V ÜNİTE V. ÜNİTE : EN UZUN YÜZYIL ( )

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "V ÜNİTE V. ÜNİTE : EN UZUN YÜZYIL (1800-1922)"

Transkript

1 V ÜNİTE V. ÜNİTE : EN UZUN YÜZYIL ( ) 1. KONU: XIX. YÜZYIL BAŞLARINDA ASYA VE AVRUPA 2. KONU: II. MAHMUT DÖNEMİ SİYASİ OLAYLARI 3. KONU: TANZİMATTAN MEŞRUTİYETE 4. KONU: OSMANLI DEVLETİ NDE ANAYASAL DÜZENE GEÇİŞ VE SİYASİ GELİŞMELER 5. KONU: XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ NDE KÜLTÜREL GELİŞMELER 6. KONU: XX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ VE SAVAŞLAR TEMEL KAVRAMLAR TANZİMAT PANSLAVİZM PANTÜRKİZM OSMANLICILIK BATICILIK KANUNUESASİ MECLİSİMEBUSAN FIRKA MİLLİYETÇİLİK 156

2 157

3 1 KONU XIX. YÜZYIL BAŞLARINDA ASYA VE AVRUPA HAZIRLANALIM Osmanlı Devleti nde XIX. yüzyılda yapılan ıslahatların amaçlarının neler olabileceğini araştırınız. 1. ASYA VE AVRUPA DAKİ DEVLETLERİN GENEL DURUMU A T L A S O K Y A N U S U PORTEKİZ İSPANYA İNGİLTERE FRANSA Balear Adl. KUZEY DENİZİ HOLLANDA Piyemonte BİRLEŞİK İSVEÇ NORVEÇ Hannover Berlin Saksonya Lüksemburg Bohemya Vestfalya Korsika Sardinya Baden Viyana İsviçre Tirol Milano Venedik Tiryeste Cenova Avola Torino Bavyera Toskana Roma Papalık Silezya Budapeşte AVUSTURYA - MACARİSTAN ADRİYATİK DENİZİ İki Sicilya Krallığı BALTIK DENİZİ PRUSYA Bosna Belgrad Hersek Varşova Dükalığı Litvanya Estonya Eflâk Bulgaristan Boğdan R U S Y A İstanbul Alman Federasyonu Sınırları Prusya Krallığı Alman Prenslikleri Osmanlı Himayesindeki Yerler Kırım Ç A R L I Ğ I AZAK DENİZİ KARADENİZ Sicilya Girit O S M A N L I D E V L E T İ Arnavutluk TİREN DENİZİ Yunanistan FAS Cezayir A K D E N İ Z Tunus Kıbrıs Km 1815 Yılında Avrupa nın Siyasi Durumu XIX. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti nin çağdaşı olan İngiltere, Fransa, Rusya, İspanya, Hollanda ve Avusturya dünya politikalarına yön veren devletler durumundaydı. XIX. yüzyılda milliyetçilik ve liberalizm, Avrupa nın siyasi ve sosyal gelişimini yönlendirdi. Bu yüzyılda Avrupa da liberalizmin etkisi eşitlikte değil özgürlükte görüldü. Hükümdarların izledikleri mutlakiyetçilik zayıfladı ve Avrupa ülkelerinde demokrasi anlayışı güçlendi. XIX. yüzyılın ikinci yarısında siyasi birliğini sağlayan İtalya ve Almanya, Avrupa devletler sahnesine katıldı. XIX. yüzyılda Avrupa devletlerinde demokrasi anlayışının güçlenmesini sağlayan etkenler neler olabilir 158

4 XIX. yüzyılda dünya politikalarına yön veren devletlerin genel politikaları; İngiltere Kralı IV. George İngiltere de aralıklarla açılıp kapanan parlamento, yeniden açılmış ve 1689 da insan hakları bildirisi kabul edilmişti. XIX. yüzyılın en güçlü devleti olan İngiltere, büyük bir sömürge imparatorluğu kurmasına rağmen Fransa ile birlikte milliyetçilik düşüncesine sempati ile bakmaktaydı. Çok uluslu devletlerin parçalanmasının sömürgelerindeki hâkimiyetine hizmet edeceğini düşünüyordu. Fransa, sömürgecilikte İngiltere kadar başarılı bir sonuç alamamasına rağmen gücünü koruyor ve özellikle Osmanlı topraklarına yönelmek amacıyla ittifaklara giriyordu ihtilali sonrasında Fransa da ikinci cumhuriyet ilan edilmiş ve herkese oy verme hakkı tanınmıştı. Fransa Kralı XVIII. Louis Philippe Avusturya Başbakanı Metternich Avusturya, Osmanlı Devleti gibi çok uluslu bir yapı taşıdığından Fransız İhtilali nin sonuçlarını bir tehdit olarak görüyordu. Orta Avrupa nın en etkin gücü olan Avusturya ile Rusya arasında Balkan toprakları üzerinde üstünlük mücadelesi başladı. Yine XIX. yüzyılın ikinci yarısında Avusturya, Alman birliğinin sağlanmasında Prusya ile mücadeleye girişti. XVIII. yüzyılda Rusya, sıcak denizlere ulaşmak için bir yandan Osmanlı Devleti üzerindeki politikalarına ağırlık verirken diğer yandan da Orta Asya ya doğru Türk-İslam ülkelerine yayılma politikasını hızlandırdı. Bu yüzyılda Orta Asya da Yaka Türkmenleri, Yamud ve İmralı gibi Türkmen boyları ile bir araya gelerek güç birliği yapmışlardı. Akdeniz çevresinde yetiştirilen pamuğun İngiltere ve Fransa nın kullanımında olduğunu gören Rusya, Orta Asya pamuğunu ele geçirmek ve sömürgeler kurmak için işgallere başladı. XIX. yüzyılın ikinci yarısında Rus ilerleyişi Orta Asya ya yayıldı. Kuşid Han ın başında bulunduğu Türkmenler, 1879 da Rusları ağır bir yenilgiye uğrattılar ancak bu başarı uzun sürmedi. Sonunda Çarlık Rusya sının egemenliğine Rus Çarı I. Alexander girmek zorunda kaldılar (1884). Türkmenlere uygulanan Rus baskıları Sovyetler Birliği döneminde de devam etti. Bu dönemde Türkmenistan Sovyet Rusya ya bağlandı yılında Rusya nın dağılması üzerine bağımsızlığını ilan ederek Türkmenistan Cumhuriyeti adını aldılar. Osmanlı Padişahı II. Mahmut Osmanlı Devleti, XVIII. yüzyıldan itibaren iç ve dış meselelerini kendi başına çözemiyordu. XIX. yüzyılda daha da belirgenleşen bu durum Osmanlı Devleti nin Avrupa devletleri ile çeşitli ittifaklar kurmasına neden olmuştur. Siyasi, sosyal ve ekonomik alanlarda büyük sıkıntılar yaşanmasına rağmen Osmanlı Devleti nin sınırları kuzeyde, Kırım a; güneyde, Kuzey Afrika nın tamamına; doğuda, İran a ve Arap Yarımadası nın tamamına; batıda ise Balkan Yarımadası na kadar uzanıyordu. Denizlerde Kıbrıs, Girit, Rodos ve On iki Ada Osmanlı nın elindeydi. Osmanlı toprakları Sanayi İnkılabı nın ardından hızlanan sömürgecilik faaliyetleriyle başta İngiltere olmak üzere bütün Avrupa devletlerinin iştahını kabartıyordu. XIX. yüzyıl başlarındaki Osmanlı Devleti ni yukarıda adı geçen Avrupa devletleriyle siyasi ve ekonomik özellikleri açısından karşılaştırınız. 159

5 2. II. MAHMUT DÖNEMİ ISLAHATLARI II. MAHMUT II. Mahmut a ait yukarıdaki görsellere bakarak XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti nde yapılan ıslahatların niteliği hakkında neler söyleyebilirsiniz a. Senediittifak (1808) II. Mahmut, kendisini tahta çıkaran Rusçuk âyanı Alemdar Mustafa Paşa yı sadrazam yapmıştı. Anadolu ve Rumeli deki âyanların hayli güçlendiğini ve başına buyruk hareket ettiğini düşünen II. Mahmut, bu duruma son vermek istedi. Alemdar ın aracılığı ile âyanlarla görüşülerek Senediittifak imzalandı (1808). Bu belge ile ilk kez padişahın mutlak otoritesi sınırlandırılmış, âyanların hakları ve varlığı tanınmıştır. Senediittifak ın imzalanmasında rol oynayan Alemdar Mustafa Paşa, kısa bir süre sonra Sekbanıcedit ocağına tepki gösteren yeniçerilerin isyanı sonucu öldürüldü. Âyanların gittikçe güçlenmesinden rahatsız olan II. Mahmut, âyanları ortadan kaldırarak merkez üzerindeki baskılarını yıkmaya çalıştı. SENEDİİTTİFAK (1808) Osmanlı padişahı II. Mahmut un âyanlarla yaptığı antlaşmadır. Padişahın otoritesi devletin temel dayanağıdır. Reayaya karşı haksızlık ve zulüm yapanlar, devlete bildirilerek bu durumun önlenmesine çalışılacaktır. Âyanların varlığı ve devletle âyanların birbirine güven duyması şarttır. Âyanlar, devletin eyaletlerden asker almasına karşı gelmeyecektir. Toplanacak olan tüm askerî güçler devletin askeri olacaktır. Âyanların bulunduğu yerlerde hazine gelirlerinin, devletin koyduğu kanun ve hükümlere göre âyanlar tarafından toplanması sağlanacaktır. Âyanlık haklarının babadan oğula geçmesi kabul edilecektir. Padişah ağır vergiler koymayacak, eşit ve adaletli vergi alacaktır. Sadrazama saygı gösterilecek ve emirlerine uyulacaktır. Âyanlar da devlet adamları gibi antlaşmaya uyacak, uymayanlara karşı padişahla birlikte hareket edeceklerdir. İstanbul daki yeniçeri ve diğer ocaklarda isyan çıktığında âyanlar emir beklemeksizin İstanbul a gelerek isyanı önleyeceklerdir. Senediittifak ı padişah yetkileri açısından değerlendiriniz. Babası Annesi : I. Abdülhamit : Nakşidil Valide Sultan Doğumu : 1785 Vefatı : 1839 Saltanatı : Amcası III. Selim in eğitimine büyük önem vererek yetiştirdiği II. Mahmut, cesur, temkinli, sabırlı ve azimliydi; edebiyat, müzik, yazı ve topçuluk alanlarında iyi bir eğitim almıştı. Müziğe karşı özel ilgi duyan, tambur ve ney çalan büyük bir bestekârdı. Günümüze yirmi altı adet bestesi ulaşmıştır. Şiire olan merakıyla da bilinen II. Mahmut Adli mahlasıyla şiirler yazmıştı. Usta bir sedefkâr ve hattattı. Ava ve spora meraklı olan II. Mahmut; okçuluk, tüfek atma, güreş, binicilik gibi sporlarla yakından ilgilenmiştir. Eğitim ve öğretimi en üst seviyeye çıkarmak için Avrupa dan hocalar getirtti. İlk defa Avrupa devletlerine eğitim için öğrenci gönderildi. Kendi portresini yaptırarak devlet dairelerine astırdı. Halk arasında dolaşmayı ve onların dertlerini dinlemeyi gerekli gören II. Mahmut, yaptığı ıslahatlarla Osmanlı Devleti ni ileri bir ülke yapmaya çalıştı. Ülkenin kalkınmasının eğitim ve teknoloji ile gerçekleşeceğini anlayan bir padişahtı. Yaptırdığı ilim,sanat eserleri, hayır kurumları ve sosyal müesseseleri ile de ülkeyi imar etti. 160

6 b. Yönetim Alanında Yapılan Islahatlar Osmanlı Devleti nde XIX. yüzyıla kadar devlet yönetiminde yapılmak istenen yenilikler, yeniçeriler ve ulema tarafından hoş karşılanmadığı için başarıya ulaşamamıştı. II. Mahmut, yeni kurumlar kurarak batı tarzı hükûmet anlayışını yerleştirmek için aşağıdaki düzenlemeleri yapmıştır. Merkez teşkilatında yapılan düzenlemelerle ilgili aşağıdaki tabloda boş bırakılan bölüme günümüzdeki karşılıkları yazınız. MERKEZ TEŞKİLATINDAKİ DÜZENLEMELER ESKİ DÜZEN YENİ DÜZENLEME GÜNÜMÜZDEK İ KARŞILIKLARI Divanıhümayun Sadrazamlık Reisülküttab Sadaret Kethüdası Darphane Hazinesi, Hazineiamire Vakıflar Şeyhülislamlık Nazırlıklar Başvekâlet Hariciye Nezareti Dâhiliye Nezareti Maliye Nezareti Evkafıhümayun Nezareti Babımeşihat Dairesi II. Mahmut döneminde yapılan diğer İstanbul a Vize Uygulaması ıslahatlar; Sultan II. Mahmut Anadolu dan İstanbul a Devlet memurları iç işleri ve dış işleri olarak gelecek olan kişiler için Mürur Tezkeresi ikiye ayrıldı. Memurlara pantolon ceket ve fes giyme (geçiş belgesi) alma zorunluluğu getirdi. Buna zorunluluğu getirildi ve memurlar maaşa bağlandı. göre, Anadolu ve Rumeli deki kent yöneticileri İstanbul'a gitmek isteyenler hakkında soruşturma Köy ve mahallelerde muhtarlıklar oluşturuldu. yaptıktan sonra dâhilî pasaport da diyebileceğimiz Karantina ve posta teşkilatı kuruldu. geçiş belgesini ve İstanbul a girebilmek için gerekli Askerî amaçlı ilk nüfus sayımı yapıldı. onayı veriyorlardı. Ancak iş bununla bitmiyordu. Yurt dışına çıkışlarda pasaport uygulaması İstanbul a gelenlere, iş buluncaya kadar, kentte başlatıldı. hatırlı bir kişinin kendilerine kefil olması zorunluluğu Takvimivakayi adlı ilk resmî gazete yayımlandı. da getirilmişti. Popüler Tarih, Haziran 2001, s. 18 Devletin kişilerin mallarına el koyma II. Mahmut un İstanbul a yapılan göçler için (müsadere) usulüne son verildi. aldığı önlemlerin sebepleri neler olabilir c. Askerî Alanda Yapılan Islahatlar II. Mahmut, idari alanda yaptığı yeniliklerin yanında devletin gelişiminin önündeki en büyük engeli oluşturan Yeniçeri Ocağı nı ve askerî yapıyı da düzenleyecek Batı tarzı ıslahatlar yaptı. Osmanlı Devleti nin ıslahat çabaları sırasında askerî alanda yapılan ıslahatlara öncelik vermesinin sebepleri neler olabilir Padişah II. Mahmut, Şeyhülislam Tahir Efendi ve Yeniçeri Ağası Celalettin Ağa nın Bir Divan Toplantısında Yeniçeri Ocağı nın Kaldırılış Süreci Hakkında Yaptıkları Görüşme: II. Mahmut: Devletlere, imparatorlara hâkim olan atalarımızın arkasındaki en büyük güç olan yeniçeriler, artık zaptedilemez duruma gelmiştir. Atalarım I. Abdülhamit ve III. Selim dönemi Avusturya ve Rus Savaşlarında başarısız olan yeniçeriler her yapılana kazan kaldırıp isyan ederler. Sekbanıcedit ocağını kurdum, yeniçeriler ayaklandı. Eşkinci ocağını kurdum, yeniçeriler yine ayaklandı. Talim terbiye istemezlermiş. Onun için bu ocak da kapatıldı. Halk da bu ayaklanmalardan bıktı ben de... Tahir Efendi: Bu durumda ne yapmak gerekir ki sultanım II. Mahmut: Devleti Ali Osman a verdikleri zarar sona ermeli, tez bir fetva yazın ki bu ocağı kaldırıp yerine yeni bir ordu kuralım. Celalettin Ağa: Ferman padişahımızındır. II. Mahmut: Yunan isyanı ile başa çıkamayan, her an çıkabilecek bir Rus savaşında ne yapacağı belli olmayan bir ordu ile yola çıkamam. Tahir Efendi: Yeni bir ocak kurulmasının lüzumuna dair fetva hazırdır sultanım! 161

7 II. Mahmut: Tez elden hazırlıklara başlansın! (Birkaç gün sonra ) Celalettin Ağa: Emrettiğiniz gibi yeni askerlere Avrupa tarzında üniforma giydirilip talime başlandı sultanım! Ancak üçüncü gün sonunda yeniçeriler kazan kaldırıp yeniden ayaklandılar. Şimdi ne yapalım II. Mahmut: Sancakışerif i Sultanahmet Meydanı na dikin. Vatanını seven her İstanbullu sancak altında toplansın. Tophane den bataryalar getirilsin. (15 Haziran 1826 günü İstanbul ) O gün, Osmanlı tarihinde olmayan bir şey olmuş, kadınlar bile sokağa dökülmüştü. Yeniçeri Ocağı dışındaki tüm ocaklar sultana bağlılıklarını bildirmiş, tüm İstanbul ve ulema Sancakışerif in altında toplanmıştı. Topçu zabiti Karacehennem İbrahim, yeniçeri kışlalarını top ateşine tutmuş akşam olduğunda 465 yıllık ocaktan geriye hiçbir şey kalmamıştı. II. Mahmut: Bu Vakayıhayriye ile önümüzdeki en büyük engel kalkmış oldu. Tez elden yeni ordu donatılsın, sayıları artırılsın ve adı da Asakirimansureimuhammediye olsun! Yazarlar tarafından düzenlenmiştir. Metinden yola çıkarak II. Mahmut un askerî alanda yaptığı yenilikleri aşağıdaki tabloya yazınız. d. Eğitim ve Kültür Alanında Yapılan Islahatlar XIX. yüzyıl başlarında Osmanlı nın eğitim sistemi çağın ihtiyaçlarını karşılayamaz duruma gelmişti. II. Mahmut, açtığı okullar ve yaptığı ıslahatlarla bu durumu düzeltmek istedi. Medrese eğitiminin yanında yeni anlayışla eğitim yapan okulların açılmasına öncelik verdi. İstanbul da kız ve erkek çocuklarına ilköğretim zorunlu hâle getirildi. İşlevini kaybeden Enderun un yerine Devlet Adamı yetiştirmek amacıyla Mektebimaarifiadliye açıldı. Tercüme odaları kuruldu. İlk defa yurt dışına öğrenci gönderildi. Mektebi Tıbbiye (Tıp Fakültesi) açıldı. Mektebi Harbiye (Harp Okulu) açıldı. Mızıkayıhümayun (Bando ve Mızıka Okulu) açıldı. Mektebiulumuedebiye ve Rüştiye adlı orta dereceli okullar açıldı. II. Mahmut devrinde açılan okulların Osmanlı eğitim sistemine hangi yenilikleri getirdiği söylenebilir e. Ekonomi Alanında Yapılan Islahatlar II. Mahmut, ekonomi alanında da birtakım yeni uygulamalar başlattı. Ticaret nezareti kurularak tarım ve ticaret işleri düzene sokuldu. Ayrıca açtığı imalathane ve fabrikalarla ülke sanayisini canlandırmak istedi. Yerli malı kullanımı teşvik edildi. Ordunun fes ihtiyacını karşılamak için feshane kuruldu. Bakırköy de bez fabrikası açıldı. Osmanlı tüccarlarının Avrupalı tüccarlarla rekabet edebilmeleri için gümrük vergilerinde kolaylık sağlandı. Avrupalı tüccarların Osmanlı tüccarlarından daha az gümrük vergisi ödemelerinin hukuki dayanağı nedir II. Mahmut döneminde yapılan ıslahatları aşağıdaki tabloda uygun yerlere yazınız. Askerî Alanda Yapılan Islahatlar Yönetim ve İdari Alanda yapılan Islahatlar Ekonomi Alanında Yapılan Islahatlar Eğitim Alanında Yapılan Islahatlar 162

8 2 KONU II. MAHMUT DÖNEMİ SİYASİ OLAYLARI HAZIRLANALIM Fransız İhtilali'nin yaygınlaştırdığı özgürlük ve milliyetçilik kavramlarından neler anladığınızı ifade ediniz. Fransız İhtilali, Osmanlı Devleti'ni nasıl etkilemiş olabilir Araştırınız. 1. MİLLİYETÇİLİK HAREKETLERİ VE İSYANLAR Rus çarı I. Alexander Devletimizin çıkarları gereği Ortodoksları korumalıyım. Hatta Osmanlı yönetiminden kurtarmalıyım. İngiltere Başbakanı Gladstone Bizim başlangıçtan beri savunageldiğimiz Osmanlı Devleti'ne bağlı Hristiyan ulusların bekasıdır. Avusturya başbakanı Metternich Rusya nın Balkan Slavlarını kışkırtması Avusturya sınırları içinde yaşayan Slavları da etkilemektedir. Bu kabul edilemez. Doğmakta olan Sırbistan, Rusya ile Avusturya arasında bir oyuncaktan başka bir şey değildir. Böyle olmaktansa Sırbistan ın Osmanlı da kalması daha hayırlıdır. Devlet adamı ve tarihçi Ahmet Cevdet Paşa İstanbul'daki Fransızlar cumhuriyet sembolü olarak kokart takıyorlardı. Özgürlük ağacı etrafında şenlik yapıyorlardı. Dünya bunlardan kuşkulanıyor ama biz soğukkanlı, kendimizden emin bir durumda aldırış bile etmiyorduk. Çünkü devrimin ortaya attığı düşüncelerin anlamını ve doğuracağı tehlikeyi bilmiyor, göremiyorduk. Hâlbuki bu düşünceler Avrupa ile beraber bizi de temelimizden sarsarak yıkılmamızı hızlandıracaktı II. Mahmut un çağdaşı olan Avrupalı yöneticilerin Osmanlı Devleti ndeki azınlıkların durumları ve isyanlarına bakış açılarını yorumlayınız. Ahmet Cevdet Paşa'nın yukarıdaki açıklamalarını inceleyerek Osmanlı Devleti'nin Fransız İhtilali karşısındaki tutumunu açıklayınız. 163

9 Osmanlı Devleti, Fransız İhtilali ni, Fransa nın iç sorunu olarak değerlendirmiş hatta bu rejimi tanıyarak Fransa ile iyi ilişkilerini sürdürmüştü. Osmanlı Devleti Batılılaşma girişimleri esnasında Fransız İhtilali ile ortaya çıkan milliyetçilik ve özgürlük düşüncelerinden etkilenmeye başladı. Rusya sıcak denizlere Balkanlar üzerinden inebilmek için milliyetçilik fikirlerini kullanarak Osmanlı ya bağlı Balkan uluslarını kışkırtıp Osmanlı dan ayırmak ve daha sonra kendi etkisine alarak (parçala, böl, yönet) Akdeniz e inmek istiyordu. Rusya'nın bilgi notunda açıklanan Panslavizm politikası ve Avrupa devletleri ile arasındaki sömürgeciliğin hızlanması Osmanlı topraklarında aşağıdaki milliyetçilik isyanlarını beraberinde getirdi. a. Sırp İsyanı Fatih döneminde Osmanlı Devleti'ne bağlanan Sırplar dil, din ve kültür serbestliğine sahip olarak yaşamışlardır. Osmanlı Devleti'nin Avusturya ile olan BİLGİ NOTU savaşlarında çoğu kez savaş alanı hâline gelen Panslavizm: Rusya nın Slav asıllı Sırbistan, Avusturya ve Rus casusları vasıtası ile bütün halkları kendi yönetimi altında milliyetçilik ve bağımsızlık konusunda kışkırtılıyorlardı. Fransız İhtilali'nin yaygınlaştırdığı milliyetçilik akımının etkisi ve Rusların kışkırtmaları ile ilk isyan Sırbistan'da çıktı. Sırp isyanının nedenleri şu şekilde sıralanabilir: Milliyetçilik ve özgürlük prensiplerinin Sırplar üzerindeki etkisi, Sırbistan'ın savaş alanı olması, Avusturya ve Rusya'nın Sırpları kışkırtmaları, Bölgedeki yeniçerilerin halka kötü davranmaları. Sırbistan'da ilk ayaklanma, 1804 te Kara Yorgi toplayarak dünya Slav birliğini sağlama amacını ifade eder. Rusya XIX. yüzyılda Panslavizm politikası ile büyük çoğunluğu Osmanlı'nın Balkan topraklarında yaşayan Ortodoks ve Slav toplulukları kışkırtmış ve Osmanlı Devleti'ne karşı isyanlar çıkmasına yol açmıştır. (Slav toplulukları; Rus, Sırp, Hırvat, Sloven, Karadağlı, Leh, Çek, Ukrayna ve Bulgarlar.) Bulgarlar Türk boylarından olduğu hâlde asimile oldukları için kendilerini Slav olarak ifade etmişlerdir. önderliğinde çıktı ve aralıklarla 1878 e kadar sürdü. Bu süreç içinde Sırplar Bükreş Antlaşması (1812) ile bazı ayrıcalıklar elde etti. Böylece milliyetçilik hareketleri sonucunda imtiyaz elde eden ilk toplum Sırplar olmuştur. Bu gelişmelerin diğer Balkan topluluklarını da cesaretlendirmesi yeni isyanlara neden oldu. Sırplar, Edirne Antlaşması (1829) ile özerklik kazandılar ve Berlin Antlaşması (1878) ile de tam bağımsız oldular. Bütün bu gelişmelerde ve yapılan savaşlarda Rusya, Sırbistan'ın yanında yer alarak antlaşmalara Sırbistan lehine maddeler koyduran devlet oldu. Fransız İhtilali ile ortaya çıkan milliyetçilik akımı Osmanlı dan başka hangi devletlere de etki etmiştir Tartışınız. b. Yunan İsyanı (Megali İdea): Azınlıklar içerisinde en ayrıcalıklı yere sahip olanlar Rumlardı. Fatih döneminden itibaren Osmanlı Devleti'ne bağlanan Rumlar dil ve dinlerinde serbesttiler. Osmanlı Devleti yabancı dil bilen Rumları tercümanlık gibi devlet hizmetlerinde görevlendiriyordu. Avrupa devletleri Rumları Rönesans ile tanıdıkları eski Yunan uygarlığının torunları olarak görüyor ve Helen Çocukları nitelemesini yapıp onlara sempati ile bakıyorlardı. Avrupa'da yaratılan bu Yunan hayranlığı Osmanlı Devleti'ni olumsuz etkiledi. Fransız İhtilali'nin etkisi ile Sırplardan sonra ikinci ayaklanma da Rumlar tarafından çıkarıldı. Rum isyanının nedenleri ise: Fransız İhtilali'nin getirdiği milliyetçilik akımı, Ruslar ve Yunanlıların eski Bizans İmparatorluğu'nu yeniden kurmak istemeleri (megali idea), Avrupa devletlerinin kışkırtmaları, Rum aydınlarının çalışmaları, Rus çarı tarafından kurdurulan Filikieterya (1894'te Etnikieterya olarak değiştirilmiştir.)cemiyetinin çalışmaları, Fener Rum Patrikhanesi'nin Rumları isyana teşvik etmesi, Yanya valisi Tepedelenli Ali Paşa'nın isyanıdır. Tepedelenli Ali Paşa nın isyanından Rumlar nasıl yararlanmış olabilirler Rusların yardımıyla Rumlar ilk isyanı 1820'de Eflâk'ta başlattılar. Bu isyan başarılı olmayınca 1821'de Mora'da yeniden isyan ettiler. Birçok yerde kiliseler silah depoları hâline getirildi. Mora daki Müslüman halk isyancılar tarafından katledildi. Osmanlı Devleti'nin isyanı bastırma çabaları Avrupa devletlerinin tepkisini çekti. Avrupa'nın birçok yerinden Rumlara yardım için gönüllüler geldi. 164

10 Yunan isyanını kendi çabaları ile bastıramayan II. Mahmut, Mısır valisi Mehmet Ali Paşa'dan yardım istedi. Girit ve Mora valiliklerinin kendisine verilmesi karşılığında Mehmet Ali Paşa yardım isteğini kabul etti. Oğlu İbrahim Paşa komutasındaki donanma Mora'ya gelerek isyanı bastırdı. Fakat Yunan sorunu bitmedi. İngiliz şairi Lord Byron dahi 1823'te Rumları desteklemek için Yunanistan'a geldi. Şiirleriyle ve yazılarıyla Yunanlıların sevgi ve sempatisini kazandı. Don Juan adlı eserinde İngiltere, Rusya ve Osmanlı Devleti'ndeki soyluların yaşamını anlatan şair, ateşli bir hastalığa yakalanarak savaşa katılamadan öldü (1824). Lord Byron Ünlü şairimiz Yahya Kemal aşağıdaki şiirinde Balkanların Osmanlı nın elinden çıkmasından yıllar sonra Lord Byron'a da atıfta bulunarak hüzünle şöyle bahseder: Balkan şehirlerinde geçerken çocukluğum; Her lahza bir alev gibi hasretti duyduğum. Kalbimde vardı 'Byron'u bedbaht eden melal! Gezdim o yaşta dağları, hülyam içinde lal... Aldım Rakofça kırlarının hür havasını, Duydum akıncı cedlerimin ihtirasını, Her yaz, şimale doğru asırlarca bir koşu... Bağrımda bir akis gibi kalmış uğultulu. Mağlupken ordu, yaslı dururken bütün vatan, Rüyama girdi her gece bir fatihane zan. Y. Kemal BEYATLI Yahya Kemal Beyatlı Avrupalı sanatçıların Yunan isyanına destek vermelerinin nedenleri neler olabilir Yahya Kemal in şiirinden yola çıkarak Balkan topraklarının kaybedilişinin Türk toplumu üzerindeki etkileri hakkında neler söylenebilir İngiltere, Fransa, Rusya kendi çıkarlarını dikkate alarak Osmanlı Devleti'nden Yunanistan'a özerklik verilmesini istediler. Osmanlı Devleti bu isteği kendi iç işlerine karışmak olarak değerlendirip kabul etmedi. İngiltere, Fransa ve Rusya isteklerini zorla kabul ettirebilmek için Osmanlı Devleti ne savaş açtılar. 1827'de Navarin'deki Osmanlı donanmasını yaktılar. Osmanlı Devleti bu devletlerden zararın karşılanmasını istediyse de vermediler. Hatta Rusya bu isteğe savaşla karşılık verdi. Osmanlı Devleti Yeniçeri Ocağı' nı kaldırmış, yerine yeni bir ordu kurmuştu. Ama kurulan bu ordu savaşa hazır değildi. Donanması da Navarin'de yakılmıştı. Bu durumdan faydalanan Rusya batıda Edirne'yi, doğuda da Kars ve Erzurum'u işgal edip Trabzon'a doğru ilerledi. Prusya'nın aracılığı ile zor durumda kalan Osmanlı Devleti, Ruslarla 1829'da Edirne Antlaşması'nı imzaladı. Bu anlaşmaya göre: Yunanistan bağımsız olacaktı. Prut Nehri Osmanlı-Rusya arasında sınır olacak ve Rus ticaret gemileri Boğazlardan serbestçe geçecekti. Eflâk, Boğdan ve Sırbistan özerk hâle getirilecekti. Osmanlı Devleti, Rusya ya savaş tazminatı ödeyecekti. Navarin Baskını nı Gösteren Tablo 165

11 Yunanistan Osmanlı dan bağımsızlık kazanan ilk azınlıktır. Bu durum Osmanlı egemenliğindeki diğer azınlıklara örnek oldu. Eflâk, Boğdan ve Sırbistan'a tanınan özerklik Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki egemenliğinin kaybolmasına yol açtı. Bu şartların yer aldığı Edirne Antlaşması, Küçük Kaynarca Antlaşması'ndan sonra imzalanan en ağır şartlı antlaşmadır. Ayrıca Mora'nın elden çıkması, Osmanlı Devleti'nde Mehmet Ali Paşa sorununu çıkardı. BİLGİ NOTU Donanma Baskınları Osmanlı donanması tarihte dört kez yakılmıştır. İnebahtı Baskını - Haçlılar (1571) Çeşme Baskını - Rusya (1770) Navarin Baskını - Rusya,İngiltere ve Fransa (1827) Sinop Baskını - Rusya (1853) Yunan isyanı sonra çıkmasına rağmen Yunanlıların Sırplardan önce başarılı olmasının nedenleri neler olabilir OSMANLI DEVLETİ NDE MİLLİYETÇİLİK HAREKETLERİ VE İSYANLAR Avrupa Devletlerinde Sömürgeciliğin Gelişimi SÜREÇ Balkanlarda Osmanlı - Rus, Avusturya Savaşları ve İstikrarsızlık 1789 Fransız İhtilali ve Milliyetçilik Akımı Avrupa Devletleri ve Rusya nın Kışkırtmaları Osmanl ı Devleti nde Azınlık Ayaklanmaları SONUÇ Azınlıklar ( ) Sırbistan ın Özerkliği ( ) Yunanistan ın Bağımsızlığı ( ) Sırbistan ın Bağımsızlığı ( ) Karadağ ın Bağımsızlığı ( ) Bulgaristan ın Bağımsızlığı ( ) Romanya nın Bağımsızlığı Bağımsızlık Aşamaları A BükreşAntlaşması B Edirne Antlaşması C Berlin Antlaşması D. II. Meşrutiyet ve 31 Mart Olayı Yukarıdaki tabloda adı verilen azınlıklarla bağımsızlık aşamalarını eşleştiriniz. Osmanlı Devleti nde çıkan azınlık ayaklanmalarının nedenleri nelerdir Pontus İddiaları ve Gerçeği Selanik'te Sözde Soykırım Anıtı-AA Yunanistan'ın Selanik kentindeki Kordelyu Belediyesi tarafından bir sözde Pontus Rum soykırım anıtı açıldı. Atina Haber Ajansı'nın (ANA) haberine göre, Elefteriyu Kordelyu Meydanı' ndaki Aya Yorgi Kilisesi'nin karşısına dikilen, kucağında bir çocuk taşıyan bronzdan yapılmış kadın heykelinden oluşan anıtın dün akşamüstü yapılan açılış törenine Kordelyu Belediye Başkanı, Selanik valisi, spordan sorumlu Bakan Yardımcısı ile muhalefet milletvekilleri ve Pontus dernekleri temsilcileri katıldı. Selanik'te daha önce de 7 Mayıs'ta kent merkezindeki Ayasofya Meydanı'na bir sözde Pontus Rum soykırımı anıtı dikilmişti. Yunanistan parlamentosu, 1994 yılında aldığı bir kararla 19 Mayıs gününü Sözde Pontus Rum soykırımını anma günü ilan etmişti Tarihli Bir Gazete Haberi Yukarıdaki haberden de anlaşıldığı gibi Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcı olan 19 Mayıs gününü sözde Pontus Rum Soykırım Anma Günü ilan eden Yunanistan'ın Türkiye toprakları üzerindeki emelleri devam etmektedir. Şimdi bu meselenin aslını tarihî gerçekler ışığında öğrenelim: 166

12 Pontus, eski Grek ve Latin kaynaklarında Karadeniz'e verilen isimdir. Ancak bölgenin dönem dönem sınırları değişmiştir. Bazen Yeşilırmak, Kızılırmak ve Kelkit Havzası için söylenirken bazen de Kafkasya'dan başlayarak Sinop'u içine alan bölge için söylenmiştir. Bu bölgenin yaşadığı tarihî süreç şu şekilde gelişmiştir. Karadeniz kıyılarında öncelikle Fenike kolonileri bulunuyordu. Fenikelilerden sonra bölgede İyon ve Grek kolonileri kuruldu. Bu dönemde burası için Pontus Euxinos adı kullanılıyordu. Araştırma sonuçlarına göre Pontus, Grekçe'de deniz anlamına gelirken Euxinos ise Pers diline göre karanlık anlamına geliyordu. Zaten Türkler de daha sonra bu adlandırmadan etkilenerek bölgeye Karadeniz adını vermişlerdi. İran'da Perslerden önce Med adı verilen bir devlet hâkimdi. Medler MÖ 625'te Anadolu'da ele geçirdikleri bölgeleri bir eyalet hâline getirdiler ve bölgeye de Kapadokya dediler. Daha sora Persler İran'a egemen olup bu bölgeyi de ele geçirdiler. MÖ 520 yılında Doğu Karadeniz Bölgesi'ni Kapadokya Satraplığından ayırarak kıyı eyaleti anlamında Pont Satraplığı adını verdiler. Bu eyaletin sınırları Doğu Karadeniz ile Kızılırmak yayı içinde kalan bölgeyi kapsıyordu. Pont Satraplığı içinde yaşayan halka gelince, yerli halktan kalan yazılı belge olmadığı için kesin bir şey söylemek zor olacaktır. Ancak araştırmalar bu bölgenin tarih boyunca çeşitli ulusların gelip yerleştiği bir yer olduğunu göstermektedir. Bölgedeki kişi veya yer adları bunun göstergesidir. Bu isimlerin Grek ya da Rumlarla ilgisi yoktur. Doğu Karadeniz coğrafyasından ilk kurulan devlet ise Pers Satrapının oğlu Mithridates (Mitridad)'ın kurduğu Pont krallığıdır (MÖ 298). Bu krallık yaşadığı dönemde çok güçlenerek Roma İmparatorluğu ile rekabet edecek güce ulaşmıştır. MÖ 66'da Roma orduları komutanı Pompe tarafından alınarak Roma topraklarına katıldı. Pont krallığı direniş gösterdi ise de MÖ 63'te tamamen yıkıldı. Bu bölge Roma İmparatorluğu ikiye bölününce Doğu Roma sınırları içinde kaldı. Ancak bölgede Venedik ve Ceneviz kolonileri de vardı. Dördüncü Haçlı Seferi sırasında Latinler İstanbul'u kuşatıp işgal edince buradan kaçan Bizans imparatorluk ailesinden Aleksios Komnenos Trabzon'a gelerek Trabzon devletini kurdu ( ). Sınırlarını Karadeniz Ereğli'sinden Batum'a kadar genişletti. Yeni kurulan bu devletin tarihteki Pontus devleti ile hiçbir bağı olmamıştır. Trabzon çeşitli Türk devletleri ve beylikleri tarafından ele geçirilmek istendiyse de başarı sağlanamadı. Trabzon 1080 yılından itibaren Kıpçak Türkleri nin ve daha sonra ise Moğolların baskısından kaçarak buraya gelen Türkmenlerin sayesinde büyük ölçüde Türkleşti yılında Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon'u ele geçirmesiyle bölgede Bizans'ın son kalıntıları da ortadan kaldırılmış oldu. Fatih, Karamanoğulları halkının bir kısmını bölgeye yerleştirdi. İran üzerinden Anadolu'ya giren Türkmenlerin büyük çoğunluğu da bölgeye gelince Türk nüfus Ortodoks nüfusa göre çoğunluk oldu. Bölgede yaşayan Ortodokslar, Osmanlı Devleti'nde hoşgörü ve millet anlayışı içinde her türlü haklara sahip olarak yaşamaya devam ettiler. Bu halkın konuştuğu dil hiçbir zaman Yunanca olmadı yıllarında bölgeye gelen Latin gezginler burada konuşulan dilin farklılığını anlatmak için Trabzon dili veya Trabzon Yunancası ifadesini kullanmışlardır. Bu yönüyle de Trabzon devletini bir Rum devleti saymak tarihsel gerçeklerle bağdaşmaz. Tüm bu açıklamalardan anlaşılacağı gibi Doğu Karadeniz Bölgesi'nin tarihî, siyasi ve nüfus yapısı bakımından Yunanistan ile bir ilgisi yoktur. Böyle olmasına rağmen ilk Pont devleti ile 1204'teki Trabzon krallığı tarihini birbirine karıştırıp bağlayarak tarih içinde bölgenin kendi toprakları olduğunu ifade etmişlerdir. Bu amaçla XX. yüzyıl başlarında Doğu Karadeniz kıyılarında bir Pontus Rum devleti kurma hayalini gütmüşlerdir. 1. Yunanistan ın sözde Pontus Rum iddiaları ile ulaşmak istediği amacı nediraçıklayınız. 2. Doğu Karadeniz Bölgesi nin nüfus yapısı nasıl oluşmuştur Yunanistan'ın Anadolu'da Yayılmacı Emelleri İngiltere, Fransa ve Rusya nın desteğini alan Yunanistan; eski Bizans İmparatorluğu'nu canlandırmak ve büyük Yunanistan'ı kurmak için Osmanlı Devleti'nden Kıbrıs, Girit, Batı Anadolu, Ege Adaları, İstanbul ve Doğu Karadeniz Bölgesi'ni almak istiyordu. Megali İdea (Büyük Hedef) adını koyduğu bu amacını gerçekleştirmek için Osmanlı Devleti'nin güçsüzlüğünden faydalanarak Osmanlı topraklarını işgale başladı. Yunanistan'ın bu çabalarını üç döneme ayırmak mümkündür. I. Dünya Savaşı Öncesi, I. Dünya Savaşı Yılları ve I. Dünya Savaşı Sonrası. I. Dünya Savaşı Öncesi: Yunanistan ın Pontus devleti kurmak için Doğu Karadeniz Bölgesi'nde çalışmalarını hızlandırdı. Özellikle bölgede yaşayan Rumların nüfusunu artırmak için Yunanistan'dan bölgeye sistemli göçler yaptırdı. Göç edenler arasında ayrılıkçı, eğitilmiş militanlar bulunuyordu. 167

13 Atina'da yetişen bu kişiler siyasi çalışmalar yaparak ilk Rum çetelerini Amasya metropolitinin desteğiyle Samsun'da oluşturuldular. Yunanistan ın bağımsızlığını sağlamak için daha önce kurulmuş olan Etnikieterya'nın dışında Mavri Mira (Kara Kader) ve Pontus cemiyetleri de kuruldu. Merzifon'daki Amerikan Koleji öğretim elemanlarının çalışmaları ile Pontus cemiyeti kısa sürede Anadolu'da şubeler açtı. Pontus Cemiyetinin amacı Batum'dan İnebolu'ya kadar uzanan bölgede Samsun merkezli Pont devletini kurmak ve Yunanistan'a bağlamaktı. Ayrıca mukaddes Anadolu Rum Cemiyeti silahlı eylemleri başlattı. Rum okullarının izci örgütleri ve Yunan Kızılhaçı da bu çalışmalara katıldı. Bu örgütler heyet ve cemiyet adını kullanarak siyasi parti görünümüne sahip gerçekte birer terör örgütü idiler. Pontus devleti kurabilmek için isyan çıkarmanın dışında çetecilik, soygun, tecavüz gibi olayları gerçekleştirdiler. Kiliseler silah depoları hâline getirildi. Rum Ortodoks Patrikhanesi ve Yunanistan'ın kurduğu çeşitli derneklerleanadolu da tam bir anarşi ortamı oluşturuldu. I. Dünya Savaşı Yılları: I. Dünya Savaşı'nda Rus ordularının Trabzon'u işgal etmeleri ile Yunanistan'ın Pontus devleti kurma çabaları daha da hızlandı. Bölgede yaşayan bazı Rumlar, Rusya ve Yunanistan adına casusluk yaptılar. Osmanlı Devleti'nin seferberlik emrine karşı çıkan bölgedeki Rumlar yeni çeteler oluşturdular. Cephe gerisinde masum halka karşı saldırılar düzenlediler. Metropolit Hrisantos, Rus işgalindeki Trabzon'un yönetimini ele geçirdi. Rus birliklerini desteklemek için kişilik gönüllü Rum birliği oluşturdu yılında Rusya'da çıkan Bolşevik İhtilali'nden sonra Rus birlikleri bölgeden çekildi. Bundan sonra bir süre sessiz kalan Rumlar Paris Konferansı sırasında yeniden eylemlere başladılar. Rum çetelerinin Türklere saldırıları Avrupa Rum Çete Reislerini Gösteren Fotoğraf kamuoyuna Türklerin Rumlara saldırısı olarak yansıtıldı. Rumlar da tıpkı Ermeniler gibi abartılı nüfus istatistikleri yayımladılar Osmanlı nüfus istatistiklerine göre bölgede %10 oranında Rum nüfus yaşıyordu. Son elli yıl içinde bölgeye çoğu Rusya'dan olmak üzere Rum getirilip yerleştirilmişti. Böyle olmasına rağmen Paris Barış Konferansı'nda Venizelos'un verdiği istatistiklere göre Trabzon, Sivas ve Kastamonu illerinde Rum nüfusa karşılık Türk vardı. Rumlar abartarak oranı ancak %18'e çıkarabilmişlerdi. Bu gelişmeler yaşanırken İngiltere, Fransa ve Rusya Osmanlı Devleti'ni parçalamak ve topraklarından pay almak üzere geliştirdikleri doğu politikası gereği Yunanistan'ın Pontus iddialarını desteklediler. Hatta İngiltere ve Fransa, Rusya'nın I. Dünya Savaş ından çekilmesinden sonra Amerika'yı da yanlarına alarak Pontus devletinin kurulmasını siyasallaştırma faaliyetlerine başladılar. Yunan Ordusunu Rum Çeteleri İle Gösteren Fotoğraf I. Dünya Savaşı Sonrası: Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'nda Mondros Ateşkes Antlaşması'nı imzalayarak yenilgiyi kabul etmişti. İtilaf Devletleri Mondros Ateşkes Antlaşması ile ordumuzu terhis ettirerek Osmanlı topraklarını işgale açık hâle getirdiler Kasım'ında Rum çetelerinin ilk saldırıları Bafra'da başlayarak Samsun, Çarşamba, Vezirköprü, Terme, Amasya, Merzifon, Kavak, Ladik, Havza, Tokat, Erbaa ve Sivas yörelerine dağıldı. Özellikle İngilizlerin Samsun ve Merzifon'u işgal etmeleri, Pontusçu çetelerin saldırılarının artmasına yol açtı. Gizli antlaşmalarla Anadolu paylaşımlarını kâğıt üzerinde belirleyen İtilaf Devletleri özellikle İngiltere, İzmir'e, İtalya'nın yerine Yunanistan'ın çıkartma yapmasını uygun buldu. Paris Konferansı nda İngiltere nin bu fikrine İtalya karşı çıksa da İzmir in Yunanistan a verilmesini engelleyemedi. Yunanistan 15 Mayıs 1919'da İzmir i işgal etti. Sevr Antlaşması ile bu durum Türklere kabul ettirilmek istendi. Ancak hesap etmedikleri bir şey vardı. O da Sevr Antlaşması'nı kabul etmeyen Türk Milleti ve Mustafa Kemal'di. Yunan başbakanı Venizelos'un amacı Anadolu'daki millî hareketi yok etmek ve işgallerini orta Anadolu'ya kadar genişletmekti. Türk ordusunu iki ateş arasında bırakmak için bu amaçla Rum çetelerinin isyanları hızlandırıldı. Bu büyük tehlike karşısında Türkiye Büyük Millet Meclisi hükûmetince kişilik merkez ordusu kuruldu. Daha sonra bu sayı 20 bine çıkarıldı. Merkez ordusu Rum çetelerinin ayaklanmalarını bastırmak üzere 1921 yılında harekete geçti. 168

14 Samsun ve çevresindeki metropolit ve papazlar isyana katıldıkları için İstiklal Mahkemelerinde yargılandı. Millî mücadelede en uzun süren Pontus ayaklanması 1923'te tamamen sona erdirildi. Rum ayaklanmasının bastırılmasında Giresun civarında faaliyet gösteren Kuvayımilliye şeflerinden Topal Osman dan yardım alındı. Dört yıl süren bu ayaklanmada Rum çeteci yakalandı. Bölgede kalan Rumların çoğu Yunanistan'a göç etti. Bu tarihî gerçeklere karşı Yunanistan 1985 yılından itibaren Pontus isyanını bir soykırım olarak gündeme getirmeye çalıştı. Uluslararası görüşmelerde Türklerin Pontuslu'yu öldürdüğünü ileri sürdü ve 19 Mayıs gününü Pontus Soykırımını Anma Günü ilan eden bir yasa çıkardı. 1. Megali İdea nedir Yunanistan bu ideali gerçekleştirmek için Türkiye den nereleri almak istiyordu 2. Pontus isyanı ne zaman ve nasıl sonuçlandırılmıştır İzmir in İşgalini GösterenTemsilî Resim 2. DEĞİŞEN ŞARTLARA GÖRE AVRUPA DEVLETLERİNİN OSMANLI POLİTİKALARI a. Viyana Kongresi 1804'te Fransa'da kendini imparator ilan ettiren Napolyon, Avrupa'nın en güçlü devleti olabilmek için Avusturya, İngiltere ve Rusya ile savaştı. Önceleri topraklarını hayli genişleten Napolyon Waterloo Bozgunu'ndan sonra yenilgiyi kabul etti. Napolyon'un değiştirdiği Avrupa haritasını yeniden çizmek ve Avrupa'nın geleceğini belirlemek amacıyla Viyana'da bir kongre toplandı. İngiltere, Rusya, Avusturya, Prusya ve Fransa'nın katıldığı konferansa Avusturya başbakanı Meternik başkanlık etti. Bu konferansta Rusya, İngiltere, Avusturya ve Prusya aralarında anlaşarak Dörtlü İttifak grubunu kurdular. Meternik sistemi adıyla anılan bir politika oluşturdular. Bu politika ile kurdukları düzeni devam ettirmek ve Fransız İhtilali'nin etkilerinden kendilerini korumak için Avrupa'nın Viyana Kongresi ni Gösteren Temsilî Resim neresinde bir ayaklanma çıkarsa çıksın, hep birlikte hareket edecekler ve ayaklanmaları bastıracaklardı. Viyana Kongresi'nde (1815) Avrupa devletlerinin sınırları yeniden çizildi. Ancak sınırlar çizilirken ırk, dil, din unsurları göze alınmadığı için istenen barış ortamı uzun sürmedi. Bu nedenle 1815'ten 1827'ye kadar geçen süre, Avrupa'da yeniden düzenlemek anlamına gelen Restorasyon Dönemi olarak adlandırıldı. Avrupa devletleri kendi monarşik yapılarını korumak için bölgelerinde çıkan isyanlara karşı baskı ve şiddet uygulayarak sindirme çabalarını sürdürdüler. Ancak Osmanlı Devleti söz konusu olunca Osmanlı Devleti'ne yardımcı olmadılar. Yunan isyanına destek verdiler. Hatta Navarin'de Osmanlı donanmasını yaktılar. Bu durum kongrede alınan kararların her devlet üzerinde eşit uygulanmadığını göstermesi bakımından önemlidir. Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti söz konusu olduğunda ikiyüzlü siyaset izlemelerinin nedenleri neler olabilir b. Şark Meselesi (Doğu Sorunu) İlk kez Viyana Kongresi'nde (1815) ifade edilen Şark Meselesi deyimi ile Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti ile olan ilişkileri anlatılmak istenmiştir. Türklerin Anadolu ya yerleşmeye başladıkları 1071'den 1923'e kadar geçen dönemde Avrupa devletlerinin Türk - İslam dünyasına karşı izledikleri politikayı ifade eder. Türklerin Anadolu ve Balkanları ele geçirerek Avrupa ortalarına kadar ilerlediği 169

15 dönemde Avrupa devletleri haçlı seferlerini başlatarak Türkleri Anadolu ve Balkanlardan atmayı hedeflediler ancak başaramadılar. Avrupalıların saldırıları gerçekte Hristiyan halkların Osmanlı Devleti egemenliğinde yaşamasını bir türlü kabul edememiş olmalarının ifadesiydi. XIX. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti nin güçsüzlüğünden faydalanmak isteyen Avrupa devletleri, Osmanlı egemenliğinde yaşayan Hristiyanların durumlarının iyileştirilmesini bahane ederek Osmanlı nın iç işlerine karıştılar. Şark meselesi, XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı Devleti'nin Avrupa topraklarından çıkarılması ve buraların paylaşımı ile İstanbul'u alarak eski Bizans İmparatorluğu'nun canlandırılması şekline dönüştü. Bu süreçte Rusya'nın kışkırtması ile Balkanlarda Hristiyan azınlıkların isyanı da başlamıştı. 1876'da İngiltere'nin isteği ile Balkan olaylarını görüşmek ve Osmanlı-Rus anlaşmazlığını gidermek için İstanbul'da bir konferans (Tersane Konferansı) düzenlendi. Bu konferansa Avusturya, Almanya, İngiltere, Rusya, İtalya ve Osmanlı Devleti katıldı. İstanbul Konferansında Avrupa devletleri Osmanlı Devleti'nden, Sırbistan ve Karadağ'dan askerlerini çıkarmasını, Bosna, Hersek ve Bulgaristan'a özerklik vermesini ve Balkanlarda ıslahat yapmasını istediler. Osmanlı Devleti bu istekleri iç işlerine karışmak olarak değerlendirip kabul etmedi. Devam eden süreçte Osmanlı-Rus savaşı çıktı. Avrupa devletleri Osmanlı Devleti'ne karşı hep düşmanca ve ikiyüzlü tavır izlemeye devam ettiler. XX. yüzyılda ise Avrupa devletleri artık Osmanlı topraklarından pay alma yarışına girdiler. Osmanlı- Almanya yakınlaşması Avrupa'da bloklaşma ile devam etti. Avrupa da Şark Meselesi deyimiyle ne ifade edilmek istenmektedir HASTA ADAM İFADESİ NEREDEN GELİYOR Rus grandüşesi Helena, Çar I. Nikola'nın da 'şereflendirdiği' özel bir konser düzenlemiştir. İşte bu konserde Rus çarı I. Nikola, İngiliz elçisi Sir Hamilton Seymour'u bir kenara çekecek ve şunları söyleyecektir: Osmanlı Devleti kritik bir durumdadır. Memleket, kendi kendine parçalanıyor. Düşüşü çok büyük ve felaketli olacaktır. İngiltere ile Rusya'nın bu mesele üzerinde tam bir anlaşmaya varmaları, birbirlerine haber vermeden tek bir adım atmamaları gerekir. Kurnaz İngiliz diplomatı Sir Seymour, Majesteleri'nin bu sözlerini anlamamış gibi davranınca çar, düşüncesini çok daha net bir biçimde ortaya koyar: Bakınız, kollarımızın arasında hasta, çok ağır hasta bir adam var. Hasta adamın yaşamasını hepimiz istiyoruz. Emin olunuz ki ben de sizin kadar, onun yaşamasını istiyorum. Ancak ansızın kollarımızda ölüvermesi, Avrupa çapında bir savaşa neden olabilir. Bu karışıklık esnasında İngiltere, İstanbul'a yerleşmek isterse buna göz yummayacağımızı açıkça söyleyebilirim. Ben de İstanbul u işgal etmeyi düşünüyorum. Bu düşüncemi İngiltere'ye bildiriniz. İngiltere o dönemde Osmanlı Devleti nin parçalanmasına pek sıcak bakmıyordu. İngiliz diplomatın çara cevabı: Kollarımız arasındaki hasta adamın ölmesini beklemektense neden iyileştirmeyi düşünmüyoruz. oldu. Böylece hasta adam tabiri resmî kayıtlara da girmiş oldu. Bu tabir daha sonraki yıllarda, Osmanlı Devleti için, dönemin diplomasi dilinde kullanılan özel bir deyim oldu. Popüler Tarih, Mayıs 2001, s. 5 Rusya nın Osmanlı topraklarını paylaşma teklifini İngiltere niçin kabul etmemiştir 3. MISIR SORUNU VE MEHMET ALİ PAŞA İSYANI XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin gücünü kaybetmesi ve merkezî otoritesinin zayıflaması bazı eyaletlerdeki valilerin isyan etmesine ortam hazırlamıştır. Bunlardan en önemlisi Mısır valisi Mehmet Ali Paşa'nın isyanıdır. Osmanlı Devleti Yunan isyanını bastırma karşılığında Mehmet Ali Paşa'ya Mora ve Girit valiliklerini vermeyi vadetmişti. Ancak Yunanistan'ın bağımsız olması ile Mora, Osmanlı Devleti'nin elinden çıkmıştı. Mehmet Ali Paşa, Osmanlı Devleti'nden Mora'nın yerine Girit ve Suriye valiliğini istedi. II. Mahmut, bu isteği kabul etmeyince Mehmet Ali Paşa oğlu İbrahim Paşa komutasındaki orduyu Suriye üzerine gönderdi. Suriye'yi ele geçiren İbrahim Paşa Adana'ya girdi. Peş peşe Osmanlı ordularını yenerek Kütahya'ya kadar ilerledi. II. Mahmut un yerinde siz olsaydınız Mehmet Ali Paşa nın istekleri karşısında nasıl davranırdınız Niçin 170

16 Mehmet Ali Paşa artık Anadolu'yu hatta Osmanlı Devleti'ni ele geçirme planlarını yapmaya başladı. Mehmet Ali Paşa ile tek başına mücadele edemeyeceğini anlayan II. Mahmut İngiltere ve Fransa'dan yardım istedi. Ancak bu devletler, durumu Osmanlı Devleti'nin iç sorunu olarak değerlendirip yardım etmediler. Hatta Fransa, Mehmet Ali Paşa'yı destekler tavırlar sergiledi. II. Mahmut daha sonra Denize düşen yılana sarılır. diyerek Rusya'dan yardım istedi. Rusya, yardım isteğini kabul ederek donanmasını İstanbul'a gönderdi. Rusya Osmanlı Devleti'ne yardım ederek Boğazlardan serbestçe geçebileceğini düşünüyordu. Rus donanmasının İstanbul'a gelmesi İngiltere ve Fransa'yı kaygılandırdı. Durumun önemini kavrayan İngiltere, Fransa ve Avusturya yı da yanına alarak Osmanlı Devleti ne yardım etmeye karar verdiler. Rusya nın sıcak denizlere inmesine engel olabilmek için Rusya ya karşı Osmanlı Devleti'ni desteklediler. Rusya nın İstanbul dan uzaklaştırılmasının yolu Osmanlı padişahı ile isyancı valinin uzlaştırılmasıyla mümkündü. Bu amaçla Mehmet Ali Paşa ya baskı yaparak Osmanlı Devleti ile 1833 te Kütahya Antlaşması'nın yapılmasını sağladılar. II. Mahmut Rusya dan yardım isterken Denize düşen yılana sarılır. sözüyle neler anlatmak istemiştir Bu antlaşmaya göre: Mehmet Ali Paşa ya Girit ve Mısır valiliklerinin yanı sıra Şam valiliği verildi. Oğlu İbrahim Paşa ya Cidde valiliği ileadana valiliği verildi. Osmanlı Devleti, Kütahya Antlaşması ile bir valisine boyun eğmiş oldu. II. Mahmut antlaşma II. Mahmut un Mehmet Ali Paşa, İngiltere ve Fransa ya güvenememesinin ne- yapılmasına rağmen Mehmet Ali Paşa ya güvenemiyor ve tekrar saldırıya geçmesinden denleri nelerdir endişeleniyordu. Osmanlı Devleti, İngiltere ve Fransa ya da güvenemediği için Rusya'nın desteğinin devam etmesini sağlayabilmek amacıyla Ruslar ile Hünkâr İskelesi Antlaşması nı imzaladı (1833). Bu antlaşmaya göre: Osmanlı Devleti bir saldırıya uğrarsa masrafları karşılanmak şartıyla Rusya, Osmanlı Devleti'ne yardım edecekti. Rusya, bir saldırıya uğrarsa Osmanlı Devleti, Boğazları Rusya'nın savaştığı devlete kapatacak; Rus gemilerinin Boğazlardan geçişine izin verecekti. Antlaşma sekiz yıl geçerli olacaktı. Bu antlaşma ile Rusya nın Karadeniz deki güvenliği sağlanmış oldu. Rusya - Osmanlı yakınlaşması ve Rusya nın Boğazlardan serbest geçiş hakkı elde etmesi Boğazlar sorununun çıkmasına yol açtı. Ayrıca bu antlaşma Osmanlı Devleti nin Boğazlar konusunda son kez tek başına karar verdiği antlaşma olmuştur. BİLGİ NOTU Kavalalı Mehmet Ali Paşa 1769 yılında Kavala da doğan Mehmet Ali, Anadolu dan Balkanlara yerleşen bir Türk ailesinin çocuğu idi. Fransızların Mısır ı işgali üzerine buraya giden gönüllü birliklerin içinde yer aldı. Okuma yazma bilmemesine rağmen azim ve çalışmalarıyla daha sonra bu birliklerin komutanı oldu. Mehmet Ali Paşa Mısır da etkin olan Kölemenleri ortadan kaldırarak egemenliğini sağlamlaştırdı. Vahhabilerin çıkardığı isyanları bastırdı. Osmanlı Devleti Mısır'da Mehmet Ali Paşa nın güçlenmesinden kaygılanmasına rağmen 1805 te Mehmet Ali Paşa nın Mısır valiliğini onayladı. Mehmet Ali Paşa Mısır da büyük sulama kanalları yaptırdı. Pamuk üretimine önem verdi. Bunları dış pazarlara sattığı gibi bir bölümünü de kurduğu fabrikalarda işledi. Ticaret gelirini artırdı. Modern bir donanma kurdu. Osmanlı daki Nizamıcedit reformlarından etkilenerek nizamiye adında yeni bir ordu kurdu. Kara ordusunun modernizasyonunda Fransa dan donanma konusunda da İngiltere'den faydalandı. Yine Osmanlı Devleti nden önce Avrupa ya öğrenci gönderdi. Tıp okulu açtı. Kavalalı Mehmet Ali Paşa Fransız Subaylarla Birlikte 171

17 BİLGİ NOTU Balta Limanı Antlaşması nın Maddeleri Hünkâr İskelesi Antlaşması na İngiltere ve Fransa nın tepki göstermesinin nedenleri neler olabilir İngiliz tüccarlar, hiçbir kısıtlama olmadan, her tür malı tüm Osmanlı topraklarında hem iç hem Osmanlı Devleti Mısır sorununun çözümünde dış ticaret amacıyla alıp satabilecekler. İngiltere nin desteğini sağlamak için İngilizlerle (Antlaşmadan önce İngilizler ticaret mallarını yanda maddeleri görülen Balta Limanı Ticaret limana kadar getirebiliyor ve bu malın Antlaşması nı imzaladı (1838). Bu antlaşmayla dağılımını yerli tüccarlar yapıyorlardı. Bu Osmanlı pazarlarına giren yabancı mallar artmış, maddeden sonra yabancılar iç piyasamıza ticaret gelirlerinin büyük bir bölümü İngilizlerin hâkim oldular.) eline geçmiştir. İngilizler den mal alım ve nakli için belge Kütahya Antlaşması tarafları memnun istenilmeyecekti. etmemişti. Mehmet Ali Paşa, 1838 de Osmanlı İngiliz tüccarlar, iç ticarette yerli tüccarlardan Devleti ne ödemekle yükümlü olduğu vergileri fazla vergi ödemeyecekti. yollamadı ve yeniden bağımsızlığını ilan etti. Bu Yabancı mallar Boğazlardan serbestçe olay üzerine II. Mahmut, Mehmet Ali Paşa ya geçecekti. karşı savaş açtı. Nizip te yapılan savaşı Mehmet Antlaşma, sürekli olacak ve bundan tüm Ali Paşa kazandı. Avrupa devletleri yararlanacaktı. Bu sırada II. Mahmut öldü, yerine oğlu I. Abdülmecit padişah oldu. İngiltere, Avusturya ve Prusya; Rusya nın yeniden İstanbul a gelmesini önlemek için olaya müdahale ettiler ta Londra da bir konferans toplanmasını sağladılar. İngiltere, Rusya, Avusturya ve Prusya nın da katıldığı bu konferansın sonunda Londra Antlaşması (1840) imzalandı. Bu antlaşmaya göre: Mısır hukuki yönden Osmanlı Devleti ne bağlı kalacak fakat Mısır valiliği babadan oğula geçmek şartıyla Mehmet Ali Paşa ya bırakılacaktı. Suriye, Adana ve Girit Osmanlı yönetimine bırakılacaktı. Londra Antlaşması nın maddeleri Mehmet Ali Paşa tarafından kabul edilmeyince İngiltere, Osmanlı Devleti ve Avusturya Beyrut a asker çıkardılar. Mısır İngiltere nin Mısır İsyanı nda Osmanlı kuvvetleri yenilince Mehmet Ali Paşa, Londra Devleti ne yardım etmesinin nedeni nedir Konferansı kararlarını kabul etmek zorunda kaldı. 4. BOĞAZLAR SORUNU Avrupa devletleri Rusya nın Boğazları geçerek Akdeniz e inmesini çıkarlarına uygun bulmadıklarından Hünkâr İskelesi Antlaşması na itiraz etmişlerdi. Hünkâr İskelesi Antlaşması nın süresi dolunca İngiltere, Rusya, Fransa, Avusturya, Prusya ve Osmanlı Devleti nin katılımıyla Londra da Boğazlar Konferansı toplandı (1841). Konferans sonunda Londra Boğazlar Sözleşmesi imzalandı. Bu sözleşmeye göre: Boğazlar Osmanlı egemenliğinde kalacaktı Boğazlar barış zamanında bütün devletlerin savaş gemilerine kapalı, ticaret gemilerine açık olacaktı. Bu sözleşme ile Boğazlar ilk defa uluslararası statü kazanmıştır. Artık Osmanlı Devleti, egemenliğindeki Boğazlarla ilgili kararları tek başına alamayacaktır. Yine bu sözleşme ile Rusya nın Akdeniz e inmesi engellenmiştir. Bu sözleşme ile İngiltere ve Fransa kârlı çıkarken Rusya, Hünkâr İskelesi Antlaşması ile elde ettiği hakları kaybettiği için zararlı çıkmıştır. 5. SANAYİ İNKILABI NIN OSMANLI DEVLETİ NE ETKİSİ Bursa Kapalı Çarşısı nda lonca kethüdası, kumaş tüccarı ve çırağı Avrupa da yaşanan Sanayi İnkılabı nın Osmanlı Devleti ne etkileri hakkında sohbet ediyorlar. Lonca Kethüdası: Akdeniz adaları ve İtalya açlıktan ölmemek için Osmanlı buğdayına muhtaçtı. Kraliçe Elizabeth, Türklerin yün boyama tekniğini çalmak ve İngiltere'ye Türk işçilerini kaçırmak için İstanbul'a ajanlar gönderiyordu. Ah Ah! Bir de bugünümüze bakın! Kumaş Tüccarı: Doğu ile Batı arasındaki tarihi İpek Yolu'nun geçtiği bu topraklarda Bursa'nın ipekli kumaşı, Antep'in yemeni ve çizmesi, Maraş'ın nalı, mıhı, çivisi, zincir ve silahları, Konya ve Afyon'un keçeleri, Ankara'nın derisi, Sivas'ın şalı, Uşak'ın halı, seccade ve kiliminin dünyada bir eşi yoktu. Çırak: Ne oldu ki ustam bu duruma geldik Lonca, dokumacılara bu ayda ham pamuğu ve ipeği yeteri kadar veremedi. Verdikleri ile dokuduğumuz kumaşlar da elimizde kalıyor. Sattıklarımız da geçimimizi sağlamıyor. 172

18 Kumaş Tüccarı: Ah neler olmadı ki evlat, dinle bak! Kapitülasyonlarla önce Fransa, sonra İngiltere, Rusya, Hollanda ya ve daha nice memleketlere düşük gümrük vergileri ile ticaret yapma hakkı tanındı. Hele Balta Limanı Antlaşması yla (1838) durum daha da kötüleşti. Ben malımı satarken %12 vergi veriyorum. Onlar ise %3 gibi düşük vergiler ödüyorlar. Böyle olunca da geldiler Osmanlı nın pamuğunu tarladan satın alıp ülkelerine götürdüler. Lonca benim işleyeceğim pamuğu yetiştiremez oldu. Hoş kumaş örsem de artık Avrupalılar almıyor ya. Çırak: Neden ustam, hani dokumalarımızın üstüne yoktu Kumaş Tüccarı: Adamlar, adına fabrika denen büyük büyük makineler kurmuşlar. Bizim çıkrıklarda eğirip el tezgâhlarında bir ayda ördüğümüz kumaşı onlar bir günde üretiyor. Lonca Kethüdası: Duydunuz mu ustam Kozahan daki İbrahim Efendi de dokuma tezgâhını kapatmış. Kumaş Tüccarı: Kapatmayıp ne yapacaktı Yakında bize de olacak aynısıdır. Lakin Anadolu ya mal göndererek iç piyasa sayesinde biraz daha ayakta durabiliriz diye düşünüyorum. Çırak: Niye biraz daha dedin ustam Biz de kendi halkımıza dokur satarız. Koca Osmanlı Devleti nde insan mı kalmadı Kumaş Tüccarı: İş senin bildiğin gibi değil evlat! Adamlar fabrikada ürettikleri kumaşları önce gemilerle limanlarımıza getiriyor. Sonra da koca koca şimendifer ile Konya, Adana, Musul hatta Bağdat a gönderiyorlar. Bir de çok az gümrük ödedikleri için onların malları daha ucuza satılıyor. Ne yapsın yoksul halk Tabii ki daha ucuzunu alacak. Çırak: Desene ustam biz, onların açık pazarı hâline gelmişiz. Kumaş Tüccarı: Ne zannettin ya evlat, dışarıdan alınan mallarla paramız dışarıya giderken biz de böyle dövünüp dururuz işte. Yazarlar tarafından düzenlenmiştir. Yukarıdaki metinden yola çıkarak Avrupa da yaşanan Sanayi İnkılabı nın Osmanlı ekonomisine etkileri neler olmuştur Tartışınız. OSMANLI EKONOMİSİNİ ETKİLEYEN GELİŞMELER OSMANLI NIN İPEK YOLU VE BAHARAT YOLUNUN KONTROLÜNÜ ELE GEÇİRMESİ COĞRAFİ KEŞİFLER VE AKDENİZ TİCARETİNİN ÖNEMİNİ KAYBETMESİ 1535 FRANSA YA KAPİTÜLASYONLARIN VERİLMESİ KAPİTÜLASYONLARIN DAİMÎ OLMASI (1740) VE AVRUPA DA SANAYİ İNKILABI NIN ÇIKIŞI 1838 BALTA LİMANI ANTLAŞMASI İLE OSMANLI TOPRAKLARININ İNGİLTERE NİN AÇIK PAZARI DURUMUNA GELMESİ 1854 TE KIRIM SAVAŞI SIRASINDA İLK KEZ DIŞ BORÇLANMA OLMASI 1875 OSMANLI MALİYESİNİN İFLASI OSMANLI DA ÜRETİMİN ÇÖKÜŞÜ 1881 DÜYUNUUMUMİYE İDARESİNİN KURULMASI VE OSMANLI GELİRLERİNE EL KONULMASI Yukarıdaki tabloyu inceleyerek Osmanlı ekonomisini çöküntüye uğratan gelişmelerin neler olduğunu söyleyiniz. 173

19 3 KONU TANZİMATTAN MEŞRUTİYETE HAZIRLANALIM Osmanlı Devleti nin XIX. yüzyılda yeniliklere ihtiyaç duymasının nedenleri neler olabilir Batılılaşma kavramından neler anladığınızı ifade ediniz. 1. TANZİMAT FERMANI (3 Kasım 1839) Müslüman ve Hristiyan bütün halkın ırz, namus, can ve mal güvenliği devletin güvencesi altında olacaktır. Mahkemeler açık olarak yapılacak ve hiç kimse yargılanmadan cezalandırılmayacaktır. Askerlik tüm Osmanlı halkı için geçerli olacak ve belli bir süreye bağlanacaktır. Vergiler herkesin gelirine göre toplanacaktır. Gülhane Hattıhümayunu ndan Bir Bölüm Osmanlı Devleti nde ilk anayasal belge olan Tanzimat Fermanı nı yukarıdaki maddelerden hareketle insan hakları açısından değerlendiriniz. XIX. yüzyıl, Osmanlı Devleti nin siyasi ve askerî gücünü yeniden kazanmak için geniş çaplı reformlar yaptığı bir dönem oldu. Bu yüzyılda içeride ve dışarıda zor durumda olan Osmanlı Devleti Avrupa devletlerinin yardım ve desteğine ihtiyaç duyuyordu. Ancak Avrupalı devletler kendi çıkarları doğrultusunda hareket ediyor, Osmanlı Devleti ne aradığı desteği vermiyorlardı. Rusya Ortodoksları, Fransa Katolikleri, İngiltere de Protestanları koruma bahanesi ile sık sık Osmanlı Devleti nin iç işlerine karışıyorlardı. II. Mahmut devrinde yapılan Tanzimat hazırlıklarına onun ölümüyle tahta çıkan oğlu I. Abdülmecit döneminde hız verildi. Hariciye Nazırı Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanan Tanzimat Fermanı I. Abdülmecit in onayıyla ilan edildi (3 Kasım 1839). Osmanlı Devleti nin siyasi, sosyal ve ekonomik beklentileri göz önüne alınarak ilan edilen Tanzimat Fermanı ile ulaşılmak istenen amaç: 1840 Londra Konferansı nda azınlık sorununun gündeme gelmesine engel olmak ve Mehmet Ali Paşa isyanı konusunda Osmanlı Devleti nin lehine karar alınmasını sağlamaktı. Böylece azınlıkları koruma bahanesiyle Avrupa devletlerinin Osmanlı nın iç işlerine karışmasının önü kesilecek ve Rusya nın Balkanlardaki etkisi kırılmış olacaktı. Tanzimat Fermanı nın ilan edilmesinde etkili olan iç ve dış sebepleri aşağıdaki tabloya yazınız. İç Sebepler Dış Sebepler 174

20 TANZİMAT FERMANI (GÜLHANE HATTIHÜMAYUNU) Tahta çıktığımız sevinçli günden beri padişahlara layık eserleri ortaya çıkaracak hayırlı fikirlerimiz, sadece memleketin imarı ve ahalinin refahı ve fakirler için faydalı işlere aittir. Devletiâliyye nin memleketlerinin coğrafi konumunu, verimli arazisini, halkın kabiliyet ve yeteneklerini göz önünde tutarak yapılması lazım gelen işlere teşebbüs edildiği zaman beş on sene zarfında Allah ın yardımı ile Devletiâliyye nin iyi idaresi için bazı yeni kanunların konulması ve uygulanması gerekli ve önemli görüldü. İş bu gereken kanunların esas maddeleri; can güvenliği, ırz, namus ve malın korunması, vergi tayini ve gereken askerlerin nasıl celp ve ne kadar süreyle istihdamı işlerinden ibarettir. Bilakis kişinin can ve namusundan emin olduğu zaman sadakat ve doğruluktan ayrılmayacağı, işi ve gücü ile devletine ve milletine iyi ve güzel hizmette bulunacağı açıktır. İnsan mal ve mülkleri tamamen emniyet altında olduğu zaman kendi işiyle kendi gelirini yükseltmekle uğraşıp kendisinde günbegün devlet ve millet gayreti ve vatan sevgisi arttığından ona göre iyi niyetle çalışacağı şüpheden uzaktır. Vergi ile ilgili maddeye gelince bir devlet, ülkesini korumak için ordusuna ve askerlerine ve diğer gerekli masraflara muhtaçtır. Bu ise akçe ile idare olunacağına ve akçe de tebaasının vergisi ile meydana geleceğine göre bunun da güzelce toplanması en iyisidir.... Bundan sonra memleketin ahalisinden her ferdin mülklerine ve gücüne göre uygun bir vergi tayin olunarak kimseden daha fazla bir şey alınmaması gerekir. Dolayısıyla iltizam kaldırılmıştır. Devletiâliye mizin karada ve denizde askerî ve diğer masraflarının da kanunlar ile belirlenip sınırlandırılması ve ona göre icra olunması gerekir. Ve buraya kadar açıklanan durum eski usulleri bütün bütün değiştirmiş ve yenilemiş olacağından iş bu iradeişahanemiz (fermanımız), Dersaadet (İstanbul) ve Osmanlı Devleti ahalisine ilan olunacaktır. Dost ülkelerin de bu usulün Allah ın izni ile sonsuza kadar sürmesine şahit olmaları için Dersaadetimizde ikamet eden bütün elçilere de resmen bildirilsin. (Gülhane Parkı nda okunan Tanzimat Fermanı nın sadeleştirilmiş bir bölümü) Yukarıdaki metni inceleyerek Tanzimat Fermanı nın ilan edilmesinin gerekçeleri neler olabilir Tanzimat Fermanı ile Getirilen Yenilikleri Aşağıdaki Tabloya Yazınız Askerlik süresi belli bir zamanla sınırlandırılmıştır (4 ya da 5 yıl). Tanzimat Fermanı nın Önemi Tanzimat Fermanı, Osmanlı Devleti nin anayasal düzene geçişinin ilk aşamasını oluşturur. Osmanlı padişahı Tanzimat Fermanı yla ilk kez kendi gücünün üstünde kanun gücü olduğunu kabul etmiştir. Bu ferman insan hakları konusunda getirdiği yenilikler nedeniyle öncekilerden de farklıdır. Tanzimat Fermanı bir halk hareketi sonucu değil Osmanlı padişahının kendi isteği ile ilan ettiği bir fermandır. Tanzimat Fermanı ile Amerika ve Fransa da yayımlanan insan hakları beyannamelerinin farkları neler olabilir Tanzimat Fermanı Müslüman ve gayrimüslimlerce nasıl karşılanmış olabilir Tartışınız. Tanzimat Fermanı nın etkilerini edebiyat alanında da görmek mümkündür. Osmanlı Devleti nde bu dönemde edebiyat alanında makale, tiyatro, roman, hikâye, hatıra ve eleştiri gibi yeni yazı türleri görülmeye başlandı. Yabancı dil öğrenenler ve II. Mahmut döneminden itibaren Avrupa okullarında okumaya gidenler, yalnız uzman olarak yetişmek istedikleri alanlarda değil Avrupa düşünce ve sanatıyla da ilgilenmişlerdi. Osmanlı Devleti nin siyasi ve toplumsal durumuna paralel olarak bu dönemin yazar ve şairleri kalkınmaya, devletin bütünlüğüne, kişi haklarına, millî ve manevi değerlere vurgu yaparak toplumun çöküşünü engellemeye çalışmışlardır. 175

Alemdar Mustafa Paşa nın desteği ile tahta oturdu.

Alemdar Mustafa Paşa nın desteği ile tahta oturdu. Alemdar Mustafa Paşa nın desteği ile tahta oturdu. Askeri alanda birçok yenilik yapıldı. Eğitim alanında bir çok yenilik yapıldı. İdari alanda yenilikler yapıldı. Milliyetçilik etkisi ile ayaklanmalar

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ Halk arasında gâvur padişah ve püsküllü bela olarak adlandırılan padişah II.

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI VE SEBEPLERİ 1-İmparatorluğu çöküntüden kurtarmak 2-Avrupa Devletlerinin, Osmanlı nın içişlerine karışmalarını

Detaylı

A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları

A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları SIRP İSYANLARI Osmanlı İmparatorluğu na 15. yüzyılın ortalarında katılan Sırbistan da, İmparatorluğun diğer yerlerinde olduğu gibi, âdil bir yönetim kurulmuştu. Sırp

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ercan KARAKOÇ Yıldız Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü

Yrd. Doç. Dr. Ercan KARAKOÇ Yıldız Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü Yrd. Doç. Dr. Ercan KARAKOÇ Yıldız Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü Önce gelen: V. Murat 30 Mayıs 1876 31 Ağustos 1876 Osmanlı Hanedanı ve Hilafet II. Abdülhamit 31 Ağustos

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? S-1 Sosyal bilgiler öğretmeni: (ikinci Meşrutiyet in ilanının ardından (Meşrutiyet karşıtı gruplar tarafından çıkarılan 31 Mart Ayaklanması, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal in yaptığı Hareket Ordusu

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE Fevzi Karamw;o TARIH 10 FEN LisESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 i

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER

KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER DOĞU VE GÜNEY CEPHELERİ KURTULUŞ SAVAŞI DOĞU VE GÜNEY CEPHESİ DOĞU CEPHESİ Ermeniler XIX. Yy`a kadar Osmanlı topraklarında huzur içinde yaşadılar, devletin çeşitli kademelerinde

Detaylı

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2015-2016 8. Sınıf TEOG Tutarlılık T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorularımızın TEOG sorularıyla benzeşmesi, bizler için olduḡu kadar, bu kaynaklardan beslenen yüz binlerce öḡrenci ve yüzlerce kurum

Detaylı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne nin Yaşadığı İşgaller - Dört İşgal Dönemi........ 4 0.2 İlk Rus İşgal

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

MISIR MESELESİ---MISIR VALİSİ MEHMET ALİ PAŞA'NIN İSYANI

MISIR MESELESİ---MISIR VALİSİ MEHMET ALİ PAŞA'NIN İSYANI MISIR MESELESİ---MISIR VALİSİ MEHMET ALİ PAŞA'NIN İSYANI (Denize düşen yılana sarılır) Sebepleri: 1) Yunan isyanının bastırılmasında II. Mahmut'a yardım eden Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'ya vaat

Detaylı

10. HAFTA YUNANĐSTAN IN BAĞIMSILIĞI VE MEHMED ALĐ PAŞA ĐSYANI

10. HAFTA YUNANĐSTAN IN BAĞIMSILIĞI VE MEHMED ALĐ PAŞA ĐSYANI 10. HAFTA YUNANĐSTAN IN BAĞIMSILIĞI VE MEHMED ALĐ PAŞA ĐSYANI ÖNERĐLEN OKUMALAR: - Ağacan, Đbrahim Ç., Paşanın Adamları ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Ordu ve Modern Mısır, Đstanbul, Bilgi Üniversitesi Yayınları,

Detaylı

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? 1)Birinci İnönü Savaşının kazanılmasından sonra halkın TBMM ye ve düzenli orduya güveni artmıştır. Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A)TBMM seçimlerinin yenilenmesine

Detaylı

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.

Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight. BASIN BÜLTENİ Tarih: 13 Temmuz 2012 Daha fazla bilgi için Nurgül Usta Genel Md. Yardımcısı Tel: 0212 349 48 50 E mail:nurgul.usta@dorinsight.com Hitay Yatırım Holding firmalarından Türkiye nin en büyük

Detaylı

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için düzenledikleri seferlere "Haçlı Seferleri" denir. Haçlı Seferlerinin

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ATATÜRK Ü ETKİLEYEN OLAYLAR VE FİKİRLER

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ATATÜRK Ü ETKİLEYEN OLAYLAR VE FİKİRLER 1 1789 da gerçekleşen Fransız İhtilali ile hürriyet, eşitlik, adalet, milliyetçilik gibi akımlar yayılmış ve tüm dünyayı etkilemiştir. İmparatorluklar yıkılmış, meşruti yönetimler kurulmaya başlamıştır.

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde ATATÜRK Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanımdır. Doğup büyüdüğü Selanik, o dönemde önemli bir kültürel merkezdi. XIX. yüzyılın son çeyreğinde

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ

ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ SOSYAL BÝLGÝLER - DÝN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ 1 [ 9 ] A kitapçýðý soru numarasý B kitapçýðý soru numarasý 1[9] Anadolu uygarlýklarýndan Ýyonyalýlar denizcilik ve deniz ticaretiyle uðraþmýþlardýr.

Detaylı

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ DİKKAT! BU BÖLÜMDE YANITLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 0 DİR. ÖNERİLEN YANITLAMA SÜRESİ 40 DAKİKADIR. ) I Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu. ) Mondros Ateşkesi

Detaylı

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898)

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) 1897 Türk-Yunan Savaşı (TESELYA SAVAŞI) Teselya savaşları nın aslı Girit adası olayları ile başlamıştır, 1894 Haziran'ında Rumlar Halepa Sözleşmesi'nin uygulanmasını

Detaylı

KPSS 2009 GK-(3) DENEME-4 2. SORU. 3. Selçuklularda, 2. Türk-İslam devletlerinde ülke hanedanın ortak malıdır. anlayışı geçerli olmuştur.

KPSS 2009 GK-(3) DENEME-4 2. SORU. 3. Selçuklularda, 2. Türk-İslam devletlerinde ülke hanedanın ortak malıdır. anlayışı geçerli olmuştur. 3. Selçuklularda, I. hükümdarın Tanrı adına insanları yönetmekle görevli olması, KPSS 2009 GK-(3) ülkenin, hanedan üyelerinin ortak malı sayılması, din işlerinin halifeye, dünya işlerinin sultana ait olması

Detaylı

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR TEOG Sınav Sorusu-3 ANABİLİM Ödev Testi 3. Atatürk ün çocukluk yıllarını geçirdiği Selanik şehrinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, şehirde farklı

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Güz Dönemi Ortak Vize Sınavı Soru Örnekleri 1- Birinci Balkan Savaşı nın sonunda, Balkan ülkelerinin kendi aralarında anlaşmazlığa düşmelerinin

Detaylı

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur. Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: MUSTAFA KEMAL İN HAYATI

Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: MUSTAFA KEMAL İN HAYATI Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: MUSTAFA KEMAL İN HAYATI KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu özeti olarak

Detaylı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Hadrianopolis ten Edrine ye : Bizans Dönemi.......... 4 0.2 Hadrianopolis Önce Edrine

Detaylı

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER 20. yy.da meydana gelen I. ve II. Dünya Savaşlarında milyonlarca insan yaşamını yitirmiş ve telafisi imkânsız büyük maddi zararlar meydana gelmiştir. Bu olumsuz durumun

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: BİREY VE TOPLUM ÜNİTE 1: İLETİŞİM VE İNSAN İLİŞKİLERİ 7. sınıf

ÖĞRENME ALANI: BİREY VE TOPLUM ÜNİTE 1: İLETİŞİM VE İNSAN İLİŞKİLERİ 7. sınıf 08-11.10.201 0.09/01-04.10.201 2-27.09.201 09-20.09.201 TED KDZ. EREĞLİ KOLEJİ VAKFI ÖZEL ORTAOKULU 201 2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ÖĞRENME ALANI: BİREY VE TOPLUM ÜNİTE 1: İLETİŞİM VE İNSAN İLİŞKİLERİ 7.

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI DERS NOTLARI-ŞİFRE ETKİNLİK TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ HELEN UYGARLIĞI Makedonyalı İskender in doğu ile batı

Detaylı

2015 KPSS GENEL KÜLTÜR-TARİH DENEME-2 LEVENT YEŞİLYURT

2015 KPSS GENEL KÜLTÜR-TARİH DENEME-2 LEVENT YEŞİLYURT 2015 KPSS GENEL KÜLTÜR-TARİH DENEME-2 LEVENT YEŞİLYURT 1. Aşağıdakilerden hangisi Orta Asya daki en eski kültür merkezidir? A)Andronova B)Anav C)Afenesyevo D)Tagar E)Karasuk 2. Aşağıda verilen eserler

Detaylı

09.01.2016 fatihtekinkaya@hotmail.com

09.01.2016 fatihtekinkaya@hotmail.com Fatih TEKİNKAYA Sosyal Bilgiler Öğretmeni ANAYASALARIMIZ Teşkilat-ı Esasi 1921 Anayasası 1924 Anayasası 1961 Anayasası 1982 Anayasası Türkiye Cumhuriyeti Anayasası MADDE 1- Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.

Detaylı

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi

21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi 21.05.2014 Çarşamba İzmir Gündemi Doğu Akdeniz de Son Gelişmeler ve Kıbrıs, İKÇÜ de Ele Alındı İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çelebi Avrupa Birliği Merkezi nin

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray 1-MERKEZ TEŞKİLATI A- Hükümdar B- Saray MERKEZ TEŞKİLATI Önceki Türk ve Türk-İslam devletlerinden farklı olarak Osmanlı Devleti nde daha merkezi bir yönetim oluşturulmuştu.hükümet, ordu ve eyaletler doğrudan

Detaylı

2) Osmanlı Eyaletinden Üçüncü Bulgar Çarlığına, Kitabevi Yayınları, İstanbul 1996

2) Osmanlı Eyaletinden Üçüncü Bulgar Çarlığına, Kitabevi Yayınları, İstanbul 1996 Doğum Tarihi ve Yeri: 10.02.1960- Sivas Eğitim Üniversite: Lisans: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Yakınçağ Tarihi, 1976-1980 Yüksek lisans: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi,

Detaylı

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69.

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69. İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET

Detaylı

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti:

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti: Türk Ocakları Genel Merkezi Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Efendi BARUTCU, Türk Ocakları nın 100 üncü kuruluş yıldönümü kutlamaları çerçevesinde, Sönmeyen Ocak Türk Ocakları ve Türkiye nin Geleceği konulu

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1.ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.2.ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE ÖRNEK

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı

Güncel Bilgiler. y a y ı n l a r ı DÜNYA - SİYASET 2012 yılının Şubat ayında Tunus ta yapılan Suriye nin Dostları Konferansı nın ikincisi Nisan 2012 de İstanbul da yapıldı. Konferansta Esad rejimi üstündeki uluslararası baskının artırılması,

Detaylı

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8

HOCAİLYAS ORTAOKULU. ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK-8 1/11 ÜNİTE 1: Bir Kahraman Doğuyor 1. Batıya Erken Açılan Kent Selanik 1.Atatürk ün çocukluk dönemini ve bu dönemde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve kültürel yapısını analiz eder. 2. Mustafa Kemal Okulda

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2013/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2013/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ 998-008 OKS 03... TEOG 009-03 SBS T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 998-03/ SON 6 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ Metin ÖZDAMARLAR Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2014/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 1998-2014/ SON 16 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ 998-008 OKS 03... TEOG 009-04 SBS T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK 998-04/ SON 6 YIL OKS, SBS VE TEOG ÜNİTE BAZINDA SINIFLANDIRILMIŞ ÇIKMIŞ SORULAR FASİKÜLÜ Metin ÖZDAMARLAR Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24-28 Mart 2015

ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24-28 Mart 2015 ARAŞTIRMA ÖZET SONUÇLARI 24-28 Mart 2015 KTO Tüyap Konya Uluslararası Fuar Merkezi İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ VE

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

A-II.MAHMUT DÖNEMİ YENİLİKLERİ

A-II.MAHMUT DÖNEMİ YENİLİKLERİ XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI Genel Özellikleri: 1-İmparatorluğu çöküntüden kurtarmak 2-Dağılmayı durdurmak 3-Avrupa Devletlerinin, azınlıkların haklarını bahane ederek Osmanlı nın içişlerine karışmalarını önlemeli

Detaylı

1. ÜNİTE: HAKLARIMI ÖĞRENİYORUM

1. ÜNİTE: HAKLARIMI ÖĞRENİYORUM SOSYAL BİLGİLER PROGRAMI 5. SINIF 1. ÜNİTE: HAKLARIMI ÖĞRENİYORUM Bu ünitede öğrencilerimiz içinde bulunduğu çeşitli grup ve kurumlarla ilişkisini anlamaya çalışır. Katıldığı gruplarda aldığı roller ile

Detaylı

SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876

SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 BAKİ SARISAKAL SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 Bosna-Hersek ve Bulgaristan olaylarının devam ettiği sırada Selanik

Detaylı

Osmanlı Devleti'nde Islahat Hareketleri, 3.Selim, 1.Mahmut, Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı, 1.Meş Pazar, 23 Şubat 2014 17:56

Osmanlı Devleti'nde Islahat Hareketleri, 3.Selim, 1.Mahmut, Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı, 1.Meş Pazar, 23 Şubat 2014 17:56 III. Selim ve Nizam-ı Cedit Yenilikçi bir padişah olan III. Selim ıslahatları planlı ve programlı bir şekilde yapmak istiyordu. Bu amaçla ileri gelen devlet adamlarından bir heyet oluşturdu. Bu heyetlerden

Detaylı

3. Ankara şehri yandaki haritada işaretli bölümlerden hangisinde yer almaktadır? ( Anket, soru:3 ). A. I B. II C. III D. IV

3. Ankara şehri yandaki haritada işaretli bölümlerden hangisinde yer almaktadır? ( Anket, soru:3 ). A. I B. II C. III D. IV 56 3. Ankara şehri yandaki haritada işaretli bölümlerden hangisinde yer almaktadır? ( Anket, soru:3 ). A. I B. II C. III D. IV Haritada işaretlenen Ankara şehrinin bulunduğu Bölüm ü bir dizi seçenek arasından

Detaylı

Bayrağında hem mavi, hem beyaz renkler olan Avrupa Birliği ülkelerini. Bu fotoğrafın çekildiği Avrupa ülkesini tahmin edebilir

Bayrağında hem mavi, hem beyaz renkler olan Avrupa Birliği ülkelerini. Bu fotoğrafın çekildiği Avrupa ülkesini tahmin edebilir Bayrağında hem mavi, hem beyaz renkler olan Avrupa Birliği ülkelerini biliyor Haritadan bakıp sıralayabilir misin? 1 AB nin nüfus olarak en kalabalık üye ülkesi hangisi olabilir sence? 5 Avrupa Birliği

Detaylı

10. SINIF TARİH YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI

10. SINIF TARİH YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI 10. SINIF TARİH YAZ TATİLİ 10. SINIF ÖDEV TARİH KİTAPÇIĞI YAZ TATİLİ ÖDEV KİTAPÇIĞI I. ÜNİTE: BEYLİKTEN DEVLETE (1300-1453) MEV Koleji Özel Ankara Okulları 1 I. ÜNİTE BEYLİKTEN DEVLETE (1300-1453) 1. KONU:

Detaylı

Duraklama Döneminin Sebepleri

Duraklama Döneminin Sebepleri Duraklama Döneminin Sebepleri A: İç Sebepler 1. Merkezi Yönetimin Bozulması Tahta geçen padişahların küçük yaşta tecrübesiz ve zayıf karakterli olması. (Sancağa çıkma usulünün kaldırılması) Saray kadınlarının

Detaylı

Ünite 5 EN UZUN YÜZYIL (1800 1922)

Ünite 5 EN UZUN YÜZYIL (1800 1922) Ünite 5 EN UZUN YÜZYIL (1800 1922) ÜNİTE 5 EN UZUN YÜZYIL (1800 1922) EN UZUN YÜZYIL (1800 1922) XIX. YüZYıL BŞLRıN SY VE VRUP vrupa evletlerinin Genel Politikaları İNGİLTERE XIX. yüzyılın en güçlü devleti

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

Şehriban ERCAN THEMIS KPSS TARİH

Şehriban ERCAN THEMIS KPSS TARİH Şehriban ERCAN THEMIS KPSS TARİH İÇİNDEKİLER SUNUŞ... V TEŞEKKÜR... V Tarih Bilimi Hakkında... 1 Birinci Kısım TÜRK TARİHİ Birinci Bölüm İslamiyet Öncesi Türk Tarihi I. GENEL OLARAK... 5 II. İSLAMİYETTEN

Detaylı

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KPSS Sınavına hazırlık dosyalarımız son 3 yılda yapılan sınavlarda çıkmış sorular baz alınarak hazırlanmıştır. İtinalı çalışmalarımıza rağmen

Detaylı

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 30 Ağustos 1922 - Başkumandan meydan muharebesi 2 Eylül 1922 - Yunan orduları başkomutanı

Detaylı

YUNUS EMRE ENSTİTÜSÜ DÜNYANIN HER YERİNDEYİZ!

YUNUS EMRE ENSTİTÜSÜ DÜNYANIN HER YERİNDEYİZ! YUNUS EMRE ENSTİTÜSÜ DÜNYANIN HER YERİNDEYİZ! 2009 yılında faaliyetlerine başlayan Yunus Emre Enstitüsünün bugün itibariyle dünyanın birçok yerinde kültür merkezleri bulunuyor. Afganistan - Kabil Almanya

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM

T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM TAR513 Klasik Dönem Osmanlı Taşra Teşkilatı Klasik dönem Osmanlı taşra teşkilatı; Osmanlı

Detaylı

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST 1 1) Türklerin Anadolu ya gelmeden önce

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

KANUNLAŞTIRMA KANUNLAŞTIRMA. Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. Kanunlaş'rma hareketleri:

KANUNLAŞTIRMA KANUNLAŞTIRMA. Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. Kanunlaş'rma hareketleri: Kanunlaş'rma: Toplumda mevcut kuralların yazılı haline ge@rilmesidir. KanunlaşDrma iki anlamda kullanılır: a) Genel anlamda kanunlaş'rma (Taknin): Kanun halinde kural koyma yani mevcut kuralın yazılı hukuk

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

Koca Mustafa Reşid Paşa

Koca Mustafa Reşid Paşa Osmanlı İmparatorluğu ndaki ilk Mason Locası 1738 de Galata da kurulmuştur. Osmanlı vatandaşı olarak mason olan ilk kişi Yirmisekiz Mehmed Çelebi nin oğlu Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa olmuştur. Osmanlı

Detaylı

OSMANLI PADİŞAHLARI. Fetret: Sözlük anlamı bunalımdır. Ancak Tarih terminolojisinde devletin hükümdarsız geçirmiş olduğu döneme denilir.

OSMANLI PADİŞAHLARI. Fetret: Sözlük anlamı bunalımdır. Ancak Tarih terminolojisinde devletin hükümdarsız geçirmiş olduğu döneme denilir. OSMANLI PADİŞAHLARI Kuruluş Dönemi; 1. Osman Bey (1299-1324) Kayı Aşiretini, aşiretten beyliğe dönüştüren, devletin temellerini atan kişidir. Bizans a yönelik fetih hareketleri yaparak sınırları genişletmiştir.

Detaylı

OSMANLI PADİŞAHLARI. Fetret: Sözlük anlamı bunalımdır. Ancak Tarih terminolojisinde devletin hükümdarsız geçirmiş olduğu döneme denilir.

OSMANLI PADİŞAHLARI. Fetret: Sözlük anlamı bunalımdır. Ancak Tarih terminolojisinde devletin hükümdarsız geçirmiş olduğu döneme denilir. OSMANLI PADİŞAHLARI Kuruluş Dönemi; 1. Osman Bey (1299-1324) Kayı Aşiretini, aşiretten beyliğe dönüştüren, devletin temellerini atan kişidir. Bizans a yönelik fetih hareketleri yaparak sınırları genişletmiştir.

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ)

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 439 AGİK Sonuç Bildirgesi AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 3 Temmuz 1973'te Helsinki'de açılan ve 18 Eylül 1973'ten 21 Temmuz 1985'e kadar Cenevre'de süregelen

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKİLİ İLİŞKİLER VE PROTOKOL DAİRE BAŞKANLIĞI İKİLİ İLİŞKİLER VE PROTOKOL DAİRE BAŞKANLIĞI İKİLİ İLİŞKİLER

Detaylı

KÖRFEZ DE SAVAŞ. KAZANIM : Körfez Savaşlarının Türkiye ye siyasi, Sosyal, Askeri ve Ekonomik etkilerini değerlendirir.

KÖRFEZ DE SAVAŞ. KAZANIM : Körfez Savaşlarının Türkiye ye siyasi, Sosyal, Askeri ve Ekonomik etkilerini değerlendirir. KÖRFEZ DE SAVAŞ KAZANIM : Körfez Savaşlarının Türkiye ye siyasi, Sosyal, Askeri ve Ekonomik etkilerini değerlendirir. 1990 yılında Irak ın Kuveyt i işgali ile 1.Körfez savaşı başlamıştır. Irak Kuveyt i

Detaylı