Genel Geli!im Sürecinde Müziksel Geli!im. Musical Development In The Procces Of Development

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Genel Geli!im Sürecinde Müziksel Geli!im. Musical Development In The Procces Of Development"

Transkript

1 Genel Geliim Sürecinde Müziksel Geliim Musical Development In The Procces Of Development Gökhan ÖZDEMR *, Gökay YILDIZ ** Özet Toplumların kültürel özellikleri incelendi"inde, kültürün geli#imi a#amalarında müzi"in önemli bir alan olu#turdu"u ve her toplumun kendine özgü bir müziksel birikimi oldu"u gözlenmektedir. Dolayısıyla belli bir çevreye do"an insanın geli#iminde de bu birikimin etkili oldu"u dü#ünülmektedir. Genel geli#im sürecinde gözlenen birçok özelli"in, benzer #ekilde müziksel geli#im için de geçerli olmasından dolayı, ilkeleri ve dönemleri bakımından müziksel geli#im, genel geli#imden ba"ımsız olarak dü#ünülemez. Müziksel geli#imin tanımı, dönemleri ve ilkelerini kavramak, sanat e"itiminin bir boyutu olan müzik e"itimi açısından oldukça önemlidir. Okul öncesi dönemde ve ilkö"retim ça"ında, ö"rencilerin ö"renme biçimleri ve kapasiteleri farklılıklar göstermektedir. Do"ru müziksel ö"renmenin gerçekle#ebilmesi için, çocukların içinde bulundu"u müziksel geli#im döneminin özellikleri dikkate alınmalı, müziksel geli#im ilkeleri do"rultusunda ö"renme ortamları ve kullanılacak müzik ö"retim yöntemleri özenle seçilmelidir. Ara#tırma, literatür taramasına dayalı betimsel bir çalı#madır. Ülkemiz müzik e"itiminde, müziksel geli#im dönem ve ilkelerinin henüz yeterince irdelenmemi# olmasından yola çıkılarak hazırlanan bu çalı#ma, genel geli#im süreci içerisinde önemli bir yere sahip olan müziksel geli#imin anla#ılması, dönem ve ilkelerinin dikkate alınarak ö"retim programlarının hazırlanmasına yardımcı olması bakımından önem ta#ımaktadır. Anahtar Kelimeler: Müziksel geli#im, Müzik e"itimi, Geli#im Abstract When the cultural characteristics of society are analyzed, it shows that music constitutes an important domain in the development of the culture and every society has their individual musical background. Consequently, it s thought that this background is effective in the development of human beings born into a particular environment. Due to the fact that most of the specialties observed in general development process are also effective in musical development, musical development can t be thought free from general development with regard to principles and periods. Understanding the definition of musical development, its principles and periods is very important in terms of musical education which is a dimension of art education. Students learning styles and capacities show differences in pre-school and elementary school period. To let the true musical learning happen, features of * Ar#. Gör., Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, ** Prof., Mehmet Akif Ersoy

2 Genel Geliim Sürecinde Müziksel Geliim Gökhan ÖZDEM"R, Gökay YILDIZ musical development period should be taken into consideration, learning environments and musical teaching styles should be chosen carefully in the direction of musical development principles. This research is a descriptive study based on literature scanning. In musical education of our country, this study prepared considering the fact that musical development and its principles have not been sufficiently examined, matters in terms of understanding of the musical development which has an important key role in general development process and facilitating the curriculum to be prepared by taking periods and principles into consideration. Key Words: Musical development, Music education, Development Giri Canlıların döllenmeden ba#layarak ölüme kadar olan var olma sürecinde, bazı ortak özellikler rahatlıkla gözlenebilir. Her canlının ya#adı"ı bebeklik, gençlik ve olgunluk dönemlerinin hepsi birden geli#im sürecidir ve bu süreç ya#am boyu devam etmektedir. Geli#im en genel tanımıyla organizmanın döllenmeden ba#layarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal, sosyal yönden, belli ko#ulları olan en son a#amasına ula#ıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden de"i#imidir (Senemo"lu, 1998). Yapılan ara#tırmalar göstermektedir ki geli#im farklı de"i#kenlerin etkisinde olup, her canlı için özgün bir süreç olarak devam etmekte, hatta aynı türler içinde bile, de"i#kenlerin etkisiyle geli#imsel farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Buradan yola çıkarak geli#imin ilk temel ilkesinin çevresel de"i#kenlerle ilgili olması beklenilebilir. Erden ve Akman (2008), geli#imin dört önemli ilkesinden bahsetmektedir. 1) Geli#im, kalıtım, çevre ve zamanın etkile#iminin bir ürünüdür. 2) Geli#im yordanabilir bir sıra izler. Geli#im ba#tan aya"a do"ru olur. Geli#im bedenin iç kısımlarından dı#a do"ru, merkezi bölgelerden uzaktaki organlar yönünde olu#ur. Geli#im genelden özele do"rudur. 3) Geli#imde bireysel ayrılıklar vardır. 4) Ya#amın farklı dönemlerinde farklı türden geli#meler önem kazanır. Müzik e"itimi insanın geli#im a#amalarında oldukça etkili bir boyuttur ve geli#imin bütün safhalarında olumlu etkileri vardır. Müzik, geli#im sürecinde insanı yönlendirmekte ve özellikle bili#sel süreçlerde geli#imini olumlu biçimde etkilemektedir. Müzik ayını zamanda çocukların sosyalle#mesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bunun yanı sıra müzik, çocukların bili#sel kapasitelerinin geli#iminde oldukça etkilidir ve 78

3 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2 Sayı: Bahar (s ) sosyal etkile#imlerde yer alabilmeleri için bir aracı görevi görmektedir. Her #eyden önemlisi müzik, sosyal davranı# biçimlerinin ke#finde çocuklara riskten uzak bir ortam sa"lamaktadır (Cross, 2001). Müzik, sınıfları, çocukların kendilerini sosyal, duygusal ve akademik anlamda geli#tirebilecekleri mutlu ve pozitif ö"renme ortamlarına çevirir. Çocuklara planlanmı# ve açık uçlu müziksel etkinlikler yaptırmak, kar#ılıklı güven ve saygı ortamı yaratmak ve yaratıcılı"ın zevkini payla#mak, erken çocukluk dönemindeki büyüme ve geli#imi için temel basamaklardır (Paquette, Rieg, 2008). Müzik belli bir amaç ve yöntemle, belli bir güzellik almayı#ına göre i#lenerek birle#tirilmi# seslerden olu#an estetik bir bütündür (Uçan, 1997). #itme ile müzik arasında sıkı bir ba" bulunmaktadır. Müzi"in ya da sesin i#itilebilmesi için öncelikle titre#en bir cismin varlı"ına ihtiyaç vardır. Ardından bu titre#imi iletecek bir ortam ve titre#imi algılayacak bir kula"ın olması gerekmektedir. Bunun ötesinde kula"a gelen sesin de beyin tarafından algılanması ve yargılanması, müziksel i#itmenin önko#uludur (Çuhadar, 2006). Seslerin i#itilemedi"i bir ortamda müzikten bahsetmek olanaksızdır. Bu nedenle, müziksel geli#imin insan için döllenmeden itibaren yakla#ık olarak altı ay sonra, i#itme organlarının olu#ması ile ba#ladı"ı söylenilebilir. Müziksel Geliim Müziksel geli#im, genel geli#imden ba"ımsız olarak dü#ünülemez. Ancak genel geli#im ve müziksel geli#im arasındaki ili#kiyi anlamak, müziksel geli#im ilkelerinin çıkarımında faydalı olacaktır. Geli#im olgunla#ma süreci ile ya#antılar arasındaki ö"renmenin etkile#imi sonucu ortaya çıkar. Olgunla#ma ile insan organizmasında, biyolojik sistemin kendi içinden gelen etkenler nedeniyle meydana gelen geli#me, ö"renme ile de bireyin çevresi ile etkile#imi sonucu geçirdi"i ya#antıların etkisiyle meydana gelen geli#me kastedilmektedir (Erden, Akman, 2008). nsan yavrusunun sessel ve müziksel geli#imi de do"um öncesinde ba#lar ve bütün ya#amı boyunca ilerleyerek devam eder. Bebe"in anne karnındayken annesinin kalp atı#larından ve annesinin dinledi"i müziklerden etkilendi"i, böylece sese kar#ı ilk tepkilerini verdi"i yapılan deneylerle kanıtlanmı#tır. Anne karnında ba#layan bu ili#ki, bebe"in dünyaya geli#iyle birlikte kendini farklı bir ortama ta#ır. Bebek, yeni geldi"i bu ortamda kendisini bir ses dünyasının içinde bulur. Bu ses dünyasına kendisi de sesiyle katılmaya ba#lar. nsanın ses ile olan bu iç içeli"i zamanla onun kendisini ifade etmesinin, ileti#im kurmasının ayrılmaz bir parçası olur. Çevresinde olup biteni ses ile algılar. Kendi isteklerini ve tepkilerini de yine kendi sesi yoluyla verir. Böylece bebe"in sessel ve müziksel geli#im süreci, her geçen gün olgunla#ma ve yeni ö"renmelerle ilerleyerek devam eder (Yıldız, 2002). Müzik hem biyolojik hem de sosyal etkile#imimizin bir ürünüdür, insan geli#iminin gerekli ve tamamlayıcı bir boyutudur ve modern insanın zihninin geli#iminde önemli bir rol oynar. Müziksel geli#me i#itme duyusunun var olması ile ba#lar ve sessel çevre ile etkile#im sonucu #ekillenir. Son yıllarda erken çocukluk dönemindeki müziksel davranı#lar üzerine yapılan ara#tırmalar göstermektedir 79

4 Genel Geliim Sürecinde Müziksel Geliim Gökhan ÖZDEM"R, Gökay YILDIZ ki, bebekler çevrelerindeki sesleri kolayca ayırt edebilmekte ve duydukları müziklere türlerine göre tepkiler verebilmektedir. Bebeklik dönemindeki müziksel tepkiler zamanla daha karma#ık ve bilinçli tepkilere dönü#erek müzikal davranı#lar olu#maya ve geli#meye ba#lar. Bu geli#im süreci de aynı genel geli#im gibi belirli dönemsel özellikler göstermektedir. Müziksel Geliim Dönemleri nsan geli#imi, döllenmeden ba#layarak ya#amın sonuna dek süren bir süreç içinde gerçekle#ir. Birey bu geli#im süreci içinde geli#irken, de"i#ik zaman dilimleri içinde belirli özelliklerin öne çıktı"ı gözlenir. Böyle belirli özelliklerin ön plana geçti"i geli#im a#amalarına geli#im dönemleri denilmektedir (Erden, Akman, 2008). Müziksel geli#im sürecinde de belirli geli#im özellikleri belirli dönemlerde daha ön planda gözlenir. Bu da müziksel geli#im dönemlerinin var oldu"unun göstergesidir. Paananen (1985) e göre müziksel geli#im dönemleri üçe ayrılır; 1) Duyusal Motor Dönemi (4-18 Ay) (Sesin genel Parametrik De"iimlerinin Geliimi) Üretilen seslerin ayırt edilmesinde sorunlar gözlenir #itsel algılamanın geli#mesiyle üretilen sesler geli#ir (iki taraflı ileti#im) Müziksel figürlerin ilk formları olu#ur (tek de"i#kenli boyutlarla varyasyon) Farklı aralıklar ve sürelerle sesler üretilir. Bebekler bu dönemde duydukları müziklere tepki verirler. Müziksel tepki olarak çe#itli sesler üretirler ancak, üretilen sesler çok küçük müziksel yapılardan olu#ur. #itsel anlamda olgunlukları arttıkça, duydukları seslere benzer sesler üretir hatta aynı perdeden cevaplar verebilirler (iki taraflı ileti#im). Sadece ritmik ya da ezgisel boyutta müziksel davranı#lar gözlenir. Bu üretilen ezgiler çok büyük aralıklarda de"il, yakla#ık olarak yarım ses içinde ba#layıp dönemin sonlarına do"ru artarak geli#ir (tek de"i#kenli boyutlarda varyasyon). 2) #likilendirme Dönemi (1,5-5 Ya) (Müziksel Yapıların Gelimesi ve Aralarındaki #liki) Müziksel yapıları ke#fetmede çe#itli farklılıklar ba# gösterir Müziksel i#aretlerle müziksel yapılar arasındaki ili#kiler üzerinde dikkat yo"unla#ır Müziksel cümleler içindeki stabil olan ton ve ritim birle#imlerine dikkat yo"unla#ır Bu dönemde müziksel tepkiler duyu#sal motor dönemine göre daha geli#mi#tir. Artık müziksel cümleler daha geni# ses aralıklarıyla meydana gelir. Çocuk, bu dönem içinde dinledi"i #arkılara aynı perdeden e#lik edebilir, #arkı söylerken nüanslara dikkat edebilir hatta #arkı içindeki ritim de"i#iklerini de takip edebilir. Fakat #arkı söylerken ton içinde kalmakta zorlanır ve metrik #ekilde #arkı söylemekte fazla ba#arı gösteremez. 80

5 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2 Sayı: Bahar (s ) 3) Ayrımsal Dönem (5-11 ya) (Müziksel Yapıların Sıralılık Düzeninin Algılanmasının Geliimi) Melodik ve ritmik alandaki hiyerar#ik ili#kiler ke#fedilmeye ba#lanır Sesler diziler #eklinde algılanmaya ba#lanır Vuru#larda aksanlar belirir Ton içinde kalma yetileri geli#ir. Evrensel ve yerel tonaliteler arasındaki farklılıklar, önceleri karı#ıklı"a yol açsa da kontrol altına alınır. Ayrımsal dönem artık tam anlamıyla müziksel yapılar ve aralarındaki ili#kilerin geli#ti"i dönemdir. Ritmik ve melodik yapılar, senkoplu müzik cümleleri birlikte rahatlıkla uygulanabilir. Artık tonalite kavramı bili#sel düzeyde yerle#ir. Bebeklik döneminden itibaren duydu"u ninniler ve evrensel müzikler arasındaki yapısal farklılıklar, bir karma#a olmaktan çıkar ve ikisinin de ayrı tonaliteler oldu"unun farkına varılır. Paananen (2006), bu modeli Robbie Case in neo-piagetian bilgiyi i#leme kuramı geli#imsel mekanizması ve müziksel geli#imde bazı erken deneysel çalı#malarına dayandırmı#tır. Buna göre bu dönemler kendi içinde de üç alt bölüme ayrılır; a) Tek Merkezli Koordinasyon (Yeni Yapıların Tek Ba#ına Uygulanabilmesi) b) Çift Merkezli Koordinasyon (ki Farklı Ö"enin Birlikte Ba#arıyla Uygulanabilmesi) c) Karma#ık Koordinasyon (ki veya Daha Fazla Ö"enin Simültane Olarak Uygulanabilmesi) Tek merkezli koordinasyon döneminde, içinde bulunulan müziksel geli#im dönemine göre verilen müziksel tepkilerde yalınlık söz konusudur. Örne"in geli#imsel olarak ayrımsal dönemin tek merkezli koordinasyon bölümünde olan bir çocuk, olu#turdu"u müziksel cümlelerin ritmine odaklanmı#sa, ezgisel olarak hatalar yapabilir. Dikkatini iki müziksel yapıya birden yo"unla#tıramaz. Çift merkezli koordinasyon döneminde ise iki farklı müziksel ö"e bir arada uygulanabilir. Geli#imsel olarak ayrımsal dönemin çift merkezli koordinasyon bölümünde olan bir çocuk söyledi"i #arkının hem ritmik hem de melodik yapısını ba#arıyla uygulayabilir. Ancak üçüncü bir boyut i#in içine girerse uygulamakta güçlükler ya#ayabilir. Karma#ık koordinasyon döneminde artık kompleks müziksel yapılar kolaylıkla özümsenebilir. Yukarıdaki örneklerle devam edecek olursak ayrımsal dönemin karma#ık koordinasyon bölümünde olan bir çocuk #arkıyı ritmik ve melodik olarak do"ru söylerken, bunun yanı sıra istenilen bir dans figürünü de rahatlıkla uygulayabilir. Bu yeni model hem tonal hem de ritmik geli#imleri içerir. Ayrımsal dönemde ritmik do"açlama tek ba#ına ele alınırsa, hipotez üç alt bölüm içerir. lk bölümde birkaç tekrarlanabilir ritim bile üretemedikleri kabul edilen do"açlamacılar verilen metronom vuru#larını görmezden gelirler ve aynı zamanda öznel vuru#lardan yoksundurlar (biçimsel uyum), ya da hiçbir düzgün ritim kalıbı olmadan 81

6 Genel Geliim Sürecinde Müziksel Geliim Gökhan ÖZDEM"R, Gökay YILDIZ verilen metronom vuru#larına benzer vuru#lar yaparlar (ölçüsel uyum). kinci bölümde ritmik yapının ve ritim kalıplarının formlarının daha karma#ık olması ve ölçüsel uyum gurubundaki çocukların ritimleri, biçimsel uyum gurubundaki çocuklardan daha senkronize çalmaları beklenir. Buna kar#ılık biçimsel uyum gurubundaki çocukların, ölçüsel uyum gurubundaki çocuklardan daha karma#ık ve büyük ritim kalıpları üretmesi beklenir. Üçüncü bölümde ritmik ve ölçüsel uyum guruplarının özelliklerinin birle#meleri beklenmektedir. Üretilen cümleler ritimsel olarak karma#ıktır, ölçüsel olarak senkopları ve sabit ritimleri içerir ve iyi organize edilmi#tir (Paananen, 2006). Müziksel Geliim "lkeleri Senemo"lu (2005) na göre genel geli#im ilkeleri #unlardır; Geli#im, kalıtım ve çevre etkile#iminin bir ürünüdür Geli#im süreklidir ve belli a#amalarda gerçekle#ir Geli#im nöbetle#e devam eder Geli#im ba#tan aya"a, içten dı#a do"rudur Geli#im genelden özele do"rudur Geli#imde kritik dönemler vardır Geli#im bir bütündür Geli#imde bireysel farklılıklar vardır Yapılan ara#tırmalar sonucunda elde edilen bilgiler müziksel geli#im ve genel geli#im arasındaki ili#kiyi açıklamaktadır. Genel geli#im ilkelerinin bir ço"unun, müziksel geli#im için de geçerli olması beklenmektedir. Müziksel Geliim, Kalıtım ve Çevre Etkileiminin Bir Ürünüdür Kalıtım yoluyla getirilen saç rengi, göz rengi, cinsiyet, beden biçimi gibi ana yapının bazı özellikleri do"rudan gözlenebilirken bazı özellikler çevre ile etkile#imlerin bir ürünü olarak ortaya çıkmaktadır. Örne"in; kalıtım yoluyla getirilen zekâ kapasitesinin tam olarak kullanılabilmesi için bireyin bili#sel geli#imini besleyen bir çevre içinde etkile#imde bulunması, zengin ya#antılar kazanması gerekmektedir (Senemo"lu, 2005). Aynı #ekilde, her insanda do"u#tan getirilen müziksel yeteneklerin de ortaya çıkıp geli#ebilmesi için belli müziksel ya#antılarla etkile#im halinde olması gerekmektedir. Ki#ide var olan ve kalıtım yoluyla nesilden nesile aktarılan müziksel yetenek, gerekli müziksel çevre ile etkile#ime girmedi"i sürece müziksel davranı#lara dönü#meyecektir. Müzi"in önemi, sosyal ba"lama göre de"i#ti"i gibi tek bir müziksel etkinli"in önemi de ki#iden ki#iye de"i#ir. Bu, kültürümüzdeki müziksel ya#antılardan da anla#ılabilir. Bir müzik, bazılarını a"latırken bazılarını da e"lendirebilir (Cross, 2001). Di"er kültürlere baktı"ımızda müzik kavramının tanımı ve anlamı sorgulanmı#tır. Bazı kültürlerin müzi"in batı kavramından daha çok, içeriksel anlam ta#ıyan terimleri kullandı"ını iddia edilir. Örne"in Igbo Nijeryalılarında, müzik, #arkı söyleme, enstrüman çalma ve dans etme anlamına gelmektedir. 82

7 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2 Sayı: Bahar (s ) Bazı ar#tırmacılar müzi"in, kültürel ve de"i#ken oldu"unu ve genel ya da bilimsel terimlerle açıklanamayaca"ını ifade etmi#lerdir. Bir insan becerisi olarak müzik, bedenin bili#sel bir aktivitesidir. Fakat evrensel anlamıyla müzik sadece sesleri ve hareketleri içermez. Örne"in Papua Yeni Gine de Kaluli kabilesinde müzik, ölülerle ileti#im aracı olarak görülmektedir. Yine Venda kabilesinde müzik, ayinlerde ki#iler arasında sosyal ili#kileri yeniden kurma amacına yöneliktir ve birbirinden çok farklı bu iki seramonide ortak olan #ey müziktir. Di"er bir deyi#le aynı ses kalıpları farklı sosyal çevrelerden dolayı aynı toplumda farklılıklar gösterebilir. Müzi"in önemi sosyal ba"lamlara göre de"i#kenlik göstermekle kalmaz aynı zamanda tek bir müziksel aktivitenin önemi ki#iden ki#iye de"i#iklik gösterebilir (Cross, 2001). Müzik e"itiminde, özellikle e"itim kurumlarında, farklı ülkelerin sosyal ve kültürel gelenekleri, müziksel geli#imin yapısını biçimlendirmede anahtar rol oynamaktadır. Bazı durumlarda, Macaristan kaynaklı olan Kodaly Metodu veya Almanya ve Japonya kaynaklı Orff ve Suzuki Metotları gibi güçlü pedagojik e"itimler sayesinde bu engellenebilir. Ba#ka bir deyi#le bu etki e"itim politikalarının bakı# açıları olarak de"erlendirilebilir (Hargreaves, North, 2001). Ilari ve Gluschankof (2009), Susan Young ın erken ya#ta müzik e"itiminin merkezinde yer alan çocukluk dönemi konseptine has problemleri gözler önüne serdi"ini belirtmi#tir. Young çocukların daha önceden belirlenmi#, tahmin edilebilir bir #ekilde davrandıkları ulusal çocuk kavramı diye bir #eyi sorgulamı#tır. Co"rafik konum ve ya#am standartlarından tutunda kültürel, sosyal, teknolojik ve dini sebepler gibi ba"lamsal konulara gönderme yapmadan çocukluk dönemi diye bir #eyden bahsetmenin zorlu"una dikkat çekmi#tir. Küçük ya#taki çocukların müziksel deneyimleri bu meseleler arasındaki kompleks etkile#imlerden kaynaklanmaktadır Annelerle yapılan görü#meler, annelerin, çocu"un müzik e"itimine ba#lamadan önce müziksel ba#arının gereksinimlerini kar#ılayacak kapasiteye sahip olmadıklarını ve bu sebepten dolayı e"itim ba#ladıktan kısa bir süre sonra ba#arısız ö"rencilerin velilerinin müziksel uygulamalarda desteklerini geri çektiklerini ya da yeterli zaman ve çabayı sarf etmediklerini göstermi#tir. Ne yazık ki ebeveynlerin sahip oldukları bu yanılsama, çocukların da yeterli müzik kabiliyetine sahip olmadıkları gibi bir dü#ünceye kapılmalarına sebep olmu#tur. Çalı#malar sonucu çocu"un müzik e"itimini desteklemek adına gerekli zaman ve çabayı gösterecek ebeveynlerin ço"u zaman çocu"a zorluklarla ba#a çıkma ve ö"renmenin, ilk a#amalarında meydana gelen hayal kırıklıklarını a#ma konusunda nasıl yardımcı olacaklarına dair bir fikir sahibi olmadıkları ortaya çıkarılmı#tır. Bunun sonucunda çocu"un yeterli derecede müziksel kabiliyete sahip olmadı"ını dü#ünen bir anne, çocu"u daha az stresli ve daha ba#arılı olaca"ı bir aktiviteye yönlendirmektedir. Ço"u ba"lamsal özellikler çocu"un müziksel geli#imini etkilemektedir fakat var olan ara#tırma sonuçlarına göre ebeveynlerin bu geli#imde hayati bir rol oynadıkları #üphe edilemez bir gerçektir (Mcpherson, 2009). Çocuk ve yeti#kin arasındaki ileti#imde ilgi, aktivitelere te#vik edici bir ba#latıcı unsur olabilir. Müziksel faaliyetlerdeki sistematik gözlem ve geli#im, ö"retmenlerin okul öncesi ö"rencilerini müzik sanatına kar#ı olumlu tutum geli#tirme konusunda etkilemesini sa"lamaktadır. Yapılan vaka çalı#ması 83

8 Genel Geliim Sürecinde Müziksel Geliim Gökhan ÖZDEM"R, Gökay YILDIZ sonucunda #u sonuca varılmı#tır: çocukların müzi"e olan ilgilerinin geli#imi, ö"retmenlerinin müziksel etkinliklere olan ilgilerini ifade etmelerine, müziksel etkinliklerin seçimine ve müzi"in içeri"ine ve bir de aile çevresinin müziksel anlamdaki deneyimlerine dayanır (Denac, 2007). Jerman ve Pretnar (2006), yaptıkları bir çalı#mada Slovenya ve Martinique adalarında ya#ayan 11 ya# gurubundaki çocukların müziksel geli#im seviyeleri arasındaki farkı incelemi# ve Martinique adasında ya#ayan çocukların geli#im seviyelerinin beklenmedik #ekilde daha iyi oldu"unu gözlemi#lerdir. Bunu nedenlerini #u maddelerle ifade etmi#lerdir; 1) Ailenin müzi"e katılımı 2) Ev hanımı olan annelerin çocuklarıyla ilgilenmeleri 3) Daha iyi sosyo-ekonomik ko#ullar 4) Çocukların erken ya#tan itibaren müzikle ilgilenmeleri 5) Enstrüman çalma ve #arkı söyleme Müziksel Geliim, Süreklidir ve Belli Aamalarda Gerçekleir Geli#im ileriye do"rudur ve birikimli bir süreçtir. Geli#imde her a#ama, kendinden öncekine dayalı, kendinden sonraki a#amaya hazırlayıcıdır. Ancak bu geli#im a#amaları birbirinden kesin çizgilerle ayrılmı# de"ildir. Birbirleriyle iç içe geçmi# olabilir (Senemo"lu, 2005). nsanlarda da anne karnında hamileli"in üçüncü trimester ında i#itme organlarının olu#masıyla ba#layan müziksel geli#im süreci a#amalı ve birbirine hazırlayıcı süreçlerden olu#ur. Bebeklerin müzi"in farkında oldukları ve müzi"e tepki verdiklerine, hatta bunu anne karnındayken yaptıklarına ili#kin bir takım ara#tırma sonuçları vardır. Özal (2007) ın belirtti"i üzere, Mogg, Stirnimann dan (1940) yaptı"ı bir alıntıda anne karnındaki bebeklerin, anneleri müzik dinlerken belirgin bir #ekilde aktif oldu"unu söyler. Do"umdan sonra bebekler, gülümsemeye ba#ladıkları süreçle birlikte üzerlerinde sakinle#tirici etkisi olan müzi"e kar#ıda tepki vermeye ba#lar. Ninniler son derece etkilidir ve geni# aralıklarda dola#an seslerin ve enstrümanların daha sakinle#tirici ve rahatlatıcı etkisi oldu"u gözlemlenmi#tir. Yapılan ara#tırmalarda yeni do"an çocukların annelerinin seslerini fark edip onu di"er bayanların seslerinden ayırt edebildiklerini, aynı zamanda ritim, tonlama ve ini# çıkı#lara duyarlı oldukları belirtilmi#tir. Do"umdan sonraki ilk bir yıl, bebe"in fiziksel geli#imine ba"lı olarak sessel ve müziksel geli#imin en hızlı oldu"u yıldır. Özellikle yeni do"mu# bebe"in i#itme duyu organı oldukça geli#mi#tir. (Yıldız, 2002). Müzi"e kar#ı duyarlılık, ya#amın ilk aylarından itibaren geli#ip özelle#erek devam eder. lk zamanlarda çe#itli müziklere kar#ı verilen ham tepkiler sadece basit mimiklerden olu#urken zaman ilerleyip fiziksel ve zihinsel geli#im ilerledikçe müziksel devinimlere ve ezgiye benzer bir takım seslere dönü#ür. 84

9 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2 Sayı: Bahar (s ) Müzi"e kar#ı açıkça verilen tepkilerden hemen sonra ba#layan #arkı biçimindeki ilk mırıldanmalar ilk 4-6 aylar arasında görülür. Bunlar ço"unlukla hiçbir diyatonik sistemde olamayan ve kademeli olarak inici, küçük ikili aralıklardan daha küçük aralıklarda dola#an melodilerdir (Özal, 2007). Uçan (1997) a göre bebekler ilk altı ayda bütün seslere tepkiler verirken altıncı aydan itibaren müziksel sesleri ayırt etmeye ba#lar ve sekizinci aydan itibaren ritmik seslere de tepkiler vermeye ba#lar. Bebeklerde ya# ilerledikçe müziksel geli#imlerindeki farklılıklar da daha iyi gözlemlenebilir. Dokuz ve onikinci ya#ları içine alan dönem kritik bir dönem olarak de"erlendirilmektedir. Bu dönemin müziksel güçlerin biçimlendirilmesi için çok önemli bir dönem oldu"u müzik davranı# bilimcileri ve e"itimcilerince belirtilmektedir. Oniki ve onüçüncü ya#larda müziksel geli#im, bireyler arası daha fazla farklılıklar göstermeye ba#lar ve bu döneme kadar müzik e"itimi stratejileri bireyler arası benzerlikler üzerine kurulurken bu ya#lardan sonra bireysel farklılıklar üzerine kurulur. Çocukta müzik yetene"i do"al olarak ba#lar. Bebek, daha gözleriyle bir yere sabit olarak bakmadan önce bile sese kar#ı duyarlıdır. Do"umdan itibaren ses uyarıcısına tepki gösterir. Anne ve babasının ayak seslerini tanır. Do"umdan birkaç hafta sonra bebek, ani ve yüksek tondaki seslere kar#ı, kasılma davranı#ı gösterir. Yumu#ak sesler duydu"unda rahatlar ve bazı tipik hareketler yapar. 3 aydan küçük bebeklere müzik dinletildi"inde çok fazla tepki göstermedikleri görülmü#tür. 3. aydan itibaren bazı hareketlere sesin e#lik etti"ini anlamaya ba#lar. 4. ve 6. aylarda bebekler müzik dinletildiklerinde çok dikkatlidirler. Normal geli#im içinde olan bebekler 8. aydan sonra canlı ritimleri içeren müziklere kar#ı aktif davranı#larda bulunurlar. Artık dilin varlı"ını kavradıkları için müzi"i sadece pasif bir #ekilde dinlemez, ona sesle cevap verirler. Bunu, müzikal olarak anlamsız bir #ekilde belirtirler. Bebek dokuz aylık olunca müzi"e kar#ı verdi"i tepkide bir kalite meydana gelir; müzikten zevk aldı"ını veya ho#lanmadı"ını belirtir (Ürfio"lu, 1989). Müziksel Geliim, Genelden Özele Do"rudur Çocuklar önce tüm vücuduyla hareket eder, büyük kaslarını kullanır. Daha sonra belli bir etkinlikle ilgili organını kullanabilir hale gelir. Örne"in; çocuk top oynarken önce bütün vücuduyla topu tutar. Daha sonra küçük kasları geli#tikçe sadece elleriyle hatta parmaklarıyla topu tutabilir hale gelir (Senemo"lu, 2005). Müziksel geli#im de, küçük kasların geli#imiyle do"ru orantılı olarak ilerlemektedir. Sesin üretebilmesi için, ses telleri ve diyafram kaslarının yeterli olgunluk seviyesine gelmesi ve bili#sel anlamda da gerekli olgunla#manın gerçekle#mesi gerekir. Aynı #ekilde bir enstrümanın da çalınabilmesi için ilgili bölgedeki kullanılacak olan küçük kasların geli#mesi ve belirli bir olgunluk düzeyine gelmesi gerekmektedir. Ö"renciler erken çocukluk döneminin ötesine geçtiklerinde, herhangi bir müziksel geli#im a#amasına geçebilirler. De"i#ik müzikal modellerin alımı müziksel bili# ve buna kar#ılık verme açısından fırsatlar sa"layabilir (Swanwick, 2001). Paananen (2006) in 6-11 ya# arası çocukların, ritim do"açlamalarına dayalı müziksel geli#imlerini ölçmeye yönelik çalı#masında ula#tı"ı sonuçlar; müziksel geli#imin daha küçük ya#larda daha basit 85

10 Genel Geliim Sürecinde Müziksel Geliim Gökhan ÖZDEM"R, Gökay YILDIZ müziksel yapılarla gerçekle#ti"ini ve ya#ın ilerlemesi ile de daha karma#ık yapılara do"ru yöneldi"ini göstermi#tir. Bu çalı#mada 6-11 ya# arası 36 çocu"un ritimsel algıları do"açlama yoluyla gözlemlenmi#tir. Çalı#maya katılan çocuklar, Robbie Case in neo-piagetian bilgiyi i#leme kuramı geli#imsel mekanizması ve müziksel geli#imde bazı erken deneysel çalı#malarına dayandırılan müziksel geli#im dönemleri göz önünde bulundurularak incelenmi# ve bu dönemlerden ayrımsal döneme denk gelen çalı#ma gurubu ayrımsal dönemin üç alt basama"ına göre gruplanmı#tır. Tek merkezli koordinasyon dönemi ndeki çocuklar ölçü ba#larındaki aksanlara ya da gruplamaya odaklanmı#lar ve birine dikkatleri yo"unla#tı"ında di"erini göz ardı etmi#lerdir. Çift merkezli koordinasyon dönemi ndeki çocuklar ise hem ölçü aksanlarına hem de gruplamaya odaklanabilmi#lerdir. Karma#ık koordinasyon dönemi ndeki çocuklar ise iki ve daha çok müziksel ö"e üzerinde dikkatlerini toplayarak do"açlamayı yapmı# ve önceki guruplara göre daha müzikal cümleler olu#turmu#lardır. Burada Paananen ritimsel do"açlamanın ve de dolaylı olarak müziksel geli#imin hiyerar#ik bir yapıda oldu"unu ve bu hiyerar#ik yapıda ki en önemli etkenin ya# faktörü oldu"unu vurgulamı#tır. Müziksel Geliimde Kritik Dönemler Vardır Zaman da, geli#imi belirleyici önemli ö"elerden biridir. Bazı davranı#ların ortaya çıkmasında organizmanın kar#ıla#tı"ı, belirli zaman dilimleri içindeki uyarıcıların niteli"i ve miktarı, geli#imi desteklemekte ya da engelleyebilmektedir. Örne"in gebeli"in ilk üç ayı do"um öncesi geli#im açısından büyük önem ta#ımaktadır. Bu dönemde annenin ilaç ya da radyasyon almasının, bebe"in geli#mesinde olumsuz etkilere yol açması olasılı"ı, gebeli"in öteki dönemlerine oranla daha fazladır. Bazı psikologlara göre de, ilk be# yılın önemi çok büyüktür. Bu yıllarda geçirilen ya#antıların niteli"i çocu"un ileride nasıl bir yeti#kin olaca"ını büyük ölçüde belirler. Bu örneklerde görüldü"ü gibi geli#im açısından önemli zaman dilimlerine kritik dönem denir (Erden, Akman, 2008). Müziksel geli#im içinde böyle kritik dönemlerden bahsetmek mümkündür. Müzi"e erken ya#ta ba#lamanın müziksel geli#im için ne kadar önemli oldu"u bilinen bir gerçektir. Belirli enstrümanlara ba#lamak için tavsiye edilen belirli ya# sınırlarının olması bu kritik dönemlerle ilgilidir. Örne"in yaylı sazlara en geç 9 ya# civarında ba#lanması tavsiye edilirken #an e"itimine ancak ses tellerindeki mutasyon döneminin tamamlanması ile ba#lanması tavsiye edilir ki bu da ergenlik dönemlerine denk gelmektedir. Müzikle erken ya#larda tanı#ma müziksel ö"renmelerin gerçekle#mesi için gereklidir. Beynin müzik merkezinin geli#imi için kritik dönem dokuz ya# altıdır. Aynı zamanda müzikle erken ya#larda tanı#mak di"er bili#sel zekâ ve süreçlerin geli#imini ileri düzeyde geli#tirir (Snyder, 1997). Çocuklu"un dokuz ile onikinci ya#ları arasını içine alan dönem, müzik davranı# bilimcileri ve e"itimcilerince, müziksel güçlerin biçimlendirilmesi açısından çok önemli bir dönem olarak görülür. Bu durum, bu a#amadaki müzik e"itimine özel bir anlam ve önem kazandırır (Uçan, 1997). Buradan yola çıkılarak Paananen in belirtti"i müziksel geli#im dönemlerinden ayrımsal dönemin müzik e"itiminde kritik dönem oldu"u söylenebilir. 86

11 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2 Sayı: Bahar (s ) Müzik, kelime dilinden önce ortaya çıkar. Perde, süre, vurgu, ses tonu, ses rengi, canlılık, tempo ve sözcük takımı ve bazen de sözcüklerin kullanıldıkları ortak alan olarak kelime dilini çevreler. Müzi"e yatkınlıkla ilgili yapılan ara#tırma, müzikle erken tanı#ma konusunu, 10 ya#ından sonra giderek azalan etkileriyle desteklemi#tir. Bütün bu veriler, ilkö"retim öncesi ve ilkö"retim dönemi müzik e"itiminin önemini, hem gelecekteki müzik ö"renimi hem de beyni harekete geçiren etkile#imsel aktiviteler için belirtmektedir (Snyder, 1997). Denac (2007) ın belirtti"i üzere, anaokulu ve ilkö"retim be#inci sınıfları kapsayan geni# çalı#masında Bowles; çocukların müzi"e olan ilgilerinin ya#la birlikte azaldı"ını ke#fetmi#tir. Okul öncesi dönem, müziksel faaliyetlere olan ilgilerin te#vik edilece"i bir dönemdir. Bu yüzden bu dönemdeki olumlu ya#antılar, müzikle ilgili de"erlerin kabulünü ve daha büyük çocuklarda, ergenlerde hatta yeti#kinlerde var olan genel müzik anlayı#ına kar#ı olumlu tutum geli#tirmelerini etkiler. Müziksel Geliim, Genel Geliimle Bir Bütündür Geli#im alanları birbiriyle etkile#im içindedir. Bir geli#im alanındaki olumlu ya da olumsuz bir özellik di"er geli#im alanlarını da aynı yönde etkiler. Örne"in; fiziksel bakımdan güzel bir çocuk, ba#kalarının yo"un ilgisini çeker, sevilir. Sevilen çocu"un duygusal geli#imi olumludur. Kendine güven duyar. Ba#kalarını sevebilir ve olumlu ili#kiler kurabilir. Bu nedenle sosyal geli#imi de olumlu bir #ekilde etkilenir. Sosyal bir çocuk çevresiyle daha çok etkile#imde bulunaca"ından bili#sel geli#imi olumlu yönde etkilenebilir. Sonuç olarak, tüm geli#im alanları birbiriyle iç içedir ve etkile#im içindedir (Senemo"lu, 2005). Müziksel geli#im de insanın genel geli#iminden benzer #ekilde etkilenmektedir. Ürfio"lu (1987), yapmı# oldu"u çalı#malarda çocukların genel geli#imi dahilinde müziklere verdikleri tepkilerin farklılı"ını ve geli#imini göstermi#tir. 1-2 ya# arası çocuklar; oturma pozisyonuna gelme, ki ayak zıplama, oturup kalkma, asker gibi yürüme, belini öne e"me gibi tepkiler verirken 2-3 ya# arası çocuklar; arkaya, yana, a#a"ı, yukarı sallanma, zıplama, dönme gibi tepkiler vermektedir. Genel geli#imin müziksel geli#ime etkilerinin incelendi"i ara#tırmaların yanı sıra müziksel geli#imin genel geli#im üzerine etkilerini de inceleyen ara#tırmalar sıkça yapılmaktadır. 1980'li yıllarda New York ta müzik dersleriyle birlikte di"er sanat dersleri de ilkö"retimden kaldırılmı#tır. Müzik e"itimine devam eden neredeyse hiçbir okul kalmamı#tır. Bunun sonucunda duygularını ifade etmenin ba#ka yolunu bulmak zorunda olan bir toplum meydana gelmi#tir ve bu yolların ço"u vah#i ve tahrip edici olmu#tur. E"itimini aldı"ımız müzik sanatı, gösteri# için veya ders dı#ı de"ildir aksine gereklidir, ö"renmenin merkezidir, motivasyonu artırır, üst düzey dü#ünebilmeyi ve anlayabilmeyi sa"lar (Synder, 1997). Eskio"lu (2003) nun belirtti"i üzere Müzik e"itimi, i#itsel temporal i#lemleri kuvvetlendirerek, sözel becerilerin geli#imini dolaylı yoldan etkiler #eklindeki hipoteze dayalı ara#tırmalarında Jakobson, Cuddy, Kilgour; i#itsel temporal i#lemlerin kuvvetlenmesinin, hızla de"i#en akustik olaylardaki çok ince ayrımları fark edebilme #eklinde gerçekle#ti"ini ortaya koymu#lardır. 87

12 Genel Geliim Sürecinde Müziksel Geliim Gökhan ÖZDEM"R, Gökay YILDIZ Müziksel algı ve sözel algı ba"lantısı, sa"dan çok sol lobda etkili olacak #ekilde geli#mektedir. Dahası, deneklerle yapılan önceki çalı#malarda i#itsel temporal i#lemlerin geli#imi- sözel ayırt etme becerisi- dili anlama becerisi arasında anlamlı bir ba"lantı oldu"u anla#ılmı#tır. Tüm bu çalı#malardan anla#ılmı#tır ki, müzisyenlerde i#itsel temporal i#lemlerin geli#mesi, di"er insanlardan farklı biçimde sözel bellek becerilerinin de öne çıkmasına-artmasına yol açmaktadır. Müziksel geli#imin sözel hafızaya etkileri de ara#tırılmı#tır. Franklin ve arkada#ları (2008), yaptıkları ara#tırmalarında, müzisyenler için sözel hafıza çalı#malarının avantajlarını gösteren ilk çalı#malardan birisinin Chan tarafından yapıldı"ını belirtmi#lerdir. En az altı yıllık müzik tecrübesi olan müzisyenlerle, tecrübesiz müzisyenler sözel bir test uygulanarak kar#ıla#tırılmı#tır. Onaltı kelime, sesli olarak üç kez tekrarlanmı# ve müzisyenler hatırlayabildiklerini söylemi#lerdir. Sonuçlar deneyimli müzisyenlerin di"erlerine göre daha iyi hatırlayabildiklerini göstermi#tir. Gö"ü# (2008) tarafından yapılan ara#tırmada, matematik dersi ile müziksel i#itme yetene"inin geli#tirilerek müzik okur-yazarlı"ının sa"lanmaya çalı#ıldı"ı Solfej-Dikte-Teori dersi ba#arı puanları iki yıl üst üste kar#ıla#tırılmı# ve aralarındaki ili#ki incelenmi#tir. Pozitif ve oldukça anlamlı olan bu ili#ki, müzik yetene"ine sahip oldu"u halde müziksel ö"renmede zorluk çeken çocukların matematiksel ö"renmede de zorluklar ya#adı"ı, dolayısıyla matematiksel ve müziksel kavramları ö"renme ba#arıları arasında bir ili#ki oldu"u dü#üncesini desteklemektedir. Müziksel Geliimde Bireysel Farklılıklar Vardır Geli#me, olgunla#ma ve ö"renmenin etkile#iminin bir ürünüdür. Olgunla#mayı büyük ölçüde kalıtım, ö"renmeyi ise, çevre etkile#imleriyle kazanılan ya#antılar belirlemektedir. Her bireyin, biyolojik kalıtsal mirası ve etkile#imde bulundu"u çevrenin farklı olması nedeniyle geli#iminin de farklı olması do"aldır. Bazı çocuklar be# aylıkken bile di# çıkarırken bazıları sekiz, bazıları on aylıkken di# çıkarabilir (Senemo"lu, 2005). Müziksel kabiliyet sadece üretken bir yetene"e sahip olmakla tanımlanamaz; her insan müzik dinleme ve müzi"i anlama yetisine sahiptir. Müzik, sadece kültürler arasında evrensel de"ildir; herkeste müzisyenlik yetene"i varmı# gibi görünür, ancak bu yetenek de"i#ik a#amalarda ve de"i#ik kültür ve çevrelerde de"i#ik yollarla fark edilebilir (Cross, 2003). Yapılan ara#tırmalarda bireysel farklılıklar ve bireysel farklılıkların müziksel ö"renmeyi nasıl etkiledi"i konusunda ilginç görü#ler ortaya konmu#tur. Daha önce müzik e"itimi almamı# bir grup çocu"a dokuz ay boyunca müzik e"itimi verilmi# ve gözlemlenmi#tir. Uyumlu ve uyumsuz davranı#lar sergileyen çocukların müziksel ö"renmelerinde farklılıklar olaca"ı öne sürülmü#tür. Dokuz aylık e"itimin ardından bütün çocukların müzikal performansları belli kriterlere göre de"erlendirilmi#tir. Uyumsuz davranı#lar sergileyen çocukların di"er çocuklardan daha ba#arılı oldukları sonucuna varılmı#tır (Davidson, Borthwick, 2002). 88

13 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2 Sayı: Bahar (s ) Sonuç ve Tartıma Elde edilen bulgular göstermektedir ki, genel geli#im ve müziksel geli#im kapsamları bakımından ili#ki içindedir. Müziksel geli#im evrelerinin gerçekle#ebilmesi için genel geli#im ödevlerinin gerçekle#tirilmesi, önko#ul olarak belirtilebilir. Genel geli#im ve müziksel geli#im arasındaki bu ili#ki, genel geli#im ilkeleri ve müziksel geli#im ilkeleri arasında bir ili#ki olmasını gerektirir. Böylece genel geli#im ilkelerinden yola çıkılarak müziksel geli#im ilkeleri a#a"ıdaki gibi sıralanabilir. Çocu"un müziksel geli#imi, kalıtım ve çevre etkile#iminin bir ürünüdür Çocu"un müziksel geli#imi, süreklidir ve farklı a#amalarda, farklı #ekillerde birbirini bütünleyerek gerçekle#ir Çocu"un müziksel geli#imi, genelden özele, içten dı#a, somuttan soyuta, basitten karma#ı"a do"ru ilerler Çocu"un müziksel geli#iminde kritik dönemler vardır. Çocuklar, bazı geli#im dönemlerinde ve ya#larda farklı müziksel ö"renmelere veya müziksel davranı#lara daha e"ilimli, daha duyarlı olabilirler Çocu"un müziksel geli#imi, genel geli#imiyle bir bütündür Çocu"un müziksel geli#iminde bireysel farklılıklar vardır. Her çocu"un kalıtsal özellikleri ve etkile#imde bulundu"u çevrenin farklılıkları müziksel geli#imini de etkiler ve farklı kılar (Yıldız, 2002). O halde müziksel geli#im, insanın anne karnında yakla#ık altıncı aydan ba#layıp, i#itsel, algısal ve tepkisel olarak, belirli genel ilkelere göre ömür boyu ilerleme kaydeden bir de"i#im sürecidir. Bu süreç aynı genel geli#im süreci gibi belirli dönemlerle açıklanabilir ve bu dönemler arasında sıralılık ili#kisi vardır. Bir dönemin geli#im ödevleri herhangi bir sebepten dolayı gerçekle#tirilemezse, bir sonraki dönemde beklenen geli#im ödevlerinde sorunlar ya#anabilir. Her birey için müziksel geli#im hızları ve boyutları birbirinden farklıdır. Zaten müzik, çok geni# alanlara yayılmı# bir bilim/sanat dalıdır. Kimi insanlar icracılık boyutunda, kimileri bestecilik boyutunda, kimileri dinleyicilik boyutunda, kimileri müzik e"itimcili"i boyutunda kimileri ise müzi"in daha ba#ka boyutlarında geli#im göstermektedir. Müzik bütün bu alanların bir bile#kesidir. Müziksel geli#imin tanımı, dönemleri ve ilkelerini kavramak müzik e"itimi açısından oldukça önemlidir. Okul öncesi ve ilkö"retim döneminde ö"rencilerin ö"renme hızları ve düzeyleri farklılıklar göstermektedir. Kullanılacak ö"retim yöntemlerinin seçiminde ve ö"renme ortamlarının olu#turulmasında bu farklılıkların göz önünde tutulması, ö"renme düzeylerini olumlu yönde etkileyecektir. Aynı sebeplerden dolayı müziksel geli#im dönemleri ve ilkeleri göz önüne alınarak müzik e"itiminin, okul öncesi müzik e"itimi, genel müzik e"itimi, mesleki müzik e"itimi gibi farklı boyutlarda ele alınması ve bu boyutlarda uzmanlık alanları olu#turulması, ülkemizdeki müzik e"itiminin kalitesini istenilen düzeylere ta#ıyacaktır. 89

14 Kaynaklar Genel Geliim Sürecinde Müziksel Geliim Gökhan ÖZDEM"R, Gökay YILDIZ Cross, I. (2001). Music, cognition, culture, and evolution. Annals of the New York Academy Sciences, 22(3), Cross,I. (2003). Music evolution: Consequences and causes. Contemporary Music Rewiew, 930, Davidson, J.W., Borthwick, S.J., (2002). Family dynamics and family scripts: a case of study of musical development. Psyshology of Music, 30(1), Denac, O. (2008). A Case study of preschool children s musical interests at home and school. Early Childhood Education Journal, 35, Erden, M., Akman, Y. (2008). E#itim Psikolojisi. Ankara, Arkada# Yayınevi Eskio"lu, I. (2003). Müzik e"itiminin çocuk geli#imi üzerindeki etkileri bildirisi. Cumhuriyetin 80. Yılında Müzik E#itimi Sempozyumu, Ekim 2003 (s ), Malatya: nönü Üniversitesi, Franklin, M.S., Moore, K.S.,Yıp, C.,Jonıdes, J., (2008). The effects of musical training on verbal memory. Psychology of Music, 36(1), Gö"ü#, G. (2008). Müziksel ve matematiksel ö"renme ba#arısı arasındaki ili#ki. Uluda# Üniversitesi E#itim Fakültesi Dergisi, 21(1), Hargreaves, D.J., North, A.C. (2001). Musical Development and Learning. ( tarihinde indirilmi#tir) Ilair, B., Gluschankof, C. (2009). Music n the early years: research, theory, and prctice. Early Child Development and Care, 179(6), Jerman, J., Pretnar, T. (2006). Comperative analysis of musical abilities of 11-years-olds from Slovenia and the island of Martinique. Education 3-13, 34(3), Mcpherson, G.E. (2008). The role of parents in children s musical development. Psychology of Music, 37(1), Özal, K. (2007). Çocuklarda müzikal geli#im:ses aralı"ı, melodi ve ritim (D. Pratt in makalesinden ). tarihinde indirilmi#tir) Paananen, P. (2006). The development of rthym at the age of 6-11 years: non-pitch rhythmic improvisation. Music Education Research,8(3), Paguette, K.R., Rieg, S.A. (2008). Using music to support the literacy development of young English language learners. Early Chilhood Education Journal, 36, Senemo"lu, N. (2005). Geliim Ö#renme ve Ö#retim. Ankara, Gazi Kitabevi Swanwick, K. (2001). Conference keynote musical development theories revisited. Music Education Research, 3(2), Synder, S. (1997). Developing musical intelligence: why and how? Early Childhood Education Journal, 24(3), Uçan, A. (1997). Müzik E#itimi (Temel Kavramlar "lkeler Yaklaımlar). Ankara, Müzik Ansiklopedisi Yayınları Ürfio"lu, A. (1987). Bebeklik ve Okul Öncesi Dönemde Müzik E#itimi. stanbul, Ya-Pa Yayınları Yıldız, G. (2002). "lkö#retimde Müzik Ö#retimi. Ankara, Anı Yayıncılık 90

GENEL GELİŞİM SÜRECİNDE MÜZİKSEL GELİŞİM Musical Development In The Procces Of Development

GENEL GELİŞİM SÜRECİNDE MÜZİKSEL GELİŞİM Musical Development In The Procces Of Development GENEL GELİŞİM SÜRECİNDE MÜZİKSEL GELİŞİM Musical Development In The Procces Of Development Gökhan ÖZDEMİR * Gökay YILDIZ **, Özet Mehmet Akif Ersoy Ünv. Sosyal Bil. Ens. Dergisi Yıl 2. Sayı 2 2010-Bahar

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

ETM MÜZNDE PROZOD * Yrd.Doç.Dr. Selçuk BLGN

ETM MÜZNDE PROZOD * Yrd.Doç.Dr. Selçuk BLGN ETM MÜZNDE PROZOD * Yrd.Doç.Dr. Selçuk BLGN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Okul öncesi eitim kurumlarından yüksek

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

Esra Dalkıran Mehmet Akif Ersoy University ISSN : 1308-7290 edalkiran@mehmetakif.edu.tr 2010 www.newwsa.com Burdur-Turkey

Esra Dalkıran Mehmet Akif Ersoy University ISSN : 1308-7290 edalkiran@mehmetakif.edu.tr 2010 www.newwsa.com Burdur-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 2, Article Number:D0059 FINE ARTS Received: November 2010 Accepted: February 2011 Esra Dalkıran Series : D Mehmet Akif Ersoy

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM. Özlem Ömür ÖZET

PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM. Özlem Ömür ÖZET Piyano Eitimine Yeni Balayan Örenciyle lk Dersin Önemi Özlem ÖMÜR PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM Özlem Ömür ÖZET Piyano eitimine yeni balayan bir örenciye, piyano enstrümanını benimsetmek

Detaylı

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER **

GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ ÖRENCLERNN OKUL DENEYM I DERSNE YÖNELK LGLER VE BEKLENTLER ** Yrd.Doç.Dr. Gürsan SARAÇ * **1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET OKUL ÖNCES EM KURUMLARINDA ÇALIAN ANASINIFI RETMENLERLE MÜZK ÖRETMENLERN MÜZK ÇALIMALARINA N TUTUM VE YETERLKLERN KARILATIRILMASI ÖZET r. Gör. Dr. lknur ÖZAL GÖNCÜ GÜMEF. ÇGEB.Okul Öncesi EABD. Okul öncesi

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

MÜZKSEL TMENN TEMEL PRENSPLER. Fatih Yayla *

MÜZKSEL TMENN TEMEL PRENSPLER. Fatih Yayla * MÜZKSEL TMENN TEMEL PRENSPLER Fatih Yayla * ÖZET Bu makalede, müziksel yetenein temel öesi olan müziksel iitme becerisi incelenmitir. Konunun etkili olarak açıklanabilmesi için iitmeyi oluturan fiziksel

Detaylı

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKS* THE ASSOCIATION BETWEEN GENERAL TARGETS AND GOALS/ACQUISITIONS IN TURKISH LANGUAGE PROGRAM Erhan DURUKAN**

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

LKÖRETM ÖRENCLERNE YÖNELK MÜZKSEL TME TESTNN GELTRLMES *

LKÖRETM ÖRENCLERNE YÖNELK MÜZKSEL TME TESTNN GELTRLMES * LKÖRETM ÖRENCLERNE YÖNELK MÜZKSEL TME TESTNN GELTRLMES * DEVELOPMENT OF A MUSICAL AUDITION TEST TOWARD ELEMENTARY STUDENTS Dr. Elif TEKN GÜRGEN** Özet Bu aratırmanın amacı ilköretim 3. ve 4. sınıf örencilerinin

Detaylı

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE)

BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) BREYSEL ÇALGI ETM I (KEMAN) DERS HEDEFLERNN GERÇEKLEME DÜZEYLERNN BELRLENMES * (A..B.Ü ÖRNE) Yrd.Doç.Dr. Öznur Öztosun Yrd.Doç.Dr. Dolunay Akgül Barı *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU

ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU BRANŞ DERSLERİMİZ ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU eğitiminde uygulanan programda Milli Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim ve öğretim müfredatında yer alan çalışmalar ve bu çalışmalara ek olarak çağın gerekleri

Detaylı

Bu yayında verilen bilgiler a_a_ıdaki ki_ilere yardımcı olacaktır:

Bu yayında verilen bilgiler a_a_ıdaki ki_ilere yardımcı olacaktır: Return to Study A Guide to VCE and VCAL / Turkish OKULA GER_ DÖNÜ_ VCE ve VCAL REHBER_ Bu yayında verilen bilgiler a_a_ıdaki ki_ilere yardımcı olacaktır: 18 ya_ından büyükler ve Orta dereceli okulların

Detaylı

Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 7 Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 1 (%100 Burslu) Kompozisyon ve Müzik Teorisi 2 (%25 Burslu)

Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 7 Kompozisyon ve Müzik Teorisi: 1 (%100 Burslu) Kompozisyon ve Müzik Teorisi 2 (%25 Burslu) 2011-2012 E!itim-Ö!retim Yılında Ba"kent Üniversitesi Devlet Konservatuvarı na Önkayıt ve Özel Yetenek Sınavları ile ö!renci alınacaktır. Ön Kayıt Ko"ulları : 2011 YGS puanlarının herhangi birinden en

Detaylı

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES

ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 123-135 123 ÖRETMEN ADAYLARININ ALGILADIKLARI LETM BECERS DÜZEYLERNN NCELENMES Mehmet Arif ÖZERBA Gazi Üniversitesi

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

Genel Gelişim Sürecinde Müziksel Gelişim. Musical Development In The Procces Of Development

Genel Gelişim Sürecinde Müziksel Gelişim. Musical Development In The Procces Of Development Musical Development In The Procces Of Development Gökhan ÖZDEMİR *, Gökay YILDIZ ** Özet Toplumların kültürel özellikleri incelendiğinde, kültürün gelişimi aşamalarında müziğin önemli bir alan oluşturduğu

Detaylı

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA

GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA GÖRME ENGELL ÖRENCLERN ÇETL DEKENLER AÇISINDAN ÖRENME STLLER ÜZERNE BR ARATIRMA A STUDY ON LEARNING SYTLES OF VISUALLY IMPAIRED STUDENTS IN ACCORDANCE WITH CERTAIN VARIABLES Tazegül DEMR Ülker EN Özet

Detaylı

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS

MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS MATEMATK ÖRETMNDE BULMACA ETKNLNN ÖRENC BAARISINA ETKS THE EFFECT OF PUZZLE EXPERINCE TO THE STUDENTS SUCCESS IN MATHS TEACHING Yrd.Doç.Dr. EMN AKKAN ÖZET Bu çalımanın amacı; bulmaca etkinliinin, ilköretim

Detaylı

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR

ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR ÖZ YETERLLK (SELF-EFFCACY) KAVRAMI ÜZERNE Tülin ACAR Öz yeterlik (self efficacy) Bandura nın Sosyal Örenme Kuramı nda dikkati çeken bir kavramdır. Öyleyse nedir öz yeterlilik? Öz Yeterlilik Bandura ya

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

LKOKUMA-YAZMA ÖRETMNDE KULUÇKA DÖNEM EMERGENT LITERACY PERIOD IN EARLY READING AND WRITING

LKOKUMA-YAZMA ÖRETMNDE KULUÇKA DÖNEM EMERGENT LITERACY PERIOD IN EARLY READING AND WRITING ! "#$#%$#%&$#' #$$ LKOKUMA-YAZMA ÖRETMNDE KULUÇKA DÖNEM EMERGENT LITERACY PERIOD IN EARLY READING AND WRITING Yard. Doç. Dr. Süleyman ÇELENK Abant zzet Baysal Üniversitesi ÖZET lkokuma ve yazma öretiminde,

Detaylı

Fatih Emiral. Deloitte

Fatih Emiral. Deloitte Bilgi güvenlii bilincinin genele yayılması Fatih Emiral Deloitte nsan faktörü bilgi güvenlii programlarındaki en zayıf halka olarak nitelendirilmektedir. Kullanıcılar kasıtlı veya kasıtsız olarak, bilgi

Detaylı

YÖNETCLERN VE ÖRETMENLERN ALTI YA GRUBUNDAK ÖRENCLERN LKOKUMA-YAZMAYA HAZIRLANMALARINA YÖNELK BLGLER VE GÖRÜLER. Banu YANGIN

YÖNETCLERN VE ÖRETMENLERN ALTI YA GRUBUNDAK ÖRENCLERN LKOKUMA-YAZMAYA HAZIRLANMALARINA YÖNELK BLGLER VE GÖRÜLER. Banu YANGIN YÖNETCLERN VE ÖRETMENLERN ALTI YA GRUBUNDAK ÖRENCLERN LKOKUMA-YAZMAYA HAZIRLANMALARINA YÖNELK BLGLER VE GÖRÜLER Banu YANGIN ÖZET Bu çalımanın amacı, yöneticilerin ve öretmenlerin altı ya grubundaki örencilerin

Detaylı

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII DURUMU VE ALIKANLIKLARININ BELRLENMES DETERMINING ORAL HEALTH CONDITION AND HABITS OF PRIMARY SCHOOL STUDENTS IN CENTRAL SVAS Ör.Gör. Dr.

Detaylı

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT

TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ KONUMA KAYGILARINA LKN BR NCELEME A STUDY ON SPEECH ANXIETY OF TURKISH LANGUAGE TEACHER CANDIDATES Esra LÜLE MERT Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 7 Volume: 8 Issue: 7 Nisan 015 April 015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 107-9581 TÜRKÇE ÖRETMEN ADAYLARININ

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 1 Sayı: 2 Aralık 2010 KAVRAM HARTALARI LE NOT TUTMANIN LKÖRETM ÖRENCLERNN DNLEDN ANLAMA

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

ÖRGÜTLERN SOSYAL SORUMLULUKLARI:KAVRAMSAL BR ÇÖZÜMLEME. Kürad YILMAZ ÖZET

ÖRGÜTLERN SOSYAL SORUMLULUKLARI:KAVRAMSAL BR ÇÖZÜMLEME. Kürad YILMAZ ÖZET ÖRGÜTLERN SOSYAL SORUMLULUKLARI:KAVRAMSAL BR ÇÖZÜMLEME ÖZET Bu çalımanın amacı örgütlerin sosyal sorumlulukları hakkında kavramsal bir çözümleme yapmaktır. Bu amaçla ilk önce sosyal sorumluluk kavramının

Detaylı

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular

Yöntem Ara tırma Modeli Evren ve Örneklem Veri Toplama Aracı Verilerin Analizi Bulgular Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 38 Volume: 8 Issue: 38 Haziran 2015 June 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 ÖRETMENLK UYGULAMASI

Detaylı

Anaokulu ve İlköğretimin Birinci Sınıfında Ritim Eğitimi

Anaokulu ve İlköğretimin Birinci Sınıfında Ritim Eğitimi G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt 23, Sayı 2 (2003) 171-180 Anaokulu ve İlköğretimin Birinci Sınıfında Ritim Eğitimi Rhythm Training in Preschool and The First Grade of Primary School Mehlika DÜNDAR

Detaylı

lköretim Okulu 5.Sınıf Örencilerinin Okuma Anlama Düzeyine Videonun Etkisi

lköretim Okulu 5.Sınıf Örencilerinin Okuma Anlama Düzeyine Videonun Etkisi Ocak, G. (2004). lköretim Okulu 5.Sınıf Örencilerinin Okuma Anlama Düzeyine Videonun Etkisi, lköretim-online, 3(2), 19-25, [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr lköretim Okulu 5.Sınıf Örencilerinin

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

GAZ ÜNVERSTES GAZ ETM FAKÜLTES MÜZK ÖRETMENL ANABLM DALI SON SINIF ÖRENCLERNN ÖRETMENLK UYGULAMASINDA SINIF ORTAMINDA SESLERN KULLANMA BECERLER *

GAZ ÜNVERSTES GAZ ETM FAKÜLTES MÜZK ÖRETMENL ANABLM DALI SON SINIF ÖRENCLERNN ÖRETMENLK UYGULAMASINDA SINIF ORTAMINDA SESLERN KULLANMA BECERLER * GAZ ÜNVERSTES GAZ ETM FAKÜLTES MÜZK ÖRETMENL ANABLM DALI SON SINIF ÖRENCLERNN ÖRETMENLK UYGULAMASINDA SINIF ORTAMINDA SESLERN KULLANMA BECERLER * Yrd. Doç. Dr. Serap YÜKRÜK *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Kevser Baykara Pehlivan Mula Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü E-posta: baykara@mu.edu.tr ÖZ: Bu çalımada, Hacettepe

Detaylı

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER

KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER GAZ ÜNVERSTES KIREHR ETM FAKÜLTES Cilt 7, Sayı 1, (2006), 175-189 175 KIREHR REHBERLK VE ARATIRMA MERKEZ ÖZEL ETM BÖLÜMÜNDE NCELENEN ÖRENCLERN ÇETL DEKENLERE GÖRE NTELKLER Cengiz AHN Ahi Evran Üniversitesi

Detaylı

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL *

ENGELL ÇOCUU OLAN ALELERN SOSYAL DESTEK ÖRÜNTÜLER VE BUNUN PSKOLOJK SALIK LE L KS. Uzm. Psk. Arzu YURDAKUL* Uzm. Psk. Alev GRL * Bu aratırma 1998 yılında 10. Ulusal Psikoloji Kongresinde sunulmu ve lkıık Dergisi Mart 1999 sayısında yayınlanmıtır. NGLL ÇOCUU OLAN ALLRN SOSYAL DSTK ÖRÜNTÜLR V BUNUN PSKOLOJK SALIK L L KS Özet Uzm.

Detaylı

LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER*

LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER* LKÖRETM 6. SINIF ÖRENCLERNN YARATICI DÜÜNME DÜZEYLER* THE CREATIVE THINKING LEVELS OF STUDENTS AT SIXTH CLASS OF PRIMARY EDUCATION Esen ERSOY** Ne e BAER*** Özet Günümüzde yaratıcı bireylere ve onların

Detaylı

TÜRKYE DE MÜZK ÖRETMENLNE YÖNELME NEDENLER. Cansevil TEB * ÖZET

TÜRKYE DE MÜZK ÖRETMENLNE YÖNELME NEDENLER. Cansevil TEB * ÖZET TÜRKYE DE MÜZK ÖRETMENLNE YÖNELME NEDENLER Cansevil TEB * ÖZET Günümüzde daha popüler bir yer edinen müzik öretmenlii giderek bireylerin kendilerini daha iyi ifade edebildikleri bir alan olmaktadır. Müzik

Detaylı

GÜNÜMÜZDE BLGSAYAR DESTEKL MÜZK YAZILIMLARININ MÜZK ETMNE KATKILARI

GÜNÜMÜZDE BLGSAYAR DESTEKL MÜZK YAZILIMLARININ MÜZK ETMNE KATKILARI GÜNÜMÜZDE BLGSAYAR DESTEKL MÜZK YAZILIMLARININ MÜZK ETMNE KATKILARI Doç. Adnan Koç *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 4 Aralık 2011

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 4 Aralık 2011 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 2 Sayı: 4 Aralık 2011 AKTF ÖRENME TEKNKLERNN DNLEME BECERS ÜZERNDEK ETKLER* THE EFFECTS

Detaylı

YÜRÜRLÜKTEK MÜZK ÖRETMENL LSANS PROGRAMI TASARISINA LKN GÖRÜLER ÖNERLER * ÖZET

YÜRÜRLÜKTEK MÜZK ÖRETMENL LSANS PROGRAMI TASARISINA LKN GÖRÜLER ÖNERLER * ÖZET YÜRÜRLÜKTEK MÜZK ÖRETMENL LSANS PROGRAMI TASARISINA LKN GÖRÜLER ÖNERLER * ÖZET Prof. Suna ÇEVK *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY

LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY ! "#$#%$#%&$#' #$$ LKÖRETM ÖRENCLERNN GÖRÜLERNE GÖRE ÖRETMENLERN ETKLL WIEWS OF ELEMENTARY SCHOOL STUDENTS WITH REGARD TO TEACHERS EFFICIENCY Yrd. Doç. Dr. Erten GÖKÇE Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri

Detaylı

Primary School Students Vocabulary Development

Primary School Students Vocabulary Development Elementary Education Online, 6(3), 344-365, 2007. lköretim Online, 6(3), 344-365, 2007. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Primary School Students Vocabulary Development Nigar PEK Asude BLGN ABSTRACT.

Detaylı

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul TÜRK SANAYCLER VE ADAMLARI DERNE TÜSAD YÖNETM KURULU BAKANI ARZUHAN DOAN YALÇINDA IN BAHÇEEHR ÜNVERSTES GLOBAL LDERLK FORUMU AÇILI KONUMASI 11 Mayıs 2007 Bahçeehir Üniversitesi, stanbul Deerli katılımcılar,

Detaylı

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ : ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ Genel Çerçeve Makroekonomik, Politik ve veyasal Çevre Rekabet Edebilirliliin Mikroekonomik Temelleri irket irket Stratejisi Stratejisi Mikroekonomik Mikroekonomik

Detaylı

MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI. H. Seval KÖSE ÖZET

MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI. H. Seval KÖSE ÖZET H. Seval KÖSE Müzik öretmeni Adaylarının Mesleki Kaygıları MÜZK ÖRETMEN ADAYLARININ MESLEK KAYGILARI H. Seval KÖSE ÖZET Bu aratırmada, müzik öretmeni adaylarının mesleki kaygı alanlarına ilikin kaygı düzeyleri

Detaylı

Bilgi savunmasının cepheleri

Bilgi savunmasının cepheleri Bilgi savunmasının cepheleri Fatih Emiral Deloitte. Etkin ve güçlü kurumlar için bilgi varlıkları (halen bilançolarında bu adla görülmeseler de) büyük deerlere ulamı ve vazgeçilmez konuma gelmitir. Bu

Detaylı

Intel Ö!renci Programı

Intel Ö!renci Programı Intel Ö!renci Programı De!erlendirme Raporu Eylül 2009 - A!ustos 2010 Cengiz Hakan AYDIN Hasan ÇALI"KAN Murat ATA#Z# Giri! Intel Ö!renci Programı, özellikle teknolojiye eri$imin sınırlı oldu!u bölgelerdeki

Detaylı

KAZANIMLAR ETKİNLİKLER AÇIKLAMALAR ÖLÇME VE AÇILIMLARI

KAZANIMLAR ETKİNLİKLER AÇIKLAMALAR ÖLÇME VE AÇILIMLARI AY 0-05 Eğitim-Öğretim Yılı Konya Çimento Güzel Sanatlar Lisesi ÖĞRENME ALANI : Piyano Çalma Teknikleri ÜNİTE :.Basamak. Konumda Temel Davranışlar EYLÜL 5-9 EYLÜL -6 EYLÜL. Oturuş ve Duruş Kuralları. Parmak

Detaylı

The effect of instruction based on Kolb s experiential learning theory on attitude, achievement and retention in social studies *

The effect of instruction based on Kolb s experiential learning theory on attitude, achievement and retention in social studies * Elementary Education Online, 7(2), 401-420, 2008. lköretim Online, 7(2), 401-420, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr The effect of instruction based on Kolb s experiential learning theory

Detaylı

ÇETL ÜLKELERN ORTA ÖRETM KMYA DERSLERNN MÜFREDATLARININ KARILATIRILMALI OLARAK NCELENMES VE TÜRKYE ÇN YEN BR KMYA MÜFREDAT ÇERÇEVES ÖNERS

ÇETL ÜLKELERN ORTA ÖRETM KMYA DERSLERNN MÜFREDATLARININ KARILATIRILMALI OLARAK NCELENMES VE TÜRKYE ÇN YEN BR KMYA MÜFREDAT ÇERÇEVES ÖNERS Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 7, Sayı 2, (2006), 199-205 199 ÇETL ÜLKELERN ORTA ÖRETM KMYA DERSLERNN MÜFREDATLARININ KARILATIRILMALI OLARAK NCELENMES VE TÜRKYE ÇN

Detaylı

MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDA ÇADA TÜRK PYANO ESERLERNN YER VE ÖNEM *

MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDA ÇADA TÜRK PYANO ESERLERNN YER VE ÖNEM * MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDA ÇADA TÜRK PYANO ESERLERNN YER VE ÖNEM * Ar. Gör. Feyza SÖNMEZÖZ *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES

OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES OKUL ÖNCES ÖRETMENLERNN ETM PROGRAMLARINI PLANLANMA VE UYGULAMADA KARILATIKLARI GÜÇLÜKLERN NCELENMES A STUDY ON THE DIFFICULTIES FACED BY PRESCHOOL TEACHERS IN THE PLANNING AND IMPLEMENTATION Doç. Dr.

Detaylı

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 3 Sayı: 6 Aralık 2012

ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 3 Sayı: 6 Aralık 2012 ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Aratırmaları Dergisi Issn: 1309-9302 http://sobiad.odu.edu.tr Cilt: 3 Sayı: 6 Aralık 2012 TÜRKÇE ETM ALANINDA ÖRENM GÖREN LSANSÜSTÜ ÖRENCLERNN BLG OKURYAZARLII

Detaylı

MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDAK YARDIMCI ÇALGI PYANO DERSLER ÜZERNE BR ARATIRMA *

MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDAK YARDIMCI ÇALGI PYANO DERSLER ÜZERNE BR ARATIRMA * MÜZK ÖRETMEN YETTREN KURUMLARDAK YARDIMCI ÇALGI PYANO DERSLER ÜZERNE BR ARATIRMA * Dr. Belir Tecimer Kasap GR *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Yönetiim, Bölgesel Kalkınma ve Kalkınma Ajansları: Çukurova Kalkınma Ajansı Uygulaması A. Celil Öz 1 1- Giri Son çeyrek yüzyılda küresellemenin ve uluslar arası ve uluslar üstü kurumların da etkisiyle

Detaylı

LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU. Tolga ERDOAN * ÖZET

LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU. Tolga ERDOAN * ÖZET lköretim 3. Sınıf Türkçe Dersi Öretmen Kılavuz Tolga ERDOAN LKÖRETM 3. SINIF TÜRKÇE DERS ÖRETMEN KILAVUZ KTABI VE ÖRENC ÇALIMA KTABININ YAPILANDIRMACI YAKLAIMA UYGUNLUU Tolga ERDOAN * ÖZET Bu aratırmada,

Detaylı

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir.

Bu model ile çalımayı öngören kuruluların (servis ve içerik salayıcılar),.nic.tr sistemi ile uyumlu, XML tabanlı yazılım gelitirmeleri gerekmektedir. .tr alan adlarını tescili, 1991 yılından itibaren, Türkiye'yi ilk olarak nternet'e balayan Üniversitemiz bünyesinde devam etmektedir. Bu kapsamda, bugün itibarı ile, toplam yaklaık 70,000 adet.tr uzantılı

Detaylı

* Saime Özçürümez lköretim Okulunda Sınıf Öretmeni. ** Yrd. Doç. Dr., Nide Üniversitesi Eitim Fakültesi lköretim Bölümü.

* Saime Özçürümez lköretim Okulunda Sınıf Öretmeni. ** Yrd. Doç. Dr., Nide Üniversitesi Eitim Fakültesi lköretim Bölümü. SAMET BEHREG KTAPLARIYLA KURGULAA YARATICI DRAMA ETKLKLER ÖRECLER YAZMA BECERS VE TUTUMLARIA ETKS THE EFFECTS OF CREATIVE DRAMA ACTIVITIES COSTRUCTED WITH SAMED BEHREGI BOOKS O THE WRITIG SKILLS AD ATTITUDES

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi. www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi. www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 OKUMA YAZMA BECERLERN DESTEKLEYC DUYU

Detaylı

Çoklu Zeka Kuramı - Zeka Tipleri

Çoklu Zeka Kuramı - Zeka Tipleri Çoklu Zeka Kuramı - Zeka Tipleri Howard Gardner "Çoklu Zeka Kuramı" nı ortaya atmadan önce insanların zeki olup olmadığı matematik, geometri ve mantık sorulardan oluşan IQ testleri ile ölçülmekteydi. Fakat

Detaylı

DELTA MENKUL DEERLER A..

DELTA MENKUL DEERLER A.. sayfa No: 1 A) Giri 1.Raporun Dönemi: Bu rapor, Delta Menkul Deerler A.. kuruluunun 1 Ocak 2008 31 Mart 2008 çalıma dönemini kapsamaktadır. 2. Ortaklıın Unvanı: Delta Menkul Deerler A.. 3. Dönem çinde

Detaylı

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi

Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 7 Sayı: 33 Volume: 7 Issue: 33 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 FARKLI SPOR BRANINDAK ÜNVERSTE ÖRENCLERNN

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006

Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006 Elementary Education Online, 7(3), 614-626, 2008. lköretim Online, 7(3), 614-626, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Research and Trends in Mathematics Education: 2000 to 2006 Fulya ULUTA,

Detaylı

TEMZ BR HAYAT ÇN SZ DE DETERJANI KESN

TEMZ BR HAYAT ÇN SZ DE DETERJANI KESN ÖZEL EGE LSES TEMZ BR HAYAT ÇN SZ DE DETERJANI KESN HAZIRLAYAN ÖRENC: Zeynep ÇALANDA 63 6B DANIMAN ÖRETMEN: Özgem Ayça BEKTUR ZMR (2011) ÇNDEKLER Sayfa Konu, Özet, Giri.3 Projenin Amacı, Projenin Hedefleri

Detaylı

Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalı ması: STANBUL - 2010

Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalı ması: STANBUL - 2010 Pozisyon Kontrol Sistemi Üzerine Karakteristik Yapı Çalıması: Set Üzerinde Kullanılacak Ekipman: 1 Motor sürücü ve çıkı potansiyometresi, 1 Ayarlama amplifikatörü, 1 Türevsel amplifikatör, 1 Toplama amplifikatörü,

Detaylı

YÜKSEK FONKSYONLU OTSTK VE ASPERGER SENDROMLU ÇOCUKLARIN E TMNDE KAYNATIRMA

YÜKSEK FONKSYONLU OTSTK VE ASPERGER SENDROMLU ÇOCUKLARIN E TMNDE KAYNATIRMA YÜKSEK FONKSYONLU OTSTK VE ASPERGER SENDROMLU ÇOCUKLARIN E TMNDE Yard. Doç. Dr. Alev GRL; D.E.Ü. E. Bil. Fak. PDR AB Dalı KAYNATIRMA Yetersizlii olan bireylerin eitimleriyle ilgili düzenlemeler, yatılı

Detaylı

ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik Yüksekokulu. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

ÖZGEÇM! Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik Yüksekokulu. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl Adı Soyadı: BURÇ!N (KISA) I"IK Do#um Tarihi: 12/06/1979 Unvanı: Yard. Doç. Dr. Ö#renim Durumu: Doktora ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hem#irelik Istanbul Üniversitesi Florence Nıghtıngale Hem#irelik

Detaylı

ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI, UYGULANAN ETM SSTEM VE 2003 YILI GR YETENEK SINAVININ DEERLENDRLMES

ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI, UYGULANAN ETM SSTEM VE 2003 YILI GR YETENEK SINAVININ DEERLENDRLMES ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI, UYGULANAN ETM SSTEM VE 2003 YILI GR YETENEK SINAVININ DEERLENDRLMES Yrd.Doç.Dr.R.Erol DEMRBATIR 1.GR *1924-2004 Musiki Muallim

Detaylı

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE)

LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 51-61 51 LKÖRETM SOSYAL BLGLER DERS KTAPLARININ ÖRETMEN GÖRÜLERNE GÖRE DEERLENDRLMES (KIRIKKALE ÖRNE) Adem ÖCAL G.Ü.G.E.F.

Detaylı

DOKTORA E TMNDE DANIMAN

DOKTORA E TMNDE DANIMAN DOKTORA E TMNDE DANIMAN Prof. Dr. Nee Atabey DEÜ Tp Fakültesi Tbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dal Ö"retim Üyesi DEÜ Tp Fakültesi Dekan Yard., &zmir PhD e"itimi hedefleri Danmann nitelikleri Danmann bilimsel

Detaylı

ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI

ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI ÖRGÜTLERDE GÖREN ETM ÜZERNE BR ALAN ARATIRMASI Edip ÖRÜCÜ (*) Sedat YUMUAK (**) Özet: Bu aratırmanın amacı kamu kurulularında verilen hizmet içi eitimin çalıanlar üzerindeki etkilerinin hangi faktörlere

Detaylı

CARL GLICKMAN IN GELMSEL DENETM MODEL. Abdurrahman LAN * ÖZET

CARL GLICKMAN IN GELMSEL DENETM MODEL. Abdurrahman LAN * ÖZET CARL GLICKMAN IN GELMSEL DENETM MODEL * ÖZET Glickman tarafından ortaya çıkarılan geliimsel denetim modeli, klinik denetimin eksik taraflarıyla birlikte, klinik denetimin ortaya çıkmasından sonra, insan

Detaylı

ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR. Fikret enses 1

ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR. Fikret enses 1 http://www.bagimsizsosyalbilimciler.org/yazilar_bsb/iktisattoplum28ocak04-senses.doc ÜNVERSTELERMZDE BAKA SORUNLAR DA VAR Fikret enses 1 Üniversitelerimize ilikin yasal düzenleme tartımaları, özellikle

Detaylı

Analysis of Emotional Intelligence Job Satisfaction and Burnout Levels of Preschool Teachers According to Some Variables*

Analysis of Emotional Intelligence Job Satisfaction and Burnout Levels of Preschool Teachers According to Some Variables* Elementary Education Online, 7(3), 578-599, 2008. lköretim Online, 7(3), 578-599, 2008. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Analysis of Emotional Intelligence Job Satisfaction and Burnout Levels

Detaylı

T.C. BÜYÜKÇEKMECE BELEDYES

T.C. BÜYÜKÇEKMECE BELEDYES Sayfa No 1 / 23 Sayfa No 2 / 23 PERFORMANS YÖNETM Gözlem ve Takip (kontrol ) Hedefleri konusunda nereye kadar ulatıklarını, gelitiklerini düzenli olarak sorun, takip edin htiyaçlarını belirleyin Gözlem

Detaylı

OKUL ÖNCES ETM KURUMUNA DEVAM EDEN 60 72 AYLIK ÇOCUKLARIN PROBLEM DAVRANILARININ BAZI DEKENLERE GÖRE NCELENMES*

OKUL ÖNCES ETM KURUMUNA DEVAM EDEN 60 72 AYLIK ÇOCUKLARIN PROBLEM DAVRANILARININ BAZI DEKENLERE GÖRE NCELENMES* OKUL ÖNCES ETM KURUMUNA DEVAM EDEN 60 72 AYLIK ÇOCUKLARIN PROBLEM DAVRANILARININ BAZI DEKENLERE GÖRE NCELENMES* A Study on Problem Behavior of 60-72 Months Children Who Attending Public Early Childhood

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

ALELERN ETM SÜRECNE KATILIMINA YÖNELK MODELLER VE YAKLAIMLAR THE MODELS AND APPROACHES ABOUT THE PARENT INVOVEMENT IN EDUCATION PROCESS

ALELERN ETM SÜRECNE KATILIMINA YÖNELK MODELLER VE YAKLAIMLAR THE MODELS AND APPROACHES ABOUT THE PARENT INVOVEMENT IN EDUCATION PROCESS GAZ ÜNVERSTES KIREHR ETM FAKÜLTES Cilt 7, Sayı 1, (2006), 75-90 75 ALELERN ETM SÜRECNE KATILIMINA YÖNELK MODELLER VE YAKLAIMLAR H.Ömer BEYDOAN G.Ü. Kırehir Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü, Kırehir/TÜRKYE

Detaylı

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE Sayfa No: 1 A- 1-RAPORUN DÖNEM : Faaliyet raporu, BOYASAN A. nin MART/2010 yılı faaliyetlerini kapsar. 2-ORTAKLIIN ÜNVANI : BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET A.. 3-DÖNEM ÇNDE YÖNETM VE DENETM KURULUNDA GÖREV

Detaylı

FRANSA DA OKULA GTME

FRANSA DA OKULA GTME Turc FRANSA DA OKULA GTME Fransa ya yeni gelen örencileri ve aileleri aırlama belgesi BU BELGE SORULARINIZI CEVAPLIYOR Çocuumu ilkokula, ortaokula veya liseye nasıl yazdırırım? Çocuum henüz fransızca konumuyor.

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Pazartesi, 18 Mayıs 2009 12:56 - Son Güncelleme Pazartesi, 18 Mayıs 2009 12:58

Yönetici tarafından yazıldı Pazartesi, 18 Mayıs 2009 12:56 - Son Güncelleme Pazartesi, 18 Mayıs 2009 12:58 Fiziksel Gelişim Bebeklik Döneminde - Fiziksel Gelişim 0-2 yaşlar arasını içeren bebeklik dönemi fiziksel açıdan pek çok temel becerinin kazanıldığı bir dönemdir. Bu dönem içerisinde bebeklerin hem beden

Detaylı