M L L Î F O L K L O R

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "M L L Î F O L K L O R"

Transkript

1 M L L Î F O L K L O R Üç Ayl k Uluslar Aras Halkbilimi Dergisi International and Quarterly Journal of Folklore Revue Internationale et Trimestrielle des Arts et Traditions Populaires Türkiye de ilk halkbilimi enstitüsü 1966 y l nda bu adla kuruldu. Cilt/Volume/Tome: 8 Y l/year/année: 16 Say /Number/Nombre: 61 Bahar/Spring/Printemps: 2004 ISSN Ç NDEK LER / Contents / Sommaire Hakem Kurulu /Editorial Board / Comité d'experts...3 Birkaç Söz/Foreword/ Par l'éditeur...4 M. Öcal O UZ Bir Sempozyumun Ard ndan: Somut Olmayan Kültürel Miras n Müzelenmesi (4-6 Mart 2004, Ankara) / Afterwards of A Symposioum: Exhibiting The Intangible Cultural Heritage in A Museum (March 4-6, 2004; Ankara) /A la suite d'un symposium: Muséologie sur le patrimoine culturel immatériel (4-6 mars, 2004; Ankara)...5 Doç. Dr. Metin EK C Sözlü Kültür Ba lam nda Eski Türk Yaz tlar / An Evaluation of The Ancient Turkish Inscriptions In Oral Cultural Context / Les anciennes inscriptions turques dans le contexte de la culture orale...13 Prof. Dr. Fuzulî BAYAT skitler'de Ölü Gömme Gelene i / The Burial Traditions Among Scythians / Traditions funéraires chez les Scythes...21 Prof. Dr. lhami DURMUfi Uygur Sahas ndaki "Emir Gör O li" Destan n n Olay Örgüsü ve Baz Motifler Üzerine / On The Plot Structure and Some Motifs In The Epic Story of Emir Gör O li Among Uighur Turks / Sur la structure événementielle et certains motifs de l épopée ouïgoure "Emir Gör O li"...30 Doç Dr. Alimcan NAYET Göstergebilimsel fllevler Aç s ndan Ninniler / Semiological Functions of Lullabies / Les berceuses d un point de vue sémiologique...44 Doç. Dr. Zeki KARAKAYA Ukrayna'daki Urum Türkleri ve Folkloru / Urum Turks and Urum's folklore in Ukraine / Les Turcs Urums et leur folklore en Ukraine...58 Doç. Dr. Hülya KASAPO LU ÇENGEL Nevrûz ve Mûsikî / Nevruz and Music / Le Nevrûz et la musique...68 Yard. Doç. Dr. Nesrin FEYZ O LU Âfl k Sefil Selimî ve Son fiiirleri / Minstrel Poet Sefil Selimi and His Last Poems / Les derniers poèmes d Afl k Sefil Selimî...72 Yrd. Doç. Dr. Do an KAYA Günümüz Âfl klar ndan Devran Baba / A Contemporary Minstrel-Poet: Devran Baba / Devran Baba, un barde contemporain...77 Yrd. Doç. Dr. Nilgün ÇIBLAK Darende ve Çevresinde Halk nançlar / Folk Beliefs In and Around The County of Darende-Malatya / Croyances populaires à Darende et dans la région...90 Yrd. Doç. Dr. fiükrü USLU Sözlü Kültür ve Sözlü Tarih liflkisi Üzerine Baz Görüfller / Some Thoughts On The Relations Between Oral Culture and Oral History / Réflexions sur la relation entre la culture et l histoire orales Dr. Ruhi ERSOY 1

2 Türk Kültüründe Kad n / Women in Turkish Culture / Femme dans la culture turque Yrd. Doç. Dr. Ayfer YILMAZ Türklerin Ad Koyma Gelenekleri Üzerine Bir nceleme / An Inquiry On the Name Giving Traditions Among Turkish People / Etudes sur les traditions de la dénomination chez les Turcs Dr. Varis Abdurrahman Alpam fl Destan ve Dede Korkut Kitab 'nda Kahramanlar n Ortaya Ç k fl / The Appearance of Heroes In The Epic Story of Alpamish and In The Book of Dede Korkut / Apparition des héros dans l épopée d Alpam fl et dans le livre de Dede Korkut Dr. Selami FEDAKÂR Özbekistan'da Defin ve Taziye Merasimleri / The Burial and Condolence Ceremonies in Uzbekistan / Cérémonies funéraires et de condoléances en Ouzbékistan Fatma AÇIK fieyyad Hamza'n n Yusuf u Züleyha Mesnevisi ile Tatar Türklerinin Yosif Kitab Üzerine Mukayeseli Bak fl / A Comparison Between fieyyad Hamza s Work Yusuf and Züleyha and Tatar Turks The Book of Yos f / Etude comparative du "Yusuf et Züleyha" de fieyyad Hamza et du "Livre de Yosif" des Turcs tatars Mustafa AÇA Ahmet Talât Onay' n "Çank r fiairleri"ne Ek: Çank r l Bilinmeyen Birkaç fiair: Rüyetî, Nailî Baba, Necâti, Vehbî / An Addition to Ahmet Talat Onay s Work The Poet From Çank r : A Few Unknown Poets From Çank r : Rüyeti, Naili Baba, Necati and Vehbi / Quelques poètes inconnus de Çank r : Addition à "Aux poètes de Çank r ", de Ahmet Talât Onay Kadir ALPER Nikolay Gogol'ün Ukrayna Folkloruna Yaklafl m / Nikolay Gogol s Approach to Ukrainian Folklore /Approche de Nikolaï Gogol au folklore ukrainien Dr. Türkân OLCAY ÇEV R LER / TRANSLATIONS /TRADUCTIONS 'Jargon' Kavram Hakk nda Yazan: Peter BURKE - Roy PORTER Çeviren: Dr. Kerim DEM RC Mit ve Ritüel Yazan: Lord RAGLAN Çeviren: Evrim ÖLÇER "Do a Mitolojileri" Hakk nda Teoriler Yazan: Jan De VRIES Çeviren: Gülten KÜÇÜKBASMACI Avrupa Halk Danslar Milli ve Müzikal Karakterleri Yazan: John LAWSON Çeviren: Dr. Kürflat KORKMAZ Türkmen fieceresinin Yeni Bir Nüshas : "fieceretü't-türkmâniye" Yazan: Be m rat VEY SOV Aktaran: Dr. Yakup SARIKAYA TANITMALAR / BOOK REVIEWS / COMPTES RENDUS Ebedi Yadigar Prof. Dr. Elfine S BGATULL NA Kazakistan Sahas Halk Hikâyecili i Gelene i P nar DÖNMEZ FEDEKAR Osmanl Âdet, Merasim ve Tabirleri Mustafa GÜLTEK N Millî Folklor-Uluslararas Halkbilimi Dergisi Yay n lkeleri /The Publication Principles/ Principes de publication

3 HAKEM KURULU Editorial Board/Comité d'experts Prof. Dr. Ziyad AKKOYUNLU Prof. Dr. Ali Berat ALPTEK N Prof. Dr. Erman ARTUN Prof. Dr. Ensar ASLAN Prof. Dr. Sarah G. Moment ATIfi Prof. Dr. Pakize AYTAÇ Prof. Dr. Muhan BAL Prof. Dr. lhan BAfiGÖZ Prof. Dr. Mustafa CEM LO LU Prof. Dr. Ali ÇEL K Prof. Dr. Ali DUYMAZ Prof. Dr. fiükrü ELÇ N Prof. Dr. Gürbüz ERG NER Prof. Dr. Henry GLASSIE Prof. Dr. smail GÖRKEM Prof. Dr. Nevzat GÖZAYDIN Prof. Dr. Umay GÜNAY Prof. Dr. Abdurrahman GÜZEL Prof. Dr. Abdulhamid HÉN A Prof. Dr. fiakir BRAYEV Prof. Dr. Metin KARADA Prof. Dr. Kamil V. NER MANO LU Prof. Dr. James P. LEARY Prof. Dr. Hasan ÖZDEM R Prof. Dr. Karl REICHL Prof. Dr. Saim SAKAO LU Prof. Dr. Bilge SEY DO LU Prof. Dr. Esma fi MfiEK Prof. Dr. Abdeljelil TEM M Prof. Dr. Ali TORUN Prof. Dr. Fikret TÜRKMEN Prof. Dr. Dursun YILDIRIM Prof. Dr. Kemal YÜCE Doç. Dr. Mehmet AÇA Doç. Dr. smet ÇET N Doç. Dr. Ahmet DO AN Doç. Dr. Metin EK C Doç. Dr. Metin ERGUN Doç. Dr. fieyma GÜNGÖR Doç. Dr. Nerin KÖSE Doç. Dr. Nebi ÖZDEM R Doç. Dr. Hayrettin RAYMAN Doç. Dr. Naciye YILDIZ Bu Say ya Ek Prof. Dr. Ahmet B. ERC LASUN Prof. Dr. Reflat GENÇ Prof. Dr. Salim KOCA Prof. Dr. Ahmet MERMER Prof. Dr. Uli SCHAMILOGLU Doç. Dr. Zeynep ZAFER Hacettepe Üniversitesi (Türkiye) Selçuk Üniversitesi (Türkiye) Çukurova Üniversitesi (Türkiye) Dicle Üniversitesi (Türkiye) University of Madison-Wisconsin (ABD) Gazi Üniversitesi (Türkiye) Atatürk Üniversitesi (Türkiye) Yüzüncü Y l Üniversitesi (Türkiye) Uluda Üniversitesi (Türkiye) Karadeniz Teknik Üniversitesi (Türkiye) Bal kesir Üniversitesi (Türkiye) Hacettepe Üniversitesi (Türkiye) Ankara Üniversitesi (Türkiye) Indiana Üniversitesi (ABD) Erciyes Üniversitesi (Türkiye) Ankara Üniversitesi (Türkiye) Hacettepe Üniversitesi (Türkiye) Gazi Üniversitesi (Türkiye) Tunus Bir Üniversitesi (Tunuseli) Ahmet Yesevî Türk-Kazak Üniv. (Kazakistan) Dokuz Eylül Üniversitesi (Türkiye) Azerbaycan Devlet Üniversitesi (Azerbaycan) University of Madison-Wisconsin (ABD) Ankara Üniversitesi (Türkiye) University of Bonn (Almanya) Selçuk Üniversitesi (Türkiye) Atatürk Üniversitesi (Türkiye) F rat Üniversitesi (Türkiye) Temimi Vakf (Tunuseli) K. Dumlup nar Üniversitesi (Türkiye) Ege Üniversitesi (Türkiye) Hacettepe Üniversitesi (Türkiye) Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi (Türkiye) Bal kesir Üniversitesi (Türkiye) Gazi Üniversitesi (Türkiye) Karadeniz Teknik Üniversitesi (Türkiye) Ege Üniversitesi (Türkiye) Gazi Üniversitesi (Türkiye) stanbul Üniversitesi (Türkiye) Ege Üniversitesi (Türkiye) Hacettepe Üniversitesi (Türkiye) Erciyes Üniversitesi (Türkiye) Gazi Üniversitesi (Türkiye) Gazi Üniversitesi (Türkiye) Gazi Üniversitesi (Türkiye) Gazi Üniversitesi (Türkiye) Gazi Üniversitesi (Türkiye) University of Madison-Wisconsin (ABD) Gazi Üniversitesi (Türkiye) 3

4 B RKAÇ SÖZ Merhaba Sevgili Okur, Yeni bir say ile yine birlikteyiz. Bu say - da da sizinle paylaflmak istedi imiz kimi haberlerimiz var: M LL FOLKLOR KAYNAKÇASI Elinizdeki say ile Millî Folklor 16 yafl - na bast. Y l sonunda bu cildin de tamamlanmas yla Millî Folklor, 8 ciltlik 64 say l k ve yaklafl k sayfal k bir halkbilimi yaz lar koleksiyonu oluflturacak. Bu büyük koleksiyonu edinmek ve izlemek art k birçok halkbilimci için çok külfetli hâle geldi. Bu nedenle bu y l n sonunda Millî Folklor kaynakças üzerine çeflitli üniversitelerimizde yap lan tezlerden yararlan larak bir Kaynakça yay mlamay plânl yoruz. GAZ ÜN VERS TES VE TÜRK HALKB L M ÇALIfiMALARI Gazi Üniversitesi son y llarda Türk halkbilimi çal flmalar na büyük bir h z vermifltir y l nda Fen Edebiyat Fakültesine ba l Türk Halkbilimi Toplulu u'nun kurulmas yla bafllayan süreç devam ediyor y l nda Türk Halkbilimi Araflt rma ve Uygulama Merkezi'nin (Gazi THBMER) kurulmas ve Türk Halkbilimi Yüksek Lisans Program 'n n aç lmas yla devam eden çal flmalar, Fen Edebiyat Fakültesi bünyesinde Türk Halkbilimi Bölümü kurulmas karar n n üniversitenin yetkili kurullar nda onaylanmas yla yeni bir aflamaya geldi. Bu arada Gazi THBMER taraf ndan kurulan Uygulamal Türk Halkbilimi Müzesi h zla geliflimini sürdürürken bilimsel alt yap y oluflturmak üzere "Türkiye'de Halkbilimi Müzecili i ve Sorunlar " ve "Somut Olmayan Kültürel Miras n Müzelenmesi" sempozyumlar n düzenledi. Sempozyum bildirilerinin birincisi bas lm fl ikincisinin bask çal flmalar sürmektedir. Türkiye'nin halkbilimsel obje say s bak m ndan en zengin müzelerinden biri hâline gelen Uygulamal Halkbilimi Müzesi, halkbilimi yüksek lisans ö rencilerinin özverili çal flmalar yla hafta içinde ziyaretçilere aç k tutulmaktad r. Di er yandan Gazi THBMER, Somut Olmayan Kültürel Miras n Korunmas Sözleflmesi'nin tart fl lmas n sa lamak amac yla çeflitli üniversite temsilcisi ö retim üyelerinin, Kültür ve Turizm Bakanl Folklor Araflt rmac lar n n ve UNESCO Türkiye Milli Komisyonu temsilcilerinin kat ld "Somut Olmayan Kültürel Miras n Korunmas Sözleflmesi ve Türk Halkbilimi Çal flmalar n n Gelece i" ad yla 8-9 Mart 2004 tarihlerinde Ilgaz Doruk Otel'de bir atölye çal flmas yapm flt r. Ayn toplant - da UNESCO taraf ndan " nsanl n Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi"ne al nan Türk Meddah Hikâyeleri konusunda da gelecekte yap lmas gerekenler tart fl lm flt r. Say n Rektör Prof. Dr. R za AYHAN' n flahs nda Gazi Üniversitesi'nin Türk Halkbilimi çal flmalar na verdi i bütün bu maddî ve manevî deste e Millî Folklor dergisi olarak teflekkür ediyoruz. AKM'DE NEVRUZ Atatürk Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Baflkanl bu y lki Nevruz çal flmalar yla göz doldurdu: Türk Dünyas Nevruz Ansiklopedisi ve Türk Dünyas Nevruz fiiirleri Antolojisi ad yla bu iki önemli eseri yay mlayan AKM çal flanlar n Baflkan Prof. Dr. Taciser ONUK'un flahs nda kutluyoruz. ARMA ANLAR Bildi iniz üzere Milli Folklor, üniversitelerdeki resmi görevlerinden emekliye ayr - lan hocalar m za arma an say haz rlama gelene ini sürdürmektedir. Geçen say da duyurdu umuz üzere Prof. Dr. Muhan BAL Atatürk Üniversitesi'ndeki, Prof. Dr. Abdurrahman GÜZEL ise Gazi Üniversitesi'ndeki görevlerinden 2003 y l nda emekli olmufllard r. Bu nedenle 64. say m z Prof. Dr. Muham BAL, 68. say m z Prof. Dr. Abdurrahman GÜZEL'e arma an edece imizi geçen say - m zda duyurmufltuk. Bu yaz arma an say lara kat lmak isteyenlere ça r niteli indedir. Ayr ca yaz gönderilmeyecektir. TEfiEKKÜR Dergimizin bu say daki Frans zca haz rl Bilkent Üniversitesi'nden Say n Laurent Mignon, ngilizce haz rl ise Ege Üniversitesi'nden Metin Ekici ve Bilkent Üniversitesi'nden David S. Sayers taraf ndan yap lm flt r. Bu de erli katk lar için kendilerine teflekkür ederiz. 62. say m zda buluflmak üzere M. Öcal O UZ Yay n Yönetmeni 4

5 B R SEMPOZYUMUN ARDINDAN: SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL M RASIN MÜZELENMES (4-6 Mart 2004, Ankara) Afterwards of A Symposioum: Exhibiting The Intangible Cultural Heritage in A Museum (March 4-6, 2004; Ankara) A la suite d'un symposium: Muséologie sur le patrimoine culturel immatériel (4-6 mars, 2004; Ankara) Doç. Dr. Metin EK C * ÖZET 4-6 Mart 2004 tarihlerinde Ankara da, Gazi Üniversitesi nde Somut Olmayan Kültürel Miras n Müzelenmesi Sempozyumu yap lm flt r. Bu sempozyumda, somut olmayan kültürel miras kavram n n ne oldu- u, neden korunmas gerekti i baflta olmak üzere, bu miras n nas l korunabilece i, bu miras n içinde yer alan çeflitli halk bilgisi yaratmalar n n bir müze içinde nas l sergilenebilece i, mevcut müzelerin durumu ve bunlar n somut olmayan kültürel miras da içerecek flekilde nas l ça dafllaflt r l p, güncellenebilece i sorunlar tart fl lm flt r. Bu makale, bir haber yaz s ndan çok, söz konusu sempozyumdan ç kan sonuçlar n de erlendirilmesi niteli indedir. Anahtar Kelimeler Somut Olmayan, Kültürel Miras, Müze, Halk Bilimi, Koruma. ABSTRACT A symposium on Exhibiting the Intangible Cultural Heritage In a Museum took place at Gazi University in Ankara, Turkey, between the dates of March 4 and 6, At the symposium, several papers were presented on subjects such as the meaning of intangible cultural heritage, the reasons why it has to safeguarded, how it can be safeguarded, how those products of folklore regarded as intangible cultural heritage can be exhibited in a museum, the conditions of museums in Turkey, and what can be done to create more modern, attractive and effective museums in which the exhibition of intangible cultural heritage might take place. Key Words Intangible, Cultural Heritage, Folklore, Safeguarding. Türkiye de halk bilimi araflt rma ve inceleme çal flmalar ve bu çal flmalar n sonuçlar n n toplumla paylafl lmas noktas nda oldukça yeni geliflmeler söz konusu olmaktad r. Y llardan beri, gerek üniversitelerimizde ve gerekse Kültür ve Turizm Bakanl bünyesinde yer alan halk bilimini araflt rma birimleri oldukça önemli ve hat r say l r bir birikim oluflturmufllard r. Bugün gelinen noktada ise; Türk Halk Bilimi çal flmalar, dünya halk bilimi çal flmalar içinde önemli bir yer ve konuma sahip olmufl ve dünya halk bilimi araflt rmalar nda ilklere imza atacak, öncü bir ülke olma seviyesine ulaflm flt r. flte bu öncülü e ulaflman n örneklerinden biri Gazi Üniversitesi Halkbilimi Araflt rma ve Uygulama Merkezi, Kültür ve Turizm Bakanl Araflt rma ve E itim Genel Müdürlü ü ve de UNESCO Türkiye Milli Komisyonu nun katk lar yla, 4-6 Mart 2004 tarihinde, Ankara da, Gazi Üniversitesi nde düzenlenen Somut Olmayan Kültürel Miras n Müzelenmesi Sempozyumu olmufltur. * Ege Üniversitesi, Türk Dünyas Araflt rmalar Enstitüsü, Türk Halk Bilimi Anabilim Dal Ö retim Üyesi.

6 Yaklafl k yirmi üniversiteden k rk temsilci ve Kültür ve Turizm Bakanl Araflt rma ve E itim Genel Müdürlü- ü ne ba l Folklor Araflt rmac lar n n kat ld bu sempozyumda, somut olmayan kültürel miras n müzelenmesi konusunda otuz befl bildiri sunularak, konu çeflitli yönleriyle tart fl lm fl ve ayd nlat lmaya çal fl lm flt r. Böylesi bir sempozyumun düzenlenmesi ve sempozyumun konusu hakk nda k saca bilgi vermek ve sempozyumda sunulan bildiriler hakk nda genel bir de- erlendirme yapmak san r m yerinde olacakt r. Milli Folklor Dergisi nin 60. say s nda, say n Prof. Dr. Öcal O uz un yazd Halkbilimi Çal flmalar n n Yeni Dönemi: Somut Olmayan Kültürel Miras n Korunmas Sözleflmesi (O uz: 2003) adl makaleden de anlafl laca üzere, Ekim 2003 tarihinde, UNESCO ya üye ülkeler oy çoklu u ile Somut Olmayan Kültürel Miras n Korunmas Sözleflmesi ni benimsemifllerdir. Söz konusu sözleflmeyi destek olan ülkelerin bafl nda Afrika, Okyanusya, Orta Do u, Latin Amerika ülkeleri ve baz Do u Avrupa ülkeleri yer al rken, Amerika Birleflik Devletleri ve baz Bat Avrupa ülkeleri ise karfl ç km flt r. Sözleflmenin içeri i ve maddeleri konusunda ise bir hayli tart flmalar olmufl ve özellikle de terminoloji konusu ciddi bir sorun yaratm flt r. Bu konuda toplant ya baflkanl k yapan ve bas n bildirisini aç klayan Cezayirli temsilci Muhammed Bedjaoui ilk flekli imzalanan ve üye ülkelerin incelemeleri sonucunda son flekline kavuflacak olan anlaflman n içeri i hakk nda yapt aç klamada; Bütün karmafl k yap s na ra men, somut olmayan kültürel miras kavram toplumlar n kültürel kimliklerini anlamada bir anahtar kavram olarak herkesin benimsedi i ve sonuçta kendini kabul ettiren bir kavram olmufltur demifltir. (Brown; 2004: 1). Bu sözleflmede söz konusu edilen somut olmayan ve kültürel miras ve de koruma ifadeleri oldukça anlaml - d r. Bunlar k saca aç klamak yararl olacakt r. Her ne kadar Türkçemizde somut olmayan ifadesi yayg n olarak kullan lan bir terim olmasa da, somut (müflahhas) ve soyut (mücerred) kelimeleri çeflitli bilim dallar nda, e itim ve ö retimde kullan lan terimlerdir. Somut; elle tutulan, gözle görülen, aç k seçik özellikleri alg lanabilen olarak tan mlan rken, soyut ise; somut kelimesinin karfl l ve z t anlaml s olarak, elle tutulmayan, gözle görülemeyen, ancak düflünce dünyam zda var olan, nesne dünyas d fl ndaki ve daha çok alg lamaya ve kavramaya yönelik söylem ve olgular ifade etmektedir. Bu noktaya kadar bir sorun olmasa da, somut olmayan ifadesi belli, belirsiz bir sorunu beraberinde getirmektedir. Çünkü dilimizdeki kullan mda olan kelimelere göre; bir fley ya somut ya da soyuttur, ama söz konusu sözleflmede somut veya soyut bir olgudan bahsedilmiyor, sadece somut olmayan deniliyor. flte bu noktada somut olmayan kavram n n neyi ifade etti i ve karfl lad aç klanmak durumundad r. Türkçe ye; ngilizce ve Frans zca kelimelerden çeviri yap larak oluflturulan bu yeni kavram, yani somut olmayan, ngilizce deki intangible kelimesinin karfl l olarak kullan lm flt r. ngilizce de tangible kelimesi tam anlam yla somut kelimesiyle karfl lan rken, intangible kelimesi ancak somut olmayan kavram yla karfl lanabilir. Peki somut olmayan neyi kapsar? Somut olmayan ifadesi halk bilgisi yaratmalar n n tamam n kapsar. Sözlü, görsel, uygulamaya yönelik, iflitsel (müziksel) bütün halk bilgisi yaratmalar somut olmayan kavram n n içinde yer al r. Bu noktada ortaya ç kan sorun ise kültürel miras meselesidir. Kültür terimi çok genifl ve kapsaml bir terim oldu u ve farkl alanlarda çe-

7 flitli anlamlarda kullan ld için, burada bu terimin anlam n n ne oldu u konusunda bir tart flmaya girmenin gereksiz oldu unu ve sadece antropologlar n benimsedi i belli temel özelliklerini saymak daha yararl olacakt r. Yeni bir tan m yapmak yerine, tasvir etmenin konunun anlafl lmas ad na yeterli olaca - n san yorum. Kültürün üç temel özelli i ve kapsama alan vard r; 1. Teknoloji, 2. Toplumsal Örgüt, 3. deoloji (Tezcan; 1996: 5). Genel olarak bak ld nda, kültür terimi de halk bilgisi yaratmalar n n tamam n kapsam içine almaktad r. Ancak burada dikkat çekici bir kelime daha vard r ki, bu da miras kelimesidir. Miras kelimesinin bir terim olarak, hukukçular taraf ndan ve hukuk terminolojisinde hangi anlamda kullan ld n burada tart flmaya gerek yoktur, ancak kelimenin; bir kifli veya grubun, bir kifli veya gruba sahip oldu u maddi ve manevi varl klarla ilgili bütün haklar n devretmesi anlam nda kullan lmas san r m yerinde olacakt r. Burada yanl fl bir anlamaya ve yönlendirmeye neden olmamak ad na, konuyu hem biraz daha açmak yerinde olacakt r. Somut olmayan ifadesini kültür kelimesi ile birlefltirdi imizde ortaya ç - kan somut olmayan kültür ifadesi, kültürün somut olan, yani maddi ve teknolojik yan n d fllamaktad r. Geriye kalanlar ise; sözel (geleneksel sözlü yaratmalar), iflitsel (geleneksel müziksel yaratmalar), görsel (geleneksel müzikli ve müzksiz oyunlar) ve uygulama ve inanmalard r ( geleneksel inanma ve bunlarla ilgili uygulamalar). Bunlar n miras kapsam içinde ifade edilebilmesi için, miras n geçmiflte yaflam fl bir grup taraf ndan üretilmifl olmas ve art k söz konusu grubun bunu kendisinin devam ettiricisi olarak kabul etti i kifli veya kiflilere yani bir gruba, topluma veya millete devretmesi gerekir. Dolay s yla, miras teriminin bir yönüyle gelenek terimini içerdi i göz ard edilmemelidir. Buna göre de; somut olmayan geleneksel kültürel yaratmalar ifadesinin, sözleflmenin tam olarak anlam n aç klad n iddia edebiliriz. Ancak gelenek terimini de hiç de iflmeyen ve durgun anlam nda ele almamak gerekir. Böyle bir yaklafl m tutucu ve söz konusu yaratmalar sadece k rsal kesimdeki eski yaratmalar anlam nda kullanmak olur. Oysa burada kastedilen s n rl da olsa her dönemde de iflmeye aç k, ancak olumlu de iflmelerle kendisini güncelleyen ve bu anlamda geliflen bir yap d r. Sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel olgularla, içeri i olumlu bir de iflme gösteren, ancak temel özelliklerini ço unlukla koruyabilen, baflka bir ifadeyle; benzeyerek de il, kendisine benzeterek ve de toplumsal uzlaflma ve kabuller ile de ifliklikleri kendi içinde özümseyen yap - lar gelenek veya geleneksel kavram içinde yer al r. E er terim bu haliyle benimsenir ve kabul edilirse, halk bilgisinin kapsam, kültürel miras n yeri ve durumu daha aç k hale gelir. Aksi takdirde, sadece eski, de iflmeyen, dura an ve k rsal kesim miras yla karfl karfl ya kal r z ki, bu da somut olmayan kültürel miras köylü de erleriyle ilgili bir miras haline getirir. Halbuki, sözleflmeye konu edilen miras k rsal veya kentsel kesimde üretilen, ilk flekilleri kesinlefltikten sonra yeniden yeniden üretilebilen ve her yeni üretim aflamas nda ve yerinde yenilikleri veya olumlu de iflmeleri içine alabilen nitelikteki yaratmalard r. Somut olmayan miras bu flekilde benimsemenin sonunda, söz konusu sözleflmenin koruma k sm üzerinde durmak mümkün olacakt r. Somut olmayan kültürel miras n korunmas na neden gereksinim duyulmaktad r? Her fleyden önce, somut olmayan kültürel miras, yüzy llardan beri devam edip gelen, kendi içindeki dinamik unsurlar n güncel-

8 leyebilen, d fl unsurlara karfl dayan kl, belli sosyal ve ekonomik ba lamlar bulunan bir yap n n yarat m d r. Bu yarat - m sa layan en önemli unsurlar ise, sosyal yap lar ve sosyal yap lar n oluflmas - n sa layan ekonomik ba lamlard r. Bu iki yap ise, birbirinin içine girmifltir. Belli üretim ve tüketim mekanizmalar, yani ekonomik yap lar, belli sosyal gruplar n oluflmas n ve bu sosyal gruplar n üyesi olan kiflilerin de birbirleriyle olan iletiflimi ve ortaya ç kan etkileflimle belli yaratmalar oluflmaktad r. Yine bu sosyal yap lar, daha yeni ekonomik ba lamlar n oluflmas n da sa lamakta ve böylece toplumsal süreç devam edip, gitmektedir. Birbirlerinden beslenen ve birbirini besleyen bu yap lar aniden k r lmaya veya bu yap larda ani, büyük, köklü de iflmelere gidildi inde, her iki yap da ciddi sars lmalara u ramakta, bir uyum ve uzlaflma süreci yaflanmadan yap lan de- ifltirmeler temel dinamikleri ortadan kald rd nda toplumsal uzlaflma olgular yok olmakta ve uzlaflma ortam n n oluflturdu u iletiflim ve etkileflim sürecinin yaratmalar n n yerini anarflik ve belirsizlik süreçleri alarak, bu kimliksiz süreç ve onun meyveleri toplumsal yaflama hakim olmaktad r. Bunun en tipik örnekleri ise, sömürge ülkelerinin kendi dinamiklerinin yerine belli bir uyum sürecinden geçirilmeden yerlefltirilen Avrupal üretim, tüketim ve kullan m dinamikleridir. Bu ülkelerde ortaya ç kan temel sorun, kendi üretim ve tüketim dinamikleri ve bunlara ba l olarak gelifltirdikleri sosyal yap lar n yerine, Avrupal sömürgecilerin getirdikleri sistemler olmufl ve bu yeni sistemler bu ülkelerde belli bir uzlafl n n ve bunun sonucunda oluflacak bir iletiflim ve etkileflimin yarataca yaratmalar de il, yüzy llar sürecek bir karmafla ve kaostan baflka bir fley yerlefltirmemifltir. Son y llarda ise, sömürgecilik olgusunun yeni bir flekli olan küreselleflme olgusu ortaya ç km flt r. Küresel de- erler olarak sunulanlar n temeli Avrupa ve Kuzey Amerikal ekonomik yap lar n üretim sistemleri ve bu sistemlerin oluflturdu u sosyal yap larla bütünleflme zorunlulu unun ortaya koydu u tek tiplilik olgusudur. Burada küreselleflmeye her yönüyle karfl oldu umuz gibi bir vurgulama yapmak istemiyoruz. Asl nda küresel olgular n iki taraf bulunmaktad r. E er iyi yönlendirilirse olumlu taraflar ndan yararlan p, kârl ç k laca da göz ard edilemeyecek bir gerçektir. Ancak, zaten zay f ekonomik ve sosyal yap temellerine sahip olan toplumlar, küresel olgular karfl s nda h zla tek tiplilik olgusunun içinde yer almak zorunda kalmaktad rlar. flte bu tek tiplilik oluflturma sürecine karfl durma noktas nda, pek çok ülke ayn kayg y duymakta, baz yerel ve ulusal karfl ç k fllar ise, pek fazla etkin olamamaktad r. Bu durumda yine bir baflka küresel olgu olan UNESCO çat s alt nda bir karfl durufl kaç n lmaz bir flekilde ortaya ç kmaktad r. 32. UNESCO Genel Kurulu nun Paris te yap lan 9-14 Ekim 2003 tarihli toplant s nda al nan karar ve imzalanan Somut Olmayan Kültürel Miras n Korunmas Sözleflmesi bunun sonucudur. Bu karar takiben ülkelerin ilk olarak konuyu çeflitli bilimsel toplant larda tart flmalar ve daha sonra da korunmaya esas al nacak bir envanter listesi haz rlamalar istenmifltir. Bu konuda çeflitli ülkeler, örne in Güney Kore Cumhuriyeti önümüzdeki Ekim ay nda bilimsel bir toplant yapaca n duyurmufltur. Di- er ülkelerde de benzeri çal flmalar çeflitli seviyelerde sürdürülmektedir. Somut Olmayan Kültürel Miras n Korunmas na yönelik ilk ve ciddi ad m ise Türkiye taraf ndan at lm flt r. Konuyla ilgili olarak, 4-6 Mart 2004 tarihinde Gazi Üniversitesi nde Somut Ol-

9 mayan Kültürel Miras n Müzelenmesi bafll kl bir sempozyum düzenlenmifltir. Ad geçen sempozyum, toplam dokuz oturum ve iki buçuk gün süreli olmufltur. 4 Mart Perflembe günü bafllayan sempozyumda aç l fl konuflmalar n takiben sunulan bildiriler ve bildiri sahipleri flunlard r: I. OTURUM: AÇILIfi B LD R LER (Mimar Kemaleddin Konferans Salonu) lhan BAfiGÖZ A t, Sosyal Tarih ve Etnografya Sabahattin TÜRKO LU Somut Olmayan Kültürel Miras n Sergilenmesinde Genel Prensipler M. Öcal O UZ UNESCO Somut Olmayan Miras Sözleflmesinde Müzecili in Yeri II. OTURUM (Fen Edebiyat Fakültesi 75. Y l Konferans Salonu) Sulayman Turduyebiç KA- YIPOV Sözlü Gelenek Ürünlerinin Senkretizmi: Derleme, Yay mlama ve Müzelefltirme Sorunlar Üzerine Ayflen SAVAfi Mimarl n Saray : Somut Olmayan Kültürel Miras n Müze Mekan nda Nesnelleflmesi Alpaslan SANTUR Folklor Aç k Hava Müzelerinde Sergileme Metin EK C Somut Olmayan Kültürel Miras Neden Korunmal ve Nas l Müzelenmeli: Ülkelerden Örnekler III. OTURUM (Fen Edebiyat Fakültesi 75. Y l Konferans Salonu) Ensar ASLAN Halkbilimi Müzelerine Do ru Mustafa SEVER Müzeleme Aç s ndan Halk nançlar ve Halk Hekimli i Uygulamalar nda Animasyon Gonca TOKUZ Somut Olmayan Kültürel Miras n Müzelenmesi Ba lam nda Üniversitelerin fllevleri: Gaziantep Üniversitesi Çal flmalar ndan Örnekler Nerin KÖSE Sanal ve Gösterimci Müzecilik Evrim ÖLÇER Söz Art k Müzede: Kültürel Bellek, Küreselleflme ve E itim Ba lam nda Sözlü Kültürün Korunmas ve Duyarl l k Gelifltirilmesi Üzerine Ruhi ERSOY Performans Teori Ba lam nda Sözlü Kültür Ürünlerinin Müzelenmesi Sorunu IV. OTURUM (Fen Edebiyat Fakültesi 75. Y l Konferans Salonu) Fuzuli BAYAT Sözlü Kültürün Müzelefltirilmesinin Baz Sorunlar S d ka BULDUK-Nilgün SEV NÇ-Yasemin DEM RC O LU Bursa- Cumal k z k Köyü Mutfak Kültürünün Müzelenmesi Zümrüt NAHYA Geleneksel Türk Mutfa Örne inde Somut Olmayan Kültürel Miras n Müzelerde Sergilenmesi V. OTURUM (Fen Edebiyat Fakültesi 75. Y l Konferans Salonu) Nükhet TÖR Nasreddin Hoca F kralar n n Sergilenmesi Üzerine Tasar m Denemesi Selami FEDAKAR Masallar n Müzelenmesi ve Ana Okulu Ö rencilerine Anlat m Nilgün ÇIPLAK Afl kl k Gelene inin Müzelenmesi Üzerine Baz Düflünceler VI. OTURUM (Fen Edebiyat Fakültesi 75. Y l Konferans Salonu) Nihat BOYDAfi Somut Olmayan Kültürün Ontolojik Temelleri ve Bir Somutlaflt rma Modeli Ali Osman ÖZTÜRK Türk Halk Türküsü Arflivi Projesi P nar SOMAKÇI Somut Olmayan Kültürel Miras n Müzelenmesi le lgili Bir Proje Tasar m Ayflen SOYSALDI ABD de Greenfield Village Folklor Aç k Hava Müzesinde Zanaat ve Zanaatç lar VII. OTURUM (Fen Edebiyat Fakültesi 75. Y l Konferans Salonu) Erman ARTUN Köy Seyirlik Oyunlar Kültürel Miras n n Müzelenmesi Nebi ÖZDEM R Türk E lence Kültürü Müzesi N. Zeynep ÖZÇÖREKÇ GÖL Geleneksel Tiyatro Müzesi Oluflturulmas na Yönelik Öneri

10 Ahmet ÇAKIR Türk Halk Oyunlar n n Korunmas ve Müzelenmesi le lgili Öneriler G. Tar man CEN KO LU Konya Ilg n lçesi Afla çi il Kasabas nda Yöresel Duvar Boyas : Bas VIII. OTURUM (Fen Edebiyat Fakültesi 75. Y l Konferans Salonu) Necati DEM R Türk Destanlar n n Müzelenmesi Refiye fienesen Halk Hikayelerinin Nesne Dünyas n n Tespiti ve Müzeleme Önerileri Aziz KILINÇ Yakaafflar Örne inden Hareketle Sözlü Ürünlerin Tafl nmas nda Ortamlar ve Müzelenmesi Sorunu IX. OTURUM (Fen Edebiyat Fakültesi 75. Y l Konferans Salonu) Metin EKE Türk Halk Müzi i Repertuar ndaki Ezgilerin Eksikliklerinin Giderilmesi ve Müzelenmesi Murat KARABULUT Türk Halk Müzi i ve Çalg lar n n Kültürel Turizm, Kültürel Miras Ba lam nda Müzelerde Sergilenmesi Üzerine Bir Yaklafl m S tk Bahad r TUTU Türk Halk Müzi inin Müzelenmesi Sorunlar Handan Asude BAfiAL Türkiye de Do um Öncesi, Do um ve Do um Sonras Çocuk Geliflimi ve E itimine liflkin Gelenek, Görenek ve nançlar Yukar da adlar n verdi imiz bildirilerden biri veya birkaç üzerinde s n rl bir de erlendirme yapmak uygun olmayacakt r. Ancak söz konusu sempozyumun Somut Olmayan Kültürel Miras ve bu miras n müzelenmesi sorunu üzerinde odakland n söyleyebiliriz. Somut olmayan kültürel miras n müzelenmesi noktas nda; genel müzecilik ilkeleri, uygulamal müzecilik gibi müzelemeyle ilgili problemler yan nda, destan, masal, halk hikâyesi, seyirlik oyunlar, halk türküleri ve müzi i ile baz halk uygulamalar n n müzelenmesi konusunda oldukça önemli ve etkin teklifler yer alm fl ve tart fl lm flt r. Somut olmayan kültürel miras n temel özellikleri ve neden korunmas gerekti i konular na yönelik teorik tart flmalar da sempozyumda üzerinde en çok durulan konulardan olmufltur. Bu bildirilerden ç kan ilk sonuç ise, somut olmayan miras n korunmas gerekti i noktas nda kat l mc lar n birleflmesi olmufltur. Bir di er önemli sonuç ise, somut olmayan kültürel miras n korunmas nda en etkili yöntemlerden birinin müzeleme oldu u konusunda kat - l mc lar n birleflmesi olmufltur. Müzelemede ise, yeni teknolojik yöntemlerin kullan lmas n n gerekli i, müzelerin aktif birer e itim ve kültür merkezleri haline getirilmesi, seyredilen de il, kat - l mc, dokunan bir ziyaretçi kitlesi ile somut olmayan mirasa sahip ç kman n mümkün oldu u görüflü sempozyumun sonucu olmufltur. Tabii ki somut olmayan kültürel miras n korunmas için sadece müzeleme yeterli olmayacakt r. Bizim de söz konusu sempozyumdaki bildirimizde srarla vurgulad m z gibi, somut olmayan kültürel miras n korunmas, bu miras n sürdürülebilir k l nmas yla mümkündür. Yoksa, küresel olgular taraf ndan h zla yok edilip, tüketilen ve yeni kuflaklar taraf ndan da sahip ç k lmayan bir miras eski binalar gibi kendi kendine y - k l p, yok olacakt r. T pk eski ç nar a açlar n n yaflam alanlar n n geniflletilmesinde yap ld gibi, somut olmayan miras n korunmas da yaflam alanlar, ba lamlar korumakla mümkün olur. Süleymaniye veya Selimiye ancak kullan lmalar ve ifllerliklerinin devaml k l nmas sonucunda bugün de vard r ve ayaktad r. Süleymaniye ve Selimiye ye bir de Kocatepe eklemek mümkündür. Bu ekleme stanbul da de il, Ankara da gerçeklefltirilmifltir. flte Ankara daki bu yeni yap, yeni bir yaflam alan d r ve söz konusu miras sürdürülebilir k lacak yeni yaflam alan oluflturmak suretiyle

11 yaflatmak mümkün olmufltur. Aksi takdirde, somut olmayan miras ya yok olmaya b rak r, yahut da koruma alt na ald k diyerek koruma ad na hiçbir fley yapmadan kendi kendine bitmesini beklemek zorunda kal r z. Somut olmayan sadece müzeye almak da temel kayg olmamal d r. Hiç ziyaretçisi olmayan veya çok nadir olarak birilerinin gelip, gördü ü ss z bir mekanda tutaca m z somut olmayan kültürel miras belli bir zaman sonra müze ad n verdi imiz yerde de erimeye bafllayacakt r. Bu kayg lar n yan nda neden somut olmayan korumak sorusunu, hangi amaca yönelik olarak somut olmayan korumak fleklinde tekrar sormak gerekmektedir. Somut olmayan kültürel miras n korunmas n n gereklili i farkl ülkeler taraf ndan farkl nedenlere ve amaçlara dayand r lmaktad r. Afrika ülkeleri ilk olarak sömürgeci anlay fltan kurtulmak ve belli bir ticari potansiyel oluflturmay hedeflemektedirler. Bu amaca Latin Amerika ve Okyanusya ülkeleri de kat lmaktad r. Kuzeydo u Asya ülkeleri, yani Kore ve Japonya ise konuya kültürel kimli i koruma noktas ndan yaklaflmaktad rlar. Buna göre üç temel amaç ortaya ç kmaktad r: Sömürge olmaktan kurtulma, kültürel kimli i koruma ve gelifltirme ve de turizm yoluyla elde edilecek ekonomik getiri. Asl nda bu üç amaç birbirinden çok ayr ve uzak de ildir. Birbirinin içine geçirilmifl durumdad r. Türkiye bir sömürge ülkesi olmasa da, Güney Kore ve Japonya n n beklentileri olan kültürel kimli i koruma olgusuna gereksinim duyan, di er taraftan da turizm gelirlerini her y l art rmaya çal - flan bir ülkedir. Bu noktada tamamen korumac bir yaklafl m benimsenip, kültürel kimli in sürekli k l nmas nda etkin bir yöntem olarak kullan labilir, ancak ekonomik yap lardaki yetersizlikler bu yöntemin uygulanmas yla söz konusu miras n uzun süre korunamayaca n, küresel olgular n bir flekilde kap n za dayanaca n göstermifltir. Art k günümüz dünyas nda hiçbir toplum kendini soyutlam fl olarak duramaz. Hele Türkiye gibi bir ülke için bu soyutlama veya izole etme hiç olas ve kullan lacak bir yöntem de ildir. O halde d fla aç lma kaç n lmazd r. Türk toplumu, oldukça eski bir dönemden beri d fla aç kt r. Ancak ekonomik, siyasi ve sosyal yap lar bak m ndan bu aç lma 20. yüzy l n ikinci yar s ndan itibaren ciddi bir flekilde gerçekleflmifl, bazen kör-topal bir flekilde yürütülmüfl ve son yirmi otuz y lda da vazgeçilmez ve zapt edilemez bir hâl alm flt r. Burada konumuzdan çok fazla uzaklaflmamak için sadece turizm boyutunda bir d fla aç lma üzerinde bir de erlendirmeyle kalmak istiyorum. D fla aç lman n ve baflka toplumlarla iliflki içinde olman n günümüz dünyas ndaki en önemli olgular ndan biri turizmdir. Hiç tan mad m z ülkelerden gelen insanlarla kendi yaflam alanlar - m z paylaflt m zda, onlara kendi sahip olduklar m z gösterip, onlar n bizi tan - mas n sa lamaya çal flt m zda ve üstelik bu konuk a rlama iflinden ciddi paralar da kazand m zda mutlu oluruz. Turistin veya yabanc lar n ülkemize gelifl amaçlar baflta do al güzellikler ve tarihi yerler olsa da, art k bu durum günümüzde tamamen kültürel esasl bir hâl almaya bafllam fl, kültür turizmi ad verilen yeni bir kavramla Türk turizmcisi ve insan karfl karfl ya gelmifltir. Art k toplumumuzda korumac veya hapsedici düflünce yerine, tan t c ve tan t rken paylaflmac bir yaklafl m her kesim üzerinde hakim olmaya bafllam flt r. flte bu tan tma ve paylaflma noktalar nda ise, ekonomik yap lar belirleyici olmufl, kültürü yaratan ve sürekli k - lanlar ise, ya kullan lan ya da sat c veyahut da seyirci olmak durumunda

12 kalm fllard r. Çünkü, burada ciddi ve bilinçli bir kültürel tan t m ve paylafl m yerine, en çabuk ve en h zl üretme ve tüketme yap lar duruma hakim ve yönlendiren olmufllard r. Çabuk ve çok para kazanmak isteyenler ve ülke borçlar n çabuk kapatmak isteyenler bütün bu olgulara istatistik olarak bak p, kaç kifli geldi, kaç para b rakt, nereleri gördü gibi sorularla yaklafl p, daha çok kifli, daha çok para ve yerin görülmesi için çare arama derdine düflmüfllerdir. Bu konuyu bir örnekle aç klamak çok yararl olacakt r. Bir zamanlar Pamukkale için bu tart flma yap lm fl ve para diyenler galip gelip, her taraf karartm fl ve oray karakale ye dönüfltürmüfllerdir. Çok flükür bu yanl fltan geç de olsa kurtulduk ve uyumlu bir süreçle tekrar Pamukkale ye kavufltuk. Alt n yumurtlayan tavuk kesilmekten kurtuldu ve hala günde bir alt n, belki birkaç alt n vermeye devam ediyor. Pamukkale örne i bize flunu göstermifltir ki, ülkemizdeki uzmanlar, üniversiteler yönlendirme yapmazsa, sorumlu bakanl klar ve yerel yöneticiler gerekli önlemleri almazsa, sahip oldu umuz kültürel kaynaklar h zla kaybedece iz. Aç k veya kapal, yerli veya yabanc ekonomik yap lar, kendi varl klar n sürdürebilmek için kültürel kaynaklardan kendi ifllerine geldi i gibi ve de az yat - r m, çok verim alma ilkesinden hareket ettikleri sürece, toplumsal olarak sahip oldu umuz de erleri bilinçsizce tüketecekler ve bu bilinçsiz tüketimin sonuçlar na hep birlikte katlanmak zorunda kalaca z. Oysaki, yönlendirilmifl ve planlanm fl bir bilinçli tüketim, hem herkesin daha çok kazanmas na, hem de kaynaklar n daha uzun süreli kullan m na izin verecektir. Somut olmayan kültürel miras n korunmas noktas nda temsil ve sunum ve bu suretle sa lanacak bilinçli bir paylafl m çok önemlidir. Ülkemizi ve kültürel olgular m z nerede, neyin temsil edece i ve yabanc larla paylafl lmas gerekti ine baflta konunun uzman halk bilimciler karar vermek zorundad r. Bir medya organ, bir otel sahibi, bir bar veya büfe iflletmecisi bu konuda kendine göre karar verirse, Türkiye kendi de erlerini h zla tüketecektir. Özellikle üniversitelerimizde yetiflen halk bilimi uzmanlar n n ve baflta Kültür ve Turizm Bakanl olmak üzere, Milli E itim Bakanl ve di er bakanl klarla, yerel yönetimler ve sivil toplum kurulufllar n n oluflturacaklar karar mekanizmalar sayesinde bir taraftan somut olmayan kültürel miras n korunmas yla ilgili sürdürülebilirlik alanlar yarat lmal, di er taraftan da bu miras n ne oldu u hakk nda genç kuflaklara ciddi bir e itim ve ö retim verilerek, bu miras n kal c l sa lanmal, somut olmayan kültürel miras üreten kifli ve gruplar yerel yönetim, ticarî iflletme ve sivil toplum kurulufllar nca desteklenmelidir. Konuyla ilgili araflt rma ve inceleme projeleri dikkatli incelemeler sonucunda hayata geçirilmeli ve bunlar n sonucunda hem kültürel kimli in korunmas sa lanacak ve hem de ekonomik beklentiler gerçeklefltirilecektir. Söz konusu sempozyum, bu konudaki çal flmalar n ilk ad m n oluflturmas bak m ndan önemlidir. Düzenleyicileri bu nedenlerle kutlanmal ve desteklenmelidir. NOTLAR: O uz, M. Öcal Halk Bilimi Çal flmalar n n Yeni Dönemi: Somut Olmayan Kültürel Miras n Korunmas Sözleflmesi. Milli Folklor Dergisi, Say 60, ss Brown, Michael F. Sufeguarding Intancible. s. 1. Tezcan, Mahmut. Kültürel Antropoloji. Ankara Üniversitesi Bas mevi, 1996.

13 SÖZLÜ KÜLTÜR BA LAMINDA ESK TÜRK YAZITLARI An Evaluation of The Ancient Turkish Inscriptions In Oral Cultural Context Les anciennes inscriptions turques dans le contexte de la culture orale Prof. Dr. Fuzulî BAYAT* ÖZET Makalede Orhun-Yenisey Yaz tlar n n ortaya ç kmas nda sözlü kültürün belirleyici neteli i ve ozansöyleyici gelene inin oynad rol araflt r lm flt r. Sagu (a t), küg (türkü), destan, rivayet, mitolojik hikayeler Orhun-Yenisey yaz tlar n n, Uygur tercüme edebiyat n n yaln z flekil ve mazmununda de il, ayr ca ideolojisinde de aç kça görülmektedir. Ancak incelemeler sonunda destan üslûbunun, an t-mezar abidelerin yaz lmas nda önemli bir rol oynad anlafl lmaktad r. Destan üslûbu için karakteristik olan fliir dili kategorileri mevcuttur ki (efl anlaml fiiller ve efl anlaml isimler, tekrarlanan sentaktik ifadeler, ön aliterasyonlar (anaforlar), paralelizmler) bunlar n da hemen hemen hepsini eski Türk yaz tlar nda (baz lar nda çok, baz lar nda ise az) görebiliriz. Sözlü kültürün bütün bu kategorileri Orhun-Yenisey yaz tlar n n flekillenmesinde önemli bir rol oynam flt r. Anahtar Kelimeler Orhun-Yenisey yaz tlar, sözlü kültür, paralelizm ABSTRACT This article deals with the determining role that oral culture and the tradition of poetic storytelling have played in the creation of the Orhun-Yenisey inscriptions. The influence of laments, folk-songs, legends, tales and mythological stories is clearly observed not only in the form and contents of the Orhun-Yenisey inscriptions and Uygur translation literature, but also in the ideology found in these writings. Still, research has shown that especially the style of the legend has played an important role in the writing of the inscriptions found on the mausoleum monuments. There are categories of poetic language which are characteristic of the style of the legend, such as synonymous verbs and nouns, repeated syntactic features, pre-alliterations and parallelisms, almost all of which can be observed, to varying degrees, in the ancient Turkish inscriptions. These categories of oral culture have played an important role in creating the Orhun-Yenisey inscriptions. Key Words Orhun-Yenisey inscriptions, oral culture, parallelism. Atl göçebe bir milletin sözlü kültür gelene inin medeniyetin bütün katlar nda görünmesi kültür tarihi aç s ndan oldukça önemli bir meseledir. lk tarihî, bediî vesikalar m z say labilecek Göktürk yaz tlar ndan, ça dafl edebiyat m - za kadar bu gelene imiz edebiyat ve kültürümüzde müflahede edilmektedir. Sözlü kültür; yaflayan tarih, yaflayan geleneklerimiz, yaflayan kimli imiz ba lam nda da önemli bir fonksiyon üstlenmifltir. Sözlü kültürün tafl y c lar olan ozanlar n Göktürk döneminden beri mevcut oldu u bilinmektedir. flte ilk edebî eserler say lacak Orhun-Yenisey yaz tlar nda sözlü kültürün belirleyici niteli e sahip olmas ozan-söyleyici gelene i ile ilgilidir. VII-VIII.yy.larda yaz ld bilinen Orhun-Yenisey yaz tlar n n Türk bediî fluurunun yetkin mahsulü olmas düflüncesi iki flekilde izah edilebilir. 1. Türklerin bize kadar ulaflmam fl yaz l edebî eserleri olmufltur ki bunun * Gaziantep Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyat Bölümü Ö retim Üyesi 13

14 da en eski kan t m.ö. IV. yy.a ait olan Is k Kurgan da arkeolojik kaz lar sonucunda Alt n Elbiseli fiehzadenin mezar nda bulunan gümüfl kâse üzerindeki yaz tt r. 2. Türkler tafl kitabelere var ncaya kadar sözlü kültür geleneklerini, tarihlerini, düflüncelerini, yaflam öykülerini yaflatm fllard r. Bütün bu öyküler, Türklerin sözlü olarak yaflatt klar zengin halk edebiyat nda mevcuttur. Yaln z dil aç s ndan de il, ayr ca edebî metin aç s ndan da büyük de er tafl yan Orhun-Yenisey abideleri belli bir sisteme tâbi tutularak yaz lm flt r. Herhâlde ikinci kan ta üstünlük vererek söyleyebiliriz ki eski Türk yaz tlar sözlü kültür gelene i ba lam nda, zengin halk edebiyat n n aktif tesiri olmadan flekillenemezdi. Etnik medeniyetin bütün alanlar nda fonksiyonelleflen halk edebiyat, an t kitabelerin oluflmas nda da büyük rol oynam flt r. fiunu da belirtelim ki halk edebiyat n n destanlar n, türkülerin, a tlar n Orhun-Yenisey ve Uygur tercüme edebiyat na etkisi, halk edebiyat n n ayr ayr türlerinin tafl kitabelerin edebî estetik kayna rolünde yer almas hâlen de yeterince araflt r lmam flt r. lk araflt rmac lardan tutun da son dönemin bilim adamlar na kadar bir çok araflt rmac abidelerin üslûbunda destan elemanlar n ve fliirsel dilin vermifl oldu- u ak c l kaydetmifllerdir. (Melioranskiy 1899, Korfl 1910, Bernfltam 1946) Maalesef ilk baflta sezilen bu fikir, yeterince gelifltirilemedi. Sagu (a t), küg (türkü), destan, rivayet, mitolojik hikayeler Orhun-Yenisey yaz tlar n n, Uygur tercüme edebiyat n n yaln z flekil ve mazmununda de il, ayr ca ideolojisinde de aç kça görülmektedir. Ancak incelemeler sonunda destan üslûbunun, an tmezar abidelerin yaz lmas nda önemli bir rol oynad anlafl lmaktad r. Tabiî ki destan üslûbu için karakteristik olan afla da belirtilmifl olan fliir dili kategorileri mevcuttur ki bunlar n da hemen hemen hepsini eski Türk yaz tlar nda (baz lar nda çok, baz lar nda ise az) görebiliriz: a) Destan gelene i için karakteristik olan efl anlaml fiiller ve efl anlaml isimler Orhun-Yenisey yaz tlar n n dilinde bol bol ifllenerek metinde bir canl l k oluflturmaktad r. Meselâ, ifl-güç, kutülük (durum, hâl, vaziyet), öl-yit (mahvolmak), içik-yükün (tâbi olmak, boyun e mek), it-yarat (oluflturmak, kurmak), emgek-tolkak (kederlenmek), çurtayogla (a lamak) vs. Bu çift veya eflanlaml fiiller abidelerin diline bediîlik, fliiriyet vermektedir. b) Tekrarlanan sentaktik ifadeler destan metni için karakteristik bir hâl arz etmektedir. Baz cümle yap lar n n tekrarlanmas Orhun-Yenisey abidelerinin dilinde somut bir amaçla kullan lm flt r. Meselâ, erür-berür (geliyor, gidiyor) azat olmak, kurtulmak anlamlar nda; adak kamflatt (ayaklar n ç rpt ) isyan, ayaklanma, bafl kald rma manalar nda; közü kafl yablaç boltaç (gözleri ve kafllar birbirine kar flt, bozuldu) yas, matem anlamlar nda; közü yukar kopt (gözü yukar kalkt ) hafiflik, kendini bilmezlik manalar nda; içre afls z, taflra tonsuz (içi aç, d fl elbisesiz) fakirlik anlam nda; ot sub k lmat m (atefli su yapmad m) sulh, sakinlik, bar fl k anlamlar nda; tün ud mat m, kündüz olurmat m (gece uyumad m, gündüz oturmad m) çal flmak manas nda, bafll k g yükündürmüfl, tizligig sökürmifl (bafl olana bafl indirtmifl, dizi olana diz çöktürmüfl) güç, kuvvet ve sadakat anlamlar nda; körür közüm körmes teg, bilir bilgim bilmez teg (görür gözüm görmez oldu, bilir biligim bilmez oldu) korku, telâfl, belirsizlik manalar nda. Bütün bunlar metinde sentaktik ifadeler olarak kullan lm flt r. Yaz l edebî eserlere has olmayan bu tip deyimleflmifl mecazi söyleyifllere Orhun-Yenisey yaz tlar nda çok s k rastlamam z, abidelerin destan metnini örnek alarak 14

15 flekillendi ini ifade etmemize olanak verir. c) Abidelerin dilinde aliterasyonlar, özellikle ön aliterasyonlar (anaforalar) genifl bir biçimde ifllenmifltir. Anaforan n en yayg n flekli, iki m sran n birleflmesi sonunda oluflanlard r. Eski Türk yaz tlar nda aliterasyonlu dörtlükler abbc, abcb, abca, aabb, abaa, abac, aabc, abcc fleklinde tasnif edilebilir. (Stebleva 1965:27) Anafora hem halk fliirinde, hem eski destanlarda, meselâ, Hakas, Tuva, Yakut, Çuvafl destanlar nda, hem de klâsik destanlarda, meselâ K rg z ve Kazak destanlar nda yer verilmifltir. Eski Türk fliirinin (alitarasyonlu fliir) yap - s n koruyan Yakut, Hakas, Tuva, Altay destanlar nda anofora, fliiri oluflturan sanatsal elemanlardan biriyken, hece vezinli halk flirlerinde ise anafora, fliire ilâve güzellik veren bir sanatt r. (Kulakovskiy 1946, Ungivitskaya 1950, Toguy-ool 1953) ç) Eski Türk halk fliiri, atasözleri, türküler ve destanlarda görülen paralelizmler Orhun-Yenisey yaz tlar n n flekillenmesinde önemli bir rol oynam flt r. Paralelizmler epik eserlerdeki flekliyle tafl kitabelerde de kullan lm flt r. Paralelizm, ayn cümle yap s na sahip iki ve daha çok cümlenin beraber kullan lmas olup, esasen türkü, atasözleri ve destanlarda, özellikle Yakut, Altay, Hakas, fior, Tuva destanlar nda çokça kullan lm fl bir sanatsal kategoridir. Bu destan üslûbu Orhun-Yenisey abidelerinin dilinde esasen, afla daki flekilde kullan lm flt r: 1) Efl anlaml paralelizmler: Kutum bar üçün Ülügüm bar üçün (Baht m oldu u için Talihim oldu u için) Karfl laflt rma ifade eden paralelizmler: Üze kök tengri Asra yag z yir (Üste mavi gök Afla da ya z yer) Veya, Üze tengri basmasar Asra yir telinmeser (Üstten gök basmasa Afla da yer yar lmasa 2) s ralama paralelizmleri: Beglik ur ogl n kul bolt flilik k z ogl n küng bolt (Bey as ll o lun kul oldu Temiz k z çocu un hizmetçi oldu) 3) de iflik varyantl paralelizmler: Ölteçi budunug tirgüri içitim Yal n budunug tonluk k lt m Ç gay budunug bay k lt m Az budunug üküfl k lt m (Mahvolan halk kurtard m Ç plak halk donlu ettim Fakir halk zengin ettim Az halk çok ettim) Eski Türk yaz tlar, Türk destanlar ve genellikle halk edebiyat n n anonim anlat m türleri için karakteristik olan epik klifleler (epik formeller) üzerinde kurulmufltur. Bunun en yayg n örne- ine bafllang ç formellerde rastlar z. Meselâ arkaik Yakut, fior, Hakas, Altay, Tuva destanlar n n bafllang çlar nda dünyan n yarat lmas hakk nda mitolojik bilgiler verilmifltir. Orhun-Yenisey yaz tlar nda tarihî flahsiyetler olan Bilge Ka- an, Tonyukuk, Kül Tigin ve di er abidelerdeki kahramanlardan bahsedilmeden önce, dünyan n yarat lmas, evrenin katmanlar n n oluflmas, insan n türemesi hakk nda mitolojik tasavvurlara yer verilmifltir. Abidelerde epiklik (buna epik genellefltirme de denilebilir) o kadar güçlüdür ki Çin y ll klar nda etrafl ca bahis mevzuu olan So d, Ming savafllar bile ikinci dereceden, gereksiz bir fley olarak takdim edilir. Bu tip tarihî olaylar anlatan yaz tlarda, esas dikkat edilen, merhumun tarihî flahsiyeti ve kimli i de il, onun karfl laflt zorluklard r. Ayr ca onun gücünün övülmesine, at n n rengine ve yi itli ine de burada yer verilir. Bundan dolay d r ki abidelerde konu edi- 15

16 len kahraman n savafl tekni ine, at na ve savafl alan n n tasvirine ayr lan k - s mlar reel savafl sahnelerine ayr lan hisselerden çok yer tutar. Buradan anlafl l yor ki Orhun-Yenisey abidelerini mezar tafllar üzerine yazanlar tarihî-kronolojik bilgi de il, epik tahkiye, savafl de il, kahramanl k, olaylar de il, epik hadiseler ilgilendirmifltir. Bu anlamda yazar, sanki reel tarihî flahsiyet ve hadiselerden daha çok, ozan, bakfl, kayç (Altay destan söyleyicisi), olonhist (Yakut destan söyleyicisi) gibi ideal (örnek) bir kahraman hakk nda destan okur. Tarihî olaylar n uygun tasviri ve reel tarihî flartlar yaln z baz yerlerde, meselâ Bilge Ka an n Türk halk na müracaat nda kendisini gösterir: Ol ödke kul kullu bolm fl erti Küng künglüg bolm s erti nisi eçisin bilmez erti O lu kang n bilmez erti Ança kaz anm fl itmifl limiz törümüz erti Türk O uz begleri budun efliding Üze tengri basmasar Asra yir telinmeser Türk budun ilingin töringin kem artat (Stebleva 1965:78) (O zamanlar kul kullu hizmetçi hizmetçili olmufltu Küçük kardefl büyük kardeflini tan mazd O lu babas n tan mazd Na kadar kazansa da limiz, töremiz kayboldu Türk O uz beyleri, halk duyun Üstten gök basmasa Afla da yer yar lmasa Senin ilini, töreni kim bozar) Tarihî olaylar n, özellikle de Türk milletine müracaatlar n a rl kl oldu u k s mlarda heyecan verici, gösteriflli bir dil hâkimdir. Ancak Kül Tigin in ve Bilge Ka an n savafllar n n tasvirinde, yazar Yoluk Tigin in esas amac tarihî kronolojiyi, tarihî savafl sahnelerini ve co rafî mekan vermek de il, ka an n kahramanl n övmek, gücünün, cesaretinin yenilmez oldu unu göstermektir.... yeti yigirmi yafl ma Tangut tapa süledim Tangut budununu buzd m O l n yotuz n y lk s n bar m n anta alt m Sekiz yigirmi yafl ma Alt çub so dak tapa süledim Budunung anta buzd m Tab aç ong tutug befl tümen sü kelti Iduk baflta süngüfldüm Ol süg anta yokk flt m Yigirmi yafl ma basm l d kut O ufl m budung erti... (Stebleva 1965:94) (On yedi yafl mda Tangutlar n üzerine ordu çektim Tangut halk n bozguna u ratt m O lunu, k z-gelinini, var-devletini ald m on sekiz yafl mda Alt vilayetli So dlar n üzerine ordu çektim Halk n bozguna u ratt m Tabgaç On Tutug elli binlik orduyla geldi Ben baflta savaflt m O orduyu orada yok ettim Yirmi yafl mda Basm l Benim kendi halk m idi...) Genifl bir flekilde fliirin dilinin tahlil edilmesi, tafl kitabelerin destan üslûbu ile ilgisini belirtmeye yard m eder. Burada poetik formellerden tutun da vas tas z nutuk, psikolojik ve sentaktik paralelizm, bediî tayin (epitet), metaforik dil sistemine kadar destanlarla genifl manada halk edebiyat ile mükayese edilebilecek türde edebî sanatlara rastlan lmaktad r. Kardefl kavgas, akraba olan soylar n birbirine karfl düflmanl klar, ayr ayr kabilelerin devlete engel teflkil etmesi, beylerin birbiriyle çekiflmeleri, boylar n merkezî hâkimiyete tâbi olmak istememeleri, di er kavimlerin bafl kald rmalar, Çin in k flk rtmalar vs. dramatik bir flekilde, epik tahkiyeye has bir tarzda takdim edilir. Bu tahkiyeden tarihî bir eseri de il de bir kahramanl k destan n okudu umuz hissine kap l r z. Hatta do an n tasviri de halk edebiyat için karakteristik olan ekspressif (hissi) 16

17 ifadelerle zengindir. Meselâ an t abidelerde yolsuz, izsiz, geçilmez da l k ormanlardan, sahili görünmeyen derin nehirlerden, yalç n kayalardan, tek kelime ile savafl n ruhuna uygun gelen tasvirlerden bahsedilir. Bu ise an t yaz lar için karakteristik olmayan, daha çok destan kahramanlar n n rastlad do al zorluklar hat rlat r. Destan üslûbunun eski Türk yaz tlar na bir büyük etkisi de atla ilgilidir. ster arkaik, isterse de klâsik destanlarda kahraman ats z tasavvur etmek mümkün de ildir. Türk savafl takti inde, Ats z savaflç, savaflç de ildir. kural Orhun-Yenisey abidelerinde de görüldü ünden at, hususî bir flekilde, büyük bir sayg yla övülür. Baz destanlarda (meselâ, Alt n Ar k Destan nda) atla kahraman aras nda bir akrabal k ba oldu unu ve atla kahraman n ayn zamanda do du unu görüyoruz. (Alt n Ar k 1988) Eski Türk yaz tlar n n mazmununda ve ruhunda ata karfl bir sevgi, hayranl k ve sayg sezilmektedir. Bu, bir yandan destan etkisi ile izah edilirse, di- er yandan göçebe kavmin ata ba l l ile de çok ilgilidir. Kül Tigin abidesi bu aç dan özel bir yere sahiptir. Kül Tigin in flerefine dikilmifl an tta kahraman n savaflta bindi i atlar n adlar, renkleri, özellikleri yüksek bir üslûpla terennüm edilir. Göçebe-maldar bir kavmin Asya n n içerilerinden kopup Avrupa n n merkezine kadar galibiyetle gelmesinin tek s rr n W.M. Mc Covern h zl atlarda görür. (Mc Covern 1939) Atla yap lan savafl n üstünlükleri Kül Tigin ve Bilge Ka an abidelerinde de görülmektedir. Destanlarda oldu u gibi eski Türk abidelerinde, özellikle de Kül Tigin yaz t nda atla kahraman bir sentez oluflturmaktad r. Kül Tigin Bayurkunung A ad uru binip oplayu tegdi Bir erig okun urt Eki erig ud flru sançt (Stebleva 1965:81) (Kül Tigin Bayurku adl a ata binip düflmana hücum etti Bir kifliyi okla vurdu iki kifliyi m zrak ile parçalad ) Kül Tigin in bindi i atlar n adlar ve renkleri de ilgimizi çekmektedir. Bayuku (beyaz at), Bafl u (boz at), Alp fialç (beyaz at), Azman a at, Az keher vs. Atlardan birinin alp ünvan tafl mas Türklerin at kültlefltirdiklerini ve ata da kahramanl k ünvan verdiklerini ispatlam fl olur. Destan kahramanlar gibi Kül Tigin de Türk mitolojik düflüncesinde yücelik, kutsall k ve u ur sembolü olan beyaz ve boz renkli atlara biner. Abidelerin dilindeki poetiklik, yüksek üslûp, heyecanl müracaat gibi unsurlar sözlü kültürümüzün ürünlerinin katk s olmadan ortaya ç kamazd. Orhun-Yenisey yaz tlar n n dilindeki fliir problemine ilk kez yaklaflanlardan biri de A.Bombaci olmufltur. (Bombac 1964:67) V.Stebleva ise Orhun-Yenisey yaz tlar n n aliterasyon sistemi ve fliir yap s hakk nda birkaç eser yazm flt r. Ancak Göktürk yaz tlar n n poetikas hakk nda flimdiye kadar halk edebiyat - n n ve eski metinlerin özelli ini göz önünde bulundurarak tutarl bir eser yaz lmam flt r. Epikli in veya epik tahkiyenin, Orhun-Yenisey abidelerinin özünde olmas bir faktörle de tasdik edilebilir. Epik tahkiyede savafl sahneleri, geçmifle dönüfl ve geçmifli özlem, dünya ve zaman hakk nda felsefî düflünceler ayn formül üzerinde kuruldu undan Bilge Ka anla Kül Tigin (k smen de Tonyukuk ve Ongin abideleri) yaz tlar birbirinden farkl l k göstermez. Bu, bir taraftan yaz tlar n ayn olaylar n ifltirakçisi olan iki kardeflin an t na dikilmesinde, olaylar n ayn zamanda bafl göstermesinde ve her iki abideyi ayn adam n, yani Yoluk Tigin in yazmas nda kendini gösterir. Di er taraftan aynîyet her iki mezar tafl n n destan üslûbunda yaz lmas, epik kuralla- 17

18 r n kitabelerin oluflmas nda önemli bir rol üstlenmesi ile ilgilidir. Bu anlamda Selengi ve Ongin abideleri de adlar geçen yaz tlarla ortak özeli e sahiptir, denilebilir. Epik motif, bediî ifade vas talar, üslûbî seciye, aliterasyonlu cümle tipleri di er an t-mezar mahiyetindeki yaz tlar için de karakteristik bir özelliktir. Orhun-Yenisey yaz tlar n n kahramanlar, özellikle Kül Tigin, Tonyukuk, Bilge Ka an, Moyun Çur ve Kuli Çur adlar ile bilinen tarihi flah slar destan kahramanlar gibi vas fland r l rlar. Bu tarihî kahramanlar da destan kahramanlar gibi kendi düflünceleri, amaçlar (meselâ, Türk devletini güçlendirmek ve s n rlar n geniflletmek, halk n yaflam flartlar n iyilefltirmek, iç ve d fl düflmanlara karfl amans z olmak, geçmifli unutmamak vs.) u runda mücadele gösterirler. Onlar da destan kahramanlar gibi teketek dövüflür, fiziksel güç gösterir, ola anüstü ifller yaparlar (mesalâ, Kül Tigin gibi), ak ll tedbirlerle düflmanlar n ma lup olmas na yard m ederler (meselâ, Tonyukuk gibi). Tonyukuk, Kül Tigin, Bilge Ka an, Ongin abidelerinde mevcut olan mevzular n hepsinde destan üslûbundan gelen formellerden halk fliirinden gelen ifadelere kadar birtak m unsurlar görmek mümkündür. Bu mevzular flunlard r: Mitolojik hikâyeler, mitolojik zaman ve mekânla ilgili malûmat, Türklerin ecdatlar ve 1. ve 2. Göktürk devletlerinin kurucular hakk nda malûmat, komflular ve özellikle Çin i kendilerine tâbi etmeleri konusu, Türklerin esaret devri, esaretten kurtulma, ayr ayr ka anlar n ( lterifl, Kapa an) ikinci Göktürk devletini kurmak yolunda mücadeleleri, flerefine abide yüceltilen flahs n savafllar, kahramanl klar. Destan üslûbu için karakteristik olan epitetler (bediî tayin) de abidelerde çokça ifllenmifltir. Meselâ, Bilge Ka an, Alp Ka an, ya z yir, kök tengri, d k yir-sub, süçin sab, sary altun vs. gibi epitetler yaz l edebiyat için karakteristik de ildir. Bediî tayinlerin esas fonksiyonu 1) dilde yüksek heyecanl bir üslûp oluflturmak ve 2) tarihî flahsiyeti ideal kahraman s fatlar na sahip bir flekilde ortaya koymakt r. Afla daki örnekten bunu aç kça görmek mümkündür: Bilge Ka an ermis Alp Ka an ermis Buyruzu yama bilge ermis arinç Alp ermis arinç Begleri yeme budunu yeme tüz ermis An için ilig ança tutm s erinç lig tut p törig itmis Özünçe kergek bolm s (Stebleva 1965:74-75) (Bilge Ka an idiler cesur ka anlar idiler Onlar n iflleri de bilimli idi Cesur idiler Beyleri, halk do ru idi Onun için il tutmufltular l tutup töre oluflturmufl Kendisi ise helâk olmufltu) Destan üslûbu ve destan düflüncesi Orhun-Yenisey yaz tlar nda o kadar güçlüdür ki, hatta baz makamlarda tafl kitabeleri destandan, destan tafl kitabelerden ay rmak mümkün de ildir. Bu nedenle de kahramanlar n, düflmanlar n tasviri genifl epik planda verilmifl, do a tasviri yukar da da de inildi i gibi yaln z olaylar n h zlanmas na yard mc olmufltur. Tabiat olaylar yaln z kahramanlar n haraketinde canl l k kazanm flt r. Destanlar için karakteristik olan epik zaman ve mekan birli i, yazar zaman na oranla Orhun-Yenisey yaz tlar nda belirgin bir flekilde korunmufltur. Hadiseler ne kadar tarihi zaman içermifl olsa da anlat m bak m ndan bu bir epik zaman özelli i tafl maktad r. Abide kahraman n yolu sanki bize destan kahraman n n seferlerini hat rlad r. Destanlarda oldu u gibi abidelerde de aliterasyonlu fliir, paralelizm ve ses ç - k fl noktas aç s ndan istedi imiz kadar iç kafiyeli m sralar bulmak mümkündür. 18

19 Orhun-Yenisey yaz tlar n n dilindeki fliiriyeti baz araflt rmac lar da görebilmifltir. (Melioranskiy 1898, Korfl 1909) Halk edebiyat unsurlar n n ve motiflerinin eski Türk yaz tlar na geçmesi ve de iflime u ramas daha çok Bilge Ka an ve Kül Tigin abidelerinde görülür. Kül Tigin an - t na dikilmifl olan abidede destan üslûbunun çok güçlü oldu unu görürüz. Özellikle ideal kahraman tipi, bediî üslûp ve nihayet, epik klifleler abideyi halk edebiyat n n bir türü fleklinde anlamaya yard m eder. Destan üslûbu da bu abidede daha çok bafllang çlarda rastlad m z formüllerde korunmufltur. Bafllang çta takdim edilen zaman ve mekân anlay fl tarihî reel zaman de il, epik zaman ve mekân gösterir. Bu hâl ayn flekilde Bilge Ka- an metninde de geçmektedir. Üze kök tengri Asra ya z yir k l nt kta Ekin aras kifli o l k l nm fl (Stebleva 1965:74) (Üstte mavi gök Afla da yer olufltu unda kisinin aras nda insan o lu yarat lm fl) Bu tip bafllang ç zaman kliflesi, W.Radloff un derleyip yay nlad Manas Destan için de karakteristik bir özelliktir. Yer yer bol anda Su su bol anda (Radlov 1885:61) (Yer yer oldu unda Su su oldu unda) Ayn hal Moyun-Çor abidesi için de geçerlidir. Bu abidede zaman tarihi gerçekli ini kaybetti i gibi, reel yer adlar da epikleflmifltir. Tengride bolm fl l etmifl bilge ka an Tölis... Ötügen tegresi ili ekin ara olurm s Sub Selenge ermis Anta ili... ermis barm s... Su anta kalm s bodun on uy ur Tokuz o uz üse yüz y l olurd (Recebov 1993:145) (Tanr da olmufl il oluflturmufl bilimli ka an Tölis... li Ötükende ikisinin aras nda (gökle yerin) yerleflmifl Suyu Selenge imifl Orada ili ba ms z yaflarm fl Su orada kalm fl, on Uygur halk Dokuz O uz halk üzerinde yüz y l hükümranl k yapm fl.) fiunu belirtelim ki, hat rat edebiyat türünün güçlü oldu u Tonyukuk, Kuli- Çur gibi abidelerde bafllang ç epik zaman ve mekân n tasviri olmadan sunulmufltur. Bir iki abedenin d fl nda kalan abidelerde bafllang ç k sm nda epik zaman ve mekân hakk nda bilgi verilmifltir. Meselâ, Ongin abidesi epik zaman ve mekânl bafllang ca örnek olabilir. (Clauson 1957) Kitab- Dede Korkut destanlar ndaki epik klifleler ayn flekilde Kül Tigin, k smen de Tonyukuk yaz t nda tekrarlan r. Bu üslûbî poetik unsurlar her iki abidenin ayn epik an ane üzerinde flekillendi ini ispat eder. Meselâ, Sa da oturan sa bigler, sol kolda oturan sol bigler. flikdeki naklar. Düpde oturan has bigler. Kutlu olsun devletünüz. (D- 110). Beriye fladap t begler, y rya tarkat buyruk begler otuz (tatar)... tokuz o uz begleri budun bu sab m n edgüti eflit. (Orkun 1994:22) Dede Korkut metninde: Biter senün otlar n Kaz l k Ta, biter iken bitmez olsun, kaçar senün geyiklerün Kaz l k Ta kaçar iken kaçmaz olsun, (D-27). Körür közüm körmez teg, bilir bilgim bilmez teg bolt. (Orkun 1994:50) Dede Korkut un bu alk fl (yom), Çapar iken a boz atun büdrimesün. Çal flanda kara polat öz k l cun gedilmesün, dürtiflür iken ala gönderin ufanmasun. (D-35), Ongin yaz t ndaki Ag t nda y lk n bolzun özün uzun bolzun timifl, (Orkun 1994:271) cümlesine çok uygundur. Yine Dede Korkut Kitab nda verilmifl olan flu cümleler Orhun-Yenisey yaz tlar nda hem ruhen, hem de flekilce aynîyat oluflturmaktad r: Yalunuz yigit 19

20 alp olmaz, Yavflan dibi berk olmaz (D- 248). Yuyka kal n bolsar toplaguluk alp ermifl, yinçge yo n bolsar üzgülük alp ermifl, (Orkun 1994:104) gibi cümlelerle k yaslanmas da ozanla Yoluk Tigin in hem manaca, hem flekilce ayn, hem de anlamca ayn, flekilce farkl epik formelleri kulland klar n ispat eder. Orhun-Yenisey abidelerinin dilinde özellikle alk fl türü ve atasözleri için karakteristik olan bir tak m ifadelere de rastlamaktay z. Meselâ Türk Budun yok bolmasun, tiyin, budun bolgun tiyin; Yir sub idisiz kalmazun tiyin (Orkun 1994:35-39) atasözüne örnek olarak da çre afls z, taflra tons z; Semiz at agz kat k bolt ; veya Bilgelik yan lmaz, yirçilig azmaz (Orkun 1994: ) Bununla beraber metinlerin dilinde epik destanlara özgü olan sefer, yol tasvirleri de vard r. lgeri fiantun yaz ka tegi süledim, taluyka kiçik tegmedim. Birgerü tokuz ersenke tegi süledim, tüpütke kiçik tegmedim, kur aru Y nçu ü keçe, temir kap ka tegi süledim, y r aru Yir Bay rku yirine tegi süledim, bunça y rka tegi yor td m. (Orkun 1994:23-25) Sonuç olarak flunu belirtmekte yarar vard r ki halk edebiyat n n büyük katk s sonunda daha çok destan an anesinde yaz lan Orhun-Yenisey abideleri yap s na göre de iflik içerikli ve birbirinden farkl laflan metinlerden oluflmaktad r. fiöyle ki, Barl k abidesinde halk dili, Elegefl kitabesinde epiklik, baz lar nda destan üslûbu, baz lar nda ise a t unsurlar a rl k basmaktad r. Bütün bu farkl l klar Göktürk abidelerinin yaz l fl amac ndan, ait oldu u kifliden ve bu kiflinin bilgi seviyesinden kaynaklanm flt r. KAYNAKÇA Ahmetov Z.A. 1964, Kazakskoe Stihoslojenie, Alma-Ata Alt n-ar k. Hakaskiy Geroiçeskiy Epos, 1988, Moskva Bernfltam, A.N. 1946, Sotialno-Ekonomiçeskiy Story Orhono-Yeniseyskih Tyurok VI-VIII vekov, Moskva Bombac, A. 1964, The Turkish Literatüres. ntroductiry Notes On The History and Style, PHTF, C. II, Colouson, G. 1957, The Ongin nscription, JRAS, pt. 3-4 Falev, P.A. 1922, Kak Stroitsa Kara-Kirgizskaya B lina, Nauka I Prosvefleniye, No:1, Taflkent vanov, N , Çuvaflskoe Narodnoe Stihoslojenie, Avtoreferat Kandidatskoy Disertatsi, Çeboksar Jirmunskiy, V.M. 1968, Orhonskiye Nadpisi Stihi li Proza?, Narod Azi i Afriki, No:2 Jirmunskiy, V.M. 1970, O Nekotor h Problemah Teori Tyurkskogo Narodnogo Stiha, Tyurkologiçeskiy Sbornik 1970, Moskva Korfl, F.E. 1910, Drevneyfliy Narodn y Stih Turetskih Plemyon!, Zapiski Vostoçnogo Otdeleniya Ruskogo Arheologiçeskogo Obflestva, St.Petersburg, c.xix, v p.2 Korfl, F.E. 1909, Drevniy Narodn y Stih Turetskih Plemyon, St.Petersburg Kulakovskiy, A.E. 1946, Stati i Material po Yakutskomu Yaz ku, Yakutsk Mc Covern, W. M. 1939, The Early Empries of Central Asia, London Melioranskiy, P.M. 1899, Pamyatnik v Çest Kül Tegina, Zapiski Vostoçnogo Otdeleniya Ruskogo Arheologiçeskogo Obflestva, St.Petersburg, c.xii, v p.2-3 Melioranskiy, P.M. 1898, Ob Orhonskih i Yeniseyskih Nadgrobn h Pamyatnikah s Nadpisyami, Jurnal Ministerstva Narodnogo Prosvefleniya, Ç.317 Orkun, H. N. 1994, Eski Türk Yaz tlar, Ankara Radlov, W. 1885, Obrazts Narodnoy Literatur Severo-Tyurkskih Plemyon, T. V. St. Petersburg Recebov, E., Memmedov Y. 1993, Orhon Yenisey Abideleri, Bakü Stebleva,. V. 1965, Poeziya Tyurkov VII-VIII vekov, Moskova Stebleva,.V. 1963, Poeziya Orhono-Yeniseyskih Tyurok, Narod Azi i Afriki, No:1, Toguy-ool, A.S. 1953, Op t sledovavaniya Tuvinskogo Stihoslojeniya, Uçyon e Zapiski Tuvinskogo Nauçno- sledovatelskogo nstituta Yaz ka, Literatur i stori, v p.1 Ungivitskaya, M.A. 1950, Hakasskoe Stihoslojenie, Avtoreferat Kandidatskoy Disertatsi, Abakan 20

B R SEMPOZYUMUN ARDINDAN: SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL M RASIN MÜZELENMES (4-6 Mart 2004, Ankara)

B R SEMPOZYUMUN ARDINDAN: SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL M RASIN MÜZELENMES (4-6 Mart 2004, Ankara) B R SEMPOZYUMUN ARDINDAN: SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL M RASIN MÜZELENMES (4-6 Mart 2004, Ankara) Afterwards of A Symposioum: Exhibiting The Intangible Cultural Heritage in A Museum (March 4-6, 2004; Ankara)

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN

SOSYAL ŞİDDET. Süheyla Nur ERÇİN SOSYAL ŞİDDET Süheyla Nur ERÇİN Özet: Şiddet kavramı, çeşitli düşüncelerden etkilenerek her geçen gün şekillenip gelişiyor. Eskiden şiddet, sadece fiziksel olarak algılanırken günümüzde sözlü şiddet, psikolojik

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve

K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve ÖZEL MATRAH fiekl NE TAB ALKOLLÜ ÇK SATIfiLARINDA SON DURUM H.Hakan KIVANÇ Serbest Muhasebeci Mali Müflavir I. G R fi K atma de er vergisi, harcamalar üzerinden al nan vergilerin en geliflmifl ve modern

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi Yüksel Baykara ACAR YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yrd. Doç. Dr. Yüksel Baykara Acar Hacettepe Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü nde Ö retim Üyesi olarak görev

Detaylı

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE Ü N T E L E N D R L M fi Y I L L I K P L A N ARAÇ GEREÇLER, YÖNTEM VE Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, proje ve performans formlar, resim kâ - d, boya, sözlük, yaz m k lavuzu Gözlem ve inceleme, tart

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT

MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT I MADEN HUKUKU İLE İLGİLİ İDARİ YARGI KARARLARI VE MEVZUAT HARUN HAKAN BAŞ Ankara 2009 II Yay n No : 2195 Hukuk Dizisi : 1031 1. Bas Eylül 2009 - STANBUL ISBN 978-605 - 377-113 - 5 Copyright Bu kitab n

Detaylı

AKADEM K MAKALELER. M. Esad Coflan

AKADEM K MAKALELER. M. Esad Coflan M. Esad Coflan ...M. ESAD COfiAN çindekiler K saltmalar... 9 Sunufl... 11 Elyazmas Kitaplar 1... 13 Elyazmas Nedir?... 13 Türkiye deki Yazmalar... 14 Elyazmas Kitaplar 2... 17 Elyazmas Kitap Nedir?...

Detaylı

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015

Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Anaokulu /aile yuvası anketi 2015 Araştırma sonucu Göteborg daki anaokulları ve aile yuvaları ( familjedaghem) faaliyetlerinde kalitenin geliştirilmesinde kullanılacaktır. Soruları ebeveyn veya veli olarak

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul

Duhanc Hac Mehmet Sok. No: 35 Küçükçaml ca Üsküdar - stanbul Yay n no: 07 Sohbet : 01 stanbul 2008, 1. Bask ISBN 978-975-8757-08-4 Editör: Necdet Y lmaz Hadis Tahriçleri Süleyman Sar Kitap konsept ve tasar m : GNG TANITIM Kitap iç uygulama: TN LET fi M Bask : Acar

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Siyasal Bilgiler Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1996

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Siyasal Bilgiler Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1996 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Aynur Can Doğum Tarihi: 15 Mayıs 197 Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1996 Kamu Yönetimi

Detaylı

VATAN İŞLERİNDE CÜR ETKARLIKLARIM

VATAN İŞLERİNDE CÜR ETKARLIKLARIM 1 2 VATAN İŞLERİNDE CÜR ETKARLIKLARIM 3 VATAN İŞLERİNDE CÜR ETKARLIKLARIM Zağnos Kültür ve Eğitim Vakfı Genel Yayın No.10 ISBN 975 94473 6 3 Kapak tasarım: Şule İLGÜĞ - ilgug75@hotmail.com Baskı Yeri:

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA BA IMSIZ DENET M Doç.Dr. Lerzan KAVUT stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Doç.Dr. Oktay TAfi stanbul Teknik Üniversitesi flletme Fakültesi Dr. Tuba fiavli

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ II. Akademik ve Mesleki Geçmiş

ÖZGEÇMİŞ II. Akademik ve Mesleki Geçmiş ÖZGEÇMİŞ I. Adı Soyadı (Unvanı) Muammer Mete Taşlıova (Doç. Dr.) Doktora: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2006 E-posta: (kurum/özel) metetasliova@gmail.com Web sayfası Santral No: 0312-4667533

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

Marmara Üniversitesi..B.F. Ticaret Hukuku Ana Bilim Dal Baflkan

Marmara Üniversitesi..B.F. Ticaret Hukuku Ana Bilim Dal Baflkan Prof. Dr. Ayfle Nur BERZEK Marmara Üniversitesi..B.F. Ticaret Hukuku Ana Bilim Dal Baflkan F KR VE SINAÎ HUKUK MEVZUAT I - Kanunlar - Kanun Hükmünde Kararnameler - Yönetmelikler - Tüzükler - Uluslararas

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Kontenjan : 45 Puan türü : MF-4 Eğitim dili : Türkçe Hazırlık : İsteğe Bağlı Yerleşke : Konuralp Yerleşkesi Eğitim süresi : 4 Yıl Yüksek lisans/doktora

Detaylı

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev EGEM MARLIK 00/ - 0 Yap Tan t m Genel görünüm O live Park Evleri Mimari Tasar m : M art D Mimarl k, Metin K l ç Mimari Proje ve Uygulama Ekibi: Özgür Dinçer, Gökhan Yadel, Okan Taflk ran, brahim Deniz,

Detaylı

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER

Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER Beynimizi Nas l De ifltiriyor? Çeviri: DEN Z BENER nternet, her fleyi de ifltirdi Hat rlamak ve zihnimizi kullanmak konusunda, geleneksel yöntemlerimizden h zla uzaklafl yoruz. Be endi imiz bir yeme in tarifini,

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları TURİZM Kütahya ya gelen yabancı turistler Merkez ve Tavşanlı ilçelerinde; yerli turistler ise Merkez, Emet, Simav ve Tavşanlı ilçelerinde yoğun olarak konaklamaktadırlar. 2012 yılı içerisinde ildeki işletme

Detaylı

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö

ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö G R ken Türkçe de ulaç kuran bir ektir. Bu çal ma konumuzu seçerken iki amac m z vard. Bunlardan birincisi bu konuyu seçmemize sebep olan yabanc ö rencilerin Türkçe ö renirken yapt anla malardan dolay,

Detaylı

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ Dr. Ayhan HELVACI Giriş Müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda yapılan eğitim birçok disiplinlerden

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Süleyman Demirel Üniv. Tarih -Ortaçağ / (El-Melik El-Mansur Bilimler Enstitüsü Tarih ABD

ÖZGEÇMİŞ. Yrd. Doç. Dr. Süleyman Demirel Üniv. Tarih -Ortaçağ / (El-Melik El-Mansur Bilimler Enstitüsü Tarih ABD ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Selim Hilmi ÖZKAN 2. Doğum Tarihi / Yeri : 1974 / Gündoğmuş-ANTALYA 3. Ünvanı : Yrd. Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tarih Süleyman Demirel

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİNİN TANIMI Yetişkinler din eğitimi kavramını tanımlayabilmek için önce yetişkinler eğitimini tanımlayalım. En çok kullanılan ifade ile yaygın

Detaylı

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Atatürk ün Dünyas Cengiz Önal 64 Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Han mlar, Beyler! stanbul dan geliyorsunuz. Hofl geldiniz. stanbul un fl k ocaklar n temsil eden yüce heyetiniz karfl s

Detaylı

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme

Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme Yeni Sınav Sistemi (TEOGES) Hakkında Bilgilendirme 8. SINIF Sevgili Ö renciler, SBS nin kald r lmas ile bunun yerine yaz l s navlar n merkezî bir uygulamayla yap lmas n esas alan bir sistem getirilmifltir.

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

ÇOCUK ST SMARI ve HMAL NE MULT D S PL NER YAKLAfiIM

ÇOCUK ST SMARI ve HMAL NE MULT D S PL NER YAKLAfiIM ÇOCUK ST SMARI ve HMAL NE MULT D S PL NER YAKLAfiIM 16-17 May s 2006, ANKARA Gazi Üniversitesi T p Fakültesi Konferans Salonu Çocuk stismar n ve hmalini Önleme Derne i ve Gazi Üniversitesi Çocuk Koruma

Detaylı

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler

YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler YEDİNCİ KISIM Kurullar, Komisyonlar ve Ekipler Kurul, komisyon ve ekiplerin oluşturulması MADDE 107- (1) Okullarda, eğitim, öğretim ve yönetim etkinliklerinin verimliliğinin sağlanması, okul ve çevre işbirliğinin

Detaylı

Afrodisyas Ek Müzesi. Yap Tan t m. Mimari Tasar m. : Cengiz BEKTAfi, Yük. Müh. Mimar Bektafl Mimarl k flli i Yard mc Mimarlar

Afrodisyas Ek Müzesi. Yap Tan t m. Mimari Tasar m. : Cengiz BEKTAfi, Yük. Müh. Mimar Bektafl Mimarl k flli i Yard mc Mimarlar EGEM MARLIK 2008/2-65 Yap Tan t m Afrodisyas Ek Müzesi Mimari Tasar m : Cengiz BEKTAfi, Yük. Müh. Mimar Bektafl Mimarl k flli i Yard mc Mimarlar : Eda ERKAN ALTUNBAfi Gülnaz GÜZELO LU Emrah DEM R Statik

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI Haberler 4857 SAYILI fi KANUNU LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI 14 May s 2004 tarihinde Sendikam z Binas Mesut Erez Konferans Salonunda 4857 Say l fl Kanunu le lgili Yönetmeliklerin

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

JQUERY. Salih Baltal. Yay n Da t m Yaz l m ve E itim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. fiti.

JQUERY. Salih Baltal. Yay n Da t m Yaz l m ve E itim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. fiti. JQUERY-kunye 1/5/11 6:55 PM Page i JQUERY Salih Baltal Yay n Da t m Yaz l m ve E itim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. fiti. JQUERY-kunye 1/5/11 6:55 PM Page ii KODLAB 40 JQUERY SAL H BALTALI ISBN 978-605-4205-39-4

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Sayın Valim, Sayın Rektörlerimiz, Değerli Hocalarımız ve Öğrencilerimiz Ardahan Üniversitesi Değerli öğrenciler, YÖK Kültür Sanat Söyleşileri

Sayın Valim, Sayın Rektörlerimiz, Değerli Hocalarımız ve Öğrencilerimiz Ardahan Üniversitesi Değerli öğrenciler, YÖK Kültür Sanat Söyleşileri Sayın Valim, Sayın Rektörlerimiz, Değerli Hocalarımız ve Öğrencilerimiz Ardahan da, Ardahan Üniversitesi nde sizlerle birlikte olmaktan memnuniyetimi bildirerek sözlerime başlamak isterim. Hepinizi sevgi

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

mayan, kimileyin aç klay c, kimileyin biraz daha ileri seviyede ve daha ilgili ve merakl ö renci için yaz lm fl olan di er bölümlerin bafl na 3A, 4C

mayan, kimileyin aç klay c, kimileyin biraz daha ileri seviyede ve daha ilgili ve merakl ö renci için yaz lm fl olan di er bölümlerin bafl na 3A, 4C Önsöz Bu ders notlar, 1995 ten beri stanbul Bilgi Üniversitesi nde birinci s n f matematik ö rencilerine verdi im derslerden ortaya ç kt ve matemati i derinli i ve felsefesiyle ö renmek isteyen, çal flmaktan

Detaylı

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

e-bülten STANBUL B LG ÜN VERS TES LET fi M FAKÜLTES REKLAMCILIK BÖLÜMÜ ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI!

e-bülten STANBUL B LG ÜN VERS TES LET fi M FAKÜLTES REKLAMCILIK BÖLÜMÜ ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI! 2007 3 ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI! stanbul Bilgi Üniversitesi Reklamc l k Bölümü 4. s n f ö rencilerinden oluflan AdWorkers reklam ajans, Türkiye nin önde gelen reklam ajanslar yla birlikte

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA-

EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA- EYÜP SULTAN HAKKINDA B R B BL YOGRAFYA DENEMES -ARAPÇA VE OSMANLICA- Prof. Dr. Ahmet Turan ARSLAN 1949 Y l nda S vas ta do du. 1971 de stanbul mam-hatap Okulu ndan, 1975 te stanbul Yüksek slam Enstitüsü

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

Ac badem Sa k Grubu Hem irelik Hizmetleri Direktörlü ü 2011 Hem irelik Haftas Etkinlikleri ACIBADEM MASLAK HASTANES

Ac badem Sa k Grubu Hem irelik Hizmetleri Direktörlü ü 2011 Hem irelik Haftas Etkinlikleri ACIBADEM MASLAK HASTANES Ac badem Sa k Grubu Hem irelik Hizmetleri Direktörlü ü 2011 Hem irelik Haftas Etkinlikleri ASG hem irelik haftas etkinlikleri 12 17 May s 2011 tarihleri aras nda gerçekle ti. 12 May s ta Ac badem Maslak

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Alter Yayıncılık Reklamcılık Organizasyon Tic.Ltd.Şti. Elif Sok. Sütçü Kemal Đş Merkezi No: 7 / 98

Alter Yayıncılık Reklamcılık Organizasyon Tic.Ltd.Şti. Elif Sok. Sütçü Kemal Đş Merkezi No: 7 / 98 SAĞLAMA ADRESĐ: Alter Yayıncılık Reklamcılık Organizasyon Tic.Ltd.Şti. Elif Sok. Sütçü Kemal Đş Merkezi No: 7 / 98 Đskitler-ANKARA Tel: 0312 341 89 96 0532 203 96 57 alter@alteryayincilik.com YAZIŞMA YÖNETĐMĐ

Detaylı

DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1

DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 TÜRK MİTOLOJİSİNDE ÖNEMLİ RENKLER DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 RENKLER Türk mitolojisinde renklerin sembolik anlamları ilk olarak batılı Türkologların dikkatini çekmiş ve çalışmalarında bu hususa işaret etmişlerdir.

Detaylı

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI I. AMAÇ ve KAPSAM MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI Madde 1. Bu esasların amacı, Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğretim elemanlarının ulusal ve uluslararası düzeyde

Detaylı

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI

TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI YAZILAR TÜRK BORÇLAR VE TÜRK T CARET KANUNU TASARILARI PROF. DR. ERDO AN MORO LU (*) Türk Borçlar Kanunu Tasar s ndan sonra Türk Ticaret Kanunu Tasar s da Türkiye Büyük Millet Meclisi ne sunulmufl bulunmaktad

Detaylı

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 24 Aralık 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27795 YÖNETMELİK Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığından: YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı