COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The Natural Disasters in the Geography Teaching Curriculum)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The Natural Disasters in the Geography Teaching Curriculum)"

Transkript

1 MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 28, TEMMUZ , S İSTANBUL ISSN: E-ISSN copyrght COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1 (The Natural Dsasters n the Geography Teachng Currculum) Yavuz DEĞİRMENCİ Öğr. Gör. Bayburt Ünverstes Eğtm Fakültes İlköğretm ABD İlhan İLTER Öğr. Gör. Bayburt Ünverstes Eğtm Fakültes İlköğretm ABD ÖZET Yaşadığımız dünyanın br gerçeğ olan afetler, toplumları ve çevrey her türlü açıdan etklemektedr. Dünyanın farklı yerlernde farklı zaman ve türlerde yaşanan bu afetler; pskolojk, sosyal, ekonomk ve kültürel yönden nsanların yaşamını etklemektedr. Blndğ üzere ülkemz doğal afetler açısından son derece rskl br yapıdadır. Türkye nn, bulunduğu coğraf konum tbaryle deprem kuşakları üzernde bulunması ülkemzde sık sık depremlern yaşanmasına neden olmaktadır. Bunun yanında yeryüzü çeştllğ, farklı klmlern ve ekstrem durumları yaşanması, bu konuda afet blncnn ve afet eğtmnn yeterl düzeyde olmaması ülkemzdek afetlern etksn artırmaktadır. Afet blnc ve afet eğtm, çevreye duyarlı ve çevreyle uyumlu nsan proflnn oluşmasında eğtmn ve eğtm programlarının büyük rolü vardır. Bu açıdan bakıldığında; coğrafya ders, çevrey tanıyan, sorumluluklarının ve sınırlarının farkında olan, doğal afet blncne sahp breylern yetşmes açısından öneml br derstr. Bu araştırmanın amacı da Coğrafya Ders Öğretm Programında; Doğal Afetlere lşkn öğrenme alanlarının, kazanımların, etknlklern, becerlern, değerlern (kşsel ntelklern), ölçme ve değerlendrme teknklerne ne düzeyde yer verldğn belrlemektr. Doküman analz nceleme yöntemnn kullanıldığı bu araştırmada, uygulanmakta olan Coğrafya Ders Öğretm Programı temel alınarak programda Doğal Afetlere lşkn doğrudan ve dolaylı olablecek fadeler aranmıştır. Elde edlen verler betmsel analz yöntem kullanılarak çözümlenmştr. Araştırma sonucunda doğal afetlere lşkn kazanımlara her sınıf düzeynde yer verldğ görülmüştür. Bu kazanımların en çok 9. Sınıf düzeynde olduğu (f=24) ve en az se 12. Sınıf düzeynde olduğu (f=22) tespt edlmştr. Kazanımların öğrenme alanlarına göre dağılımı ncelendğnde se 1 Bu çalışma Abant İzzet Baysal Ünverstes II. Ulusal Eğtm Programları ve Öğretm Kongres nde sözlü bldr olarak sunulmuştur.

2 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER çevre ve toplum öğrenme alanında yoğunluk kazanmış, küresel ortam: bölgeler ve ülkeler öğrenme alnında se bu oranın daha az olduğu görülmüştür. Anahtar Kelmeler: Coğrafya, coğrafya eğtm, coğrafya öğretm programı, doğal afetler ABSTRACT Dsasters affect all aspects the communtes and envronment s a fact that we lve on of our world. It takes place that types of natural dsasters at dfferent tmes and n types of the world and these affect people n many ways such as socal, economc, and cultural. As t known that our country s an extremely rsky structure n terms of natural dsasters. Because of locatng on the earthquake zones of Turkey's geographcal poston causes frequent to exposure earthquakes. In addton, exstence of dversty of the earth surface, dfferent clmates, extreme stuatons, and lack of nformaton about dsaster educaton dsaster awareness ncrease effect of dsasters n our country. Educaton and tranng programs play an mportant role on dsaster awareness and dsaster educaton and formattng of human profle whch s senstve to envronmental and compatble wth envronmental. From ths perspectve, geography lesson s an mportant on growng the conscousness of ndvduals who know hs envronment, aware of hs boundares and has awareness of natural dsasters. The purpose of ths study s determned how many actvtes, sklls, values, technques of measurement and evaluaton, achevements, learnng felds about natural dsasters n the Geography Teachng Currculum. Ths study used method of analyss document; t s exampled that suffcency of Natural Dsasters s n the program by based on current Geography Teachng Currculum. The data obtaned were analyzed usng descrptve analyss. To results, t has seen that about achevements of natural dsasters have been n the level of every grades. It has been determned that most of these achevements are levels of 9 th the grade (f=24) the least s 12 th grade (f=22). Analyzed the dstrbuton of achevements by learnng felds; t s ntensty n the n the envronment and socety of learnng feld and t has been seen that t has observed less n the global envronment: regons and countres of learnng feld. Keywords: Geography, geography educaton, geography teachng currculum, natural dsasters. 277

3 COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER 1.GİRİŞ Sosyal blm dsplnlernden br olan coğrafya, coğraf yeryüzündek doğal, beşer ve ekonomk olayları, bu olayların dağılışını ve bu dağılışların nedenlern nsanla lg kurarak nceleyen, doğa ve nsana at konum, dağılış, sstemler, süreçler, dokular ve etkleşmler açıklayan br blmdr (Doğanay, 2002:17; Güngördü, 2002:2; CDÖP, 2006:13). Elbüyük e (2000:32) göre coğrafya, yeryüzünde görülen doğal ortam le nsan arasındak etkleşmler ve bunların neden ve sonuçlarını bazen br bütün, bazen de ayrı ayrı konular halnde nceler ve dağılışlarını karşılaştırıp blmsel olarak açıklar. Ernç e (2000:29, Akt. Elbüyük, 2000) göre se coğrafya, yeryüzündek mekânların özellklern ortaya koyan ve bu mekânların özellkler, mekanlar arasındak benzerlk ve farklılıkların sebepler ve bunlara kapsayan kanunları araştıran ve açıklayan br blm dalıdır. Yne başka br açıklamada se coğrafya; nsanlar, farklı yer ve bölgeler, farklı yaşam alanlarının çakıştığı dünyanın fzk ve beşer boyutlarını br araya getren bütünleştrc br dspln alanıdır (Gfl, 1994 Akt. Taş, 2007). Coğrafya blmnn merkeznde dünyanın ve evrenn merkeznde olduğu gb nsanoğlu ve onun yaşadığı yer olan mekân bulunmaktadır. Bu nedenle nsanın tüm faalyetler ve özellkle bu faalyetlern mekânla olan lşkler coğrafya dsplnn lg alanına grmektedr (Karakuyu, 2010:361). Coğrafyanın yapılan tanımlarından da anlaşılacağı gb coğrafya araştırmalarının temeln nsan ve doğa oluşturmaktadır denleblr. Genel olarak, eğtm programları öğrenclern neler blmeler ve bunları yaşamlarında nasıl kullanmaları gerektğne karar vermek amacıyla hazırlanır. Dolayısıyla her ülkenn htyaç duyduğu coğrafya eğtm de farklıdır. Bu farklılıklarda ülkelern dünya üzerndek yer, ekonomk gücü, jeopoltk konumu ve dğer konular etkldr. Bazı ülkeler, coğrafya eğtmn detaylandırılmış öğretm programları le öğrenclere verrken, bazı ülkelerde se program sadece ders çerkler le sınırlandırılmış ve yeternce detaylı değldr. Ülkemzde se eğtm-öğretm yılına kadar coğrafya ders programları sadece genel amaçlar ve ders çerklernden oluşmaktaydı (Taş, 2007). Fakat yenlenen Coğrafya Öğretm Programında se öğrenme alanları, becerler, etknlkler, ölçme ve değerlendrme açısından detaylı olmakla beraber, öğrenclern; ülkemz ve dünya le lgl coğraf blnç kazanmaları konusunda vurgu yapılmıştır (CDÖP, 2005). 278

4 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER Coğrafya eğtm se; kendmz, dünyayla olan lşklermz, dünyadak dğer nsanlarla bağlantılarımızı daha y anlamamız çn değer, blg, kavram ve becerler sunar (Haas, 1989 Akt. Öztürk ve Alkış, 2009). Ntekm coğrafya eğtmnn en öneml amaçlarından br, yaşadığı çevreye duyarlı ve çevre sorunlarının çözümüne aktf katılan breyler yetşmesn sağlamaktır (Gökçe ve Kaya, 2009). Bu bağlamda coğrafya öğretmnn temel amaçlarından br, nsanların yakın çevreden başlayarak dünyayı öğrenmelern sağlamak ve bu çevrede oluşan olayları sorgulama yeteneğ kazanmalarına yardımcı olmaktır (Öztürk ve Alkış, 2009). Ortaöğretmde verlen coğrafya dersler; yaşadığımız dünyayı, nsanları, bölgeler ve daha dar anlamda yaşadığımız mekânı anlama ve algılamamıza yardımcı olması bakımından oldukça önemldr (Karakuyu, 2010:361). Coğrafya blm sayesnde yaşanılan ülkenn doğal, ekonomk, kültürel ve tarhsel özellkler, potansyeller, engeller ve kırmızıçzgler hakkında blg sahb olunur ve bu durum ülkenn gelşmes açısından katkıda bulunulablr. Bu açıdan coğrafya derslernde, yaşanılan br mekândak ağacın, kayacın, btknn, dağın, nehrn, ovanın veya br hayvanın küresel anlamda ne fade ettğ, onlardan nerelerde ve nasıl yararlanılacağı ve yok edlmes durumda ne gb muhtemel zararları doğuracağı konuları şlenmeldr (Karakuyu, 2010:362). Coğrafyanın gerçek konusu yeryüzüdür ve bu yeryüzü üzerndek fzk, beşer ve ekonomk olayların dağılışını, bağlantılarını, sebep ve sonuçlarını nceler. Bu ncelemenn sonucunda bazı sorunlar ortaya çıkar ve bu sorunlara alternatf çözüm yolları aranır. Çevre sorunlarının da bu konuda yaklaşımı aynıdır. Çevre sorunları blm, ekoloj, yeryüzünün dengesn etkleyen ya da bundan etklenen durumları ortaya koyar ve bu sorunların çözümü çn alternatf çözüm yolları üretr. Afetler ve coğrafya kavramlarının anlamları ncelendğnde; çok sıkı br bağlantının olduğu ortaya çıkmaktadır. Çünkü her ksnn nceleme alanı yeryüzüdür, yan dünyadır (Özey, 2011: 2). Afet, nsanlar çn fzksel, ekonomk ve sosyal kayıplar doğuran, normal yaşamı ve nsan faalyetlern durdurarak veya kesntye uğratarak toplulukları etkleyen; kaynağını se doğal, teknolojk ve nsan kaynaklı faktörlern oluşturduğu olaylara denr (Ergünay, 2008). Doğal afetler, genel olarak afete neden olan doğal tehlkenn adı le anılmakta ve oluşum nedenne göre; yer kökenl, atmosfer kökenl ve byolojk kökenl olmak üzere üçe 279

5 COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER ayrılmaktadır (Şahn ve Spahoğlu, 2003:13). Özey se afet, en genş anlamıyla nsanlar çn fzksel, ekonomk ve sosyal kayıplar doğuran, normal yaşamı ve nsan faalyetlern durdurarak veya kesntye uğratarak toplumları etkleyen ve etklenen topluluğun kend mkân ve kaynaklarını kullanarak üstesnden gelemeyeceğ, doğal teknolojk veya nsan kökenl olaylar olarak tanımlamıştır (Özey, 2011:1). Ceylan a göre se afet; nsanın canına, malına eserlerne ve faalyetlerne zarar veren doğal ve beşer yaşamda kısa ve uzun sürel etklere neden olan çoğunlukla brdenbre ortaya çıkan ve kolay kolay önlenemeyen belrl br bölgey, yörey veya çevrey etks altına alan olaylardır (Ceylan, 2011:292). Şahn ve Spahoğlu na göre se (2002), doğal afetler, nsan elyle olmayan toplumun sosyo-ekonomk ve kültürel etknlklern olumsuz yönde etkleyen, öneml ölçüde can ve mal kaybına neden olan ağırlıklı olarak ya da tamamen doğal etkenlern neden olduğu, doğal tehlkelerle ortaya çıkan olaylar olarak tanımlamaktadır. Bu olaylar; deprem, yanardağlar, heyelanlar, kaya düşmes, çamur akıntısı, fırtınalar, kasırgalar, hortumlar, kuraklık, yıldırım düşmes, dolu yağışları, ss, tp, çığ, don vs. gb sıralanır. Yeryüzünde görülen afetlern çoğunluğu doğal kökenldr. Ancak bu tür olaylar nsanların faalyetler sonucunda afet halne dönüşür. Örneğn; deprem tamamen doğal kökenl br olaydır. Ancak depremn olumsuz etklernn olması ya da olmamasında nsan brnc derece sorumludur. Örneğn; Japonya da Rchter ölçeğne göre 6 büyüklüğünde meydana gelen br deprem sonuçları tbarı le çoğunlukla br doğa olayı olarak ortaya çıkarken ülkemzde büyük oranda can ve mal kayıplarına yol açarak br afet özellğ kazanmaktadır. Yne 2006 yılı Ekm ayında Batman, Mardn, Şırnak Dyarbakır, Şanlıurfa ve İstanbul başta olmak üzere ülkemzn brçok yöresnde meydana gelen aşırı yağışlar sonucunda sel baskınları görülmüş ve onlarca kş hayatını kaybetmştr. Başta blm adamları olmak üzere, kamu kurum temslcler ve medya mensupları sel felaketlernn nedenn çoğunlukla küresel ısınma ve çarpık kentleşmenn br sonucu olarak göstermşlerdr. Dolayısıyla yağışlar br afet değldr. Ancak afet boyutlarının ulaşmasına nsan tetklemştr. Sonuç olarak doğal afetlern brçoğunun afet boyutlarına ulaşmada nsanın değşk derecelerde etksnn olduğunu unutmamak gerekr. Yoksa çoğunlukla bzm afet olarak adlandırdığımız her br olay 280

6 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER gerçekte dünyadak değşm sürecnn br doğal parçası olan olaylardır (Ceylan, 2011: 294). Dünyamız var oluşundan günümüze kadar pek çok doğal oluşumdan geçmştr. Dünyamız, Güneş sstemn teşkl eden yıldızlarla brlkte br bulut ve gaz halndek lk kozmk csmden meydana gelmştr (Güngördü, 2010:45). Dünyamız geçrdğ ç ve dış kuvvetlern etks le günümüzdek şekln almıştır. Bu doğal oluşum aslında dünyamızın daha yaşanablr olması açısından gerekldr. Doğal olayların afet boyutuna ulaşması çn se can ve mal kayıplarına neden olması gerekr. Bu açıdan doğal afetler, toplumun sosyo-ekonomk ve kültürel etknlklern olumsuz yönde etkleyen, öneml ölçüde can ve mal kaybına neden olan, çoğunlukla doğal etkenlern neden olduğu, doğal tehlkelerle ortaya çıkan olaylardır (Şahn ve Spahoğlu, 2003:6). Doğal afetlern oluşumunda doğal faktörlern yanı sıra nsan faktörünün de etkl olduğu br gerçektr. Doğal ortamın bozulmasında aşırı nüfus artışı, sürekl ve blnçszce tüketm, yanlış poltkalar ve sorumsuz davranışlar le yne nsanın kends oluşturmaktadır (Gökçe ve Kaya, 2009). Dünyanın herhang br yernde oluşan çevresel bozulma, farklı ölçeklerde olmakla brlkte, dünyanın br çok yernde etksn hssettreblr ve bu bozulmalar ekosstemlern şleyş düzenn değştrerek çevresel sorunlara neden olmakta ve tüm dünyayı etkleyeblmektedr (CDÖP, 2006:14). Özellkle gelşen teknoloj ve artan endüstr le brlkte nsanın doğal ortam üzerndek etks gderek artmıştır. Bu da küresel anlamda bazı doğal afetlern oluşumunu ve yaşanma sıklığını artırmıştır. Ntekm son yıllarda özellkle atmosfer kökenl afet sayısında (seller ve taşkınlar, çığ, şddetl rüzgârlar, kuraklık vb.) öneml br artış olduğu gözlenmştr (Şahn ve Spahoğlu, 2003). Yayınlanan çoğu kaynaklarda doğal afetlern 19. ve 20. yüzyıllarda daha sık görüldüğü, yayılma alanlarının ve zararlarının artığı, gelecek yıllarda bu artışın daha da hızlı br bçmde olacağı belrtlmektedr. Bunda dğer bazı nedenlern yanı sıra nsan etklernn çok öneml unsur olduğu vurgulanmaktadır (Spahoğlu, 2003). Genel olarak doğal afetler afete neden olan doğal tehlkenn adı le anılmaktadır. Bunlara çoğunlukla oluşum nedenler ve oluştukları ortam le oluşum hızları esas alınarak k şeklde sınıflandırılmaktadır (Şahn ve Spahoğlu, 2003). Doğal afetlern sınıflandırılması tablo 1 de verlmştr: 281

7 COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER Tablo 1. Doğal Afetlern Sınıflandırılması (MEB, 2011:235, Şahn ve Spahoğlu, 2003:13 ten dönüştürülmüştür Yer Kökenl Doğal Afetler (Jeolojk-Jeomorfolojk) Atmosfer Kökenl Doğal Afetler Byolojk Kökenl Doğal Afetler Depremler Seller, Şddetl Yağışlar, Çamur Akıntıları Salgın Hastalıklar Tsunamler Tropkal Sklonlar, Fırtına, Kasırga Böcek İstlaları Volkank Faalyetler Yıldırım Düşmes, Şmşek Çakması Kütle Hareketler Kuraklık, Çölleşme, Kum ve Toz Fırtınaları Tablo-1 ncelendğnde doğal afetler yer kökenl, atmosfer kökenl ve byolojk kökenl olmak üzere üçe ayrılmıştır. Ülkemz gerek jeolojk özellkler, gerekse topoğrafk yapısı ve klm özellkler neden le doğal afetler sıkça yaşayan br ülkedr. Doğal afetler neden oldukları can kaybının yanı sıra öneml ekonomk kayıplara da neden olmaktadır. İstatstksel olarak bu doğal afetler her yıl GSMH nn %1 kadar doğrudan ekonomk kayba neden olmakla brlkte; pazar kaybı, üretm kaybı ve şszlk gb ekonomk kayıplar göz önünde bulundurulduğunda, bu oranın %1 aştığı tahmn edlmektedr (Özmen vd., 2005). Ülkemz açısından doğal afetlern bu denl etkl olmasından dolayı ülkemzde yaşayan nsanların çevresn tanıması, değerlernn farkında olması ve blnçl hareket etmes gerekr. Bu açıdan bakıldığında öğretm programlarının önem daha da artmaktadır yılında gelştrlen yen Coğrafya Ders Öğretm Programının genel amaçlarına bakıldığında (CDÖP, 2005); nsan ve doğal sstemlern şleyşn, değşmn ve lşksn anlama, algılamaya yönelk br vzyon ortaya konulmuştur. Coğrafya Ders Öğretm Programı nın genel amaçları doğal afetler açısından ncelendğnde se (CDÖP, 2005); doğal ve beşer sstemlern ürettğ değerlere uyumlu, blnçl, doğal afet ve çevre sorunlarına karşı önlem alablen breylern yetştrlmesnn hedeflendğ görülmektedr. Özey, (2011) se doğal afetler şu şeklde sınıflamıştır: (Bkz. Tablo 2). Tablo ncelendğnde Özey, afetler doğal ve beşer olmak üzere temelde kye ayırmıştır. Doğal afetler de kend çersnde jeolojk, klmatk, hdrografk ve byolojk olmak üzere 4 e ayırmıştır. Beşer afetler se sosyal ve teknolojk afetler olmak üzere k kısma ayırmıştır. 282

8 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER Sosyal afetler, nsanın doğrudan yyecek, çecek, barınma, konaklama daha rahat yaşama gb günlük yaşamından kaynaklanır. Açlık, kıtlık, savaşlar, terör, bulaşıcı hastalıklar, zorak göçler ve mültecler, bna, şyer eğlence merkez yangınları sosyal afetler olarak kabul edlr. Teknolojk afetler se; nsanın yeryüzündek faalyetlernden ve teknolojk gelşmnn yanlış uygulamalarından kaynaklanan afetlerdr. Maden kazaları, nükleer, byolojk ve kmyasal slahların kullanılması, sanay kazaları, ulaşım sektöründek kazalar ve ekonomde yaşanan büyük krzler teknolojk afetler olarak ntelendrlmektedr (Özey, 2011). Son otuz yılda dünyada görülen bazı küresel afetlern sayısı Tablo 3 te verlmştr. Tablo 2. Doğal afetlern sınıflandırılması DOĞAL AFETLER BEŞERİ AFETLER Jeolojk Afetler Sosyal Afetler Klmatk Afetler Teknolojk Afetler Hdrografk Afetler Byolojk Afetler Tablo 3 ncelendğnde; dünyada son 30 yılda doğal afet türlernn çersnde sayı ve oran olarak görülme sıklığına bakıldığında lk sırayı seller, şddetl rüzgârlar ve depremler almıştır. Bu tabloda verlen doğal afetlern brçoğu aynı ülkede görülebleceğ gb farklı ülkelerde görüleblmektedr. İnsanlık tarh boyunca yaşanan doğal afetler, bugüne kadar çok büyük can ve mal kayıplarına neden olmuştur. Tablo 3. Son Otuz Yılda Dünyada Meydana Gelen Bazı Küresel Doğal Afetlern Sayısı (MEB,2011:235 ten dönüştürülmüştür) Doğal Afetler Sayısı Oranı(%) Seller Kasırgalar, fırtınalar, tayfun Depremler Hortum Kar fırtınası 40 4 Yıldırım düşmes 36 3 Volkank Faalyetler 18 2 Tsunamler 10 1 Çığ 12 1 Dğerler

9 COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER Dünyanın bazı bölgeler depremlerden büyük zarar görürken, bazı yerler lavların, küllern, çamurların, yağmur, göl ve denz sularının altında kalmıştır. Kuraklığın etkl olduğu yerlerde se susuzluktan, kıtlıktan, açlıktan ve salgın hastalıklardan çok sayıda nsan ve hayvan yaşamını ytrmştr. Son derece acımasız olan tehlkel doğa olaylarının çoğunun önceden tahmn ve önlenmes mümkün değldr. Bugün çn sadece afete neden olan bu doğal olayları y tanımak, oluşumlarını önceden tespt edeblmek çn yeterl çalışmaları yapmak ve olası zararları azaltılablmes se gerekl önlemler almak mümkün olablmektedr. Bunun çn de nsanlara belrl br yaştan tbaren afet kültürünün ve afetle mücadele blncnn verlmes çok önemldr. Bu sayede her düzeydek brey, en azından yaşadığı bölgede olablecek doğal tehlkeler bleblecek, yaşadığı bölgenn coğraf koşulların bakarak tehlke olablecek olay veya durumlar hakkında blg ednecek, bölgesnde meydan geleblecek doğal tehlkelere karşı üzerne düşen görevler yerne getreblecektr (Şahn ve Spahoğlu, 2003). Yukarıda verlen blgler dkkate alındığında; erken yaşlardan tbaren afet kültürünün ve afetle mücadele blncnn oluşmasına yönelk eğtm programlarının sürekl güncellenmes bu konuda var olan çalışmaların revze edlmes konusunda çalışmaların yapılması gerekmektedr. Doğal afet yaşamış ya da yaşama rsk altında bulunan bölge nsanların mevcut ve gelecektek htyaçlarının gderlmes çn lgl gerek ekonomstlern gerek sosyal blmclern ve eğtmclern acl tutarlı br planlamayla bu konuya daha blmsel ve hızlı pratk çözümler üretme açısından yaklaşmaları gerekmektedr. Özellkle doğal afet türlernn çoğunluğunun (deprem, sel, orman yangını, çığ, kar fırtınası, don vb.) sık görüldüğü ülkemzde bu konunun hassasyetle üzernde durulması, cdd poltkaların oluşturulması, gerek kamu kurum ve kuruluşların gerek svl toplum örgütlernn bu konuda daha duyarlı davranması ve özellkle erken yaşlardan tbaren afet kültür blncnn aşılanmasına lşkn eğtm programlarının yaşantıya yönelk olarak düzenlenmes gerekmektedr. Bu anlamda verlenenlerden yola çıkarak bu araştırmanın, Coğrafya Öğretm Programı le öğrenclere kazandırılması öngörülen doğal afetlere lşkn kazanımların etknlklern, becer ve değerlern ncelenmesnn öneml olduğu düşünülmektedr. Çalışmada ortaya çıkacak olan bulguların bundan sonrak yapılacak olan 284

10 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER çalışmalarda eğtm programlarında yer alan Doğal Afetler konusunun ncelenmesne ışık tutacağı beklenmektedr. 2.ARAŞTIRMANIN AMACI Bu araştırmanın amacı, ortaöğretm 9,10, 11 ve 12. sınıflarında uygulanmakta olan Coğrafya Ders Öğretm Programında öğretm yapılan Doğal Afetler konusunu değerlendrmektr. Bu amaç doğrultusunda aşağıdak sorulara cevaplar aranmıştır: Coğrafya Ders Öğretm Programda Doğal Afetler le lgl olarak; 1. Sınıf düzeyndek kazanımlara ne düzeyde yer verlmştr? 2. Sınıf düzeynde kazanımların öğrenme alanlarına göre dağılımı nasıldır? 3. Öğrenme alanlarına göre doğal afetlerle lgl kazanımların dağılım oranları sınıf düzeynde nasıldır? 4. Sınıf düzeynde ve öğrenme alanlarında etknlklere ne kadar yer verlmştr. 5. Etknlklern doğal afetlere uygunluk düzey nasıldır? 6. Sınıf düzeynde etknlklern öğrenme alanlarına göre dağılımı nasıldır? 7. Hang tür tutum, değer ve becerlere yer verlmştr? 8. Tutum ve değerler hang öğrenme alanları ve etknlklerle le lşklendrlmş? 9. Hang ölçme ve değerlendrme teknklerne yer verlmştr?ayrıca bunlar ne düzeydedr. 3.YÖNTEM ARAŞTIRMANIN MODELİ Bu araştırmada; olgu ve olgular hakkında blg çeren ve yazılı materyallern analzn kapsayan ntel araştırma yöntemlernden doküman nceleme (Yıldırım ve Şmşek, 2011) yöntem kullanılmıştır. Yıldırım, Şmşek e göre ntel araştırma; gözlem, görüşme ve doküman analz gb ntel ver toplama yöntemlernn kullanıldığı algıların ve olayların doğal ortamda gerçekç ve bütüncül br bçmde ortaya konmasına yönelk ntel br sürecn zlendğ araştırma desendr. Dokümanlar ntel araştırmalarda etkl br şeklde kullanılması gereken öneml blg kaynaklarıdır. Araştırmacıya belrl ölçüde zaman ve kaynak tasarrufu anlamında katkıda bulunur (Yıldırım ve Şmşek, 2011). Doküman nceleme 285

11 COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER yöntemnn kullanıldığı araştırmada; sırasıyla dokümanların belrlenmes, belrlenen (ulaşılan) dokümanların orjnallğnn kontrol edlmes, verlern analz edlmes ve elde edlen verlerden yola çıkarak sonuçların raporlaştırılması aşamaları zlenmştr. Araştırmada uygulanmakta olan 9.,10.,11.,12., sınıf Coğrafya Ders Öğretm Programı temel alınmıştır. Bu amaçla bu sınıflarda uygulanan programda yer alan ve doğal afetler le doğrudan ve dolaylı olduğu düşünülen Kazanımalar, Öğrenme Alanları, Konu Etknlkler, Doğrudan ve Dsplnlerarası Becerler ve Değerler, Ölçme ve Değerlendrme Teknkler belrlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada çalışma çn belrlenen lkeler şunlardır: 1. İlgl kazanımlar ve etknlkler doğal afet konusu le doğrudan veya dolaylı olarak lgl olmalıdır. 2. Becerler, değerler, ölçme ve değerlendrme teknkler belrlenen kazanım etknlkler le lgl olmalıdır. 3. Belrlenen etknlkler kazanımları gerçekleştrecek ntelkte olmalıdır. 4. Kazanımlar, becer ve değerler kapsayacak şeklde olmalıdır. 5. Doğal Afetlere lşkn konular yaşantıya dönük ve yakından uzağa lkesne göre olmalıdır. 6. Konular ülkemzde sık görülen doğal afetler yansıtacak şeklde olmalıdır. 7. Kazanım, etknlkler, becer ve değerler afet blncn ve kültürünü oluşturablecek düzeyde olmalıdır. Daha sonra araştırma soruları kapsamında bulgularla lgl sayısal verler elde edlmş ve toplanan verler tablolarda frekans ve yüzde bçmnde sunularak programda örneklerle desteklenerek yorumlanmıştır. 4.BULGULAR Araştırmada elde dlen bulgular problem durumuna verlen araştırma sorunlarındak sıraya göre açıklanmıştır Doğal afetlere lşkn kazanımlar Coğrafya Öğretm Programında belrlenmş ve Tablo 4 te dağılımı gösterlmştr. Tablo 4 te görüldüğü gb, her sınıf düzeynde Doğal Afetlere lşkn kazanımlara yer verlmştr. Coğrafya Ders Öğretm Programında Doğal afetlere lşkn doğrudan ve dolaylı olablecek toplam kazanım 286

12 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER sayısı 96 dır. Tabloda toplam kazanımların %77,4 ünün 9. sınıf % 63,8 nn 10. sınıf, % 65,8 nn 11. sınıf % 56,4 ünün se 12. sınıf düzeynde olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlardan doğal afetlere lşkn kazanımların en fazla 9. (f=24) ve 11. (f=27) sınıflarda olduğu belrlenmştr. Ancak tablo ncelenmeye devam edldğnde, doğal afetlere lşkn kazanımların dağılımının sınıf sevyesne göre tutarlılık göstermedğn anlaşılmaktadır. Tablo 4. Coğrafya Ders Öğretm Programında Yer Alan Toplam Kazanım Sayılarına Göre Doğal Afetler İle İlgl Kazanımların Dağılımı Sınıflar Doğal Afetlere lşkn Sınıf Düzeylerne Göre Toplam Kazanım Sayıları ve Kazanım Yüzdelk Oranları f f % 9.sınıf ,4 10.sınıf ,8 11.sınıf ,8 12.sınıf ,4 Toplam ,9 Doğal afetlere lşkn kazanım oranlarının 12. sınıfta en düşük sevyede olduğu gözlenmektedr. 9.sınıfta Doğal unsurların yaşantısındak etksnden yola çıkarak doğa ve nsan lşksn anlamlandırır kazanımı dolaylı olarak doğal afetlere lşkn olablecek br kazanım ntelğndedr. Çünkü doğal afetlern oluşumunda, doğal unsurlarla beraber nsan faalyetler de etkldr. Şahn ve Spahoğlu na göre havanın doğal yollarla ya da nsanların çeştl etknlkler sonucu atmosfere karışan katı, sıvı, gaz halndek krletclern etksyle fzksel, kmyasal ve byolojk özelklern değşerek nsan ve dğer canlılar le cansız varlıkları olumsuz yönde etkleyeblecek duruma gelmes hava krllğne neden olur. Bu olay can ve mal kaybına neden olması halnde doğal afet olarak değerlendrlr. Yne fosl yakıtların yanması sonucu atmosfere verlen maddeler le atmosferde çeştl nedenlerle oluşan bazı kanserojen maddeler nsan yaşamını olumsuz yönde etklemektedr (Şahn ve Spahoğlu, 2003:410). Yne doğa-nsan etkleşm açısından bakıldığında araznn yanlış kullanımı da afete dönüşeblr. Araznn plansız ve blnçsz şeklde kullanılması çevrey ve nsanı olumsuz yönde etklemekte, doğal denge bozulmakta ve çevre sorunları yaşanmaktadır (MEB,2011:221). Çünkü bunlar hem nsan hatalarına ve etklerne, hem 287

13 COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER de doğal olaylara bağlı olarak meydana geleblmekte ve ekolojk dengey bozarak öneml çevre sorunlarına da yol açmaktadır (Güler,1994). Dolayısıyla bu tür etkler doğal afetlern meydana gelme sıklığını ve etksn artırmaktadır. 10. sınıfta Levha tektonğ kuramı le deprem kuşaklarının ve volkanların dağılışını lşklendrr kazanımı doğrudan doğal afetlerle le lşkldr. Çünkü levha tektonğ, doğal afet türlernden br olan yer kökenl doğal afetler grubu çersndedr. Dünyada görülen depremlern %90 nı tektonk kökenldr. Bu tp depremler levha sınırlarında ve yakınlarında meydana gelr (Şahn ve Spahoğlu, 2003:35). Ntekm ülkemzde görülen depremlern tamamına yakını yer kabuğu hareketler le lgldr. Çünkü ülkemz kuzeyde Avrasya, güneyde Arabstan levhası arasında yer almaktadır. Bu k levha arasında sıkışan Anadolu yarımadasında gerleme ve sıkışmaya bağlı alarak yoğun br şeklde enerj brkmektedr. Bu enerjnn fay hatlarında açığa çıkmasıyla depremler gerçekleşr ( MEB, 2011: 130). 11. sınıfta Örnek ncelemeler yoluyla teknolojk değşmler çevresel sonuçları açısından analz eder kazanımı programda dolaylı olarak doğal afetler le lgl olablecek br kazanımdır. Çünkü teknolojnn gelşmes le nsanın çevre üzerndek etks artmıştır. Çevrenn korunması, yleştrlmes adına yapılan çalışmalar nsanların daha sağlıklı ve güvenl br çevrede yaşamaları çndr. Bunu sağlayacak olan da nsanın kendsdr. Çünkü çevreye zarar veren, çevrey koruyan, aynı zamanda onu gelştren ve değştren nsandır. Endüstryel afetler öneml br kmyasal etklenme nedendr yılında İtalya da Seveso kentnde br kmyasal madde fabrkasının patlaması sonucu havaya saçılan doksn hayvanın ölümüne neden olmuştur ( Güler, 1994). Yne 1986 yılında meydana gelen Çernobl facası da bu tür afetlere örnek olarak verleblr. İnsanoğlu doğal afetlerden korunmak ve yıkıcı etksn azaltmak çn günümüz nsanları lk dönemlere göre doğal afetlere karşı daha hazırlıklı olmanın yollarını bulma çabası çersndedr. Fakat bu önlemler yeterl olmamıştır. Teknolojnn gelşmes le doğal afetlern etks tamamen ortadan kaldırılamamış, ancak nsanlar üzerndek zararlı etkler azaltmıştır (MEB, 2011:220). Ancak bazı olaylarda kullanılan teknoloj ne kadar yüksek olursa olsun tehlkel olablmektedr. Kasırgalar, fırtına ve sklonlar, su baskınları ve depremler gelşmş ülkelerde can ve mal kayıplarına yol açmaktadır. Ancak olayın 288

14 Toplam kazanım Doğal Afetlere İlşkn Kazanım Toplam kazanım Doğal Afetlere İlşkn Kazanım Toplam kazanım Doğal Afetlere İlşkn Kazanım Toplam kazanım Doğal Afetlere İlşkn Kazanım Toplam kazanım Doğal Afetlere İlşkn Kazanım YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER derecesne göre ortaya çıkan zarar daha az oranda olmakta ve kullanılan teknoloj afet sonucu ortaya çıkan hasarın artmasına neden olablmektedr (Güler, 1994). Tablo 5. Doğal Afetlere İlşkn Kazanımların Coğrafya Ders Öğretm Programında Sınıf Düzeylerne ve Öğrenme Alanlarına Göre Dağılımı 9.sınıf 10.sınıf 11.sınıf 12.sınıf Toplam ÖĞREN ME ALANI Doğal Sstemler Beşer Sstemler Mekânsa l Br Sentez: Türkye Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler Çevre ve Toplum f f % f f % f f % f f % f f % 85, , , , , Toplam , , , , Sınıfta Doğa süreçlernn ekstrem durumlarına at örneklerden yararlanarak bunların oluşumlarını ve doğa süreçlerne olan etklern değerlendrr kazanımı doğal afetlerle lşkl br fadedr. Çünkü nsan ve dğer canlıların yaşamını sürdüreblmes ve temel htyaçlarını karşılayablmes klm ve çevre koşullarının elverşl olması le mümkündür. Doğal ortamda görüleblen ekstrem (uç, aşırı) olayların yaşanması canlıların yaşamı üzernde çok olumsuz sonuçlar doğurablr. Özellkle sıcaklık, nem, rüzgâr, basınç, don, kar ve tp gb atmosferk , , , 1 52, 3 23, , 3

15 COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER değşkene karşı canlıların fzyolojk br tepks vardır. Örneğn yüksek ve düşük sıcaklıklar nsanlar üzernde klnk sendromlara, fzyolojk streslere, hastalıklara ve hatta ölümlere ble neden olmaktadır. ABD ve Avrupa da yapılan araştırmalara göre ekstrem durumlarda ölüm oranlarının, özellkle de hastalardak ölüm oranlarında %50 artış olduğu tespt edlmştr (Şahn ve Spahoğlu, 2003). Tablo 5 te; doğal afetlere lşkn kazanımların Coğrafya Ders Öğretm Programında sınıf düzeylerne ve öğrenme alanlarına göre dağılımı ncelendğnde, doğal afetlere lşkn kazanımların en çok %77,4 le 9. Sınıf düzeynde olduğu (f=24), en az kazanımın se %56,4 le 12. Sınıf düzeynde olduğu (f=22) tespt edlmştr. Öğrenme alanları açısından bakıldığında se kazanımların en çok Çevre ve Toplum (f=31) öğrenme alanında olduğu, en azının se Küresel Ortan: Bölgeler ve Ülkeler (f=5) öğrenme alanında olduğu görülmüştür. Öğrenme alanları açısından tablo ncelenmeye devam edldğnde se Doğal Sstemler öğrenme alanında doğal afetlere lşkn kazanım oranlarının en çok 11. Sınıfta (f=4) ve 12. Sınıfta (f=3) olduğu görülmüştür. Örneğn 9. Sınıfta; Dünya nın tektonk oluşumundak değşm ve sürekllğne kanıtlar gösterr ve jeolojk zamanların özellklern tektonkle lşklendrerek açıklar kazanımları doğal afetlerle doğrudan lşkl ken, hava durumu le klm özellklern etkler açısından karşılaştırır kazanımı da doğal afetlerle dolaylı olarak lşkl olableceğ düşünülen br kazanımdır. 10. Sınıfta; levha tektonğ kuramı le deprem kuşaklarını ve volkanların dağılışını lşklendrr kazanımı doğrudan doğal afetlerle lşkldr. 11. Sınıfta; Ekosstem oluşturan unsurlar le madde döngüsü ve enerj akışı arasındak lşky doğal sstemlern şleyş açısından sorgular kazanımı da dolaylı olarak doğal afetlerle lşkldr. Yne 12. Sınıfta; Doğa süreçlernn ekstrem durumlarına at örneklerden yararlanarak bunların oluşumlarını ve doğa süreçlerne olan etklern değerlendrr kazanımı da dolaylı olarak doğal afetlerle lşkl olan br fadedr. Beşer Sstemler öğrenme alanında 9, 10, 11 ve 12. Sınıflarda doğal afetlere lşkn kazanımlar bulunmaktadır. Örneğn 9. Sınıfta Yerleşmelern konumunu belrleyen ve gelşmn etkleyen faktörler geçmşten günümüze fonksyonel değşklkler açısından analz eder kazanımı dolaylı, 10. Sınıfta; Tarh metnler, belgeler ve hartalardan 290

16 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER yararlanarak dünyadak göçlern nedenler hakkında çıkarımlarda bulunur kazanımı dolaylı, 11. Sınıfta; Doğal unsurların üretm, dağıtım ve tüketm süreçler üzerndek etksn analz eder kazanımı dolaylı, 12. Sınıfta; Çeştl verlerden yararlanarak nüfus, yerleşme ve ekonomk faalyetlerde gelecekte olablecek değşmlerle lgl çıkarımlarda bulunur kazanımları dolaylı olarak doğal afetlerle lşkl olablecek kazanımlardır. Mekânsal Br Sentez Türkye öğrenme alanında 9, 10, 11 ve 12. Sınıflarda doğal afetlere lşkn kazanımlar bulunmaktadır. Örneğn 9. Sınıfta; Türkye nn yer şekllernn oluşum sürecn ç ve dış kuvvetlerle lşklendrr kazanımı doğrudan, 10. Sınıfta; Görsel materyaller kullanarak Türkye de yerleşme ve nüfusun dağılışını etkleyen faktörler hakkında çıkarımda bulunur kazanımı dolaylı, 11. Sınıfta; Verlerden ve hartalardan yararlanarak Türkye dek doğal afetlern dağılışıyla oluşum şekllern lşklendrr fades doğrudan,12. Sınıfta; se Ülkemzde bölgesel kalkınma projeler ve etkler açısından analz eder kazanımı dolaylı olarak doğal afetlerle lşkl olablecek br kazanımdır. Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler öğrenme alanında9. ve 10. Sınıf düzeynde doğal afetlere lşkn doğrudan ve dolaylı olarak kazanım fades bulunmamaktadır. 11. Sınıfta (f=1 %16,6) oranında ve 12. Sınıfta se (f=4 %44,4) oranında doğal afetlere lşkn doğrudan ve dolaylı olarak kazanımlara sahp olduğu tespt edlmştr. Çevre ve Toplum öğrenme alanında tüm sınıf düzeylerne lşkn araştırma konusu le lşkn kazanımlar bulunmaktadır. Bu öğrenme alanında dkkat çeken dğer öneml br hususta tüm sınıf düzeylernde doğal afetlerle doğrudan ve dolaylı olarak lşkl olablecek kazanım oranlarının yüksek olduğu görülmüştür. Örneğn 9. Sınıfta; Doğal çevrenn nsan faalyetlerne etkler ve nsanların doğal çevreye uyum süreçlern karşılıklı lşkler çerçevesnde analz eder kazanımı dolaylı olarak doğal afetlerle lşkldr. İnsan ve doğal çevre arasındak lşknn analz edlmes bu lşknn olumlu ve olumsuz sonuçlarını görme olanağı sağlayacaktır. 10. Sınıfta; Yaşadığı alan le başka alanlardak doğal afetlern oluşum nedenler, şddetler, sıklıkları ve nsanlara olan etkler bakımından karşılaştırır. kazanımı doğrudan doğal afetlerle lşkldr. Yne 10. Sınıfta; Dünyanın farklı bölgelernde 291

17 COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER oluşan benzer doğal afetlern etklern, korunma yöntemler ve planlama açısından karşılaştırır. fades de doğal afetlerle doğrudan lşkl br kazanımdır. Benzer şeklde aynı sınıf düzeynde ve aynı öğrenme alanında doğal afetlerle doğrudan lşkl br fade olan şu kazanım Doğal afetlere neden olan uygulamaları, korunma yollarını lşklendrr. da nsan faalyetlernn doğal çevrede ne gb afetlere sebep olacağının analz edlmes açısından son derece önemldr. 11. Sınıf düzeynde se; Doğal kaynakların kullanımındak farklı tutumları, mekânsal etkler ve çevreye duyarlılık açısından sorgular fades dolaylı olarak doğal afetlerle lşkldr. Yne aynı sınıf düzeynde örnek ncelemeler yolu le teknolojk değşmler çevresel sonuçları açısından analz eder kazanımı ve Küresel çevre sorunlarının oluşumunda nsan faalyetlernn etklern sorgular kazanımı, Örneklerden yararlanarak etkl araz kullanma uygulamalarının çevre üzerndek etklern değerlendrr. gb kazanımlar doğal afetlerle dolaylı olarak lşkldr. 12. Sınıfta; Doğal afetlere lşkn farklı uygulamaların yeterllğn değerlendrr. kazanımı doğrudan doğal afetlerle lşkldr. Yne aynı sınıf düzeynde ve öğrenme alanında k şu kazanımlar Doğal çevrey korumaya yönelk alınan önlemlern ve projelern mekâna etklern değerlendrr kazanımı, Verlerden yararlanarak doğa kaynaklı rskler hakkında çıkarımlarda bulunur fades ve Günümüz çevre sorunlarına at senaryoları olası etkler açısından değerlendrr kazanımları doğal afetlerle dolaylı olarak lşkldr. Araştırmada Coğrafya Ders Öğretm Programında kazanımların hang tür etknlklerle gerçekleştrleceğ Tablo 6 da kazanımlarla beraber verlmştr. Tablo 6 da Coğrafya Ders Öğretm Programında toplam etknlkler çersnde doğal afetlere lşkn etknlk oranları verlmştr. Coğrafya Ders Öğretm Programında etknlklern sınıf düzeylerne göre dağılımına bakıldığında sınıf düzeyler arasında tutarlılığın olduğu tespt edlmştr. Etknlkler ncelendğnde bazılarının doğal afetlerle doğrudan, bazılarının se dolaylı olarak lşkl olduğu görülmüştür. Tablo ncelenmeye devam edldğnde toplam etknlkler çersnde doğal afetlere lşkn etknlklern 9. Sınıfta (f=24 %80) en yüksek oranda olduğu, en az oranda se (f=18 %50) 10. Sınıf düzeynde olduğu tespt edlmştr. 292

18 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER Tablo 6. Doğal Afetlerle İlgl Etknlklern Coğrafya Ders Öğretm Programında Yer Alan Toplam Etknlklern Sayılarına Göre Dağılımı Sınıflar Doğal Afetlere lşkn Sınıf Düzeylerne Göre Toplam Etknlklern Sayıları ve Etknlk Yüzdelk Oranları f f % 9.sınıf sınıf sınıf ,1 12.sınıf ,1 Toplam ,9 Etknlklere örnek olarak 9. Sınıf düzeynde Aktf Dünya, jeolojk geçmş, Doğanın Tarhne Yolculuk, Yer Şekllernn Hkâyes, İlk Yerleşmeler ve Değşm, Yaşadığım Çevrey Keşfedyorum ve Doğayla Uyumlu Yaşam gb etknlkler doğal afetlerle doğrudan ve dolaylı olarak lşkldr. Doğal afetlern anlaşılması, çevre üzerndek etklernn görüleblmes, nsan doğa etkleşm ve bunun doğal afetlerle lşksnn anlaşılablmes çn öğrenclern analz ve yorumlama becerlern kullanılması stenmştr. Aktf Dünya etknlğnde levha tektonğnn aşamaları çzmlerle veya anmasyon şeklnde verlerek her aşaması ve sonuçları jeolojk zaman çzelges le lşklendrlerek tartışılması stenmştr. Dünya üzerndek büyük levhalar ve hareket yönlern gösteren br harta ncelenerek gelecekle lgl zhn hartaları oluşturulmak suretyle dünya üzernde deprem rsknn yüksek olduğu yerler ve bunda levhaların etks ortaya konulmak stenmştr. 10. sınıf düzeynde se; Kayaçların Anlattıkları, Dünyanın Hareket Eden Levhaları, Yern İçnden Gelen Kanıt: Sıcak Sular, Toprağın Hkâyes, Toprağın Serüven ve Doğal Afetlern Küresel Yükü gb etknlkler doğal afetlerle lşkldr. Dünyanın Hareket Eden Levhaları etknlğnde levha tektonğ le volkanlar ve depremler arasında lşk kurulması stenmş. Yern İçnden Gelen Kanıt: Sıcak Sular etknlğnde se; dünya fay hatlarının dağılışı harta üzernde belrlenmek stenmş. Bu fay hatları le sıcak sular arasında nasıl br lşk olduğunun görülmes stenmştr. Sıcak su kaynakları le fay hatlarının bulunduğu yerlern koordnat verler dlsz br hartaya aktarılarak fay hatları ve sıcak su kaynakları arasındak lşknn ne derece güçlü olduğu 293

19 COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER daha net ortaya konulmak stenmştr. Göç ve Etkler etknlğnde bulundukları yerden farklı zamanlarda göç etmş alelern göç serüven rol kartları le canlandırılarak göçün sebep ve sonuçları ortaya konulmak stenmştr. Göçe neden olan faktörler düşünüldüğünde doğal afetlern de bunda öneml br etks vardır. Bu etk br smülasyonla ortaya konularak doğal afetlern nsan ve mekân üzernde k etks gözleneblr. Yne Doğal Afetlern Küresel Yükü etknlğnde Dünyada görülen doğal afet türlernn neler olduğu, doğal afetlern dünyanın farklı yerlernde neden farklılıklar gösterdğ ve farklı etklere neden olduğu tartışılmak stenmştr. Bunun sonucunda da dünyanın herhang k farklı yernde meydana gelen br doğal afetn sonuçlarının benzer olamayacağı çıkarımının yapılması stenmştr. 11. sınıf düzeynde se; Coğrafya Ders Öğretm Programındak etknlkler çersnde doğal afetlere lşkn etknlklere örnek verecek olursak: Bozulan Dengeler, Su Ekosstem, Doğadak Döngüler, Türkye de Araz Kullanımı, Türkye Rsk Altında mı?, Afetlerle Yaşam, Doğal Kaynaklara Yönelk Algılar ve Çevreye Duyarlılık, Çevrey Etkl Kullanma, Doğayla Dost Olma, Eko-Teknoloj, Atıkları Değerlendreblyor muyuz, Ekolojk Döngülere İnsan Müdahaleler, Gezegenmz Alarm Veryor, Sınır Tanımayan Sorunlar, gb etknlkler doğrudan ve dolaylı olarak doğal afetlerle lşkldr. Türkye Rsk Altında mı? ve Afetlerle Yaşam, etknlklernde; ülkemzde görülen doğal afetlerle lgl zhn hartası oluşturularak doğal afet çeştler kavratılmaya çalışılmıştır. Ülkemzde en çok görülen doğal afet türler le lgl dağılış hartaları oluşturularak oluşum nedenlern mekânsal faktörlerle lşklendrlerek sebep-sonuç dyagramları oluşturulmak stenmş. Bunun yanında doğal afetlere lşkn kısa flmler zlenerek öğrenclere doğal afetlerle lgl duyarlılık kazandırılmak stenmştr. Doğal afetlern nsan ve çevre üzerndek etksnn görülmes açısından oldukça önemldr. 12. sınıfta doğal afetlerle lgl etknlklere bakıldığında şu sonuçlara ulaşılmıştır. Toplam etknlkler çersnde; Doğal Unsurlardak Uç Değerler, Bağımlı Dünya, Doğanın Geleceğ, Kaynakları Etkl Kullanmak, Doğanın İşleyş, Doğayı Anlamaya Doğru, Doğanın Tepksn Doğru Anlamak, Dünya Alarm Veryor, Doğa Hepmzn, Rsklern Farkında mıyız? gb etknlklerle nsan doğa etkleşm ve bu doğru anlamak, blnçl ve çevreye duyarlı breyler 294

20 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER kazandırmak amaçlanmıştır. Örneğn Doğal Unsurlardak Uç Değerler etknlğnde ekstrem (uç) durumlar ve bunların sebep olduğu olaylarla lgl gazete haberler ve fotoğraflar ncelenerek bu olaylara hang ekstrem doğa olaylarının sebep olduğu ortaya konulmak stenmş. Güncel haberlerden de yararlanarak bu konuda öğrenclern dkkatn bu konuya vermeler sağlanmıştır. Ayrıca ekstrem durumların doğal süreçler üzerndek etks kavram hartaları oluşturularak olayın daha y anlaşılması sağlanmaya çalışılmıştır. Doğanın Tepksn Doğru Anlamak etknlğnde öğrenclerden alan çalışması yaparak yaşadıkları çevredek yanlış uygulamaları gösteren vdeo kayıtları oluşturmaları stenmş. Bu uygulamalar sınıfta tartışılarak doğru ve yanlış uygulamaların farkına varılması sağlanablr. Yne Dünya Alarm Veryor etknlğnde Dünyada görülen çeştl doğal afetlerle lgl nternet araştırması yapılarak ve elde edlen verler ncelenerek doğal afetlern nedenler, yanlış uygulamalar ve tedbrlerle lgl sorgulamalar yapılablr. Doğal afetlere lşkn Alınması gereken önlemlern alınması gerekllğ blnc oluşturulablr. Araştırmada etknlklern sınıf düzeylerne göre dağılımının yanında öğrenme alanlarına göre dağılımı da ncelenmştr. Araştırmada elde edlen sonuçlar tablo 7 te verlmştr. Tablo ncelendğnde Coğrafya Ders Öğretm Programında doğal afetlerle doğrudan ve dolaylı olablecek etknlklern en çok Çevre ve Toplum öğrenme alanında (f=28 %93,3) ve Doğal Sstemler öğrenme alanında (f=28 %84,8) olduğu tespt edlmştr. Etknlk oranlarının en az olduğu öğrenme alanı se (f=5 %21,7) oran le Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler öğrenme alanında olduğu araştırma sonucunda ortaya çıkmıştır. Tabloya göre tüm sınıf düzeylernde ve öğrenme alanlarında doğal afetlerle lgl doğrudan ve dolaylı olablecek etknlklern olduğu görülmektedr. Sınıf düzeynde etknlk oranının en çok olduğu sınıf % 80 oranla 9. Sınıfta (f=24) olduğu görülmektedr. Etknlk oranının en az olduğu sınıf düzey se % 50 le 10. Sınıf (f=18) olarak tespt edlmştr. Etknlklern dağılımına bakıldığında se % 93,3 lük oranla çevre ve toplum öğrenme alanında en yüksek düzeyde olduğu, % 21 lk oranla küresel ortam: bölgeler ve ülkeler öğrenme alanında en düşük düzeyde olduğu tespt edlmştr. Etknlklern öğrenme alanlarına göre dağılımının se tutarlılık göstermedğ ortaya çıkmıştır. Coğrafya Ders Öğretm Programında hang kazanımların hang etknlklerle gerçekleştrlebleceğnn yanında, 295

21 D o ğ a T l o p A D l f o a e ğ m t a l E e t r T l k e o p A n İ l D f l a o e m ğ t k ş a l k E e t r T l n k e o p A E n İ l f D l o a e k ğ m t ş a l k E e n t r T l n l k e o p A E k n İ l f l a e D m t o l ğ k ş k E e a t n r T l n k l e o p A E n k İ l f l a e k m t k ş l k E e t r n n k e l E n İ k t l k k ş n k l n k E t k n l k COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER hang becerlern kazandırılacağı da belrtlmştr. Günümüz eğtm ve öğretm anlayışında blgy olduğu gb almak yerne, blgye ulaşma, blgy kullanma ve yapılandırma ön plana çıkmıştır (CDÖP, 2005). Bunun çn araştırmada Coğrafya Ders Öğretm Programında doğal afetlerle lgl becerlern toplam becerler çersndek dağılımı Tablo 8 de verlmş ve şu bulgulara ulaşılmıştır: Tablo 7. Doğal Afetlerle İlgl Etknlklern Coğrafya Ders Öğretm Programında Yer Alan Toplam Etknlklern Sayılarına Göre Dağılım ÖĞRENME ALANI 9.sınıf 10.sınıf 11.sınıf 12.sınıf Toplam Doğal Sstemler , ,8 Beşer Sstemler , , Mekânsal Br Sentez: , , ,8 Türkye Küresel Ortam: Bölgeler ve , ,7 Ülkeler Çevre ve Toplum ,3 Toplam , , ,9 Tablo 8 te becerlern sınıf düzeyne göre dağılımı verlmştr. Coğrafya Ders Öğretm Programında kazanım ve etknlklern yanında becerlere de yer verlmştr. Öğrenclere kazandırılmak stenen becerler çersnde harta becers, gözlem becers, araz çalışma becers, sorgulama becers, tablo, grafk ve dyagram oluşturma ve yorumlama becers, zamanı algılama becers, değşm ve sürekllğ algılama becers ve kanıt kullanma becers yer almaktadır (CDÖP, 2005). Tablo 8. Doğal Afetlerle İlgl Coğraf Becerlern Coğrafya Ders Öğretm Programında Yer Alan Toplam Coğraf Becerler İçersndek Dağılımı Sınıflar Sınıf Düzeylerne Göre Toplam Becerler Doğal Afetlere lşkn Becerler f f % 9.sınıf ,9 10.sınıf ,2 11.sınıf ,6 12.sınıf ,8 Toplam ,8 Doğal afetler açısından harta becers, gözlem, araz çalışması, sorgulama yorumlama, değşm ve sürekllğ algılama becerler oldukça 296

22 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER önemldr. Coğraf sorgulama becersnn kazandırılması le öğrenclerden konu ve problemn farkına varmaları, analz etmeler ve kşsel sorumluluk hssederek sorunun çözümüne lşkn karar vermeler beklenmektedr (Lambert and Banderstone, 2000, Akt. Gökçe ve Kaya, 2009). Çünkü nsanların doğal afetler tanıması ve bunların zararlarını en aza ndrgemes açısından bazı becerlern kazandırılmasının öneml olduğu blnmektedr. Harta becersnde mekânsal dağılışı algılama, gözlem becersnde olay ve olguları algılayablme, sebep ve sonuçlarını yönelk açıklamalar yapma, olay ve olgular arasında lşkler kurma gb becerler doğal afetlern anlaşılablmes ve breyler olarak doğa le uyumlu yaşamamız gerektğnn blncne varılması açısından son derece önemldr. Araştırmada toplamda f=603 olan becerlern yaklaşık yarıya yakını f=337 doğal afetlerle doğrudan ve dolaylı lşkl olableceğ saptanmıştır. Sınıf düzeyne göre dağılımlarına bakıldığında doğal afetlerle lşkl olarak en fazla becernn % 77,9 oranla 9. Sınıf düzeynde (f=120), en azının se % 42,8 lk oranla 12. Sınıf düzeynde (f=72) olduğu araştırma sonucunda tespt edlmştr. 10. Sınıfta bu oran % 45,2 (f=67) olurken, 11. Sınıfta se % 58,6 (f=78) düzeynde kalmıştır. Araştırma verlernden elde edlen sonuçlara göre becerlern sınıf düzeylerne dağılımlarında tutarlılık gösterdğ anlaşılmaktadır. Tablo 9 de doğal afetlere lşkn Coğraf Becerlern Coğrafya Ders Öğretm Programında sınıf düzeylerne ve becerlere göre dağılımı verlmştr. Tablo 9 ncelendğnde Coğrafya Ders Öğretm Programında doğal afetlere lşkn becerlern kazandırılmak stenen tüm coğraf becerler çersnde olduğu ve tutarlılık gösterdğ ortaya çıkmıştır. Toplamda bakıldığında yüzdelk sonuçların brbrne oldukça yakın olduğu görülmektedr. Tablo ncelenmeye devam edldğnde bu oranın en çok zamanı algılama (f=16 %61,5) becersnde ve araz çalışması (f=22 %61,1) becersnde olduğu ortaya çıkmıştır. En az se harta becers (f=56 %50) çersnde olduğu görülmüştür. Dğer becerlerde se bu oranlar şu şeklde dağılım göstermştr. Gözlem becersnde (f=32 %58,1), sorgulama becersnde (f=76 %55,4), tablo, grafk ve dyagram oluşturma becersnde (f=43 % 55,1), değşm ve sürekllğ algılamada (f=49 %56,9), kanıt kullanmada se (f=43 %58,9) oranında gerçekleşmştr. Bu becerlern yanında Coğrafya Ders Öğretm Programında şu becerlerde kazandırılmak stenmştr. Eleştrel düşünme 297

23 T o p D l o a ğ m a l b e T c o A p f e D r l t o a l ğ m e a r l B T e A o c İ f p D e l o r t a ğ ş l m a k e l r B T n e A o c f p B İ D e l o r t a c ğ l m ş a e k l r B T e l n A o c İ f p D B e l o r e t a ğ c l m ş a e k l r B e n A l c f İ B e l r e t c l ş e k r e n l e İ B r l e COĞRAFYA DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA DOĞAL AFETLER becers, yaratıcı düşünme becers, letşm ve empat becers, problem çözme becers, karar verme becers, blg teknolojlern kullanma becers, Türkçey doğru, güzel ve etkl kullanma becers ve grşmclk becers gb günümüz eğtm ve öğretm hayatında olması gereken temel becerlern kazandırılması da ön görülmüştür. Tablo 9. Doğal Afetlere İlşkn Coğraf Becerlern Coğrafya Ders Öğretm Programında Sınıf Düzeylerne ve Becerlere Göre Dağılımı Coğraf Becerler 9.sınıf 10.sınıf 11.sınıf 12.sınıf Toplam Harta , becers Gözlem , , , , Araz , , , , çalışması Sorgulama , , , , Tablo, , , , , , grafk ve dyagram oluşturma ve yorumlam a Zamanı algılama Değşm ve sürekllğ algılama Kanıt kullanma Toplam , , , , , , , , , , , , , , , Coğrafya Ders Öğretm Programında kazanımlara yönelk açıklamalar kısmında hang ölçme ve değerlendrme teknklernn ve araçlarının kullanılması gerektğ de ayrıca belrtlmştr. Program ncelendğnde ölçme ve değerlendrmede öğrenc ürün dosyaları, öz değerlendrme formu, gözlem formu, derecelendrme ölçeğ, açık uçlu sorular, kısa cevaplı sorular, çoktan seçmel sorular, boşluk doldurma soruları gb ölçme araçları kullanılableceğ programda sunulmuştur 5.SONUÇ ve ÖNERİLER Araştırmada Coğrafya Ders Öğretm Programı doğal afetler açısından ayrıntılı olarak ncelenmş ve araştırma sonucunda şu sonuçlara ulaşılmıştır. 298

24 YAVUZ DEĞİRMENCİ - İLHAN İLTER 1. Coğrafya Ders Öğretm Programında doğal afetlere lşkn kazanımlar her sınıf düzeynde verlmştr. Programda en fazla kazanım oranının 9. Sınıf düzeynde olduğu, en az kazanımın se 12. Sınıf düzeynde olduğu görülmüştür. 2. Doğal afetlere lşkn doğrudan ve dolaylı kazanımların öğrenme alanlarına göre dağılımına bakıldığında se en çok oranın Çevre ve Toplum ve Doğal Sstemler öğrenme alanlarında olduğu tespt edlmştr. Bu oranın en az olduğu öğrenme alanı se Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler öğrenme alanı olduğu görülmüştür. 3. Etknlkler açısından bakıldığında programda; doğal afetlerle lşkl olablecek etknlk oranlarının en çok 9. Sınıf düzeynde olduğu, en azının se 10. Sınıf düzeynde olduğu tespt edlmştr. 4. Programda etknlklern kazanımlara göre sınıf düzeyler açısından daha çok tutarlılık gösterdğ araştırma sonucunda ortaya çıkmıştır. 5. Coğrafya Ders Öğretm Programında etknlklern öğrenme alanlarına göre dağılımına bakıldığında se Çevre ve Toplum öğrenme alanında en yüksek oranda bulunduğu görülmüştür. En az oranda se Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler öğrenme alanında olduğu tespt edlmştr. 6. Coğrafya Ders Öğretm Programında; dayanışma, hoşgörü, duyarlılık, sorumluluk, blmsellk, sevg ve saygı, vatanseverlk gb tutum ve değerlern, nsan ve doğa etkleşmn, çevreye karşı duyarlılığın, mll ve vatan değerlere bağlılığın önemne vurgu yapılmıştır. Bu değerlere bağlılığın ve sorumluluk duygusunun öneml olduğu özernde durulmuştur. Bu tutum ve değerler doğal afetler (sorumluluk, duyarlılık ve afet blnc) açısından da son derece önemldr. Ancak programda hang öğrenme alanları ve hang etknlklerde ve coğraf becerlerde hang tutum ve becerlern kazandırılacağı tam olarak açıklanmamıştır. 7. Programda çağdaş eğtm sstemne uygun alternatf ölçme ve değerlendrme teknklerne açıklamalar kısmında verlmştr. Hang öğrenme alanlarında ve kazanımlarda hang teknklern kullanılacağı da açıkça belrtlmştr. 8. Program günümüz eğtm anlayışını yansıtan öğrenc merkezl, blgy ezberleyen yerne blgy özümseyen, nşa eden, anlamlandıran ve öğrenme sürecne aktf katılan breyler olması gerekllğ açısından önemldr. 299

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının

X, R, p, np, c, u ve diğer kontrol diyagramları istatistiksel kalite kontrol diyagramlarının 1 DİĞER ÖZEL İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL DİYAGRAMLARI X, R, p, np, c, u ve dğer kontrol dyagramları statstksel kalte kontrol dyagramlarının temel teknkler olup en çok kullanılanlarıdır. Bu teknkler ell

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ön Koşullar : Grafk İletşm I ve II, Tasarım Stüdyosu I, II, III derslern almış ve başarmış

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

T.C. MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı 10. 03.2010 00747. ... VALİLİGİNE (İl Milli Eğitim Müdürlüğü)

T.C. MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı 10. 03.2010 00747. ... VALİLİGİNE (İl Milli Eğitim Müdürlüğü) T.C. MİLLİ EGİTİM BAKANLIGI Sağlık İşler Dares Başkanlığı SA YI : B.08.0.SDB.0.ll.00.00/ KONU: Beslenme Dostu Okullar Projes 10. 03.2010 00747... VALİLİGİNE (İl Mll Eğtm Müdürlüğü) İlg: a)bakanlığımız

Detaylı

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. YAPI ARAŞTIRMASI VE DOKÜMANTASYON Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 Ön Koşullar : Önerlen Dersler

Detaylı

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ Yrd. Doç. Dr. Seda ŞENGÜL Çukurova Ünverstes İktsad Ve İdar Blmler Fakültes Ekonometr Bölümü Mart 2004 ANKARA YAYIN NO: 119 ISBN: 975-407-151-9

Detaylı

T.C. KADİR HAS ÜNİvERSİTESİ REKTÖRLÜ('JÜ

T.C. KADİR HAS ÜNİvERSİTESİ REKTÖRLÜ('JÜ Sayı Konu...12.30 : B.30.2.KHU.0.00.00.00- : Özürlü Öğrencler hk. KADİR HAS ÜNİvERSİTESİ REKTÖRLÜ('JÜ VEDİ L~.10. 20 0 5 Yükseköğretm Kurulu Başkanlığına Ilg: 14.09.2009 tarh 29515 sayılı yazınız. Yükseköğretm

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ Emel KOCADAYI EGE ÜNİVERSİTESİ MÜH. FAK., KİMYA MÜH. BÖLÜMÜ, 35100-BORNOVA-İZMİR ÖZET Bu projede, Afyon Alkalot Fabrkasından

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

1. Paylaşma ve yardımlaşmanın birey ve toplum için önemini yorumlar. 2. İslam ın paylaşma ve yardımlaşmaya verdiği önemi yorumlar.

1. Paylaşma ve yardımlaşmanın birey ve toplum için önemini yorumlar. 2. İslam ın paylaşma ve yardımlaşmaya verdiği önemi yorumlar. ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ EYLÜL Öğrenme Alanı: İBADET D.Saa t 3 Öğrenclerle Tanışma, Dersn Amacı ve İşlenş Şekl. İlk Ders Genelges 6. Hac Nedr ve Nçn Yapılır? 7. Hac ve Umre le İlgl

Detaylı

2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KASIM EKİM EYLÜL D.Saa t ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İBADET. ÜNİTE: ZEKÂT, HAC VE KURBAN İBADETİ 3 Öğrenclerle Tanışma, Dersn Amacı ve İşlenş Şekl. İlk Ders Genelges 6.

Detaylı

MESLEKi EGiTiMDE HizMET ici EGiTiM

MESLEKi EGiTiMDE HizMET ici EGiTiM MESLEK EGTMDE HzMET C EGTM Prof. Dr. Suna BAYKA (*) Yıldız GÜGE (**) Sevnç ÜAL (U) Br yükseköğretm programını btrmş ve meslek hayatına atılmış öğretmenlern çağımızdak blm ve teknolojk gelşmeler zlemeler

Detaylı

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ

İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Türkye İnşaat Mühendslğ, XVII. Teknk Kongre, İstanbul, 2004 İÇME SUYU ŞEBEKELERİNİN GÜVENİLİRLİĞİ Nur MERZİ 1, Metn NOHUTCU, Evren YILDIZ 1 Orta Doğu Teknk Ünverstes, İnşaat Mühendslğ Bölümü, 06531 Ankara

Detaylı

Kİ KARE ANALİZİ. Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI Ki-Kare Analizleri

Kİ KARE ANALİZİ. Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI  Ki-Kare Analizleri Kİ KAR ANALİZİ 1 Doç. Dr. Mehmet AKSARAYLI www.mehmetaksarayl K-Kare Analzler OLAY 1: Genelde br statstk sınıfında, öğrenclern %60 ının devamlı, %30 unun bazen, %10 unun se çok az derse geldkler düşünülmektedr.

Detaylı

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anablm Dalı: Kamu PROGRAMIN TANIMI: Kamu Tezsz Yüksek Lsans Programı, kamu ve özel sektör sstem çersndek problemler ve htyaçları analz edeblecek, yorumlayacak,

Detaylı

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için)

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için) Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Uluslararası Muhasebe ve Fnansal Raporlama Standartları Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 344000000000510 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersn ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır.

Detaylı

T.C. SİNCAN KA YMAKAMLIGI Milli Eğitim Müdürlüğü TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERİNE SİNCAN

T.C. SİNCAN KA YMAKAMLIGI Milli Eğitim Müdürlüğü TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERİNE SİNCAN T.C. SİNCAN KA YMAKAMLIGI Mll Eğtm Müdürlüğü Bölüm: Özel Eğt. Reh. ve Danış. Hz. Sayı : 850144831160/"6~ r Konu : Rehberlk ve Pskolojk Danışma Hzmetler Yıl Sonu Raporu ve Okullarda Şddetn Önlenmes Dönem

Detaylı

OLASILIĞA GİRİŞ. Biyoistatistik (Ders 7: Olasılık) OLASILIK, TIP ve GÜNLÜK YAŞAMDA KULLANIMI

OLASILIĞA GİRİŞ. Biyoistatistik (Ders 7: Olasılık) OLASILIK, TIP ve GÜNLÜK YAŞAMDA KULLANIMI OLASILIĞA GİRİŞ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Sakarya Ünverstes Tıp Fakültes Byostatstk Anablm Dalı uerkorkmaz@sakarya.edu.tr OLASILIK, TIP ve GÜNLÜK YAŞAMDA KULLANIMI Br olayındoğal koşullar altında toplumda

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

NİTEL TERCİH MODELLERİ

NİTEL TERCİH MODELLERİ NİTEL TERCİH MODELLERİ 2300 gözlem sayısı le verlen değşkenler aşağıdak gbdr: calsma: çocuk çalışıyorsa 1, çalışmıyorsa 0 (bağımlı değşken) Anne_egts: Anne eğtm sevyes Baba_egts: Baba eğtm sevyes Kent:

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

11. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

11. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM Ay Hafta Ders Saati KONULAR KAZANIMLAR 1 3 Biyoçeşitlilik A.11.1. Bitki ve hayvan türlerindeki zenginliğin oluşumunda ve türlerin azalmasında etkili faktörleri birbirleriyle olan ilişkileri çerçevesinde

Detaylı

KULLANILMASI. GiRiş. KAVRAM HARiTASı NEDiR

KULLANILMASI. GiRiş. KAVRAM HARiTASı NEDiR Hacettepe Ün)'erstes Eğtm Fakültes Dergs /4 : 95-99 [/998J FEN ÖGRETMNOE KAVRAM HARTASı YÖNTEMNN KULLANILMASI Ftnat KAPT AN* ÖZET: Kavram hartası yöntem, eğtm alanında çok ümt verc gejşmelerden brsdr.

Detaylı

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Araştırma Makaleler TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Dr., Dokuz Eylül Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü erhan.demrel@deu.edu.tr ÖZET Ekonomk faalyetlern

Detaylı

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI , EK-A YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI Değerl Arkadaşlar, --e------ Bldğnz üzere, ş dünyası sthdam edeceğ adaylarda, ünverste mezunyet sonrası kendlerne ne ölçüde katma değer ekledklern de cddyetle

Detaylı

ÖZEL DERSHANELERIN ÜNlvERSITEYE GIRIşTE ÖGRENCI BAŞARısıNA ETKILERI

ÖZEL DERSHANELERIN ÜNlvERSITEYE GIRIşTE ÖGRENCI BAŞARısıNA ETKILERI Hacettepe Vnverstes Eğtm Fakültes Dergs 21 : 89-96 [2001J ÖZEL DERSHANELERIN ÜNlvERSITEYE GIRIşTE ÖGRENCI BAŞARısıNA ETKILERI EFFECT OF PRIVATE EDUCATIONAL INSTITUTIONS ON ACHIEVEMENT RELATED TO UNIVERSITY

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

EDİTÖR: Savaş Doğan KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ- ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI DERS NOTLARI ISBN

EDİTÖR: Savaş Doğan KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ- ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI DERS NOTLARI ISBN KPSS Eğtm Blmler ezberbozan sers Öğretm Teknolojler ve Materyal Tasarımı özetlenmş çerk pratk blgler krtk notlar lg çekc görseller EDİTÖR: Savaş Doğan KPSS ÖĞRETİM İLKE VE YÖNTEMLERİ- ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

Okullarda Coğrafi Bilgi Sistem Destekli Öğrenci Kayıt Otomasyon Sistemi Uygulaması: Trabzon Kenti Örneği

Okullarda Coğrafi Bilgi Sistem Destekli Öğrenci Kayıt Otomasyon Sistemi Uygulaması: Trabzon Kenti Örneği Okullarda Coğraf Blg Sstem Destekl Öğrenc Kayıt Otomasyon Sstem Uygulaması: Trabzon Kent Örneğ Volkan YILDIRIM 1, Recep NİŞANCI 2, Selçuk REİS 3 Özet Ülkemzde öğrenc veller le okul darecler, öğrenc kayıt

Detaylı

MUHASEBE BÖLÜMÜ MESLEK DERSLERİ KİTAPLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ARAŞTIRMASI

MUHASEBE BÖLÜMÜ MESLEK DERSLERİ KİTAPLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ARAŞTIRMASI .. Î eslekî ve eknk ğtm raştırma ve elştrme erkez aşkanlığı () ayın o : 30. brahm lz 2001 : 975-11-2109-4 uhasebe, tcarî hayatın temel meslek alanlarından brsdr. lkemzde muhasebe meslek alanında, ş ve

Detaylı

ve çeviren: OKULLAR İçİN HAzıRLANAN İZLENCELER

ve çeviren: OKULLAR İçİN HAzıRLANAN İZLENCELER JAPONYA RADYO TELEVİZYON KURUMUNUN EGİTİM YAYıNLARıVE YAYGIN ÖGRETİME KATKILARI* ve çevren: Derleyerı İng. Ük. Ersarı SÖZER Kısa adı NHK olan Japonya Ulusal Radyo Televzyon Kurumu, anaokullarından yükseköğretm

Detaylı

Türkı ye dekı Ünı versı telerı n Öğrencı ile İletı şimde Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Durumlarının İncelenmesı

Türkı ye dekı Ünı versı telerı n Öğrencı ile İletı şimde Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Durumlarının İncelenmesı Türkı ye dekı Ünı versı telerı n Öğrencı le İletı şmde Kurumsal Sosyal Medya Kullanım Durumlarının İncelenmesı Dr. Abdullah Düvenc 1 1 Marmara, Atatürk Eğtm Fakültes Blgsayar ve Öğretm Teknolojler Eğtm

Detaylı

ÜLKEMiziN ÜST DÜZEY TEKNiSYEN ihtiyacı VE EGiTiMi

ÜLKEMiziN ÜST DÜZEY TEKNiSYEN ihtiyacı VE EGiTiMi ÜLKEMzN ÜST DÜZEY TEKNSYEN HTYACı VE EGTM Prof Dr Ethem ÖZGÜVEN() Br çok ülkede olduğu gb ülkemzde de meslek ve teknk eğtm 19 yüzyıla kadar «çıroklı'k» sstem şeklnde yürütülmüştür Cumhuryet dönem öncesnde

Detaylı

TE 06 TOZ DETERJAN ÜRETİM TESİSİNDEKİ PÜSKÜRTMELİ KURUTMA ÜNİTESİNDE EKSERJİ ANALİZİ

TE 06 TOZ DETERJAN ÜRETİM TESİSİNDEKİ PÜSKÜRTMELİ KURUTMA ÜNİTESİNDE EKSERJİ ANALİZİ Yednc lusal Kmya Mühendslğ Kngres, 5-8 ylül 26, Anadlu Ünverstes, skşehr 6 OZ DRJAN ÜRİM SİSİNDKİ PÜSKÜRMLİ KRMA ÜNİSİND KSRJİ ANALİZİ GÜLSÜN BKAŞ*, FİRZ BALKAN ge Ünverstes Kmya Mühendslğ Bölümü, 351,

Detaylı

Algı Farklılaşmalarının Shannon Ayrışma Endeksi Kullanılarak Belirlenmesi

Algı Farklılaşmalarının Shannon Ayrışma Endeksi Kullanılarak Belirlenmesi Algı Farklılaşmalarının Shannon Ayrışma Endeks Kullanılarak Belrlenmes Latf ÖZTÜK * Murat ATAN ** Özet Daha çok byoloj blmnde türlern ayrışmasını belrlemek çn kullanılarak ön lana çıkan Shannon, Smson,

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ DOKTORA TEZİ ALİ RIZA AKTAŞ TEZ DANIŞMANI DOÇ. DR. SELİM

Detaylı

OBEZİTENİN İKTİSADİ BELİRLEYİCİLERİ

OBEZİTENİN İKTİSADİ BELİRLEYİCİLERİ OBEZİTENİN İKTİSADİ BELİRLEYİCİLERİ Pamukkale Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Yüksek Lsans Tez İktsat Anablm Dalı Melke ÇETİN Danışman: Yr d. Doç. Dr. Özcan UZUN Ağustos 2007 DENİZLİ TEŞEKKÜR Eğtm dönemm

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Mehmet ARDIÇLIOĞLU *, Galp Seçkn ** ve Özgür Öztürk * * Ercyes Ünverstes, Mühendslk Fakültes, İnşaat Mühendslğ Bölümü Kayser

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi Fumonc 3 rado net kablosuz duman dedektörü Kracılar ve mülk sahpler çn blg Tebrk ederz! Darenze akıllı fumonc 3 rado net duman dedektörler monte edlmştr. Bu şeklde ev sahbnz yasal donanım yükümlülüğünü

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu BU RAPOR WWF-TÜRKİYE VE SABANCI ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL POLİTİKALAR MERKEZİ STIFTUNG MERCATOR GİRİŞİMİ NİN İŞBİRLİĞİYLE HAZIRLANMIŞTIR. Türkİye İçİn Düşük Karbonlu KALKINMA Yolları ve Öncelİklerİ WWF-TÜRKİYE

Detaylı

ENERJİ. Isı Enerjisi. Genel Enerji Denklemi. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyon Kocatepe Üniversitesi 2007

ENERJİ. Isı Enerjisi. Genel Enerji Denklemi. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyon Kocatepe Üniversitesi 2007 Yrd. Doç. Dr. Atlla EVİN Afyon Kocatepe Ünverstes 007 ENERJİ Maddenn fzksel ve kmyasal hal değşm m le brlkte dama enerj değşm m de söz s z konusudur. Enerj değşmler mler lke olarak Termodnamğn Brnc Yasasına

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

Standart No.1..S Tarih III. J. - Revizvon No KUPA UYGULAMASI

Standart No.1..S Tarih III. J. - Revizvon No KUPA UYGULAMASI > SACLIK ALANI SERTFİKALI ECİTİM STANDARTLARI Standart No.1..S Tarh III. J. - Revzvon No KUPA UYGULAMASI SACLIK BAKANLICI SACLIK HİzMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜCÜ Eğtm ve Sertfkasyon Hzmetler Dare Başkanlığı

Detaylı

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY Dumlupınar Ünverstes Sosyal Blmler Dergs / Dumlupınar Unversty Journal of Socal Scences İNOVASYON PERFORMANSI DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE AHS VE GİA BÜTÜNLEŞİK YAKLAŞIMI: SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ BARTIN UNIVERSITY JOURNAL OF FACULTY OF EDUCATION

BARTIN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ BARTIN UNIVERSITY JOURNAL OF FACULTY OF EDUCATION -AYRIBASI M( ebas kı )/SPECI ALEDI TI ONYr d. Doç. Dr. Ay ş eder y ai ŞI K Sunul a rya r dı mı y l aöğr enc l er nya r a t ı c ı Düş ünmebec er l er n Gel ş t r me Dev el opmentst udent s Cr ea t v eth

Detaylı

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği Atatürk Ünv. Zraat Fak. Derg., 42 (2): 153-157, 2011 J. of Agrcultural Faculty of Atatürk Unv., 42 (2): 153-157, 2011 ISSN : 1300-9036 Araştırma Makales/Research Artcle Btksel Ürün Sgortası Yaptırma İsteğnn

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler Ünverste Öğrenclernn Kred Kartı Sahplğn Belrleyen Faktörler H. Dlara KESKİN Yrd. Doç. Dr., Karadenz Teknk Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü dlarakeskn@yahoo.com Emrah KOPARAN Öğr. Gör., Amasya Ünverstes Merzfon

Detaylı

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi Metn Madenclğ le Soru Cevaplama Sstem Sevnç İlhan 1, Nevchan Duru 2, Şenol Karagöz 3, Merve Sağır 4 1 Mühendslk Fakültes Blgsayar Mühendslğ Bölümü Kocael Ünverstes slhan@kocael.edu.tr, nduru@kocael.edu.tr,

Detaylı

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. DENGELĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALĐYET RAPORU Bu rapor Aegon Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2009 30.09.2009 dönemne

Detaylı

AFYON-ÇAY/SEKA.KURULUŞU ATIKSU ARITMA StSTEMtNtN KİRLiLtK PARAMETRELERt YÖNÜNDEN IN.CELENMESt

AFYON-ÇAY/SEKA.KURULUŞU ATIKSU ARITMA StSTEMtNtN KİRLiLtK PARAMETRELERt YÖNÜNDEN IN.CELENMESt HO EQtm Fakültes Dergs Yıl: 1993 Sayı: 9 Sayfa: 3()'1-308 AFYON-ÇAY/SEKA KURULUŞU ATIKSU ARITMA StSTEMtNtN KİRLLtK PARAMETRELERt YÖNÜNDEN INCELENMESt Doç Dr Necdet SAGLAM (*) Özet Bu çalışmac;la, Afyon-Çay/SEKA

Detaylı

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler İl Özel İdareler ve Beledyelerde Uygulanan Program Bütçe Sstem ve Getrdğ Yenlkler Hayrettn Güngör Mehmet Deınrtaş İlk 2 Mayıs 1990 gün ve 20506 sayılı, kncs 19 Şubat 1994 gün ve 2 ı 854 sayılı Resm Gazete'de

Detaylı

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ Central Bank Revew Vol. 11 (January 2011), pp.1-9 ISSN 1303-0701 prnt / 1305-8800 onlne 2011 Central Bank of the Republc of Turkey http://www.tcmb.gov.tr/research/revew/ KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON:

Detaylı

'~'l' SAYı : 34203882-821 i ı 1-1 C _:J 1...110/2013 KONU : Kompozisyon Yarışması. T.C SINCAN KAYMAKAMllGI Ilçe Milli Eğitim Müdürlüğü

'~'l' SAYı : 34203882-821 i ı 1-1 C _:J 1...110/2013 KONU : Kompozisyon Yarışması. T.C SINCAN KAYMAKAMllGI Ilçe Milli Eğitim Müdürlüğü BÖLÜM: Temel Eğtm T.C SINCAN KAYMAKAMllGI Ilçe Mll Eğtm Müdürlüğü SAYı : 34203882-821 ı 1-1 C _:J 1...110/2013 KONU : Kompozsyon Yarışması TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERNE SNCAN Ilg :Vallk Makamının 25.10.2013 tarh

Detaylı

Türkiye den Yurt Dışına Beyin Göçü: Ampirik Bir Uygulama

Türkiye den Yurt Dışına Beyin Göçü: Ampirik Bir Uygulama ERC Workng Paper n Economc 04/02 January 2004 Türkye den Yurt Dışına Beyn Göçü: Amprk Br Uygulama Aysıt Tansel İktsat Bölümü Orta Doğu Teknk Ünverstes atansel@metu.edu.tr Nl Demet Güngör İktsat Bölümü

Detaylı

İTÜ LİSANSÜSTÜ DERS KATALOG FORMU (GRADUATE COURSE CATALOGUE FORM)

İTÜ LİSANSÜSTÜ DERS KATALOG FORMU (GRADUATE COURSE CATALOGUE FORM) Dersn Adı İTÜ LİSANSÜSTÜ DERS KATALOG FORMU (GRADUATE COURSE CATALOGUE FORM) Course Name Blgsayar Destekl Malyet Modeller Computer Aded Cost Modelng Kodu (Code) PYY520 Lsansüstü Program (Graduate Program)

Detaylı

TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ

TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ 1 1 T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TÜKETİCİLERİN FONKSİYONEL GIDALARI KULLANMAYA VE ÖDEMEYE RAZI OLDUĞU MİKTARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: ANTALYA İLİ ÖRNEĞİ Hazırlayan Seda KARAAĞAÇ

Detaylı

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001)

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001) ANADOLU ÜNvERSTES BlM VE TEKNOLOJ DERGS ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (1) TEKNK NOTrrECHNICAL NOTE ELEKTRK ARK FıRıNıNDA TERMODNAMGN KNC YASASıNıN

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

ANADOLU GÜZEL SANATLAR LIsELERI RESIM BÖLÜMÜ MEZUNLARıNıN YÜKSEK ÖGRENIMDEKI BAŞARI DURUMLARı ILE ILGILI BIR DEGERLENDIRME

ANADOLU GÜZEL SANATLAR LIsELERI RESIM BÖLÜMÜ MEZUNLARıNıN YÜKSEK ÖGRENIMDEKI BAŞARI DURUMLARı ILE ILGILI BIR DEGERLENDIRME Haettepe Ünverstes Eğtm Fakültes Dergs 19 : 3242 [20001 AADOLU GÜZEL SAATLAR LIsELERI RESIM BÖLÜMÜ MEZULARıı YÜKSEK ÖGREIMDEKI BAŞARI DURUMLARı ILE ILGILI BIR DEGERLEDIRME A ASSESMET OF THE SUCCESS I HIGH

Detaylı

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*)

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*) Gazosmanpaşa Ünverstes Zraat Fakültes Dergs Journal of Agrcultural Faculty of Gazosmanpasa Unversty http://zraatderg.gop.edu.tr/ Araştırma Makales/Research Artcle JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN: 2147-8848

Detaylı

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu ve Öncelİklerİ

Türkİye İçİn Düşük Karbonlu ve Öncelİklerİ BU RAPOR WWF-TÜRKİYE VE SABANCI ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL POLİTİKALAR MERKEZİ STİFTUNG MERCATOR GİRİŞİMİ NİN İŞBİRLİĞİYLE HAZIRLANMIŞTIR. Türkİye İçİn Düşük Karbonlu KALKINMA Yolları ve Öncelİklerİ WWF-TÜRKİYE

Detaylı

GIDA SEKTÖRÜNDE İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL GRAFİKLERİNİN BİR UYGULAMASI

GIDA SEKTÖRÜNDE İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL GRAFİKLERİNİN BİR UYGULAMASI GIDA SEKTÖRÜNDE İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL GRAFİKLERİNİN BİR UYGULAMASI Aytaç PEKMEZCİ * Özet Kalte kontrol grafkler üreç kontrolü ve yleştrlmende öneml br yere ahptr. İşletmelerdek ürünlern kalte düzeylernn

Detaylı

Namık Kemal Üniversitesi Çorlu Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Stratejik Planı. Sürüm no 1.2

Namık Kemal Üniversitesi Çorlu Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Stratejik Planı. Sürüm no 1.2 Namık Kemal Ünverstes Çorlu Mühendslk Fakültes Makne Mühendslğ Bölümü Stratejk Planı Sürüm no 1.2 Tekrdağ, Ocak İçndekler lsteler 2 3. Sunuş... 5 4. Grş... 6 5. Yönetc Özet... 9 6. Kurumsal Değerlendrme

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:305-63X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs 008 () - TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Başlığın Boru Hattı Etrafındak Akıma Etks Ahmet Alper ÖNER Aksaray Ünverstes, Mühendslk

Detaylı

i. ARASTiRMANiN AMACi GIRIs Yrd.Doç.Dr. Gönen DÜNDAR Yönetim, Yil 12, Sayi 39, Mayis - 2001,5.5-16

i. ARASTiRMANiN AMACi GIRIs Yrd.Doç.Dr. Gönen DÜNDAR Yönetim, Yil 12, Sayi 39, Mayis - 2001,5.5-16 Yönetm, Yl 12, Say 39, Mays - 2001,5.5-16 ISLETME EGITIMI ALAN ÖGRENCILERIN FINANS ALANINDA KARIYER YAPMA EGILIMLERINI ETKILEYEN FAKTÖRLERIN BELIRLENMESINE.... YONELIK BIR ARASTIRMA: tü. ISLETME FAKÜLTESI

Detaylı

= P 1.Q 1 + P 2.Q P n.q n (Ürün Değeri Yaklaşımı)

= P 1.Q 1 + P 2.Q P n.q n (Ürün Değeri Yaklaşımı) A.1. Mll Gelr Hesaplamaları ve Bazı Temel Kavramlar 1 Gayr Saf Yurtç Hâsıla (GSYİH GDP): Br ekonomde belrl br dönemde yerleşklern o ülkede ekonomk faalyetler sonucunda elde ettkler gelrlern toplamıdır.

Detaylı

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ III. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 16-18 Eylül 2010, ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, Eskşehr AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ Davut ÇIKRIKCI * Yavuz YAMAN Murat SORGUÇ

Detaylı

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER Akdenz İ.İ.B.F. Dergs (21) 2011, 17-45 ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER PREVALENCE AND SOCIOECONOMICS DETERMINANTS OF ADULTS OBESITY IN ANTALYA Arş. Gör. F.

Detaylı

BETONARME YAPI TASARIMI

BETONARME YAPI TASARIMI BETONARME YAPI TASARIMI DEPREM HESABI Doç. Dr. Mustafa ZORBOZAN Mart 008 GENEL BİLGİ 18 Mart 007 ve 18 Mart 008 tarhler arasında ülkemzde kaydedlen deprem etknlkler Kaynak: http://www.koer.boun.edu.tr/ssmo/map/tr/oneyear.html

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERiNE

KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERiNE KAMU YÖNETIMINDE INSANGOCO PLANLAMASININ KURAMSAL TEMELLERI OZERNE M. Kemal ÖKTEM ılı! İnsangücü planlamasına lşkn yaklaşımlar ve görüşlern br bütünlük çersnde ortaya konablmes çn, bu yazıda nsangücü planlamasının

Detaylı

2.7 Bezier eğrileri, B-spline eğrileri

2.7 Bezier eğrileri, B-spline eğrileri .7 Bezer eğrler, B-splne eğrler Bezer eğrler ve B-splne eğrler blgsaar grafklernde ve Blgsaar Destekl Tasarım (CAD) ugulamalarında çok kullanılmaktadır.. B-splne eğrler sadece br grup ver noktası çn tanımlanan

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER Hazırlayan İsmal ŞENTÜRK İktsat Ana Blm Dalı Yüksek Lsans Tez Danışman

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

10. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

10. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ KASIM EKİM Ay Hafta Ders saati KAZANIMLAR KONULAR 1 3 Yer şekilleri Ve Kayaçlar A.10.1. Kayaçların özellikleri ile yeryüzü şekillerinin oluşum süreçlerini ilişkilendirir. 2 3 Yer şekilleri Ve Kayaçlar

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği Türkye Cumhuryet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI Kalte Artışları ve Enflasyon: Türkye Örneğ Yavuz Arslan Evren Certoğlu Abstract: In ths study, average qualty growth and upward

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI FİRMA ÇEŞİTLENDİRMESİNİN FİRMA DEĞERİ, RİSKİ VE PERFORMANSINA ETKİLERİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Emel YÜCEL DOKTORA TEZİ

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

İTÜ LİSANSÜSTÜ DERS KATALOG FORMU (GRADUATE COURSE CATALOGUE FORM)

İTÜ LİSANSÜSTÜ DERS KATALOG FORMU (GRADUATE COURSE CATALOGUE FORM) Dersn Adı İTÜ LİSANSÜSTÜ DERS KATALOG FORMU (GRADUATE COURSE CATALOGUE FORM) Course Name Yapımda Güenlk Yönetm Constructon Safety Management Kodu (Code) PYY512 Lsansüstü Program (Graduate Program) Dersn

Detaylı

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi Uluslararası Alanya İşletme Fakültes Dergs Internatonal Journal of Alanya Faulty of Busness Yıl:2014, C:6, S:2, s. 45-54 Year:2014, Vol:6, No:2, s. 45-54 Kayser dek Özel Hastanelerde Malyet Etknlğnn Ver

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs, Clt 0, Sayı 3, 04, Sayfalar 85-9 Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs Pamukkale Unversty Journal of Engneerng Scences PREFABRİK ENDÜSTRİ YAPIARININ ARMONİ

Detaylı

Harita 12 - Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası

Harita 12 - Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası AFET YÖNETİMİ Kütahya ve çevresi illeri yoğun deprem kuşağında olan illerdir. Bu çevrede tarih boyunca büyük depremler görülmüştür. Kütahya ve çevre iller doğal afet riski taşıyan jeolojik ve topografik

Detaylı

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ

Detaylı

Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Neonatal Tetanozun Dağılımının Belirlenmesinde Kullanımı

Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Neonatal Tetanozun Dağılımının Belirlenmesinde Kullanımı TAF Preventve Medcne Bulletn, 2009: 81 Araştırma/Research Artcle TAF Prev Med Bull 2009; 81:59-68 Coğraf Blg Sstemlernn Neonatal Tetanozun Dağılımının Belrlenmesnde Kullanımı [Usng Geographc Informaton

Detaylı

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi SDÜ Orman Fakültes Dergs SDU Faculty of Forestry Journal 2011, 12: 110-114 Araştırma makales/research artcle Ege Bölges orman şletmelerndek orman mühends dağılımının Atknson endeks le değerlendrlmes İsmal

Detaylı

Namık Kemal Üniversitesi Çorlu Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Stratejik Planı

Namık Kemal Üniversitesi Çorlu Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Stratejik Planı Namık Kemal Ünverstes Çorlu Mühendslk Fakültes Makne Mühendslğ Bölümü Stratejk Planı Sürüm no 1.0 Tekrdağ, Şubat Đçndekler lstes Yönetc Özet... 5 Grş... 8 Rehber... 9 Resm yazı... 9 1. Kapak... 9 2. Đçndekler,

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERİNE SiNCAN

TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERİNE SiNCAN T.C SİNCAN KAYMAKAMLIGI lçe Mll Eğtm Müdürlüğü Sayı : 34203882/30-36676 / ~I\)'~...L Ql/03/203 Konu : Resm Yarışması TÜM OKUL MÜDÜRLÜKLERİNE SNCAN İlg: 26.0.20 ı 3 tarhl ve 36676 sayılı yazısı İl Mll Eğİtm

Detaylı