T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANA BİLİM DALI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANA BİLİM DALI"

Transkript

1 YÜKSEK LİSANS TEZİ S. GÜLER, 2011 T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ ANA BİLİM DALI NİĞDE MEZBAHASINDA KESİLEN KOYUNLARDA ANTİ-TOXOPLASMA GONDII ANTİKORLARININ ELISA TESTİ İLE ARAŞTIRILMASI SERKAN GÜLER NİĞDE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Ağustos 2011

2

3 T.C. NĐĞDE ÜNĐVERSĐTESĐ FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ BĐYOLOJĐ ANABĐLĐM DALI NĐĞDE MEZBAHASINDA KESĐLEN KOYUNLARDA ANTĐ-TOXOPLASMA GONDII ANTĐKORLARININ ELISA TESTĐ ĐLE ARAŞTIRILMASI SERKAN GÜLER Yüksek Lisans Tezi Danışman Doç. Dr. Mustafa KARATEPE Ağustos 2011

4

5 ÖZET NĐĞDE MEZBAHASINDA KESĐLEN KOYUNLARDA ANTĐ-TOXOPLASMA GONDII ANTĐKORLARININ ELISA TESTĐ ĐLE ARAŞTIRILMASI GÜLER, Serkan Niğde Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı Danışman : Doç. Dr. Mustafa KARATEPE Ağustos 2011, 58 sayfa Bu çalışma, Ocak-Nisan 2011 tarihleri arasında Niğde mezbahasında kesilen koyunlarda anti-toxoplasma gondii antikorlarının seroprevalansının ELISA testi ile belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Bu amaçla; Ocak ayında 34, Şubat ayında 60, Mart ayında 40 ve Nisan ayında 41 koyun olmak üzere 1 yaş ve üzerindeki toplam 175 koyundan kan alınmıştır. Serumları çıkarılan kan örnekleri ELISA testi ile incelenmiş ve toplam 175 koyunun 11 (%6.28) inde anti-t. gondii antikorları saptanmıştır. Koyunların serolojik incelemesinde en yüksek seropozitiflik oranı %12.5 (5/40) ile Mart ayında belirlenirken, Ocak ayında %5.9 (2/34), Şubat ayında %6.7 (4/60) oranında seropozitiflik belirlenmiştir. Buna karşılık Nisan ayında muayene edilen koyunların hiçbirinde T. gondii seropozitifliği tespit edilememiştir. Aylar açısından koyunlardaki seropozitiflik oranları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak bir farklılık bulunamamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, Niğde yöresinde mezbahada kesilen koyunlarda T. gondii nin varlığı ortaya konulmuştur. Anahtar sözcükler: Toxoplasma gondii, Koyun, Niğde, Mezbaha, Seroprevalans, ELISA iii

6 SUMMARY INVESTIGATION OF ANTI-TOXOPLASMA GONDII ANTIBODIES IN SLAUGHTERED SHEEP IN ABATTOIR OF NĐĞDE USING ELISA GÜLER, Serkan Nigde University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Biology Supervisor: Assoc. Prof. Dr.Mustafa KARATEPE August 2011, 58 pages The objective of this study is to determine seroprevalence of anti-toxoplasma gondii antibodies with ELISA test in the sheep slaughtered in Nigde slaughterhouse. The study was carried out between January and April 2011, where blood samples were taken from 175 sheep which were a year old or more. In January 34, in February 60, in March 40, and in April 41 blood samples were collected. The serum samples obtained from the blood samples were examined with ELISA test, and anti-t. gondii antibodies were detected in 11 out of the 175 samples (6.28%). Serological examination of the sheep shows that the highest seropositivity rate of 12.5% (5/40) was detected in March, while the seropositivity rate in January was 5.9% (2/34), and in February it was 6.7% (4/60). However, none of the sheep inspected in April tested seropositive for T. gondii. Comparison of the seropositivity rates of the sheep with regards to months did not reveal statistical significance (p>0.05). In conclusion, the presence and the rate of T.gondii in the sheep slaughtered in Niğde region have been determined. Keywords: Toxoplasma gondii, Sheep, Nigde, Slaughterhouse, Seroprevalence, ELISA iv

7 ÖNSÖZ Bu çalışma, değerli danışmanım Doç. Dr. Mustafa KARATEPE nin sağladığı teknik ve döküman yardımları ile Niğde mezbahasında kesimi yapılan koyunlar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma için Niğde Üniversitesi Bor Meslek Yüksekokulunun laboratuvar olanaklarından yararlanılmıştır. Niğde mezbahasına kesim için getirilen toplam 175 koyundan elde edilen kan serumlarının ELISA testi ile serolojik olarak incelenmesiyle koyunlarda anti-toxoplasma gondii antikorlarının varlığı araştırılmıştır. Hayvanlarda meydana gelen hastalıklar; üretim kayıpları, tedavi giderleri, hastalık kontrol harcamaları ve tazminat ödemeleri gibi direk ekonomik kayıplara neden olurken, toxoplasmosis gibi zoonoz hastalıklar insan sağlığını da etkileyerek iş gücü ve tedavi kaynaklı kayıp ve masrafları da beraberinde getirebilmektedir. Bunun yanında dış ticarete ilişkin yasal kriterler, sağlık standartları, salgın dönemlerinde kamuoyunun endişeleri, tepkileri ve medyanın yayın politikaları neticesinde kayıpların boyutu tüketim, istihdam, dış ticaret ve turizmi de içine alacak biçimde genişleyebilmektedir. Bundan dolayı Toxoplasma gondii nin neden olduğu toxoplasmosis takibinin yapılması ve yayılışının kontrol edilmesi gereken önemli bir hastalıktır. Bu sebeple yapılan bu çalışma; Niğde mezbahasında kesilen koyunlarda toxoplasmosisin yaygınlığı tespit edilerek, hem koyunların toxoplasmosisden korunmasının için gerekli önlemlerin alınmasını hem de insanlardaki oluşabilecek hastalık riskinin azaltılmasını sağlayacaktır. Bu projenin yürütülmesi konusunda katkılarından dolayı Niğde Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimine teşekkür ederiz (Proje No : SSB-2010/01). v

8 TEŞEKKÜR Bu çalışmanın her aşamasında benden desteklerini esirgemeyen çalışmamda bana yol gösteren, Danışmanım Sayın Hocam Doç. Dr. Mustafa KARATEPE ye sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca laboratuvar çalışması ve literatür sağlanması aşamalarında desteğini gördüğüm Doç. Dr. Bilge KARATEPE ye ve çalışmamın istatistiksel analizlerinin yapılmasında yardımcı olan Doç. Dr. Ayhan CEYHAN a çok teşekkür ederim. Niğde mezbahasındaki çalışmalarda yardımlarını ve desteklerini esirgemeyen başta Veteriner Hekim Ertan KAYA olmak üzere tüm mezbaha çalışanlarına çok teşekkür ederim. Tüm yaşamım boyunca sevgi ve desteklerini yanımda hissettiğim, bugünlere gelmemi sağlayan ve hiçbir fedakârlıktan kaçınmayan başta rahmetli babam Şenel GÜLER ve annem Şemsi GÜLER olmak üzere tüm aileme teşekkürü bir borç bilirim. Her zaman yanımda olan, varlığı ile her konuda bana güç veren, maddi manevi desteğini hiçbir zaman esirgemeyen, çalışmalarımda ve hayatta en büyük destekçim olan sevgili nişanlım Asena KILIÇASLAN a sonsuz teşekkürlerimi sunarım. vi

9 ĐÇĐNDEKĐLER ÖZET... iii SUMMARY... iv ÖNSÖZ... v TEŞEKKÜR... vi ĐÇĐNDEKĐLER DĐZĐNĐ... vii ÇĐZELGELER DĐZĐNĐ... ix ŞEKĐLLER DĐZĐNĐ... x FOTOĞRAFLAR VB. MALZEMELER DĐZĐNĐ... xi KISALTMALAR VE SĐMGELER DĐZĐNĐ... xii BÖLÜM I. GĐRĐŞ... 1 BÖLÜM II. GENEL BĐLGĐLER Toxoplasma gondii nin Sınıflandırması Toxoplasma gondii nin Morfolojisi Takizoit Bradizoit Ookist Toxoplasma gondii nin Biyolojisi Toxoplasma gondii nin Epidemiyolojisi Önceki çalışmalar Koyunlarda Toxoplasma gondii nin Klinik Belirtileri ve Patogenez Toxoplasmosisde Bağışıklık Koyunlarda Toxoplasma gondii nin Teşhisi Direkt tanı yöntemleri Toxoplasma gondii nin izolasyonu Polymerase Chain Reaction (PCR) Antijen spesifik lenfosit transformasyon ve lenfosit kopyalama tekniği Histolojik tanı Đndirekt tanı yöntemleri Koyunlarda Toxoplasma gondii den Korunma ve Kontrol Toxoplasmosisin Tedavisi vii

10 BÖLÜM III. MATERYAL VE METOT Materyal Metot Laboratuvar analizleri Reaktiflerin hazırlanması Serum örneklerinin sulandırılması ve inkübasyonu Platelerin yıkanması Konjugatın eklenmesi ve inkübasyonu Platelerin yıkanması Substratın eklenmesi ve inkübasyonu Reaksiyonun durdurulması Okuma ve sonuçların hesaplanması Đstatistiksel değerlendirmeler BÖLÜM IV. BULGULAR 34 BÖLÜM V. TARTIŞMA VE SONUÇ KAYNAKLAR viii

11 ÇĐZELGELER DĐZĐNĐ Çizelge 4.1 Aylar açısından koyunlarda Toxoplasma gondii nin ELISA testi ile seropozitifliği. 34 ix

12 ŞEKĐLLER DĐZĐNĐ Şekil 2.1 Toxoplasma gondii nin yaşam siklusu... 6 Şekil 3.1 Niğde ili haritasında mezbaha Şekil 4.1 Niğde yöresinde koyunlarda aylar açısından Toxoplasma gondii antikorlarının pozitiflik oranları x

13 FOTOĞRAF VB. MALZEMELER DĐZĐNĐ Fotoğraf 3.1 Koyun kesimlerinin yapıldığı Niğde Açık Ceza Đnfaz Kurumu Et Kombinası Fotoğraf 3.2 Et kombinasında kesimden önce padokta dinlendirilen koyunlar Fotoğraf 3.3 Padoklardan kesim salonuna götürülen koyunlar.. 24 Fotoğraf 3.4 Kesim salonunda bekletilen koyunlar Fotoğraf 3.5 Koyun serumlarının mikrotüpler içinde muhafaza edilmesi Fotoğraf 3.6 Testte kullanılan pipet ve pipet uçları Fotoğraf 3.7 CHEKIT-Toxotest ELISA Test Kiti. 26 Fotoğraf 3.8 Serum örneklerini karıştırmada kullanılan vorteks Fotoğraf 3.9 Tüplerde yıkama solüsyonu ile serum örnekleri ve kontrollerin sulandırılması Fotoğraf 3.10 Tüplerdeki karışımların mikrotiter platelerin kuyucuklarına dağıtılması 28 Fotoğraf 3.11 Mikrotiter platelerin inkübasyonunda kuulanılan etüv. 29 Fotoğraf 3.12 Mikrotiter platelerin yıkama solüsyonu ile yıkanması Fotoğraf 3.13 Mikrotiter platelere konjugatın eklenmesi.. 30 Fotoğraf 3.14 Substrat eklenmiş mikrotiter plate 31 Fotoğraf 3.15 Mikrotiter platelere stop solüsyonu ekleyerek reaksiyonun durdurulması 32 Fotoğraf 3.16 Mikrotiter platelerin 450nm dalga boyunda ELISA mikroplate okuyucusunda (MR-96A) okunması.. 32 xi

14 KISALTMA VE SĐMGELER DĐZĐNĐ KISALTMA/SĐMGE AIDS Acquired Immune Deficiency Syndrome CFT Kompleman Fiksasyon Testi o C DA DNA ELISA gr Derece Celsius Direk Aglutinasyon Deoksiribonükleik Asit Enzyme-Linked Immunosorbent Assay Gram µm Mikrometre µ Mikrolitre IFAT Indirect Fluoresan Antikor Testi IHA Indirect Hemaglutinasyon IIFT Indirect Immunofluorescense Test IgA Immunglobulin A IgG Immunglobulin G IgE Immunglobulin E IgM Immunglobulin M kg Kilogram LAT Latex Aglutinasyon Test MAT Modifiye Aglutinasyon Test mg Miligram ml Mililitre nm Nanometre % Yüzde OD Optikal Yoğunluk PCR Polymerase Chain Reaction rpm revolutions per minute SPSS Statistical Programme for Social Science SFDT Sabin Feldman Dye Test xii

15 BÖLÜM I GĐRĐŞ Toxoplasmosisin etkeni olan Toxoplasma gondii zorunlu hücre içi paraziti olup ilk kez Nicolle ve Monceaux tarafından 1908 yılında Kuzey Afrika da Ctenodactylus gundii adı verilen ve parazitin tür ismini aldığı bir kemiricide tanımlanmıştır. Cins ismini ise organizmanın yay şekline benzemesi nedeniyle Yunan dilinde aynı anlamdaki toxon kelimesinden almıştır [1, 2, 3]. Yeryüzünde yaygın olarak bulunan parazitin insanda oluşturduğu enfeksiyona toxoplasmosis adı verilir. Fırsatçı bir protozoon olan Toxoplasma gondii yılı aşkın bir süredir tanınmasına rağmen enfeksiyonun insandaki belirtileri daha sonra izlenmeye başlandığı için hastalık özellikle son yıllarda büyük önem kazanmıştır. Morfolojik incelemeler ve inokülasyon deneyleri sonucunda dünyada tek bir Toxoplasma türünün bulunduğu belirlenmiş ve omurgalı hayvanların büyük bir çoğunluğunu enfekte etme yeteneğinde olduğu saptanmıştır [2, 3]. Enfeksiyonda tanı, kan ve vücut sıvılarından etkenin izole edilmesi veya meydana gelen antikorların saptanmasıyla ortaya konur. Đnsanda ilk defa 1923 yılında Prag da bir oftalmalog olan Janku tarafından, konjenital hidrosefalisi ve mikroftalmisi olan 11 aylık bir bebeğin retinasında parazitik kistlerin saptanmasıyla keşfedilmiştir de Sabin ve Feldman, isimlerini taşıyan boyama yöntemiyle bu parazite karşı insan vücudunun oluşturduğu antikorları tespit etmişlerdir [2, 4]. Yurdumuzda ilk olgu 1950 yılında bir köpek üzerinde Akçay, Pamukçu ve Baran tarafından bulunmuştur. Đnsandaki varlığı ise 1953 yılında Unat, Alyanak ve Şahin tarafından bildirilmiştir [3, 5, 6]. Enfeksiyonunun klinik belirtileri toxoplasmosise özgü olmadığından sadece klinik bulgulara dayanarak toxoplasmosis tanısı koymak genellikle mümkün değildir. Bu nedenle enfeksiyonun takibi ve yaygınlığı tam olarak takip edilememektedir [2, 6, 7]. 1

16 Koyunlar dünyanın hemen hemen her tarafında yetişirilen, sürü hayatına düşkün, tıknaz vücutlu, çift tırnaklı ve geviş getiren memeli hayvanlardır [2, 6]. Dünyada hayvansal üretim faaliyetleri arasında koyun yetiştiriciliği önemli bir yer tutmakta olup, çeşitli ülkelerde başka amaçlar için kullanılmayan mera ve otlaklar koyun yetiştiriciliği yolu ile uygun bir şekilde değerlendirilebilmektedir. Koyunlar böyle alanlardaki doğal vejetasyonu, insanların beslenmesi için gerekli et ve süt gibi besin ürünlerine dönüştürmekte ve fakir meraları diğer çiftlik hayvanı türlerine göre daha iyi kullanmaktadır. Ayrıca insanların yaşamaları için gerekli giyim eşyalarının yapımında kullanılan yapağı ve deri gibi ürünleri de üretmektedir. Dünyada 1,2 milyar adet koyun bulunmakta ve bu koyunlardan yılda 6,1 milyon ton et, 8,6 milyon ton süt üretilmektedir. Bu üretim miktarları dünya toplam et ve süt üretiminin sırasıyla %4 ve %2'sine denk gelir. Koyunların yılın büyük bir kısmını merada otlayarak geçirmesi nedeniyle koyunculuk yine de ekonomik bir değer taşır ve yetiştiriciye bir gelir kaynağıdır. Ek olarak et, süt ve yapağının yılın muhtelif zamanlarında kolayca paraya çevrilebilmesi yetiştiricinin nakit açığını karşılaması bakımından önemlidir. Bu nedenle de koyunculuk yetiştiricilerin vazgeçilmez uğraş alanlarından biri olmaya devam etmektedir [8, 9]. TÜĐK verilerine göre, 2009 yılında Türkiye de koyun mevcut olduğu bildirilmiştir [8]. Niğde ilinde ise 2000 yılında koyun ve keçi bulunurken, 2009 yılında bu sayı e düşmüştür. Niğde ilinde yetiştirilen küçükbaş hayvanların %90 ını Akkaraman ırkı ve melezi koyun, %10 unu ise yerli kıl keçisi oluşturmaktadır. Đlimizde koyun ve keçi sayısında son dokuz yılda yaklaşık %38 bir azalma meydana gelmiştir [9]. Bu çalışma, Niğde mezbahasında kesilen koyunlarda anti-toxoplasma gondii antikorlarının ELISA testi ile belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. 2

17 BÖLÜM II GENEL BĐLGĐLER 2.1 Toxoplasma gondii nin Sınıflandırması T. gondii nin canlılar alemindeki sınıflandırılması aşağıda belirtildiği şekildedir [2]. Alt Alem Kök Sınıf Sınıf Altı Dizi Dizi Altı Aile Soy Tür : Protozoa : Apicomplexa : Sporozoa : Coccidia : Eucoccidiida : Eimeriina : Sarcocystidae : Toxoplasma : Toxoplasma gondii 2.2 Toxoplasma gondii nin Morfolojisi Etken zorunlu hücre içi paraziti olup eritrositler hariç tüm hücrelerde gelişim gösterebilir. Parazitin konak türüne ve enfeksiyon dönemine göre değişen takizoit, bradizoit ve ookist olmak üzere 3 ayrı yaşam formu vardır [2, 3, 5, 6, 10] Takizoit Endozoid adı da verilen bu form, parazitin hızlı üreyen, invazif, vejetatif formudur ve enfeksiyonun akut döneminde görülür [7]. Orak şekilleri (yay şekilli; tokson: kıvrık) toxoplasmaya ismini vermiştir. Parazit 4 7µm uzunluğunda, 2 4µm eninde, muz, yarımay görünümünde olup hücrede vakuol içinde endodiyogeni ile ikiye bölünerek çoğalır ve yalancı kist (pseudokist) oluştururlar. Daha sonra konak hücreyi doldurarak patlatan parazitler, ortama dökülür, yeni hücreleri enfekte ederek yalancı kist veya doku 3

18 kisti oluştururlar. Giemsa ve Wright boyası ile iyi boyanır. Bu özelliği, serolojik testlerde (Sabin Feldman boya testi, Indirekt Floresan Antikor Testi) kullanılmaktadır. Elektron mikroskobunda incelendiğinde oldukça gelişmiş organel yapısı olduğu görülür [10]. Đnsanda süt, tükürük, idrar, seminal ve vaginal sıvılar ile gözyaşından izole edilmiştir. Trofozoitlerin bu sıvılarda 4 7 gün boyunca canlı kaldığı ve bulaşmak için 10 tane trofozoitin mukozayı geçmesinin yeterli olduğu gösterilmiştir [11, 12] Bradizoit Doku kisti, kistozoid adları da verilen bu form, µm boyutlarında ve sayısı 3000 e varan parazit içeren keselerden oluşur ve çoğu, konağın yaşamı boyunca canlılıklarını sürdürürler. Doku kistleri oluşumu bizzat parazit tarafından başlatılır, fakat bağışıklığın gelişmesi ile bu süreç hızlanır. Bunlar Periodic Acid Fast, Wright, Giemsa, Gomori nin Methenamine Silver boyası ve Immunoperoksidaz boyaları ile çok iyi boyanırlar. Doku kistleri enfeksiyonun 8. günü gibi erken döneminde yapılan histolojik kesitlerde görülebilir. Parazit doku kisti içinde endodiyogeni ile üreyebilir, fakat üreme hızı çok yavaştır. Doku kistleri, her organda bulunabilirse de en sık beyin, iskelet kası ve kalp kasında bulunur ve parazitin bu formu, enfeksiyonun kronik fazı ve bulaşması ile yakından ilişkilidir. Mide asidine ve diğer dış koşullara kısmen dayanıklıdır, bu nedenle çiğ veya az pişmiş etler başlıca bulaş kaynağıdır [2] Ookist Parazitin yalnızca kedigillerde bulunan bu formu 10x12µm boyutlarında, oval şekilli olup kalın ve dayanıklı duvara sahiptir. Kedi dışkısı ile dış ortama çıktığında henüz enfeksiyöz olmayan ookistler, uygun ısı ve nem varlığında olgunlaşarak (sporulasyon) enfeksiyöz hale gelir. Sporulasyon süresi, ortamın ısı ve oksijenine göre değişmektedir. 24 C de 23 gün, 15 C de 8 gün, 11 C de gün sürdüğü, 4 C nin altında ve 37 C nin üstünde sporulasyon oluşmadığı gösterilmiştir [2]. Dış ortamda uygun koşullarda ookist içinde oluşan sporoblast uzayıp 8.5x6µm büyüklüğünde sporokistlere dönüşür. Her sporokistte 8x2µm büyüklüğünde ve yarımay 4

19 şeklinde 4 adet sporozoit meydana gelir. Ookistler ısısı uygun ve nemli toprakta 1 yıl veya daha uzun canlı kalabilir [2]. 2.3 Toxoplasma gondii nin Biyolojisi Toxoplasma gondii nin evriminde, ara konak vücudunda; yalancı kistler ve bunların içinde takizoit denilen trofozoit, hakiki kistler ve bunların içinde de yavaş çoğalan bradizoitler görülür. Đnsan ve diğer ara konakların vücudunda bunlardan sadece takizoit ve bradizoit şekilleri bulunur. Takizoit ve bradizoit son konak kedi de dahil olmak üzere; T. gondii ile enfekte olabilen bütün canlılarda bulunabilir. Parazitin seksüel (eşeyli) çoğalması yalnızca kesin konak olan kedilerde meydana gelmektedir. Kedi T. gondii nin herhangi formunun sindirim yolundaki enfeksiyonu ile maruz kaldığında, parazit ince barsak epiteline girer. Burada şizogoni (aseksüel çoğalma) sonucu merozoit, sporogoni (seksüel çoğalma) sonucu ookistler meydana gelir. Bu olayda öncelikle gamesitogenezis ile makrogametosit ve mikrogametositler meydana gelir, bunlar olgunlaşarak makrogamet ve mikrogamet haline geçerler. Mikrogametin makrogameti döllemesiyle zigot oluşur, zigot olgunlaşmamış ookistlere dönüşüp, önce barsak boşluğuna buradan da dışkı ile atılır. Ookistler önce iki sporoblasta, sonra bunlar da 4 er sporozoitli sporokistlere dönüşürler [2, 3, 5, 6, 13] Kedi olgun ookistleri sindirim yolundan aldığında yaklaşık üç hafta, takizoit bulunan fareleri yediğinde 10 gün, kist (bradizoit) bulunan fareleri yediğinde 3 5 gün sonra dışkısı ile olgunlaşmamış ookist atmaya başlar ve ookist atımı 1 2 hafta sürer. Olgun ookistteki sporozoitler, enfekte hayvandaki takizoitler ve kistlerdeki bradizoitler, kedi için olduğu gibi diğer konaklar ve insanlar içinde enfeksiyözdür [3, 5]. 5

20 Şekil 2.1 Toxoplasma gondii nin yaşam siklusu [14]. 6

21 2.4 Toxoplasma gondii nin Epidemiyolojisi Toxoplasma gondii nin neden olduğu enfeksiyon insanlar ve hayvanlar arasında oldukça yaygın olup zoonoz özelliğe sahiptir. Toxoplasma gondii insanlarda ve bütün sıcakkanlı hayvanlarda alyuvarlar hariç bütün vücut hücrelerinde gelişim gösterebilir. Subklinik toxoplasmosisde yabani hayvanlar, insanlar, kediler ve diğer karnivorlar enfeksiyonda rezervuar olabilirler [15]. Hastalığın yayılışı belirli bir coğrafik bölge içerisinde farklılıklar gösterebilir. Seroepidemiyolojik araştırmalar her üç insandan birinin enfekte olduğunu göstermektedir. Đlerleyen yaşlarda seropozitifliğin arttığı bildirilmiştir. Hastalık açısından önemli bir kaynak olan ev kedilerinde, değişik ülkelerde yapılan çalışmalarda, özellikle genç hayvanlarda %10-80 oranında pozitiflik saptanmış ve Orta Avrupa da kedilerin %0.16 sının dışkısıyla ookist çıkarttığı belirlenmiştir [16]. Yine Türkiye de yapılan araştırmalarda kedilerde % arasında değişen seropozitiflik saptanmıştır [17-20]. Zoonotik bir hastalık olan T. gondii nin neden olduğu toxoplasmosis kozmopolit bir dağılım gösterdiğinden dünyada yaygın olarak görülmektedir. Sıcak ve nemli yerlerde soğuk ve kuru yerlere oranla daha yüksek oranda bulunur [21]. Paraziti alan kedilerin, dışkıları ile en az 7-20 gün süresince milyonlarca ookist attıkları saptanmıştır. Kedilerin herkesçe bilinen dışkılama alışkanlıkları ookistlerin direkt olarak güneş ışığına maruz kalmasını ve kurumasını önlediğinden parazitin neslinin devamına katkı yapmaktadır. Ayrıca, hamam böcekleri, karasinek diğer eklembacaklılarda dışkıda bulunan ookistlerin çevreye yayılmasına yardımcı olmaktadır. T. gondii ve sebep olduğu enfeksiyon yurdumuzun hemen her yöresinde, her yaş ve her sosyo-ekonomik grupta, kadın ve erkeklerde ve besi hayvanlarımızda yaygındır. Özellikle kadınlarda görülme oranı yaşla doğru orantılı olarak artmaktadır. Bunun nedeni kadınların hem kedi dışkısıyla hem de parazit içeren etlerle temas olasılığının yüksek olmasıdır. Toplumda hemen her grubun çiğ köfte, bat gibi yiyeceklere düşkünlüğü yüksek oranların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Parazitin yaygınlığı %7 ile %94 arasında değişmektedir. Genellikle yaş ilerledikçe seropozitiflik ve hücresel bağışıklık artmaktadır [6]. 7

22 Gevişgetirenlerde latent toxoplasma enfeksiyonuna oldukça sık rastlanır. Bu gruptan doku kistlerinin oluştuğu bir diğer hayvan olan koyunlarda Avrupa da %20-90 arasında enfeksiyon belirlenmiştir. Türkiye de etleri çok tüketilen ve bulaşma önemli rol oynayan koyunlarda seropozitiflik oranının % arasında olduğu görülür [22]. Hastalığın yaygınlığı beslenme alışkanlıkları ve kültürel durumlarla da yakından ilişkilidir. Ülkemizde de özellikle çiğ et tüketiminin fazla olduğu Güneydoğu Anadolu bölgesi gibi alanlarda kistlerin rahatça yayılmasıyla seropositivitenin arttığı görülmektedir. Bulaşmanın temel unsurlarından olan meyve ve sebze gibi gıdaların gerektiği şekilde temizlenmemesi de yaygınlığı artıran önemli bir faktördür [22] Önceki çalışmalar Hayvanlarda toxoplasmosisin yaygınlığı üzerine Türkiye de yapılan ilk çalışmalar Ekmen tarafından 1967 yılında Atatürk Orman Çiftliği ve Ankara Mezbahasındaki 123 koyun üzerinde yapılmıştır. Çalışma sonucunda SFDT ile %43.1, CFT ile %20 oranında enfeksiyonun yaygın olduğu belirlenmiştir [23]. Altıntaş, 1975 yılında Türkiye nin çeşitli bölgelerinden Ankara Et ve Balık Kurumu Kombinası na kesilmek üzere getirilen 603 koyunun kan serumlarında SFDT ile anti- Toxoplasma antikorlarını araştırmıştır. Araştırıcı Haymana Đlçesi ne ait olanlarda %28.04, Sivas a ait olanlarda %32, Tosya dan getirilenlerde %26.1, Yozgat kökenlilerde %32.73, Erzurum a ait olanlarda %31, Erzincan dan getirilenlerde %31.08, Ağrı kökenli olanlarda %32.08 ve Diyarbakır a ait olanlarda %39.28 oranında seropozitiflik elde etmiştir [24]. Weiland ve arkadaşları Ankara, Kayseri, Konya, Sivas ve Trabzon da 1970 yılında 250 koyun serumu üzerinde çalışmış ve SFDT ile enfeksiyonun yaygınlığını %38 olarak tespit etmişlerdir [25]. Altıntaş, Devlet Üreme Çiftliklerinde bulunan koyunlar üzerinde 1981 yılında SFDT kullanarak Ankara nın ilçelerinden Bala da %31.76, Polatlı da %27.74 oranında seropozitiflik tespit etmiştir [26]. 8

23 Arda ve arkadaşları 1987 yılında Orta Anadolu bölgesi koyunlarında abortus olgularının etiyolojisi ve serolojisi üzerine yaptıkları çalışmada, Bursa bölgesinde 64 koyunda %36 oranında seropozitiflik elde etmişlerdir [27]. Öz ve arkadaşları Adana bölgesinde abort yapan 259 koyun üzerinde yaptıkları serolojik çalışmada ELISA ile %22, IHA ile %25.5 oranında seropozitiflik tespit etmişlerdir [28]. Dumanlı ve arkadaşları 1991 yılında Elazığ yöresi koyunlarında gebe ve düşük yapmış toplam 295 koyunu IHA testi ile incelemişlerdir. 111 tane gebe koyunda %22.5, düşük yapmış olan 184 koyunda ise %30.97 oranında seropozitiflik saptanmıştır. Ayrıca araştırmacılar yaş faktörünün enfeksiyonun sık görülmesiyle ilgisinin olmadığını belirtmişlerdir. Aynı zamanda araştırıcılar abort yapan 20 koyunun fötusu üzerine yaptıkları etken izolasyonu çalışmalarında negatif sonuç almışlardır [29]. Zeybek ve arkadaşları 1995 yılında Ankara ilinin bazı bölgelerinde (Ayaş, Bala, Gölbaşı, Elmadağ, Kazan, Nallıhan, Polatlı, Kızılcahamam) Tarım işletmelerine ait koyunlarda LAT ile enfeksiyonun yaygınlığını %14.66 olarak tespit etmişlerdir [30]. Babür ve arkadaşları, 1996 yılında bir yaşın üzerindeki 414 koyunu Ankara da seropozitiflik yönünde incelemişlerdir. Çalışma sonucunda LAT ile %37, SFDT ile %69 ve IFAT ile %72 oranında seropoziflik saptanmıştır. Araştırıcılar SFDT ile IFAT ın birbirine yakın ve LAT ın düşük olduğunu belirtip istatiksel değerlendirmelerle doğrulayarak epidemiyolojik çalışmalarda SFDT ve IFAT testlerinin kullanılmasının gerektiğine vurgu yapmışlardır [31]. Babür ve arkadaşları, Çankırı bölgesinde 1997 yılında 62 koyunda T. gondii nin seropozitifliği üzerine yaptıkları çalışmada SFDT ile %88.70 oranında seropozitiflik tespit etmişlerdir. Ayrıca araştırıcılar yüksek sulandırma basamaklarında fazla sayıda hayvanın bulunması nedeniyle klinik toxoplasmosis vakalarının olabileceğine değinmişlerdir [32]. Babür ve Karaer, 1997 yılında Ankara nın farklı ilçelerinden kesilmek üzere Ankara Et ve Balık Kurumu mezbahasına getirilen koyunların aylık prevalans değerlerini SFDT ile 9

24 %35-50 olarak saptamış ve aynı çalışmada kesilen gebe bir koyunun fötusundan T. gondii parazitini izole etmişlerdir. Araştırıcılar abortla seyreden hastalıklar arasında Toxoplasma enfeksiyonunun da yer alabileceğini belirtmişlerdir [33]. Altıntaş ve arkadaşları, 1997 yılında Sabin-Feldman testi ile Ankara çevresindeki 531 koyun serumunda yaptıkları araştırmada; Polatlı da %33, Bala Devlet Üretme Çiftliğinde %35.29, Kazan da %39.21, Çubuk ta %40.29, Nallıhan da %45.05 ve Bala Kalpınar köyünde %46 oranında seropozitiflik saptamışlardır. Araştırıcılar bulunan sonuçlar neticesinde bu taramaların ülke genelinde yapılmasının gerekliliğine vurgu yapmışlardır [34]. Nalbantoğlu ve arkadaşları, 1999 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti nde 71 koyunu SFDT ile incelemişler ve %52.11 oranında seropozitiflik elde etmişlerdir. Ayrıca araştırıcılar yüksek titre değeri gösteren koyunlarda klinik toxoplasmosis görülme olasılığının yüksek olduğunu bildirmişlerdir [35]. Nalbantoğlu ve arkadaşları, 1999 yılında Aksaray yöresinde 85 koyun üzerinde yaptıkları çalışmada SFDT ile T. gondii nin seroprevalansını %56.47 bulmuşlardır [36]. Đnci ve arkadaşları, Kayseri yöresinde 1999 yılında 154 koyunu SFDT ile toxoplasmosis seropozitifliği yönünden incelemiş ve %33.76 lık bir oran tespit ederek duyarlı hayvanları korumak için öncelikle bir aşı suşunun geliştirilerek düzenli aşı uygulamalarının uygulanması gerektiğine vurgu yapmışlardır [37]. Sevinç ve arkadaşları, Konya yöresinde 2000 yılında yaptıkları araştırmada; abort yapan ve yapmayan koyunlarda toxoplasmosisin yaygınlığını IFAT ile araştırmışlardır. Abort yapan 283 koyunda %13.78, abort yapmayan 827 koyunda %10.16 pozitiflik saptanmışlar ve iki yaş grubu arasındaki farkın istatiksel olarak önemli olduğunu, seroprevalansın yaş ile paralel olarak arttığını belirtmişlerdir [38]. Aktaş ve arkadaşları, 2000 yılında Elazığ ve çevresindeki sürülerde toxsoplasmosisin yaygınlığı üzerine yaptıkları araştırmada 154 koyunu SFDT ile incelemişler ve %46.8 oranında pozitiflik saptamışlardır [39]. 10

25 Aktaş ve arkadaşları, Malatya bölgesinde 2000 yılında 220 koyun üzerinde SFDT ile yaptıkları araştırmada 73 koyunda antikor görülmüş ve %33.2 seropozitiflik oranı tespit etmişlerdir. Ayrıca, araştırıcılar 0-12 aylık koyun gruplarında seropozitiflik oranını %2.8, bir yaş üstü koyun gruplarında ise %47.7 olarak tespit etmişlerdir [40]. Aslantaş ve Babür, 2000 yılında SFDT ile Kars bölgesindeki 103 koyunda anti-t. gondii antikorları yönünden incelemişler ve %51.4 seropozitiflik saptamışlardır [41]. Yıldız ve arkadaşları, Kırıkkale mezbahasında kesilen 119 koyunu SFDT ile anti- T. gondii antikorları yönünden incelemişler ve %63.9 oranında seropozitiflik tespit etmişlerdir. Aynı araştıcılar hayvan ve insan sağlığı açısından enfeksiyonun kaynaklarının belirlenmesinin önemli olduğunu belirtmişlerdir [42]. Karatepe ve arkadaşları, 2001 yılında Amasya yöresindeki Gümüşhacıköy ilçesine bağlı köylerdeki 1 yaş üstü 108 koyunu Sabin-Feldman testi ile toxoplasmosisin yaygınlığı yönünden kontrol etmişlerdir. Yapılan testler sonucunda %66.6 oranında seropozitif koyuna rastlanılmıştır [43]. Babür ve arkadaşları, 2001 yılında Yozgat ilinde 152 koyunun serum örneklerini T. gondii antikorları yönünden SFDT ile araştırmışlar ve %45.4 seropozitiflik oranı saptayarak hastalığın koyunlarda yaygın olduğunu belirtmişlerdir [44]. Kamburgil ve arkadaşları, 2001 yılında Hatay bölgesinde yaptıkları araştırmada sürülerdeki abort problemi yaşayan koyunları IFAT ile T. gondii antikorları yönünden incelemişler ve %53.33 seropozitiflik saptamışlardır. Araştırıcılar Hatay bölgesindeki koyun sürülerinde seropozitifliğin yüksek olduğunu belirterek atık vakalarının sebepleri arasında toxoplasmosisin dikkate alınması gerektiğine dikkat çekerek atıklar üzerinde çalışmaların yapılmasıyla kesin bir sonucun ortaya çıkacağını belirtmişledir [45]. Aslan ve Babür, 2002 yılında Şanlıurfa Et ve Balık Kurumu mezbahasında kesimi yapılan 262 koyunu SFDT ile toxoplasmosis yönünden incelemişler ve %42.74 seropozitiflik saptamışlardır [46]. 11

26 Öztürk ve arkadaşları, 2002 yılında Mersin mezbahasında kesilen yöreye ait 99 koyun ve mezbahanın 20 çalışanının kan serumlarını SFDT ile T. gondii antikorları yönünden incelemişler ve koyunların %48 inde, mezbaha çalışanlarının %10 unda seropozitiflik bulmuşlardır. Araştırıcılar risk gruplarında bulunanlar için aşı programlarının uygulanması gerektiğini belirtmişlerdir [47]. Paşa ve arkadaşları, 2004 yılında Aydın ilindeki 100 koyunu SFDT ile incelemişler ve %72 oranında toxoplasmosis yönünden seropoztiflik saptamışlardır [48]. Karatepe ve arkadaşları, Niğde ilinde 2004 yılında 110 koyunu SFDT ile toxoplasmosis yönünden muayene etmişler ve %50.90 oranında seropozitiflik tespit etmiş ve bu yöredeki koyunlarda enfeksiyonun yaygın olduğunu vurgulamışlardır [49]. Tütüncü ve arkadaşları, 2001 yılında Van ilindeki 300 koyunu SFDT ile T. gondii antikorları yönünden incelemişler ve %46 oranında seropozitiflik tespit ederek Van ilinde enfeksiyonun yaygın olduğunu belirterek oranın yüksek olmasının çiğ köfte gibi yiyeceklerin sık olarak tüketilmesiyle ilgili olabileceğine dikkat çekmişlerdir [50]. Çiçek ve arkadaşları, 2004 yılında Afyon ilinde bir yaşın üstündeki 172 koyunu SFDT ile serolojik olarak muayene etmişler ve muayene sonucunda %54.65 oranında seropozitiflik tespit etmişlerdir. Araştıcılar yüksek seropozitiflik oranını yöredeki çiğ veya az pişmiş koyun eti tüketiminin fazla olmasıyla ilişkilendirmişlerdir [51]. Öncel ve arkadaşları, Yalova iline bağlı iki ilçeden toplam 63 koyunu 2005 yılında SFDT ve LAT ile toxoplasmosis seropozitifliği yönünden incelemiş ve SFDT ile %66.66, LAT ile %65.08 oranlarını tespit etmişlerdir. SFDT yi referans test olarak kabul eden araştırıcılar iki test arasındaki uyumluluğu %73.01 olarak kabul etmişlerdir [52]. Sevgili ve arkadaşları, 2005 yılında Şanlıurfa ilinde 300 koyundan alınan kan serum örneklerini SFDT ile T. gondii antikorları yönünden incelemişler ve seroprevalansı %55.66 olarak tespit ederek cinsiyet, ırk ve yaş faktörlerinin hastalığın yaygınlığı ile bir ilgisinin olmadığını belirtmişlerdir. Araştırıcılar 1/64 ve daha yüksek dilüsyonlarda %34 12

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ KLİNİK Bağışıklık sistemi sağlam kişilerde akut infeksiyon Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde akut infeksiyon veya

Detaylı

Gebelerde Toxoplasma gondii Seropozitifliğinin Değerlendirilmesinde İstenen Testlerin Önerilen Tanı Algoritmasına Uygunluğunun Değerlendirilmesi

Gebelerde Toxoplasma gondii Seropozitifliğinin Değerlendirilmesinde İstenen Testlerin Önerilen Tanı Algoritmasına Uygunluğunun Değerlendirilmesi Gebelerde Toxoplasma gondii Seropozitifliğinin Değerlendirilmesinde İstenen Testlerin Önerilen Tanı Algoritmasına Uygunluğunun Değerlendirilmesi Dr.Hilal GÜREL Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Detaylı

İnci TUNCER S.Ü. Selçuklu Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KONYA

İnci TUNCER S.Ü. Selçuklu Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KONYA OLGU 1 İnci TUNCER S.Ü. Selçuklu Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, KONYA 26 yaşında kadın hasta Gebeliğinin 13.haftasında rutin takip için Kadın Doğum polikliniğine başvurdu Özgeçmişi Hastanın

Detaylı

TOXOPLAZMOZ. Tarihçe. Epidemiyoloji

TOXOPLAZMOZ. Tarihçe. Epidemiyoloji TOXOPLAZMOZ Toksoplazmoz, bir protozoon olan Toxoplasma gondii nin neden olduğu, sorun olmaya devam eden yaygın bir paraziter infeksiyondur. İmmün sistemi sağlam olan kişilerde latent seyreden toksoplazmoz,

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

Toxoplasmosis, hücre içi protozoon olan Toxoplasma gondii nin meydana

Toxoplasmosis, hücre içi protozoon olan Toxoplasma gondii nin meydana TOXOPLASMOSĐS Dr. Taraneh ÖNCEL toncel@penvet.gov.tr Toxoplasmosis, hücre içi protozoon olan Toxoplasma gondii nin meydana getirdiği zoonotik karakterli bir hastalık olup bütün memeli hayvanlarda, insanlarda

Detaylı

Gebelik ve Enfeksiyonlar. Prof.Dr. Levent GÖRENEK

Gebelik ve Enfeksiyonlar. Prof.Dr. Levent GÖRENEK Gebelik ve Enfeksiyonlar Prof.Dr. Levent GÖRENEK Olgulara Yaklaşım 2 1. TORCH grubu enfeksiyon etkenleri nelerdir? Toxoplasmosis Other (Sifiliz, Varicella zoster ) Rubella Cytomegalovirus Herpes simplex

Detaylı

İmmünsüpresif hastalar için önem taşıyan bazı etkenlerin mikrobiyolojik tanısı; Toxoplasma gondii

İmmünsüpresif hastalar için önem taşıyan bazı etkenlerin mikrobiyolojik tanısı; Toxoplasma gondii İmmünsüpresif hastalar için önem taşıyan bazı etkenlerin mikrobiyolojik tanısı; Toxoplasma gondii Prof. Dr. A. Yüksel GÜRÜZ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Toxoplasma gondii Geniş

Detaylı

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Genel Bilgiler: Tularemi olgu

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

TOKSOPLAZMOZ. Dr. Özcan Deveci

TOKSOPLAZMOZ. Dr. Özcan Deveci TOKSOPLAZMOZ Dr. Özcan Deveci 1 Toksoplazmoz tüm dünyada görülen bir zoonozdur En önemli bulaş kaynağı son konak kedigillerin dışkı ile çıkardıkları ookistlerdir. 2 İnsan enfeksiyonunda doku kisti içeren

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

Klinik Laboratuvar Testleri

Klinik Laboratuvar Testleri Klinik Laboratuvar Testleri TOKSOPLAZMA ANTİKORLARI IgM VE IgG Diğer adları: Anti-Toxo IgG, IgM, toksoplazma serolojisi. Kullanım amacı: IgG ve IgM antikorları beraberce değerlendirildiğinde, şahsın geçmişte

Detaylı

Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral

Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1

Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1 Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1 Spesifik tanı yöntemleri: 1. Direk (kült ltür r ve bakterinin gösterilmesi) g 2. Antikorların n gösterilmesig 1.Standart tüp aglütinasyonu 2.Rose Bengal

Detaylı

CMV lab.tanı Hangi test, ne zaman, laboratuvar sonucunun klinik anlamı?

CMV lab.tanı Hangi test, ne zaman, laboratuvar sonucunun klinik anlamı? CMV lab.tanı Hangi test, ne zaman, laboratuvar sonucunun klinik anlamı? Maternal inf.tanısı Fetal inf.tanısı Yenidoğan inf.tanısı Bir test sonucunun doğru yorumlanabilmesi, testin tanı doğruluğunun bilinmesi

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Muhammet TEKİN Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Esas olarak hayvanların hastalığı olan bulaşıcı bakteriyel bir enfeksiyon hastalığı Hayvanlardan insanlara mikroplu

Detaylı

TOKSOPLAZMA Ig M POZİTİFLİĞİ SAPTANAN GEBELERİN YÖNETİMİ. Dr.Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

TOKSOPLAZMA Ig M POZİTİFLİĞİ SAPTANAN GEBELERİN YÖNETİMİ. Dr.Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TOKSOPLAZMA Ig M POZİTİFLİĞİ SAPTANAN GEBELERİN YÖNETİMİ Dr.Hüsnü PULLUKÇU Ege ÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD EKMUD İZMİR GÜNLERİ, Şubat 2013 Gebelikte sorunlu enfeksiyonlar TORCHES

Detaylı

Kars Yöresindeki Koyunlarda Toxoplasma gondii nin Seroprevalansı [1]

Kars Yöresindeki Koyunlarda Toxoplasma gondii nin Seroprevalansı [1] Kafkas Üniv Vet Fak Derg 3 (2): 65-70, 2007 Kars Yöresindeki Koyunlarda Toxoplasma gondii nin Seroprevalansı [] Neriman MOR* M. Özkan ARSLAN** [] Ayni adlı yüksek lisans tezinden özetlenmiştir. * Kafkas

Detaylı

Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi

Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Ergin AYAŞLIOĞLU Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Maternal

Detaylı

GASTROENTERİT YAPAN VİRUSLAR VE ENFEKSİYON OLUŞTURMA MEKANİZMALARI

GASTROENTERİT YAPAN VİRUSLAR VE ENFEKSİYON OLUŞTURMA MEKANİZMALARI GASTROENTERİT YAPAN VİRUSLAR VE ENFEKSİYON OLUŞTURMA MEKANİZMALARI GASTROENTERİT YAPAN VİRÜSLER Viral gastroenteritler fekal oral yolla bulaşmaları nedeniyle, alt yapı yetersizliği bulunan gelişmekte olan

Detaylı

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL)

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) TANIMI Shigella türü bakterilerde meydana gelen;karekteristik belirti ve bulguları olan,ilium ve kolonun akut enfeksiyonudur.basilli ve amipli dizanteri olmak

Detaylı

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader OLGU 1 İkinci çocuğuna hamile 35 yaşında kadın gebeliğinin 6. haftasında beş yaşındaki kız çocuğunun rubella infeksiyonu geçirdiğini öğreniyor. Küçük

Detaylı

Global Leishmaniasis. Leishmaniasis. Türkiye de leishmaniasis. Leishmaniasis. Leishmaniasis

Global Leishmaniasis. Leishmaniasis. Türkiye de leishmaniasis. Leishmaniasis. Leishmaniasis Leishmaniasis Leishmaniasis Leishmaniasis Tropik ve subtropik iklimlerde, Akdeniz bölgesi ülkelerde (88 ülke) görülür Her yıl 1,5 milyon yeni olgu eklenmektedir 350 milyon insan risk altında 23 farklı

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS (Dünyadaki ve Ülkemizdeki durum; Yapılan Çalışmalar) Dr. Vet. Hekim Ramazan UZUN Vet. Hekim İbrahim KÖŞKER Vet. Hekim Ahmet SAFRAN

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

T (Toxoplasmosis) O (Other) R (Rubella) C (Cytomegalovirus) H (Herpes simplex)

T (Toxoplasmosis) O (Other) R (Rubella) C (Cytomegalovirus) H (Herpes simplex) T (Toxoplasmosis) O (Other) R (Rubella) C (Cytomegalovirus) H (Herpes simplex) Dr. Onur Ural Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 10 Nisan 2015

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

T.C. ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI

T.C. ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI T.C. ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI ŞİZOFRENİ, BİPOLAR AFFEKTİF BOZUKLUK VE ANKSİYETE TANISI ALMIŞ HASTALARDATOXOPLASMA GONDİİ PREVALANSININ

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/11) Tıbbi Laboratuar Adresi :Sağlık Mahallesi Saygun Caddesi No:55 Sıhhiye 06100 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 565 53 62 Faks : 0 312 565 54 55 E-Posta : mikrobiyolojirldb@thsk.gov.tr

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KLİNİĞİ ŞEF: Uz. Dr.

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KLİNİĞİ ŞEF: Uz. Dr. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HASEKİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ KLİNİĞİ ŞEF: Uz. Dr. ÖZCAN NAZLICAN SAĞLIKLI GEBELERDE TOKSOPLAZMA SEROPOZİTİFLİĞİ, IgG AVİDİTE

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir.

09/11/2015 BEYAZ KAN HÜCRELERİ. Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. BEYAZ KAN HÜCRELERİ Lökosit ya da akyuvarlar olarak adlandırılan beyaz kan hücresi, kemik iliğinde üretilir. 1 Görevleri nelerdir? Bu hücreler vücudu bulaşıcı hastalıklara ve yabancı maddelere karşı korur.

Detaylı

Histoloji ve Embriyolojiye Giriş. Histolojiye Giriş

Histoloji ve Embriyolojiye Giriş. Histolojiye Giriş Histoloji ve Embriyolojiye Giriş Prof.Dr.Yusuf NERGİZ Histolojiye Giriş Sunum Planı Histolojinin Tanımı,Amacı Histolojinin Tıptaki Önemi,Diğer Bilim Dallarıyla ilişkisi İnsan Vücudunun Organizasyonu Hücreler

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU (TKDK) DESTEKLERİ Selin ŞEN Eylül 2012 SUNUM PLANI I. SÜT ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE YATIRIM II. ET ÜRETEN TARIMSAL İŞLETMELERE

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği GEBELİKTE SİFİLİZ Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği SİFİLİZ TANIM T.pallidum un neden olduğu sistemik bir hastalıktır Sınıflandırma: Edinilmiş (Genellikle

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih: 10/09/2015 Sayı : 8 Dünya Lenfoma Farkındalık Günü 15 Eylül 2015 Hazırlayan Neşet SAKARYA Birkaç dakikanızı ayırarak ülkemizde 2011

Detaylı

07.11.2014. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler

07.11.2014. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma. Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler 10.Sınıf Enfeksiyondan Korunma 4.Hafta ( 08 10 / 10 / 2014 ) 1.) HASTALIKLARIN OLUŞMASINDA ROL OYNAYAN FAKTÖRLER 2.) ENFEKSİYON HASTALIKLARININ GENEL BELİRTİLERİ 3.) ENFEKSİYON HASTALIKLARINDA GÖRÜLEN

Detaylı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı iii ÖZET Yüksek Lisans Tezi AYDIN EKOLOJĐK KOŞULLARINDA FARKLI EKĐM ZAMANI VE SIRA ARALIĞININ ÇEMEN (Trigonella foenum-graecum L.) ĐN VERĐM VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐNE ETKĐSĐ Đmge Đ. TOKBAY Adnan Menderes

Detaylı

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti

Minavit Enjeksiyonluk Çözelti Prospektüs ; berrak sarı renkli çözelti olup her ml'si 500.000 IU Vitamin A, 75.000 IU Vitamin D 3 ve 50 mg Vitamin E içerir. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ uygun farmasötik şekli, içerdiği A, D 3 ve E vitamin

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

Gebelerde toksoplazmoz Nasıl tanırım? Nasıl tedavi ederim?

Gebelerde toksoplazmoz Nasıl tanırım? Nasıl tedavi ederim? Gebelerde toksoplazmoz Nasıl tanırım? Nasıl tedavi ederim? KLİMİK Ankara Toplantıları 24 Nisan 2013 Doç. Dr. Çiğdem Ataman Hatipoğlu Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR SÜRECİ. Dr. Özcan DEVECİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR SÜRECİ. Dr. Özcan DEVECİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR SÜRECİ Dr. Özcan DEVECİ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Mikrobiyolojik tanı yöntemleri 1. Direkt tanı yöntemleri

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Bağışık Sistemler Bağışıklık sistemi insan vücudunun hastalıklara karşı savunma mekanizmasını oluşturan

Detaylı

KOYUNCULUK GAP TEYAP İHG

KOYUNCULUK GAP TEYAP İHG KOYUNCULUK GAP TEYAP İHG KOYUN IRKLARI Koyunları verimlerine göre 3 grupta toplayabiliriz. Etçi ırklar, Sütçü ırklar, Yapağıcı ırklar, Bir işletmede yetiştirilecek koyun ırkı seçilirken şu hususları dikkate

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Perinatal dönemde herpesvirus geçişi. Virus Gebelik sırasında Doğum kanalından Doğum

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

Gebelikte Toxoplasma İnfeksiyonu. Mehtap Aydın Başkent Üniversitesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi

Gebelikte Toxoplasma İnfeksiyonu. Mehtap Aydın Başkent Üniversitesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Gebelikte Toxoplasma İnfeksiyonu Mehtap Aydın Başkent Üniversitesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Toxoplasma gondii Zorunlu hücre içi paraziti İnfektif evreleri Trofozoit (hızlı çoğalan,

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden sağlık

Detaylı

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK VİROLOJİYE GİRİŞ Dr. Sibel AK Bugün; Virüs nedir? Virüslerin sınıflandırılması Virüsler nasıl çoğalır? Solunum yoluyla bulaşan viral enfeksiyonlar Gıda ve su kaynaklı viral enfeksiyonlar Cinsel temas yoluyla

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 31 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Haziran 2014 verilerinin değerlendirildiği- 31. sayısında sigortalı

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ BÖLÜM: Bitkisel ve Hayvansal Üretim T.C. PROGRAM: Büyük ve Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği I. YARIYIL 00101 Matematik I (2 0 2), Sayılar, Cebir, Denklemler ve Eşitsizlikler, Fonksiyonlar, Logaritma, Trigonometri,Geometri

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI Dok No: ENF.TL.15 Yayın tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/no: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları tehlikeler ve meslek risklerine karşı korumak. 2.0 KAPSAM:Hastanede

Detaylı

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken Reoviruslardan bir Orbivirus'tur.

Detaylı

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır.

Türkiye nin mevcut HPAI Durumu. o Türkiye, de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Türkiye nin mevcut HPAI Durumu o Türkiye, 14.07. 2008 de OIE ye HPAI yönünden arilik bildirimini yapmıştır. Survey Çalışmaları PASİF SURVEY (1) 2005-2006 salgınlar sonrası 01/04/2006-05/02/2007 *Muayeneye

Detaylı

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü.

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü. Doç.Dr.Engin DEVECİ HÜCRE KÜLTÜRÜ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak araştırmacılara kanser, kök hücre, hücre mekaniği çalışmaları gibi konularda hücre

Detaylı

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Prof. Dr. Tuna DEMİRDAL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları AD, SB Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kliniği, İzmir Avcılarda

Detaylı

HEPATİT A AŞISI. Prof Dr Nuran Salman Ġstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon ve Klinik Ġmmunoloji

HEPATİT A AŞISI. Prof Dr Nuran Salman Ġstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon ve Klinik Ġmmunoloji HEPATİT A AŞISI Prof Dr Nuran Salman Ġstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon ve Klinik Ġmmunoloji Hepatit A özellikleri : Enkubasyon ortalama 28 gün Gürültülü baģlangıç Koyu renkli idrar,kusma,bulantı,sarılık

Detaylı

Prospektüs. Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır. AMPROMED Oral Çözelti Veteriner Antikoksidiyal -Vitamin

Prospektüs. Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır. AMPROMED Oral Çözelti Veteriner Antikoksidiyal -Vitamin Prospektüs Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır. AMPROMED Oral Çözelti Veteriner Antikoksidiyal -Vitamin BİLEŞİMİ Ampromed Oral Çözelti, koyu sarı-açık kahverengi renkte, berrak bir çözelti olup her ml

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Sayfa No 1 / 5 Hazırlayan İnceleyen Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Temsilcisi Başhekim 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden

Detaylı

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ?

GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? GÜNLÜK OLARAK NEDEN YETERLİ MİKTARDA KALSİYUM ALMALIYIZ? Kalsiyum bir çok kişinin bildiği gibi kemik ve dişlerin yapı, oluşum ve sürdürülmesinde temel bir gereksinimdir. Kemik erimesini azaltmada yardımcı

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ. Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic. A.Ş.

HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ. Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic. A.Ş. HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ BİRLEŞİK METAL-İŞ YAYINLARI Tünel Yolu Cd. No.2 81110 Bostancı - İstanbul Tel: (0216) 380 8590 Faks: (0216) 373 6502 Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic.

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) 1 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Nedir? Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla hayvanlardan insanlara bulaştırılan mikrobik bir hastalıktır.

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı, Hatay Sığırların Nodüler Ekzantemi - Afrika Hastalığı (LSD) Sığırların Üç Gün Hastalığı (Bovine Ephemeral

Detaylı

AB IPARD FONLARININ KULLANILABİLMESİ İÇİN TEMEL GEREKLİLİKLER,

AB IPARD FONLARININ KULLANILABİLMESİ İÇİN TEMEL GEREKLİLİKLER, AB IPARD FONLARININ KULLANILABİLMESİ İÇİN TEMEL GEREKLİLİKLER, Kırsal Kalkınma (IPARD) Programının hazırlanarak Avrupa Komisyonu tarafından onaylanması: (25 Şubat 2008 tarihinde onaylanmıştır. nun ve İl

Detaylı

TRANSFÜZYON MERKEZİ HASTALARDA KULLANILAN MİKROBİYOLOJİK TARAMA TESTLERİ TALİMATI

TRANSFÜZYON MERKEZİ HASTALARDA KULLANILAN MİKROBİYOLOJİK TARAMA TESTLERİ TALİMATI 1.AMAÇ.Hastalara ait kan örneklerinde yapılması gereken mikrobiyolojik testleri, bu testlerin çalışma yöntemlerini ve kalite kontrol gereklerini belirlemektir.. 2.KAPSAM : Bu talimat transfüzyon merkezinde

Detaylı

CROSSMATCH ELISA YÖNTEMİ

CROSSMATCH ELISA YÖNTEMİ CROSSMATCH ELISA YÖNTEMİ Uzm.Dr.Mustafa BALCI Transplantasyon İmmünolojisi ve Doku Tiplendirme Laboratuvarı Sorumlu Hekimi TRANSMED ÖZEL TIP LABORATUVARI ANKARA Humoral Alloreactivity Pre Tx Preformed

Detaylı

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL YERLEŞİMLERDEKİ NÜFUS %'Sİ... 4 EK 1.2... 6 KİŞİ BAŞI REEL GSYİH,

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 12 08 2014 Sayı 28 Genel Değerlendirme Mart 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Mart 2014 verilerinin değerlendirildiği- 28. sayısında sigortalı

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 16 09 2014 Sayı 29 Genel Değerlendirme Nisan 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2014 verilerinin değerlendirildiği- 29. sayısında sigortalı

Detaylı

REAKSİYON PRENSİPLERİ

REAKSİYON PRENSİPLERİ REAKSİYON PRENSİPLERİ Reaksiyon Bileşenleri: qpcr Master Mix (PMM) Hedef probe Mix (HPM) Zenginleştirilmiş gıda ürünleri kültüründen izole edilen DNA örneği Polimerase Chain Reaction (PCR): Son yıllarda

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

EPSTEIN-BARR VİRUS ENFEKSİYONLARI TANISINDA ELISA VE İMMUNOBLOT TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

EPSTEIN-BARR VİRUS ENFEKSİYONLARI TANISINDA ELISA VE İMMUNOBLOT TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI EPSTEIN-BARR VİRUS ENFEKSİYONLARI TANISINDA ELISA VE İMMUNOBLOT TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Nilgün Kaşifoğlu, Tercan Us, Nazmiye Ülkü Koçman, Yurdanur Akgün Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞI; İnsan ve tüm sıcak kanlı hayvanlarda Merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan, önlenebilir bulaşıcı

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 AŞILAMADA AMAÇ Aşı ile korunulabilir hastalıkları engellemek Enfeksiyon kaynaklı mortaliteyi azaltmak Enfeksiyon kaynaklı morbiditeyi azaltmak HİÇBİR AŞININ HERKES İÇİN TAMAMEN ETKİN VE GÜVENİLİR OLMASI

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji de Enzimli İmmün Deney Enzyme Immuno Assay. Dr. Dilek Çolak

Klinik Mikrobiyoloji de Enzimli İmmün Deney Enzyme Immuno Assay. Dr. Dilek Çolak Klinik Mikrobiyoloji de Enzimli İmmün Deney Enzyme Immuno Assay Dr. Dilek Çolak İmmün Yanıt C. Macrophage A. Pathogen B. B cells D. Macrophage E. Macrophage F. T cell G. B cell H. Memory B cells I. Plasma

Detaylı