünlerin ithal edilmesi için bu tesislerin bir bölüm olarak kabul edilip edilmeyeceðine karar verir: i) ihracatçý ülkenin Veteriner Hizmet Servisinin deðerlendirilmesi, ii) ihracatçý ülke tarafýndan saðlanan bilgilere ve kendi araþtýrmalarýna dayalý risk deðerlendirme sonuçlarý, iii) söz konusu hastalýk açýsýndan kendi hayvan saðlýk durumu, iv) diðer geçerli OIE standartlarý. f) Ýthalatçý ülke, makul bir zaman periyodu içinde kendi tespitlerini sebeplerini de belirterek ihracatçý ülkeye aþaðýdakileri bildirir: i) ithalatçý ülke ya bölümü tanýr, veya ii) daha fazla bilgi talep eder, veya iii) bu tesislerin uluslararasý ticaret için bir bölüm olduðunu reddeder. g) bölümün tanýnmasý konusunda herhangi bir görüþ farklýlýðýn bulunmasý halinde çözüm için çaba harcanmalýdýr. Anlaþmazlýðýn çözümü için OIE nin bünyesi içinde yapýlan uygulamalara dayalý geçici veya kalýcý sonuç üzerinde anlaþma saðlanacak bir mekanizma bulunmalýdýr. h) Ýthalatçý ve ihracatçý ülkelerin Veteriner Otoriteleri bölümün tanýnmasý yolunda resmi bir anlaþmaya varmalýdýrlar. Sonuç Sonuç olarak denilebilir ki bu metot sorunun çözümünde yararlanýlabilecek uygun bir sistemi belirtmektedir. Bütün dünya bu sistem üzerinde çalýþmalarýný yürütmekte olduðundan ülkemizde de eðer OIE üyesi ülkelere kanatlý eti ihraç etmek istiyorsak izlenmesi gereken yolun bu olduðu aþikardýr. Yalnýz kabul edilmelidir ki, bu yol oldukça dolambaçlý fakat ucu açýk bir yoldur. En iyimser tahminlerime göre bu sistemle bir bölüm oluþturarak bunu OIE üyesi baþka bir ülkeye kabul ettirebilmemiz için Koruma Kontrol Genel Müdürlüðü ve Sektörün özverili ve sýký bir iþbirliði içinde en az iki yýllýk bir çalýþmasýna ihtiyaç olacaktýr. 6 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3

9 KANATLILARDA MÝKOPLAZMA ENFEKSÝYONLARININ ÖNEMÝ Prof. Dr. Mehmet AKAN Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalý e-posta: GÝRÝÞ Kanatlý hayvanlarda görülen solunum sistemi infeksiyonlarýnda önemli ekonomik kayýplar oluþur. Bu hastalýklarda hayvanlarda; ölüm oranýnda artma, ilave tedavi masraflarý, broilerlerde yüksek ýskarta oraný, damýzlýk ve yumurtacý sürülerde yumurta veriminde düþme, yumurta kabuk kalitesinde bozulma, kuluçka verimliliðinde azalma gözlenir. Tavuklarda solunum sistemi infeksiyonlarýnýn etiyolojileri incelendiðinde, Mikoplazma türlerinin ön planda olduðunu görebiliriz. Kanatlýlarda hastalýk vakalardan izole edilen Mikoplazma türleri aþaðýda verilmiþtir. özelliði, hücre duvarýna bulunmamasýdýr. Bu nedenle de mikroskopik morfolojilerinde sýklýkla farklýlýklar görülür. Laboratuar koþullarýnda geliþtirilmeleri oldukça zordur. Mikoplazma etkenlerinin hücre duvarlarýnýn bulunmamasý, kimyasallara ve çevresel koþullara dirençliliði oldukça azaltýr. Bu nedenle çoðu dezenfektan, etkeni inaktive eder, hücre duvarýnýn yapýsýný bozarak etkileyen antibiyotiklere tüm mikoplazmalar dirençlidir. Etken, konakçý dýþýnda çevresel koþullara duyarlýdýr. Bu durum hastalýkla ilgili kontrol programlarýnýn oluþturulmasýnda dikkate alýnmalýdýr. Etkenin eksudat ve soðuk ortamlarda yaþama süresi uzundur. Tavuk dýþkýsýnda 1-3 gün canlý kalabilir, ortam ýsýsý arttýkça yaþama süresi azalýr. Mycoplasma gallisepticum (Mg) M.synoviae (Ms) M.meleagridis (Mm) M.iowae (Mi) M.gallinarum Bu etkenlerden en önemlisi hem tavuklarda hem de hindilerde hastalýða neden olan M. gallisepticum dur. Bu etken tavuklarda kronik solunum sistemi hastalýðý (CRD) ve hindilerde infeksiyöz sinuzitise neden olur. CRD özellikle E.coli olmak üzere bakteriyel ve viral etkenlerle komplike olur. Böyle vakalar komplike CRD (CCRD) olarak adlandýrýlýr. Bu vakalarda ortaya çýkan kayýplar da özellikle mortalite ciddi düzeyde artar. Mikoplazma etkenleri, Gram negatif, genellikle kokoid formda veya pleomorfik morfolojiye sahiptirler. Bu grup bakterilerin en belirgin Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3 7

10 Patojenite Hindiler, Mg infeksiyonuna tavuklardan daha duyarlýdýr. Tavuklar için aþýlamada kullanýlan canlý F suþu, hindiler için tavuklara göre çok patojeniktir. M. gallisepticum infeksiyonu sýklýkla çevresel faktörlerle ve diðer mikroorganizmalarla komplike olduðundan patojenite ile ilgili farklýlýklar bulunmaktadýr. M. gallisepticum içeren eksudatlar veya sývý kültürler ETY sýnýn yumurta sarýsýna inokule edildiðinde embriyolarda 5-7 günde ölüm görülür. Hastalýðýn ekonomik yönden deðerlendirilmesi Damýzlýklarda görülen M. gallisepticum infeksiyonu, üretim ve kuluçka performansýnda azalmaya neden olur. Buna ilave olarak kümes bakým-idare koþullarýna göre de komplike vakalar ortaya çýktýðýnda ölümler de görülebilir. Hastalýðýn vertikal olarak bulaþmasý ayrý bir önemi de beraberinde getirmektedir. Hastalýkta en önemli kayýp, mikoplazma ile infekte damýzlýklardan elde edilen civcivlerde ortaya çýkan performans kaybýdýr. Broiler sürülerinde özellikle 3. haftadan sonra baþlayan performans kayýplarý dikkati çeker ayrýca komplike vakalarda dikkati çeken bir mortalite söz konusudur. Yumurtacý sürülerde ise, oluþan infeksiyonlarda tavuk baþýna yumurta sayýsýnda azalma ve kabuk kalitesinde bozulma görülür. Hastalýkta görülen ekonomik kayýplarýn nedenleri aþaðýda maddeler halinde verilmiþtir. Epidemiyoloji Mg infeksiyonuna doðal olarak tavuk ve hindiler duyarlýdýr. Ancak sülün, býldýrcýn, kaz, ördek ve papaðan gibi diðer kanatlýlardan da izole edilmektedir. Serbest yaþayan kanatlýlarda Mg izolasyonu bildirilmesine karþýn evcil kanatlýlara bulaþtýrma konusunda kesin bilgiler mevcut deðildir. Hastalýk kýþ aylarýnda daha ciddi seyir gösterir. Kýþ mevsiminde bakým-idare problemleri de varsa, hastalýðýn klinik bulgularý daha ciddi seyreder. Bulaþma infekte taþýyýcýlar ile hassas hayvanlarýn direkt temasý, infekte tüy, toz ve akýntýlar ile havadan bulaþma, kontamine ekipmanlar ile diðer kümeslere taþýnma þeklinde gerçekleþir. Klinik belirtiler genellikle yavaþ geliþir ve hastalýk uzun sürer. Hastalýk vertikal ve suni tohumlama ile de bulaþýr. Klinik bulgular ve makroskopik lezyonlar Tavuklarda, doðal koþullarda inkübasyon süresi genellikle 4 hafta olarak tanýmlanmaktadýr. Bu süre deneysel koþullarda tavuklarda 6-21 gün hindilerde ise 6-10 gündür. Hastalýkta klinik bulgular sekonder infeksiyonlara baðlý olarak deðiþir. Genç hayvanlar serolojik olarak pozitif Canlý aðýrlýk hedeflerinden geri kalma Birim canlý aðýrlýk için fazla yem tüketimi Komplike vakalarda ölüm oranýnda ciddi artýþlar Damýzlýk sürülerde kuluçka veriminde düþme Tavuklarda CRD ve hindilerde sinuzitis nedeniyle kesimhanede imha oranýnda artýþ Yumurta veriminde düþme ve yumurta veriminde azalma Saðaltým masraflarý Bazý iþletmelerde kullanýlan aþý için harcamalar Koruma ve kontrol programlarýnýn yeniden organizasyonu 8 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3

11 olmasýna karþýn herhangi bir klinik belirti göstermeyebilir. Komplikasyon olmadýðý durumlarda yumurtaya baþlamadan önce hafif olarak ortaya çýkan solunum bulgularý gözlenebilir. Klinik bulgular arasýnda, öksürük, burun akýntýsý gözlenir, hayvanlar da sýk soluma (nefes nefese), gaganýn hafif açýk olmasý, yem tüketmede azalma ve canlý aðýrlýk kayýplarý gibi klinik belirtiler dikkati çeker. Yumurtacýlarda yumurta veriminde düþme, keratokonjuktivitis, yüzde ödem ve aþýrý lakrimasyon da görülebilir. Horozlarda klinik bulgular daha belirgindir. Hindilerde ise, sinuslarda þiþkinlik, burun akýntýsý, bazý vakalarda þiþkinliðe baðlý olarak gözlerde kapanma, solunum sesleri, öksürük, soluk almada güçlük görülür. Bunlarýn yanýsýra hindilerde sinirsel form da görülebilir ve bu formda tortikollis ve opistotonus þekillenir. Tavuklarda morbitide yüksek olup, tüm kümes etkilenir. Ancak hastalýðýn ciddiyeti ve süresi bireysel olarak deðiþir. Mg infeksiyonunda özellikle hava kesesi infeksiyonunda sýklýkla yangýsýnda kazeöz eksudata sýklýkla rastlanýr. Pneumoninin farklý dereceleri görülebilir. Tavuklarda ciddi hava kesesi infeksiyonunda, fibrinöz, fibrinopurulent perihepatitis ve perikarditis gözlenir. Ender olarak, keratokonjuktivitis, yüzde ödem ve korneal opasite görülebilir. M. synoviae infeksiyonlarý, tavuklarda çok sýk görülen subklinik üst solunum yolu infeksiyonudur. Bazý durumlarda sistemik seyir, sinovitis ve büyüme geriliði görülür. Hava kesesi yangýsý özellikle ND ve IB aþýlamalarý ile veya baþka bir bakteri ile komplikasyonda daha da belirginleþir. Ýyi koþullarda bakýlan sürülerde, hastalýk hiçbir belirti ve lezyon olmadan seyredebilir. Yumurta veriminde düþmeye neden olur. Ýnfeksiyon 4 haftalýktan büyük hayvanlarda görülür. Kronik infeksiyon akut fazý takiben oluþur ve özellikle damýzlýklar için bir problem yaratýr. Bulaþma hem lateral hem de vertikal olabilir. Klinik belirti ile seyreden durumlarda morbitide % 2-75 düzeylerindeyken, mortalite genellikle %1 den azdýr. komplikasyona rastlanýr ve E.coli bu komplikasyonda önemli bir rol oynar. Mg infeksiyonu ile NDV ve IBV infeksiyonu da komplike olmaktadýr. M. gallisepticum ile diðer bakteriyel/viral etkenlerin komplike olduðu hava kesesi infeksiyonunda ve kýþ aylarýnda hastalýk oldukça uzun ve ciddi seyreder. Mortalite ergin tavuklarda düþük, broilerlerde ise komplikasyona baðlý olarak deðiþkendir. CCRD de broilerlerde mortalite özellikle kýþ aylarýnda %30 lara kadar ulaþabilir, ilave olarak geliþmede gerilik dikkati çeker. Hindilerde; Mg infeksiyonuna baðlý olarak geliþen klinik bulgular ve mortalite, etçi sürülerde 8-15 haftalýk yaþta olanlarda daha sýk rastlanýr, Tedavi edilmeyen sürülerde haftalarca sürer ve sürünün büyük bir bölümü hastalýktan etkilenir, komplike olan hava kesesi yangýsýnda ortaya çýkan kayýplar sinuzitise göre daha ciddi düzeydedir. Hastalýkta makroskopik olarak, burun, trachea, bronþlar ve hava keselerinde kataral eksudat dikkati çeker. Hindilerde sinuzitis belirgindir. Bu tabloya tavuklarda da rastlanabilir. Hava kesesi Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3 9

12 Teþhis Trachea, hava kesesi, akciðer, sinus içeriði izolasyon materyali olarak kullanýlabilir. Ayrýca, tracheadan, özefagustan, damak yarýðýndan ve kloakadan alýnan svablardan da izolasyon yapýlmaktadýr. Horozlardan alýnan semen ve tavuklarýn yumurta folikülleri de izolasyon materyali olarak kullanýlmaktadýr. Kuluçkada ise, kabuk altý ölü civcivler, kabuðu kýrmýþ fakat çýkamamýþ olanlar materyal olarak laboratuvara gönderilmelidir. Serolojik teþhiþ ve izleme programlarýnýn uygulandýðý kümeslerden kan serumlarý teþhis için yeterlidir. Genel olarak hastalýðýn teþhisi iki þekilde yapýlabilmektedir. Direkt Teþhis: Ýzolasyon ve identifikasyon, immunperoksidaz, FAT ve moleküler yöntemler (PCR, PCR/RFLP), mikoplazma etkenlerinin direkt teþhisinde ve tiplendirilmesinde kullanýlmaktadýr. Ýndirekt (Serolojik) Teþhis: Lam aglütinasyon testi, hemaglütinasyon inhibisyon testi, ve ELISA, mikoplazma infeksiyonlarýnýn indirekt teþhisinde kullanýlan en genel yöntemlerdir. Ayýrýcý Teþhis: Tavuklarda, viral hastalýklardan IBV, NDV, APV infeksiyonlarý; bakteriyel hastalýklardan infeksiyöz koriza ve tavuk kolerasýndan ayrýlmalýdýr. düzeylerde koruma saðladýðý belirlenmiþtir. F suþu, yumurtaya geçebilme özelliðinde olup, canlý olduðu için kanatlýlar arasýnda bulaþma özelliðine sahiptir. Aþý suþu, hindiler için patojen özellikte ve hastalýða neden olmaktadýr. Son yýllarda ýsý-duyarlý mutantlar (6/85 ve ts 11 suþlarý) aþý olarak kullanýlmaktadýr. Bu suþlar F suþuna göre daha az virulense sahiptir. Bu aþýlarýn deneysel infeksiyonlarda hava kesesi yangýsýnda azalmaya neden olduðu belirtilmiþtir. Kaynaklar Bencina D (2006). Mycplama infections. 14. WVPC Özet Kitabý, s: Calnec BW, Barnes HJ, Beard CW, McDougald LR, Saif YM (1997). Diseases of Poultry. 10. Ed. Iowa State University Pres, Iowa. Jordan FTW, Pattison M (1996). Poultry Diseases. 4. Ed, Saunders Company Ltd, London. Ýzgür M, Akan M (2002). Kanatlý Hayvan Hastalýklarý. Medisan Yayýnevi, Ankara Saif YM, Barnes HJ, Glisson JR, Fadly AM, McDougald LR, Swayne D (2001). Diseases of Poultry. 11. Ed. Iowa State University Pres, Iowa. Hindilerde ise; Pastörellozis, klamidiozis, kriptosporidiozis ve Vitamin A eksikliði durumlarýndan ayýrt edilmelidir. Koruma ve Kontrol Damýzlýk sürülerin mikoplazma negatifliði oldukça önemlidir. Bu nedenle damýzlýk sürüler belirli periyotlarda izleme programlarýna alýnmalýdýr. Bu uygulamanýn 4-6 hafta arayla yapýlmasý, infeksiyonu ilk aþamada yakalamak için önemlidir. Etkili antibiyotikler kayýplarý azaltmak amacýyla saðaltýmda kullanýlmaktadýr. Ülkemizde ruhsatlý olmamalarýna karþýn aþýlar, hastalýðýn kontrolünde birçok ülkede kullanýlmaktadýr. Aþýlar, inaktif aþýlar ve canlý aþýlar olmak üzere iki grupta toplanýr. Canlý aþýlar, Connecticut F suþu ile hazýrlanan aþýlar, broilerlerde virulent R suþu ile yapýlan deneysel infeksiyonlarda hava kesesi yangýsýnda farklý 10 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3

13 TÜRKÝYE DE HÝNDÝ YETÝÞTÝRÝCÝLÝÐÝ Zir. Yük. Müh. Sabri Arda ERATALAR Veteriner Hekim Orhan BULUT Bolca Hindi Canlý Üretim Mdr. Bolu Giriþ Deðiþen dünyada beslenme alýþkanlýklarý da farklýlaþýyor. Saðlýklý beslenme, damak zevki için yemek yemeye oranla giderek daha fazla tercih ediliyor. Beslenme konusunda yað ve kolesterol düzeyi düþük olan, ileri iþlenmiþ et üretimine uygun yapýdaki hindi etine olan talep son yýllarda giderek artmaktadýr. Ýnsanlarýn yemek yemeðe ayýrdýklarý vaktin iþleri nedeniyle kýsalmasý hazýr piþmiþ gýda tüketiminin artmasýna ve bu tip gýdalarýn üretimine uygun olan hindi etinin daha da fazla üretilmesine ön ayak olmuþtur. Saðlýklý ve besleyici bir et vermesi hindi yetiþtiriciliðini dünyada olduðu gibi Türkiye de de son yýllarda artýrmýþtýr. kuluçkalýk hindi yumurtasý üretilmiþ, bu yumurtalardan elde edilen palazlar kýrsal alanlarda yaþayan ailelere ekonomik katký saðlamasý amacýyla bedelsiz olarak verilmiþ veya uygun ücretlerle satýlmýþtýr. Bu palazlar yetiþtiriciler tarafýndan ekstansif olarak büyütülerek özellikle yýlbaþý hindisi olarak satýlmýþtýr. Hindi palazý üreten DÜÇ leri Kandýra, Bigadiç, Keskin, Yahyalý, Çorum, Kahramanmaraþ, Ceylanpýnar, Malya, Gökhöyük te faaliyet göstermiþtir. Üretim Bronz ve yerli hindiler üzerine gerçekleþmiþtir. Bu üretimde amaç kýrsal alanlara yan gelir saðlanmasý olarak dönemin politikasýnda belirtilmiþtir. Bu üretim desteði DÜÇ lerin 2000 Türkiye deki hindi yetiþtiriciliðinin yakýn tarihçesi Ülkemizdeki hindi yetiþtiriciliði 1950 lerden de eskilere dayansa da bu üretim amatör bahçe yetiþtiriciliðinden ve küçük çaptaki yetiþtiricilikten ibarettir. Ülkede iki farklý kamu kuruluþunun birleþtirilmesiyle Devlet Üretme Çiftlikleri (DÜÇ) de kurulmuþtur. Bu çiftliklerde çeþitli üretim birimlerinin yanýnda ticari anlamda tavuk yumurtasý üretimi gerçekleþtirilmiþ, zamanla hindi palazý üretimi yapýlmaya baþlanmýþtýr. (Anon 2007b). Hindi yetiþtiriciliði ilk kez entansif anlamda 60 lý yýllarda DÜÇ bünyesinde ve üniversitelerin araþtýrma çiftliklerinde baþlamýþtýr. DÜÇ lerde tedavi kontrol performans Mycoplasma Enfeksiyonlarý Enteritisler ORT Premix Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3 11

14 yýlýnda AB uyum yasalarýnýn çýkarýlmasýyla beraber üretimlerinin düþürülmesiyle azalmýþtýr. Nihayet 2003 yýlýnda özel sektörün yeterli üretimi yapmaya baþlamasýyla beraber misyonunu tamamladýðý gerekçesiyle de kapatýlmalarý için karar alýnmýþtýr. Bu kuruluþlar kýsa süreli olarak özel sektöre kiralanmýþ olsalar da bu çiftliklerdeki hindi üretimleri 2006 yýlýnda tamamen sona ermiþtir. Böylece ülkede hindi yetiþtiriciliði ve hindi eti üretimi tamamýyla özel sektöre devredilmiþtir. (Anon 2006b). DÜÇ leri yýllarý arasýnda yýlda ortalama bin hindi palazý üreterek satýþ ve daðýtýmýný gerçekleþtirmiþtir (Tablo 1). Ülkede hindi eti üretiminde dönüm noktasý 1995 yýlýnda özel sektöre ait ilk hindi eti üreten entegre firmanýn Bolu da kurulmasýyla gerçekleþmiþtir. Bu firmanýn kuruluþundan birkaç ay sonra özel sektöre ait ikinci bir firma daha Ýzmir ili civarýnda üretime dahil olmuþtur. Hindi yetiþtiriciliði geçmiþi daha eski tarihlere dayanan tavuk yetiþtiriciliðinin saðladýðý bilgi ve barýnak avantajýyla hýzlý ivmelenmiþtir. Bu dönem içerisinde hali hazýrda kurulu olan etlik piliç kümesleri küçük deðiþikliklerle hindi yetiþtirmek için kullanýlmýþtýr. Dolayýsýyla entansif hindi yetiþtiriciliði ilk olarak tavukçuluðun da yoðun olarak yapýldýðý Bolu ve Ýzmir ili civarlarýnda faaliyete geçirilmiþtir. Üretim tam dikey entegrasyon þeklinde olup, sözleþmeli yetiþtiricilik modeliyle süregelmiþtir. kuluçkahanelerinde palaz haline getirdikten sonra hindi palazý satýþý yapan kuruluþlar da üretime katýlmýþtýr. Ancak bu kuruluþlarýn kesimhaneleri olmayýp, üretimin kesim aþamasýnda sýkýntýlar yaþamasýna da neden olmuþlardýr. Bu kuruluþlar DÜÇ'lerin açýkta kalan Pazar payýný kýsa bir süre için kullanmýþ, ancak faaliyetleri 2000 yýlýnda tamamen sona ermiþtir. Ülkede 2000 yýlýnda kurulan tek damýzlýk iþletmesi belli bir süre için kuluçkalýk yumurta ihtiyacýnýn bir bölümünü karþýlamýþtýr. Ancak iþletme ekonomik nedenlerle 2006 yýlý sonunda kapanmýþtýr. Bugün ülkede damýzlýk iþletmesi bulunmamaktadýr. Üretimin artmasýyla beraber yeni bir damýzlýk iþletmesinin kurulmasýnýn mantýklý olabileceði düþünülmektedir. Saðlýklý Tavuk Bilgi Platformu'nun baþarýsýndan da destek alarak 2007 yýlýnýn baþýnda ülkemizin baþlýca hindi üreticisi firmalarýn (Bolca, Banvit, Pýnar, Eskar ve Alpin) temsilcileri tarafýndan Tablo 1. Bazý devlet üretme çiftliklerinde yýllarý arasýnda yýllýk ortalama palaz üretim miktarlarý (Anon 2007c). DÜÇ Yahyalý Bigadiç Keskin Kandýra Çorum Ortalama Üretim (1000 PALAZ) Doksanlý yýllarda herhangi bir entegrasyona baðlý olmadan ithal ettikleri yumurtalarý 12 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3

15 Hindi Yetiþtiricileri Platformu kurulmuþtur. Bu platform hindi etinin saðlýklý, hijyenik ve üstün kalite standartlarýnda ülkemizde üretildiðini halka anlatmak, tanýtým ve reklam çalýþmalarý yaparak tüketim alýþkanlýðý edindirmek, ortaya çýkabilecek sorunlarda birlikte fikir üreterek daha doðru ve iyi sonuçlara ulaþýlmasýný saðlamayý amaçlamýþtýr. Saðlýklý bir et olarak paketlenerek piyasaya sunulan hindi etinin tanýtýlmasý ve halkýn konu hakkýnda bilinçlendirilmesi çalýþmalarý üzerinde durulmakta ve kampanya hazýrlýklarý yapýlmaktadýr. ve ayný þekilde yaþ sýrasýna göre kesime alýnmaktadýr. Hindiler kuluçka çýkýþlarýndan kesime kadar ayný binada yetiþtirilmektedir. Diðer bir sistemde hindiler 6 haftalýk yaþa kadar büyütme kümesinde bakýlmakta, bu yaþa ulaþtýklarýnda iþletme içerisindeki daha büyük bir kümese ya da semirtme kümesleri olan yakýn bir çiftliðe taþýnmaktadýrlar. Bu iþletme alanýnýn etkili kullanýmý için geliþtirilmiþ bir plan olup, iþletme içerisinde farklý yaþlardan hayvanlarýn bulunmasýna da neden olmaktadýr (Resim 1,2,3,4). Türkiye'de üretim rakamlarý yýllarýnda özellikle mevcut kümes ve barýnaklar üretim için kullanýlýrken, elde edilen hýzlý üretim artýþýyla birlikte son on yýlda hindi yetiþtiriciliði amacýyla projeli olarak inþa edilen son derece modern, hijyenik ve biyo-güvenlik standartlarý yüksek kümesler ortaya çýkmaya baþlamýþtýr. Ekstansif üretimden entansif yetiþtiriciliðe geçildikçe arka bahçe (backyard) hindi yetiþtiriciliði de giderek azalmýþtýr. Bu tip hindi yetiþtiriciliði bugün 2005 yýlýndaki kuþ gribi krizinin yaþanmasý ve Tarým Bakanlýðý'nýn ciddi politikalarýnýn da etkisiyle en düþük seviyelerine gerilemiþtir. Günümüz itibarýyla üretimde kullanýlan kümeslerden hindi yetiþtiriciliði amacýyla inþa edilmiþ olan yapýlar toplam yetiþtirilen hindilerin %25'ini barýndýrmaktadýr. Bunlardan ayrý olarak hindi yetiþtiriciliðine uygun hale getirilen ve gerekli ekipman deðiþiklikleri yapýlmýþ olan etlik piliç üretimi için inþa edilmiþ kümeslerde üretimin %65'i gerçekleþtirilmektedir. Üretimin kalan %10'luk payý da eski ancak hijyenik hale getirilmiþ kümeslerde gerçekleþtirilmektedir. Farklý yetiþtiricilik sistemleri uygulanmaktadýr. Bunlardan en yaygýn olarak kullanýlaný hepsi içeri - hepsi dýþarý (all-in, all-out) sistemidir. Bu sistemde iþletmedeki kümesler yakýn aralýklarla, yaþ farklýlýklarý en az olacak þekilde doldurulmakta Resim 1. Yumurtadan çýkan hindi palazlarýnýn geliþi için hazýrlanmýþ modern bir hindi kümesi. Resim 2-. Modern ve biyogüvenlik seviyesi yüksek bir hindi çiftliði. Resim3-Kesime hazýr erkek hindiler. Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3 13

16 Resim 4.Bolu'da Modern bir hindi kesimhanesi. Türkiye'de il bazýnda 3000 civarýnda kümes kesimi ve cinsiyet ayrýmý iþlemlerini yaptýktan bulunan Bolu ili bu anlamda en yoðun tavuk ve sonra kümeslere sevk etmektedirler. Yetiþtiriciler hindi yetiþtiriciliði yapýlan bölgedir. Bolu'yu 2000 ýsýnma, bakým, çevre koþullarýnýn düzgün þekilde kümesle Balýkesir, 1600'ün üzerinde kümes ayarlanmasý ve biyogüvenlik konularýndan sayýsýyla Sakarya ve 1000 civarýnda kümes sorumlu olmaktadýrlar. Entegre firmalar tüketilen adediyle Manisa ve Mersin izlemektedir. Bu yem rasyonlarýný da kendi fabrikalarýnda uygun þekilde formüle etmekte ve kümeslere illerde hindi yetiþtiriciliði de gerçekleþtirilmektedir. taþýmaktadýrlar. Yetiþtirme süresi boyunca Hindi yetiþtiriciliði yapýlan kümesler bakýmýndan hindilerin periyodik kontrolleri, aþýlama Bolu ili bölgede mevcut olan tek entegre kuruluþla programlarý ve gerekli görülmesi halinde ilaç sözleþmeli olarak çalýþan 131 adet kümes ile kullanýmý firma veteriner ve mühendislerinin birinci sýrayý almaktadýr. Ýzmir-Manisa bölgesinde kontrolünde gerçekleþtirilmektedir. Bu uygulamalar da Tarým Bakanlýðý tarafýndan kontrol 100 civarýnda ve Eskiþehir ili civarýnda 100'e edilmektedir. Yetiþtirme süresi sonunda hayvanlar yakýn hindi kümesi mevcuttur. entegre tesisin kesimhanesine sevk edilerek Balýkesir'de 80, Sakarya ve Ýstanbul'da 90 kesime gönderilmektedir. Kesim, soðutma ve civarýnda hindi kümesi faaliyettedir. Bu kümesler paketleme iþlemleri hijyenik þartlarda Bolca Hindi, Pýnar Hindi, Alpin Hindi, Eskar ve gerçekleþtirilmektedir. Banvit firmalarý için çalýþmaktadýr. Bu iþletmeler tamamen modern, hijyenik kesimhanelere sahiptirler. Van-Et adýna Bolu ve Kastamonu'da 6 adet kümes çalýþmaktadýr. Bu iþletme kesimi de baþka bir entegre firmaya baðlý kesimhanede gerçekleþtirmektedir. Üretim modeli olarak ülkede sözleþmeli yetiþtiricilik modeli benimsenmiþtir. Entegre firmalar kuluçkalýk yumurta ithal etmekte, bu yumurtalarý kuluçkahanelerine yerleþtirmekte ve elde ettikleri hindi palazlarýný aþýlama, gaga Resim 6. Bir kesimhanemizde kullanýlan bireysel buharlý tüy yumuþatma ve yolma sistemi. 14 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3

17 Ülkemizde hindi kuluçkahanelerin % 85 ve üzeri çýkýþ gücüyle çalýþtýðý ve hindi kesimhanelerinin tamamýnýn ISO ve HACCP belgeleriyle hizmet verdiði bilinmelidir. Kesimhanelerden bazýlarýnda Avrupa'da az sayýda kullanýcýsý olan tek katlý havayla karkas soðutma (chilling) ve buhar ile tüy yolma sistemleri kullanýlmaktadýr. Yem fabrikalarý da ileri teknolojiyi kullanmakta ve çoðu sadece tavuk ve hindi yemi üretmektedir (Resim, 6) Ýthal olarak temin edilebilen ve üretimin ilk yýllarýnda el yapýmý olarak hazýrlanan ekipmanlar yerini tam otomatik mekanizasyon düzeyi yüksek ekipmanlara býrakmýþtýr. Ekipman ihtiyacýnýn artmasý ülke genelinde 10'un üzerinde ekipman üreten firmanýn oluþmasýný saðlamýþtýr. Bu firmalarýn bir bölümünün Ortadoðu ülkelerine ve Avrupa'ya azýmsanmayacak miktarda ihracatý da bulunmaktadýr. Dünyada ve Türkiye de hindi eti üretim rakamlarý Dünya hindi eti üretimi 5 milyon ton civarýndadýr. Toplam kanatlý eti üretiminde hindi eti üretim miktarý % 6-7 lik pay sahibidir. Türkiye dünyada 2006 yýlý itibarýyla tonluk üretime sahiptir. En yüksek hindi eti üretimi ABD. de gerçekleþtirilmektedir. Üretim 2005 yýlý itibarýyla ton olarak tespit edilmiþtir. Bu ülkeyi Fransa ton ve Almanya tonluk üretimle izlemektedir. Dördüncü sýrada ton ile Ýtalya ve 5. sýrada da tonluk hindi eti üretimiyle Brezilya yer almaktadýr (Anon 2007a). Ülkede hindi varlýðý yýllarý arasýnda 3-3,2 milyon aralýðýnda deðiþim göstermiþtir yýlýndan itibaren entansif üretimin artýþý ve DÜÇ'lerindeki üretimin azalarak bitmesine paralel olarak hindi varlýðýmýz 2006 yýlý sonunda 'e ulaþmýþtýr yýlýnýn ilk 6 ayý için de bu rakam 'dur. Yýlýn tamamýnda üretimin deðiþmeden devam etmesi halinde 2007 yýlýnda hindi varlýðý 4 milyona ulaþacaktýr (Tablo 3) Tablo 2. Bazý ülkelerde hindi eti üretim ve tüketim miktarlarý (USDA-FAS). Üretim (1000 TON) * 2007** AB Brezilya Kanada Rusya Federasyonu Meksika Güney Afrika Cum Diðerleri ABD Toplam Üretim Tüketim (1000 TON) * 2007** AB Meksika Brezilya Kanada Rusya Federasyonu Güney Afrika Cum Diðerleri ABD Toplam Tüketim * Veriler projeksiyondur. ** Projeksiyon ilk iki ay baz alýnarak yapýlmýþtýr. Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3 15

18 Tablo 3. Türkiye'de yýllarý arasýndaki hindi varlýðý (Sönmez, 1969, Anon 2006a). Yýllar Hindi Sayýsý (1000) Yýllar Hindi Sayýsý (1000) 1956** 1958** 1960** 1962** * * 2007 yýlýnýn ilk 6 ayýna göre yapýlmýþ projeksiyondur Hindi eti üretiminde 1995 yýlý öncesinde genellikle kayýt dýþý olmakla birlikte hemen tamamý yýlbaþý tüketimine yönelik üretim yapýlmaktaydý. Bu yýldan itibaren artýþ gösteren hindi eti üretimi 1995 yýlýnda tondan 2000 yýlýnda tona yükselmiþtir. Bu rakam 2005'te de tona ulaþmýþtýr yýlýnda ekonomik kriz nedeniyle bir miktar düþüþ yaþayan üretimdeki artýþ 2006 yýlýnda kuþ gribi krizi nedeniyle duraklamýþ ve ton olarak tespit edilmiþtir. Ülkede 2007 yýlýnýn ilk 6 aylýk üretim planýna göre üretime girecek hindi sayýsý yýl boyunca 4 milyon adet civarýnda olacaktýr. Bu üretim potansiyeline göre 2007 yýlýnda toplam ton arasýnda hindi eti üretimi beklenmektedir (Tablo 4). Hindi eti tüketimi 1995 yýlýnda kiþi baþýna 42 gramlýk düþük bir düzeyde iken, 2000 yýlýnda 363grama, 2005 yýlýnda da 712 grama ulaþmýþtýr yýlý sonundaki kuþ gribi krizinden dolayý hindi etine olan talebin azalmasý tüketimin 619 grama düþmesine neden olmuþtur yýlý için de tüketim beklentisi kiþi baþýna 628 gram dolayýndadýr (Tablo 4). Ýhracat açýsýndan 2000 yýlýndan bu yana artýþ görülmekle birlikte 2000'de 33 ton olan bu rakam 2005 yýlýnda 1929 tona yükselmiþtir yýlýnda gerileme yaþanmýþ ve 1200 tonluk ihracat gerçekleþtirilmiþtir. Hindi eti ithalatý bakýmýndan 2000 yýlý haricinde neredeyse hiç ithalat yapýlmamýþtýr. Türkiye'de hindi yetiþtiriciliðinde karþýlaþýlan sorunlar ve çözüm önerileri Hindi yetiþtiriciliðinde tüketilen yemin et üretiminde maliyete etkisi % Tablo 4. Türkiye'de hindi eti üretim, ithalat, ihracat ve tüketim rakamlarý (Anon 2006a) YILLAR ÜRETÝM (TON) ÝHRACAT(TON) ÝTHALAT(TON) NÜFÜS(1000) TÜKETÝM Kg/Kiþi , , , , , , , , , , * ,628 * 2007 ilk 6 ayýna göre yapýlmýþ projeksiyondur. 16 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3

19 seviyelerinde olmaktadýr. Bu yemi oluþturan hammaddelerin yarýsýndan fazlasýný enerji ve protein ihtiyacýnýn karþýlanmasý bakýmýndan kolaylýk saðlayan mýsýr ve soya oluþturmaktadýr. Bu hammaddelerden mýsýr yaklaþýk % 30, soya da % 90 oranýnda ithal edilmektedir. Uluslar arasý piyasalara göre bu iki hammadde neredeyse iki kat pahalýya mal olmaktadýr. Bu da yem maliyetini ve dolayýsýyla da et üretim maliyetini artýrmaktadýr. ABD'de etanol üretimi amacýyla mýsýrýn kullanýmýnýn yaygýnlaþacak olmasý bu ürünün fiyatýný artýracaðý gibi soya üreticisi çiftliklerin de mýsýr üretimine yönelmesine neden olabilir. (Lyons, 2007). Bu gibi geliþmelerle her iki hammaddenin de kanatlý yemlerinde kullanýmý için temin imkanlarýnýn azalacaðý ve zorlaþacaðý gibi fiyatlarýnýn da y ü k s e l e c e ð i öngörülmektedir. Bu nedenle ulusal tarým politikasýyla en kýsa zamanda mýsýr ve soya ekimi desteklenmeli, bunlara ikame olacak buðday, arpa, tritikale, sorgum, yulaf ekimi planlanmalý ve gerekirse bu hammaddelerin s i n d i r i m i n i kolaylaþtýracak enzimler devlet desteðiyle saðlanmalýdýr. Bu iki hammaddenin hayvan yemi olarak üretilmesi þartýyla düþük faizli kredi kullandýrýlmalýdýr. Üretimin yetersizliði durumunda yem hammaddesi ithalatýnda gümrük alýnmamasý ya da çok düþük oranlarda alýnmasý da fiyatlarda %10-15 oranlarýnda düþüþ saðlayarak faydalý olacaktýr. Kuluçkalýk hindi yumurtalarýnýn tamamý ithal edilmektedir. Bu ithalatta kullanýlan % 20'lik yüksek vergi oranlarýnýn %1'e düþürülmesi Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3 17

20 maliyetleri düþürecek ve entegre kuruluþlara destek olacaktýr. Ayný zamanda özel sektöre ait damýzlýkçý firmalarýn kurulmasýna teþviklerin artýrýlmasý gerekmektedir. Damýzlýkçý bir iþletmenin önümüzdeki yýllarda üretimin artýþýyla beraber kurulmasý uygun ve faydalý olacaktýr. Hindi yetiþtiriciliði ülke politikasý belirlenirken tavukçuluða paralel olarak ele alýnmaktadýr. Belirli düzeylere ulaþmýþ olan tavukçulukta desteklemeler ve kümes inþaatýnda kullandýrýlan düþük faizli krediler kullandýrýlmamaktadýr. Bu nedenle hindi yetiþtiriciliði amacýyla üretimi artýrma yolunda yapýlacak yatýrýmlar teþvik kapsamý dýþýnda tutulmaktadýr. Oysa ki hindi yetiþtiriciliði ve hindi eti üretimi önümüzdeki yýllarda artmaya devam edecektir. Bu artýþ hýzýný desteklemek için yeni yatýrýmlar ile mevcut yatýrýmlarýn geliþtirilmesinde düþük faizli kredi kullandýrýlmasý ve benzer desteklemelerin saðlanmasý uygun olacaktýr. Hindi 6 ay gibi uzun bir yetiþtirme dönemi gerektiren yetiþtiriciliðinde sermaye gereksinimi gerek ilk yatýrým, gerekse de yetiþtirme dönemi süresi boyunca yüksek miktarlardadýr. Bu üretimin artýrýlmasý ve teþvik edilmesi için de düþük faizli iþletme kredisi kullandýrýlmasý uygun olacaktýr. ülkelerine, Kafkas ülkelerine ve Türk ülkelerine ihracat yolunun açýlmasý devlet ve özel sektör iþbirliðiyle ivedilikle gerçekleþtirilmelidir. AB ülkelerinde ve ABD'de her ton kanatlý eti üretimi için yüksek miktarlarda sübvansiyonlar verilmektedir. Bu da ihracattaki problemlerin baþlarýnda yer almaktadýr. Buna karþýlýk ülkede üretime verilen sübvansiyonlarýn artýrýlmasý yolunda çalýþmalar yapýlmalýdýr. Uzmanlaþmýþ teknik eleman ve özellikle de ara eleman sýkýntýsý bulunmaktadýr. Bu durum bakýcý eðitim seminerleri ve yetiþtiricilik uzmanlýðý sertifika programlarýnýn gerçekleþtirilmesiyle geliþtirilebilecektir. Marmara, Batý Karadeniz ve Ege Bölgeleri tavukçuluk ve hindi yetiþtiriciliðinin yoðun ve iç içe yapýldýðý bölgelerdir. Bu bölgelerde iþletmeler arasý bulaþma riskini azaltacak önlemler alýnmasý, biyogüvenlik unsurlarýna daha dikkatle yaklaþýlmasý ve aþý programlarýnýn oluþturulmasýnda çok dikkatli olunmasý gerekmektedir. Ülkede hindi eti tüketimi Avrupa ülkelerinin ve geliþmiþ ülkelerin çok altýndadýr. Tüketim alýþkanlýklarýnýn deðiþtirilmesi, hindi etinin saðlýklý beslenme açýsýndan gerekliliði özel sektöre ait firmalarca yapýlan reklam ve tanýtýmlarla olduðu kadar, resmi kurumlar tarafýndan da gerçekleþtirilmeli ve halk hindi eti tüketmeye özendirilmelidir. Ýhracatýn yok denecek kadar az olduðu ülkemizde, AB uygunluk normlarý yakalanmýþ olup dünya standartlarýnda üretim yapýlmaktadýr. Sektör yakýn gelecekte AB ülkelerinin talebi doðrultusunda bu ülkelere ihracata baþlayacaktýr. Bu da kuþkusuz girdilerin artýþýyla beraber üretime destek olacaktýr. Dünyadaki kanatlý eti ithalatýnýn 1/3'ü Türkiye'nin komþu ülkelerinde gerçekleþtirilmektedir. Bundan dolayý Ortadoðu 18 Yýl: 2007 Cilt: 5 Sayý: 3

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi

KOBÝ'lere AB kapýsý. Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 12 1 KOBÝ'lere AB kapýsý Export2Europe KOBÝ'lere yönelik eðitim, danýþmanlýk ve uluslararasý iþ geliþtirme projesi 2 3 Projenin amacý nedir Yurt dýþýna açýlmak isteyen yerli KOBÝ'lerin, Lüksemburg firmalarý

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde)

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. KONSOLÝDE BÜTÇE ÝLE ÝLGÝLÝ ORANLAR (Yüzde) V KAMU MALÝYESÝ 71 72 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 1996 yýlýnda yüzde 26.4 olan

Detaylı

The Turkish Branch of The World Veterinary Poultry Association www.veterinertavukculuk.org info@veterinertavukculuk.org 3 ayda bir yayýmlanýr. Yýl 2008 Cilt 6 Sayý 1 Tavuklarda Mikoplazma Ýnfeksiyonlarýnda

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ

BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ IPA Cross-Border Programme CCI No: 2007CB16IPO008 BÝLGÝLENDÝRME BROÞÜRÜ SINIR ÖTESÝ BÖLGEDE KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLÝ ÝÞLETMELERÝN ORTAK EKO-GÜÇLERÝ PROJESÝ Ref. ¹ 2007CB16IPO008-2011-2-063, Geçerli sözleþme

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı MEVZUAT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu Kuluçkahane ve Damızlık

Detaylı

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr.

KAMU MALÝYESÝ. Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. V KAMU MALÝYESÝ 73 74 KAMU MALÝYESÝ Konsolide bütçenin uygulama sonuçlarýna iliþkin bilgiler aþaðýdaki bölümlerde yer almýþtýr. A. KONSOLÝDE BÜTÇE UYGULAMALARI 1. Genel Durum 2000 yýlýnda uygulamaya konulan

Detaylı

Modüler Proses Sistemleri

Modüler Proses Sistemleri Ürünler ve Hizmetlerimiz 2011 Modüler Proses Makineleri Modüler Proses Sistemleri Proses Ekipmanlarý Süt alým tanklarý Süt alým degazörleri Akýþ transfer paneli Vana tarlasý Özel adaptör Tesisat malzemeleri

Detaylı

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR...

Tehlikeli Atýk Çözümünde EKOVAR... ARA DEPOLAMA www. ekovar.com info@ ekovar.com Hilal Mah. 50. Sokak, 4. Cad. No: 8/8 Yýldýz - Çankaya / ANKARA Tel : +(90) 312 442 13 05 +(90) 312 442 11 43 Faks : +(90) 312 442 13 06 Tehlikeli Atýk Çözümünde

Detaylı

TÜRKÝYE / Fabrika SWITZERLAND. Tel : ( 0090 ) 246 281 29 29 - ( 0090 ) 246 281 29 30 Fax : ( 0090 ) 246 281 29 31 Gönen / ISPARTA

TÜRKÝYE / Fabrika SWITZERLAND. Tel : ( 0090 ) 246 281 29 29 - ( 0090 ) 246 281 29 30 Fax : ( 0090 ) 246 281 29 31 Gönen / ISPARTA TÜRKÝYE / Fabrika Tel : ( 0090 ) 246 281 29 29 - ( 0090 ) 246 281 29 30 Fax : ( 0090 ) 246 281 29 31 Gönen / ISPARTA SWITZERLAND Tel : ( 0041 ) 56 610 48 43 Cep Natel : ( 0041 ) 79 605 72 93 E-mail : tuerkel@dplanet.ch

Detaylı

Mart 2010 Proje Hakkýnda NBÞ sektörünün ana girdisi olan mýsýrýn hasadý, hammadde kalitesi açýsýndan yetiþtirilmesi kadar önemli bir süreçtir. Hasat sýrasýnda gerçekleþtirilen yanlýþ uygulamalar sonucunda

Detaylı

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi,

Ne-Ka. Grouptechnic ... /... / 2008. Sayýn Makina Üreticisi, ... /... / 2008 Sayýn Makina Üreticisi, Firmamýz Bursa'da 1986 yýlýnda kurulmuþtur. 2003 yýlýndan beri PVC makineleri sektörüne yönelik çözümler üretmektedir. Geniþ bir ürün yelpazesine sahip olan firmamýz,

Detaylı

21-23 Kasým 2011 Çeþme Ýzmir www.tgdfgidakongresi.com organizasyon Ceyhun Atýf Kansu Caddesi, 1386. Sokak, No: 8, Kat: 2, 06520 Balgat / Ankara T:+90 312 284 77 78 F:+90 312 284 77 79 Davetlisiniz Ülkemiz

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154

MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER MALÝYE DERGÝSÝ. Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 MALÝYE DERGÝSÝ Ocak - Haziran 2008 Sayý 154 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Doç.Dr. Ahmet KESÝK Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Doç.Dr. Ahmet KESÝK MALÝYE DERGÝSÝ ÝÇÝNDEKÝLER Yayýn

Detaylı

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý

ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý. Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý ݺletmelerin Rekabet Gücünün Artýrýlmasý ve Dýºa Açýlmalarýna Mali Destek Programý 2010 içindekiler Orta Karadeniz Kalkýnma Ajansý Kalkýnma Ajanslarýnýn Kuruluþ Amaçlarý Vizyonumuz Misyonumuz Orta Karadeniz

Detaylı

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623

MALÝYE DERGÝSÝ ULAKBÝM ISSN 1300-3623 MALÝYE DERGÝSÝ ISSN 1300-3623 Temmuz - Aralýk 2007, Sayý 153 YAZI DANIÞMA KURULU Prof. Dr. Güneri AKALIN Prof. Dr. Abdurrahman AKDOÐAN Prof. Dr. Figen ALTUÐ Prof. Dr. Engin ATAÇ Prof. Dr. Ömer Faruk BATIREL

Detaylı

17-19 Aralýk 2010 Miracle Resort Hotel, Antalya 17-19 Aralýk 2010 - Miracle Resort Hotel, Antalya Deðerli Meslektaþýmýz, Kanser tedavisindeki hýzlý deðiþim ve geliþme farklý alanlarda uzmanlaþmýþ hekimlerin

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

rm o f t a l ip j o l o n ek gýda T a d ý G m için ya þ a i ye Türk u ulusal GIDA TEKNOLOJÝ PLATFORMU y a þ a m i ç i n g ý d a Kaynak: 2010 Envanteri (TGDF) Gýda Sektörü 73.722.988 nüfus Hane halký gýda

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

15 Tandem Takým Tezgahlarý ndan Ýhtiyaca Göre Uyarlanabilen Kitagawa Divizörler Kitagawa firmasýnýn, müþterilerini memnun etmek adýna, standartý deðiþtirmesi yeni bir þey deðil. Bu seferki uygulamada,

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

VIII MALÝ PÝYASALAR 125

VIII MALÝ PÝYASALAR 125 VIII MALÝ PÝYASALAR 125 126 MALÝ PÝYASALAR Para ve sermaye piyasalarýndan oluþan mali piyasalara iliþkin geliþmeler aþaðýdadýr. I. PARA PÝYASALARI Kýsa vadeli fonlarýn arz ve talebinin karþýlaþtýðý piyasalarýn

Detaylı

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði

BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði BÝMY 16 - TBD Kamu-BÝB XI Bütünleþik Etkinliði Türkiye Biliþim Derneði, biliþim sektöründe çalýþan üst ve orta düzey yöneticilerin mesleki geliþimi ve dayanýþmalarýný geliþtirmek amacýyla her yýl düzenlediði

Detaylı

Motor kademeleri ile otomasyon seviyeleri arasýnda akýllý baðlantý Akýllý Baðlantý Siemens tarafýndan geliþtirilen SIMOCODE-DP iþlemcilerin prozeslerinin hatasýz çalýþmasýný saðlamak için gerekli tüm temel

Detaylı

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI

ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI ÝNSAN KAYNAKLARI VE EÐÝTÝM DAÝRE BAÞKANLIÐI MEMUR PERSONEL ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ GÖREV TANIMI Memur Personel Þube Müdürlüðü, belediyemiz bünyesinde görev yapan memur personelin özlük iþlemlerinin saðlýklý bir

Detaylı

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ

ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ ÝÞÇÝ SAÐLIÐI VE ÝÞ GÜVENLÝÐÝ PROJESÝ EÐÝTÝM SEMÝNERÝ RESÝMLERÝ Çimento Ýþveren Dergisi Özel Eki Mart 2003, Cilt 17, Sayý 2 çimento iþveren dergisinin ekidir Ýþçi Saðlýðý ve Ýþ Güvenliði Projesi Sendikamýz

Detaylı

Kafes Sisteminde Gübrenin Uzaklaþtýrýlmasý ve Yönetimi. Manure Management and Removal at Cage System

Kafes Sisteminde Gübrenin Uzaklaþtýrýlmasý ve Yönetimi. Manure Management and Removal at Cage System 5 Kafes Sisteminde Gübrenin Uzaklaþtýrýlmasý ve Yönetimi Ömer CAMCI 1 Musa SARICA 2 Ahmet ÞEKEROÐLU ÖZET: Kafes Tavukçuluðunda gübrenin kýsa zamanda ve saðlýklý bir þekilde kümesten uzaklaþtýrýlmasý hayvan

Detaylı

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi,

Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, 5 Prof. Dr. Semih KESKÝL Larson'un 1960'larda veciz olarak belirttiði gibi, yaþlýlarýn acil hastalýklarý diye bir durum yoktur. Bizimde burada söz konusu edeceðimiz yaþlýlar arasýndaki acil týbbi durumlardýr.

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

KULLANIM KLAVUZU EFE KULUÇKA MAKINELERI KULLANMA TALIMATI

KULLANIM KLAVUZU EFE KULUÇKA MAKINELERI KULLANMA TALIMATI Ambalaj içinde bulunanlar: Köpük korumasý Kuluçka makinesi Güç kablosu Talimat kitapçýðý Açýklama: 1. Ýlk önce makineyi test ediniz. 2. Sýcaklýk ayarýný yapýnýz. 3. Sýcaklýk alarm parametre ayarlarý (AL

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

The Turkish Branch of The World Veterinary Poultry Association www.veterinertavukculuk.org info@veterinertavukculuk.org 3 ayda bir yayýmlanýr. Yýl 2008 Cilt 6 Sayý 4 Türkiye ve Dünyada Broiler Sektörü

Detaylı

4691 sayýlý Teknoloji Geliþtirme Bölgeleri Kanunu kapsamýnda kurulan ULUTEK TEKNOLOJÝ GELÝÞTÝRME BÖLGESÝ, Uludað Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde 471.000 m2 alanda hizmet vermektedir. 2006 yýlýnda

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

Dosya Gýda Ambalajlarýnda Ýnovasyon: Bilginin Ekonomik ve Toplumsal Faydaya Dönüþtürülmesi Kaynak: Ambalaj Literatürü Kütüphanesi yayýnlarý, ASD - Ambalaj Binasý, ÝSTANBUL Hazýrlayan: Aslýhan Arýkan, ASD

Detaylı

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10

07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 07 TEMMUZ 2010 ÇARŞAMBA 2010 İLK ÇEYREK BÜYÜME ORANI SAYI 10 'HEDEFÝMÝZ EN BÜYÜK 10 EKONOMÝ ARASINA GÝRMEK' Baþbakanýmýz, Ulusa Sesleniþ konuþmasýnda Türkiye'nin potansiyelinin de hedeflerinin de büyük

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

Türkiye'de Süt ve Süt Ürünlerinin Ýþlenmesi ve Pazarlanmasý Dr. Ýsmail MERT ASÜD Genel Sekreteri 7-8 Þubat IPARD - TAIEX Semineri Süt ve Süt Mamulleri Deðer Zinciri Süt Hayvaný Yetiþtiricisi Çið Süt Süt

Detaylı

D ü n y a v e T ü r k i y e S ü t E n d ü s t r i s i R a p o r u Dünya ve Türkiye Süt Endüstrisi Raporu T e þ e k k ü r l e r Prof. Dr. Adem Þahin TOBB ETÜ ÝÝBF Prof. Dr. Atilla Yetiþemiyen Ankara Üniversitesi

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP

OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP OTOMATÝK BETON BLOK ÜRETÝM TESÝSÝ NHP 520 Profesyonellik detaylarda gizli... Kolay ve pratik kalýp deðiþimi için tasarlanmýþ açýlýr makina gövdesi, kalýp deðiþtirme için gereken zamaný kýsaltmaktadýr.

Detaylı

1 2 3 4 7 8 9 10 11 12 13 14 16 19 21 23 24 25 26 27 28 30 32 33 37 41 42 44 46 47 48 50 52 54 56 Kurum Kimliði Logo Logo Þube Logolarý Logonun Renkli Kullanýmý Logonun Siyah-Beyaz Kullanýmý Logonun Diþi

Detaylı

ÖDEME YÖNETÝMÝ SFS FÝNANSAL SÝSTEM ÇÖZÜMLERÝ Tahsilat Sorununa Kesin Çözüm S Ý G O R T A Þ Ý R K E T Ý B A N K A A C E N T E SÝGORTA ÜRÜNLERÝ TAHSÝLATINDA EN ÝLERÝ TEKNOLOJÝ Poliçe / Tahakkuk - Ýptal Zeylname

Detaylı

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz!

Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! Asýlsýz iddia neden ortaya atýldý? Ovacýk Altýn Madeni'ne dava öncesi yargýsýz infaz! 19 Haziran 2004 tarihinde, Ovacýk Altýn Madeni ile hiçbir ilgisi olmayan Arsenik iddialarý ortaya atýlarak madenimiz

Detaylı

maybesan makina sanayi ltd. þti. BETON SANTRALÝ EKÝPMANLARI hakkýmýzda Amacýmýz: Tam müþteri memnuniyeti Uygun ve yüksek teknoloji Kaliteli ürün yelpazesi Vizyonumuz: Geleceði bugün birlikte yaþamak için,

Detaylı

ÜRETÝM. Bu bölümde ekonominin temel sektörlerindeki üretim geliþmelerine ana hatlarý itibariyle yer verilmektedir. Tablo III-2

ÜRETÝM. Bu bölümde ekonominin temel sektörlerindeki üretim geliþmelerine ana hatlarý itibariyle yer verilmektedir. Tablo III-2 III ÜRETÝM 33 34 ÜRETÝM Bu bölümde ekonominin temel sektörlerindeki üretim geliþmelerine ana hatlarý itibariyle yer verilmektedir. A. TARIM Ülkemizde tarým sektörünün GSMH daki payý yüzde 13.2, sivil istihdamdaki

Detaylı

Depo Modüllerin Montajý Öncelikle depolarýmýzý nerelere koyabileceðimizi iyi bilmemiz gerekir.depolarýmýzý kesinlikle binalarýmýzda statik açýdan uygun olamayan yerlere koymamalýyýz. Çatýlar ve balkonlarla

Detaylı

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012

7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 7. ÝTHÝB KUMAÞ TASARIM YARIÞMASI 2012 KÝMLER KATILABÝLÝR? Yarýþma, Türkiye Cumhuriyeti sýnýrlarý dahilinde veya yurtdýþýnda okuyan T.C. vatandaþlarý veya K.K.T.C vatandaþý, 35 yaþýný aþmamýþ, en az lise

Detaylı

Bat Guano, Agriculture & Mining Ltd.

Bat Guano, Agriculture & Mining Ltd. TUKUVAZ YAASA GÜBESİ TAIM ÜÜNLEİ MADENCİLİK SANAYİ ve TİCAET LİMİTED ŞİKETİ 71 Evler Mh. Tarih Bulvarı No: 43/A Odunpazarı/ESKİŞEHİ Tel&Faks: 0 222-237 03 05 Gsm: 0 545-237 03 05-0 532-790 41 49 www.yarasagubresi.com.tr

Detaylı

Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1

Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1 GÝRݪ BAZI ÜZÜMSÜ MEYVELERÝN (Frenküzümü, Ahududu, Böðürtlen ve Nar) EKOLOJÝK YETݪTÝRÝCÝLÝÐE UYGUNLUÐU Esin ATASEVEN IªIK 1, Alpaslan ªAHÝN 1, Kezban YAZICI 1 Dünyada artan çevre kirliliði ve yarattýðý

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU

ASKÝ 2015 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU T.C. AYDIN BÜYÜKÞEHÝR BELEDÝYESÝ SU VE KANALÝZASYON ÝDARESÝ GENEL MÜDÜRLÜÐÜ TEMMUZ 215-1 215 YILI KURUMSAL DURUM VE MALÝ BEKLENTÝLER RAPORU KURUMSAL MALÝ DURUM VE BEKLENTÝLER RAPORU SUNUÞ 518 Sayýlý Kamu

Detaylı

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler

3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler 3AH Vakum Devre-Kesicileri: Uygun Çözümler Beþ tipin saðladýðý üç büyük avantaj: Uyumlu, güçlü, ekonomik Devre-kesicileri günümüzde, trafolarýn, enerji nakil hatlarýnýn, kablolarýn, kondansatörlerin, reaktör

Detaylı

Ballorex Venturi. Çift Regülatörlü Vana

Ballorex Venturi. Çift Regülatörlü Vana Ballorex Venturi Çift Regülatörlü Vana Isýtma ve soðutma sistemlerinin balanslanmasý Precision made easy Ballorex Venturi ýsýtma ve soðutma sistemlerini balanslamasýný saðlayan olan yeni jenerasyon çift

Detaylı

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI

1. ÝTHÝB TEKNÝK TEKSTÝL PROJE YARIÞMASI Yarýþmanýn Amacý 1. ÝTHÝB 1.ÝTHÝB Teknik Tekstiller Proje Yarýþmasý, Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði'nin Türkiye Ýhracatçýlar Meclisi'nin katkýlarýyla Türkiye'de teknik tekstil sektörünün

Detaylı

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK

GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK TOPLAM KALÝTE YÖNETÝMÝ VE ISO 9001:2000 KALÝTE YÖNETÝM SÝSTEMÝ UYGULAMASI KONULU TOPLANTI YAPILDI GRUP TOPLU ÝÞ SÖZLEÞMESÝ GÖRÜÞMELERÝNDE UYUÞMAZLIK YÝBÝTAÞ - LAFARGE GRUBUNDA KONYA ÇÝMENTO SANAYÝÝ A.Þ.

Detaylı

3T, metal iþleme sektöründe marka fuarlar arasýnda 3T Uluslararasý Metal Ýþleme, Kalýp, Otomasyon Teknolojileri ve Yan Sanayi Ürünleri Fuarý 15-18 Mayýs 2008 tarihleri arasýnda Ýzmir Kültürpark Uluslararasý

Detaylı

Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 Ýstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEÞEHÝR ÜNÝVERSÝTESÝ BEÞÝKTAÞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI

Detaylı

Tekstil, Kaðýt, Plastik Ambalaj, Baský ve Matbaa Sektörleri için komple silindir üretimi ve kaplamasý,

Tekstil, Kaðýt, Plastik Ambalaj, Baský ve Matbaa Sektörleri için komple silindir üretimi ve kaplamasý, ARTIPOL Genel Tanitim 1995 yýlýndan itibaren, poliüretan elastomer malzemesi konusunda hizmet veren Artýpol Poliüretan & Kauçuk Ýmalat Ýthalat Ýhracat Sanayi ve Ticaret Limited Þirketi, 2001 yýlýndan itibaren

Detaylı

Ýlknur Menlik TGDF Kurumsal Ýletiþim Direktörü TGDF 24 sektörel üye dernek Türkiye Gýda ve Ýçecek Sanayisinin Üretim, Ýstihdam, Ýhracat ve ithalatýnýn %95 ni temsil etmekte Food Drink Europe TGDF 2006

Detaylı

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI

T.C YARGITAY 9. HUKUK DAÝRESÝ Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Yargýtay Kararlarý T.C Esas No : 2005 / 37239 Karar No : 2006 / 3456 Tarihi : 13.02.2006 KARAR ÖZETÝ : ALT ÝÞVEREN - ÇALIÞTIRACAK ÝÞÇÝ SAYISI Davalý þirketin ayný il veya diðer illerde baþka iþyerinin

Detaylı

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü

Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Türkiye Cumhuriyeti Devlet Planlama Teşkilatı ve Dünya Bankası Refah ve Sosyal Politika Analitik Çalışma Programı Çalışma Raporu Sayı: 6 Büyüme, İstihdam, Vasıflar ve Kadın İşgücü Erol Taymaz Ekonomi Bölümü

Detaylı

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme

2 - Konuþmayý Yazýya Dökme - 1 8 Konuþmayý Yazýya Dökme El yazýnýn yerini alacak bir aygýt düþü XIX. yüzyýlý boyunca çok kiþiyi meþgul etmiþtir. Deðiþik tasarým örnekleri görülmekle beraber, daktilo dediðimiz aygýtýn satýlabilir

Detaylı

PID Kontrol Formu. Oransal Bant. Proses Deðeri Zaman

PID Kontrol Formu. Oransal Bant. Proses Deðeri Zaman PID Kontrol Formu PID kontrol formu endüstride sýkça kullanýlan bir proses kontrol yöntemidir. PID kontrol algoritmasýnýn çalýþma fonksiyonu, kontrol edilen prosesten belirli aralýklarla geri besleme almak

Detaylı

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER

TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER TABLO-2 A GRUBU KADROLARA PERSONEL ALIMINA ÝLÝÞKÝN BAZI BÝLGÝLER AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ 2013-2014-2015 BÜTÇE TEKLİFLERİ TBMM 2011 MALİ YILI KESİN HESABI, 2012 YILI BÜTÇE UYGULAMALARI VE 2013-2015 DÖNEMİ BÜTÇE TEKLİFLERİ Saygıdeğer Başkan, Plan ve Bütçe Komisyonunun

Detaylı

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU

TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU TÜRKİYE VE DÜNYADA KANATLI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU Resim 1: Bakanlığımızca Geliştirilen Yerli Hibritlerimiz (ATAK S). 1. Kanatlı sektörü ile ilgili üretim, tüketim ve istihdam Bakanlığımız, 1930 lu yıllarda

Detaylı

Mudurnu markasýnýn satýþa çýkmasý, bize bir ikramdý.. Mudurnu Piliç Yönetim Kurulu Baþkaný Zuhal Daþtan:

Mudurnu markasýnýn satýþa çýkmasý, bize bir ikramdý.. Mudurnu Piliç Yönetim Kurulu Baþkaný Zuhal Daþtan: 109. Sayý www.performansgazetesi.net performans@performansgazetesi.net Mudurnu Piliç Yönetim Kurulu Baþkaný Zuhal Daþtan: Mudurnu markasýnýn satýþa çýkmasý, bize bir ikramdý.. 8 Mudurnu Piliç Yönetim Kurulu

Detaylı

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller:

düþürücü kullanmamak c-duruma uygun ilaç kullanmamak Ateþ Durumunda Mutlaka Hekime Götürülmesi Gereken Haller: Ayna-Gazetesi-renksiz-11-06.qxp 26.10.2006 23:39 Seite 2 Çocuklarda Ateþ Deðerli Ayna okuyucularý, bundan böyle bu sayfada sizleri saðlýk konusunda bilgilendireceðim. Atalarýmýz ne demiþti: olmaya devlet

Detaylı

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1

01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 01 EKİM 2009 ÇARŞAMBA FAİZ SAYI 1 Düþen Faizler ÝMKB yi Yýlýn Zirvesine Çýkardý Merkez Bankasý ndan gelen faiz indirimine devam sinyali bono faizini %7.25 e ile yeni dip noktasýna çekti. Buna baðlý olarak

Detaylı

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I

K U L L A N I C I E L K Ý T A B I K U L L A N I C I E L K Ý T A B I Kesme Hızı Kesme hýzý fonksiyonlarý: Kalýnlýk ve kesilecek olan madde Akým ayarýnýn deðeri Akým ayarý kesilmiþ kenarlarýn kalitesini etkiler. Kesimin geometrik

Detaylı

Þubat 2009 Bilkent Otel ve Konferans Merkezi, Ankara FEBRÝL NÖTROPENÝ MEZUNÝYET SONRASI EÐÝTÝM KURSU www.febrilnotropeni.net www.febrilnotropeni.net FEBRÝL NÖTROPENÝ MEZUNÝYET SONRASI EÐÝTÝM KURSU Deðerli

Detaylı

HACCP, TS 13001 ve EUREPGAP UYGULAMALARININ TÜRKÝYE TAZE MEYVE-SEBZE DIÞ TÝCARETÝNE OLASI ETKÝLERÝ

HACCP, TS 13001 ve EUREPGAP UYGULAMALARININ TÜRKÝYE TAZE MEYVE-SEBZE DIÞ TÝCARETÝNE OLASI ETKÝLERÝ GÝRÝÞ HACCP, TS 13001 ve EUREPGAP UYGULAMALARININ TÜRKÝYE TAZE MEYVE-SEBZE DIÞ TÝCARETÝNE OLASI ETKÝLERÝ Yrd.Doç.Dr. Ahmet DELÝCE* Ülkemizde tarým sektörü, ulusal gelirin yaklaþýk %15'ini meydana getirmekte

Detaylı

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ

ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ I II ÝÇÝNDEKÝLER BÝRÝNCÝ BÖLÜM TÜRKÝYE EKONOMÝSÝ Sayfa TÜRKÝYE EKONOMÝSÝNÝN GENEL GÖRÜNÜMÜ... 3 I- EKONOMÝNÝN GENEL DENGESÝ... 9 II- III- MÝLLÝ GELÝR VE SABÝT SERMAYE YATIRIMLARI A. GAYRÝ SAFÝ MÝLLÝ HASILA...

Detaylı

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor

2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor TD 161.qxp 28.02.2009 22:11 Page 1 C M Y K 1 Mart 2009 Sayý:161 Sayfa 6 da 2003 ten 2009 a saðlýkta dönüþüm þiddet le sürüyor Saðlýkta Dönüþüm Programý nýn uygulanmaya baþladýðý 2003 yýlýndan bu yana çok

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

KRÝSTAL KÝMYASAL ÜRÜNLER ÝMALATI SAN. TÝC. LTD. ÞTÝ. 1996 yýlýnda GALERÝ KRÝSTAL A.Þ. bünyesinde kurulmuþtur. 4.000m2 lik kapalý alanda otel buklet malzemesi olarak adlandýrýlan sarf malzemelerinin imalatý

Detaylı

Fiilen 1987, resmen ise 1992 Yýlýnda Adapazarý nda kuruldu. Kýsa sürede büyüyerek dünyanýn önde gelen Alçak Gerilim Þalt Cihazlarý üreticileri arasýnda yerini aldý. 25. 000 m 2 si kapalý alan olmak üzere

Detaylı

Mýsýr Þekerine Ýliþkin Baþlýca Efsaneler Birçok gýda ve içecekte tatlandýrýcý olarak kullanýlan mýsýr þekeri, birkaç yýl önce beslenme komitelerinden bazý araþtýrmacýlarýn bu bileþeni obezite salgýnýnýn

Detaylı

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler )

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler ) KPSS PUANLARI AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken testler harflerle ifade edilmiþtir. Harflerin

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Þeker Dünyada Þeker Dünyada þeker üç temel tarým ürününden üretilmektedir: Þeker Kamýþý Þeker Pancarý Mýsýr Pancar ve þeker kamýþýndan elde edilen þekere sakaroz denilmektedir. Dünyada

Detaylı

KARAMAN ÝLÝ TARIM YATIRIM KILAVUZU

KARAMAN ÝLÝ TARIM YATIRIM KILAVUZU KARAMAN ÝLÝ TARIM YATIRIM KILAVUZU KARAMAN ÝLÝ TARIM YATIRIM KILAVUZU Yayýmlayan Karamanoðlu Mehmetbey Üniversitesi Ýletiþim Karamanoðlu Mehmetbey Üniversitesi Rektörlüðü 70100 Yunus Emre Yerleþkesi Karaman

Detaylı

PLASTÝK ENJEKSÝYON VE ÝNÞAAT MALZEMELERÝ SAN. TÝC. Hakkýmýzda KAMÝ GRUP 2007 yýlýnda Ýstanbul Topçularda, Sn. Baþak Kami tarafýndan kurulmuþtur. 2007 yýlýndan bu yana geliþimciliði ilke edinen firmamýz,

Detaylı

verter Dört mevsim daha konforlu, ekonomik ve uzun ömürlü tesisler için.. verter A member of the Uygulama Teorisi: Benzeþim Kurallarý: Debi Basýnç Güç Q 1 Q 2 = n 1 n 2 H 1 n 1 = H 2 ( n2 P 1 n 1 = P 2

Detaylı

CHEMORBIS ONLINE REKLAM ÇÖZÜM TEKLÝFÝ Alternatif Çözümler ChemOrbis e reklam vermek, web sayfasýnda ve e-bültenler üzerinden olmak üzere iki þekilde mümkündür. 1) ChemOrbis Web Sayfasýnda a) Ana Sayfada

Detaylı

ISO 9001 CERTON N.008/02. SAIT Abrasivi S.p.A.

ISO 9001 CERTON N.008/02. SAIT Abrasivi S.p.A. C TIFIE D ER ISO 9001 CERTON N.008/02 SAIT Abrasivi S.p.A. 1953 yýlýnda kurulmuþ olan SAIT ABRASIVI, üstün kaliteli aþýndýrýcý imalatýnda lider firmadýr. Torino fabrikasý ve Piozzo Fabrikasý tamamen otomatik

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn

1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn 4. SINIF COÞMAYA SORULARI 1. BÖLÜM 3. DÝKKAT! Bu bölümde 1 den 10 a kadar puan deðeri 1,25 olan sorular vardýr. 1. Böleni 13 olan bir bölme iþleminde kalanlarýn toplamý kaçtýr? A) 83 B) 78 C) 91 D) 87

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

Kanatlý Ýþletmelerinde Biyogüvenlik ve Hastalýklardan Korunma

Kanatlý Ýþletmelerinde Biyogüvenlik ve Hastalýklardan Korunma Kanatlý Ýþletmelerinde Biyogüvenlik ve Hastalýklardan Korunma Biyogüvenlik hem kendi iþletmeni hem de tüm sektörü korumaktýr!... Biyogüvenlik tedbirlerini al; þüpheli durumlarý veteriner hekime bildir!...

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

Yüksek kapasiteli Bigbag boþaltma proseslerimiz, opsiyon olarak birden fazla istasyonile yanyanabaðlanabilirözelliðesahiptir.

Yüksek kapasiteli Bigbag boþaltma proseslerimiz, opsiyon olarak birden fazla istasyonile yanyanabaðlanabilirözelliðesahiptir. Firmamýzmühendisliðindeimalatýnýyaptýðýmýzendüstriyel tipbigbag dolum,bigbag boþaltma prosesleri kimya,maden,gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle TürkSanayicisininhizmetindeyiz...

Detaylı

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen.

Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler. Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung. Freie Hansestadt Bremen. Gesundheitsamt Freie Hansestadt Bremen Sozialmedizinischer Dienst für Erwachsene Bakým sigortasý - Sizin için bilgiler Türkischsprachige Informationen zur Pflegeversicherung Yardýma ve bakýma muhtaç duruma

Detaylı