Seçvan Havzasının batı, Tibet platosunun doğu kenarını oluşturan dağların en yüksek zirvesi 7590 m erişen Minyak Gonkkar

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Seçvan Havzasının batı, Tibet platosunun doğu kenarını oluşturan dağların en yüksek zirvesi 7590 m erişen Minyak Gonkkar"

Transkript

1 Çin Ling dağlarının batı ucundan itibaren Orta ve doğu Asyayı ayıran sınır çizgisi güneye doğru uzanır. Tibet platosunun doğu eteklerini takibederek Kızıl Havzaya (Seçvan havzası, Sichuan) kadar gelir. Fakat sınır, kızıl havzanın batı etekleri boyunca güneye doğru uzanırken Havzayı Asyaya bırakır. Kızıl Havza, tabanı m ler arasında değiģen etrafı yüksek dağlarla çevrili bir sedimantasyon havzasıdır. Havzanın temeli prekambriene ait eski bir kıta çekirdeğidir. Tektonik hareketler nedeniyle faylanarak blok halinde çöken bu alanda I. Zamandan baģlamak üzere kuvaternere kadar daima sedimantasyon olmuģtur. Havzanın batı kenarında Tibet platosuna sınır olduğu kesimde hala aktif olan diri bir fay vardır. Bu fay zaman zaman çok Ģiddetli ve yüksek sayıda can kaybına sebep olan depremlere yol açar. Elimizdeki jeolojik bilgilere göre havza tabanı Tibet platosunun altına doğru dalmaktadır. Tibet platosu havzanın batı kenarında aniden yükselir. Havza tabanının 500 m rakımında olmasına karģın, havzanın batı kenarını sınırlayan dağlarda yükselti 7590 m ye eriģir (Minyak Gongkar, Minya Konka, Gonga Shan) ). Seçvan Havzasının batı, Tibet platosunun doğu kenarını oluşturan dağların en yüksek zirvesi 7590 m erişen Minyak Gonkkar Yang Çe nehri kızıl havzayı kateder.. Nehir havzaya dahil olurken ve havzadan çıkarken derin boğazlar oluģturur. YaklaĢık yüzölçümü km² kadar olan Kızıl Havzada nemli subtropikal bir iklim

2 hüküm sürer. KıĢlar ılıman ve az yağıģlı yazlar ise sıcak ve yağıģlıdır. Bu bir nevi muson iklimidir. Bu iklime çin musonu adı da verilir. Çok önemli bir ziraat sahası olan Kızıl havzanın en önemli Ģehri, havzanın batı kenarına yerleģmiģ bulunan Çengtu (Chengdu), (30 40 N enleminde), Ģehridir. Kızıl havzadan güneye doğru inmeye devam eden sınır çizgisi Yang çe nehrinin batı kenarındaki dağları (Taliang Shan) takibederek Kunming Ģehri yakınlarına kadar gelir. Kunming Ģehrini dıģta bırakan sınır burada Songkoi (Roter Fluss, Kızıl nehir) nehrinin kaynağına ulaģır ve bu noktadan itibaren kuzey-kuzeybatıya doğru uzanan dağ sıralarını takiben Himalaya dağlarının doğu ucuyla birleģir. Sonra Batıya doğru Himalaya dağlarının su bölümünü takibeder. Himalayaların doğu ucu ile Songkoi nehrinin kaynağı arasındaki kesimde Orta Asya, Güneydoğu Asya ile komģu olmuģ durumdadır. Ancak Dağların birbirine paralel sıkıģık, dar ve yüksek sıralar halinde bulunduğu bu kesimde Orta Asyanın sınırını belirlemek çok güçtür. Fakat yukardaki satırlarda belirlenen sınır gerçeğe en yakın olanı olarak kabul edilebilir. Orta Asyadan Güneydoğu Asyaya geçiģ bölgesi olan bu kısımda yeralan dağlar Alp orojenezi ile teģekkül etmiģ genç dağlardır ve o sisteme bağlıdır. Hindistan eski kütlesi ile Çin eski kütlesi (Seçuan masifi) arasında sıkıģmıģlardır. Ancak iki kütlenin birbirine doğru yaklaģma hareketleri çok Ģiddetli cereyan ettiğinden sıkıģık kıvrımlar teģekkül etmiģtir. Bu kesimde dikkat edilmesi gerekli bir husus Yang Çe baģta olmak üzere Mekong, Saluen, Iravadi, ve hatta Brahmaputra gibi bir çok önemli akarsuyun kaynaklarını Tibet platosunun doğusundan almıģ olmasıdır. Himalaya dağları Orta Asya ile Güney Asyayı ayıran kesin bir doğal sınırdır. Bir yay çizerek doğu batı doğrultusunda 3000 km kadar devam ederler. Silsilenin geniģliği bazı kesimlerde 360 km yi bulur. Dünyanın en yüksek zirvesi bu dağ silsilesinin üzerinde yeralır (Everest 8848 m). Himalayalar üzerinde 7000 m yi geçen ve 8000 m ye yaklaģan bir çok zirve vardır. Alp orojenezi sırasında Hindistan eski kütlesi ile Tarım eski kütlesi arasındaki sedimentlerin Ģiddetle sıkıģması neticesinde oluģmuģtur. Himalayalar kabaca birbirine paralel iki sıra halinde takib edilirler. Güneydeki sıra esas Himalayaları teģkil eder. Kuzeyde buna parale olan ikinci bir sıra vardır. Bunlar Transhimalayalardır. Karakurum dağları da Transhimalayalardan sayılırlar. Birbirine paralel bu iki kuģağı doğuya doğru akan Brahmapura ve batıya doğru akan Ġndüs akarsularının vadileri ayırır.

3 Şekil: Himalaya sıradağlarının en yüksek zirvesi Everest in kuzey yüzünün görünüşü (8848 m, N, E). Everest tropikal kuşak içinde yeralmaktadır. Himalayaların kuzey sıraları Çine bağlı Tibet ülkesi sınırları içinde yeralır. Himalayalar üzerinde iki de bağımsız devlet vardır. Bunlar Bhutan ve Nepaldir. Nepal ve Bhutan arasına sıkıģmıģ durumdaki küçük Sıkkım Prensliği 1975 yılında Hindistan tarafından iģgal edilmiģ ve otonom bir bölge olarak Hindistana bağlanmıģtır. Himalaya dağlarının bir kesimi Hindistan sınırları içinde kalırken, batı ucu KeĢmire, Karakurum sıraları ise Pakistana aittir. Karakurum dağları Himalaya dağları ile beraber Alp orojenezi sonucunda oluģmuģtur. Ġki dağ sırası birbirine paraledir. Arada Ġndüs vadisi yeralır. Karakurum dağları Himalayalardan sonra dünyanın en yüksek zirvelerini üzerinde bulunduran bir sıradağdır. Dağın üzerinde 7000 m yi geçen bir çok zirveden baģka K2 adıyla anılan 8611 m yüksekliğinde dünyanın en yüksek zirvelerinden biri vardır. Tıpkı Himalayalarda olduğu gibi bu dağlarda 5000 m den itibaren nival kat baģlar. Çok sayıda vadi buzulu, takke buzulu ve sirk buzlu, sirk gölleri mevcuttur. Daha önceki satırlarda da değinildiği gibi Karakurum dağları Keşmir adı verilen bölgede veya ülkede bulunur. KeĢmir Tibet platosunun sanki batıya doğru bir devamıdır. Yüksek bir ülkedir. Halkı ezici çoğunlıkla müslümandır. Hindistanın Ġngilizler tarafından yönetildiği

4 dönemde KeĢmir bir Emirlik halinde Hindistana bağlıydı. Ġngilizler 1947 yılında Hindistandan çekilirken ülkeyi Müslümanlar ve Hindular arasında böldüler. Müslümanlar Pakistan denilen devleti kurdu. Fakat KeĢmir Pakistana bağlanmadı. Hindistan burada hak iddia etti. Neticede iki ülke arasında savaģ çıktı ve KeĢmirin kuzey bölümünü Pakistan güney Bölümünü Hindistan iģgal etti. KeĢmir meselesi yüzünden Pakistan ve Hindistan arasında 4. kez 1999 da bir savaģ daha çıktı. ġu anda her iki ülke BM nin 1949 da çizdiği ateģkes hattına uymaktadır. Ancak 1962 yılında Çin keģmirin doğu bölümünü (Aksai Çin) iģgal etmiģtir. Neticede km² kadar olan KeĢmir toprağı bu gün Hindistan, Pakistan ve Çin arasında bölüģülmüģ durumdadır. Himalayalar batıda Karakurum dağları vasıtasıyla Hindukuş dağlarına bağlanır. Fakat sınır Himalayaların Ġndüs nehrinin güneyinde kalan sıraları üzerinden geçtiği için Gerek KeĢmir bölgesi ve gerekse Karakurum dağları Orta Asyaya dahil olarak kabul edilirler. Orta Asya sınırı HindukuĢ dağlarının su bölümünü takibederek Ġranın Kopet dağları üzerinden Hazar denizi kıyılarına ulaģır. HindukuĢ dağları yüksek dağlar olup alp orojenezi ile oluģmuģlardır. (en yüksek zirvesi Afganistanın Vahan bölgesinde Pakistan sınırında Tirih Mir 7708 m). HindukuĢlar doğu kesimlerinde iki kol halindedirler. Bir kolu Karakurum dağlarına bağlanan HindukuĢların güney kolu esas Himalayalara bağlıdır. HindukuĢların Karakuruma bağlanan kolları aynı zamanda Pamir platosunun güney duvarını oluģturur. HindukuĢlar 1200 km boyunca anahatlarıyla kuzeydoğu-güneybatı istikametinde uzanan yüksek sıradağlardır.5000 m nin üstünde kalan kesimleri nival bölgedir. Vadi buzulları, sirkler ve sirk gölleri mevcuttur. HindukuĢlar Orta Asya ile Güneybatı Asyayı ayıran doğal sınırın bir kısmını oluģturur. Bu nedenle Afganistanın kuzey kesimleri Orta Asyaya dahil edilir. Orta Asya Bu kesimde Güneybatı Asya ile komģudur. Çizilen bu sınıra göre Afganistanın Bir kesimi orta Asya sınırları içinde kalırken diğer kesimi (güney Afganistan) Güneybatı Asyaya dahil olur. Ġndüs nehrinin batısında buluna Belucistan dağları ise Güneybatı Asyayı Güney Asyadan ayırır. HindukuĢ dağları güneybatıya doğru Guh i Baba ve Sefid Guh (Propamisus) dağları ile devam ederler.. Her iki silsileyi Kabil suyu ayırır. Kabil suyu Ġndüs nehrinin bir koludur. Kabil suyunun vadisi aynı zamanda Afganistan içlerine sokulan doğal bir yol güzergahıdır. PeĢaver üzerinden Kabil suyu vadisini takibederek gelen yol Hayber geçidinden geçerek Kabil havzasına ulaģır. Yol kuzeye doğru devam eder ve Salang geçidinde (3878 m) HindukuĢları aģar ve Orta Asya geçilmiģ olur. HindukuĢları aģtıktan sonra Bağlan Ģehrinden geçen yol Mezar-ı ġerif Ģehrine gelir. Daha sonra Belh üzerinden Özbekistanın Tirmiz Ģehrine

5 ulaģır. Hayber geçidi Tarihi Hindistan -Orta Asya yolunun baģlangıcı sayılır ve HindukuĢlar da Asyanın iki bölgesini birbirinden ayıran kesin doğal sınırlardır. HindukuĢlar üzerinde bir çok doğal geçit bulunmasına rağmen yüksek geçitler olduğundan tarihi devirlerde geçiģler binbir zorlukla olmuģtur. Daha batıda Kopet (Kopeh) dağları (Kutşen 3191 m). Orta Asyanın sınırını çize. Bu dağlar orta asyayı güneybatı Asyadan ayırır. Kopet dağları doğuda Sefid Guh (veya Propamisus, Siyah Bubak) dağlarına bağlanırlar. Kopet dağları kuzeybatıya doğru biraz alçalarak Balkan (Balhan) dağları (1860 m) adı altında devam ederler ve Hazer Denizi kıyılarında son bulurlar. Bu bölgede Orta Asyanın sınırı gayet net gibi görünmekle beraber detaylı bir inceleme bazı durumların açıklığa kavuģturulmasını icabettirir. Çünkü Kopet dağlarının güneyinde onlara paralel olarak uzanan ikinci bir dağ sırası daha bulunur (Aladağ 3048 m, Binalud dağı 3211 m). Ġkisi arasına Atrek ve Keşef Rud akarsularının vadileri yerleģmiģtir. Atrek ırmağı batıya doğru akarak Hazar denizine dökülür. Keşef Rud ise doğua doğru akarak Herirud ırmağına karıģır. Herirud ırmağı da kuzeye doğru akarak Karakum çölünde kaybolur. Üzerinde durulan bu bölge beģeri bakımdan Turani unsurların ağır bastığı bir bölgedir. Bu bakımdan Orta Asyaya dahil edilmesi düģünülebilir. Bu takdirde de sınır güneydeki sıraların yani Binalud ve Aladağın üzerinden geçerek Atrek ırmağı ağzında Hazar denizine kavuģur. II-Orta Asyanın Coğrafi Bölgeleri Orta Asya kendi içinde doğal olarak Batı Orta Asya ve Doğu Orta Asya (Yukarı asya, Haute asia) olarak ikiye ayrılmıģ durumdadır. Bu üniteleri birbirinden ayıran sınır. HindukuĢ ve Himalayaların kesiģtiği noktadan baģlar. Pamir platosunun doğu kenarını takibederek kuzeye uzanır ve Tanrı Dağlarına eriģir. Bu dağların su bölümünü Ġli ırmağının kaynağına kadar takibeder (buna göre Tanrı dağlarının kuzey yamaçları batı, güney yamaçları doğu Orta Asyaya ait olur). Daha sonra kuzeybatıya döner. Borohoro dağları ve Çungarya Aladağlarının su bölümünü takibeder. Alagöl çöküntüsünü batı Orta Asyaya bırakır ve Tarbagatay dağlarına geçer. Kuzey doğuya doğru uzanır ĠrtiĢ nehrini keser, Zaysan gölünü batıya bırakarak Altayların Biyeluha (Beluha) zirvesinde (4560 m) Kuzey Asya sınırına kavuģur. Kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanan ve jeomorfolojik oluģumlara dayanan bu nazari hat böylece Orta veya Merkezi Asyayı ikiye bölmüģ olur. Bu bölümleme sadece fiziki coğrafya unsurlarına değil, tarihi ve beģeri gerçeklere de uygun düģmektedir. II.1--Batı Orta Asya Avrupaya, yani Doğu Avrupaya çok açık bir bölgedir. Tüm, batı Orta Asya halkları (ki

6 bunların ekseriyetini Türk boyları teģkil eder), batıya yürüyüģlerinde Hazar ile Urallar arasında bulunan "Kavimler Kapısı"ndan geçerek Karadenizin kuzeyine inmiģlerdir. Fiziki coğrafya Ģartları Orta Asyalı kavimlere batı istikametini göstermektedir. Çünkü kuzeyde Sibirya, doğuda Çin, güneyde Çöller, yüksek ve buzullu platolar ile Himalaya silsilesi vardır. Orta Asyalı kavimler Çini zaman zaman istila etmiģ olmalarına rağmen doğuya Çine doğru gitmek onlar için çok fazla cazip olmamıģtır. Kuzeyin Tayga adı verilen uçsuz bucaksız ormanları ve soğuk iklimi Orta Asyalı milletleri kuzey yönüne gitmekten genellikle alıkoymuģtur. Güney istikametine giden yollar üzerinde ise Gobi, Taklamakan gibi çöller, Tibet, Pamir gibi yüksek ve soğuk platolar ile Dünyanın en yüksek silsileleri olan Himalayalar bulunuyordu ve bu engelleri aģmak binbir müģkülatla doluydu. Halbuki batı yönünde Hazar kıyıları ile Ural dağlarının güney ucu arasındaki steplerle örtülü düzlükler atlı kavimler için geçilmesi en kolay olan sahalardı. Üstelik batıya doğru gidildikçe Ģartlar daha da iyileģiyor otlaklar daha yeģil ve daha gür hale geliyordu. Ural ve Volga nehirlerinin geçilmesi pek problem teģkil etmiyordu. Bu engeller aģılınca Orta Asyalı kavimler kendilerini dünyanın en iyi otlakları olan pontik stepler sahasında buluyorlardı. Tarih bunu ispat eden olaylarla doludur. Doğu Avrupa etnisite bakımından bu sebepten daima doğudan gelen kavimlerce beslenmiģtir. Söz konusu bu etkileri doğu Avrupa milletlerinin etnik çizgilerinde görmek her zaman mümkündür. Büyük Rusların ablak çehreleri ve brakisefal özellikleri, Ukraynalılarda görülen göz, burun ve el ayaklarda görülen mongoloid özelikler, Slovaklarda, Polonyalılarda ve hatta kısmen Almanlar ve bazı iskandinayva kavimlerindeki geniģ çehre, küçük burun ve kısık göz özellikleri gibi. Bütün bu durumlar Doğu Avrupa ve batı Orta Asya arasında çok güçlü antropolojik iliģkilerin bulunduğunu göstermektedir. Bu sebeple Tuna ve Vistül ağızları arasına çekilen hattın doğusu (Ġskandinavya bölgesini dıģta bırakmak suretiyle) ve batı Orta Asya, tek bir bölge gibi algılanarak Avrasya adı altında bütünleģtirilmiģtir. Batı Orta Asyada bugün, halkının çoğunluğu veya tamamı Türk olan Cumhuriyetler vardır. Bu bölgenin tarihi ismi Batı Türkistandır.veya Batı Türkili dir. Batı ve Doğu Türkistan beraberce Türkeli veya Türkili olarak adlandırılırlar. El veya il kelimesi türkçede coğrafi bir mekan parçasını (bölge) ifade eden bir kavramdır. Tablo. Batı Orta Asya Sınırı içinde bulunan Ġdari Üniteler Adı yüzölçümü nüfusu başkenti Ekonomisi

7 ALTAY * Barnaul GORNO ALTAY** Gorno Altajsk KAZAKĠSTAN Astana KIRGIZĠSTAN BiĢkek KURGAN* Kurgan NOVOSĠBĠRSK* Novosibirsk Sanayi faliyetleri OMSK* Omsk Ziraat ÖZBEKĠSTAN TaĢkent TACĠKĠSTAN DuĢanbe TJUMEN* Tjumen Sanayi faaaliyetleri TÜRKMENĠSTAN AĢkabat toplam * Rusya Federasyonuna Ait Yönetim Birimleri ** Özerk Cumhuriyet Çizilen sınrlar içinde yeralan yukardaki ünitelerden bağımsız baģ cumhuriyetlerin toplam yüzölçümü km² dir. Buna Rusyaya bağlı idari birimler de ilave edildiğinde yüzölçümü km ² ye çıkar. Bu durumda Batı Orta Asyanın yüzölçümünün 5 milyon km ² ye yaklaģtığı görülür. Batı Türkistanda, 2,7 milyon km² gibi büyük bir yüzölçümüne sahip Kazakistan en önemli devlettir. Bir kısım toprakları Ural nehrinin batısında, Volga kıyısına kadar uzanır. Bu devletin kuzey sınırı, tayga -step sınırıyla uyuģmaktadır. Özbekistan, bir Maveraünnehir ülkesi olarak ortaya çıkar. Türkmenistan bir çöl (Karakum çölü) ve bozkırlar ülkesidir. Kırgızistan, Tanrı dağlarının batı kesimi üzerinde yeralır. Tacikistan ise Pamir platosunu kapsayan bir ülkedir. Rusyanın kurgan Tjumen, Omsk ve Novosibirsk gibi bazı vilayetleri (oblast),step sahasında yeraldıklarından dolayı kısmen Batı Orta Asyaya dahil sayılırlar. Yine Rusya Federasyonuna bağlı olan Altay ili ve Gorno Altay Özerk Cumhuriyeti de Batı Orta Asya sınırları içinde yeralır. Batı Orta Asyayı kendi içinde Ģu alt bölgelere ayırmak mümkündür. II. I 1-Kuzey Kazakistan veya Büyük Tatar stepi (Kırgız stepleri) Batıda Urallar doğuda Altay dağları güneyde Kazakistan EĢiği kuzeyde ise tayga ile

8 sınırlanmıģ olan ve çok geniģ alanlara yayılmıģ step alanına Büyük Tatar Stepi denir. Burası jeolojik olarak II ve III.zaman tabakalarından meydana gelen yapısal bir düzlük ( platform), jeomorfolojik olarak ise bir ovadır. Bölgede hüküm süren iklimin özelliklerini ortaya koyabilmek amacıyla Astana istasyonunun verilerinden faydalanılacaktır. Astana 51 N, 71 E, yükselti 357 m Aylar yıllık Sıcaklık C YağıĢ (mm) Astanada Temmuz en sıcak aydır ve ortalaması 21 C dir. Bu durum yazların fazla sıcak geçmediğini gösterir. Ocak ve ġubat ise en soğuk aylardır. Ortalamaları -16 C derecedir. Yani kıģın sıcaklıklar çok düģmekte ve dondurucu soğuklar olmaktadır. Bulunulan enleme göre yazların sıcak geçmesi kıģların ise çok soğuk geçmesi ve aradaki sıcaklık amplitüdünün (termik genlik) 37 C yi bulması burada kontinental bir sıcaklık rejiminin hakim olduğunu bize göstermektedir. Bu durum havanın nisbi nem derecesinin düģüklüğünden kaynaklanır. KıĢın bu bölge stabil bir hava kütlesi olan Sibirya antisiklonunun yerleģme sahasıdır. Havalar ancak mayısta ısınmaya baģlar. Mayıs ilkbahar ayıdır. Haziran Temmuz ve Ağustos yaz aylarıdır. Eylül sonbahardır. Ekimde kıģ mevsimi baģlar ve 6 ay devam eder. Görülüyorki ilkbahar ve sonbahar mevsimleri iyice kısalmıģ, kıģ mevsimi ise çok uzamıģtır. Yaz mevsimi vardır fakat pek sıcak değildir. Tüm bunlar karasal iklimin sıcalık rejimine has özelliklerdir. Kuzey Kazakistan veya Büyük Tatar steplerinde yağıģların az olduğunu Astananın yıllık yağıģ değerinden anlıyoruz. Astananın yıllık yağıģı 300 mm civarındadır. Bu yağıģ değeri çöl iklimini ayırma kriteri olan 250 mm ye yakındır. Fakat bu az yağıģın aylara oldukça düzenli bir Ģekilde dağıldığı görülür. Tamamen kurak ve aģırı yağıģlı bir ay yoktur. YağıĢlar her mevsimde düģmektedir. Yaz mevsimi diğerlerine göre daha fazla yağıģlıdır. KıĢ mevsimi ise daha az yağıģlıdır. Bu özellikler karasal (kontinental) iklim yağıģ rejimine has özelliklerdir. KıĢın Sibirya antisiklonunun bu bölgeye yerleģmesi ve uzun zaman kalması yağıģ getiren siklonik hava tiplerinin sahaya sokulmasını önlemektedir. YağıĢlar kar halinde düģmekte ve bu ince kar örtüsü uzun zaman yerde kalmaktadır. Toprak donmaktadır. Yazın ise bir miktar konveksiyon karakterli yağıģlar olmaktadır. YağıĢların mevsimlere düzenli dağılması bu bölgeyi çöl olmaktan kurtarmakta ve tüm yıl yeģilliğini koruyan bir stepin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Yetersiz yıllık yağıģ miktarı sahada orman örtüsünün geliģmesine engel olmaktadır. Bu iklim Ģartları göz alabildiğine uzanan düzlüklerin doğal meralar olan steplerle örtülmesini

9 sağlamakta ve hayvancılığın temellerini oluģturmaktadır. Ġklim Ģartlarının buğday ziraatine de elveriģli oluģu doğal meraların tarlalara dönüģtürülmesinde baģlıca etken olmuģtur.bu sebeplerle Kazakistan büyükbaģ hayvancılık ve buğday üretimi bakımından önde gelen bir ülkedir. -hidroğrafya Orta Asyanın genel karakterinin aksine olarak Kuzey Kazakistan Stepleri bölgesi hidroğrafya bakımından bir açık havzadır. Sularını Kuzey Buz Denizine yollar. Topoğrafik eğimin azlığı, düzlüklerin hakimiyeti, bulunulan enlem icabı buharlaģmanın Ģiddetli olmaması yıllık yağıģ miktarının düģüklüğüne rağmen (300 mm civarında) bölgenin akarsular ve göller bakımından zengin olmasını sağlamıģtır. Bu nedenle coğrafi peyzajda steplerin ortasında kıvrıla kıvrıla ve ağır ağır akan, kenarları boyunca ağaç topluluklarının uzandığı akarsular ile, yayvan çanaklara yerleģmiģ irili ufaklı sayısız göller ve bataklıkların göze çarpar. Kuzey Kazakistan steplerini Obinin büyük kolu İrtiş nehri akaçlar. Bu geniģ step bölgesine irtiģ üç kol halinde yayılmıģtır. En batıdaki Tobol koludur. Ortadaki İşim doğudaki ise İrtiş akarsuyudur. Tobol akarsuyu (1591 km, yıllık ortalama debi 805 m³/sn) ) Ural dağlarının güneydoğu ucundaki platolardan doğar. Kuzeye doğru akar bu sırada Kustanay ve Kurgan Ģehirlerinden geçer, stepleri ve Taygayı kateder, ĠrtiĢ ile birleģir. KavĢak noktasında Tobolsk Ģehri kurulmuģtur. Tobol ırmağının aģağı çığırında 437 km lik bir kesimde nehir ulaģımı yapılır. Tobol nehri Kazakistan ve Rusya federasyonu arasında paylaģılmıģtır. Nehir ulaģımı daha çok Rusya federasyonu içinde kalan kesimdedir. Obi sistemine dahil olan ve Tobolun doğusunda yeralan İşim (Esil) nehri Kazakistan eģiği adı verilen yükseltilerden doğar. Bir müddet batıya doğru akar. Bu sırada Kazakistanın yeni baģkenti Astana (Akmolinsk, Zelinograd, Akmola) Ģehrinin içinden geçer. Daha sonra kuzeye döner ve Kazakistan sınırları dıģında (Rusya Federasyonu sınırları içinde) ĠrtiĢ nehrine kavuģur. Uzunluğu 2450 km kadardır. Yıllık Ortalama debisi 56 m 3 /sn dir. Yukarı ve orta çığırlarında kendi adıyla anılan stepleri kateder. AĢağı çığırında tayga içinden geçer. AĢağı kesimi ulaģıma elveriģlidir. ĠĢim nehri üzerinde Kazakistana ait Petropavloks Ģehri ile Rusyaya ait ĠĢim Ģehirleri yeralır.

10 Kazakistanın başkenti Astana da bir cami. Kuzey Kazakistan steplerinin doğusunda ĠrtiĢin esas kolu yeralır. Kaynaklarını Büyük Altaylardan veya Moğolistan Altaylarından alır. Birkaç kol da kuzey Altaylardan gelir. Büyük Altaylardan gelen kolun adı Kara ĠrtiĢdir. Kara irtiģ tektonik bir olukta kuzeybatıya doğru akar. Bu tektonik oluk Tarbagatay ile Altay dağları arasındadır. Kara irtiģ önce Zaysan gölüne dökülür. Bu göl bir tatlı su gölüdür (1860 km², maksimum derinlik 15 m). Balıkçılık bakımından önemlidir (Hucho taimen syn:salmo fluvialitis, Brachymystax lenox syn: salmo coregonoides). Evvelce Zaysan gölü ayağı ĠrtiĢ nehrinin kaynaklarını oluģturuyordu. Gölden çıkan bu akarsu üzerine 1960 yılında Buhtarma Barajı inģa edildi. Bunun bir neticesi olarak baraj gölü ile zaysan gölü birleģti ve zaysan gölünün su düzeyi biraz yükseldi.

11 Obi ve kolları (Tobol, İşim, İrtiş) ĠrtiĢ kuzeybatıya doğru devam eder. Semipalatinsk (Semey), Pavlodar, Omsk Ģehirlerinden geçer, ĠĢim ve Tobolu aldıktan sonra kuzeye döner, Hansi-Mansi kasabasının biraz kuzey batısında

12 Semey (Semipalatinsk) şehrinde bir cami-kazakistan Obiye kavuģur. ĠrtiĢin kaynaktan-bu noktaya kadar uzunluğu 4248 km dir. Bu noktadaki Ortalama debisi 1960 m³/sn dir. II-II Kazakistan eşiği Batıda Turgay çukurluğundan doğuda irtiģ nehrine kadar yaklaģık 1600 km uzanur. En yüksek noktası Aksoran 1565 m dir. Bir plato özelliği gösterir. Üzerinde seyrek olarak çam topluluklarına (Pinus cembra, Pinus silvestris) rastlanır. Ancak bu eģik yekpare bir ünite değildir. Batı kesimi bir çöküntü alanı ile diğer kesimden ayrılmıģtır. Batı kesimine Ulutau adı verilir (1133 m). GeniĢliği 600 km civarında olan basık bir jeomorfolojik ünitedir. Kazakistan eģiğinin ortalarından 49 N paraleli geçmektedir. Jeolojik olarak paleozoik yaģlı bir masif olan Kazakistan eģiği bir iklim sınırı oluģturur. Kuzeyinde kuzey Kazakistan stepleri yeralır. Bunlar nemli steplerdir. Güneyinde kurakçıl karakterli ve cılız ot örtülü Güney Kazakistan stepleri ile bazı çöller (Bedpak Dala, Myunkum ) ve Balkaş gölü yeralır. 1-Doğu Orta Asya Çizilen sınırlar dahilinde, tamamen doğu Orta Asyada yeralan tek bağımsız devlet Moğolistandır. Çin Halk Cumhuriyeti Orta Asyada çok geniģ topraklara sahip bir devlettir. Çinliler bir orta Asya milleti olmamalarına karģın tarihi süreç içinde orta Asyada çok büyük araziler ele geçirmiģler buraları kendi yönetimlerine bağlamıģlardır. Biz bugün doğu Orta

13 Asyada Çin Halk Cumhuriyetine bağlı Ģu yönetim birimlerini sayabiliriz. Orta Asyada Çin Halk Cumhuriyetine Bağlı İdari Üniteler Sıra adı İdare merkezi yüzüölçümü (km²) nüfusu özellik Çin Halk Cumhuriyeti Pekin Kansu Lançou * Ġç Mogolistan Huhehot Çinghai Sining * Sinkiang (Doğu Türkistan) Urumçi Uygur Özerk Bölgesi 5 * Tibet Lhasa Seçvan Çengtu ġansi Taiyuan ġensi Sian * Ningsia Hui Yinçuan Müslüman nüfus önemli Görülüyor ki yaklaģık 10 milyon km² kadar bir alana sahip olan doğu Orta Asyanın ¾ üne Çin Halk Cumhuriyeti sahiptir. Çinin Orta Asyadaki arazisi ülke yüzölçümünün yaklaģık yarısını teģkil eder.bu durumda Çini bir Orta Asya (doğu Orta Asya) devleti olarak kabul etmede bir sakınca yoktur. Çinliler Hoangho ve Yangçe taban ovalarında yaģayan insanlardır. Orta Asya topraklarında kendilerine bağlı ünitelerde oturan insanlar Çin kökenli değillerdir. Mesela bugün Çine bağlı bir özerk bölge olan Sinkiang, halkı Türk kökenli (Uygur Türkleri) olan tarihi bir Türk yurdudur. Benzer Ģekilde Tibet Çine bağlı olmasına rağmen halkı Çinli değil Tibetlidir. Çin Tibeti II. Dünya savaģı bitiminden hemen sonra istila etmiģtir. Tibetin statüsü de özerk bölge dir. Ġç Mogolistan özerk bölgesinin ve Ningsia Hui özerk bölgesinin halkları da Çinli değildir. YaklaĢık 7 milyon km² bir alana sahip olan doğu Orta Asyada 240 milyon nüfus barınmaktadır. Bu çizilen sınırlar dahilinde Doğu Orta Asyada ; Moğolistan gibi bir bağımsız devlet ile Çine bağlı 9 idari ünite, Rusya federasyonuna bağlı 2 idari ünite (Tuva Özerk Cumhuriyeti, Çita özerk ili) ve Hindistan, Pakistan ve Çin tarafından iģgal edilmiģ olan KeĢmir olmak üzere 13 siyasal ünite mevcuttur.

14 Doğu Orta Asyada Yeralan Siyasal ve İdari Üniteler Sıra Adı Yönetim Yüzölçümü Nüfusu merkezi 1 MOĞOLĠSTAN 2 DOĞU TÜRKĠSTAN 3 TĠBET 4 ĠÇ MOĞOLĠSTAN 5 NĠNGSĠA HUĠ 6 KANSU 7 ÇĠNGHAĠ 8 SEÇVAN 9 ġansġ 10 SENSĠ 11 TANNU TUVA Kızıl Koyun (TIVA) ÖZERK deve, yak CUMHURĠYETĠ 12 ÇĠTA ÖZERK Çita ĠLĠ 13 KEġMĠR Doğu Türkistan (Sinciang) ve Tibet gibi Çine bağlı ülkeler yeralır. Ayrıca Rusya Federasyonuna bağlı Tuva Özerk Cumhuriyeti, Çita yöneti birimi doğu Orta Asyaya ait sayılır. Büyük Kingan Dağlarının batısında bulunan ve Kerulen nehrinin döküldüğü Dalai Nor veya (Hu Lun Chin ) gölü çevresindeki Barga bölgesi de Çine bağlıdır. Aslında bu bölge Moğolistanın tabii bir parçasıdır. Ayrıca Mogolistan sınırının güneyinde ve ona komģu olan Kansu eyaleti ve Ningsia Hui yönetim birimi, doğu Orta Asyada Çine bağlı olan kesimlerdir. Hoang Ho nun yayı içinde yeralan Çinin ġensi eyaleti (Ordos bozkırı) de doğu Orta Asyaya aittir. Karanlık (Kun Lun) dağları ile Altın ve NanĢan dağları arasında bulunan Çaydam Havzası Tibetin doğal bir parçası iken bugün Çinin, Çinghai adı verilen eyaletini teģkil eder. Çinin Seçuan eyaletinin batı bölümü (Garze ve Aba illeri) de doğu Orta Asyaya dahildir. Doğu Türkistan veya Sinkiang tek bir parça değildir. Güney Altaylar ve Tanrı dağları

15 arasında Çungarya denilen bölge bulunur. Tanrı dağlarının güneyinde ise Tarım Havzası yeralır. Tibet de doğu Orta Asyanın bir birimidir. Karanlık (Kun-Lun Shan), Altın ve NanĢan (Kilian Shan) dağları Tibetin kuzey sınırını çizer. Himalayalar,güney sınırını teģkil eder. KeĢmirin, Himalayaları kuzeyinde kalan kesimi de doğu Orta Asyaya dahildir. Karakurum Dağları bütünüyle KeĢmirdir. Pamirin doğu kenarındaki dağlardan geçen sınır bu platoyu ve Alay dağlarını batı Orta Asyaya bırakır.tanrı Dağları güney etekleri doğu Orta Asyaya dahildir. Ġli kaynağında sınır kuzeybatıya yönelir. Çungarya Aladağları ve Tarbagatay Dağlarından geçerek Altayların batı ucunda kuzey Asya sınırına kavuģur. Bu durumda,tanrı Dağlarının doğu uzantıları doğu Orta Asyaya dahildir. ***

ORTA ASYA. I. Coğrafi Konumu ve Sınırları

ORTA ASYA. I. Coğrafi Konumu ve Sınırları ORTA ASYA I. Coğrafi Konumu ve Sınırları I.1.-Orta Asyanın Matematik Konumu Asya kıtasının ortalarında etrafı genelde yüksek dağlarla çevrelenmiş ve kapalı havza karakterinin ağır bastığı bölgeye Orta

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ İklim Tipleri Dünya da İklim ve Doğal Bitki Örtüsü Dünya da Görülen İklim Tipleri Bir yerde benzer sıcaklık, basınç, rüzgar, nemlilik

Detaylı

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM Türk Dünyası, Türk milletine mensup bireylerin yaşamlarını sürdürdüğü ve kültürlerini yaşattığı coğrafi mekânın tümünü ifade eder. Bu coğrafi mekân içerisinde Türkiye, Malkar Özerk,

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ

BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ BÖLÜM 16 YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GELİŞMESİ TOPOĞRAFYA, YÜKSELTİ VE RÖLİYEF Yeryüzünü şekillendiren değişik yüksekliklere topoğrafya denir. Topoğrafyayı oluşturan şekillerin deniz seviyesine göre yüksekliklerine

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır.

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır. Büyük İklim Tipleri Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi Hisar Okulları İçindekiler Büyük İklim Tipleri... 3 Ekvatoral İklim... 3 Görüldüğü Bölgeler... 3 Endonezya:... 4 Kongo:... 4 Tropikal İklim:...

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

DERS 1. Bölge Sınırlarını Tespiti

DERS 1. Bölge Sınırlarını Tespiti DERS 1 Bölge Sınırlarını Tespiti İster fiziki ve ister beşeri konularda olsun, çalışma yapılacak alanların (havza, yöre, bölüm, bölge) sınırlarının saptanması gerekir. 1-Bir kıtayı ele alabiliriz. Kıtaların

Detaylı

ÜLKELER NEDEN FARKLI GELİŞMİŞLERDİR

ÜLKELER NEDEN FARKLI GELİŞMİŞLERDİR ÜLKELER NEDEN FARKLI GELİŞMİŞLERDİR Ülkelerin Gelişmişliğini Belirleyen Faktörler Coğrafya Öğretmeni Gelişmeyi tek bir ölçütle ifade etmek, ülkelerin ekonomik, sosyal ve siyasal yapılarındaki farklılık

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce İNGİLTERE DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce DİNİ: Hıristiyanlık PARA BİRİMİ: Sterlin 1.

Detaylı

İnce Burun Fener Fener İnce Burun BATI KARADENİZ BÖLGESİ KIYI GERİSİ DAĞLARI ÇAM DAĞI Batıdan Sakarya Irmağı, doğudan ise Melen Suyu tarafından sınırlanan ÇAM DAĞI, kuzeyde Kocaali; güneyde

Detaylı

Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler.

Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler. Rüzgarlar kum çakıl gibi gevşek maddeleri havalandırarak taşımak, zemine çarparak aşındırmak ve biriktirmek suretiyle yeryüzünü şekillendirirler. Rüzgarların şekillendirici etkilerinin görüldüğü yerlerin

Detaylı

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Bölge yurdumuzun güneyinde, Akdeniz boyunca bir şerit halinde uzanır. Komşuları Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu Bölgeleri, Suriye, Kıbrıs

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ DEPREM ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (DAUM) 25 NİSAN 2015 NEPAL-KATMANDU DEPREMİ (M=7.8)

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ DEPREM ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (DAUM) 25 NİSAN 2015 NEPAL-KATMANDU DEPREMİ (M=7.8) DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ DEPREM ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (DAUM) 25 NİSAN 2015 NEPAL-KATMANDU DEPREMİ (M=7.8) 25 Nisan 2015 te (saat 06:11, UT) Nepal de M: 7,8 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

JEOLOJİ İÇ KUVVETLER

JEOLOJİ İÇ KUVVETLER JEOLOJİ İÇ KUVVETLER Enerjisini yerin içindeki mağmadan alan güçlere iç kuvvetler denir. İç kuvvetlerin etkisiyle orojenez, epirojenez, volkanizma ve depremler meydana gelir. İç kuvvetlerin oluşturduğu

Detaylı

SEL KONTROLUNDA AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROL ÇALIġMALARININ ÖNEMĠ

SEL KONTROLUNDA AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROL ÇALIġMALARININ ÖNEMĠ T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SEL KONTROLUNDA AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROL ÇALIġMALARININ ÖNEMĠ Hanifi AVCI Genel Müdür ġubat-2011 SEL AFETĠNĠN SEBEBĠ

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5. Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora

Detaylı

Minti Monti. İlkbahar 2015 Sayı:17 Ücretsizdir. Kızıl Panda

Minti Monti. İlkbahar 2015 Sayı:17 Ücretsizdir. Kızıl Panda Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi İlkbahar 2015 Sayı:17 Ücretsizdir ISSN: 2146-281X Kızıl Panda Himalayalar Yeryüzünün Zirvesi Sıradağlar Doğa Yürüyüşünde Yanına Hangi Malzemeleri Alırsın?

Detaylı

FRANSA. Turizm,Ulaşım,Sanayi. www.sosyal-bilgiler.com

FRANSA. Turizm,Ulaşım,Sanayi. www.sosyal-bilgiler.com FRANSA FİZİKİ ÖZELLİKLERİ Coğrafi konum Yer şekilleri İklimi BEŞERİ ÖZELLİKLER Nüfusu Tarım,Maden Turizm,Ulaşım,Sanayi www.sosyal-bilgiler.com FRANSANIN KİMLİK KARTI Başkenti: Paris Dili: Fransızca Dini:

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) World Climatology

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) World Climatology JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) World Climatology Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 Climate - İklim Geniş sahalarda uzun yıllar hava şartlarının ortalamalarıdır. Hava durumu, anlık hava şartlarını

Detaylı

Türk Dünyası'nın Coğrafyası / Prof. Dr. İbrahim Atalay

Türk Dünyası'nın Coğrafyası / Prof. Dr. İbrahim Atalay Türk Dünyası'nın Coğrafyası / Prof. Dr. İbrahim Atalay Orta Asya, batıda Hazar denizi, kuzeyde Kırgız Bozkırları ve Altay dağları, doğuda Moğolistan ve Çin Halk Cumhuriyetinin batısı (Doğu Türkistan),

Detaylı

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... LYS COĞRAFYA Ödev Kitapçığı 1 (TM-TS) Doðal Unsurlar - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Adý

Detaylı

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA III.BÖLÜM Bu bölümde ağırlıklı olarak Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanan ve Kastamonu yu içine alan Batı Karadeniz Bölümü, Kastamonu ili, Araç

Detaylı

İTALYA. Sanayi,Turizm,Ulaşım

İTALYA. Sanayi,Turizm,Ulaşım İTALYA FİZİKİ ÖZELLİKLERİ Coğrafi konum Yer şekilleri İklimi BEŞERİ ÖZELLİKLERİ Nüfusu Tarım ve hayvancılık Madencilik Sanayi,Turizm,Ulaşım İTALYANIN KİMLİK KARTI BAŞKENTİ:Roma DİLİ:İtalyanca DİNİ:Hıristiyanlık

Detaylı

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU AKÇAKALE KÖYÜ (MERKEZ/GÜMÜŞHANE) 128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 2016 AKÇAKALE KÖYÜ-MERKEZ/GÜMÜŞHANE 128 ADA 27 VE 32 NUMARALI PARSELLERE

Detaylı

KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER

KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER 392 4. Ünite KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER 1. Bölge Kavramı... 146 2. Bölge Sınırları... 148 Konu Değerlendirme Testi-1... 151 145 Bölge Kavramı 393 394 BÖLGE NEDİR? Yeryüzünde doğal, beşeri ve ekonomik

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Başak Karakuş 9A COĞRAFYA PERFORMANS ÖDEVİ HİSAR OKULLARI

Büyük İklim Tipleri. Başak Karakuş 9A COĞRAFYA PERFORMANS ÖDEVİ HİSAR OKULLARI Büyük İklim Tipleri Başak Karakuş 9A COĞRAFYA PERFORMANS ÖDEVİ HİSAR OKULLARI İçindekiler BÜYÜK İKLİM TİPLERİ... 3 SICAK İKLİMLER... 4 1) Ekvatoral İklim... 4 Görüldüğü Yerler Bölgeler... 4 Endonezya...

Detaylı

Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti Bilgi Notu

Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti Bilgi Notu Tartışma Metinleri 1001 Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti Bilgi Notu Murat Topçu Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Marmara Üniversitesi İstanbul 1 Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi Şenyuva Mah. Kafkas Sok.

Detaylı

Yüz ölçümü: 301 225 km² Nüfusu : 61.261.254 (2012) Önemli Şehirleri: Napoli, Milano, Torino, Venedik, Cenova

Yüz ölçümü: 301 225 km² Nüfusu : 61.261.254 (2012) Önemli Şehirleri: Napoli, Milano, Torino, Venedik, Cenova Yüz ölçümü: 301 225 km² Nüfusu : 61.261.254 (2012) Önemli Şehirleri: Napoli, Milano, Torino, Venedik, Cenova Başkenti: Roma Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500dolar

Detaylı

BÖLÜM B EŞ ERİ DOKULAR

BÖLÜM B EŞ ERİ DOKULAR BÖLÜM 6 Rİ DOKU L A ŞE R BE BÖLÜM 7 COĞRAFYA Coğrafya nın iki ana bölümü vardır: Yer şekillerini, iklim, toprak, bitkiler, hayvanlar ve benzeri elemanlardan oluşan fiziki (doğal) çevreyle ilgilenen fizik

Detaylı

FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ TEKTONİK IV-V. V. DERS. Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN

FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ TEKTONİK IV-V. V. DERS. Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN FAYLARI ARAZİDE TANIMA KRİTERLER TERLERİ JEOFİZİK K MÜHENDM HENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEKTONİK IV-V. V. DERS Doç.. Dr. Sabah YILMAZ ŞAHİN Fayları Arazide Tanıma Kriterleri Fay düzleminin karakteristik özellikleri

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 EUROPE Avrupa ikliminin olusmasında ana faktör hava olaylarına sebebiyet veren Atlantik kaynaklı ve bütün Avrupayı gezen alcak

Detaylı

Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi

Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi Tilting effect on the morpho-tectonic evolution of Karasu River valley Nurcan AVŞİN 1 1 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Coğrafya Bölümü Öz: Karasu

Detaylı

LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri

LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri LEVHA HAREKETLERĠNĠN ETKĠLERĠ Alfred WEGENER 1915 yılında tüm kıtaların bir arada toplandığını,sonra farklı yönlere kayarak dağıldığını ileri sürmüģtür. KITALARIN KAYMASI TEORĠSĠ olarak anılan bu teoriye

Detaylı

Muson Yağmurlarını Atlatmak Kelsey, Dylan, and Trevor Bölüm 1 Fen Bilimleri

Muson Yağmurlarını Atlatmak Kelsey, Dylan, and Trevor Bölüm 1 Fen Bilimleri Muson Yağmurlarını Atlatmak Kelsey, Dylan, and Trevor Bölüm 1 Fen Bilimleri Hedefimiz Arizona, Phoenix te yaşayan sizleri büyük Phoneix bölgesindeki musonların olası riskleri hakkında bilgilendirmek. Bir

Detaylı

GENEL JEOLOJİ. y e r i n d ı ş o l a y l a r ı

GENEL JEOLOJİ. y e r i n d ı ş o l a y l a r ı GENEL JEOLOJİ y e r i n d ı ş o l a y l a r ı D I Ş D İ N A M İ K y e r i n d ı ş o l a y l a r ı - Dış olayların genel değerlendirmesi - İklim - Ayrışma - Deniz ve okyanusların genel özellikleri - Dış

Detaylı

2. Ünite BEŞERİ SİSTEMLER. 1. Beşeri Yapı... 130. Konu Değerlendirme Testi-1... 136

2. Ünite BEŞERİ SİSTEMLER. 1. Beşeri Yapı... 130. Konu Değerlendirme Testi-1... 136 352 2. Ünite BEŞERİ SİSTEMLER 1. Beşeri Yapı... 130 Konu Değerlendirme Testi-1... 136 129 Beşeri Yapı 353 354 Yeryüzünde yaşamın başlamasıyla birlikte insanoğlu doğadan faydalanmaya başlamış, yaşamını

Detaylı

Konu: Bölgeler Coğrafyası Özet-2

Konu: Bölgeler Coğrafyası Özet-2 AKDENİZ BÖLGESİ Tarımsal ürün çeşitliliği fazladır. Yüksek sıcaklık isteyen ürünler yetiştirilebilir. Yıl içinde aynı yerden birden fazla ürün alınabilir. Tarım ürünlerinin en erken olgunlaştığı Yer şekilleri:

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

TÜRKİYE NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ

TÜRKİYE NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ COĞRAFYA TÜRKİYE NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ JEOLOJĠK DEVĠRLER I. Jeolojik Zaman (Paleozoik) Masif (sert) kütleler oluģmuģtur (Bitlis, Yıldız Dağları, Saruhan-MenteĢe, KırĢehir, Mardin ve Kastamonu-Daday) TaĢkömürü

Detaylı

2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir?

2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir? KPSS Coğrafya Kısa Bilgiler 1-Bitki çeşitliğinin en fazla olduğu bölgemiz hangisidir? -Marmara Bölgesi 2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir? -Doğu

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

Büyük baş hayvancılık

Büyük baş hayvancılık Büyük baş hayvancılık hayvancılık faaliyetleri özellikle dağlık bir araziye sahip kırsal kesimlerde ön plana geçerek, birinci derecede etkili ekonomik Yakın yıllara kadar bir tarım ülkesi olarak kabul

Detaylı

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI 0 DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI Dünya güneşten koptuktan sonra, kendi ekseni etrafında dönerken, meydana gelen kuvvetle; ekvator kısmı şişkince, kutuplardan basık kendine özgü şeklini almıştır. Bu şekle

Detaylı

Doruk. Tepe. Vadi. Etek

Doruk. Tepe. Vadi. Etek Bölgemizi Tanıyalım Ünitesinde Geçen Kavramlar: Dağ: Çevresine göre yüksek olan yeryüzü Ģekillerine dağ denir. Ġki çeģittir:1. Tek dağ 2. Sıradağ Tek dağ: Bulunduğu yerde tek baģına yükselen dağa verilen

Detaylı

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 MARMARA BÖLGESi IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 COĞRAFİ KONUMU Marmara Bölgesi ülkemizin kuzeybatı köşesinde yer alır. Ülke yüz ölçümünün %8,5'i ile altıncı büyük bölgemizdir. Yaklaşık olarak

Detaylı

TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU

TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU Bölgelerimiz ve en kalabalık bölümlerinin eşleştirilmesi: İç Anadolu- Yukarı Sakarya Bölümü, Karadeniz - Doğu Karadeniz kıyıları, Ege-Kıyı ovaları, Marmara

Detaylı

Coğrafi Yapı GENEL KONUM YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ DAĞLAR

Coğrafi Yapı GENEL KONUM YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ DAĞLAR Coğrafi Yapı GENEL KONUM Bir bölümü Akdeniz, bir bölümü ise Doğu Anadolu Bölges'inde kalan Kahramanmaraş il toprakları, 37 o 11' ve 38 o 36' kuzey enlemleriyle 36 o 15' ve 37 o 42' doğu boylamları arasında

Detaylı

Nüfusu. Tarım ve Hayvancılık Sanayi. Coğrafi Konumu. Turizm Ulaşım. Yer Şekilleri. İklimi

Nüfusu. Tarım ve Hayvancılık Sanayi. Coğrafi Konumu. Turizm Ulaşım. Yer Şekilleri. İklimi KİMLİK KARTI Başkent : Seul Yönetim biçimi: Cumhuriyet Nüfus : 50,062,000 Yüzölçüm : 99.480 km² Dili: Korece Dini : Hıristiyan, Budist,Şamanist Kişi başına düşen milli gelir: 27,978 dolar Para birimi:

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER 5 3.ÜNİTE ( BÖLGEMİZİ TANIYALIM ) DERS NOTLARI ZEKİ DOĞAN-Sosyal Bilgiler Öğretmeni http://www.zekidogan.net

SOSYAL BİLGİLER 5 3.ÜNİTE ( BÖLGEMİZİ TANIYALIM ) DERS NOTLARI ZEKİ DOĞAN-Sosyal Bilgiler Öğretmeni http://www.zekidogan.net SOSYAL BİLGİLER 5 3.ÜNİTE ( BÖLGEMİZİ TANIYALIM ) DERS NOTLARI ZEKİ DOĞAN-Sosyal Bilgiler Öğretmeni http://www.zekidogan.net Dağ: Çevresine göre yüksek olan yeryüzü şekillerine denir. İki çeşittir: 1.

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ

ÖZEL EGE LİSESİ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ ÖZEL EGE LİSESİ TÜRKİYE NİN DÜNYA ÜZERİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ Danışman Öğretmen:Şule YILDIZ Hazırlayanlar:Çisil ORDU Çağla BOZKURT Can ERGÖNEN Hilmi GÜVEN Ilgın İÇÖZÜ 2001/2002 İZMİR TEŞEKKÜR Okulumuzda gerçekleştirilen

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

-İÇİNDEKİLER- 1.1.ANTALYA... 2. Tarihi... 2. Nüfus... 3 4.PLANLAMA ALAN TANIMI... 6 5.PLAN KARARLARI... 7

-İÇİNDEKİLER- 1.1.ANTALYA... 2. Tarihi... 2. Nüfus... 3 4.PLANLAMA ALAN TANIMI... 6 5.PLAN KARARLARI... 7 -İÇİNDEKİLER- 1.KENTİN GENEL TANIMI... 2 1.1.ANTALYA... 2 Tarihi... 2 Coğrafi Yapı... 2 İklim ve Bitki Örtüsü... 3 Nüfus... 3 Ulaşım... 3 2.JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU... 4 3.ÇED BELGESİ... 5 4.PLANLAMA

Detaylı

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ Okulumuz Gezi İnceleme ve Tanıtma Kulübümüz 17-18 Ocak 2015 tarihinde bir gece konaklamalı KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA gezisi gerçekleştirdi.. 17 Ocak 2015 Cumartesi sabahı

Detaylı

Silvikült Temel Esasları 7. Klasör

Silvikült Temel Esasları 7. Klasör Silvikült ltürün Temel Esasları 7. Klasör Prof. Dr. Musa GENÇ SDÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Isparta musagenc@sdu.edu.tr http://kisisel.sdu.edu.tr/akademik/musagenc Dikkat!.. 5846 Sayılı

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

2011 YILINDA DOĞU ANADOLU BÖLGESİN DE URARTU BARAJ, GÖLET ve SULAMA KANALLARININ ARAŞTIRILMASI ALİKÖSE KANALI

2011 YILINDA DOĞU ANADOLU BÖLGESİN DE URARTU BARAJ, GÖLET ve SULAMA KANALLARININ ARAŞTIRILMASI ALİKÖSE KANALI 2011 YILINDA DOĞU ANADOLU BÖLGESİN DE URARTU BARAJ, GÖLET ve SULAMA KANALLARININ ARAŞTIRILMASI Oktay BELLİ ALİKÖSE KANALI Aliköse Kanalı, Tuzluca İlçesi nin yaklaşık olarak 36 37 km. güneybatısında bulunmaktadır.

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOJİ) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 YEREL RÜZGARLAR MELTEMLER Bu rüzgarlar güneşli bir günde veya açık bir gecede, Isınma farklılıklarından kaynaklanan

Detaylı

Yağış bir yerdeki bitki yoğunluğunu yani bitkilerin ot, çalı veya ağaç olmasını ve bunların miktarının az ya da çok olmasını belirler.

Yağış bir yerdeki bitki yoğunluğunu yani bitkilerin ot, çalı veya ağaç olmasını ve bunların miktarının az ya da çok olmasını belirler. DÜNYAYI KAPLAYAN ÖRTÜ :BİTKİLER Yeryüzünde Bitki Örtüsünün Dağılışını Etkileyen Faktörler 1-İklimin Etkisi a)yağış Faktörü: Yağış bir yerdeki bitki yoğunluğunu yani bitkilerin ot, çalı veya ağaç olmasını

Detaylı

B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MYANMAR ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 2 I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu : Myanmar Birliği Cumhuriyeti : Cumhuriyet : Güneydoğu Asya ülkesi olan

Detaylı

KONYA KARAPINAR 300 KİŞİLİK ÖĞRENCİ YURDU İnceleme Dosyası

KONYA KARAPINAR 300 KİŞİLİK ÖĞRENCİ YURDU İnceleme Dosyası 2012 KONYA KARAPINAR 300 KİŞİLİK ÖĞRENCİ YURDU İnceleme Dosyası Konya Karapınar da yapılması planlanan 300 Kişilik Öğrenci yurduna ait genel bilgi ve maliyet çalışması Halil ATLI ESEER İNŞAAT 03.02.2012

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 TROPİKAL OLAYLAR Ekvatoral Trof (ITCZ) Her iki yarım kürede subtropikal yüksek basınçtan nispeten alçak basınca doğru

Detaylı

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1 Sunum ve Sistematik SUNUM Sayın Eğitimciler, Sevgili Öğrenciler, ilindiği gibi gerek YGS, gerekse LYS de programlar, sistem ve soru formatları sürekli değişmektedir. Öğrenciler her yıl sürpriz olabilecek

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. 2. Kalker gibi tortul kayaçların metamorfik kayaçlarına dönüşmesinde etkili olan faktörler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir (5 puan)? A. Soğuma - Buzullaşma B. Ayrışma - Erime C. Sıcaklık - Basınç

Detaylı

Ümmet Çeşmesi Projesi Hayratı Togo 2011 PROJE HAKKINDA GENEL RAPOR

Ümmet Çeşmesi Projesi Hayratı Togo 2011 PROJE HAKKINDA GENEL RAPOR SU HAYATTIR IHH INTERNATIONALE HUMANITAIRE HULPORGANISATIE NEDERLAND Lodewıjk van Deysselstraat 45 1064 HL Amsterdam Tel: 020 337 41 20 www.ihhnederland.nl info@ihha.nl Ümmet Çeşmesi Projesi Hayratı Togo

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

ÇAMLIDERE (ANKARA) NEOJEN SİLİSLEŞMİŞ AĞAÇLARI PALEOEKOLOJİ-PALEOKLİMATOLOJİ

ÇAMLIDERE (ANKARA) NEOJEN SİLİSLEŞMİŞ AĞAÇLARI PALEOEKOLOJİ-PALEOKLİMATOLOJİ ÇAMLIDERE (ANKARA) NEOJEN SİLİSLEŞMİŞ AĞAÇLARI PALEOEKOLOJİ-PALEOKLİMATOLOJİ Mehmet Sakınç*, Aliye Aras**, Cenk Yaltırak*** *İTÜ, Avrasya Yerbilimleri Enstitüsü, Maslak/İstanbul **İ.Ü. Fen Fakültesi, Biyoloji

Detaylı

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN Mustafa ŞAHİN 07 Eylül 2015 GÖÇ DUVARLARI Suriye de son yıllarda yaşanan dram hepimizi çok üzmekte. Savaştan ötürü evlerini, yurtlarını terk ederek yeni yaşam kurma ümidiyle muhacir olan ve çoğunluğu göç

Detaylı

(1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda bulunur.

(1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda bulunur. ÜNİTE: ÜLKEMİZ VE DÜNYA ÖĞRENME ALANI: Küresel Bağlantılar Kazanımlar: (1. Görsel materyalleri ve verileri kullanarak dünyada nüfus ve ekonomik faaliyetlerin dağılışının nedenleri hakkında çıkarımlarda

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

Yükseklikler: En yüksek yeri Everest dağı (Çhomolungma), 8 848 m; en alçak yeri Lut gölü kıyısı, deniz düzeyi altında 395 m.

Yükseklikler: En yüksek yeri Everest dağı (Çhomolungma), 8 848 m; en alçak yeri Lut gölü kıyısı, deniz düzeyi altında 395 m. Asya Asya, Yüzölçümü: 44 444 100 km²; dünya karalarının % 33'ü. Nüfus: (1991 tah.): 3 155 000 000(1991 tah; Rusya Asyası dışında; toplam dünya nüfusunun % 59'u. Nüfus yoğunluğu km²'ye 71 kişi. Yıllık nüfus

Detaylı

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KPSS Sınavına hazırlık dosyalarımız son 3 yılda yapılan sınavlarda çıkmış sorular baz alınarak hazırlanmıştır. İtinalı çalışmalarımıza rağmen

Detaylı

Harita Bilgisi HARİTA BİLGİSİ PROJEKSİYON SİSTEMİ. Konik Projeksiyon. Silindirik Projeksiyon

Harita Bilgisi HARİTA BİLGİSİ PROJEKSİYON SİSTEMİ. Konik Projeksiyon. Silindirik Projeksiyon HARİTA BİLGİSİ Yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuş bakışı görünümüyle bir ölçek dahilinde küçültülerek düzleme aktarılmasıdır. Bir çizimin harita olabilmesi için ÖLÇEK + KUŞ BAKIŞI + DÜZLEME AKTARIM

Detaylı

AYAŞ İLÇESİ BAŞAYAŞ KÖYÜ ARAZİ İNCELEME GEZİSİ GÖREV RAPORU

AYAŞ İLÇESİ BAŞAYAŞ KÖYÜ ARAZİ İNCELEME GEZİSİ GÖREV RAPORU AYAŞ İLÇESİ BAŞAYAŞ KÖYÜ ARAZİ İNCELEME GEZİSİ GÖREV RAPORU Konu : Hümik asit ve Leonarditin fidan üretiminde kullanılması deneme çalıģmaları ve AyaĢ Ġlçesi BaĢayaĢ köyündeki erozyon sahasının teknik yönden

Detaylı

Coğrafyacının Özel Sorularının Çözümleri

Coğrafyacının Özel Sorularının Çözümleri LİSANS Coğrafyacının Özel Sorularının Çözümleri Bu soruları görün, KPSS sorununu çözün... İÇİNDEKİLER Türkiye'nin Coğrafi Konumu... Türkiye'nin Yer Şekilleri... Türkiye'nin İklimi... Türkiye'de Toprak,

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

COĞRAFYA BÖLGELER COĞRAFYASI AKDENİZ BÖLGESİ AKDENİZ BÖLGESİNİN YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ

COĞRAFYA BÖLGELER COĞRAFYASI AKDENİZ BÖLGESİ AKDENİZ BÖLGESİNİN YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ COĞRAFYA 2010 BÖLGELER COĞRAFYASI AKDENİZ BÖLGESİ AKDENİZ BÖLGESİNİN YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ Toros dağları 3.jeolojik zamanda Alp Orojenezinin etkisiyle oluşmuştur. Toros dağları kıyı boyunca denize paralel

Detaylı

TÜRKİYE'NİN COĞRAFÎ BÖLGELERİ

TÜRKİYE'NİN COĞRAFÎ BÖLGELERİ TÜRKİYE'NİN COĞRAFÎ BÖLGELERİ KARADENİZ BÖLGESİ Bölge, Türkiye nin kuzeyindedir. İsmini kuzeyindeki Karadeniz den alır. Bölge, doğuda Gürcistan sınırından başlayarak, batıda Sakarya Ovası ile Bilecik in

Detaylı

Türkiye'nin İklim Özellikleri

Türkiye'nin İklim Özellikleri Türkiye'nin İklim Özellikleri Yazar Prof.Dr. Selâmi GÖZENÇ ÜNİTE 3 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Türkiye'nin iklim özellikleri hakkında geniş bilgi sahibi olacak, Türkiye'deki iklim tiplerinin

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-3 COĞRAFYA-1 TESTİ 26 HAZİRAN 2016 PAZAR Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

YERKABUĞUNUN HAREKETLERİ

YERKABUĞUNUN HAREKETLERİ YERKABUĞUNUN HAREKETLERİ Yerkabuğunun hareketsiz bir denge halinde olmadığına dair bir çok kanıt vardır. Başlangıçta aslında yatay konumda olan tabakaların çoğu, bugün kabuğun içinde ezilmiş, eğimlenmiş,

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

TAHTALI BARAJI HAVZASI ALT YÖRESİ

TAHTALI BARAJI HAVZASI ALT YÖRESİ TAHTALI BARAJI HAVZASI ALT YÖRESİ 5.6. TAHTALI BARAJI HAVZASI ALT YÖRESİ (THAY) İzmir kentinin içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanması amacıyla gerçekleştirilen Tahtalı Barajı nın evsel, endüstriyel,

Detaylı

Veysel Işık Türkiye deki Tektonik Birlikler

Veysel Işık Türkiye deki Tektonik Birlikler JEM 404 Ders Konusu Türkiye Jeolojisi Orojenez ve Türkiye deki Tektonik Birlikler Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tektonik Araştırma Grubu 2012 Dağ Oluşumu / Orojenez Orojenez genel anlamda

Detaylı

KÖPRÜ ÇAYI HAVZASI NIN İKLİMİ ( Climate of the Köprü Creek Basin)

KÖPRÜ ÇAYI HAVZASI NIN İKLİMİ ( Climate of the Köprü Creek Basin) MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 69-107 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com KÖPRÜ ÇAYI HAVZASI NIN İKLİMİ ( Climate of the Köprü Creek Basin) Dr. Mustafa

Detaylı

ERASMUS + YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMI 2015-2016 DÖNEMİ "ORTA ASYA" BÜTÇE KATEGORİSİNE AİT LİSTE

ERASMUS + YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMI 2015-2016 DÖNEMİ ORTA ASYA BÜTÇE KATEGORİSİNE AİT LİSTE "ASYA" BÜTÇE KATEGORİSİNE AİT LİSTE Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2015 1 TR01 KA107 021130 Hindistan 30.249,50 Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2015 1 TR01 KA107 021130 Nepal 5.044,92 Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Detaylı

GÜNEŞLİ SU ISITICILARI

GÜNEŞLİ SU ISITICILARI GÜNEŞLİ SU ISITICILARI Amaç: GüneĢli su ısıtıcıları hakkında bilgilendirme. İÇİNDEKİLER GüneĢli Su Isıtıcıları... GüneĢli Su Isıtıcıları Tesisat ġemaları...3 Sıcak Su Gereksiniminin belirlenmesi 4 GüneĢli

Detaylı

SERHAT SENSOY 1, Mesut DEMİRCAN 1, Yusuf ULUPINAR 1, İzzet BALTA 1 1. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, P.O.Box: 401, Ankara, Türkiye

SERHAT SENSOY 1, Mesut DEMİRCAN 1, Yusuf ULUPINAR 1, İzzet BALTA 1 1. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, P.O.Box: 401, Ankara, Türkiye Türkiye İklimi SERHAT SENSOY 1, Mesut DEMİRCAN 1, Yusuf ULUPINAR 1, İzzet BALTA 1 1. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, P.O.Box: 401, Ankara, Türkiye Özet Hava durumu belirli bir yerde ve kısa

Detaylı

10.Sınıf SAYFA 15 ÖLÇME DEĞERLENDİRME CEVAPLARI TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME (SAYFA 15)

10.Sınıf SAYFA 15 ÖLÇME DEĞERLENDİRME CEVAPLARI TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME (SAYFA 15) 10.Sınıf SAYFA 15 ÖLÇME DEĞERLENDİRME CEVAPLARI TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME (SAYFA 15) Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle doldurunuz. 1. Tor topoğrafyası...

Detaylı

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22 Batman'ın tarihi hakkında en eski bilgiler halk hikayeleri, mitler ve Heredot tarihinde verilmektedir. Ortak verilere göre MED kralı Abtyagestin'in torunu Kyros karsıtı Erpagazso M.Ö. 550 yilinda yenilince

Detaylı