GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ"

Transkript

1 ARPADA KISA BOYLULUK GENLERİ KAZANDIRILAN BAZI YAKIN İZOGENİK HATLARIN ÇEŞİTLİ TARIMSAL VE BİTKİSEL ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ İbrahim SAYGILI Yüksek Lisans Tezi Tarla Bitkileri Anabilim Dalı T.C. Prof. Dr. Nejdet KANDEMİR GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ 2012 Her hakkı saklıdır

2 FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ ARPADA KISA BOYLULUK GENLERİ KAZANDIRILAN BAZI YAKIN İZOGENİK HATLARIN ÇEŞİTLİ TARIMSAL VE BİTKİSEL ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ İbrahim SAYGILI TOKAT 2012 Her hakkı saklıdır

3

4 TEZ BEYANI Tez yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan bu tezin yazılmasında bilimsel ahlak kurallarına uyulduğunu, başkalarının eserlerinden yararlanılması durumunda bilimsel normlara uygun olarak atıfta bulunulduğunu, tezin içerdiği yenilik ve sonuçların başka bir yerden alınmadığını, kullanılan verilerde herhangi bir tahrifat yapılmadığını, tezin herhangi bir kısmının bu üniversite veya başka bir üniversitedeki başka bir tez çalışması olarak sunulmadığını beyan ederim. İbrahim SAYGILI

5 ÖZET Yüksek Lisans Tezi ARPADA KISA BOYLULUK GENLERİ KAZANDIRILAN BAZI YAKIN İZOGENİK HATLARIN ÇEŞİTLİ TARIMSAL VE BİTKİSEL ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Nejdet KANDEMİR Bu çalışmada Tokak 157/37 çeşidine kısa boyluluk genleri (kromozom 3 de yer alan hst-3 ve denso, kromozom 2 de yer alan Phr-2S) kazandırılan bazı yakın izogenik hatlar Tokat Kazova şartlarında tarla çalışmalarında incelenmiştir. Araştırmada dört yakın izogenik hat (Tokak 157/37+denso, Tokak 157/37+hst-3, Tokak 157/37+Phr-2S, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S) ve üç ebeveyn çeşit (Triumph, Steptoe ve Tokak 157/37) olmak üzere toplam yedi genotip kullanılmıştır. Çalışmada başaklanma süresi, bitki boyu, olgunlaşma süresi, yatma oranı, yatma açısı, başak boyu, başakta tane sayısı, hektolitre ağırlığı, çimlenme oranı, tek başak verimi, tane verimi, biyolojik verim ve hasat indeksi gibi agronomik özellikler incelenmiştir. denso lokusu, Tokak 157/37 çeşidinin başaklanma süresini 5 gün, olgunlaşma süresini 3 gün geciktirmiş, bitki boyunu 22,7 cm kısaltmış, yatma oranını % 32,5, yatma açısını yaklaşık 50 azaltmıştır. İncelenen diğer karakterlere ise etki etmemiştir. hst-3 lokusu bitki boyunu 10,5 cm kısaltmış, yatma oranını yaklaşık % 20 ile % 30 arasında, yatma açısını yaklaşık 40 azaltmış, başak boyunu 1 cm kısaltmış, diğer karakterlere ise etki etmemiştir. Phr-2S lokusu incelenen hiçbir karakterde etki göstermemiştir. Sonuç olarak incelenen üç kısa boyluluk geninden ikisi (hst-3 ve denso) markör destekli seleksiyonla başarılı bir şekilde Tokak 157/37 çeşidine aktarılmıştır. 2012, 28 Sayfa Anahtar Kelimeler: Arpa, denso, DNA markörleri, markör destekli seçim, yarı-bodur, Tokak 157/37, yakın izogenik hat, yatmaya dayanıklılık i

6 ABSTRACT M. Sc. Thesis DETERMINATION OF AGRONOMIC AND PLANT CHARACTERISTICS OF SOME NEAR ISOGENIC LINES DEVELOPED THROUGH INTROGRESSION OF SHORT STATURE GENES IN BARLEY Gaziosmanpaşa University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Field Crops Supervisor: Prof. Dr. Nejdet KANDEMİR In this study, some near isogenic lines developed through introgression of short stature genes (hst-3 and denso located on chromosome 3 and Phr-2S on chromosome 2) were investigated in field studies under Tokat Kazova conditions in Turkey. A total of seven genotypes including four near isogenic line (Tokak 157/37+denso, Tokak 157/37+hst-3, Tokak 157/37+Phr-2S, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S) and three parent cultivars (Triumph, Steptoe and Tokak 157/37) were used. Some agronomic traits such as heading time, plant height, maturity time, lodging, lodging angle, spike length, number of grains per spike, test weight, germination percentage, yield of a single spike, grain yield, biomass yield and harvest index were studied. denso locus delayed heading time about 5 days and maturity time 3 days and reduced plan height 22.7 cm, lodging 32.5% and lodging angle about 50. denso alleles of Triumph cultivar did not affect other traits investigated. hst-3 locus reduced plant height 10.5 cm and decreased lodging by 20-30% and lodging angle about 40 also shortened spike length about 1 cm, but did not affect other agronomic traits studied. Phr-2S did not affect any agronomic traits studied. In conclusion, two of the three short stature genes investigated (hst-3 and denso) were successfully transferred to Tokak 157/37 via marker assisted selection. 2012, 28 Pages Key Words: Barley, denso, DNA markers, marker assisted selection, semi-dwarf, Tokak 157/37, near isogenic line, resistance to lodging, ii

7 ÖNSÖZ Yüksek lisans eğitimim boyunca engin bilgi ve deneyimlerini benimle paylaşarak kendimi geliştirme olanağı sağlayan, eğitim hayatıma farklı bir bakış açısı kazandıran, karşılaştığım bütün zorluklarda ilgi ve anlayışıyla daima destek olan, gerek bilimsel anlamda gerekse hayata dair öğrettikleriyle her zaman yoluma ışık tutan danışman hocam Prof. Dr. Nejdet KANDEMİR ve yine değerli katkılarından faydalandığım hocam Prof. Dr. Ahmet YILDIRIM a, laboratuar çalışmalarımda benim sonsuz sorularıma sabır ve anlayışla cevap veren Yrd. Doç. Dr. Özlem ATEŞ SÖNMEZOĞLU na ve Zir. Müh. Dilek BORAZAN a laboratuar çalışmalarımda yardımlarını esirgemeyen Fatmagül GÜVEN ve Rüveyda ALTUNTAŞ a, tarla çalışmalarımda büyük yardımlarını gördüğüm Arş. Gör. Mahir ÖZKURT a, bu konuma gelmemde büyük emekleri olan bütün bölüm hocalarıma, bugün hayatımın her safhasında yanımda olup, attığım her adımda desteğini, anlayış ve sevgisini eksik etmeyen aileme teşekkürü bir borç bilirim. İbrahim SAYGILI Ağustos 2012 iii

8 İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET. i ABSTRACT. ii ÖNSÖZ..iii İÇİNDEKİLER.... iv SİMGE VE KISALTMALAR DİZİNİ.....vi ÇİZELGELER DİZİNİ vii 1. GİRİŞ 1 2. KAYNAK ÖZETLERİ 3 3. MATERYAL VE YÖNTEM MATERYAL Araştırma Yerinin İklim Özellikleri Araştırma Yerinin Toprak Özellikleri Araştırmada Kullanılan Bitki Materyali YÖNTEM Deneme Deseni, Denemenin Ekimi, Bakımı ve Hasadı Verilerin Elde Edilmesi Başaklanma Süresi Bitki Boyu Olgunlaşma Süresi Yatma Oranı Yatma Açısı Başak Boyu Başakta Tane Sayısı Tane Ağırlığı Hektolitre Ağırlığı Çimlenme Oranı Tek Başak Verimi Tane Verimi Biyolojik Verim Hasat İndeksi Verilerin Değerlendirilmesi BULGULAR VE TARTIŞMA Başaklanma Süresi Bitki Boyu Olgunlaşma Süresi Yatma Oranı ve Yatma Açısı Başak Boyu Başakta Tane Sayısı Tane Ağırlığı Hektolitre Ağırlığı Çimlenme Oranı,18 iv

9 4.9. Tek Başak Verimi Tane Verimi Biyolojik Verim Hasat İndeksi SONUÇLAR KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ 28 v

10 SİMGE VE KISALTMALAR DİZİNİ Kısaltma/Simge Açıklama 2,4-D 2,4-dichlorophenoxyacetic acid ºC Santigrat Derece cm Santimetre cm Santimorgan DNA Deoksiribonükleik asit F F değeri ha Hektar g Gram kg Kilogram KO Kareler ortalaması mm Milimetre QTL Quantitative trait locus (kantitatif karakter lokusu) SD Serbestlik derecesi SSR Simple sequence repeats (basit dizi tekrarları) VK Varyasyon kaynağı vi

11 ÇİZELGELER DİZİNİ Sayfa Çizelge 3.1. Araştırma Yerinin İklim Özellikleri. 8 Çizelge 3.2. Deneme alanı toprağına ait fiziksel ve kimyasal özellikler... 9 Çizelge 4.1. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin başaklanma süresi ve bitki boyu, olgunlaşma süresine ait varyans analiz tablosu Çizelge 4.2. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin başaklanma süresi ve bitki boyu, olgunlaşma süresi Çizelge 4.3. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin yatma oranı, yatma açısı, başak boyu ve başakta tane sayısına ait varyans analiz tablosu Çizelge 4.4. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin yatma oranı, yatma açısı, başak boyu ve başakta tane sayısı Çizelge 4.5. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin 1000-tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, 4. ve 7. gün çimlenme oranlarına ait varyans analiz tablosuna ait varyans analiz tablosu Çizelge 4.6. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin 1000-tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, 4. ve 7. gün çimlenme oranları Çizelge 4.7. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin tek başak verimi, tane verimi, biyolojik verim ve hasat indeksine ait varyans analiz tablosu Çizelge 4.8. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin tek başak verimi, tane verimi, biyolojik verim ve hasat indeksi vii

12 1. GİRİŞ Arpa dünyada ve ülkemizde yetiştiriciliği yapılan en önemli tahıl cinslerinden biridir. Tanelerinin yüksek oranda protein içermesinden dolayı çoğunlukla hayvan yemi olarak kullanılmaktadır. Arpa tanesi kavuzlarının taneye yapışık olması nedeniyle malt üretimi esnasında filtre işlemleri gerektirmeden malt üretimi sağlaması yanında, yüksek oranda içerdiği nişasta parçalayan enzimler sayesinde mükemmel bir malt üretim materyali durumundadır. Ayrıca gelişmekte olan ülkelerde az miktarda da olsa insan beslenmesinde kullanılmaktadır. Arpa buğdaya göre daha erkenci olmasından dolayı, erken ilkbahar döneminde bol yağış alan bölgelerde bu yağışı daha etkin kullanır. İkinci ürünün söz konusu olduğu bölgelerde, tarlayı daha erken terk ettiği için, münavebe sistemi içerisinde buğdaya nazaran daha etkin bir bitkidir. Aynı zamanda tuzluluğa ve alkaliliğe oldukça dayanıklıdır. Dünyada toplam 123,5 milyon ton arpa üretimi yapılmaktadır ve dekara verimi 257,8 kg dır (Anonim, 2011a). Türkiye de ise arpa üretimi 7,25 milyon ton ve verimi 241,4 kg dır (Anonim, 2011a). Ancak Türkiye de arpa üretimi çoğunlukla modern çeşitlerle değil, eski geleneksel çeşitlerle yapılmaktadır. Bu çeşitler özellikle de yatma ve hastalıklar gibi verimi düşüren faktörlere dirençlilik taşımadığından dolayı, Türkiye de arpanın gerçek verim potansiyelini yansıtan üretim yapılamamaktadır. Tarımda verimliliği artırmanın en etkili ve en ekonomik yolu bitki ıslahından geçmektedir. Yetiştirilecek yörenin iklim ve toprak şartlarına uygun çeşitler geliştirilmesi elde edilecek ürünün artmasını sağlamaktadır. Bitki ıslahı klasik metotlarla yapıldığında çok uzun yıllar almakta, yoğun iş gücü gerekmekte ve çoğu kez istenmeyen genler de istenen genlerle birlikte transfer edilmektedir. DNA markörlerinin bitki ıslahını destekleyen bir araç olarak kullanılması, doku kültürü ve kontrollü yetiştirme şartlarının kullanılması bitki ıslahı süresini 8-10 yıldan 2-3 yıla düşmesini sağlamıştır. Tokat-Kazova şartları arpa üretimi için oldukça elverişlidir (Kandemir, 2004a). Bölgede yaygın olarak yetiştirilen bir çeşit yoktur ancak Türkiye nin geleneksel çeşitlerinden biri

13 2 olan Tokak 157/37 bu bölgede de yetiştirilmektedir. Çeşit esas olarak Türkiye nin düşük yağışlı bölgeleri için geliştirildiğinden yüksek yağışlı bölgelerde yatma sorunu yaşanmaktadır (Kandemir ve ark., 2008). Yatmış bitkilerden elde edilen tanelerin verimi düşüktür ve tane kalitesi bozulmaktadır. Bu tohumlardan malt üretimi için gerekli olan malt kalitesini de sağlayamamaktadır. Yatma genellikle bitki boyunun uzun olmasından kaynaklanmaktadır. Kandemir (2004a) bitki boyunun 100 cm üzerine çıkması durumunda arpanın yattığını bildirmektedir. Tokak 157/37 çeşidinin bitki boyu kısaltıldığında yatmaya daha dayanıklı olacağı düşünülerek üç farklı kısa boyluluk geni DNA markörleri, embriyo kültürü, kontrollü sera şartları gibi modern metotlar kullanılarak markör destekli geri melezlemeyle bu çeşite aktarılmıştır. Bu çalışma aktarılan bu genlerin Tokak 157/37 çeşidinin tarımsal ve bitkisel özelliklerini nasıl etkilediğini araştırmak üzere yürütülmüştür.

14 2. KAYNAK ÖZETLERİ Arpa Dünya ekim alanlarında buğday, mısır ve çeltikten sonra dördüncü sırada yer alan serin iklim tahılıdır. Ülkemizde asıl olarak yem amaçlı kullanılmaktadır. Taşıdığı yüksek nişasta oranı, malt üretimi esnasında filtre görevi gören kavuzları ve bünyesindeki malt enzimleri sayesinde malt sanayinde de kullanılmaktadır. Aynı zamanda topraktan fazla tuz kaldırdığı için sulu tarım yapılan alanlarda ekim nöbeti içerisinde toprağın çoraklaşmasını önleyerek korumaktadır. Dünyada 47,9 milyon ha alanda 123,5 milyon ton arpa üretimi yapılırken, Türkiye de 3,04 milyon ha alanda yetiştirilen arpadan 7,25 milyon ton tane üretimi yapılmaktadır (Anonim, 2011a). Türkiye de üretilen 7,25 milyon ton tane ürününün 600 bin tonu malt üretiminde, geriye kalan kısmı ise hayvan yemi olarak kullanılmaktadır (Anonim, 2011b). Bu üretim miktarıyla arpa Türkiye de buğdaydan sonra ikinci sırayı almaktadır. Ancak ülkemizde arpa tarımının ciddi problemleri bulunmaktadır. Ülkemizin yemlik ve özellikle maltlık arpa ihtiyaçlarının karşılanması için verim ve kalitenin artırılması gerekmektedir. Verim ve kalitenin artırılmasının yörenin ekolojik şartlarına uygun, yüksek verim potansiyeline sahip çeşitlerin geliştirilmesi ile mümkün olacaktır. Türkiye arpa tarımının en büyük problemlerinden biri yatmadır. Yatma, besin maddelerinin ve suyun topraktan alınması ve taşınmasını, böylece gelişen tanede besin birikimini engellemektedir (Akgün ve Topal, 2006). Yatma arpada tane verimini ve elde edilen ürünün kalitesini önemli derecede azaltan istenmeyen bir özelliktir. Arpada yatma sadece verim ve tane kalitesini değil aynı zamanda malt kalitesini de olumsuz etkilemektedir (Yu ve ark., 2010). Yatma, mantari hastalıklar olmak üzere hastalık zararlarını da artırmaktadır. Tane doldurma döneminin başlarında meydana gelen yatma tane veriminin % 50 ile % 80 arasında azalmasına neden olabilmektedir (Berry ve ark., 2002; Jezowski ve ark., 2005). Özellikle yıllık yağışın 400 mm üzerinde olduğu yerlerde ve yıllarda arpa ürününde ciddi verim kayıpları yaşanmaktadır (Akar ve ark., 1999). Yatmaya dayanıklılık yıllık yağışı yüksek olan bölgelerde yetiştirilecek çeşidin seçiminde dikkate alınması gereken en önemli özelliklerden birisidir (Kandemir, 2004b). Arpada bitki boyu yatmayı etkileyen en önemli bitkisel özelliktir (Anderson ve

15 4 Reinbergs, 1985). Kısa boylu bitkiler yatmaya daha dayanıklıdır. Tahıl ıslahçıları dünyanın genelinde yatmaya dayanıklılık ve tane verimini artırmak için kısa boylu çeşitler geliştirmişlerdir (Hellewell ve ark., 2000). Bölgeye adapte olmuş yatmaya hassas olan çeşitlerin, bitki boyunda yapılacak kısaltmalar, özellikle yıllık yağışların daha yüksek olduğu yıllarda, yatmaya daha dirençli bitkiler elde etmede, dolayısıyla verim potansiyelini artırırken aynı zamanda daha kaliteli ürünler elde etmede etkili bir ıslah metodudur. Bitki ıslahı klasik metotlarla yapıldığında, uzun yıllar alması, geliştirilmek istenen özelliklerinin sayısına bağlı olarak popülâsyonun çok büyük olması, bağlantı sürüklenmesi (linkage drag) gibi birçok dezavantaja sahiptir. Bütün bu dezavantajların giderilmesi, bitki ıslahının daha kısa zamanda ve daha etkili yapılmasını sağlamak amacıyla markör destekli seleksiyon, ısı ve ışık kontrollü seraların kullanımı ve doku kültürü metotları bütün dünyada yaygın bir şekilde kullanılan modern teknolojik yaklaşımlardır. Günümüzde kullanılan markör tekniklerinin başında morfolojik, protein ve DNA markörleri gelmektedir. DNA markörleri, diğer markör tekniklerine oranla daha güvenilir olmaları, çevreden etkilenmemeleri, çok fazla sayıda olmaları, bitkilerin gelişmelerinin her aşamasında kullanılabilmeleri gibi avantajları nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır (Gündüz, 2008). Markör destekli seleksiyon agronomik olarak önem arz eden ve birden fazla gen veya lokus tarafından kontrol edilen karakterlerin etkin bir şekilde aktarılmasını sağlar. Günümüzde markör destekli ıslah çalışmaları çoğunlukla geriye melezleme yönteminde uygulanmaktadır (Yıldırım, 2005). Klasik bitki ıslahına kıyasla, markör destekli seleksiyon geri melez ıslahının etkinliğini ve güvenilirliğini artırmaktadır. Moleküler markörler erken generasyonda yüksek performanslı genotiplerin teşhisine olanak sağlamaktadırlar (Francia ve ark., 2005). Fenotipik gözlemlere gerek kalmaksızın ilgili bölgeyi taşıyan geri melez hatlarının doğrudan seleksiyonunda moleküler markörler oldukça etkilidirler. Markör destekli seleksiyonla arpada uzun yıllar sürecek olan ıslah çalışmaları çok daha kısa sürede tamamlanarak, arpa sarı cücelik virüsüne dayanıklılık (Raman ve Read, 1999), küllemeye dayanıklılık (Tacconi ve ark., 2005) ve yüksek tane verimi (Schmierer ve ark., 2004), malt kalite özellikleri (Han ve ark., 1997) gibi bazı önemli tarımsal özelliklerin yeni çeşitlere aktarımı sağlanmıştır. Markör destekli seleksiyon ile yapılan

16 5 bitki ıslahında istenilen genotip için gereksinim duyulan popülâsyonun büyüklüğü, klasik ıslaha göre çok daha küçüktür. Arpada bitki boyu bodur, yarı bodur ve diğer bitki boyu genlerini içeren çok sayıda bitki boyu genleri ile kontrol edilmektedir. Fakat bodurluk genleri bitki boyunun çok kısa olmasına ve tane veriminin düşmesine yol açtığı için bitki ıslahı programlarında çok kullanışlı değildir (Yu ve ark., 2010). Yarı bodurluk genleri bitki ıslahı programlarında bitki boyunu azaltmak ve yatmaya dayanıklılığı artırmak için yaygın şekilde kullanılmaktadır (Jia ve ark., 2009). Foster ve Thompson (1987) arpada kısa boy sağlayan brachytic, uzu, erectoid ve denso olmak üzere dört faklı tip yarı bodurluk sağlayan gen olduğunu bildirmişlerdir (Jia ve ark., 2009). Brachytic ve erectoid genotipleri tane büyüklüğünü küçülttüğünden ve tane doldurma oranını azalttığından dolayı arpa ıslah programlarında çok kullanılmamışlardır (Michelson ve Rasmusson, 1994). Bir diğer gen uzu ise daha çok Çin de kabul görmüştür. denso allelleri Avrupa ve Kuzey Amerika da en yaygın kullanılmaktadır (Hellewell ve ark., 2000). Laurie ve ark. (1995) Igri x Triump melezinden üretilen double haploid hatlarda yaptıkları haritalama çalışmalarında, Triumph çeşidinin bir yarı bodurluk geni olan denso geninin kısa boyluluk allellerini taşıdığını bildirmişlerdir. Başka bir çalışmada Triumph çeşidinden geliştirilen Blenheim çeşidi ile uzun bitki boyuna sahip başka bir ıslah hattı ile melezlenmiş, denso lokusunun Blenheim allellerini bulunduran hatların bitki boyları ortalamada 14 ile 17 cm arasında kısaltmıştır (Barua ve ark., 1993). Hellewell ve ark. (2000) denso lokusunu taşıyan bir çeşidi bu lokusu taşımayan 8 farklı hatla melezlemeleri sonucunda denso lokusu bitki boyunu 15 ile 22 cm arasında kısaltmıştır. Steptoe x Morex haritalama popülasyonunda belirlenen bir diğer bitki boyu lokusu (hst- 3) ise 3 numaralı kromozomun sentromer bölgesine haritalanmıştır (Hayes ve Iyamabo, 1993). Bu bölgenin aynı zamanda yatmaya dayanıklılık (Hayes ve ark., 1993), başak kırılganlığı (Kandemir ve ark., 2000b) ve tane verimi (Larson ve ark., 1996) QTL leri taşıdığı bildirilmektedir. Hayes ve ark. (1993) hst-3 lokusunun verime etkisinin yatmaya dayanıklılıktan dolayı göründüğünü, fakat yatmanın olmadığı lokasyonda da verime etkisinin önemli olduğunu bildirmişlerdir. Kandemir ve ark., (2000a) hst-3 lokusunu kısa bitki boyu sağlayan Steptoe allellerini Morex çeşidine aktarmışlardır. Geliştirilen

17 6 yakın izogenik hatların (Morex+hst-3) bitki boyu değerleri 4 farklı lokasyon ortalamasına göre yaklaşık olarak 9 cm daha kısa olmuştur. Yine aynı çalışmada yakın izogenik hatların yatma oranları Morex çeşidine göre yaklaşık % 20 daha az olmuştur. Geliştirilen hatların hepsinin Steptoe benzeri yatma oranı göstermesi hst-3 lokusunun yatmaya dayanıklılık için kullanılabilecek bir lokus olduğunun kanıtıdır. Bu lokusun Tokak 157/37 çeşidine aktarılması çeşidin hem yatmaya dayanıklılık bakımından hem de tane verimi bakımından geliştirilmesine olanak sağlayabilmektedir. Başaklanma süresi çeşitlerin farklı çevrelere adaptasyonunda ve verim potansiyellerini yüksek seviyelere çıkarmada önemli bir faktördür. Başaklanma süresi ve bitki boyu birbiri ile ilişkili karakterlerdir (Bezant ve ark., 1996). Erken başaklanma, bitkilerin daha kısa bitki boyuna sahip olmasını sağlamaktadır. Hayes ve ark. (1993) Steptoe- Morex haritalama popülâsyonunda 2 numaralı kromozomun kısa kolunda ABG008 ve Pox markörleri arasında Steptoe çeşidinin allellerinin erken başaklanma sağladığını bildirmişlerdir. Bu bölgenin diğer haritalama popülâsyonlarında da (Ppd-H1 ismiyle) İgri x Triumph (Laurie ve ark., 1995), Bleinheim X Kym (Bezant ve ark., 1997) ve Dicktoo x Morex (Karsai ve ark., 1997) başaklanma süresiyle ilgili bir QTL taşıdığı bildirilmiştir. Kandemir ve ark., (2000a) Phr-2S QTL sinin etkisini belirlemek için Steptoe x Morex haritalama popülasyonundan yakın izogenik hatlar geliştirmiş ve lokusun yerini MWG858 markörü ile ABG358 markörü arasına haritalamışlardır. Çalışmada Morex çeşidinin Phr-2S allelleri Steptoe çeşidine aktarılmış, Morex çeşidinin Phr-2S allelleri başaklanma süresini ortalamada 10 gün geciktirmiştir. Başka bir ifadeyle Phr-2S lokusunun Steptoe allelleri başaklanma süresinin 10 gün önceye alınmasını sağlamaktadır. Erken başaklanma sağlayan bu gen sadece uzun gün şartlarında etkili olmaktadır (Kandemir, 1999). Morex çeşidinin Phr-2S genini taşıyan Steptoe izogenik hatlarının başaklanma süresinin daha geç olduğu lokasyonlarda, başka bir ifadeyle uzun gün şartlarında, geliştirilen bu hat, Steptoe çeşidinin bitki boyundan 5 ile 14,7 cm arasında daha uzun boya sahip olmuştur (Kandemir ve ark., 2000a). Karsai ve ark. (1997) Dicktoo x Morex haritalama popülâsyonunda bu lokusun Dicktoo allellerini taşıyan Morex hatlarının bitki boyunun ortalamada 8 cm daha kısa olduğunu bildirmişlerdir.

18 7 Tokak 157/37 Türkiye nin malt üretiminin önemli bir kısmını karşılayan, uzun yıllar önce ıslah edilmiş bir çeşittir. Çeşit kısmen kurağa dayanıklı olmasından dolayı yüksek adaptasyon yeteneğine sahiptir. Ancak asıl olarak kurak bölgeler için geliştirildiği için yıllık yağış miktarı nispeten daha yüksek olan bölgelerde yatmadan dolayı verim ve kalite kayıpları görülmektedir. Karadeniz bölgesinde bir yapılan çalışmada yağışın nispeten az olduğu yıllarda Tokak 157/37 çeşidi modern çeşitlerle karşılaştırılabilecek düzeyde yüksek verimler vermiştir (Kandemir, 2004a). Bu nedenle bu çeşidin yatmaya dayanıklılık bakımından geliştirilmesi ile verim potansiyelinin ciddi şekilde artırılabileceği belirtilmiştir (Kandemir ve ark., 2008). Tokak 157/37 çeşidindeki yatma problemini çözmek için Triumph çeşidinden denso, Steptoe çeşidinden Phr-2S ve hst-3 yatmaya dayanıklılık genleri markör destekli geri melezlemeyle aktarılmıştır. Bu çalışmanın amacı geliştirilen yakın izogenik hatların tarımsal ve bitkisel özelliklerinin, Tokak 157/37 çeşidinin mevcut tarımsal ve bitkisel özellikleri ile karşılaştırılmasıdır.

19 3. MATERYAL VE YÖNTEM 3.1. MATERYAL Araştırma Yerinin İklim Özellikleri Araştırma, 2011 yılı vejetasyon döneminde yazlık olarak Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği deneme alanında yürütülmüştür. Tokat ilinin uzun yıllar ortalaması ve araştırmanın yapıldığı yılın iklim verileri Çizelge 3.1 de verilmiştir. Çizelge 3.1. Araştırma Yerinin İklim Özellikleri İklim Aylar Yıllar faktörleri Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Yağış (mm) Ortalama sıcaklık (ºC) ,4 34,3 4,6 3,4 67,7 39,3 7,9 7,5 Tokat Meteoroloji Müdürlüğü, (2011) 73,5 60,7 10,8 12,5 59,1 61,4 15,2 16,4 76,4 37,4 19,1 19,8 37,9 12,6 23,9 22,3 Top./ Ort. 337,0 245,0 15,8 13,7 Çizelge 3.1 de görüldüğü gibi deneme bölgesinde, deneme yılı ile uzun yıllar arasında aylık yağış dağılımı, toplam yağış miktarı, ortalama sıcaklık bakımından farklar görülmektedir. Deneme yılında araştırma süresi boyunca düşen toplam yağış miktarı, uzun yıllara ait toplam yağış miktarından 92 mm daha fazla olmuştur. Ortalama sıcaklık ise uzun yıllar ortalamasından 2,1 ºC daha yüksek gerçekleşmiştir Araştırma Yerinin Toprak Özellikleri Deneme alanının 0-15 ve cm derinliklerinden alınan toprak örneğinin Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümünde yaptırılan analiz sonuçları Çizelge 3.2 de verilmiştir.

20 Araştırmada Kullanılan Bitki Materyali Bu çalışmada Tokak 157/37 çeşidine Triumph çeşidinden denso, Steptoe çeşidinden Phr-2S ve hst-3 yatmaya dayanıklılık genlerinin markör destekli seleksiyonla aktarıldığı yakın izogenik hatlar ve ebeveynler deneme materyali olarak kullanılmıştır (Kandemir ve ark., 2008). Araştırmada dört yakın izogenik hat (Tokak 157/37+denso, Tokak 157/37+hst-3, Tokak 157/37+Phr-2S, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S) ve üç ebeveyn çeşit (Triumph, Steptoe ve Tokak 157/37) olmak üzere toplam yedi genotip kullanılmıştır. Çizelge 3.2. Deneme alanı toprağına ait fiziksel ve kimyasal özellikler Toplam Kireç P Tekstür ph 2 O 5 K 2 O tuz (%) (%) (kg/da) (kg/da) % 36 kil % 34 silt % 20 kum Azot (%) Organik madde (%) 0,013 8,17 4,5 12,42 44,13 0,12 1,38 Kuvvetli Az Killi Tuzsuz Fazla Yeter Düşük Az alkali kireçli Karaman ve Brohi (2004) e göre değerlendirilmiştir YÖNTEM Deneme Deseni, Denemenin Ekimi, Bakımı ve Hasadı Deneme, Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 4 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Deneme ekimi 19 Şubat tarihinde gerçekleştirilmiştir. Bitkiler, 20 cm sıra arası ve 5 sıra halinde ekilmiştir. Her parsel 3 m uzunluğundadır. Ekim normu 20 kg/da olacak şekilde ayarlanmış ve ekim el ile yapılmıştır. Çıkışlar yaklaşık 1 Mart tarihinde gerçekleşmiştir. Denemede bir parselin diğerinin yatma oranını etkilememesi için parsel aralarına 1 er sıra, blok kenarlarına da 2 sıra buğday ekilmiştir. Parsellere triple süper fosfat ve amonyum nitrat halinde dekara saf olarak 7,5 kg fosfor, 8 kg/da saf azot olmak üzere gübre uygulanmıştır. Fosforlu gübrenin tamamı ve azotlu gübrenin yarısı ekimle birlikte, azotun diğer yarısı sapa kalkma dönemi öncesi verilmiştir. Yabancı otlarla kimyasal mücadele (dekara 80 g 2,4-D) yapılmıştır. Bitkilerin hasadı, 7 Temmuz da

21 10 taneler sarı olum dönemine geldiğinde el ile yapılmış, bitkiler gevşek demet halinde kurutulduktan sonra makineyle harmanlanmıştır Verilerin Elde Edilmesi Başaklanma süresi (gün): Çıkış tarihinden bitkilerin % 50 sinin kılçık veya başak çıkardığı tarihe kadar geçen süre gün olarak hesaplanarak belirlenmiştir (Kandemir ve ark., 2000) Bitki boyu (cm): Her parselden tesadüfen seçilen 20 bitkide başak ucu (kılçık hariç) ile toprak yüzeyi arasındaki dikey uzaklık ölçülerek belirlenmiştir (Kandemir ve ark., 2000) Olgunlaşma süresi (gün): Olgunlaşma gün sayısı da, ekimden bitki ve yaprakların tamamının sarardığı tarih dikkate alınarak belirlenmiştir (Öztürk ve ark., 2007) Yatma oranı (%): Her parselde yatan bitkilerin oranı gözleme dayalı % olarak belirlenmiştir (Kandemir ve ark., 2000a) Yatma açısı ( ): Her parselde rastgele seçilen yatmış 10 bitkinin saplarıyla toprak yüzeyi arasındaki açı ölçülmüş açı olarak ifade edilmiştir (Carter ve Hudelson, 1988) Başak boyu (cm): Her parselden hasat öncesi alınan 20 şer başak örneği başak alt boğumundan kılçıklar hariç başakta en üst başakçık ucuna kadar olan uzunluk cm olarak ölçülüp ortalaması alınarak hesaplanmıştır (Turan, 2008) Başakta tane sayısı (adet/başak): Her parselden rastgele seçilen 20 bitkinin başaktaki tane sayısı sayılarak belirlenmiştir (Turan, 2008) tane ağırlığı (g): Parseller harman edildikten ve kurutulduktan sonra rastgele seçilen dört adet 100 tane sayılmış ve ortalama ağırlıkları üzerinden 1000-tane ağırlığı belirlenmiştir (Kandemir ve ark., 2000a) Hektolitre ağırlığı (kg): Tohumlar kılçıklarından tamamen ayrıldıktan sonra 4 adet 250 ml ölçüm yapılmış ve hektolitre ağırlıkları hesaplanmıştır (Turan, 2008) Çimlenme oranı (%): Malt kalite açısından önemli bir özellik olan dormansinin olup olmadığının belirlenmesi için hasattan sonra, her genotipten 50 tohum 3 tekerrürlü olarak 2 kat fitre kâğıdı konulmuş ve distile su ile doyurulmuş petrilerde 25

22 11 ºC karanlıkta bekletilmiş, 4. ve 7. gün 1 mm plumula çıkarmış olanlar da dâhil olmak üzere çıkış gösterenler sayılmıştır (Han ve ark., 1999) Tek başak verimi (g/başak): Harman edilen 10 başağın taneleri 0.01 g duyarlı hassas terazi ile tartılarak ortalaması alınmış ve g olarak ifade edilmiştir (Sakin ve ark., 2004) Tane verimi (kg/da): Parsellerdeki bitkiler harman edildikten sonra tane nemi % 8 e ayarlanmış, elde edilen tane ürünü tartılarak değerler kg/da a çevrilerek hesaplanmıştır (Turan, 2008) Biyolojik verim (kg/da): Hasat edilen parsel ürünleri, 5 gün süreyle kurumaya bırakılmış ve daha sonra bu ürünler tartılarak kg/da a çevrilmiştir (Akdeniz ve ark., 2004) Hasat İndeksi (%): Her parsele ait tane verimi o parsele ait biyolojik verime oranlanarak % olarak hesaplanmıştır (Turan, 2008) Verilerin Değerlendirilmesi Tüm istatistikî analizlerde MSTAT istatistiksel analiz programı kullanılmıştır (Freed ve Eisensmith, 1986). Ortalamalar arası farklar Duncan çoklu karşılaştırma testi ile belirlenmiştir. Çoklu karşılaştırmalar % 5 önemlilik düzeyine göre gerçekleştirilmiştir.

23 4. BULGULAR ve TARTIŞMA 4.1. Başaklanma Süresi Hatlar ve ebeveynler arasında başaklanma süresi bakımından farklılıklar istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli bulunmuştur (Çizelge 4.1). Başaklanma süreleri gün arasında değişmiştir (Çizelge 4.2). Araştırmada Tokak 157/37+hst-3, Tokak 157/37+Phr-2S, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S hatları, Tokak 157/37 ve Steptoe çeşidi 80 günde, Triumph çeşidi 85 günde, Tokak 157/37+denso hattı 86 günde başaklanmıştır. Buna göre Phr-2S ve hst-3 lokusu başaklanma süresini etkilememiş, denso lokusu ise yaklaşık 5 gün geciktirmiştir. denso lokusunun geç başaklanmaya neden olduğu önceki çalışmalarda da belirlenmiştir (Thomas ve ark., 1991; Yu ve ark., 2010). Laurie ve ark., (1995) da başaklanma süresini kontrol eden önemli QTL leri belirlemek amacıyla yaptıkları çalışmada, denso lokusunun Igri çeşidinde 3-4 gün geç başaklanmaya neden olduğunu bildirmektedirler. hst-3 lokusunun başaklanma süresine etkisinin olmadığını, bu lokusu bir yakın izogenik hatta transfer ederek inceleyen Kandemir ve ark. (2000a) tarafından da gözlenmiştir. Çalışmamızda elde ettiğimiz Phr- 2S nin çiçeklenmeyi etkilemediği şeklindeki bulgu ise literatürdeki bulgulardan farklı ortaya çıkmıştır. (See ve ark., 2002; Turner ve ark., 2005; Kikuchi ve ark., 2009). Bu sonuç markör destekli geri melezleme ile yapılan seleksiyon çalışmalarında markör ve gen arasındaki bağlantının kopması nedeniyle genin kaybedilmesinden kaynaklanmış olabilir. Geri melezlemelerde kullanılan scscr97759 markörü gene çok yakındır. Phr-2S lokusunun 2 numaralı kromozomun kısa kolunda bulunan MWG858 ve ABG358 markörleri arasında olduğunu bildirilmiştir (Kandemir ve ark., 2000a). scscr97759 markörünün ise ABG 358 markörüne uzaklığı ise 5,3 cm dur (Varshney ve ark., 2007). Ancak iki farklı yakın izogenik hat elde edilmiş ve ikisinde de (Tokak 157/37+Phr-2S, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S) etki gözlenmemesi nedeniyle bu durum olası görünmemektedir. Geri kalan ihtimal ise Tokak 157/37 ve Steptoe çeşitlerinin Phr- 2S nin aynı ya da benzer etkili allelleri taşıdığıdır.

24 Bitki boyu Bitki boyu bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.1). Bitki boyu yaklaşık 93 ile 119 cm arasında değişiklik göstermiştir (Çizelge 4.2). Denemede en uzun bitki boyuna 119 cm ile Steptoe çeşidi sahip olurken, onu 115 cm bitki boyu ile Tokak 157/37 çeşidi izlemiştir. Tokak 157/37+hst-3 104,8 cm, Tokak 157/37+Phr-2S 115,2 cm, Tokak 157/37+hst- 3+Phr-2S 107,3 cm, Triumph çeşidi 96 cm, Tokak 157/37+denso hattı ise 92 cm bitki boyuna sahip olmuştur. hst-3 lokusu Tokak 157/37 çeşidinin bitki boyunu 10,5 cm kısaltmıştır. Tokak 157/37+Phr-2S hattının bitki boyu ise Tokak 157/37 çeşidine çok benzer şekilde ortaya çıkmıştır. Triumph çeşidinden aktarılan denso geni ise bitki boyunu 22,7 cm kısaltmıştır. Kandemir ve ark. (2000a) hst-3 lokusunu Morex çeşidine aktarmış ve elde ettikleri yakın izogenik hatlarda lokusun bitki boyunu 9 cm kısalttığını belirtmişlerdir. Lokusun Tokak 157/37 çeşidinde de benzer etkiyi gösterdiği söylenebilir. Aynı çalışmada Steptoe çeşidinin Phr-2S lokusu bitki boyunu dört lokasyon ortalamasına göre 8 cm kısaltmıştır. Fakat çalışmamızda Tokak 157/37 ve Steptoe çeşitleri olasılıkla bu genin benzer ya da aynı etkili allelleri taşıdıkları için Phr- 2S lokusu bitki boyuna etki etmemiştir. Jia ve ark. (2009), Hellewell ve ark. (2000) katlanmış haploid ve rekombinant inbred hatlarda yaptıkları haritalama çalışmalarında denso lokusunun bitki boyunu 20 cm kısalttığını bildirmektedirler. Bu çalışmada da denso lokusunun Tokak 157/37 çeşidinde bitki boyunu benzer derecede kısalttığı gözlemlenmiştir (22,7 cm) Olgunlaşma Süresi Olgunlaşma süresi bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.1). Olgunlaşma süreleri 120 ile 125 gün arasında değişmiştir. Tokak 157/ günde, Steptoe ve Triumph ise 125 günde olgunlaşmıştır (Çizelge 4.2). denso geninin aktarılması ile elde edilen hat 123 günde olgunlaşırken, hst-3 ve/veya Phr-2S aktarılan hatlar yaklaşık gün aralığında Tokak 157/37 çeşidi ile çok benzer sürelerde olgunlaşmıştır (Çizelge 4.2). Buna göre

25 14 Phr-2S ve hst-3 olgunlaşma süresini etkilememiştir. denso lokusu ise olgunlaşmayı yaklaşık 2,5 gün geciktirmiştir. Hellewell ve ark. (2000) QTL haritalama çalışmalarında denso lokusunun olgunlaşma zamanını 3 gün geciktirdiğini bildirmişlerdir. Benzer etki çalışmamızda da görülmüştür. Çizelge 4.1. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin başaklanma süresi, bitki boyu ve olgunlaşma süresine ait varyans analiz tablosu Başaklanma süresi Bitki boyu Olgunlaşma süresi VK SD KO F KO F KO F Tekerrür 3 0,10 0,46 ÖD 17,90 2,37 ÖD 0,23 0,39 ÖD Hat 6 25,29 122,54 ** 410,77 54,34 ** 20,91 35,69 ** Hata 18 0,21 7,60 0,59 Ö.D. önemli değil. ** % 1 düzeyinde önemlidir. Çizelge 4.2. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin başaklanma süresi, bitki boyu ve olgunlaşma süresi Hat/çeşit Başaklanma Bitki boyu Olgunlaşma süresi (gün) ** (cm) ** süresi (gün) ** TOKAK 157/37 STEPTOE TRIUMPH Tokak 157/37+denso Tokak 157/37+hst-3 Tokak 157/37+Phr-2S Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S 80,50 C 80,25 C 85,00 B 85,75 A 80,00 C 80,25 C 80,25 C 115,3 A 119,3 A 96,2 C 92,6 C 104,8 B 115,2 A 107,3 B 120,5 C 125,3 A 125,0 A 123,0 B 120,8 C 120,0 C 120,3 C ** % 1 düzeyinde önemlidir. Aynı harflerle harflendirilen değerler arasındaki fark istatistikî anlamda önemsizdir Yatma Oranı ve Yatma Açısı Yatma oranları bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.3). Yatma oranları ortalamada % 42,5 ile % 92,5 arasında değişiklik göstermiştir. Denemede incelenen hatlar arasında en düşük yatma oranı % 42,5 ile Triumph çeşidinden elde edilmiş, Steptoe çeşidi % 55,0, Tokak 157/37 çeşidi ise % 92,5 oranında yatma oranı göstermiştir. Tokak+denso hattı % 60,0, Tokak+hst-3 hattı % 70,0, Tokak+Phr-2S hattı % 80,0, Tokak+hst-3+Phr-2S hattı ise % 60,0 oranında yatmıştır (Çizelge 4.4). denso lokusu Tokak 157/37 çeşidinin yatma

26 15 oranını yaklaşık % 30 oranında azaltmıştır. Steptoe çeşidinden aktarılan hst-3 lokusu, Tokak 157/37 çeşidinin yatma oranını yaklaşık % 20 ile % 30 oranında azaltmıştır. Phr- 2S lokusu ise yatma oranını etkilememiştir. Larson ve ark. (1996), Kandemir ve ark. (2000b) hst-3 lokusunun, Thomas ve ark. (1991), Yu ve ark. (2010) denso lokusunun yatmaya dayanıklılık sağladığını belirtmişlerdir. Ancak çalışmamızda hem en kısa boylu hat Tokak 157/37+denso nun en düşük yatma oranına sahip olmaması ve hem de en uzun bitki boyuna sahip olan Steptoe ebeveyninin en düşük ikinci yatma oranı değerine sahip olması, yatma oranı konusunda bitki boyunu etkileyen genler dışında genlerin de bulunabileceğine işaret etmektedir. Yatma açıları bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.3). Yatma açıları ortalamada 4,8 ile 62,8 arasında değişiklik göstermiştir. Denemede incelenen hatlar arasında en düşük yatma açısı 4,8 ile Tokak 157/37 çeşidinden elde edilmiş, Steptoe çeşidi 45, Triumph çeşidi ise 62,8 yatma açısı değeri göstermiştir. Geliştirilen hatlardan Tokak+denso hattı 55,0, Tokak+hst-3 hattı 43,5, Tokak+Phr-2S hattı 12,5, Tokak+hst-3+Phr-2S hattı ise 45,8 oranında yatma açısı değeri göstermiştir (Çizelge 4.4). denso lokusu yatma açısını yaklaşık 50,0, hst-3 lokusu yaklaşık 40 azaltmıştır. Bu azalma istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Phr-2s lokusu ise yatma açısına herhangi bir etki göstermemiştir Başak Boyu Başak boyu değerleri bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.3). Başak boyu değerleri 6,33 cm ile 8,30 cm arasında değişiklik göstermiştir (Çizelge 4.4). Denemede en yüksek başak boyu değeri 8,30 cm ile Triumph çeşidinden elde edilmiştir. Tokak 157/37+denso, Tokak 157/37+Phr-2S hatları arasında farklılık bulunmamıştır. Bu sonuçlara göre denso ve Phr-2S lokusu Tokak 157/37 çeşidinin başak boyunda istatistikî anlamda herhangi bir değişikliğe yol açmamıştır (Çizelge 4.4). Fakat hst-3 lokusunu içeren hatlarda ortalama başak boyu yaklaşık olarak 1 cm kısalmıştır. Bu lokusun başak uzunluğunu kısaltıcı etkisinin olduğu daha önceki çalışmalarda da kaydedilmiştir (Kandemir ve ark., 2000b).

27 16 Başak uzunluğu ve başak yoğunluğu doğrudan verim bileşeni değildir, fakat tane kalitesi üzerinde dolaylı etkiye sahiptir (Wang ve ark., 2010) Başakta Tane Sayısı Başakta tane sayısı değerleri bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.3). Başakta tane sayısı 20,30 ile 59,25 adet arasında değişiklik göstermiştir (Çizelge 4.4). Araştırmadaki en yüksek başakta tane sayısını değerini 59,25 adet ile altı sıralı olan Steptoe çeşidi vermiş, onu 28,27 ile Triumph çeşidi izlemiştir. Tokak 157/37 çeşidinin başakta tane sayısı ortalamada 22,00 adet olmuş, Tokak 157/37+hst-3 hattının 20,30 adet, Tokak 157/37+Phr-2S hattının 22,35 adet Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S hattının ise 21,10 adet olmuştur. Geliştirilen hatlar ve Tokak 157/37 çeşidi arasında başakta tane sayısı bakımından istatistikî anlamda bir fark çıkmamıştır. Steptoe çeşidinin başakta yüksek tane sayısına sahip olması beklenen bir durumdur. Çünkü bu çeşit altı sıralıdır. Yakın izogenik hatların Tokak 157/37 çeşidinden farklı olmaması incelenen gen bölgelerinin başakta tane sayısı ile ilgili olmadığını göstermektedir. Çizelge 4.3. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin yatma oranı, yatma açısı, başak boyu ve başakta tane sayısına ait varyans analiz tablosu Yatma oranı Yatma açısı Başak boyu Başakta tane sayısı VK SD KO F KO F KO F KO F Tekerrür 3 155,67 1,59 ÖD 55,85 1,60 ÖD 0,20 1,10 ÖD 5,20 1,36 ÖD Hat 6 670,69 6,86 ** 1934,74 5,39 ** 2,25 12,57 ** 783,14 204,55 ** Hata 18 97,76 34,93 0,18 3,83 Ö.D. önemli değil. ** % 1 düzeyinde önemlidir Tane Ağırlığı Başakta tane sayısı değerleri bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.5) tane ağırlığı değerleri 40,40 ile 59,60 g arasında değişiklik göstermiştir. Geliştirilen hatlar ile Tokak 157/37 çeşidi arasında istatistikî anlamda bir fark çıkmamıştır. Denemede Tokak 157/37

28 17 çeşidinin 1000-tane ağırlığı 55,25 g, Triumph çeşidinin 40,40 g, Steptoe çeşidinin ise 46,95 g olmuştur. Geliştirilen hatlardan Tokak 157/37+denso 56,10 g, Tokak 157/37+hst-3 59,60 g, Tokak 157/37+Phr-2S 55,33 g, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S hattı ise 56,45 g 1000-tane ağırlığı değerlerine sahip olmuşlardır (Çizelge 4.6). Aktarılan lokuslar Tokak 157/37 çeşidinin karakteristik özelliği olan yüksek 1000-tane ağırlığında değişikliğe yol açmamıştır. Thomas ve ark. (1991) denso lokusunun bin tane ağırlığının düşmesine neden olduğunu bildirmişlerdir. Fakat çalışmamızda denso lokusu bin tane ağırlığına etki etmemiştir. denso lokusunun Tokak 157/37 çeşidine etki etmemesi başka genlerden kaynaklanıyor olabilir. hst-3 lokusunu Steptoe x Morex haritalama popülasyonundan geliştirdikleri gerimelez hatlarda inceleyen Larson ve ark. (1997) lokusun bin tane ağırlığına etkisi olmadığını bildirmişlerdir. Başka araştırıcılar aynı haritalama popülâsyonunda 1000-tane ağırlığına ait QTL lerin diğer 2, 4 ve 6 numaralı kromozomlarda bulunduğunu bildirmişlerdir (Han ve Ullrich, 1993). Bu iki çalışmaya göre hst-3 lokusunun 1000-tane ağırlığına etki etmediği görülmektedir. Çalışmamızda da hst-3 lokusu aktarıldığı Tokak 157/37 çeşidinin 1000-tane ağırlığına etki etmemiştir. Çizelge 4.4. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin yatma oranı, yatma açısı, başak boyu ve başakta tane sayısı Hat/çeşit Yatma oranı Yatma Başak boyu Başakta tane (%) ** açısı ( ) ** (cm) ** sayısı ** TOKAK 157/37 STEPTOE TRIUMPH Tokak 157/37+denso Tokak 157/37+hst-3 Tokak 157/37+Phr-2S Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S 92,5 A 55,0 CD 42,5 D 60,0 CD 70,0 BC 80,0 AB 60,0 CD 4,8 C 45,0 B 62,8 A 55,0 A 43,5 B 12,5 C 45,8 B 7,30 B 6,58 C 8,30 A 7,60 B 6,25 C 7,30 B 6,33 C 22,00 C 59,25 A 28,27 B 23,17 C 20,30 C 22,35 C 21,10 C ** % 1 düzeyinde önemlidir. Aynı harflerle harflendirilen değerler arasındaki fark istatistikî anlamda önemsizdir Hektolitre Ağırlığı Hektolitre ağırlığı bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,05 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.5). Hektolitre ağırlıkları 67,00 kg ile 63,45

29 18 kg arasında değişiklik göstermiştir (Çizelge 4.6). Ebeveynler arasında en düşük hektolitre ağırlığını 63,95 kg ile Steptoe çeşidi vermiş, Tokak 157/37 çeşidi 65,60 kg ve Triumph çeşidi ise 66,43 kg hektolitre ağırlığına sahip olmuştur. Tokak 157/37 çeşidi ile geliştirilen hatlar arasında farklılıklar istatistikî anlamda önemli değildir. En yüksek hektolitre ağırlığını Tokak 175/37+hst-3+Phr-2S hattı vermiştir. Tokak 157/37+hst-3 hattının hektolitre ağırlığı 66,67 kg, Tokak 157/37+Phr-2S hattının 65,28 kg, Tokak 157/37+denso hattının 64,90 kg olmuştur. Konuyla ilgili yapılan çalışmalarda hst-3 gen bölgesinin hektolitre ağırlığının çok az da olsa azalmasında neden olduğunu bildirilmektedir (Larson ve ark., 1997). denso geninin ise hektolitre ağırlığını düşmesine yol açtığı daha önceki çalışmalarda belirtilmiştir (Thomas ve ark., 1991). Çalışmamızda ise her iki lokus da hektolitre ağırlığına etki etmemiştir (Çizelge 4.4). Lokusların bu karaktere etki etmemesinin sebebi Tokak 157/37 çeşidinde bulunan diğer genlerden veya yetiştirme şartlarından kaynaklanıyor olabilir. Başka yetiştirme şartlarında bu etkiler yüksek olarak ortaya çıkabilir Çimlenme oranı Çimlenme oranları bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.5). Çimlenme oranları 4. günde % 0-6 arasında, 7. Günde % 2-16 arasında değişmiştir (Çizelge Y). Ebeveynler arasında 4. ve 7. günlerde en yüksek çimlenme oranını % 6,0-16,7 ile Triumph çeşidi göstermiş, onu % 2,7-9,3 ile Tokak 157/37 çeşidi izlemiş, Steptoe % 0,0-2,0 ile denemedeki en düşük çimlenme oranını göstermektedir. Geliştirilen hatlardan Tokak 175/37+hst-3 ve 157/37+denso 4. günde % 3,3, 7. günde ise % 8,7 oranında çimlenme göstermiştir. Tokak 175/37+Phr-2S hattı 4. günde % 3,3, 7. günde % 9,0, Tokak 175/37+hst-3+Phr- 2S hattı ise 4. günde % 2,7, 7. günde ise % 8,0 oranında çimlenmiştir. Tokak 157/37 çeşidi ve Tokak 157/37+denso, Tokak 157/37+Phr-2S, Tokak 157/37+hst-3, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S hatları arasında fark bulunmamıştır (Çizelge 4.6). Bu sonuçlara göre hst-3, denso ve Phr-2S lokusları çeşidin çimlenme oranlarında istatistikî anlamda herhangi bir değişikliğe yol açmamıştır. Çimlendirme değerleri çok düşük gibi görünebilir. Bunun sebebi çimlendirme oranının hasattan hemen sonra belirlenmesidir. Han ve ark., (2004) Steptoe çeşidinin tohumlarının yüksek dormansiye sahip olduğunu

30 19 ve hasat sonrası yapılan çimlendirme testinde 7. Günde % 4 oranında çimlendiği bildirmişlerdir. Prada ve ark., (1999) çimlenme oranlarını belirlemek hasattan hemen sonra yaptığı çimlendirme denemelerinde Triumph çeşidinin 7. günde % 20 oranında çimlendiğini bildirmişlerdir. Çalışmamızdan elde edilen sonuçlar, bu iki çalışmayla benzerlik göstermektedir. Çizelge 4.5. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin 1000-tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, 4. ve 7. gün çimlenme oranlarına ait varyans analiz tablosu 1000-tane Hektolitre Çimlenme oranı Çimlenme oranı ağırlığı ağırlığı 4. gün 7. gün VK SD KO F KO F KO F KO F Tekerrür 3 11,63 1,30 ÖD 0,65 0,44 ÖD 0,19 0,18 ÖD 7,05 1,61 ÖD Hat 6 188,12 20,96 ** 4,71 3,17 * 9,27 8,59 ** 54,86 12,52 ** Hata 18 8,97 1,49 1,08 4,38 Ö.D. önemli değil. *, ** sırasıyla % 5 ve % 1 düzeyinde önemlidir Tek Başak Verimi Tek başak verimi değerleri bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.7). Tek başak verimi değerleri 1,077 g ile 2,275 g arasında değişiklik göstermiştir (Çizelge 4.8). Denemede en yüksek tek başak verimi değeri 2,275 ile Steptoe çeşidinden elde edilmiştir. Tokak 157/37 çeşidi ve Tokak 157/37+denso, Tokak 157/37+Phr-2S, Tokak 157/37+hst-3, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S hatları arasında fark bulunmamıştır (Çizelge 4.6). Bu sonuçlara göre hst-3, denso ve Phr-2S lokusları çeşidin tek başak veriminde istatistikî anlamda herhangi bir değişikliğe yol açmamıştır. Bu sonuçlar aktarılan lokusların tek başak verimi ile ilgili olmadığını göstermektedir. Denemedeki en yüksek tek başak veriminin Steptoe çeşidinden elde edilmesi, bu çeşidin altı sıralı bir arpa çeşidi olmasından kaynaklanmaktadır.

31 20 Çizelge 4.6. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin 1000-tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, 4. ve 7. gün çimlenme oranları Hektolitre Çimlenme Çimlenme 1000-tane Hat/çeşit (g) ** ağırlığı 4. gün 7. gün (kg) * (%) ** (%) ** TOKAK 157/37 STEPTOE TRIUMPH Tokak 157/37+denso Tokak 157/37+hst-3 Tokak 157/37+Phr-2S Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S 55,25 A 46,95 B 40,40 C 56,10 A 59,60 A 55,33 A 56,45 A 65,60 ABC 63,95 C 66,43 AB 64,90 BC 66,67 AB 65,28 ABC 67,00 A 2,7 B 0,0 C 6,0 A 3,3 B 3,3 B 3,3 B 2,7 B 9,3 B 2,0 C 16,7 A 8,7 B 8,7 B 9,0 B 8,0 B *, ** sırasıyla % 5 ve % 1 düzeyinde önemlidir. Aynı harflerle harflendirilen değerler arasındaki fark istatistikî anlamda önemsizdir Tane Verimi Tane verimi değerleri bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,01 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.7). Denemede en yüksek tane verimini 656,5 kg/da ile Steptoe çeşidinden elde edilmiş, onu 546,1 kg/da ile Triumph çeşidi izlemiştir (Çizelge 4.8). Denemedeki en yüksek tane veriminin Steptoe çeşidinden alınması, bu çeşidin altı sıralı bir çeşit olmasından kaynaklanmaktadır. Tokak 157/37 çeşidinin tane verimi 429,9 kg/da olmuştur. Geliştirilen hatlar arasında en yüksek tane verimi 506,9 kg/da ile Tokak 157/37+denso yakın izogenik hattından elde edilse de bu hat ile Tokak 157/37 çeşidinin tane verimi istatistikî anlamda farklı değildir. denso lokusunun fertil kardeş sayısını artırarak tane verimini artırıcı bir etkisinin olduğu rapor edilmiştir (Jia ve ark., 2011). Fakat bir diğer çalışmada tane verimini düşürdüğü bildirilmektedir (Rasmusson ve Phillips, 1997). Çalışmamızda ise denso lokusunun aktarılmasıyla Tokak 157/37 çeşidinin tane verimi artmış, fakat bu artış istatistiksel anlamda önemli düzeyde olmamıştır. Tokak 157/37 çeşidine hst-3 geninin aktarılması ile elde edilen Tokak 157/37+ hst-3 ve Tokak 157/37+ hst-3+phr-2s yakın izogenik hatları ebeveyn çeşit Tokak 157/37 den istatistiksel anlamda farklı olmadığı için hst-3 lokusunun tane verimini etkilemediği sonucu ortaya çıkmıştır. Bu lokusu Steptoe x Morex haritalama popülâsyonundan yakın izogenik hatlar geliştirerek inceleyen Kandemir ve ark. (2000a), lokusun tane verimini

32 21 artırıcı etkisinin olabilmesi için birbiriyle etkileşim içerisinde olan diğer Steptoe genlerinin de gerekli olabileceğini bildirmektedir. Tokak 157/37, Tokak 157/37+Phr-2S ve Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S hatları aynı grup içerisinde yer almaktadır. Bu sonuçlar göstermektedir ki Phr-2S de tane verimini etkilememiştir Biyolojik Verim Biyolojik verim değerleri bakımından hatlar arasında istatistikî anlamda P<0,05 düzeyinde önemli farklılıklar bulunmuştur (Çizelge 4.7). Denemedeki biyolojik verim değerleri 1192,1 kg/da ile 1731,2 kg/da arasında değişiklik göstermiştir (Çizelge 4.8). Biyolojik verim bakımından araştırmadaki en yüksek değeri 1731,2 kg/da ile Steptoe çeşidi vermiştir. Triumph çeşidi 1471,8 kg/da ve Tokak 157/37 çeşidi 1325,1 kg/da biyolojik verim değerlerine sahip olmuştur. Geliştirilen hatlar ve Tokak 157/37 çeşidi arasında farklılık önemsiz bulunmuştur (Çizelge 4.8). Hatlardan Tokak 157/37+denso nun biyolojik verimi 1369,3 kg/da, Tokak 157/37+hst-3 hattının 1385,2 kg/da, Tokak 157/37+Phr-2S hattının 1296,2 kg/da, Tokak 157/37+ hst-3+phr-2s hattının ise 1192,1 kg/da olmuştur. Aktarılan lokusların hiçbirinin Tokak 157/37 çeşidinin biyolojik verimine etkisi olmamıştır Hasat İndeksi Hasat indeksi değerleri bakımından hatlar arasındaki farklılıklar istatistikî anlamda önemsiz bulunmuştur (Çizelge 4.7). Hasat indeksi değerleri % 32,3 ile % 38,3 arasında değişiklik göstermiştir. Ebeveynler ve hatlar arasındaki fark önemsiz bulunsa da denemedeki en yüksek hasat indeksi değeri % 38,3 ile Steptoe çeşidinden elde edilmiştir. Triumph çeşidinin ve bu çeşitten denso geni aktarılarak geliştirilen Tokak157/37+denso hattının hasat indeksi % 37,0 olmuştur. Geliştirilen diğer hatlardan Tokak 157/37+hst-3 hattının hasat indeksi % 35,0, Tokak 157/37+Phr-2S hattının % 33,9 ve Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S hattının ise % 35,3 olmuştur (Çizelge 4.8). En

33 22 yüksek hasat indeksinin Steptoe çeşidinden elde edilmiş olması çeşidin altı sıralı olmasından ve denemedeki en yüksek tane veriminin bu çeşitten alınmasından kaynaklanmaktadır. Geliştirilen hatlar arasında denso yakın izogenik hattı Tokak 157/37+denso Tokak 157/37 den belirgin derecede yüksek hasat indeksine sahip olmakla beraber bu farklılık istatistiksel anlamda önemli olmamıştır. Literatürdeki çalışmalarda denso lokusunun hasat indeksini artırdığı bildirilmiştir (Jia ve ark., 2009; Kuczynska ve Wyka, 2011). Aktarılan diğer iki gen hst-3 ve Phr-2S hasat indeksinde belirgin değişikliğe yol açmamıştır. Çizelge 4.7. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin tek başak verimi, tane verimi, biyolojik verim ve hasat indeksine ait varyans analiz tablosu Tek başak Tane verimi Biyolojik verim Hasat verimi indeksi VK SD KO F KO F KO F KO F Tekerrür 3 0,02 0,79 ÖD 3246,0 0,74 ÖD 22048,2 0,53 ÖD 1,0 0,07 ÖD Hat 6 0,75 27,02 ** 28204,8 6,40 ** ,8 2,80 * 17,3 1,13 ÖD Hata 18 0, , ,2 15,3 Ö.D. önemli değil. *, ** sırasıyla % 5 ve % 1 düzeyinde önemlidir. Çizelge 4.8. Geliştirilen hatlar ile ebeveynlerin tek başak verimi, tane verimi, biyolojik verim ve hasat indeksi Hasat Tek başak Tane verimi Biyolojik Hat/çeşit verimi (g) ** (kg/da) ** verim (kg/da) * indeksi (%) ÖD TOKAK 157/37 STEPTOE TRIUMPH Tokak 157/37+denso Tokak 157/37+hst-3 Tokak 157/37+Phr-2S Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S 1,077 B 2,275 A 1,100 B 1,130 B 1,133 B 1,145 B 1,235 B 429,9 C 656,5 A 546,1 B 506,9 BC 474,1 BC 440,0 C 419,0 C 1325,1 B 1731,2 A 1471,8 AB 1369,3 B 1385,2 B 1296,2 B 1192,1 B 32,3 38,3 37,0 37,0 35,0 33,9 35,3 Ö.D. önemli değil. *, ** sırasıyla % 5 ve % 1 düzeyinde önemlidir. Aynı harflerle harflendirilen değerler arasındaki fark istatistikî anlamda önemsizdir.

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı iii ÖZET Yüksek Lisans Tezi AYDIN EKOLOJĐK KOŞULLARINDA FARKLI EKĐM ZAMANI VE SIRA ARALIĞININ ÇEMEN (Trigonella foenum-graecum L.) ĐN VERĐM VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐNE ETKĐSĐ Đmge Đ. TOKBAY Adnan Menderes

Detaylı

Isparta Ekolojik Koşullarında Bazı Arpa (Hordeum vulgare L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Isparta Ekolojik Koşullarında Bazı Arpa (Hordeum vulgare L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt 20, Sayı 1, 91-97, 2016 Süleyman Demirel University Journal of Natural and Applied Sciences Volume 20, Issue 1, 91-97, 2016 DOI: 10.19113/sdufbed.23066

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI KOLZ (rassica napus oleifera L.) 2001 TRIMSL EĞERLERİ

Detaylı

DUFED 4(2) (2015) 77-82

DUFED 4(2) (2015) 77-82 DUFED 4(2) (2015) 77-82 Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi dergi anasayfa: http://www.dufed.org Tek melez mısır genotiplerinin Diyarbakır şartlarındaki performanslarının belirlenmesi Determination

Detaylı

Trakya Bölgesinde Yetiştirilen Bazı Arpa (Hordeum vulgare L) Çeşitlerinin Verim ve Verim Unsurları İle Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Trakya Bölgesinde Yetiştirilen Bazı Arpa (Hordeum vulgare L) Çeşitlerinin Verim ve Verim Unsurları İle Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2007, Cilt 21, Sayı 1, 59-68 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Trakya Bölgesinde Yetiştirilen Bazı Arpa (Hordeum vulgare L) Çeşitlerinin Verim ve Verim

Detaylı

Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı

Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı 07.10.2016 Özge YILDIZ Gıda Yük. Müh. Aydın İMAMOĞLU, Seda PELİT Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü İzmir Proje:

Detaylı

SAMSUN KOŞULLARINDA GELİŞTİRİLEN BAZI TEK MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR

SAMSUN KOŞULLARINDA GELİŞTİRİLEN BAZI TEK MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 229-234 SAMSUN KOŞULLARINDA GELİŞTİRİLEN BAZI TEK MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Ahmet ÖZ Halil KAPAR Karadeniz Tarımsal Araştırma

Detaylı

T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ

T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ HAŞHAŞ (Papaver somniferum L.) BİTKİSİNİN VERİMİ VE BAZI ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE GİBBERELLİK ASİDİN (GA 3 ) FARKLI DOZ VE UYGULAMA ZAMANLARININ

Detaylı

SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINA UYGUN ARPA (Hordeum vulgare L.) ÇEŞİTLERİNİN BELİRLENMESİ *

SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINA UYGUN ARPA (Hordeum vulgare L.) ÇEŞİTLERİNİN BELİRLENMESİ * OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 2005,20(3):72-81 J. of Fac. of Agric., OMU, 2005,20(3):72-81 SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINA UYGUN ARPA (Hordeum vulgare L.) ÇEŞİTLERİNİN BELİRLENMESİ * Abdulveli SİRAT İsmail SEZER

Detaylı

Tokat-Kazova Şartlarına Uygun Maltlık Arpa Çeşitlerinin Belirlenmesi. Determination of Malting Barley Cultivars Suitable for Tokat-Kazova Conditions

Tokat-Kazova Şartlarına Uygun Maltlık Arpa Çeşitlerinin Belirlenmesi. Determination of Malting Barley Cultivars Suitable for Tokat-Kazova Conditions GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 24, 21 (2), 94-1 Tokat-Kazova Şartlarına Uygun Maltlık Arpa Çeşitlerinin Belirlenmesi Nejdet Kandemir Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü,

Detaylı

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Anadolu Journal of Agricultural Sciences http://dergipark.ulakbim.gov.tr/omuanajas Araştırma/Research Anadolu Tarım Bilim. Derg./Anadolu J Agr Sci, 30 (2015) 68-73 ISSN:

Detaylı

Bazı İki Sıralı Arpa ve Ekmeklik Buğday Çeşitlerinde Azot ve CCC Dozlarının Tane Verimine Etkileri

Bazı İki Sıralı Arpa ve Ekmeklik Buğday Çeşitlerinde Azot ve CCC Dozlarının Tane Verimine Etkileri Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi (J. Agric. Sci.), 1, 11(1):63-68 Geliş Tarihi: 20.11.0 Bazı İki Sıralı Arpa ve Ekmeklik Buğday Çeşitlerinde Azot ve CCC Dozlarının Tane

Detaylı

DİYARBAKIR ŞARTLARINDA ŞAHİN-91 VE SUR-93 ARPA ÇEŞİTLERİNDE UYGUN EKİM SIKLIĞININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

DİYARBAKIR ŞARTLARINDA ŞAHİN-91 VE SUR-93 ARPA ÇEŞİTLERİNDE UYGUN EKİM SIKLIĞININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ANADOLU, J. of AARI 10 (2) 2000, 35-45 MARA DİYARBAKIR ŞARTLARINDA ŞAHİN-91 VE SUR-93 ARPA ÇEŞİTLERİNDE UYGUN EKİM SIKLIĞININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Hasan KILIÇ İrfan ÖZBERK Fethiye ÖZBERK

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI YEMLİK PANCAR (HAYVAN PANCARI)

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI HŞHŞ (Papaver somniferum L.) 2005 İÇİNEKİLER Sayfa

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

ADİ FİĞ TESCİL RAPORU

ADİ FİĞ TESCİL RAPORU T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü ADİ İĞ TESCİL RAPORU GATAEMD135(SAYAR) ANKARA 2015 GATAEMD135(SAYAR) ADİ İĞ ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR

Detaylı

ALBATROS YULAF ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR

ALBATROS YULAF ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR ALBATROS YULAF ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR Orta Anadolu Bölgesi yazlık yulaf tarımsal değerleri ölçme denemelerinde Albatros çeşit adayı 2 yıl süreyle yer almıştır. Bu denemelerin sonunda verim,

Detaylı

Tokat- Kazova Koşullarında Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin (Triticum aestivum) Verim ve Diğer Özelliklerine Ekim Zamanının Etkisi

Tokat- Kazova Koşullarında Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin (Triticum aestivum) Verim ve Diğer Özelliklerine Ekim Zamanının Etkisi GOÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 2012, 29(1), 75-79 Tokat- Kazova Koşullarında Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin (Triticum aestivum) Verim ve Diğer Özelliklerine Ekim Zamanının Etkisi Ali Safi KIRAL Aynur ÇELİK

Detaylı

Bazı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare conv. distichon) Çeşitlerinin Verim ve Verim Unsurları ile Bazı Kalite Özellikleri Üzerine Bir Araştırma

Bazı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare conv. distichon) Çeşitlerinin Verim ve Verim Unsurları ile Bazı Kalite Özellikleri Üzerine Bir Araştırma Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2016, 25 (Özel sayı-1):151-157 Araştırma Makalesi (Research Article) Bazı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare conv. distichon) Çeşitlerinin Verim ve Verim

Detaylı

TRAKYA BÖLGESİ ALTI SIRALI ARPA TESCİL RAPORU

TRAKYA BÖLGESİ ALTI SIRALI ARPA TESCİL RAPORU T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tohumluk Tescil Ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü TRAKYA BÖLGESİ ALTI SIRALI ARPA TESCİL RAPORU TEA 1765-2012 Ankara-2016 TEA 1765-2012 ALTI SIRALI ARPA ÇEŞİT

Detaylı

Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Tokat 2. Turhal Tarım İlçe Müdürlüğü, Tokat 3

Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Tokat 2. Turhal Tarım İlçe Müdürlüğü, Tokat 3 Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2016, 25 (Özel sayı-1):87-93 Araştırma Makalesi (Research Article) Tokat Kazova ve Zile Ana Ürün Koşullarında Yetiştirilen Melez Atdişi Mısır (Zea mays

Detaylı

KIRAÇ ARAZİLERE UYGUN ALTERNATİF BİR TAHIL TRİTİKALE YETİŞTİRİCİLİĞİ

KIRAÇ ARAZİLERE UYGUN ALTERNATİF BİR TAHIL TRİTİKALE YETİŞTİRİCİLİĞİ KIRAÇ ARAZİLERE UYGUN ALTERNATİF BİR TAHIL TRİTİKALE YETİŞTİRİCİLİĞİ 1. Tritikalenin Önemi : Dr. Sami SÜZER Yetiştirme Tekniği Bölüm Başkanı Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü suzersami@yahoo.com Tritikale

Detaylı

Ethephon un Tritikale de Tane Verimi, Protein Oranı ve Protein Verimine Etkisi

Ethephon un Tritikale de Tane Verimi, Protein Oranı ve Protein Verimine Etkisi TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 2008, 14 (2) 124-130 ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Ethephon un Tritikale de Tane Verimi, Protein Oranı ve Protein Verimine Etkisi Mustafa GÜLER 1 Geliş Tarihi: 03.10.2007

Detaylı

SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI BURÇAK (Vicia ervilia L.) HATLARININ OT VE TOHUM VERİMLERİNİN BELİRLENMESİ

SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI BURÇAK (Vicia ervilia L.) HATLARININ OT VE TOHUM VERİMLERİNİN BELİRLENMESİ OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 26,21(3): 318-322 J. of Fac. of Agric., OMU, 26,21(3): 318-322 SAMSUN EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI BURÇAK (Vicia ervilia L.) HATLARININ OT VE TOHUM VERİMLERİNİN BELİRLENMESİ İlknur

Detaylı

Bazı Makarnalık Buğday Çeşitlerinin (T.durum Desf.) Erbaa Şartlarında Adaptasyonlarının İncelenmesi

Bazı Makarnalık Buğday Çeşitlerinin (T.durum Desf.) Erbaa Şartlarında Adaptasyonlarının İncelenmesi GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2004, 21 (2), 86-93 Bazı Makarnalık Buğday Çeşitlerinin (T.durum Desf.) Erbaa Şartlarında Adaptasyonlarının İncelenmesi Fahri Sönmez A.Safi Kıral Gaziosmanpaşa Üniversitesi,

Detaylı

MV SUBA EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR

MV SUBA EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR MV SUBA EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR Orta Anadolu Bölgesi kuruda ekmeklik buğday tarımsal değerleri ölçme denemelerinde Mv Suba çeşit adayı 2 yıl süreyle yer almıştır. Bu denemelerin

Detaylı

ANTALYA KOŞULLARINDA TURFANDA PATATES (Solanum tuberosum L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE BAZI ÇEŞİTLERİN VERİM VE VERİM İLE İLGİLİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ

ANTALYA KOŞULLARINDA TURFANDA PATATES (Solanum tuberosum L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE BAZI ÇEŞİTLERİN VERİM VE VERİM İLE İLGİLİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2003, 16(1),27-33 ANTALYA KOŞULLARINDA TURFANDA PATATES (Solanum tuberosum L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE BAZI ÇEŞİTLERİN VERİM VE VERİM İLE İLGİLİ ÖZELLİKLERİNİN

Detaylı

DİYARBAKIR EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI KIŞLIK KIRMIZI MERCİMEK

DİYARBAKIR EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI KIŞLIK KIRMIZI MERCİMEK DİYARBAKIR EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI KIŞLIK KIRMIZI MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE FARKLI EKİM SIKLIKLARININ VERİM VE VERİM İLE İLGİLİ ÖZELLİKLERE ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA* An Investigation

Detaylı

KIZILTEPE VE HARRAN ġartlarinda ġahġn-91 VE SUR-93 ARPA ÇEġĠTLERĠNDE UYGUN EKĠM SIKLIĞININ BELĠRLENMESĠ

KIZILTEPE VE HARRAN ġartlarinda ġahġn-91 VE SUR-93 ARPA ÇEġĠTLERĠNDE UYGUN EKĠM SIKLIĞININ BELĠRLENMESĠ GAP IV. Tarım Kongresi 1540-1546 pp., Şanlıurfa, Eylül 2005 KIZILTEPE VE HARRAN ġartlarinda ġahġn-91 VE SUR-93 ARPA ÇEġĠTLERĠNDE UYGUN EKĠM SIKLIĞININ BELĠRLENMESĠ Hasan KILIÇ 1 Halil KARAHAN 2 Ali ĠLKHAN

Detaylı

TRAKYA BÖLGESİ MAKARNALIK BUĞDAY TESCİL RAPORU

TRAKYA BÖLGESİ MAKARNALIK BUĞDAY TESCİL RAPORU T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tohumluk Tescil Ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü TRAKYA BÖLGESİ MAKARNALIK BUĞDAY TESCİL RAPORU TR 5825 Ankara-2016 TR 5825 MAKARNALIK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ

Detaylı

Ekmeklik Buğday Hatlarının (Triticum aestivum L.) Tane Verimi ve Kimi Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi

Ekmeklik Buğday Hatlarının (Triticum aestivum L.) Tane Verimi ve Kimi Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., (2002) 16(2): 149-158 Ekmeklik Buğday Hatlarının (Triticum aestivum L.) Tane Verimi ve Kimi Agronomik Özelliklerinin Belirlenmesi Ramazan DOĞAN * ÖZET Uludağ Üniversitesi Ziraat

Detaylı

Abdulveli SİRAT 1* İsmail SEZER 2

Abdulveli SİRAT 1* İsmail SEZER 2 YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 2013, 23(1): 10 17 Geliş Tarihi (Received): 20.07.2012 Kabul Tarihi (Accepted): 21.11.2012 Araştırma Makalesi/Research Article (Original Paper) Samsun Ekolojik Koşullarında

Detaylı

OLGUN-13 EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR

OLGUN-13 EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR OLGUN-13 EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR Güneydoğu Anadolu Bölgesi suluda ekmeklik buğday tarımsal değerleri ölçme denemelerinde Olgun-13 çeşit adayı 2 yıl süreyle yer almıştır. Bu

Detaylı

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22 (46): (2008) ISSN:

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22 (46): (2008) ISSN: www.ziraat.selcuk.edu.tr/dergi Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22 (46): (2008) 77-89 ISSN:1300-5774 ORTA ANADOLU EKOLOJİK ŞARTLARINDA YETİŞTİRİLEN FASULYE (Phaseolus vulgaris L.) GENOTİPLERİNİN

Detaylı

Makarnalık Buğday (T. durum) Melezlerinde Bazı Agronomik Özellikler İçin Tek Dizi Analiziyle Genotipik Değerlendirme

Makarnalık Buğday (T. durum) Melezlerinde Bazı Agronomik Özellikler İçin Tek Dizi Analiziyle Genotipik Değerlendirme Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., (2003) 17(1): 47-57 Makarnalık Buğday (T. durum) Melezlerinde Bazı Agronomik Özellikler İçin Tek Dizi Analiziyle Genotipik Değerlendirme Süleyman SOYLU * Bayram SADE ** ÖZET

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESCİL VE SERTİFİKASYON MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI ÇELTİK (Oryza sativa L.) ANKARA

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ÜRETİM VE GELİŞTİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESCİL VE SERTİFİKASYON MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI SORGUM (Sorghum spp.)

Detaylı

Bazı Bezelye (Pisum sativum L) Çeşitlerinin Tohum Verimi ve Verim Komponentlerinin Belirlenmesi

Bazı Bezelye (Pisum sativum L) Çeşitlerinin Tohum Verimi ve Verim Komponentlerinin Belirlenmesi Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 5 (1):44-49, 2010 ISSN 1304-9984, Araştırma M. ÖZ, A. KARASU Bazı Bezelye (Pisum sativum L) Çeşitlerinin Tohum Verimi ve Verim Komponentlerinin Belirlenmesi

Detaylı

Bazı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare conv. distichon) Çeşitlerinde Farklı Azot Dozlarının Verim, Verim Unsurları ve Kalite Üzerine Etkileri *

Bazı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare conv. distichon) Çeşitlerinde Farklı Azot Dozlarının Verim, Verim Unsurları ve Kalite Üzerine Etkileri * Uludag.Üniv.Zir.Fak.Derg., (2005) 19(2): 1-11 Bazı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare conv. distichon) Çeşitlerinde Farklı Azot Dozlarının Verim, Verim Unsurları ve Kalite Üzerine Etkileri * Emine BUDAKLI

Detaylı

Bazı Ceviz (Juglans regia L.) Çeşitlerinin Çimlenme ve Çöğür (Anaçlık) Gelişme Performanslarının Belirlenmesi

Bazı Ceviz (Juglans regia L.) Çeşitlerinin Çimlenme ve Çöğür (Anaçlık) Gelişme Performanslarının Belirlenmesi Bazı Ceviz (Juglans regia L.) Çeşitlerinin Çimlenme ve Çöğür (Anaçlık) Gelişme Performanslarının Belirlenmesi Akide ÖZCAN 1 Mehmet SÜTYEMEZ 2 1 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniv., Afşin Meslek Yüksekokulu,

Detaylı

TARLA BİTKİLERİ MERKEZ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ TESCİL YILI:

TARLA BİTKİLERİ MERKEZ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ TESCİL YILI: COLFIORITO Başakları orta uzunlukta, kılçıklı ve beyaz 1000 tane ağırlığı 19.1-36.5 gr arasındadır. Yatmaya dayanımı iyidir. Kahverengi pas ve sarı pasa orta hassastır. DEMİR 2000 Sağlam saplı ve uzun

Detaylı

DİYARBAKIR EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI ADİ FİĞ (VİCİA SATİVA L.) ÇEŞİTLERİNİN VERİM VE VERİM ÖĞELERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA *

DİYARBAKIR EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI ADİ FİĞ (VİCİA SATİVA L.) ÇEŞİTLERİNİN VERİM VE VERİM ÖĞELERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA * DİYARBAKIR EKOLOJİK KOŞULLARINDA BAZI ADİ FİĞ (VİCİA SATİVA L.) ÇEŞİTLERİNİN VERİM VE VERİM ÖĞELERİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA * A Study About The Determınatıon Of Yıeld And Yıeld Components

Detaylı

BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı:

BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı: BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı: Toprak işlemenin sebebi, tohumların uygun çimlenme ve çıkış ortamını hazırlamak; su kaybını en aza indiren, toprağın yapısını en az bozan, erozyonu önemli

Detaylı

BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ

BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ HAZIRLAYAN YALÇIN YILMAZ ZİRAAT MÜHENDİSİ UZMAN TARIM DANIŞMANI Ülkemizde buğday yaklaşık 9.5 milyon hektar alanda ekilmekte, üretimde yıldan yıla değişmekle birlikte 20 milyon ton

Detaylı

BAZI LİMON ÇEŞİTLERİNİN YILLARI ARASINDA ANTALYA EKOLOJİK KOŞULLARINDA GÖSTERDİKLERİ VERİM VE POMOLOJİK ÖZELLİKLER

BAZI LİMON ÇEŞİTLERİNİN YILLARI ARASINDA ANTALYA EKOLOJİK KOŞULLARINDA GÖSTERDİKLERİ VERİM VE POMOLOJİK ÖZELLİKLER AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2004, 17(2), 115-119 BAZI LİMON ÇEŞİTLERİNİN 1997-2000 YILLARI ARASINDA ANTALYA EKOLOJİK KOŞULLARINDA GÖSTERDİKLERİ VERİM VE POMOLOJİK ÖZELLİKLER Ebru CÜCÜ-AÇIKALIN

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA DEĞİŞİK KIŞLIK MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

KAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA DEĞİŞİK KIŞLIK MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 285-290 KAHRAMANMARAŞ KOŞULLARINDA DEĞİŞİK KIŞLIK MERCİMEK (Lens culinaris Medic.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Detaylı

Geliş Tarihi:

Geliş Tarihi: TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 2006, 13 (1) 17-21 ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L. em Thell) Çeşitlerinde Ana Sap ve Fertil Kardeşlerin Bitki Tane Verimi ve Verim

Detaylı

İkinci Ürün Koşullarında Yetiştirilen Bazı Soya Çeşitlerinin Önemli Agronomik ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

İkinci Ürün Koşullarında Yetiştirilen Bazı Soya Çeşitlerinin Önemli Agronomik ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2016, 25 (Özel sayı-2):125-130 Araştırma Makalesi (Research Article) İkinci Ürün Koşullarında Yetiştirilen Bazı Soya Çeşitlerinin Önemli Agronomik ve

Detaylı

Farklı Soya Fasulyesi (Glycine max L. Merr.) Hatlarının Bursa Ekolojik Koşullarında Bazı Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Farklı Soya Fasulyesi (Glycine max L. Merr.) Hatlarının Bursa Ekolojik Koşullarında Bazı Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, Cilt 22, Sayı 1, 55-62 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Farklı Soya Fasulyesi (Glycine max L. Merr.) Hatlarının Bursa Ekolojik Koşullarında Bazı

Detaylı

GİRİŞ Arpa genel olarak hayvan yemi olarak tüketilmekte olup üretim bakımından ülkemiz tarla tarımında buğdaydan sonra ikinci sırada gelmektedir. Güne

GİRİŞ Arpa genel olarak hayvan yemi olarak tüketilmekte olup üretim bakımından ülkemiz tarla tarımında buğdaydan sonra ikinci sırada gelmektedir. Güne HR.Ü.Z.F.Dergisi, 2006, 10(1/2):73-81 J.Agric.Fac.HR.U., 2006, 10 (1/2):73-81 DİYARBAKIR YAĞIŞA DAYALI ŞARTLARINDA ŞAHİN-91 ARPA ÇEŞİDİNİN AZOTLU VE FOSFORLU GÜBRE İSTEĞİNİNİN BELİRLENMESİ Hasan KILIÇ

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (2): (2011) ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (2): (2011) ISSN: Araştırma Makalesi www.ziraat.selcuk.edu.tr/ojs Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (2): (2011) 17-23 ISSN:1309-0550 Melezleme Yöntemiyle Elde Edilen Yemeklik Bezelye (Pisum sativum

Detaylı

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize

Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Prof. Dr. Nuray Mücellâ Müftüoğlu ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü Çanakkale Ekrem Yüce Dr. Turgay Turna Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Rize Ali Kabaoğlu Safiye Pınar Özer Gökhan Tanyel ÇAYKUR Atatürk

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI NOHUT (Cicer arietinum L.) MERCİMEK

Detaylı

Tohum yatağının hazırlanması:

Tohum yatağının hazırlanması: Toprak isteği: Yem bezelyesi tüm baklagillerde olduğu gibi, özellikle yeterli kireç bulunan ve PH değeri 6,5-7 olan toprakları sever. PH değeri 6-8 aralığında olan topraklarda da ekimi yapılabilir. Bu

Detaylı

Giresun Ekolojik Koşullarında Bazı Mısır Çeşitlerinin Tane Verimi ve Verim Ögelerinin Belirlenmesi*

Giresun Ekolojik Koşullarında Bazı Mısır Çeşitlerinin Tane Verimi ve Verim Ögelerinin Belirlenmesi* Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 6(3): 171-176, 2016 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

Tohum Miktarlarının Tritikale (x Triticosecale Wittmack) Genotiplerinde Verim ve Bazı Verim Öğelerine Etkileri

Tohum Miktarlarının Tritikale (x Triticosecale Wittmack) Genotiplerinde Verim ve Bazı Verim Öğelerine Etkileri Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10-1 (2006),40-47 Tohum Miktarlarının Tritikale (x Triticosecale Wittmack) Genotiplerinde Verim ve Bazı Verim Öğelerine Etkileri M. ATAK 1,

Detaylı

Bursa Ekolojik Koşullarında Bazı Yabancı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare distichon) Çeşitlerinin Kimi Verim ve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi

Bursa Ekolojik Koşullarında Bazı Yabancı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare distichon) Çeşitlerinin Kimi Verim ve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., (2002) 16: 117-127 Bursa Ekolojik Koşullarında Bazı Yabancı İki Sıralı Arpa (Hordeum vulgare distichon) Çeşitlerinin Kimi Verim ve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi Birol TAŞ

Detaylı

YURTİÇİ DENEME RAPORU

YURTİÇİ DENEME RAPORU YURTİÇİ DENEME RAPORU PERLA VİTA A+ UYGULAMASININ MARUL VERİM VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ GİRİŞ Marul ve marul grubu sebzeler ülkemizde olduğu gibi dünyada geniş alanlarda üretilmekte ve tüketilmektedir.

Detaylı

Farklı Azot ve Fosfor Dozlarının Ak Üçgül (Trifolium repens L.) de Ot ve Tohum Verimi ile Bazı Verim ve Kalite Komponentleri Üzerine Etkileri

Farklı Azot ve Fosfor Dozlarının Ak Üçgül (Trifolium repens L.) de Ot ve Tohum Verimi ile Bazı Verim ve Kalite Komponentleri Üzerine Etkileri Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., (2002) 16(2): 127-136 Farklı Azot ve Fosfor Dozlarının Ak Üçgül (Trifolium repens L.) de Ot ve Tohum ile Bazı Verim ve Kalite Komponentleri Üzerine Etkileri Mehmet SİNCİK*

Detaylı

Prof. Dr. Sait GEZGİN, Uzman Nesim DURSUN. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Böl., Konya. *sgezgin@selcuk.edu.

Prof. Dr. Sait GEZGİN, Uzman Nesim DURSUN. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Böl., Konya. *sgezgin@selcuk.edu. Toprağa Farklı Şekil ve Miktarlarda Uygulanan TKİ-Hümas ın Toprak Reaksiyonu ve luluğuna Etkisi, Bu Etkisinin Diğer Bazı Humik asit Kaynakları ile Karşılaştırılması Prof. Dr. Sait GEZGİN, Uzman Nesim DURSUN

Detaylı

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 19 (37): (2005) 13-20

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 19 (37): (2005) 13-20 S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 19 (37): (2005) 13-20 BURÇAK (Vicia ervilia (L.) Willd.) TA EKİM ZAMANININ VERİM VE VERİM ÖĞELERİ ÜZERİNE ETKİSİ 1 Abdullah ÖZKÖSE 2 Hayrettin EKİZ 3 2 Selçuk Üniversitesi,

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

BAHRİ DAĞDAŞ ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA ENST. ALDANE TRAKYA TARIMSAL ARAŞTIRMA ENST./EDİRNE

BAHRİ DAĞDAŞ ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA ENST. ALDANE TRAKYA TARIMSAL ARAŞTIRMA ENST./EDİRNE AHMETAĞA Başak Özelliği: Beyaz, Kılçıklı Bitki Boyu (cm) : 80-100 Yatmaya Dayanıklılık: Dayanıklı Dane Rengi: Kırmızı Dane Verimi (kg/da): 400 900 Gelişme Tabiatı: Alternatif (Kışlık Yazlık) Kurağa Dayanıklılık:

Detaylı

FARKLI YETİŞTİRME ORTAMLARININ SERA VE İKLİM ODASI KOŞULLARINDA PATATES (Solanum tuberosum L.) MİNİ YUMRU ÜRETİMİNE ETKİLERİ

FARKLI YETİŞTİRME ORTAMLARININ SERA VE İKLİM ODASI KOŞULLARINDA PATATES (Solanum tuberosum L.) MİNİ YUMRU ÜRETİMİNE ETKİLERİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2004, 17(2), 109-114 FARKLI YETİŞTİRME ORTAMLARININ SERA VE İKLİM ODASI KOŞULLARINDA PATATES (Solanum tuberosum L.) MİNİ YUMRU ÜRETİMİNE ETKİLERİ Ercan ÖZKAYNAK

Detaylı

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER Dünya üzerinde çay bitkisi, Kuzey yarımkürede yaklaşık 42 0 enlem

Detaylı

Bazı Mısır Çeşitlerinde Verim ve Yem Değerleri Üzerine Bir Araştırma (1)

Bazı Mısır Çeşitlerinde Verim ve Yem Değerleri Üzerine Bir Araştırma (1) Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi (J. Agric. Sci.), 2004, 14(1): 47-51 Geliş Tarihi: 08.09.2003 Bazı Mısır Çeşitlerinde Verim ve Yem Değerleri Üzerine Bir Araştırma (1)

Detaylı

YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI ÇEŞİTLER VE SIRA ÜZERİ MESAFELERE GÖRE TEK VE ÇİFT SIRALI EKİM YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI ÇEŞİTLER VE SIRA ÜZERİ MESAFELERE GÖRE TEK VE ÇİFT SIRALI EKİM YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Türkiye 10. Tarla Bitkileri Kongresi, Konya-2013, Kitap2, sayfa 350-357 YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) YETİŞTİRİCİLİĞİNDE FARKLI ÇEŞİTLER VE SIRA ÜZERİ MESAFELERE GÖRE TEK VE ÇİFT SIRALI EKİM YÖNTEMLERİNİN

Detaylı

İncelenen özelliklere ait varyans ve regresyon analiz sonuçları aşağıda verilmiştir.

İncelenen özelliklere ait varyans ve regresyon analiz sonuçları aşağıda verilmiştir. 1-MISIR ISLAH ARAŞTIRMALARI 1.1.Diyarbakır Koşullarında Farklı Ekim Zamanının Şeker Mısırı (Zea mays sacchararata Sturt.) Çeşitlerinde Taze Koçan ve Tane Verimi ile Bazı Tarımsal Özelliklere Etkisi Proje

Detaylı

EGE BÖLGESİ TRİTİKALE ÇEŞİT GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI; GELİŞTİRİLEN ÇEŞİT VE HATLARIN VERİM VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR

EGE BÖLGESİ TRİTİKALE ÇEŞİT GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI; GELİŞTİRİLEN ÇEŞİT VE HATLARIN VERİM VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(2), 251-256 EGE BÖLGESİ TRİTİKALE ÇEŞİT GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI; GELİŞTİRİLEN ÇEŞİT VE HATLARIN VERİM VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR

Detaylı

Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi. İçeriklerine Etkisi EMRE CAN KAYA

Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi. İçeriklerine Etkisi EMRE CAN KAYA Kabak Çekirdeği Kabuğu ve Pirolizinin Buğday ın Gelişimi ve Bitki Besin Elementi EMRE CAN KAYA NAZLI ZEYNEP ARIÖZ AYŞENUR ŞAHIN ABDULLAH BARAN İçeriklerine Etkisi 1. GİRİŞ Tarımda kimyasal girdilerin azaltılması

Detaylı

CİN MISIR (Zea mays everta Sturt. ) HATLARININ VE YOKLAMA MELEZLERİNİN VERİM VE VERİMLE İLGİLİ ÖZELLİKLER BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI *

CİN MISIR (Zea mays everta Sturt. ) HATLARININ VE YOKLAMA MELEZLERİNİN VERİM VE VERİMLE İLGİLİ ÖZELLİKLER BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI * AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2003, 16(1),35-42 CİN MISIR (Zea mays everta Sturt. ) HATLARININ VE YOKLAMA MELEZLERİNİN VERİM VE VERİMLE İLGİLİ ÖZELLİKLER BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI *

Detaylı

Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Koca Fiğ Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları

Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Koca Fiğ Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.turkjans.com Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Bazı Koca Fiğ Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları a Seyithan

Detaylı

Şanlıurfa Koşullarında Yetiştirilen Bazı Kırmızı Mercimek (Lens culinaris Medik.) Genotiplerinin Verim ve Verim Öğelerinin Belirlenmesi

Şanlıurfa Koşullarında Yetiştirilen Bazı Kırmızı Mercimek (Lens culinaris Medik.) Genotiplerinin Verim ve Verim Öğelerinin Belirlenmesi Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi Cilt 5(1) 27-34 2016 DOI: 10.17100/nevbiltek.56241 URL: http://dx.doi.org/10.17100/nevbiltek.56241 Şanlıurfa Koşullarında Yetiştirilen Bazı Kırmızı Mercimek (Lens culinaris

Detaylı

TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ. Burhan KARA

TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ. Burhan KARA TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ Burhan KARA Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü-Isparta Giriş İletişim: burhankara@sdu.edu.tr, Tel: 0246 211

Detaylı

Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi

Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi ISSN: 2458-8377 Selcuk J Agr Food Sci, (2017) 31 (2), 8-13 DOI: 10.15316/SJAFS.2017.13 8 Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi Arpa Genotiplerinin Farklı

Detaylı

BATI AKDENİZ SAHİL KUŞAĞINDA SORGUM

BATI AKDENİZ SAHİL KUŞAĞINDA SORGUM AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2005, 18(3), 337-341 BATI AKDENİZ SAHİL KUŞAĞINDA SORGUM (Sorghum bicolor L.), SUDANOTU (Sorghum sudanense Staph.) VE MISIRIN (Zea mays L.) İKİNCİ ÜRÜN OLARAK

Detaylı

Đleri Kademe Arpa (Hordeum vulgare L.) Hatlarında Verim ve Verime Etkili Bazı Karakterlerin Đncelenmesi

Đleri Kademe Arpa (Hordeum vulgare L.) Hatlarında Verim ve Verime Etkili Bazı Karakterlerin Đncelenmesi Đleri Kademe Arpa (Hordeum vulgare L.) Hatlarında Verim ve Verime Etkili Bazı Karakterlerin Đncelenmesi Namuk ERGÜN 1 Hasan Hüseyin GEÇĐT 2 1 Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü-ANKARA

Detaylı

Atdişi Hibrit Mısır Adaylarının Ana Ürün Koşullarında Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Atdişi Hibrit Mısır Adaylarının Ana Ürün Koşullarında Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 6 (2): 27-34, 2013 ISSN: 1308-3945, E-ISSN: 1308-027X, www.nobel.gen.tr Atdişi Hibrit Mısır Adaylarının Ana Ürün Koşullarında Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Detaylı

UYGULAMA KONUSU SÜRESİ BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ EĞTĞİMİN YAPILACAĞI YER 1 Doubled Haploid Çalışmaları

UYGULAMA KONUSU SÜRESİ BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ EĞTĞİMİN YAPILACAĞI YER 1 Doubled Haploid Çalışmaları TARLA BİTKİLERİ MERKEZ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BİTKİ ISLAHI KURSU UYGULAMALI EĞİTİM PROGRAMI (2017) Sıra No UYGULAMA KONUSU SÜRESİ BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ EĞTĞİMİN YAPILACAĞI YER 1 Doubled Haploid Çalışmaları

Detaylı

*Bu makale Doktora tezinin bir bölümüdür yılında OMÜ Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından kabul edilmiştir.

*Bu makale Doktora tezinin bir bölümüdür yılında OMÜ Fen Bilimleri Enstitüsü tarafından kabul edilmiştir. Akademik Ziraat Dergisi 6(1):23-34 (2017) ISSN: 2147-6403 http://azd.odu.edu.tr Araştırma (Research) Samsun ekolojik koşullarında bazı iki sıralı arpa (Hordeum vulgare conv. distichon) çeşitlerinin verim,

Detaylı

ULUSAL HUBUBAT KONSEYİ HAZİRAN ÜLKESEL BUĞDAY GELİŞİM RAPORU

ULUSAL HUBUBAT KONSEYİ HAZİRAN ÜLKESEL BUĞDAY GELİŞİM RAPORU ULUSAL HUBUBAT KONSEYİ HAZİRAN- 2017 ÜLKESEL BUĞDAY GELİŞİM RAPORU (12.06.2017) Türkiye Geneli Bitki Gelişimi Türkiye de 2016-2017 Ekim sezonunda buğday ekim alanlarının geçen yılki rakamı koruyacağı hatta

Detaylı

Şanlıurfa Koşullarında Farklı Aspir Çeşitlerinin (Carthamus tinctorius L.) Uygun Ekim Zamanlarının Belirlenmesi

Şanlıurfa Koşullarında Farklı Aspir Çeşitlerinin (Carthamus tinctorius L.) Uygun Ekim Zamanlarının Belirlenmesi U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2012, Cilt 26, Sayı 1, 1-16 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Şanlıurfa Koşullarında Farklı Aspir Çeşitlerinin (Carthamus tinctorius L.) Uygun Ekim

Detaylı

Pamukta Muhafaza Islahı

Pamukta Muhafaza Islahı Güven BORZAN DOĞU AKDENİZ GEÇİT KUŞAĞI TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ Bitkisel üretim; toprak, su,iklim gibi doğal kaynaklar ile kimyasal ve organik gübreler, pestisit, tarım makineleri, tohum

Detaylı

BAZI MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİNİN PERFORMANSLARININ BELİRLENMESİ. Yakup Onur KOCA, Osman EREKUL

BAZI MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİNİN PERFORMANSLARININ BELİRLENMESİ. Yakup Onur KOCA, Osman EREKUL ADÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 2011; 8(2) : 41-45 Araştırma BAZI MELEZ MISIR ÇEŞİTLERİNİN PERFORMANSLARININ BELİRLENMESİ 1 1 Yakup Onur KOCA, Osman EREKUL ÖZET Mısır, dünyada önem bakımından tahıllar grubundaki

Detaylı

Başaktaki Sıra Sayısının Arpada Verim, Bazı Kalite ve Morfolojik Parametrelere Etkisi

Başaktaki Sıra Sayısının Arpada Verim, Bazı Kalite ve Morfolojik Parametrelere Etkisi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.turkjans.com Başaktaki Sıra Sayısının Arpada Verim, Bazı Kalite ve Morfolojik Parametrelere Etkisi a Enver

Detaylı

Bursa koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilebilecek bazı silajlık mısır çeşitlerinin ot verimi ve kalitesi üzerine bir araştırma

Bursa koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilebilecek bazı silajlık mısır çeşitlerinin ot verimi ve kalitesi üzerine bir araştırma Araştırma Makalesi / Research Article Derim, 2016, 33 (2):299-308 DOI:10.16882/derim.2016.267913 Bursa koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilebilecek bazı silajlık mısır çeşitlerinin ot verimi ve kalitesi

Detaylı

Kasım Külek ÖZ Özaltın Tarım İşletmeleri San. Ve Tic. A.Ş. 21. Yüzyılda Pamuk Çalıştayı Mart 2016-Kahramanmaraş

Kasım Külek ÖZ Özaltın Tarım İşletmeleri San. Ve Tic. A.Ş. 21. Yüzyılda Pamuk Çalıştayı Mart 2016-Kahramanmaraş Kasım Külek ÖZ Özaltın Tarım İşletmeleri San. Ve Tic. A.Ş. 21. Yüzyılda Pamuk Çalıştayı 23-24 Mart 2016-Kahramanmaraş Dünya nın ve Ülkemizin önde gelen ürünlerinden olan pamuk: çiftçi, tohum firmaları,

Detaylı

ÖZET. İlhan TURGUT * Arzu BALCI **

ÖZET. İlhan TURGUT * Arzu BALCI ** Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., (2002) 16(2): 79-91 Bursa Koşullarında Değişik Ekim Zamanlarının Şeker Mısırı (Zea mays saccharata Sturt.) Çeşitlerinin Taze Koçan Verimi İle Verim Öğeleri Üzerine Etkileri

Detaylı

Yozgat Ekolojik Koşullarında Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Yozgat Ekolojik Koşullarında Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 10 (1):35-43, 2015 ISSN 1304-9984, Araştırma Makalesi Yozgat Ekolojik Koşullarında Bazı Ekmeklik Buğday Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin

Detaylı

Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum var. aestivum) Hat ve Çeşitlerinde Uyum Yetenekleri Üzerine Araştırmalar *

Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum var. aestivum) Hat ve Çeşitlerinde Uyum Yetenekleri Üzerine Araştırmalar * Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., (2002) 16: 225-234 Bazı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum var. aestivum) Hat ve Çeşitlerinde Uyum Yetenekleri Üzerine Araştırmalar * Arzu BALCI** İlhan TURGUT*** ÖZET Bu araştırma,

Detaylı

Van Gevaş Ekolojik Koşulların Da Bazı Nohut (Cicer arietinum L.) Çeşitlerinin İkinci Ürün Olarak Yetiştirilmesi

Van Gevaş Ekolojik Koşulların Da Bazı Nohut (Cicer arietinum L.) Çeşitlerinin İkinci Ürün Olarak Yetiştirilmesi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.turkjans.com Van Gevaş Ekolojik Koşulların Da Bazı Nohut (Cicer arietinum L.) Çeşitlerinin İkinci Ürün Olarak

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI /BUGEM/TTSM/Sayfalar/Detay.aspx?SayfaId=54T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI TARIMSAL ÜRETİM VE GELİŞTİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESCİL VE SERTİFİKASYON MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ

Detaylı

Bazı İleri Aspir Hatlarının Eskişehir Koşullarındaki Performansları

Bazı İleri Aspir Hatlarının Eskişehir Koşullarındaki Performansları U. Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2015, Cilt 29, Sayı 1, 57-65 (Journal of Agricultural Faculty of Uludag University) Bazı İleri Aspir Hatlarının Eskişehir Koşullarındaki Performansları Mehmet Demir KAYA

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU YARDIMCI DOÇENT 01.12.2014. : Sinop Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Sinop

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU YARDIMCI DOÇENT 01.12.2014. : Sinop Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Sinop HÜLYA SİPAHİ ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU YARDIMCI DOÇENT 01.12.2014 Adres : Sinop Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Sinop Telefon : 3682715516-4206 E-posta Doğum Tarihi : Faks : Kadro

Detaylı

NİSAN 2017 ÜLKESEL BUĞDAY GELİŞİM RAPORU

NİSAN 2017 ÜLKESEL BUĞDAY GELİŞİM RAPORU Türkiye Geneli Bitki Gelişimi Türkiye de 2016-2017 Ekim sezonunda buğday ekim alanlarının geçen yılki rakamı koruyacağı hatta çok azda olsa özellikle İç Anadolu Bölgesinde artış olacağı tahmin edilmektedir.

Detaylı

Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Erdoğan Eşref Hakkı Selçuk Üniversitesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü

Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Erdoğan Eşref Hakkı Selçuk Üniversitesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü TÜBİTAK-1003 Projesi Serin İklim Tahıllarında Çeşit Islah Programlarının Oluşturulması Çağrısı 214O072 no lu Klasik ve Moleküler Islah Yöntemleri Kullanılarak Bazı Buğday Çeşitlerine Tuza Toleranslılık

Detaylı

TR 5913, TR 5958, SERTORI, KT HASAB, MURGAVETS, TSAREVETS, TE5793-2012, SOLVEIG VE HAMZA EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYLARININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR

TR 5913, TR 5958, SERTORI, KT HASAB, MURGAVETS, TSAREVETS, TE5793-2012, SOLVEIG VE HAMZA EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYLARININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR TR 5913, TR 5958, SERTORI, KT HASAB, MURGAVETS, TSAREVETS, TE5793-2012, SOLVEIG VE HAMZA EKMEKLİK BUĞDAY ÇEŞİT ADAYLARININ TESCİLİ HAKKINDA RAPOR Trakya Bölgesi ekmeklik buğday tarımsal değerleri ölçme

Detaylı