Meslek Lisesi Öğrencilerinin Obesite Sıklığının ve Beslenme Alışkanlıklarının İncelenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Meslek Lisesi Öğrencilerinin Obesite Sıklığının ve Beslenme Alışkanlıklarının İncelenmesi"

Transkript

1 Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2009; 8 (1):5-12 Meslek Lisesi Öğrencilerinin Obesite Sıklığının ve Beslenme Alışkanlıklarının İncelenmesi [Researching of Obesity Prevelance and Dietary Pattern in Vocational High School Students] ÖZET AMAÇ: Günümüzde gençler biyolojik ve psikososyal pek çok sağlık sorunu ile karşı karşıya kalmaktadır. Ancak bunların arasında sağlıksız ve dengesiz beslenme alışkanlığı ve buna bağlı olarak gelişen hastalıklar ilk sırada yer almaktadır. Bu çalışma meslek lisesindeki öğrencilerin obesite sıklığının ve beslenme alışkanlıklarının saptanması amacıyla yapılmıştır. YÖNTEM: Tanımlayıcı olarak yapılan çalışmanın örneklemi, meslek lisesine devam eden ve verilerin toplandığı günlerde okulda bulunan, çalışmaya katılmaya istekli 781 öğrenciden oluşmuştur. Mart-Nisan 2006 tarihleri arasında yürütülen çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen anket formu, Demirezen tarafından geliştirilen Beslenme Alışkanlıkları İndeksi (BAİ), boy ve kilo ölçümleri ile toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 11.0 paket programında sayı, yüzde, ortalama, standart sapma ki-kare ve kruskal wallis testleri ile yapılmıştır. BULGULAR: Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 15,93+0,89 olup hepsi erkektir. Öğrencilerin obesite oranı %5,9 bulunmuştur. Öğrencilerin çoğunun beslenme alışkanlıkları yönünden risk taşıdığı bulunmuştur. Öğrencilerin yaşları ile beslenme alışkanlıkları risk düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p=0.029; p<0.05). Ayrıca obesite ile ailede obesite öyküsü, öğün atlama arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p=0.005; p<0.05). SONUÇ: Bu araştırma obezitenin meslek lisesi öğrencilerinde önemli bir sorun olduğunu, genetik yatkınlığın yanında beslenme alışkanlıklarının da obesite oluşumunda etkin olabileceğini göstermiştir. Bu nedenle obesite gelişimi ile ilişkili olabilecek risk faktörlerinin belirlenmesi ve tedbirlerin bu doğrultuda alınması obesite gelişimini engellemenin en kısa yoludur. SUMMARY AIM: Today young people are facing various biological and psychosocial health problems. However, unhealty eating behaviors and related health problems are at the first rank. This study was conducted to the determine of frequency and factors influencing obesity and dietary pattern in vocational high school students. METHODS: The descriptive study of sample was composed of 781 students who were in vocational high school students and who agreed to participate in the study. The research sample data were collected between March and April 2006 using a questionnaire developed by the researchers, Dietary Pattern Index (DPI) developed by Demirezen and measurement weight and length. The data were analyzed with test of number, percentage, mean, chi-square, standard deviation and kruskal wallis tests at SPSS 11.0 packet program. RESULTS: The mean age of the participating students was years and all were male. Obesity prevelance of student s is found as 5.9%. Most students were found to be at risk for dietary pattern. There is significant difference between student s age and dietary pattern (p<0.05). Also there is significant difference between obesity and story of family obesity, eating incomplete (p<0.05). CONCLUSION: Present study suggest that obesity is an important problem in vocational high school students, and poor dietary patterns may lead obesity with genetic predisposition. The easiest way to prevent obesity is to take appropriate precautions according to its predisposing factors. Türkan Turan, Sibel Serap Ceylan, Bengü Çetinkaya, Sebahat Altundağ Pamukkale Üniversitesi Denizli Sağlık Yüksekokulu. Anahtar Kelimeler: Obesite, beslenme alışkanları, adölesan, okul sağlığı. Key words: Obesity, dietary pattern, adolescence, school health. Sorumlu yazar/ Corresponding author: Sibel Serap Ceylan, Pamukkale Üniversitesi Denizli Sağlık Yüksekokulu, Morfoloji Binası, Kınıklı, Denizli, Türkiye. * Bu çalışma 9-12 Kasım 2006 tarihinde 50. Milli Pediatri Kongresi, Fin-Türk Pediatri Günleri nde poster bildiri olarak sunulmuştur GİRİŞ Günümüzde gençler biyolojik ve psikososyal pek çok sağlık sorunu ile karşı karşıya kalmaktadır. Ancak bunların arasında sağlıksız ve dengesiz beslenme alışkanlığı ve buna bağlı olarak gelişen hastalıklar ilk sırada yer almaktadır (1, 2). Bireylerin ve toplumların sağlıklı olarak yaşamasında; ekonomik ve sosyal yönden gelişmesinde; refah düzeyinin artmasında; yeterli ve dengeli beslenme temel koşullardan birisi, belki de en önemlisidir (3). Beslenme, insanın, büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan besin öğelerini yeterli miktarda alıp vücutta 5

2 kullanmasıdır. Yeterli ve dengeli beslenme ise; vücudun büyümesi, dokuların yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan tüm besin öğelerinin her birinin yeterli miktarda ve gerekli oranda alınması ve vücutta uygun biçimde kullanılmasıdır. Beslenme, büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için zorunludur (1). Adölesan dönemi bedensel ve ruhsal değişikliklerin ortaya çıktığı, çevresel stresörler, riskli davranışlar ve psikososyal gereksinimlerden oluşan bir takım sağlık sorunlarını içeren bir geçiş dönemidir (4). Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yaş grubunu adölesan, yaş grubunu gençlik dönemi olarak tanımlamaktadır (1,5). Sağlığı geliştirmede etkin olan sağlıklı yaşam biçimi davranışları bu dönemde kazanılır veya test edilir. Bu dönem bireyin ilerde nasıl bir yetişkin olacağını belirler. Dolayısıyla toplum sağlığı açısından öncelikli bir grup olarak ele alınması gerekir (4). Obesite genetik, çevresel, gelişimsel ve davranışsal etmenlerin birbiri ile etkileşimleri sonucu, beden de aşırı yağ depolanması ile ortaya çıkan, fiziksel ve ruhsal sorunlara yol açan enerji metabolizması bozukluğudur (6). Batılı hayat tarzının hızla yaygınlaşması, prevelansın hızla artmasından sorumlu ise de obesite tipik bir multifaktoriyel hastalıktır, yani pek çok genetik ve çevresel faktörün etkileşimi ile ortaya çıkar (7). Obesitenin etyolojisinde, psikolojik faktörler, genetik, sedanter yaşam tarzı, beslenme alışkanlıkları, sosyo-ekonomik nedenler, endokrin bozukluklar ve ilaçlar rol oynamaktadır (6, 8-11). Obesite sadece gelişmiş ülkelerin problemi olmaktan çıkmış, gelişmekte olan ülkeleri de etkisine almaya başlamıştır (12). Son yıllarda ülkemiz genelinde yapılan obeziteye ilişkin prevalans çalışmalarında da, obezitenin erişkin, çocuk ve adölösanlarda artmakta olduğu tespit edilmiştir (13, 14). Türkiye de 9-17 yaş arası çocuklar üzerinde yapılan bir araştırmaya göre obezite oranı erkeklerde % 11.2, kızlarda ise % 9.4 tür (15). Vücut ağırlığının değerlendirilmesi enerji yönünden yeterli beslenmenin en geçerli göstergesidir. Sağlıklı ve düzenli beslenen bireylerin boy uzunlukları ve vücut ağırlıkları arasında uyum bulunmaktadır. Boy uzunluğuna göre olması gereken vücut ağırlığına ideal vücut ağırlığı denilmektedir. İdeal vücut ağırlığı değerini saptamada çeşitli yöntemler ve indeksler kullanılmaktadır. Bunlardan son yıllarda DSÖ tarafından önerilen Beden Kitle İndeksi (BKİ) sıklıkla kullanılan yöntemdir (3). BKİ ağırlık (kg) / boy 2 (m) formülü ile hesaplanmaktadır. Bu ölçüm tekniğinin yetişkinlerde olduğu gibi çocuklar ve adölesanlarda da iyi bir yağlanma göstergesi olduğu bir çok çalışma ile gösterilmiştir (6, 16-19). BKİ kişinin beden kompozisyonunu ortaya çıkarmak amacıyla kullanılır. Çocuklar büyüdükçe yıllar içinde vücut yağları değişir; bu nedenle çocuklarda BKİ değerlendirilmesi yaşa göre yapılır. Ayrıca kızlar ve erkekler arasında vücut gelişimlerinde farklılık vardır. Bu nedenle çocuklarda yaş ve cinsiyete göre hazırlanmış BKİ değerleri kullanılmalıdır (16, 18, 20, 21). Kullanılan standartların çalışma evrenine uygunluğu konusunda farklı görüşler olmakla birlikte National Health Center for Health Statistics/Center For Disease Control (NCHS/CDC) standartları DSÖ nün tüm toplumlara kullanmayı önerdiği standartlardır (3). Yaşa göre BKİ değerlerine göre: BKİ değeri 5. persentilin altında olanlar zayıf, persentil arasında olanlar hafif obez, 95. persentil üzerinde olanlar obez kabul edilmektedir (21). Bu araştırma; meslek lisesine devam eden öğrencilerin obesite sıklığının ve beslenme alışkanlıklarının saptanması amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır GEREÇ VE YÖNTEM Araştırmanın Süresi ve Türü: Tanımlayıcı olarak yapılan araştırmanın verileri Mart- Nisan 2006 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın Evren ve Örneklemi: Yapılan araştırmanın evrenini; çalışmanın yapıldığı Yusuf Batur Endüstri Meslek Lisesine devam eden yaş arasındaki 783 öğrenci oluşturmuştur. Örneklem seçimine gidilmeyerek verilerin toplandığı günlerde okulda bulunan, çalışmaya katılmaya istekli 781 öğrenci örnekleme alınmıştır. Verilerin Toplanması ve Veri Toplama Aracı: Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan ve obesiteye yönelik riskli davranışları değerlendiren anket formu ve Demirezen tarafından geliştirilen Demirezen ve Çoşansu tarafından revize edilen Beslenme Alışkanlıkları İndeksi (BAİ) kullanılmıştır. Anket formunda; öğrencilerin sosyo-demografik özelliklerine yönelik 3 soru, obesiteye neden olan risk faktörlerine yönelik 4 soru yer almaktadır. BAİ ne göre öğrenciler kendi beslenme alışkanlıklarını dikkate alarak; 1. Yağlı ve şekerli yiyecekler tüketirim, 2. Yiyeceklere tuz eklerim, 3. Günde 3 fincandan fazla kahve, kola ya da çay tüketirim, 4. Dana eti, koyun eti ve bunlardan yapılan sosis, salam, sucuk vb. yerim, 6

3 5. Hamburger, patates kızartması, pizza gibi dışarıda satılan menülerden yerim, 6. Meyve, sebze yemekleri, bulgur, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi kuru baklagiller ile yapılan yemekleri tüketirim, ifadelerinin karşısına bunun sıklığını "hiçbir zaman, nadiren, bazen, sık sık, her zaman" olarak işaretlemişlerdir. Belirtilen sıklıklar; hiçbir zaman=0 puan, nadiren =1, bazen=2, sık sık=3 ve her zaman=4 olarak değerlendirilmiştir. Ancak son maddede puanlama tersden yapılmıştır (Her zaman 0 puan - hiçbir zaman 4 puan). BAİ'den elde edilen toplam puana göre beslenme alışkanlıkları risk düzeyi aşağıda belirtildiği gibi değerlendirilmiştir. 0 puan :risk yok, 1-6 puan :hafif risk, 7-12 puan :orta dereceli risk puan :yüksek risk, puan :çok yüksek risk. BAİ nden elde edilen toplam puanına göre oluşturulan risk aralıklarına göre beslenme alışkanlıkları risk düzeyi göreceli olarak değerlendirilmiştir. BAİ madde toplam puanı ve Cronbach alfa analizi yapılmıştır. Ölçeğin maddelerinin madde toplam korelasyon katsayıları (r) 0,37-55 arasında dağılmış, Cronbach alfa değeri ise 0,68 olarak belirlenmiştir. Formları yüz yüze görüşme yöntemi ile dakika arasında doldurulmuştur. Formlar doldurulmadan önce öğrencilerin boy ve kilo ölçümleri yapılmıştır. Boy ve tartı ölçümleri standart tartı ve metre kullanılarak sınıflarda yapılmıştır. Ölçüm sonuçları çocukların BKİ hesaplamalarına göre değerlendirilmiştir. Yaş ve cinse göre hesaplanan BKİ, vücut ağırlığı (kg) / boy 2 (m) formülüyle hesaplanmıştır. BKİ değerlendirmesinde CDC nin (Center For Disease Control and Prevention) 2000 yılında yayınladığı tablo ve grafikler (persentil değerler) kullanılmıştır (Akaç ve ark. 2002, Aydın ve ark. 2004, NCHS/CDC 2000). BKİ değerleri 5. persentilin altında olanlar zayıf, 85. persentilin altında olanlar normal, persentiller arasında olanlar hafifi obez, 95. persentil üzerinde olanlar obez kabul edilmiştir. Ağırlıklar; hafif giysili ve ayakkabısız olarak, taşınabilir baskül ile ölçülmüştür. Boy ölçümü ise duvara yapıştırılmış şerit mezuraya sırt ve topukların dayalı olması sağlanarak yapılmıştır. Çalışmanın verileri toplanmadan önce kurumdan gerekli izin alınmıştır. Anket formları doldurulduktan sonra öğrencilere sınıf ortamında obesite ve yeterli ve dengeli beslenmeye yönelik eğitimler verilmiştir. Çalışma verilerinin istatistiksel analizi SPSS 11.0 paket programında yüzde, sayı, ortalama, aritmetik אP ortalama, standart sapma (ss), ki- kare ( 2 ) ve kruskal wallis (KW) testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. BULGULAR Çalışmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 15,93+0,89 olup hepsi erkektir. Çalışmaya katılan öğrencilerin sosyal güvencelerine bakıldığında; %63,0 ı SSK, %16,3 ü bağkur, %4,6 sı emekli sandığı, %2,7 si yeşilkart olup, %13,4 ünün hiçbir sosyal güvencesi yoktur (Tablo 1). Çalışmaya katılan öğrencilerin BKİ dağılımları incelendiğinde; %5,9 unun obez, %7,8 inin fazla kilolu, %82,7 sinin normal kilolu, %3,6 sının zayıf olduğu görülmüştür (Tablo 2). Çalışmaya katılan öğrencilerin obesite için risk oluşturan davranışlarının dağılımı incelendiğinde; öğrencilerin %25,9 unda ailede obez olma öyküsünün bulunduğu, % 30,7 sinin öğün atladığı, %36,7 sinin spor yapmadığı, %55,4 ünün okula vasıta ile geldiği belirlenmiştir. Yine öğrencilerin günlük televizyon seyretme süreleri 3,05+1,85 saat/gün bulunmuştur (Tablo 3). Tablo 1. Çalışmaya Katılan Öğrencilere Ait Bazı Sosyo-demografik Özellikler (n: 781) ÖZELLİKLER Sayı Yüzde (%) YAŞ GRUPLARI 14 yaş 15 yaş 16 yaş 17 yaş 18 yaş ,0 26,9 45,6 19,3 4,2 CİNSİYET Kız Erkek SOSYAL GÜVENCE SSK Bağkur Emekli Sandığı Yeşil kart Yok ,0 16,3 4,6 2,7 13,4 Tablo 2. Çalışmaya katılan öğrencilerin beden kitle indeksi değerleri (n: 781) BKI DEĞERLERİ Sayı Yüzde (%) Zayıf 28 3,6 Normal Kilolu ,7 Fazla Kilolu 61 7,8 Obez 46 5,9 TOPLAM

4 Tablo 3. Çalışmaya katılan öğrencilerin obesite için risk oluşturan özelliklerin dağılımı (n=781) DAVRANIŞLAR Sayı Yüzde(%) Ailede Obesite Olma Durumu Var Yok Öğün Atlama Var Yok Spor Yapma Var Yok Okula Ulaşım Yürüme Vasıta ,9 74,1 30,7 74,1 63,3 36,7 44,6 55,4 Tablo 4. Çalışmaya katılan öğrencilerin öğünlere göre öğün atlama durumu (n=781) ÖĞÜNLER ÖĞÜN ATLAMA DURUMU Var Yüzde (%) Yok Yüzde (%) Kahvaltı , ,7 Öğle 48 6, ,9 Akşam 16 2, ,0 Araöğün , Tablo 5. Çalışmaya katılan öğrencilerin ailede obesite bulunma durumuna göre obez olma durumlarının dağılımı (n=781) AİLEDE Obez Obez Değil S % S % Var 46 43, ,1 Yok 61 57, ,9 TOPLAM Tablo 6: Çalışmaya katılan öğrencilerin öğün atlama durumuna göre obez olma durumlarının dağılımı (n=781) ÖĞÜN OBEZ OBEZ ATLAMA DEĞİL S % S % Var 45 42, ,9 Yok 62 57, ,1 TOPLAM X 2 p Öğün atlayan öğrencilerde obesite sıklığı daha fazla bulunmuştur (Tablo 6). BAİ ne göre beslenme alışkanlıkları yönünden riskli bulunmayan öğrencilerin oranı %0,0 dır. Yibe BAİ ne göre öğrencilerin tümü beslenme Araştırmaya katılan öğrencilerde öğün atlayanlar alışkanlıkları yönünden riskli bulunmuştur. Sırasıyla arasında %23,3 le kahvaltı birinci sırada yer grubun %47,4 ü orta, %42,1 i yüksek, %5,8 i çok almaktadır. Diğer atlanan öğünlere bakıldığında %6,1 yüksek, %4,7 si ise hafif riskli olarak belirlenmiştir öğle yemeği, %2,0 akşam yemeğidir. Öğrencilerin (Tablo 7). %54,7 si ara öğün tüketmektedir (Tablo 4). Öğrencilerin BKİ değerleri ve BAİ puan Çalışmaya katılan öğrencilerin ailede obesite öyküsü bulunma durumuna göre obesite görülme sıklığı dağılımları incelendiğinde aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur(p<0.001; ki kare = ). Ailesinde obesite öyküsü bulunan çocuklarda obesite sıklığı daha fazla bulunmuştur (Tablo 5). Çalışmaya katılan öğrencilerin öğün atlama durumuna göre obesite görülme sıklığı dağılımları incelendiğinde aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05; ki kare =7.472). ortalamaları, obez olma durumları ve BAİ puan ortalamaları arasında, yapılan istatistiksel analizler sonucunda anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Tablo 8 de görüldüğü gibi öğrencilerin ölçekten aldıkları toplam puan ile yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0.029; p>0.05). Çalışmaya katılan öğrencilerden yaşları arttıkça ölçekten aldıkları puanın arttığı saptanmıştır. Tablo 7. Çalışmaya katkılan öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları risk düzeyinin yaşlara göre dağılımı (n=781) RİSK PUANI YAŞ Hafif Risk Orta Derecede Çok Yüksek TOPLAM Yüksek Risk Risk Risk n % n % n % n % n % 14 yaş , ,5 1 3, yaş 15 7, , ,5 6 2, yaş 16 4, , ,2 29 8, yaş 6 4, , ,0 9 6, yaş , ,

5 Tablo 8. Çalışmaya katılan öğrencilerin yaşlara göre beslenme alışkanlıkları indeksi ölçeği puanlarının dağılımı (n= 781) YAŞLAR N X ss 14 YAŞ 15 YAŞ* 16 YAŞ 17 YAŞ 18 YAŞ ,83 11,95 12,51 12,75 13,72 KW=10.778; sd (serbestlik derecesi)=4; p=0,029 * Yapılan ileri analizde (benferroni düzeltmesi) istatistiksel farkın 15 yaş grubu öğrencilerden kaynaklandığı bulunmuştur. (p<0.05) 2,96 2,63 3,89 3,43 2,80 Tablo 9: Çalışmaya katılan öğrencilerin beslenme alışkanlıkları (n= 781) Sıklık BESLENME ALIŞKANLIKLARI Hiçbir zaman Nadiren Bazen Sık sık Her zaman n % n % n % n % n % Yağlı ve şekerli yiyecekler tüketme 62 7, , , ,9 Yiyeceklere tuz ekleme , , , , ,0 Günde 3 fincandan fazla kahve, kola ya da çay tüketme , , , , ,7 Dana eti, koyun eti ve bunlardan yapılan sosis, salam, sucuk vb , , , , ,0 yeme Hamburger, patates kızartması, pizza gibi dışarıda satılan , , , ,6 69 8,8 menülerden yeme Meyve, sebze yemekleri, bulgur, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi kuru baklagiller ile yapılan yemekleri tüketme 28 3,6 51 6, , , ,5 Çalışmaya katılan öğrencilerin beslenme alışkanlıklarına bakıldığında; %35,2 sinin bazen yağlı ve şekerli yiyecekleri tükettiği, %26,9 unun nadiren yiyeceklere tuz eklediği, %25,4 ünün sık sık günde 3 fincandan fazla kahve, kola ya da çay tükettiği, %30,1 inin bazen dana eti, koyun eti ve bunlardan yapılan sosis, salam, sucuk vb. yediği, %30,1 inin hiçbir zaman hamburger, patates kızartması, pizza gibi dışarıda satılan menülerden yemediği, %36,5 inin her zaman meyve, sebze yemekleri, bulgur, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi kuru baklagiller ile yapılan yemekleri tükettiği saptanmıştır. Ayrıca yüksek riskli beslenme alışkanlıklarına bakıldığında; yağlı ve şekerli yiyecekleri %15,9 unun, günde 3 fincandan fazla kahve, kola ya da çay gibi içecekleri %15,7 sinin, dana eti, koyun eti ve bunlardan yapılan sosis, salam, sucuk vb.ni %15,0 ının, hamburger, patates kızartması, pizza gibi dışarıda satılan menüleri %8,8 inin her zaman tükettiği, %3,6 sının hiçbir zaman meyve, sebze yemekleri, bulgur, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi kuru baklagiller ile yapılan yemekleri tüketmediği ve %12,0 sinin yiyeceklere tuz eklediği belirlenmiştir (Tablo 9). TARTIŞMA Çocukluk ve ergenlik döneminde oluşan obezite bireyin bütün yaşamını etkilemesi açısından önemli bir sağlık sorunudur. Obezite, kalori alımı ile kullanımı arasındaki dengesizlik sonucu ortaya çıkan multi-faktoriyel bir durumdur (22, 23). Dünyada sıklığı artan obezite, okul çocuklarının ve şehirde yaşayan çocukların önemli bir sorunudur. Çeşitli çalışmalarda obezitenin tüm çocuk ve ergen grubunun % 10,9-20 sini etkilediği bildirilmektedir (23). Ülkemizde yapılan çalışmalarda da obezite sıklığına çeşitli bölgelerde bakılmıştır. Ankara da 9 16 yaş grubunda 6462 adolesan çocukta BKI kullanılarak obezite prevalansı %2,3 olarak saptanmıştır (24). Diğer bir çalışmada 1647 Türk 9

6 adolesan çocukta VKI ye göre obezite insidansı %3,6 olarak saptanmıştır (25). Edirne de yaş arasında 989 çocukta obezite prevalansı kızlarda %2,1, erkeklerde ise %1,6 olarak saptanmıştır (26). Şimşek ve arkadaşlarının (23) yaptığı çalışmada da obesite sıklığı %4,8 bulunmuştur. Çalışmaya katılan öğrencilerde fazla kilolu öğrencilerin oranı %7,8 obez öğrencilerin oranı % 5,9 bulunmuştur (Tablo 2). Önder ve arkadaşları (3) yaptıkları çalışmada erkek öğrencilerde bu oranı %6 olarak belirtmişlerdir. Yapılan bir başka çalışmada, bulunan sonuca benzer olarak obesite prevelansı öğrencilerde %.13,3 olarak bulunmuştur (27). Düzenli ve dengeli beslenme sağlıklı olmanın temelidir. Özellikle gelişme çağındaki çocuklarda öğün atlamak; atlanan öğünün oluşturduğu açlığın bastırılması için okul kantinlerinde satılan fast food türü yiyeceklerin tüketilmesine neden olur (28, 29). Nitekim çalışmaya katılan öğrencilerin öğün atlama durumu incelendiğinde; öğrencilerin %30,7 sinin öğün atladığı saptanmıştır (Tablo 3) Yine araştırmada öğün atlayan öğrencilerde obesite sıklığının daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05) (Tablo 6). Düzenli ve dengeli beslenme sağlıklı olmanın temelidir. Özellikle gelişme çağındaki çocuklarda öğün atlamak önemli bir sorundur. Yapılan bir çalışmada obez olanların daha çok öğün atladıkları belirlenmiştir (29). Kahvaltının günün en önemli öğünü olduğu ve okula aç gelen öğrencinin tok gelen öğrencilere göre daha başarısız olduğu bilimsel bir gerçektir. Araştırmaya katılan öğrencilerin %23,3 ünün her gün düzenli olarak kahvaltı yapmadıkları bulunmuştur (Tablo 4). Tezcan ve arkadaşlarının (30) yaptığı çalışmada öğrencilerin %18 i sabah kahvaltısı yapmadıklarını ifade etmişlerdir. Yapılan bir başka çalışmada erkek öğrencilerin %23,4 oranında sabah kahvaltısı yapmadıkları saptanmıştır (3). Kötü beslenme alışkanlıkları obesiteye yol açan nedenler arasında gelmektir (6). Nitekim Önder ve arkadaşlarının (3) yaptığı çalışmada da öğrencilerin okul kantininden öğün aralarında temin ettikleri besinler en çok simit (%44,9) ve koladır (%42,7). Türk ve arkadaşlarının (31) yaptığı çalışmada öğrencilerin %48,2 si hergün hamburger/hotdog, %40,3 ü dürüm, %48,4 ü cips tüketmektedir. Öğrencilerin %54,7 si, öğün arasında besin tüketmektedir (Tablo 4). Yapılan bir araştırmada öğrencilerin öğün arasında besin tüketme oranı %80,9 bulunmuştur (3). Her ne kadar çocukların doğal olarak aktif oldukları düşünülse de, son yıllarda çocukların aktiviteleri televizyon izleme, video oyunları oynama ve bilgisayar kullanma gibi nedenlerle azalmaktadır (2). Nitekim çalışmaya katılan öğrencilerin spor yapma durumu incelendiğinde %63,3 ünün hafta da en az üç gün dakika egzersiz yaptığı saptanmıştır (Tablo 3). Kara ve arkadaşlarının (32) yaptığı çalışmada son yedi gün içinde ter atacak kadar egzersiz yapanların oranı %26,5 tir. Özmen ve arkadaşlarının (33) yaptığı çalışmada öğrencilerin %39,4 ünün düzenli spor yaptıkları belirlenmiştir. Tüm çalışmalarda öğrencilerin düzenli spor yapma oranı düşük bulunmuştur. Bu nedenle, öğrencilerin özellikle obesiteden korunmak için düzenli spor yapmaya teşvik edilmesi gerekmektedir. Fiziksel aktivitedeki azalmanın obeziteye neden olduğu bildirilmektedir (34). Bu çalışmada öğrencilerin günlük fiziksel aktivitelerini değerlendirmek amacıyla spor yapma durumları ve okula ulaşım durumları değerlendirilmiş, fakat bu değişkenlerle obezite görülme durumu arasında anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Araştırmalarda uzun süre televizyon seyreden çocuklarda obezite gelişme riskinden bahsedilmektedir (31). Araştırmada televizyon seyretme süresi 3,05+1,85 saat/gün olarak bulunmuş ve televizyon seyretme süresi ile obezite görülme durumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Ancak obez öğrencilerin televizyon seyretme süresi daha uzun bulunmuştur. Yapılan başka bir çalışmada öğrencilerin televizyon seyretme süreleri 2,2+1,0 bulunmuş ve bu araştırmanın sonucu ile benzer şekilde obez olanlarda televizyon seyretme süresi obeziteyi arttıran bir risk faktörü olarak belirlendi (31). Obesite ve genetik etmenler üzerine yapılan çalışmalarda her iki ebeveyn obez ise çocuğun obez olma ihtimali %80, yalnızca biri obez ise bu oran % 50, ikiside obez değilde oran %9 olarak bulunmuştur (35). Obesite için risk oluşturan davranışlar incelendiğinde; ailesinde obesite öyküsü bulunan çocuklarda obesite sıklığı daha fazla bulunmuştur (p<0.05) (Tablo 5). Literatürde obez ailelerin çocuklarının obez olma riskinin yüksek olduğu bildirilmektedir (6, 8, 10). Çalışma literatür ile paralellik göstermektedir. BAİ ne göre bütün öğrenciler beslenme alışkanlıkları yönünden riskli bulunmuş ve %47,4 ü orta, %42,1 i yüksek risk grubunda olduğu belirlenmiştir (Tablo 7). Öğrencilerin BAİ ne göre risk puanı ilke obesite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Ancak Beslenme Alışkanlıkları İndeksine (BAİ) göre obez öğrencilerin %46,7 si orta derecede risk grubunda, %42,1 i ise yüksek derecede risk grubundadır. Yapılan bir çalışmada yalnızca bir öğrencinin beslenme alışkanlıkları yönünden riskli bulunmadığı 10

7 ve %64,5 inin orta, %22,5 inin yüksek risk grubunda olduğu saptanmıştır (1). Fast food türü ve abur cubur olarak nitelendirilen yiyecekler ve kolalı içecekler, karbonhidrat ve yağdan ve enerjiden zengindir. Bu da daha fazla enerji alımına ve şişmanlığa neden olmaktadır. Yine bu tür besinlerin ana öğünlerde tüketimi, özellikle çocukların ana öğünlerde temel besin gruplarını daha az tüketmelerine neden olur (30, 31) Araştırmaya katılan öğrencilerin BAİ puan ortalamaları 12,43+3,67 bulunmuştur (Tablo 8). Demirezen ve Çoşansu yaptıkları araştırmada erkek öğrencilerin BAİ puan ortalamasını 10,33+3,35 bulmuşlardır (1). SONUÇ VE ÖNERİLER Araştırma sonucunda obesite oranı %5,9 bulunmuştur. Sağlıksız beslenme alışkanlıklarının yaşla birlikte artış göstermesi, erken dönemden başlayarak gençlerde sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılmasına yönelik koruyucu girişimlerin önemine işaret etmektedir. Adölesanların sağlıklı yetişkinler olarak yaşamlarını sürdürebilmeleri doğru ve sağlıklı beslenme konusunda bilinçlendirilmeleri ile mümkündür. Bu bilinçlendirmeye önce anne ve babalarla başlamak gerekir. Doğumdan itibaren ebeveynlere obesite açısından risk oluşturan beslenme, fiziksel egzersiz, genetik konusunda eğitim verilmelidir. Adölesan çağı obesitesinin önlenmesi, sağlıklı besin seçimi, düzenli fiziksel aktivitenin yapılması için öğretmenlerin de eğitilmesi çok önemlidir. Okul sağlığı, toplum sağlığı, doğum servisleri ve çocuk kliniklerinde çalışan hemşireler bu konuda aktif rol almalıdır. Ayrıca fast food beslenmeye yönelik gerekli tedbirlerin alınması gerekir. Bu tedbirlerden bazıları; okul kantinlerinin düzenlenmesi, kantinlerde bu besinlerin satışının yasaklanması ve görsel ve yazılı medyada bu besinlerini reklâmlarının yasaklanması ya da yayın saatinin düzenlenmesi olabilir. Beslenme konusundaki problemlerin çözümünde diyetisyenlerden yardım alınmalı, eğitim kurumlarındaki beslenme servisi diyetisyenin denetiminde olmalıdır. Unutmamalıdır ki beden sağlığı için yeterli ve dengeli beslenme yanında spor yapmakta gereklidir. Çocuğun sevdiği aktivite türü belirlenmeli ve bu aktiviteyi yapacağı uygun ortamlar sağlanmalı ve bu konudaki motivasyonu yüksek tutulmalıdır. KAYNAKLAR 1. Demirezen E, Çoşansu G. Adölesan Çağı Öğrencilerinde eslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi. Sted. 2005; 14(8): Hasbay SA. Okul Çağı Çocuklarında Beslenme ve Fiziksel Aktivitenin Önemi. Klinik Çocuk Forumu. 2004; 4(1): Önder FO, Kurdoğlu M, Oğuz G, Özben B, Atilla S, Oral SN. Gülveren Lisesi Son Sınıf Öğrencilerinin Bazı Beslenme Alışkanlıklarının Saptanması ve Bunun Malnütrüsyon Prevelansı ile Olan İlişkisi. Hacettepe toplum hekimliği bülteni._2000;_21(1)._http://www.thb.hacettepe.e du.tr/2000/20001.shtml#1 4. Geçkil E, Doğan R, Mama A. Adölesan Sorunlarının Belirlenmesi. III. Ulusal Hemşirelik Öğrencileri Kongresi (Sözel Bildiri). Edirne. Nisan Pekcan G. Adölesan Döneminde Beslenme. Klinik Çocuk Forumu. 2004; 4(1): Zeybek ÇA, Aydın A. Çocukluk çağı obesitesi. Klinik Çocuk Forumu, Pediatrik Beslenme Özel Sayısı ; 2(3): Tunçbilek E. Obesite Genetik Bir Hastalık mıdır? Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2005; 48: Agras WS, Hammer LD, McNicholas F. Risk factors for childhood overweight: a prospective study from birth to 9.5 years. The Journal of Pediatrics. 2004; 145: Genç Ç. Obesitede gen değişimleri al/pediatrics/mol-gen/files19 [Erişim Tarihi ]. 10. Toros F, Ünal S, Arslanköylü AE, Çamdeviren H. Obesity and Psyhiatric Problems in Children and Adolescents. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2003; 4: Öztora S, Hatipoğlu S, Barutçugil MB, Salihoğlu B, Yıldırım R, Şevketoğlu E. İlköğretim çağındaki çocuklarda obesite prevelansının belirlenmesi ve risk faktörlerinin araştırılması. Bakırköy Tıp Dergisi. 2006; 2(1): Rosner B, Prineas R, Loggie J. Percentils for body mass index in U.S. children 5 to 17 years of age. The journal of Pediatrics. 1998; 32: Günöz H. Çocuk ve adolesanlarda obezite. Aktüel Tıp Dergisi. 2001; 6: Satman İ et al. Population-based study of diabetes and risk characteristics: Final results of the TURDEP. Diabetologia. 2000; 43(1): A111, Korkut F, Arıcıoğlu A, Tagay Ö, Sarı T. Altındağ ilçesi gençliğin olumlu gelişimini sağlama ve sorunlarını önleme projesinin pilot uygulaması. 11

8 20hizmetler.doc [Erişim Tarihi )]. 16. Akaç H, Babaoğlu K, Hatun Ş, Aydoğan M, Türker G, Gökalp AS. Kocaeli Bölgesindeki Okul Çağı Çocuklarında Obesite ve Risk Faktörleri. Çocuk Dergisi. 2002; 2(1): Dietz W. Use of the body mass index (BMI) as a measure of overweight in children and adolescents. The Journal of Pediatrics 1998; 132: Eksen M, Karakuş A. Muğla Merkez İlköğretim Okulları Anasınıfı Öğrencilerinde Kan basıncı, kilo, boy, beden kitle indeksi değerleri ve obezite ve hipertansiyon durumlarının incelenmesi. İnsan Bilimleri_Dergisi._2005;_1303_5134._http://www.i nsanbilimleri.com/makaleler/sağlık_bilimleri/muğl a_merkez_ilköğretim.htm_[erişim_tarihi_ ]. 19. Pietrobelli A, Faith M, Allison D, Gallagher D, Chiumello G, Heymsfield S. Body mass index as a measure of adiposity among children and adolescents: A validation study. The Journal of Pediatrics, 1998; 132: Aydın N, İrgil E, Akış N, Pala K. Nilüfer halk sağlığı eğitim araştırma bölgesi nde dört ilköğretim okulundaki öğrencilerin sağlık durumlarının değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2004; 30(1): National Center for Health Statistics in collabiration with the National center For Cronic Disease Prevention and Health Promotion. [Erişim Tarihi ]. 22. Donohoue PA. Obesity. In: Behrman RE, Kliegman RM, Jenson HB, eds. Nelson Textbook of Pediatrics. 17 th ed. Philadelphia. W.B. Saunders, p Şimşek F, Ulukol B, Berberoğlu M, Gülnar SB. Adıyaman P, Öcal G. Ankara da Bir İlköğretim Okulu ve Lisede Obesite Sıklığı. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 2005; 58: Kanbur NO, Derman O, Kinik E. Prevalence of obesity in adolescents and the impact of sexual maturation stage on body mass index in obese adolescents. Int J Adolesc Med Health. 2002; 14: Uckun Kitapci A, Tezic T, Firat S et al. Obezity and type 2 diabetes mellitus: a population-based study of adolescents. J Pediatri Endocrinol Metab. 2004; 17(12): Öner N et al. Prevalence of underweight, overweight and obesity in Turkish adolescents. Swiss Med Wkly. 2004; 134: Ceylan SS, Turan T. Bir İlköğretim Okulunda Yaş Grubu Öğrencilerde Obesite Sıklığı ve Etkileyen Etmenler. 3. Uluslar arası &10.Ulusal Hemşirelik Kongresi Kitabı, Arslan P. Hazır yemek sistemi (Fast Food) ve Çocuk Beslenmesi. Klinik Çocuk Forumu. 2005; : Uskun E, Öztürk M, Kişioğlu AN, Kırbıyık S, Demirel R. İlköğretim öğrencilerinde Obezite Gelişimini Etkileyen Risk Faktörleri. S.D.Ü. Tıp Fakültesi Dergisi. 2005; 12(2): Tezcan S et al. Ankara da Bir İlköğretim Okulunda 6,7 ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıklarının_ve_Durumunun_Saptanması_Ar aştırması._http://www.dicle.edu.tr/~halks/m8.5.ht m [Erşim tarihi ]. 31. Türk M, Gürsoy SF, Ergin I. Kentsel bölgede lise birinci sınıf öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları. Genel Tıp Dergisi. 2007; 17(2): Kara B, Hatun Ş, Aydoğan M, Babaoğlu K, Gökalp AS. Kocaeli İlindeki Lise Öğrencilerinde Sağlık Açısından Riskli Davranışların Değerlendirilmesi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2003; 46: Özmen P, Çetinkaya A, Ergin D, Şen N, Erbay PD. Lise öğrencilerinin yeme alışkanlıkları ve beden ağırlıklarını denetleme davranışları. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni. 2007; 6(2): Hui LL; Nelson EAS, Yu LM, Li AM, Fok TF. Hong Kong children. International Journal of Obesity. 2003; 27(11): Babaoğlu K, Hatun Ş. Çocukluk Çağında Obesite. Sted. 2002; 11(1):

Bir Meslek Lisesinde Öğle Yemeğine Ulaşmada Zorluk Yaşayan Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıkları

Bir Meslek Lisesinde Öğle Yemeğine Ulaşmada Zorluk Yaşayan Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıkları 21 ƘŰƬƑƊ Özgün Araştırma / Original Article Bir Meslek Lisesinde Öğle Yemeğine Ulaşmada Zorluk Yaşayan Öğrencilerin Beslenme Alışkanlıkları Eating Habits of Students in a Vocational High School who Have

Detaylı

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 6, Eylül 2014, s

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 6, Eylül 2014, s Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 6, Eylül 2014, s. 423-427 Menekşe CÖMERT 1 GENÇLERİN FAST FOOD TÜKETİM ALIŞKANLIKLARI Özet Bu çalışma, turizm öğrencilerinin fast food tüketim alışkanlıklarını

Detaylı

Çocukluk Çağı Obezitesi

Çocukluk Çağı Obezitesi Çocukluk Çağı Obezitesi Prof. Dr. Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü hozcebe@hacettepe.edu.tr Çocuklarda Obezite Son yıllarda önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmesi Gelişmiş

Detaylı

Cinsiyet: Östrojenin yağ dokusunu artırıcı etkisi nedeniyle her vücut ağırlığı birimi için kadınlar erkeklerden daha fazla yağ içermektedir.

Cinsiyet: Östrojenin yağ dokusunu artırıcı etkisi nedeniyle her vücut ağırlığı birimi için kadınlar erkeklerden daha fazla yağ içermektedir. Obezite, enerji alımının tüketimden daha fazla olduğu durumlarda yağ dokusunun artışıyla ortaya çıkan, ciddi tıbbi sorunlar yaratabilen önemli bir sağlık problemidir. Çocuklukta obezite yaşamın ilk yılı,

Detaylı

ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN - VELİLERİN VE ÖĞRETMENLERİN OBEZİTE DURUMLARI İLE BESLENME ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN - VELİLERİN VE ÖĞRETMENLERİN OBEZİTE DURUMLARI İLE BESLENME ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 2015 ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN - VELİLERİN VE ÖĞRETMENLERİN OBEZİTE DURUMLARI İLE BESLENME ALIŞKANLIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 31.03.2014 İçindekiler YÖNETİCİ ÖZETİ... 5 1. BÖLÜM: ADÖLESAN ÇAĞINDAKİ

Detaylı

GÜLVEREN LİSESİ SON SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BAZI BESLENME ALIŞKANLIKLARININ SAPTANMASI VE BUNUN MALNÜTRİSYON PREVALANSI İLE OLAN İLİŞKİSİ

GÜLVEREN LİSESİ SON SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BAZI BESLENME ALIŞKANLIKLARININ SAPTANMASI VE BUNUN MALNÜTRİSYON PREVALANSI İLE OLAN İLİŞKİSİ GÜLVEREN LİSESİ SON SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BAZI BESLENME ALIŞKANLIKLARININ SAPTANMASI VE BUNUN MALNÜTRİSYON PREVALANSI İLE OLAN İLİŞKİSİ Dr. Fatih Oğuz ÖNDER Dr. Mertihan KURDOĞLU Dr. Gülben OĞUZ Dr. Beste

Detaylı

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065

MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 MERVE SAYIŞ 04150019305 TUĞBA ÇINAR 04140033048 SEVİM KORKUT 04140033017 MERVE ALTUN 04140019065 TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ HAYAT PROGRAMI (2014 2017) TÜRKİYE SAĞLIKLI BESLENME VE HAREKETLİ

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon

Obezite Nedir? Harun AKTAŞ - Trabzon Obezite Nedir? Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması

Detaylı

ÇOCUKLARDA BESLENME. Dr.Belkıs Kütük Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Liv Hospital Ankara

ÇOCUKLARDA BESLENME. Dr.Belkıs Kütük Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Liv Hospital Ankara ÇOCUKLARDA BESLENME Dr.Belkıs Kütük Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Liv Hospital Ankara **Bir ülkenin sosyal ve ekonomik yönden, beklenen uygarlık seviyesine ulaşabilmesi, ancak bedensel ve zihinsel

Detaylı

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır

Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır OBEZİTE Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Obezite genel olarak bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME. AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Sağlıklı Yaşam Merkezi Dyt. Melda KANGALGİL

SAĞLIKLI BESLENME. AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Sağlıklı Yaşam Merkezi Dyt. Melda KANGALGİL SAĞLIKLI BESLENME AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Sağlıklı Yaşam Merkezi Dyt. Melda KANGALGİL 1 İNSANLAR NEDEN YEMEK YER 2 3 Sağlığın temeli yeterli ve dengeli (sağlıklı) beslenmedir. İnsan vücudunu bir arabaya benzetebiliriz;

Detaylı

ANKARA ili YAŞ GRUBU

ANKARA ili YAŞ GRUBU Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe J. ofspor! Sciences 2005, 16 (1), 19-29 ANKARA ili 11-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARıN FiziKSEL AKTiviTE VE BAZI BESLENME ALıŞKANLıKLARı Dr. savaş KUDAŞ*, Dr. Bülent ÜLKAR**, Dr.Ali

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ SANAYİDE ÇALIŞAN GENÇ ERİŞKİN ERKEKLERİN YAŞAM KALİTESİ VE RİSKLİ DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Yrd. Doç. Dr. Tahsin Gökhan TELATAR Sinop Üniversitesi SYO İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü 28.03.2017 Uluslararası

Detaylı

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu.

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özlem Serenli,

Detaylı

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ

Dr. Bekir KESKİNKILIÇ Dr. Bekir KESKİNKILIÇ ÇALIŞMANIN AMAÇLARI; İLKÖĞRETİM OKULLARI 2. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN (7-8 YAŞ GRUBU); Beslenme durumlarının ve büyümelerinin değerlendirilmesi, Ailelerinin ifadelerine göre çocukların

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı

Ergenlik döneminin gelişimsel özelliklerini konu edinen bir çok çalışma olmasına rağmen dönemin temel özellikleri ve yaş sınırları gibi konularda çok

Ergenlik döneminin gelişimsel özelliklerini konu edinen bir çok çalışma olmasına rağmen dönemin temel özellikleri ve yaş sınırları gibi konularda çok Ergenlik döneminin gelişimsel özelliklerini konu edinen bir çok çalışma olmasına rağmen dönemin temel özellikleri ve yaş sınırları gibi konularda çok farklı görüşler vardır. Dünya Sağlık Örgütünün tanımına

Detaylı

BİR İLKÖĞRETİM OKULUNDA 11-14 YAŞ ARASINDAKİ ÖĞRENCİLERDE OBESİTE SIKLIĞI VE ETKİLEYEN ETMENLER *

BİR İLKÖĞRETİM OKULUNDA 11-14 YAŞ ARASINDAKİ ÖĞRENCİLERDE OBESİTE SIKLIĞI VE ETKİLEYEN ETMENLER * ARAŞTIRMA BİR İLKÖĞRETİM OKULUNDA 11-14 YAŞ ARASINDAKİ ÖĞRENCİLERDE OBESİTE SIKLIĞI VE ETKİLEYEN ETMENLER * Sibel Serap CEYLAN ** Türkan TURAN *** Alınış Tarihi:23.07.2007 Kabul Tarihi:30.10.2007 ÖZET

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK; Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. BESLENME; Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri*

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Hamza FİDANCIOĞLU**, K.Derya BEYDAĞ***, Fadime GÖK ÖZER***, Mehtap KIZILKAYA*** ÖZET Amaç: Bu çalışma, sağlık yüksek okulu öğrencilerinin

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI www.muzikegitimcileri.net Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, 26-28 Nisan 2006, Pamukkale Ünv. Eğt. Fak. Denizli GİRİŞ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI Arş. Gör. Zeki NACAKCI

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2

SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 SÜT, OYUN, OKUL VE ERGENLİK DÖNEMİNDE BESLENME - 2 OKUL ÇOCUĞUNUN BESLENMESİ Okul çağı 7-12 yaş arasıdır. Bu dönem, adölesan (ergenlik) dönemine göre oldukça sakin, sınırlı değişimlerin olduğu bir zamandır.

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kaliteli yaşam; kişinin temel ihtiyaçlarını karşıladığı,

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Şişmanlık Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Tanım Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Obezite VKİ > 95 persantil Kilolu olmayı VKİ 85-95 persantil VKİ = ağırlık (kg) / boy

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Obezite İlişkisi. The Relation of Eating Habits with Obesity in University Students

Üniversite Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Obezite İlişkisi. The Relation of Eating Habits with Obesity in University Students Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 2 (2), 87-96, 2015 www.sportifbakis.com E-ISSN: 2148-905X Üniversite Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Obezite İlişkisi Mehmet ALTIN, Selçuk Üniversitesi

Detaylı

Farklı Okullarda Okuyan Lise Öğrencilerinin Yeme Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi

Farklı Okullarda Okuyan Lise Öğrencilerinin Yeme Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi The Journal of Pediatric Research 2014;1(4):212-7 DO I: 10.4274/jpr.58076 Orijinal Araştırma / Original Article Farklı Okullarda Okuyan Lise Öğrencilerinin Yeme Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi

Detaylı

Ergenlerin kiloları ile ilgili algıları ve kilo kontrolüne yönelik davranışlarının incelenmesi

Ergenlerin kiloları ile ilgili algıları ve kilo kontrolüne yönelik davranışlarının incelenmesi Online Adres http://www.hemarge.org.tr/ Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Derneği-HEMAR-G yayın organıdır ISSN:1307-9557 (Basılı), ISSN: 1307-9549 (Online) Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 2015;

Detaylı

MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ

MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ S O N U Ç R A P O R U MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ ISBN: 978-605-5307-07-3 Mebusevleri Mah. Şerefli Sk. No:27/3 Tandoğan / ANKARA T: 0312 222 03 55 F: 0312 222 03 09 MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ MUTLU ÇOCUKLAR DERNEĞİ

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

İki Farklı İlkokulda Okuyan Birinci Sınıf Öğrencilerinin Beslenme ve Fiziksel Aktiviteleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi

İki Farklı İlkokulda Okuyan Birinci Sınıf Öğrencilerinin Beslenme ve Fiziksel Aktiviteleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi / DÜ Sağlık Bil Enst Derg Journal of Duzce University Health Siences Institute / J DU Health Sci Inst ISSN: 2146-443X

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARINDA BESLENME YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Karın doyurmak yada açlık duygusunu bastırmak değildir. Sevilen

Detaylı

Beyaz Yakalı Çalışanların Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi

Beyaz Yakalı Çalışanların Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 2014;15(1):20-6 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Beyaz Yakalı Çalışanların Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi Eray YURTSEVEN, Fatma EREN, Suphi VEHİD,

Detaylı

PROF. DR. ERDAL ZORBA

PROF. DR. ERDAL ZORBA PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler, kemik mineral yoğunluğundaki artış, beden suyundaki değişimler,

Detaylı

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU

AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU AYAKTAN HASTA BESLENME ve DİYET DEĞERLENDİRME FORMU Adı, Soyadı: Hasta ID No: Doğum Tarihi (Gün/Ay/Yıl): / / Cinsiyeti: K E Uyruğu: KKTC TC Diğer: Kimlik No: Sosyal Güvencesi: Ücretli Hasta Devlet Sevkli

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

15-49 YAŞ EVLİ KADINLARIN ÜREME SAĞLIĞINI KORUYUCU TUTUMLARININ BELİRLENMESİ*

15-49 YAŞ EVLİ KADINLARIN ÜREME SAĞLIĞINI KORUYUCU TUTUMLARININ BELİRLENMESİ* ARAŞTIRMA 15-49 YAŞ EVLİ KADINLARIN ÜREME SAĞLIĞINI KORUYUCU TUTUMLARININ BELİRLENMESİ* Nazan KOŞTU** Kerime Derya TAŞÇI*** Alınış Tarihi:28.08.2007 Kabul Tarihi:20.11.2007 ÖZET Bu çalışma, 15-49 yaş evli

Detaylı

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2

Doğum Yeri 2,2 4,4 2,2 4,4 4,4 2,2 2,2 2,2 28,8 2,2 6,6 17,7 4,4 4,4 2,2 Doğum Yeri Katılımcıların doğum yerlerine bakıldığında üçte birine yakınının (%28,8) İzmir doğumlu olduğu görülmüştür. İzmirlileri, Kars doğumlular (%17,7) ve Kütahya doğumlular (6,6) izlerken diğer katılımcıların

Detaylı

Gaziantep yöresinde 7-15 yaşındaki çocuklarda vücut kitle indeksi referans değerleri

Gaziantep yöresinde 7-15 yaşındaki çocuklarda vücut kitle indeksi referans değerleri Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2006; 49: 30-35 Orijinal Makale Gaziantep yöresinde 7- yaşındaki çocuklarda vücut kitle indeksi referans değerleri Ercan Sivaslı 1, Ali İhsan Bozkurt 2, Birgül Özçırpıcı

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2.

TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. TÜRKİYE DİYABET ÖNLEME & KONTROL PROGRAMI - UDAİS - Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve Diyabet Koordinatörü 25/05/2012, 2. UDAİS, İstanbul SERDAR GÜLER Amasya Trabzon Samsun Anadolu Lisesi Hacettepe

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler; kemik

Detaylı

Bir Halk Sağlığı Müdürlüğü Çalışanlarında Obezite ve Obeziteyi Etkileyen Faktörler

Bir Halk Sağlığı Müdürlüğü Çalışanlarında Obezite ve Obeziteyi Etkileyen Faktörler İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016; 5(1): 16-22 ISSN: 2146-6696 Orijinal Araştırma Bir Halk Sağlığı Müdürlüğü Çalışanlarında Obezite ve Obeziteyi Etkileyen Faktörler The Obesity and Related

Detaylı

Beslenme Dostu Okul Projesi Yıllık Çalışma Planı

Beslenme Dostu Okul Projesi Yıllık Çalışma Planı Beslenme Dostu Okul Projesi Yıllık Çalışma Planı ORHAN CEMAL FERSOY İLKOKULU 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ YILLIK ÇALIŞMA PLANI Milli Eğitim Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının

Detaylı

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Dr. Sinem Sevil DEĞİRMENCİ Prof.Dr.Gökay AKSARAY Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Giriş

Detaylı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı

ÖRNEK BULGULAR. Tablo 1: Tanımlayıcı özelliklerin dağılımı BULGULAR Çalışma tarihleri arasında Hastanesi Kliniği nde toplam 512 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Olguların yaşları 18 ile 28 arasında değişmekte olup ortalama 21,10±1,61 yıldır. Olguların %66,4 ü (n=340)

Detaylı

DENGELİ BESLENME NEDİR?

DENGELİ BESLENME NEDİR? DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gereken dört temel besin grubu olan; süt ve ürünleri, et ve benzeri, sebze ve meyveler, ekmek ve tahıllar dan hergün sizin için gerekli

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler

0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler ÇOCUK/SAGLIK 0-24 Aylık Çocuklarda Malnütrisyon Prevelansı ve Etkileyen Faktörler Dr.Handan ALP* Dr.Sevin ALTINKAYNAK* Dr.Muzaffer KÜRKÇÜOĞLU* ÖZET Bu araştırmada Erzurum (merkez), Aşkale, Pasinler ilçeleri

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( )

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( ) HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK (2.0.20) Gülay Turgay, Emre Tutal 2, Siren Sezer Başkent Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Diyaliz Programı

Detaylı

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ

OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ OBEZİTENİN ÖNLENMESİNDE BESİN SANAYİNİN ROLÜ Türkiye Obezite ile Mücadele ve Kontrol Programı Eğiticilerin Eğitimi Toplantısı 4 8 Ekim 2010, Antalya Dr. Dyt. Zehra Büyüktuncer Hacettepe Üniversitesi Sağlık

Detaylı

EK-4: BARTIN ELLİBAŞ ORTAOKULU BESLENME DOSTU OKUL PLANI

EK-4: BARTIN ELLİBAŞ ORTAOKULU BESLENME DOSTU OKUL PLANI EK-4: BARTIN ELLİBAŞ ORTAOKULU BESLENME DOSTU OKUL PLANI AMAÇ: Bartın İli Ellibaş Ortaokulu nda Beslenme Dostu Okul Programının, Sağlıklı Beslenme ve Düzenli Egzersiz uygulamaları ile öğrencilerin ve okul

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

TOPLUM HEKİMLİĞİ BÜLTENİ Cilt 28, Sayı 1, Ocak-Nisan 2009

TOPLUM HEKİMLİĞİ BÜLTENİ Cilt 28, Sayı 1, Ocak-Nisan 2009 A r a ş t ı r m a M a k a l e s i TOPLUM HEKİMLİĞİ BÜLTENİ Cilt 28, Sayı 1, Ocak-Nisan 2009 Ankara da Bir Sağlık Ocağına ve Belediyeye Ait Bir Spor Kompleksine Başvuran 18 Yaş ve Üzeri Kadınların Sağlığı

Detaylı

Sakarya Üniversitesi Çalışanlarında Beslenme Alışkanlıkları ve Obezite ile İlişkisi

Sakarya Üniversitesi Çalışanlarında Beslenme Alışkanlıkları ve Obezite ile İlişkisi Makale / Article 3 Sakarya Üniversitesi Çalışanlarında Beslenme Alışkanlıkları ve Obezite ile İlişkisi Zübeyde Kaçal Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi, Korucuk, Adapazarı, Sakarya Özet Amaç: Obezite dünyada

Detaylı

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VERİ ANALİZİ, İZLEME VE DEĞERLENDİRME DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL EĞİTİMDEN ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ ORTAK SINAV BAŞARISININ ÇEŞİTLİ

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

Lise Öğrencilerinin Yeme Alışkanlıkları ve Beden Ağırlığını Denetleme Davranışları

Lise Öğrencilerinin Yeme Alışkanlıkları ve Beden Ağırlığını Denetleme Davranışları Araştırma/Research Article Lise Öğrencilerinin Yeme Alışkanlıkları ve Beden Ağırlığını Denetleme Davranışları Dilek Özmen 1 *, Aynur Ç. Çetinkaya 1, Dilek Ergin 2, Nesrin Şen 2, Pınar Dündar Erbay 3 1

Detaylı

Nutritional Status and Anthropometric Assessment of 10th Grader Girls at a High School in the Catchment Area of Eryaman District, Ankara

Nutritional Status and Anthropometric Assessment of 10th Grader Girls at a High School in the Catchment Area of Eryaman District, Ankara Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Ankara da Eryaman Sağlık Ocağı Bölgesi nde Bir Lisenin İkinci Sınıfında Okuyan Kız Öğrencilerin Beslenme Durumlarının ve Bazı Antropometrik Ölçümlerinin Değerlendirmeleri

Detaylı

Obeziteye Karşı El Ele

Obeziteye Karşı El Ele Obeziteye Karşı El Ele Mayıs 2013, İstanbul 1 Obeziteye Karşı El Ele Projesi İstanbul Maltepe Üniversitesi ÖNSÖZ Obeziteye Karşı El Ele projesi, Yrd.Doç.Dr Seher YURT un doktora çalışmasında edindiği

Detaylı

Ergenlerin Riskli Sağlık Davranışları

Ergenlerin Riskli Sağlık Davranışları ARAŞTIRMALAR / Researches Risky Health Behaviors of Adolescents Adile TÜMER1, Selen ŞAHİN2 ÖZET SUMMARY Riskli sağlık davranışları; fiziksel hareketsizlik, sağlıksız beslenme, tütün, alkol ve madde kullanımı,

Detaylı

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Pediatri, Ankara, Türkiye 2. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Endokrinoloji, Ankara, Türkiye 3

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Pediatri, Ankara, Türkiye 2. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Endokrinoloji, Ankara, Türkiye 3 OBEZ ÇOCUK VE ADOLESANLARDA KREATİNİN KLERENSİNDE ARTIŞ METABOLİK SENDROMU OLANLARDA İSE SİSTATİN-C DÜZEYİ ARTIŞI OLASI BÖBREK HASARININ İLK GÖSTERGELERİDİR Dilşah Önerli Salman 1, Zeynep Kaba Şıklar 2,

Detaylı

Obezite, vücutta aşırı yağ depolanmasıyla ortaya. Kastamonu da 10-12 Yaş Grubu Öğrencilerde Obezite Prevalansı ve Etkileyen Faktörler ARAŞTIRMA YAZISI

Obezite, vücutta aşırı yağ depolanmasıyla ortaya. Kastamonu da 10-12 Yaş Grubu Öğrencilerde Obezite Prevalansı ve Etkileyen Faktörler ARAŞTIRMA YAZISI ARAŞTIRMA YAZISI Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Cilt: 3 Sayı: 2 Nisan 2012 Kastamonu da 10-12 Yaş Grubu Öğrencilerde Obezite Prevalansı ve Etkileyen Faktörler

Detaylı

Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize

Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize Leyla Karaoğlu, Büşra Nur Değirmen, Asuman Okur, Cansu Tırampaoğlu Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Rize Konunun önemi Su vücudun yapıtaşı, her yaş için ideal

Detaylı

Diyabet Önleme ve Kontrol Programı. Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları. Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği

Diyabet Önleme ve Kontrol Programı. Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları. Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Diyabet Önleme ve Kontrol Programı Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Konu: DİYABET Tanım: Diyabet, insülin sekresyonunda ya da insülinin

Detaylı

TEKİRDAĞ İLİ HAYRABOLU İLÇESİNDEKİ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE (5-14 YAŞ) OBEZİTENİN GÖRÜLME SIKLIĞI. Aralık, 2011 TEKİRDAĞ

TEKİRDAĞ İLİ HAYRABOLU İLÇESİNDEKİ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE (5-14 YAŞ) OBEZİTENİN GÖRÜLME SIKLIĞI. Aralık, 2011 TEKİRDAĞ TEKİRDAĞ İLİ HAYRABOLU İLÇESİNDEKİ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNDE (5-14 ) OBEZİTENİN GÖRÜLME SIKLIĞI HAZIRLAYANLAR: İlker USLU-Fen ve Teknoloji Öğretmeni Mehmet YALÇIN- Fen ve Teknoloji Öğretmeni Ertan SEVER-

Detaylı

Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır. Sık görülen, Morbidite ve mortalitesi yüksek olan, Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Büyük ekonomik yük getiren, Farkındalığı ve erken tanısı düşük olan, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Detaylı

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ *

AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * AMELİYATHANE HEMŞİRELERİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ (SYBD) BELİRLENMESİ * İlkay COŞKUN GÜNER** Fatma DEMİR *** Kabul Tarihi: 12.07.2005 ÖZET Günümüzde insanların günlük yaşamlarının yaklaşık

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ANKARA İLİ ETİMESGUT İLÇESİ ŞEYH ŞAMİL İLKÖĞRETİM OKULU ÖĞRENCİLERİNİN BESLENME ALIŞKANLIKLARI VE OBEZİTE DURUMU Fatma İlknur EVRİM EV EKONOMİSİ

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE Sağlıklı büyümek ve gelişmek için yeterli ve dengeli beslenmeliyiz. BESLENME İnsanın yaşına, cinsiyetine, çalışma ve özel

Detaylı

VÜCUT KOMPOZİSYONU. Doç. Dr. Ferda GÜRSEL

VÜCUT KOMPOZİSYONU. Doç. Dr. Ferda GÜRSEL VÜCUT KOMPOZİSYONU Doç. Dr. Ferda GÜRSEL Vücut Kompozisyonu YAĞIN, Kas, kemik ve diğer dokulara oranıdır. 2 Aşırı Kiloların Sağlık Riski l Koroner kalp hastalığı l Yüksek tansiyon l Yüksek kollesterol

Detaylı

Hemşirelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Hemşirelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2010; 9(5):487-492 Hemşirelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi [Healthy Life Style Behaviours of the Nurses and the

Detaylı

4 Eylül tarihinde yaptığımız Sezona Merhaba buluşması siz sayın müşterilerimizin yoğun katılımıyla başarıyla gerçekleşmiştir.

4 Eylül tarihinde yaptığımız Sezona Merhaba buluşması siz sayın müşterilerimizin yoğun katılımıyla başarıyla gerçekleşmiştir. 4 Eylül tarihinde yaptığımız Sezona Merhaba buluşması siz sayın müşterilerimizin yoğun katılımıyla başarıyla gerçekleşmiştir. Katılan tüm müşterilerimize gösterdikleri yoğun ilgiden dolayı teşekkür ederiz.

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2012; 11(2): 325-330 Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Ruhsal Durumlarının Değerlendirilmesi [Evaluation of the Mental Conditions of Students in the Health

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 2 VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma,

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

Şişmanlık. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Şişmanlık. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Şişmanlık Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Tanım Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Obezite VKİ > 95 persantil Kilolu olmayı VKİ 85-95 persantil VKİ = ağırlık (kg) /

Detaylı