ÇANAKKALE SAVA INDA TÜRK - ALMAN B RL KTEL TURKISH-GERMAN CO-OPERATION IN THE GALLIPOLI CAMPAIGN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇANAKKALE SAVA INDA TÜRK - ALMAN B RL KTEL TURKISH-GERMAN CO-OPERATION IN THE GALLIPOLI CAMPAIGN"

Transkript

1 Çanakkale Ara t rmalar Türk Y ll (Bahar-Güz 2008, s.15-42) ÇANAKKALE SAVA INDA TÜRK - ALMAN B RL KTEL TURKISH-GERMAN CO-OPERATION IN THE GALLIPOLI CAMPAIGN Ahmet ESENKAYA Yrd. Doç. Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, E itim Fakültesi ÖZET Osmanl Devleti, Almanya ile -a rl kl olarak- askeri ve ula m (telgraf, telefon, demiryolu) alanlar nda ortaya koydu u birlikteli i Abdülhamit II döneminde ba latt. ngiltere ve Fransaya kar Almanlar n tercih edilmesindeki nedenler çok net olarak anla lmamakla beraber; Enver Pa an n liderli ini yürüttü ü ttihat-terakki yönetimi, mevcut birlikteli e sava ortakl n da ilave etti y l ndan itibaren Alman askeri uzmanlar Osmanl Devleti taraf ndan davet edilerek; ordunun e itimi ve Çanakkale Bo az sahil tahkimat n n yap lmas nda büyük katk da bulundular. Pe inden baz üst düzey Alman komutanlar, ordu komutanl, mü avirlik gibi son derece stratejik konumlu askeri birimlerin yönetilmesi için davet edildi. Çanakkalede kara harekât ba lamadan bir ay önce orada kurulmak üzere olan 5 nci Ordunun ba na Liman von Sanders getirildi. Bunu baz kolordu ve tümen komutanl klar na getirilen Alman subaylar izledi. Çanakkale Sava sürecinde may n hatt dö eme, sahil savunma hizmetleri, lojistik ve sa l k hizmetleri gibi pek çok kritik noktada Alman görevli ve uzmanlar hizmet verdiler. Bu hizmet ve birliktelik sava sonuna kadar devam etti. Anahtar Kelimeler:Osmanl Devleti, Almanya, Çanakkale Sava 15

2 SUMMARY Cooperation between the Ottoman Empire and Germany, especially in the sphere of military and communication, began with during the rule of Abdulhamit II. Although it is not exactly clear why the Ottomans preferred Germans instead of the British or French, the Committee of Union and Progress (CUP) added another sphere of cooperation: partnership in the First World War against the British and French. The Ottomans invited the German military experts to modernize the military. The German officers were successful in training the Ottoman army and in organizing and strengthening the defenses of the Dardanelles. Then, in accordance with the treaty signed on August 1914 German military mission began to wield "effective influence" over the military operations of the Ottoman armies. German generals and staff officers served as advisers and military commanders for the Ottoman army. Just a month before the Battle of Gallipoli, the Ottomans appointed Otto Liman von Sanders as the commander of the 5th Army. German generals were also put in command of some army corps and divisions. During the Gallipoli campaign, German officers, advisers and experts oversaw placing naval mines in the Dardanelles, organizing coastal defenses, logistics and health care for the army. Their services continued until the end of the First World War. Key words: Ottoman Empire, Germany, Gallipoli Campaign Giri Sultan Abdülazizin son saltanat y l na kadar uzanan ve II. Abdülhamit ile s k ili kiler kurulan Almanya Devleti ile birliktelik ve yap lan ittifak, 20 nci yüzy l n ikinci yar s nda pek çok yazar taraf ndan incelendi. 1 in daha ilginç 1 Bu kitaplardan bir kaç bibliyografik kaynak olarak verilmi tir: BLA SDELL, C. Donald, (A. hsan Dalg ç), Osmanl mparatorlu unda Avrupa Mali Denetimi: Düyun-u Umumiye, stanbul Do u-bat Yay., KURMU, Orhan, Emperyalizmin Türkiyeye Giri i, Bilim Yay., stanbul MAD SON Mcgarity, James, Foreign Influence on the Otoman Turkish Army, , Ph. D. Submitted to American Univ., Washington, D. C. 1968, (Amer. Libr., Washington, D. C.) ORTAYLI, lber, Osmanl mparatorlu unda Alman Nüfuzu, leti im Yay nlar, stanbul 1998, 240s. ÖNSOY, R fat, Osmanl -Alman Ticari Münasebetleri ( ), Bas lmam Doçentlik Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara ÖKÇÜN, A. Gündüz, Osmanl Sanayi Y llar, AÜSBF Yay., No: 299, Ankara RATHMANN, Lothar, (Çev. Rag p Zaral ), Alman Emperyalizminin Türkiyeye Giri i, Gözlem Yay., stanbul WALLACH, Jehuda, (Çev: Fahri Çeliker), Bir Askeri Yard m Anatomisi (Türkiyede Prusya-Alman Askeri Heyetleri ), Genelkurmay Harp Tarihi Ba kanl, Genelkurmay Bas mevi, Ankara TÜRKGELD, Ali Fuat, Görüp ittiklerim, TTK Yay., Ankara TRUMPENER, Ulrich, Germany and the Ottoman Empire, Princeton Univ. Pres, New Jersey,

3 taraf, hem Birinci Dünya Sava na ramak kala, hem de sava esnas nda stanbulda Almanyay, askeri ve milli gücünü öven ve öne ç karan ilginç yerli ve yabanc kitaplar da yay nlad lar. 2 Buna ra men Birinci Dünya Sava nda ve özellikle Çanakkale cephesinde- Alman yard m, Alman silahlar, Alman komutanlar, askerleri ile onlar n sava taki etkinli i ve katk s konusunda neredeyse, ço u zaman, ne bilgi verildi ne de yorumland. te bu sebeple sadece yeni nesiller için bir öncü derleme olsun diyerek, bu a r yükün alt na girmeye cüret edildi. 20. yüzy l n en büyük iki sava ndan birisi, hiç üphesiz I. Dünya Sava d r. Yakla k dört y l sürüp dünyay ba tan sona kavuran sava ta, en çok kan ak t lan cephelerden biri olan Çanakkale cephesi de, -sonucu itibariylesava serüveninde ve sava n seyrinde kayda de er niteli e sahiptir. 3 Genel anlamda stanbulu devreden ç kar p Almanyay do udan yap lacak yo un bir ku atmayla sava d b rakarak May s 1915e kadar sonuçland rmay hedefleyen bu sald r, 3 Kas m 1914te ba lam, 9 Ocak 1916 tarihine kadar devam etmi tir. K aylar sebebiyle di er cephelerde dura anla m mücadelelerin içinde tilaf Devletleri deniz güçleriyle Çanakkale Bo az nda kolay bir zafer kazan p, önemli sonuçlar elde edece inden son derece emindi. Çanakkale 2 3 ANHEGGER, Robert, Almanlar n Türkiyeye Göçü, Tarih ve Toplum 1995/21, 57 s. LUXEMBURG, Rosa, Osmanl Devleti ve Alman Emperyalizmi, Ayd nl k Dergisi, S.2, Aral k 1968, s. PAMUK, evket, Osmanl mparatorlu unda Yabanc Sermaye: Sektörleri ve Sermayeyi hraç Eden Ülkelere göre Da l m ( ), ODTÜ Geli me Dergisi Türkiye ktisat Tarihi Özel Say s 1978, Özel Say, s. Bu kitaplardan bir kaç bibliyografik kaynak olarak verilmi tir: MEHMET EN S, Alman Ruhu, Nefaset Matbaas, stanbul Mütercim YÜZBA I MEHMET TAH R, Millet-i Müselleha, Matbaa-i Ebuzziya, Kostantiniyye La Prosperité Nationale de LAllemagne, Çev: Nesim Ruso, Alman Feyz-i Millisi , Matbaa-y Ahmet hsan ve ürekas, stanbul IEK, Jaeck E., Balkan Harbinden Sonra arkta Almanya, fham Matbaas PARVUS, Alexander Helhand Israel, Umumi Harp Neticesinde Almanya Galip Gelirse, Türk Yurdu Kütüphanesi, Kader Matbaas, stanbul PARVUS, Alexander Helhand Israel, Türkiyenin Can Damar : Devlet-i Osmaniyenin Borçlar ve Islah, Türk Yurdu Kütüphanesi, Kader Matbaas, stanbul VEYLET, Bunyar, arkta ngiliz-alman Rekabeti, Sancakc yan Matbaas, Dersaadet Anadoluda Türk unsuruna dayanan yepyeni bir Cumhuriyetin kurulmas na ön ayak olmas aç s ndan da Türk tarihinde ayr bir yeri vard r. 17

4 kolayca geçilecek, Rusyaya gerekli silah yard m yap lacak ve bu devletin Do u Avrupayla bütünle mesi kolayla acakt. Di er yandan Almanyan n do uya yay lmas önlenecek, Bo azlar ve stanbul teslim al n p devreden ç kart larak Osmanl Devleti sava d b rak lacakt. Sonuçta ngiltere, M s rdaki varl n güvenceye alacak, Ortado udaki zengin petrol yataklar na sonuna kadar sahip olacakt. Böylece emperyalist güçler öhretlerine öhret katacaklard. ngilizler ve Frans zlar bu ana dü ünceyi uygulamaya koymak için en ufak ayr nt lara kadar büyük haz rl klar yapt lar. lk hedef olarak Çanakkale Bo az ele elde edilecekti. ngiliz ve Frans z hükümetleri donanmalar n var güçleri ile h zland rd lar. Bu donanma, o zamana kadar e i benzeri görülmemi büyüklükte bir donanma idi. 11 A ustostan beri Çanakkale Bo az giri inde günden güne kalabal kla an tilaf Donanmas, ngiltereden gelen emirle, 19 ubat 1915ten itibaren bir aydan daha fazla Bo az n her iki yakas n a r bombard mana tabi tuttu. Art k Türk mevzilerinin tamamen sustu unu sanan tilaf devleti yetkilileri 18 Mart 1915 günü son bir hamle ile rahatça Çanakkale Bo az n ve stanbul yolunu geçebileceklerini dü ündüler. Kahraman Türk komutan ve askerinin inanc, may n hatlar n n direnci ve Alman yap m güçlü sahil toplar n n aman vermez ate i kar s nda zaman n n en modern üç büyük sava gemisini yitirip, pek ço u da a r hasara u ray nca geri çekilmek zorunda kald lar. Böylece tüm dünya Çanakkale Bo az n n sadece donanma gücüyle geçilmesinin imkans z oldu unu bir defa daha anlam oldu. Bunun üzerine ilk önce Gelibolu Yar madas n i gal edip orada iyice tutunduktan sonra Bo aza rahatça hakim olmay hedeflediler. 25 Nisan 1915te on binlerce modern donan ml askerle ngilizler Seddülbahir sahillerine, Anzaklar Ar burnu sahiline; Frans zlar da Kumkaleye k sa sürede i gali tamamlamak için ayak basm lard. Osmanl Ordusu 5 nci Ordu Komutan Mare al Liman von Sanders komutas nda, büyük oranda kendi imkanlar yla ve Alman teknik yard m yla Çanakkaleyi savunmaya ba lad. 25 Nisan 1915 ve süregelen günlerde oldu u gibi ngilizlerin 6/7 A ustosta ba latt klar büyük bir çevirme harekat da ba ta Kurmay Albay Mustafa Kemal Bey ve silah arkada lar n n- zaman nda müdahalesi ile önlendi. Çarp malar yine la m 18

5 ve siper çarp malar ekline dönü tü. Hiç seviye kaybetmeden iki güç büyük inat ve ak l almaz gayretle aylarca sava a devam ettiler. Büyük bir özveri ile elde edilen Çanakkale zaferinin kazan lmas nda Türk ehit kan hariç- Türk-Alman birlikteli inin ne düzeyde oldu u konusunda farkl görü ler ileri sürülmü tür. Bunlar n içerisinde Almanlar n Türkleri kendi emelleri do rultusunda kullan p, en az bir y l, her iki taraftan yakla k bir milyon askeri Geliboluda tutarak, Do udaki hareketini rahatlatt görü ünün 4 yan nda, dönemin Ba bakan da Almanlarla beraber olmak zorunlulu u 5 nu ortaya koymaktad r. Dönemin Ba bakan, Osmanl Devletinin sava a giri i ile ilgili olarak kaleme ald hat rat n n son bölümünde: tilaf Devletleri, bizimle bir ittifaka girmiyorlard. Çünkü böyle bir anla ma, onlar n gizli amaçlar na ayk r dü mekte idi. Bu devletler, harbin sonunda hasta adam n hayat na son vermek ve onun miras n payla mak istiyorlard. Bu sava ta tilaf Devletlerinin esas gayelerinden biri de bu idi. 6 tarafs zl k, yaln zl k demekti. Zira Üçlü tilaf n arzusu olan Türkiyenin tarafs zl, Türkiyeyi tam bir tembellik ve yaln zl k içerisine dü ürmekten ba ka bir eye yaramazd. Sava a girmeye mecburduk. 7 Güney Bölge Kurmay Ba kan Binba Mühlmann, Ku kusuz Alman deste i olmaks z n Türkiyenin direncinin bu kuvvette ortaya ç kabilece i dü ünülemezdi, ama bu deste in kapsam üzerine abart l varsay mlarda bulunulmamal d r. Almanya daha fazlas n nas l verebilirdi ki! Zaten Alman subay ve askeri Türklerin hizmetinde de il miydi? Ayr ca iki Alman sava gemisi Türk deniz filosuna tahsis edilmemi miydi? A a yukar vagon, Alman sava malzemesiyle yüklü olarak sava y llar n n cereyan esnas nda stanbula gönderilmi ti ve mali yard m n seviyesi üç milyar mark gibi muazzam bir yekuna varm t. Bu rakamlar zaten her iki devletin yazg s n n can ve mal fedakarl klar yla nas l birbirine s ms k ba l oldu unu aç a vurmaktad r. Ama her iki devletin toplu kurbanlar na oranla yine de cüzidir ve bu sebepten bu keyfiyet, yürütülen kahramanca smet Görgülü, Çanakkale Cephesinde Almanlar n Niyeti, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Atatürk ve Çanakkale Sava lar Ara t rma Merkezi, Çanakkale Ara t rmalar Türk Y ll, S. 1, Çanakkale, 2003, s Sait Halim Pa a, Buhranlar m z ve Son Eserleri, z Yay nc l k, stanbul 1991, s A.g.e., 296. A.g.e.,

6 Türk muharebelerinin ana yükünün Osmanl lar taraf ndan ta nmak zorunda kal nd n kan tlar. 8 görü ündedir. Amerikal Yüzba Granville Fortescue, Türk ve Alman subaylar aras nda ortaya ç kan anla mazl klar ile ilgili ngiliz gazetelerinde durmadan çe itli hikayeler yay nlanmaktayd. Bunlar sadece karalamadan ibaretti. Ben, her iki ulusun subaylar aras ndaki ili kileri görme f rsat buldum. Bu iki ulusun ngiltereyi ma lup etmek arzusu etraf nda oldukça ahenkli bir birlik içinde çal t klar n gördüm. Her iki ulusa mensup subaylar aras nda ki isel ili ki ve sosyal hayat o kadar s k de ildi. Fakat, bu ufak sorunu abartarak büyük bir sorun haline getirmenin bir anlam yoktur. Bunun yap lmas ngiliz kamuoyunu yan ltmaktan ba ka bir i e yaramaz. 9 görü ünü ortaya koyar. Bulgaristan n da kat l m yla Almanya ula m n n aç lmas yla beraber sava malzemesinin cepheye ula m yolu aç lm t. Bu durum kar s nda, mevsim artlar n n getirdi i büyük olumsuzluklar da dikkate alan tilaf Devletleri, büyük umut ba lad klar Çanakkale beklentisinden tamamen vazgeçmek zorunda kald lar. 20 Aral k 1915te kuzey, 9 Ocak 1916da güney cephesinden son birliklerini de gizlice gemilere bindirip, cepheyi bo altarak çekildiler. Çanakkale Sava lar yakla k 13 ayl k bir zaman kapsar. Deniz yoluyla Bo az zorlama, taarruz ve bombard manlar 3 Kas m 1914ten itibaren 125 gün; donanma, denizalt, uçak ve balon destekli kara i galleri de (25 Nisan Ocak 1916) 254 gün sürmü tür. Muharebelerin geçti i alan, Yar madan n güney ve orta-kuzey bölümüdür. tilaf kuvvetlerinin Güney (Seddülbahir) bölgesindeki mücadeleleri Alç tepeyi, kuzeyde ise Conkbay r -Kocaçimen Tepeyi ele geçirme hedefine yöneliktir. A ustos ay ndan sonra Anafartalar Ovas ve Suvla bölgesi de devreye girmi tir. Cephelerin gerisindeki lojistik destek alanlar ile donanman n taarruzu alt nda kalan sivil alanlar da yo un ekilde harbin etkisi alt nda kalm t r Carl Mühlmann, Çanakkale Sava Bir Alman Subay n n Notlar, Tima Yay., stanbul 1998, s.8. Granville Fortescue, (Ter: K demli Deniz Kurmay Yüzba Rahmi), Çanakkale, Matbaa-i Amire, stanbul 1916, s Ahmet Esenkaya, Çanakkale Muharebelerinde tilaf Devletlerinin Sava Hukukuna Ayk r Davran lar ÇOMÜ, Atatürk ve Çanakkale Sava lar Ara t rma Merkezi, Çanakkale Ara t rmalar Türk Y ll, S. 4, Çanakkale, 2006, s

7 Bu sava sadece kara ve deniz kuvvetlerinin de il, pek çok milletin ve rk n k yas ya mücadele verdi i modern teknolojinin de ilk sava d r. Bu sava n gerçek sebeplerinin en büyük dilimini de sanayile mi ülkeler aras nda iktisadi ve siyasi hakimiyeti kimseye kapt rmama mücadelesi olu turur y l na kadar Avrupada egemen güçler aras nda içten içe süren çat ma, küçük bir k v lc m n tutu turmas yla aç k bir hale gelince, milyonlarca ailenin kana ve ac ya bulanaca bir süreci ba latacakt r. O zamana kadar bu amaçla kullan lmam olan denizalt, uçak, zeplin, tank, büyük sava gemileri, pek çok korkunç modern aletlerden pek ço unun ilk kez denenece i, art k geri dönülmesi imkans z bir yola girilecektir. Avrupan n tamam na yak n n n, Rusya, Osmanl Devleti, Japonya, A.B.D.nin de kat ld bu sava ta kay p, esir ve yaral lar da say lacak olursa- insan kayb n n ki iyi buldu u görülür. 11 Dört y l a k n devam eden sava n maddi zarar çok büyük boyutlardad r. Osmanl Devleti ise bir çok cephede sava m, -gaziler bir tarafa- en iyimser tahminlerle e yak n evlad n ehit vermi tir. Türk- Alman Fikirsel Yak nl Osmanl hükümetinin milli hedefleriyle Alman politik askeri hedefleri aras nda -Osmanl Devletinin co rafi durumundan do an- bir paralellik dikkati çeker. ki as rd r devaml olarak toprak kaybeden Osmanl Devleti, bu toprak kayb na nihayet bir son vermek, Bo azlar ve Do u Anadoluyu elinde bulundurmak, Arap Yar madas ve Süvey Kanal ndaki kontrolünü kuvvetlendirmek, slam alemindeki liderli ini sürdürmek; ran, Azerbaycan ve Türkistandaki Türkleri kendi önderli inde birle tirmek suretiyle eski sayg nl n kazand rmak isterken; Alman mparatorlu u da Osmanl lardan yararlanarak halk n ço u Müslüman olan ngiliz sömürgelerini ayakland rmak, Süvey Kanal n n kapanmas n sa layarak ngilizlerin Bat cephesini sömürge askerleri ile takviye etmesine engel olmak istiyordu. Ayr ca; Osmanl lar, Almanlar n Avrupada kazanacaklar zaferden yararlanarak milli hedeflerini elde edeceklerini, Almanlar ise Osmanl lar n Do u Anadolu ve M s rda giri ecekleri askeri harekat n ba ar s ndan yararlanarak Avrupada zaferi daha kolay kazanacaklar n hesap ediyorlard. 11 Fahir Armao lu, 20. Yüzy l Siyasi Tarihi ( ), Türkiye 143. Bankas Kültür Yay., Ankara 1991, s

8 Asl nda Türk harekat plan, Osmanl ordular n n müttefiklerinin Alman ve Avusturya ordular n n Avrupa cephelerinde kar la t klar bask y azaltmak ve yükünü hafifletmek maksad yla Kafkasyada Rusyaya, Süvey Kanal nda ngiltereye taarruz etmesi esas na dayan yordu. Osmanl Devletinin Çanakkale Bo az ndaki Faaliyetleri lk iki kalenin Fatih Sultan Mehmetin emriyle bitirilmesinden sonra Osmanl Devletinin gücünün zay flamas yla do ru orant l olarak Çanakkale Bo az n n her iki yakas na dönemin artlar na göre k y savunmas içerikli askeri amaçl eserler (kale ve tahkimatlar) yap lm t r. Çünkü güneyden gelecek tehlikeye kar Ba kent ve Hilafet merkezi stanbulu koruman n en kolay yolu, 70 kmlik Bo az n en dar noktas ndaki Çanakkale kentinin bulundu u kesimin yak n civar n n tahkim edilmesi zorunlulu u, ilgili padi ahlar n tamam n yat r m yapmaya sevk etmi tir. 12 Özellikle de II. Abdülhamitle beraber çok daha bütüncül olarak Bo az n durumu 1880 sonras yeniden ele al nd. Olu turulan askeri komisyonlar bir çok defa Bo aza gelerek incelemelerde bulundu; taktik planlar geli tirildi. 13 Bu çal malar sonunda Topçu ve stihkam Komisyonu, Bo az savunmas n dört hat üzere düzenledi. 1890a gelindi inde buralardaki kale ve sahil bataryalar na Tophanede dökülenlerden ba ka, Avrupadan (özellikle Almanyadan) al nan Krupp, Armstrong v.s. cinsi toplar yerle tirilmeye devam edildi. Buna ilave olarak modern sava gemilerinin ate lerine dayan kl istihkam ve tabyalar n in as da sürdürüldü. 14 Tophane-i Amire ve Umum Askeri Okullar Naz r Zeki Pa an n, Sultan II. Abdülhamite sundu u, Çanakkale Bo az ndaki tahkimat ve uygun yerlere istihkamlar yap l p elektrikli fenerler ve toplar konularak asker yerle tirilmesi içerikli 13 Eylül 1896 tarihli a a daki raporu, o tarihteki genel savunma durumunu özetler niteliktedir Ali Karaca, anl Zafere Giden Yol çin As rlarca Süren Bir Emek Çanakkale Bo az n n Tahkimi ( ), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Atatürk ve Çanakkale Sava lar Ara t rma Merkezi (AÇASAM), 85. Y l nda Atatürk ve Çanakkale Sava lar Sempozyum Bildirileri Mart 2000 Çanakkale, Çanakkale 2001, s.65. Karaca, a.g.m., s Çanakkale kenti, Kala-i Sultaniye; Kilitbahir Köyü de Kilitbahir Kalesi etraf nda geli meye ba lam t r. Ceridei Havadis, 22 C ve 27 C, 1260; BOA, MM., 390; BOA,.Hus lef 1; Ayniyat Defteri, 986, s.166; ATASE Ar ivi, No. 6/3171, Kls. 4857, Dos. H-2, F. 1-7; ATASE Ar ivi, No. 6/1666, Kls. 4669, Dos. H-1, F Askeri bak mdan büyük öneme sahip olan telgraf (daha sonra telefon) hatlar 1859 y l na gelindi inde Üsküdardan zmite, Kilitbahirden Kale-i Sultaniyeye, skenderiyeden Girite oradan Seddülbahire do ru uzan yordu. BOA, Y. PRK. ASK, 115/6. 22

9 1907de Petersburgda bas lan bir eserde Bo az n savunmas öyle tasvir edilmekteydi: Dünyan n en büyük istihkam olan Çanakkale ili Gelibolu Osmanl topçular, Deniz Kuvvetleri için önemli bir ordugah haline konulmu, Avrupa yakas nda Seddülbahir ile Kilitbahir ve Asya yakas nda Kumkale ile Kale-i Sultaniye aras nda demir atm sava gemileri güçlü bir set olu turmu, her iki sahili ku atan da lara, bay rlara ve tepelere ba tanba a in a edilen istihkamlar Gelibolu liman na kadar uzanm t. 16 Anadolu Hamidiye, Dardanos, Mesudiye, Rumeli Mecidiye, Çimenlik, söz konusu bu 35 istihkamdan sadece birkaç yd. Alman Kurmaylar, Ba komutanl k Vekaleti ve Genel Karargahta Güney Bölge Kurmay Ba kan Binba Mühlmann, Türk ordusunun yeniden örgütlendirilmesi için Sadrazam Mahmut evket Pa an n 1913 May s nda Almanyaya yöneltti i ricas Berlinde kabul gördü. Islahat i inin yürütülmesi için 22 nci Prusya Tümeninin o zamanki komutan General Liman von Sanders seçildi. Bu ö retici etkinlik için elveri li diye seçilen bir general Alman subaylar ile birlikte Alman ordusundan ayr ld ve Türk hizmetine geçti. Bu tarzda ilkin 41 subay kapsayan askeri heyet te ekkül etti Aral k ay nda ilk 10 subay General Liman n sevk ve idaresinde stanbula geldi. Bu heyetin geri kalanlar onu izleyen y l n ilk aylar nda geldiler. Etki alan n n sürekli olarak büyümesi dolay s yla askeri heyet üyelerinin say s Dünya Sava patlak verene kadarki dönemde 71e yükseldi 17 bilgisini verir. Pe inden de, Enver Pa an n etkin te vikiyle Genelkurmayda ve Harbiye Nezaretinde Alman modeline göre kesin bir slahat gerçekle tirme ba ar s sa land der Karaca, a.g.m.,s. 68den naklen Süleyman ükrü, Seyahatül Kübra, Petersburg 1907, s.66. Mühlmann, a.g.e., s. 10. A.g.e., s.18 23

10 Türk Alman birlikteli i ile ilgili olarak da: Tarihte, bir ulusun toparlanma süreci içinde bir s namaya tabi tutulmas ender olaylardan biridir. Ve e er, 1915 y l nda Çanakkale u runa yap lan muharebeler Türk tarihinin en anl ve en erefli sayfalar n olu turmu sa, bunda Türk-Alman ortak çal mas n n ba ar s görülmelidir. Ama biz Almanlar n, o günkü müttefikimizin silahl eylemlerinden gurur duymaya sadece bu sebepten dolay hakk m z yoktur. Biz, Çanakkale u runa verilen bu mücadeleyi kendi büyük sava geçmi imizin en erefli halkas na dahil ediyoruz. Çünkü ülkemizin evlatlar da orada sava t lar ve kanlar n döktüler. Ku kusuz Çanakkaledeki say lar azd, ama bu Almanlar n etkisi önemli olmu tur... Çanakkale Bo az nda bir kara sald r s na kar savunulmas için belirlenen Türk ordusu bir Alman Generalin emri alt nda bulunuyordu. Bo azlar n savunulmas nda birlikte etkinlik gösteren Türk filosunun ba nda bir Alman filo komutan vard. stanbul ve Çanakkale Bo azlar n n korunmas bir Alman amiralin emrine verilmi ti. Hiçbir Türk kurmay heyeti yok ki, içinde Alman subaylar, hiçbir sahil korumas yok ki içinde en az ndan birkaç Alman ekibi mevcut olmas n. Burada da Alman sevk ve idaresinin de eri, Alman te kilat, teknik ve e itimi kendisini kabul ettirmi tir.. Almanlar ve Türkler, sonuna kadar sad k bir arkada l k sürdürmü lerdi. Fedakarl a haz r olmada ve göreve sadakat göstermede, kahramanl kta ve özveride birbirleriyle yar an Türk subay ve askerleri, dünyan n en iyi ordular de erinde olduklar n belli ettiler Islahat heyeti için ça r lan ve k sa sürede Birinci Ordu Komutanl na atanan General Feld Mar al Freiherr von der Goltz, General Bronz(s)ard von Schellendorff Pa a 20, Bo azlar Bölgesi Harekat Planc s görevini tamamlad ktan sonra Genelkurmay Birinci Ba kanl na (Karargah- Umumi Erkan- Harbiye Reisi 21 ) getirilmi tir. Çanakkale ve stanbul A.g.e., s BOA, DH. EUM.SSM, 53/25; BOA, DH. EUM.VRK, 25/9; BOA, HR. SYS, 2098/10 BOA, DH. EUM.VRK, 25/41; Genelkurmay Ba kanl, Birinci Dünya Harbi'nde Türk Harbi Çanakkale Cephesi Harekat, V.Cilt, I.Kitap, (Genelkurmay, 1nci Kitap olarak k salt lacakt r) Ankara 1993, s

11 Bo azlar Genel Komutan von Usedom Pa a, 22 Ba komutanl k delegesi general Merten Pa a idi. 23 Yarbay Von Kress, Harekat ube Müdürü; Binba Pötrich 24, Demiryolu ve Muvasale (Ula t rma) Müdürlü ü görevindedir. Doktor Mayer de Sa l k Hizmetlerinden sorumlu konumdad r. Alman Personelin Ö retmenli i Bo az savunmas nda, ate gücünün etkinli inin art r lmas büyük bir önem ta yordu. Müstahkem Mevki Komutanl toplarla, cephane ve gereçlerin h zla sava a haz rlanmas ve Türk erlerinin Alman subaylar n n yönetiminde topçuluk bak m ndan yeti tirilmeleri amac yla, Alman personelinden yararlanma yoluna gitmi tir. 30 A ustos 1914te General Weberin yerine atanan General Merten idaresinde subay, torpidocu, telefoncu ve top çavu u olarak toplam 160 Alman personeli bir Alman gemisiyle Çanakkaleye geldi. De i ik tabyalara da t lan Alman personel, Türk erlerin e itimine ba lad. 25 Türk - Alman Birlikteli i Almanlar, bat cephesinde s k p kalm lard. Do uda Ruslara kar ba ar gösteriyorlarsa da; bu onlara çok büyük kuvvetlerini orada tutmalar n zorunlu hale getiriyordu. Sava n bir an önce bitirilmesi için tilaf Devletlerinin güçlerini bölmeli ve cephelerini geni letmeliydi. Bunun için en güzel çare, Osmanl Devletinin yanlar nda sava a girip, sava alanlar n n geni letilmesiydi. Hatta Halife taraf ndan ilan edilecek kutsal cihat sonucu ngiliz ve Frans z sömürgelerindeki milyonlarca Müslüman n bu ça r ya uyup ayaklanacaklar n san yorlard. Almanya 1 A ustosta Rusyaya harp ilan etmi, Türk-Alman gizli anla mas 2 A ustos 1914te imzalanm oldu u için yap lan anla maya göre Türkiye antla may imzalad gün Almanyan n yan nda harbe girmeyi kabul etmi oluyordu. Bu anla ma ile Almanya ile beraber sava a Mehmet efik Aker, Çanakkale-Ar burnu Sava lar ve 27. Alay, Askeri Mecmua, S.40, stanbul 1935, s.232; Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Ba kanl, Türk Silahl Kuvvetler Tarihi Osmanl Devri Birinci Dünya Harbi'nde Türk Harbi V. Cilt, 3 ncü Kitap, Çanakkale Cephesi Harekat (Haziran Ocak 1916), (Genelkurmay, II1. Kitap olarak k salt lacakt r), Ankara 1980, s.99. Genelkurmay, I nci Kitap, s. 38. Yarbay olarak 9 A ustostan itibaren 8 nci ve 9 ncu Tümen komutanl yapm t r. Daha sonra da 5 nci Ordu Karargah ndaki asli görevine döndü. Yarbay Hayri, Anafartalar Grubu Muharebeleri, Erkan- Harbiye Mektebi, stanbul 1921, s ATASE Ar ivi, No. 6/3171, Kls. 4857, Dos. H-2, F. 1-7; ATASE Ar ivi, No. 6/1666, Kls. 4669, Dos. H-1, F

12 kat lm say lan Osmanl Devleti, er veya geç girece i sava n giderlerini kar layabilmek için paraya ihtiyac vard. Bu sebeple Almanya'dan %6 faizle borç olarak lira almak zorunda kalm t. artl olarak al nan bu paran n 'i anla man n imzas ndan on gün sonra; 'i ngiltere ve Rusya'ya sava ilan ndan on gün sonra, kalan ise sava a girildikten bir ay sonras ndan ba layarak 'er lira olarak verilecekti. 26 Buna ra men Osmanl mparatorlu u, 3 A ustos 1914te bir yandan seferberlik ilan ederken 27 di er taraftan da silahl tarafs zl n ilan etti. Çanakkale Bo az n n en dar noktas na ayn gün (3 A ustos 1914) may n dö enmeye ba land ve 8 Mart 1915 gününe kadar ara ara yeni hatlar olu turmaya devam edildi. Osmanl Devleti silahl tarafs zl n ilan etmi se de, Alman Ba komutanl Türkiyenin bir an önce harbe girmesi üzerinde srar ediyordu. Fakat Türkiye, seferberli ini tamamlamadan, ordusunun noksanlar n ikmal etmeden ve politik bak mdan Bulgaristan n durumu ayd nl a kavu madan sava a girme yanl s de ildi. Bu arada Akdenizde bulunan iki Alman sava gemisine (Goeben ve Breslau) ngiliz donanmas n n takibinden kaçarak 10 A ustos 1914te Çanakkale Bo az ndan (k sa bir tereddütten sonra) içeri girmesine izin verildi. 28 Gemiler Alman Deniz Bakan Amiral Tirpitzten bu yolda bir emir alm t. Bu, Türkiye için de bir sürpriz de ildi. ngilterede yap m tamamlanm olan Sultan Osman ve yap lmakta olan Re adiye dretnotlar n n verilmemesi ihtimaline kar -ki sonradan ngilizler bu paras ödenmi gemileri vermediler- Karadenizde üstünlü ü sa lamak için Avusturya donanmas n n gönderilmesini, daha önce Türk Hükümeti teklif etmi ti. Avusturya donanmas kendi k y lar n korumak için Adriyatikten ay rmak istemedi inden Akdenizdeki iki Alman gemisinin Türk Donanmas na kat lmas yla Karadenizde üstünlü ün sa lanmas dü ünülmü tü. Almanya ile sava an devletler, bu iki geminin tarafs z Osmanl Devletinin karasular ndan ç kar lmas n ya da enterne edilmesini istediler. Nihayet Yusuf Hikmet Bayur, Türk nk lab Tarihi, C.III, K. II, TTK Yay., Ankara 1991, s Genelkurmay, 1nci Kitap, s. 69. BOA, DH. EUM.7. b, 2/31; BOA, DH. KMS, 27/2; Askeri Tarih Belgeleri Dergisi, S. 88, A ustos, stanbul 1989, Belge 1. 26

13 gemilerin Osmanl Devleti taraf ndan 80 milyon marka sat n al nd, personelinin Türk mürettebat yla de i tirilece i ilan edilerek mesele kapat ld. Goeben ve Breslau mürettebat n n tamam da Almanlardan olu maktad r. 29 Yavuz ve Midilli adlar verilerek Türk bayra çekilen ve mürettebat na Osmanl fesi ve üniformas giydirilen bu gemilerin Alman Komutan Amiral Souchon 30, ayn zamanda Türk Donanmas n n birinci Komutanl na atand. 31 Osmanl Devleti Eylül 1914 sonlar nda seferberli ini tamamlam bulunuyordu. Ama silah ve cephanesi noksand ; araç ve gereç yoklu undan geri hizmet te killerinin büyük bir k sm henüz kurulamam t. Türk-Alman Askeri ttifak ndan sonra Türk Genelkurmay nca haz rlanm olan çe itli sefer planlar nda genellikle Türk Ordusunun büyük k sm n n bat da ve Bo azlar bölgesinde toplanmas, Bo azlar n emniyeti sa land ktan ve Bulgaristan ile Romanyan n tutumu ayd nl a kavu tuktan sonra Rusyan n güney kesimine taarruz edilmesi öngörülüyordu. Türk Ordusu bir k sava na haz r olmad ndan, ayr ca büyük kuvvetlerin Do u Anadoluda toplanmas çok güç oldu undan as l kuvvetlerle Kafkasyaya taarruz fikri çürütülüyordu. M s ra taarruz esasl bir haz rl gerektirdi inden sonraya b rak l yor ve Süvey kanal n n öneminin bu bölgede sava göze almaya de er olup olmad n n dü ünülmesi gerekti i ileri sürülüyordu. Alman Genelkurmay Ba kanl ise Türk Ordusunun Kafkasya ve M s ra taarruz ederek Rus ve ngiliz kuvvetlerini buralara ba lamas n ve böylece Avrupadaki Do u ve Bat cephelerinin takviyesine engel olmas n istiyordu. Türk Genelkurmay 1915 bahar na kadar harbe girmemenin zorunlulu u üzerinde önemle dururken Alman Ba komutanl, Türkiyenin bir an önce harbe girmesinde srar ediyordu. 28 Temmuz 1914te Avusturya-Macaristan mparatorlu unun S rbistana sava ilan etmesiyle Avrupada ba layan sava, Rusyan n seferberlik ilan etmesi ve bunu Avusturya-S rp anla mazl na müdahale sayan Almanyan n 1 A ustosta Rusyaya, 3 A ustosta Fransaya harp ilan BOA, HR. MA, 1132/57 Selahattin Adil Pa a, (Yay na Haz rlayan: Enver Koray), Hayat Mücadeleleri Selahattin Adil Pa an n Hat ralar, stanbul 1982, s.118. BOA, DH. KMS, 27/2; BOA, DH. EUM.KLU, 2/38 27

14 ederek Belçika topraklar üzerinden taarruza geçmesi, Belçikan n tarafs zl n n ihlal edildi i gerekçesiyle 4 A ustosta ngilterenin Almanyaya harp ilan etmesiyle k sa sürede bir genel harbe dönü tü. Bat cephesindeki geli meler de k saca öyle idi: 3 A ustos 1914te s klet merkezi kuzeyde olmak üzere Belçika topraklar ndan geçerek Fransaya taarruz eden Alman Ordusu, 23 A ustosta Marn Nehrine kadar ilerlemi bulunuyordu. Almanlar burada durduran Frans z ordusu, 6-9 Eylül 1914te cereyan eden Marn Meydan Sava yla onlar Aisne ve Vesle nehirleri gerisine atmay da ba ard. Do uda Avusturyal lar n taarruzu kar s nda önceleri zor duruma dü en Ruslar, Do u Prusyadaki iki ordular yla Alman 8 inci Ordusunu s k t rd lar ve geri çekilme zorunda b rakt lar. Bunun üzerine Ordu Komutanl na Mare al Hindenburgu atayan ve Belçikadan çektikleri iki kolorduyu bu cepheye tahsis eden Almanlar, Rus Ordusunu da geri çekilmeye mecbur ettiler. (Tannenberg, 26 A ustos 1914) Fakat bu kez de Galiçyadaki Rus ordular ilerlemeye ba lad. Avusturyal lar Lwowu bo altarak Karpat Da lar na do ru çekildiler (3 Eylül 1914). S rbistanda devam eden sava larda da Avusturya ba ar sa layamad. Böylece daha harbin ilk ay nda Bat da ve Do udaki taarruzlar duran Almanya ve Avusturya-Macaristan, Türkiyenin bir an önce harbe girmesi için bask yapmaya ba lad lar. tilaf devletleri ise tarafs zl n sürdürmesi halinde Türkiyeye garanti vermeye haz r olduklar n bildiriyorlard. Bu arada Amiral Souchon da mürettebat n denize al k olmad n bahane ederek Türk donanmas n n tatbikat için Karadenize ç kmas na izin verilmesini srarla istiyordu. Alman Ba komutanl n n bask s na dayanamayan ve asl nda Türkiyenin gelece ini Alman ordular n n Avrupadaki ba ar s nda gören Osmanl Ordusu Ba komutan Vekili Enver Pa a, istenilen izni nihayet 26 Ekimde verdi. Yavuz (Goeben) ve Midilli (Breslau) ile birlikte on bir parçadan olu an Türk donanmas 27 Ekim sabah Karadenize aç ld. 29 Ekim sabah Odessa, Sivastopol, Novorossiisk limanlar n bombard man etti ve birkaç Rus gemisini bat rd. Böylece Türkiye fiilen harbe girmi oldu Genelkurmay, 1nci Kitap, s

15 Türkiye her ne kadar bu istenmeyen geli meye Rus donanmas n n neden oldu unu, ilk sald r n n Rus gemilerinden geldi ini iddia etmi ve Ruslar n bu hatalar n tamir etmelerini istemi se de bunun bir yarar olmam t r. Ruslar, 1 Kas m günü Türkiyenin do u s n rlar ndan sald r ya geçmekle kalmam, ngilizler de Akabeyi bombard man edip Urla iskelesindeki iki Türk gemisini bat rm t r. 3 Kas m 1914 günü de ngiliz-frans z karma filosu Çanakkale Bo az giri indeki tabyalar k sa bir süre bombard man etmi lerdir. Bunun üzerine Osmanl Devleti 11 Kas m 1914te tilaf Devletlerine resmen harp ilan ederek ttifak Devletlerinin yan nda sava a kat lm t r. Almanyan n Rusyaya sava açmas n n ertesi günü, 2 A ustos 1914te, stanbulda Osmanl Devleti ile Almanya aras nda gizli bir ittifak anla mas imzalanm t. Ayn gün ttihat-terakki Hükümeti genel seferberlik ilan etti i gibi tarafs z kalma niyetini de bas n arac l yla aç klad. A ustosun ilk haftas ndan itibaren olu an geli en sonucu, Almanlar n çabalar ve büyük plan n n bir parças olarak Osmanl Devleti, bir oldu-bitti sonucunda Almanya ve Avusturya-Macaristan n müttefiki olarak kendini sava n ortas nda buldu. (2 Kas m 1914) May nlar ve Torpidolar Bo az n may nlarla savunulmas ndan sorumlu ve do rudan Bahriye Nezaretine ba l bir may n bölü ü mevcut olup; komutan 1 Eylül 1914te K y Topçusu ve May n Birlikleri Genel Müfetti i olan Alman Amiral Schack idi. 33 Schack n önerisine dayan larak Bo azda sabit torpido istasyonlar n n kurulmas için stanbuldan gönderilen iki torpido kovan n n, Bo azdan geçebilecek yabanc sava gemilerine kar torpido atmak üzere Çanakkale-Kilitbahir aras nda kullan lmas kararla t r ld. Bu amaçla 27 A ustos 1914te bir torpido kovan Kilitbahir iskelesinde; öteki ikili kovan n da 28 A ustosta Çanakkale feneri yan na monte edilmesi tamamland. 34 Geli meler Bo az n etraf nda yo unla t kça, 5 Ekim 1914te verilen Ba komutanl k emri gere i, Müstahkem Mevki subay ve erlerinin bilgi ve becerilerini art rmak için, Anadolu Hamidiye Tabyas nda bir örnek batarya Genelkurmay, 1nci Kitap, s. 84. Ayn yer. 29

16 olu turuldu. Türk ve Alman personelinden olu turulan bu bataryadaki e itimin, Alman Korgeneral Merten taraf ndan verilecek yönergeye göre Alman üstsubaylar nca yönetilmesi emredildi. 35 Siyasilerin hesaplar devam ederken Ba komutanl k, 22 Ekim 1914te Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanl na gönderilen bir direktifle, Bo az n savunmas hususunda yeni bir plan yap lmas istendi. Bu direktifte ayr ca, Ba komutanl k Delegesi Alman Korgeneral Merten ba kanl nda, Alman Yarbay Wossidlo ve Mevki Kurmay Ba kan ndan olu turulacak bir komisyonca da, savunman n nas l yap laca n içeren bir yönergenin de haz rlanmas emredildi. 36 Bunu Karadeniz Olay diye bilinen ve Amiral Souchonun komutas nda Karadenize ç kan Türk donanmas n n, birkaç Rus gemisini bat r p Odessa, Sivastopol, Novorosiski limanlar n 29 Ekim 1914 tarihindeki bombard man izledi. 37 Esat Pa a, 3 üncü Kolordu Komutan Bombard manla beraber Tekirda daki 3 ncü Kolordu karargah, 4 Kas m 1914te Çanakkaleye intikal ettirilmi tir. Kolordu Komutan General Esat (Bülkat) Pa ad r. 3 ncü Kolordu Kurmay Ba kanl na atanan Alman Yarbay Tüvenay (Thowaney), Tekirda a gelip, 10 A ustos 1914te göreve ba lad. Yarbay Tüvenay, seferberlik ve y nla ilgili Ba komutanl k emrini de yan nda getirmi ti. 38 Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanl, emrinde 9 uncu Tümen oldu u halde Ba komutanl ka ba lanm t r. Ayr ca Türkiyede Alman yard m kurulunda görevli Alman Deniz Yarbay Schneider, Müstahkem Mevkideki topçunun durumu ve nitelikleri üzerinde engin bilgilere sahiptir. 39 Bunlardan ba ka Gelibolu Yar madas nda kuzeyden güneye do ru 9 uncu Tümen bölgesinde k y kesimleri ve derinlikte tahkimat i lerine a rl k verilmi tir. Keza topçuluk bak m ndan Çanakkale d ndaki di er ATASE Ar ivi, No. 6/1666, Kls. 4669, Dos. H-3, F ATASE Ar ivi, No. 6/1666, Kls. 4669, Dos. H-3, F. 1/67. Genelkurmay, I nci Kitap, s. 69. Ayn yer. ATASE Ar ivi, No. 5/2453, Kls. 3964, Dos. H-5, F. 1/18. 30

17 birliklerden tespit edilerek gelen toplar n da yerle tirilmesi suretiyle, Bo az savunmas bir ölçüde daha güçlendirilmi, ayr ca s zabilecek denizalt lara kar ek önlem olarak Bo azda baz gemiler görevlendirilmi tir. Sava tan önce ve stanbulu koruma amaçl olarak Çanakkale Bo az nda 32 ve Ba ms z A r Topçu Taburunda da 3 batarya vard. Bu 35 batarya için o dönemde- yeteri kadar subay ve er olmad ndan, sava gemilerine kar daha etkin olabilmek için, A r Topçu Genel Müfetti i Alman Posseldt 40 ve stihkam Genel Müfetti i Alman Weber 41 Pa alar batarya say s n 22ye indirip, personel say lar n n hiç olmazsa bar düzeyine ç kart lmas n önerdiler. Kabul edilen bu öneri de uyguland. 42 Ba komutanl k 4 ubat 1915 tarihli emriyle Su Üstü Ke if Gözetleme hizmetlerini Ba komutanl k Delegesi Alman General Merten Pa a'n n emrine verdi. Müstahkem Mevki Komutanl 'nda topçu subay ve astsubaylar n n e itimi için, k y topçulu u uzman Alman Yarbay Wossidlo, ba ö retmen olarak görevlendirilerek Anadolu Hamidiye Tabyas Komutanl 'na atand. 43 Türk Kaynaklar na Göre 18 Mart 1915 Bo az Savunmas 44 Bu gün hava aç k, deniz düzgün, harekata çok elveri lilik gösteriyordu. Birle ik Filonun Bo aza yönelik bir harekat bekleniyordu. Bu ihtimale kar Hava Dan man Alman Yüzba Serno Pilot, Deniz Yüzba Schneider de, gözetleme subay olarak uçu a haz r bir uçakla ke if için görevlendirildiler. Ke if uça, 18 Mart 1915te ortal k ayd nlanmaya ba lad nda, dü man sava gemilerinin Bo aza do ru ilerlediklerini gördü. Bo az savunmas ndan sorumlu ve Cevat Pa an n emri alt ndaki Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanl nda Ba komutanl k Delegesi olarak Korgeneral Merten Pa a, 2 nci A r Topçu Tugay Komutanl na ba l Hamidiye Tabyas Komutanl n ve Ba ö retmenli ini Alman Yarbay Genelkurmay, I nci Kitap, s. 81. Genelkurmay III Kitap, s. 4, 17, 60, 84, 119, 159, 209,321. ATASE Ar ivi, No. 6/1666, Kls. 4669, Dos. H-3, F. 1-1,1-3. Selahattin Adil Pa a, a.g.e., s ATASE Ar ivi, No. 6/1666, Kls. 4669, Dos. H-13, F. 1-8, 1-9; ATASE Ar ivi, No. 6/1666, Kls. 4669, Dos. H- 13, F. 1-10, 1-11; ATASE Ar ivi, No. 6/1725, Kls. 5637, Dos. H-1, F. 1-94, 1-95; ATASE Ar ivi, No. 6/1726, Kls. 5283, Dos. H-14, F. 1-3,

18 Wossidlo 45, Erenköy A r Topçu Bölge Komutanl n da Alman Yarbay Wehrle görevinin ba ndayd. 46 Uzman Torpido Binba s A.D.G. Ehl 47 in emrine verilen Kilitbahir torpido bataryas, hem dü man denizatl lara kar görev yapacak hem de deniz may nlar n koruyacakt r. Bataryalardan ikisinin ad da de Tott ve Usedom idi Mart 1915 Bo az sava ndaki insan zayiat m z ehit ve yaral olarak toplam, 79dur. Almanlar n kay plar da, ölü ve yaral olarak 18dir. Böylece iki ba la k devletin toplam insan zayiat 97 kadard r Mart 1915 Çanakkale Bo az savunma zaferinden sonra, Müstahkem Mevki Komutanl n n 19 Mart 1915 gün ve 129 say l emirleriyle üstün hizmette bulunanlara madalyalar verilmi tir. Bunlardan ikisi de alman subay d r: kinci A r Topçu Bölü ünden Ö retmen Yarbay Wossidlo Gümü mtiyaz Muharebe Madalyas ; Anadolu Hamidiye Tabyas nda Batarya Komutan Yüzba Her el Gümü Liyakat Muharebe Madalyas ile ödüllendirilmi tir. 50 Bo azdaki Di er Geli meler 27 Nisan 1915te AE-2 adl ngiliz denizatl s n bat ran Sultanhisar Torpidosu Filotilla Komodoru Korvet Kaptan rütbeli Pfeifer Bey, Alt n ve Gümü mtiyaz Muharebe Madalyas ; Alman personelinden Torpidocu Onba Lampireihard, Gümü mtiyaz Muharebe Madalyas ; Torpidocu Ba çavu Kopfstandt, Makine Onba Gude, Makine Onba Karlowins, Makine Onba Schmapring ve Makine Neferi Henren Gümü Liyakat Muharebe Madalyas alm lard r. 51 Muavenet-i Milliye Muhribi ve Sultanhisar Torpidosunda görev alan toplam 157 personel madalya ile ödüllendirilmi olup bunlar n (4ü subay ile 23 de i ik rütbede asker) Almand r: ATASE Ar ivi, No. 6/1666, Kls. 4669, Dos. H-3, F. 1/67; Genelkurmay, 1nci Kitap, s.39. Genelkurmay, I nci Kitap, s. 45; Mühlmann, a.g.e., s. 44; smet Görgülü, On Y ll k Harbin Kadrosu, TTK Yay., Ankara 1993, s.62, Genelkurmay 3 ncü kitap, s.194, 268. Mühlmann, a.g.e., s. 44. BOA, DH. EUM.VRK, 25/36. ATASE Ar ivi, No. 6/1666, Kls. 4669, Dos. H-1, F. 1-13, 1-14, 1-16; Mühlmann, a.g.e., s. 63te Toplam 114 kay p aras nda 22 Alman ölmü ya da yaralanm t, bilgisini verir. ATASE Ar ivi, No. 6/1670, Kls. 4669, Dos. H-1, F Ayhan Yüksel, Çanakkale Sava nda Sultanhisar Torpidosu-Muavenet-i Milliye Muhribi Mürettebat ve Faaliyetleri, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Atatürk ve Çanakkale Sava lar Ara t rma Merkezi (AÇASAM), 85. Y l nda Atatürk ve Çanakkale Sava lar Sempozyum Bildirileri 2324 Mart 2000 Çanakkale, Çanakkale 2001, s

19 13 May s günü Goliath z rhl s n bat ran Muavenet-i Milliye Muhribi personelinden N sf Filotilla Komodoru K demli Yüzba Firle Bey, Alt n ve Gümü mtiyaz Muharebe Madalyas ; Topçu Subay Yüzba Zeppelin Gümü mtiyaz Muharebe Madalyas ve Topçu Subay Te men Andre, Gümü mtiyaz Muharebe Madalyas ; Makine Torpido Ba çavu u Benoburg, Makine Torpido Ba çavu u Matig, Makine Torpido Ba çavu u Beif, Makine Personel Stamm, Makine Personel Poskul, Makine Personel Hase, Vardaband ra Onba Schwatman, Torpidocu Onba Zims, Torpidocu Onba Weinberg, Torpidocu Onba Akerman, Torpidocu Onba Krebs, Torpidocu Onba Kreksa, Torpidocu Onba Kiranki, Ate çi Heiberg, Ate çi Firnis, Ate çi Dornfell, Telsiz Telgrafç Walter birer Gümü Liyakat Muharebe Madalyas ile ödüllendirilmi tir. 52 Kara Sava lar na Do ru: Alman Mare al Liman Von Sanders 53 5 inci Ordu 54 Komutan tilaf Devletlerinin böyle bir ba ar s zl n üzerine karadan yüklenerek amaçlar na inatla devam edece ini hesaplayan Osmanl Genelkurmay, Mare al Liman von Sandersi 55, 3 ncü, 15 nci Kolordularla, 5 nci Tümen ve Ba ms z Süvari Tugay ndan olu turulan 5 nci Ordu Komutanl na atam 56 ve Geliboludaki Frans z Konsolosluk binas n karargah ve makam olarak tahsis etmi tir. 57 Göreve ba lamak üzere 26 Mart 1915te Geliboluya gelen Mare al, ayn gün Bolay ra hareket etmi tir. 58 (23 Eylül 1915 tarihli Ba bakanl k Osmanl Ar ivi kayd na göre Liman von Sandersin yaveri Binba von Perike /Prigge 59 ile Te men Tolf 60 olup Sanders Pa an n Erkan- Harbiye Heyeti tamam yla Alman subaylardan olu maktad r. 61 ) Yüksel, a.g.m., s. 59. BOA, HR. MA, 1143/101; BOA, HR. MA, 1144/5; BOA, HR. MA, 1144/20; BOA, HR. MA, 1142/45; BOA, HR. MA, 1148/12; BOA, HR. MA, 1147/4 BOA,,. HB, Ca /36; BOA, HR. SYS, 2409/53; BOA, DH. KMS, 31/30. ATASE Ar ivi, No. 1/1, Kls. 180, Dos. 774, F ATASE Ar ivi, No. 1/1, Kls. 180, Dos. 774, F. 1-6; BOA, HR. SYS, 2109/11; BOA, DH. KMS, 31/30; ATASE Ar ivi, No. 5/2453, Kls. 3964, Dos. H-10, F BOA, HR. MA, 1144/20 Yarbay Hayri, a.g.e., s. 54. BOA, HR. MA, 1144/20 33

20 Böylece Liman von Sanders, Bolay r d nda Gelibolu yar madas nda büyük ç karma hareketleri beklemedi inden, Çanakkale savunmas n, sadece Saros ve Anadolu k y lar na yap lacak ç karma hesab na göre düzenlemi tir. 62 Gerek bu hareketi, gerekse geli inin ilk haftas ndan itibaren bölgede ald ve almay dü ündü ü düzenlemeler, Onun, ngiliz ç karmalar n n büyük ölçüde, Saros Körfeziyle Anadolu k y lar ndan bekledi ini kan tlamaktad r Nisan 1915 tarihli Padi ah n yay nlam oldu u rade-i Seniyye ile: 14 üncü Kolordu Komutanl na Trommer, 15 inci Kolordu Komutanl na Weber Pa a tayin edilmi tir nci Kolordu, Karargah yla Anadolu yakas nda Kalvert çiftli inde. 65 Komutan Alman General Weber Pa a 66 n n emrinde, 3 ncü Tümeni (32 nci, 46 nc Alay ve topçu taburlar ) Sar çal dolay nda, 31 nci Alay ve di erleri Halileli - ntepe ve Kumkale bölgesinde. Tümen komutan Alman Albay Nicolai Bey ncu Alay, Ç plak-yeni ehir - Yeniköy bölgesinde olup gerekti inde Troya Harabesi - Menderes çay do usunda savunma düzeni alacak ekilde konu lanm t r. Ba ta 3 ncü Kolordu Komutan Esat Pa a olmak üzere, Türk komutanlar, dü man n k y ya ç kmas na daha ba tan engel olmak amac yla savunmay k y da dü ünmü, geride yeterince ihtiyat b rak p k y n n kuvvetli tutulmas n öngörmü lerdir. Liman von Sanders ise, k y n n zay f gözetleme birlikleriyle tutulup, kuvvetli ihtiyatlar ay rarak dü man karaya ç kt ktan sonra kar taarruzlarla denize dökmeyi hedeflemi tir Bkz: Sanders, a.g.e. s.24, 43, 47; Ordu komutan n n bu görü ve bu dü ünce etraf nda olu turdu u planlamay de erlendirirken, Türk Genelkurmay harekat n geli iminden de anla laca üzere (Sanders) büyük bir yan lg ya dü mü tür, dü üncesindedir. Genelkurmay Ba kanl, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi V. Cilt Çanakkale Cephesi Harekat 1 nci, 2 nci, ve 3 ncü Kitaplar n Özetlenmi Tarihi, (Genelkurmay, Özet Kitap olarak k salt lacakt r,)genelkurmay Bas mevi, Ankara 1997, s.52 Liman Von Sanders, (Çev.M. evki Yazman) Türkiyede Be Y l, stanbul 1968, s.21. BOA,,. HB, Ca /36; rade-i Seniyye: Padi ah buyru u; Yüzba Celalettin, Kumkale Muha-rebeleri, Erkan- Harbiye Mektebi, stanbul 1921, 142; Binba Mehmet Nihat, Seddülbahir Muha-rebeleri, Erkan- Harbiye Mektebi, stanbul 1921, s. 198, 199, 203. ATASE Ar ivi, No. 4/8749, Kls. 3474, Dos. H-1, F Selahattin Adil Pa a, a.g.e., s. 152, 153. BOA, HR. MA, 1132/57; Binba Mehmet Nihat, a.g.e., s Bkz: Sanders, a.g.e.,; Bu yeni düzenleme konusunda Türk Genelkurmay yeni savunma plan konusunda Sanderse kar muhalif görü ortaya koyar: 5 nci Ordunun yukar da aç klanan savunma düzenlerinin incelenmesinden anla laca üzere, 9 ncu Tümenin ilk düzenlemeleriyle, bu ordu komutan n n görü lerine göre 34

KARA SINIRLARININ KORUNMASI VE GÜVENLİĞİ HAKKINDA YÖNETMELİK

KARA SINIRLARININ KORUNMASI VE GÜVENLİĞİ HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 21.03.1991 Resmi Gazete Sayısı: 20821 KARA SINIRLARININ KORUNMASI VE GÜVENLİĞİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - Bu Yönetmeliğin

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

HAKSIZ REKABET KURULU ÇALIŞMA RAPORU ANTALYA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI ANTALYA HAKSIZ REKABETLE MÜCADELE KURULU FAALİYET RAPORU

HAKSIZ REKABET KURULU ÇALIŞMA RAPORU ANTALYA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI ANTALYA HAKSIZ REKABETLE MÜCADELE KURULU FAALİYET RAPORU ANTALYA SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI ANTALYA HAKSIZ REKABETLE MÜCADELE KURULU FAALİYET RAPORU DÖNEMİ : 2014 İÇİNDEKİLER SUNUŞ 3 BAŞKANIN SUNUŞU 4 HAKSIZ REKABETLE MÜCADELE KURULU NUN SUNUŞU

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

3. İnşaat Mühendisliği eğitimi : İnşaat mühendisliği veya genelde mühendislik eğitimi için başlangıç noktası olarak 1747 yılı kabul edilmektedir.

3. İnşaat Mühendisliği eğitimi : İnşaat mühendisliği veya genelde mühendislik eğitimi için başlangıç noktası olarak 1747 yılı kabul edilmektedir. 3. İnşaat Mühendisliği eğitimi : İnşaat mühendisliği veya genelde mühendislik eğitimi için başlangıç noktası olarak 1747 yılı kabul edilmektedir. Bu tarihte Fransa da mühendis Jean Rodolphe Perronet e

Detaylı

S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA" S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL

S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA" S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL "Sivil Toplum, Yerel Yönetimler ve Gençlik AB Üyeli i Yolunda Sivil

Detaylı

Türkiye - Özbekistan Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu I. Dönem Toplantısı Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar Karar Sayısı: 2001/2585

Türkiye - Özbekistan Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu I. Dönem Toplantısı Protokolunun Onaylanması Hakkında Karar Karar Sayısı: 2001/2585 13.07.2001 Cuma Sayı: 24461 (Asıl) YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ Milletlerarası Andlaşmalar Türkiye - Özbekistan Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu I. Dönem Toplantısı Protokolunun Onaylanması Hakkında

Detaylı

AMASYA ÜNİVERSİTESİ ETİK KURUL YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

AMASYA ÜNİVERSİTESİ ETİK KURUL YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar AMASYA ÜNİVERSİTESİ ETİK KURUL YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Amasya Üniversitesi bünyesinde kurulan Etik Kurulun oluşumunu, görevlerini

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri

Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Akreditasyon Çal malar nda Temel Problemler ve Organizasyonel Bazda Çözüm Önerileri Prof.Dr. Cevat NAL Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarl k Fakültesi Dekan Y.Doç.Dr. Esra YEL Fakülte Akreditasyon Koordinatörü

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İş Sağlığı

Detaylı

SORU BANKASI 44. SAYFA KONU ANLATIM KİTABI 79. SAYFA KONU ANLATIM KİTABI 80. SAYFA

SORU BANKASI 44. SAYFA KONU ANLATIM KİTABI 79. SAYFA KONU ANLATIM KİTABI 80. SAYFA HAZIRLIK EL 11. Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik e göre resmî yazı nasıl tanımlanmıştır? A) Belge ve bilgilerin üzerinde bulunduğu her türlü bilgisayarı, gezgin elektronik

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

BİR ÖMRÜN HİKÂYESİ. Erkek Öğrenci. Yıl 1881 Ilık rüzgarlar esiyordu Selanik ovalarında ; Dağ başka, sokaklar başka başka ;

BİR ÖMRÜN HİKÂYESİ. Erkek Öğrenci. Yıl 1881 Ilık rüzgarlar esiyordu Selanik ovalarında ; Dağ başka, sokaklar başka başka ; 1 BİR ÖMRÜN HİKÂYESİ Yıl 1881 Ilık rüzgarlar esiyordu Selanik ovalarında ; Dağ başka, sokaklar başka başka ; O gece en güzel yıldızlar kaydı, Nereden geliyordu bu aydınlık? Neydi insanları bu denli mutlu

Detaylı

Bodrum da hafriyat atıkları geri kazanım tesisi hizmete başladı

Bodrum da hafriyat atıkları geri kazanım tesisi hizmete başladı Bodrum da hafriyat atıkları geri kazanım tesisi hizmete başladı Bodrum da hafriyat atıkları geri kazanım tesisi hizmete başladı Büyükşehir Belediyesi tarafından yatırımı gerçekleştirilen çevreci yatırım;

Detaylı

NİSAN 2013 SAYI:16 ŞEHİRLER ÇOCUKLARIMIZA GÖRE OLSUN

NİSAN 2013 SAYI:16 ŞEHİRLER ÇOCUKLARIMIZA GÖRE OLSUN NİSAN 2013 SAYI:16 ŞEHİRLER ÇOCUKLARIMIZA GÖRE OLSUN S Ö Y L E Ș İ Avrupa Birliği Yatırımları Daire Bașkanı Okuyucularımız için Avrupa Birliği Yatırımları Dairesi Bașkanlığı hakkında bilgi verebilir misiniz?

Detaylı

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar,

Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Sayın Bakanım, Sayın Rektörlerimiz ve Değerli Katılımcılar, Orman ve Su İşleri Bakanımız Sn. Veysel Eroğlu nun katılımları ile gerçekleştiriyor olacağımız toplantımıza katılımlarınız için teşekkür ediyor,

Detaylı

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını,

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını, NİĞDE ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönetmeliğin amacı, Niğde Üniversitesine bağlı olarak kurulan

Detaylı

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr.

: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014-1-132 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 15-12/159-72 Karar Tarihi : 18.03.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan Üyeler : Prof. Dr.

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015-1-69 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 16-02/30-9 Karar Tarihi : 14.01.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan Üyeler : Prof. Dr. Ömer

Detaylı

TORBA KANUN İLE 4/A (SSK) BENDİ KAPSAMINDA PRİM ÖDEMEKSİZİN GEÇİRİLEN HANGİ SÜRELER BORÇLANILABİLİR

TORBA KANUN İLE 4/A (SSK) BENDİ KAPSAMINDA PRİM ÖDEMEKSİZİN GEÇİRİLEN HANGİ SÜRELER BORÇLANILABİLİR TORBA KANUN İLE 4/A (SSK) BENDİ KAPSAMINDA PRİM ÖDEMEKSİZİN GEÇİRİLEN HANGİ SÜRELER BORÇLANILABİLİR Süleyman TUNÇAY * I-GENEL AÇIKLAMALAR: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERS GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERS GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERS GÖREVLENDİRME YÖNERGESİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...i BİRİNCİ BÖLÜM...1 Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar...1 Amaç...1 Kapsam...1 Dayanak...1 Tanımlar...1 İKİNCİ BÖLÜM...2

Detaylı

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 22 Mayıs 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28300 Kafkas Üniversitesinden: YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ 1 GENEL MÜDÜR SUNUŞU; Gündelik hayatın vazgeçilmez unsuru haline gelen enerji, bireylerin yaşamında ve ülkelerin sosyo-ekonomik

Detaylı

Toktamış Ateş'i kaybettik

Toktamış Ateş'i kaybettik Toktamış Ateş'i kaybettik Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesi ve Atatürk üzerine çalışmaları olan Prof. Dr. Toktamış Ateş yaşamını yitirdi. Ateş, İstanbul Üniversitesi ve değişik kurumlarda ders

Detaylı

PATOLOJİ DERNEKLERİ FEDERASYONU ETİK YÖNERGE TASLAĞI. GEREKÇE: TTB UDEK kararı gereğince, Federasyon Yönetim

PATOLOJİ DERNEKLERİ FEDERASYONU ETİK YÖNERGE TASLAĞI. GEREKÇE: TTB UDEK kararı gereğince, Federasyon Yönetim PATOLOJİ DERNEKLERİ FEDERASYONU ETİK YÖNERGE TASLAĞI GEREKÇE: TTB UDEK kararı gereğince, Federasyon Yönetim Kurulunun önerileri doğrultusunda bu çalışma yapılmıştır. GENEL KONULAR: Madde 1.Tanım: 1.1.

Detaylı

100. YILINDA ÇANAKKALE ZAFERİ. Ali GÜLER Yrd. Doç. Dr. Hacettepe Üniversitesi

100. YILINDA ÇANAKKALE ZAFERİ. Ali GÜLER Yrd. Doç. Dr. Hacettepe Üniversitesi 100. YILINDA ÇANAKKALE ZAFERİ Ali GÜLER Yrd. Doç. Dr. Hacettepe Üniversitesi DÜNYA SAVAŞI KAVRAMI BU SAVAŞA DÜNYA SAVAŞI DENİLMESİNİN NEDENİ; UZUN SÜRMESİ, KATILAN DEVLETLERİN SAYISININ ÇOKLUĞU, BİRKAÇ

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler 1. AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar Eğitimi (Ankara, 8-9 Haziran 2010) EIPA tarafından çeşitli kamu

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Brexit ten Kim Korkar?

Brexit ten Kim Korkar? EDAM Türkiye ve Avrupa Birliği Bilgi Notu Brexit ten Kim Korkar? Haziran 2016 Sinan Ülgen EDAM Başkanı 2 23 Haziranda İngiliz halkı, İngiltere nin AB de kalıp kalmayacağına dair bir halkoyuna katılacak.

Detaylı

Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:9))

Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1) nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:9)) Sirküler 2016 / 019 Referansımız: 0259 / 2016/ YMM/ EK Telefon: +90 (212) 29157 10 Fax: +90 (212) 24146 04 E-Mail: info@kutlanpartners.com İstanbul, 08.03.2016 Nakit Sermaye Artırımı Uygulaması (Kurumlar

Detaylı

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007

Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Enerji ve Kalkınma Gürcan Banger Enerji Forumu 10 Mart 2007 Kırılma Noktası Dünyanın gerçeklerini kırılma noktalarında daha iyi kavrıyoruz. Peşpeşe gelen, birbirine benzer damlaların bir tanesi bardağın

Detaylı

Danışma Kurulu Tüzüğü

Danışma Kurulu Tüzüğü Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu Otel Yöneticiliği Bölümü Danışma Kurulu Tüzüğü MADDE I Bölüm 1.1. GİRİŞ 1.1.1. AD Danışma Kurulu nun adı, Özyeğin Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu ve Otel

Detaylı

Okulumuz Bilgisayar Programcılığı Bölümü öğrencilerinden Gizem COŞKUN Çanakkale Şehitlerine adlı şiiri okudu.

Okulumuz Bilgisayar Programcılığı Bölümü öğrencilerinden Gizem COŞKUN Çanakkale Şehitlerine adlı şiiri okudu. BASIN BÜLTENİ Selçuk Üniversitesi Akören Ali Rıza Ercan Meslek Yüksekokulunda 01.04.2015 tarihinde 100. Yılında Çanakkale yi Anlamak adlı konferans düzenlendi. Şehitlerimiz anısına yapılan saygı duruşu

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MECBURİ MESLEK KARARI R.G. Tarihi : 13 Aralık 2013 R.G. Sayısı : 28850 TÜRMOB Türkiye Serbest

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir

Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir Devleti Yönetecek Güç Sandıktan Çıkan İradedir Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası (KMTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Karaküçük: Devleti Yönetecek Güç

Detaylı

İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER

İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER III XI 1. Siyasi Durum... 1 a. Dış Siyasi Durum... 1 b. İç Siyasi Durum... 2 2. Coğrafi Durum... 5 a. Çanakkale

Detaylı

BİLGİ NOTU. : Sağlık Bakanlığı Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik

BİLGİ NOTU. : Sağlık Bakanlığı Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik BİLGİ NOTU KONU : Sağlık Bakanlığı Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik 1- Sağlık Bakanlığı Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Detaylı

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi,

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi, 27 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28246 Bingöl Üniversitesinden: YÖNETMELİK BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ ÇOCUK ARAŞTIRMA VE REHBERLİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi

Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Giresun Üniversitesi Akademik Değerlendirme Ve Kalite Geliştirme Uygulama Yönergesi Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı; Giresun Üniversitesi'nin akademik değerlendirme ve kalite geliştirme ile stratejik

Detaylı

İÇİNDEKİLER... SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp BELGELER

İÇİNDEKİLER... SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp BELGELER İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... BELGELER III SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp Raporu... 1 2. Ali İhsan Paşa nın Güney

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Askerlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçeleri ektedir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Askerlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçeleri ektedir. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Askerlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçeleri ektedir. Gereğini arzederim. M. Akif HAMZAÇEBİ İstanbul Milletvekili 1 GENEL GEREKÇE

Detaylı

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi :

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi : 2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ Anayasa nın 49. Maddesi : A. Çalışma Hakkı ve Ödevi Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,

Detaylı

13. HAFTA PFS105 TÜRK EĞİTİM TARİHİ. Prof. Dr. Zeki TEKİN. ztekin@karabuk.edu.tr

13. HAFTA PFS105 TÜRK EĞİTİM TARİHİ. Prof. Dr. Zeki TEKİN. ztekin@karabuk.edu.tr 13. HAFTA PFS105 TÜRK EĞİTİM TARİHİ Prof. Dr. Zeki TEKİN ztekin@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İçindekiler CUMHURİYET DÖNEMİNDE MESLEKÎ TEKNİK EĞİTİMDE

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL TESİSLERİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı, İstanbul Üniversitesi Sosyal Tesislerinin kuruluşu ile çalışma usul

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI 23-26 MAYIS 2013 - İZMİR Grup Adı : Özel Hukuk 1. Grup Konu : İş ve sosyal güvenlik davaları Grup Başkanı : Mehmet YILDIZ (Yargıtay Tetkik

Detaylı

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE Sayı :2010/800/ 25.11.2010 Konu : Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla ilgili görüşlerimiz hk. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE İlgi: 9.11.2010 gün ve

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar.

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerlerini kapsar. 18 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28681 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: İŞYERLERİNDE ACİL DURUMLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

Politika Notu. Yönetişim Etütleri Programı. Ekim 2005. Özelleştirme Gelirlerinin Kullanımı

Politika Notu. Yönetişim Etütleri Programı. Ekim 2005. Özelleştirme Gelirlerinin Kullanımı e c o n o m i c p o l i c y r e s e a r c h i n s t i t u t e ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Politika Notu Ekim 2005 Özelleştirme Gelirlerinin Kullanımı Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi

Detaylı

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik

Detaylı

TDS 220 İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ

TDS 220 İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ TDS 220 İŞÇİ SAĞLIĞI ve İŞ GÜVENLİĞİ Yrd.Doç.Dr. Soner METE Ders Hakkında Çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehdit eden etmenleri, bu etmenlerin önlenmesine ilişkin yürütülen politikalar, işverenlerin

Detaylı

2 Gemi Kiralama ve Demuraj-Dispeç Hesapları

2 Gemi Kiralama ve Demuraj-Dispeç Hesapları GĠRĠġ Dünya ticareti insanlığın gereksinimleri, yaşam kalitesi ve refahı için vazgeçilmez bir unsurdur, dünya ticaretinin vazgeçilmezi ise ulaşım sistemleridir. Ulaşım sistemleri içinde, çok uzun, kıtalar

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAZ OKULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAZ OKULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAZ OKULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Gaziosmanpaşa Üniversitesi bünyesinde yaz okulunda uygulanacak olan

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK 24 Aralık 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27795 YÖNETMELİK Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığından: YURTDIŞI VATANDAŞLAR DANIŞMA KURULUNUN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

ULUSAL VE RESMİ BAYRAMLAR İLE MAHALLİ KURTULUŞ GÜNLERİ, ATATÜRK GÜNLERİ VE TARİHİ GÜNLERDE YAPILACAK TÖREN VE KUTLAMALAR YÖNETMELİĞİ

ULUSAL VE RESMİ BAYRAMLAR İLE MAHALLİ KURTULUŞ GÜNLERİ, ATATÜRK GÜNLERİ VE TARİHİ GÜNLERDE YAPILACAK TÖREN VE KUTLAMALAR YÖNETMELİĞİ 5899 ULUSAL VE RESMİ BAYRAMLAR İLE MAHALLİ KURTULUŞ GÜNLERİ, ATATÜRK GÜNLERİ VE TARİHİ GÜNLERDE YAPILACAK TÖREN VE KUTLAMALAR YÖNETMELİĞİ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 16/4/2012 No : 2012/3073 Yayımlandığı

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

9-10 Еким/Касым 2012. turkelyeni@yahoo.com www.туркелpress.com 3 те.

9-10 Еким/Касым 2012. turkelyeni@yahoo.com www.туркелpress.com 3 те. 24 èþëÿ 1923 áûë ïîäïèñàí Ëîçàííñêèé äîãîâîð, ïî êîòîðîìó ïðèçíàâàëàñü ïîëíàÿ íåçàâèñèìîñòü Òóðöèè. Áûëè óïðàçäíåíû Óïðàâëåíèå îñìàíñêîãî ãîñóäàðñòâåííîãî äîëãà è êàïèòóëÿöèè, îòìåíèëè èíîñòðàííûé êîíòðîëü

Detaylı

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI PROJE FİŞİ

HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI PROJE FİŞİ HÂKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU HUKUKİ MÜZAKERE TOPLANTILARI PROJE FİŞİ GİRİŞ Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) yeni yapısıyla göreve başladığı günden bugüne yargının daha etkin ve verimli bir

Detaylı

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Dursun Yıldız SPD Başkanı 2 Nisan 2016 Giriş Gelişmenin ve karşı duruşun, doğuya karşı batının, kuzey kıyısına karşı güney kıyısının, Afrika ya karşı

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ HAZAR STRATEJI ENSTITÜSÜ ENERJI VE EKONOMI ARAŞTIRMALARI MERKEZI EMİN AKHUNDZADA SERAY ÖZKAN ARALIK 2014 Azerbaycan Enerji Görünümü 1İran Enerji Görünümü www.hazar.org HASEN Enerji

Detaylı

14. HAFTA BĐRĐNCĐ DÜNYA SAVAŞI NA GĐDEN YOL

14. HAFTA BĐRĐNCĐ DÜNYA SAVAŞI NA GĐDEN YOL 14. HAFTA BĐRĐNCĐ DÜNYA SAVAŞI NA GĐDEN YOL ÖNERĐLEN OKUMALAR: -Sander- Beşinci Bölüm de Yeni Dost Almanya ve Yaşlının Đntiharı başlığıkları. -Ortaylı, Đlber, Osmanlı Đmparatorluğu nda Alman Nüfuzu, Đstanbul,

Detaylı

CMK 135 inci maddesindeki amir hükme rağmen, Mahkemenizce, sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespitine karar verildiği görülmüştür.

CMK 135 inci maddesindeki amir hükme rağmen, Mahkemenizce, sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespitine karar verildiği görülmüştür. Mahkememizin yukarıda esas sayısı yazılı dava dosyasının yapılan yargılaması sırasında 06.05.2014 günlü oturum ara kararı uyarınca Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı ndan sanık... kullandığı... nolu,

Detaylı

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015 Öğr.Gör.Mehmet KÖRPİ İŞLETMENİN TANIMI Sonsuz olarak ifade edilen insan ihtiyaçlarını karşılayacak malları ve hizmetleri üretmek üzere faaliyette bulunan iktisadi birimler işletme olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI

MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI MUHASEBE, DENETİM VE DANIŞMANLIK İŞLETMELERİ İÇİN İŞYERİ, HİZMET VE KALİTE GÜVENCE İLKE VE ESASLARI HAKKINDA MESLEK KARARI BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ VE KAVRAMLAR Madde 1. AMAÇ Madde 2. KAPSAM Madde 3. HUKUKİ

Detaylı

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI I. KURUMSALLA MA VE ÖRGÜTLENMEN N GEL LMES Trabzon ubesi nin kurumsal ve örgütlenme yap güçlendirerek daha etkin ve verimli

Detaylı

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ. GALOŞ ve BONE DİKİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ. GALOŞ ve BONE DİKİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ GALOŞ ve BONE DİKİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA 0 ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği

SİRKÜLER 2009 / 32. 1- İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizleri İşe Alan İşverenlere Yönelik Sigorta Primi Desteği KONU SİRKÜLER 2009 / 32 Sigorta Primi Desteklerine Yönelik Yeni Düzenlemeler (5921 Sayılı Kanun) Genel Olarak İşsizlikle mücadeleye yönelik bir yasal düzenleme olarak nitelendirilebilecek olan 5921 Sayılı

Detaylı

KAHRAMAN KART BASINA TANITILDI

KAHRAMAN KART BASINA TANITILDI KAHRAMAN KART BASINA TANITILDI Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi özellikle toplu taşıma araçlarında kullanılacak olan Kahraman Kart ın basına tanıtımı yapıldı. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye binası

Detaylı

ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSİ

ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSİ TANIM İletişim sistemlerinin ve her türlü elektronik aletin tasarımı, üretim teknolojisi, çalışma ilkeleri, yapımı ve işletilmesi ile ilgili alanlarda çalışan kişidir. A- GÖREVLER Elektronik ve haberleşme

Detaylı

4 Mart 2016 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29643 TEBLİĞ Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) ndan: KURUMLAR VERGĠSĠ GENEL TEBLĠĞĠ (SERĠ NO: 1) NDE

4 Mart 2016 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29643 TEBLİĞ Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) ndan: KURUMLAR VERGĠSĠ GENEL TEBLĠĞĠ (SERĠ NO: 1) NDE 4 Mart 2016 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29643 TEBLİĞ Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) ndan: KURUMLAR VERGĠSĠ GENEL TEBLĠĞĠ (SERĠ NO: 1) NDE DEĞĠġĠKLĠK YAPILMASINA DAĠR TEBLĠĞ (SERĠ NO: 9) MADDE

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

TİSK GENEL SEKRETERİ BÜLENT PİRLER'İN DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ÇOCUK İŞGÜCÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİDİR

TİSK GENEL SEKRETERİ BÜLENT PİRLER'İN DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ÇOCUK İŞGÜCÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİDİR TİSK GENEL SEKRETERİ BÜLENT PİRLER'İN DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ÇOCUK İŞGÜCÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİDİR Çocuğun çalışması, hemen bütün ülkelerde yaşanmakta olan evrensel bir olgudur ve önemli bir sosyal

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü

Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Kontenjan : 45 Puan türü : MF-4 Eğitim dili : Türkçe Hazırlık : İsteğe Bağlı Yerleşke : Konuralp Yerleşkesi Eğitim süresi : 4 Yıl Yüksek lisans/doktora

Detaylı

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU 2015-2016 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANIYLA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ (EK MADDE-1 E GÖRE) ve BAŞVURULARI Yükseköğretim Kurumlarında Ön lisans ve Lisans

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ATATÜRK İLKELERİ VE İNKİLAP TARİHİ I AİT401 7 2 + 0 2 2. Yok. Ön Koşul Dersleri.

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ATATÜRK İLKELERİ VE İNKİLAP TARİHİ I AİT401 7 2 + 0 2 2. Yok. Ön Koşul Dersleri. DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ATATÜRK İLKELERİ VE İNKİLAP TARİHİ I AİT401 7 2 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı