Gebelikte intraserebral kanama:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gebelikte intraserebral kanama:"

Transkript

1 N_ /29/06 5:22 PM Page 424 CME Gebelikte intraserebral kanama: S kl, risk faktörleri ve seyir B.T. Bateman, MD; H.C. Schumacher, MD; C.D. Bushnell, MD; J. Pile-Sellman, MD; L.L. Simson, MD; R.L. Sacco, MD, MS ve M.F. Berman, MD, MPH Özet Girifl: ABD kaynakl genifl bir arfliv kullanarak gebelik ve ostartum dönemde intraserebral kanama ( SK) s kl n, risk faktörlerini ve seyrini göstermek amaçland. Metot: Yazarlar, federal olmayan hastanelerin y llar aras nda yat hastaneden ç k fllar içeren Ulusal Yatan Hasta Kay tlar isimli bir idari bilgi kayna n kulland lar. Analiz için yafl aras SK tan s alm fl gebe ve ostartum olarak kodlanm fl kad nlar seçildi. ABD konsensus verileri kullan larak gebe/ostartum ve gebe olmayan kad nlarda SK s kl tahmini olarak hesaland. Gebelikle iliflkili SK olan hastalardaki komorbiditeler do um yam fl genel nüfusla, çoklu de iflkenli lojistik regresyon analizi kullan larak karfl laflt r ld. Gebelikle iliflkili SK için ba ms z risk faktörleri tan mlanmaya çal fl ld. Sonuçlar: Yazarlar 423 Gebelikle iliflkili SK olgusu tesit ettiler. Bu, 100,000 do umda 6,1 Gebelikle iliflkili SK ve 100,000 risk faktörü tafl yan kiflide 7,1 gebelikle iliflkili SK ye tekabül ediyordu ( ayn yafl aral nda bu oran y ll k 100,000 kiflide gebe olmayan 5 kad n idi). Gebelikle iliflkili artm fl SK riski daha çok ostartum SK ye ba l idi. Gebelikle iliflkili SK ye ba l mortalite yatan hastalarda %20,3 idi. Arflive göre SK tüm gebelikle iliflkili mortalitenin %7,1 ini oluflturuyordu. Gebelikle iliflkili SK için anlaml risk faktörleri: ileri anne yafl, (OR 2.11, %95 GA ), siyah rk (OR 1.83, %95 GA ), hiertansif anne (OR 2.61, %95 GA ), gestasyonel hiertansiyon (OR 2.41, %95 GA ), reeklamsi/eklamsi (OR 10.39, %95 GA ), daha önce mevcut hiertansiyonun üzerine eklenen reeklamsi/eklamsi (OR 9.23, %95 GA ), koaguloati (OR 20.66, %95 GA ) ve tütün kullan m (OR 1.95, %95 GA ) idi. Tart flma: SK gebelikle iliflkili mortalitenin önemli bir k sm n oluflturur. Gebelikle iliflkili SK riski ostartum dönemde en fazlad r. leri anne yafl, siyah rk, hiertansif hastal klar, koaguloati ve tütün kullan m gebelikle iliflkili SK için ba ms z risk faktörleridir. NEUROLOGY 2006;67: Birkaç çal flma gebelikle iliflkili SK s kl nda art fl bildirmifltir 1,2. Nadir görülen bir durum oldu undan gebelikte inme ile ilgili çal flmalar s kl k, risk faktörleri ve seyir hakk nda tahmin yürütmek için az say da hasta ile ya lm flt r. Gebelikle iliflkili SK eidemiyolojisini araflt rmak için ABD de mevcut olan en genifl hasta ç k fl veri bankas n inceledik. Metotlar: Bu makalede bahsedilen veriler Nationwide Inatient Samle (NIS) (Ulusal yatan hasta kayd ) dan al nm flt r. Bu arfliv ABD nin y llar aras n kasayan en genifl yatan hasta arflividir. ABD deki Federal olmayan akut bak m hastanelerinden ya lan hasta ç - k fllar n n yaklafl k %20 sini kasamaktad r. ABD deki hastane rofilini yans tmas için olgular 5 de iflik karakter özellik gözetilerek de iflik co rafi bölge, farkl sahiler, farkl lokasyon (k rsal veya flehir), akademik durum ve yatak kaasitesi çeflitli hastanelerden seçildi aras eyaletten hastane, hasta ç k fl bilgilerini bu arflive vermifltir. Arflivde y ll k total hasta ç k fl say s 6,538,976-7,853,982 aras ndad r. Ç k fl s ras nda hasta hakk nda girilen bilgiler mevcuttur. Bunlar n aras nda hastan n yafl, 15 taneye kadar tan, 15 taneye kadar giriflim ve ç k flta hastan n nereye gönderildi i yer almaktad r. Arfliv AHRQnun (Agency for Healthcare Quality and Research) rojesi, Healthcare Utilization Project (HCUP) taraf ndan desteklenmektedir. Arfliv hakk nda bilgiye htt://www.hcuus.ahrq.gov/nisoverview.js adresinden ulaflabilirsiniz. Arflivde yer alan yafl aras intrakranial kanama tan s alm fl (ICD-9 kod 431, uluslararas hastal k klasifikasyonu klinik modifikasyon, 9. bask ) tüm kad nlar belirlendi 3. Bunlar n aras ndan anteartum veya ostartum roblem, do um veya fetal roblem kodlanm fl olanlar (ICD-9 kodlar , V27-V28, V22-V24) seçildi. Bu hastalarda gebelikle iliflkili intrakranial kanama oldu u kabul edildi. Gebelikle iliflkili intrakranial kanama tan s alan kad nlardan baz s na lohusal k döneminde serebrovasküler hastal k için sesifik bir kod verildi (ICD-9 kod 674.0). Bu kod gebelik, do um veya lohusal k döneminde gerçekleflen serebrovasküler olaylar tarifler. Olay n do um öncesi mi sonras m oldu u ve yat fl süresince do umun gerçeklefli gerçekleflme- Anestezi Bölümü (M.F.B.), Doktorlar&Cerrahlar Koleji (B.T.B.), Columbia Üniversitesi, New York; Doris ve Stanley Tananbaum nme Merkezi, Nöroloji Enstitüsü(H.C.S., R.L.S.), nterventional Nöroradyoloji, Radyoloji Bölümü, Nöroloji ve Nörocerrahi (J.P.-S.), New York Presbyterian Hastanesi, Doktorlar&Cerrahlar Koleji, Columbia Üniversitesi, New York; Duke Serebrovasküler Hastal klar Merkezi (C.D.B.), T Fakültesi (Nöroloji), Duke Üniversitesi T Merkezi, Durham, NC; Kad n Do um Bölümü (L.L.S.) Ana Çocuk Sa l Bölümü, New York New York Presbyterian T Merkezi, Doktorlar&Cerrahlar Koleji, Columbia Üniversitesi, New York;ve Eidemiyoloji Bölümü (R.L.S.), Mailman Halk Sa l Okulu Columbia Üniversitesi, New York, NY. B.T.B., Doris Duke Charitable Foundation, J.P.S., NYSTAR. Bursu ile, CDB, NIH ve Bristol Myers Squibb/Sanofi Partnershi den al nan araflt rma fonu deste i ile ve R.L.S., NINDS (Akut nmelerde Translasyonal Araflt rma Programlar üzerinde çal flmaktad r, P ) Aç klama: Yazarlar ç kar çat flmas bildirmemektedir. 20 Aral k 2005 de al nd. Son hali ile 4 Nisan 2006 da kabul edildi. Adres bilgileri ve yeniden bask istekleri için Dr. H. Christian Schumacher, Doris & Stanley Tananbaum Stroke Center, Neurological InstitUTE, New York Presbyterian Hosital, Collage of Physicians & Surgeons, Columbia University, 710 West 168th Street, Box 163, New York, NY 10032; Coyright 2006 by AAN Enterrises, Inc.

2 N_ /29/06 5:22 PM Page 425 di i de belirtilmifltir kodlu SK hastalar nda her yafl grubu için anteartum ve ostartum dönemdeki gebelikle iliflkili intrakranial kanama oran hesaland. Do um s ras nda gerçekleflen serebrovasküler olaylar arflivde belirtilmedi inden bunlar, tan n n kesinleflti i dönem olan ostartum olaylar olarak kodlanm flt r. Anteartum ve ostartum SK nin göreceli s kl klar n hesalamak için belirli bir yafl grubu için hesalanan oran n hasta ile kodlanmasa da tüm gebelikle iliflkili intrakranial kanama olgular nda geçerli oldu u varsay ld. Kohortta total gebelik say s, arfliv, canl do umlar (ICD-9 V27.0, V27.2, V27.3, V27.5, V27.6) ve ölü do umlar (ICD-9 V27.1, V27.4 veya V27.7) için ICD-9 kodlar aranarak hesaland. Sonucu bilinmeyen do- umlar (ICD-9 V27.9) canl do um kabul edildi. Ulusal canl ve ölü do- um say s NIS taraf ndan verilen a rl k faktörü kullan larak hesaland. NIS arflivinde gestasyon süresi belirtilmedi inden gestasyon süresi Kittner ve ark. taraf ndan tarif edildi i gibi, canl do umlar için 38 hafta, ölü do umlar için 28 hafta olarak kabul edildi. Ayr ca ölü ve canl do umlar taki eden 6 hafta ostartum riskli dönem olarak kabul edildi. Kohort için tolam anteartum riskli kifli say s canl do um say s n 38/52 y l ile, ölü do um say s n 28/52 y l ile çar bu iki say y tolayarak hesaland. Postartum riskli kifliler de canl ve ölü do um say lar n tolay 6/52 y l ile çararak hesaland. Anteartum veya ostartum SK olgu say s (ulusal tahmini de erleri hesalamak için NIS a rl k faktörü kullan ld ), o grutaki riskli kifli-y l say s na bölünerek s kl k hesaland. Sontan veya indüklenen düflüklerle sonlanan gebelikler gebelikle iliflkili risk alt nda kifliler hesalamas na dahil edilmedi. Çünkü, 1) daha önceki çal flmalar ço u gebelikle iliflkili intrakranial kanaman n ilk trimesterden sonra (sontan ve indüklenen düflüklerin büyük ço unlu u olduktan sonra) ortaya ç kt n göstermifltir ve 2) düflük veya kürtajdan sonra meydana gelen SK lerin gebelikle iliflkili oldu unu düflünmüyoruz ( ICD-9 da sontan ve indüklenen düflüklere ba l komlikasyonlarla ilgili sesifik kodlar bulunmaktad r). Gebelikle iliflkili olmayan SK s kl gebe olmayan kad n oulasyona ait tahmini de erler kullan larak hesaland. Gebe olmayan kad n say s çal flman n yürütüldü ü dönemde her yafl grubu için Birleflik Devletler Nüfus Bürosunun y ll k kay tlar ndan al nan total ABD li kad n oulasyonu, çal flma süresiyle çar l ulus ça nda anteartum ve ostartum kifli-y llar n say s ç kar larak hesaland. Gebelikle iliflkili olmayan SK ulusal tahmini de erleri bulmak için NIS nin a rl k faktörü kullan - larak hesaland. Gebe olmayan kifli-y l say s na bölündü. ICD (serebrovasküler anomali) ile kodlanm fl SK li hasta alt grubu belirlenerek gebe ve gebe olmayan kad nlarda serebrovasküler malformasyonlara ba l SK s kl hesaland. Serebrovasküler malformasyon ile iliflkili ISK geçiren gebe ve gebe olmayan kad nlar serebrovasküler malformasyonlu gru için riskli gebe ve gebe olmayan kifli-y l alt grular na bölündü. Gebelik s ras nda ISK ile iliflkili morbidite ve mortalite, belirlenen olgular n hastane ç k fl durumlar na göre de erlendirildi. Ulusal Yatan Hasta Kay tlar nda hastanede exitus, eve ç k fl, uzun veya orta vadeli kronik bak m evine gönderilme veya k sa süreli bak m için baflka hastaneye transfer belirtilmifltir. ICH1-15 de yay nlanm fl makalelerden gebelikle iliflkili veya gebelik d fl nedenlerle iliflkili SK risk faktörlerini belirledik. Gebelikle iliflkili SK geçiren hastalar birçok komorbiditenin s kl aç - s ndan yafl aras do um yamak üzere hositalize edilmifl SK tan - s olmayan kontrol hasta oulasyonuyla karfl laflt rd k. Komorbiditeler flunlard : multil gestasyon (ICD-9 651), bilinen hiertansiyon (ICD ), gestasyonal hiertansiyon, (ICD , 642.9), reeklamsi/eklamsi (ICD ), bilinen hiertansiyonun üzerine eklenen reeklamsi/eklamsi (ICD ), diabetes mellitus (ICD-9 250, 648.0, 648.8), koaguloati (ICD-9 286, 641.3, 666.3), trombositoeni (ICD ), kokain kullan m /ba ml l (ICD veya 305.6), alkol kullan m /ba ml l (ICD ve 305.0), tütün kullan m (ICD ). statistiksel analizde devaml de iflkenler için 2 uçlu t testi, kategorik de iflkenler için χ 2 testi kullan ld. Tüm hastalara ait demografik bilgiler (ileri yafl ve rk dahil) ile çok- de iflkenli lojistik regresyon analizi ya ld ve söz konusu sonuçlarla ilgili ba ms z göstergeleri belirlemek için birçok komorbidite (yukar da ad geçenler) modelin içine simultane eklendi. statistiksel hesalamalar SPSS (version 11; SPSS, Inc., Chicago, IL) kullan larak ya ld. Sonuçlar y llar aras nda NIS te yafl aras gebelikle iliflkili SK geçiren 423 hasta ve ayn dönemde kayda giren tolam 6,969,553 do um tesit ettik (tablo 1). Bu de erler her yüz 100,000 do umda 6,1 gebelikle iliflkili SK hastas na ve her 100,000 riskli kiflide 7,1 gebelikle iliflkili SK ye tekabül etmektedir. Arflivde, yafl aras 5,729 kad n hastan n gebelikle iliflkili olmayan SK geçirdi ini, bunun da 100,000 kifli-y lda 5 gebelikle iliflkili olmayan ISK ya tekabül etti ini tesit ettik. Tablo 1 de do um için hositalize edilen, SK tan s olmayan, fakat yat fl s ras nda gebelikle iliflkili SK geçiren hastalarda, anne yafl ve birçok hasta özelli i karfl laflt r lmaktad r. SK geçiren hastalar n ortalama yafl anlaml olarak yüksekti. Hastalar n ço u 35 yafl üstüydü. Afrikal Amerikal lar SK li hasta grubu içinde fazla temsil edilmiflti. SK li kad nlarda hiertansif hastal k, koaguloati, trombositoeni, kokain ve tütün kullan m anlaml derecede daha yüksekti. Tüm iliflkili hasta özellikleri ve medikal durumlar ile ilgili bilgi çok de iflkenli lojistik regresyon modeline girildi inde 35 üzeri yafl, siyah rk, hiertansif hastal k (reeklamsi/eklamsi dahil), koaguloati ve tütün kullan m gebelikle iliflkili SK için ba ms z risk faktörleriydi. Serebrovasküler malformasyonlar gebelikle iliflkili SK geçiren hastalar n 30 unda (%7,1) ve genel do um yaan oulasyonun 169 unda (%0.002) görüldü. Serebrovasküler malformasyonlara ba l her 100,000 kiflide SK görülme s kl gebe (0,50) ve gebe olmayan (0.33) kad nlarda benzerdi. Gebelikle iliflkili SK nin zaman SVO nun anteartum ve ostartum dönemde mi oldu una dair ICD-9 kodu bulunan 293 hastada (%69.3) incelendi. Bunlar n 171 i (%58.4) ostartum hemorajisi olarak kodlanm flt. Figürde anteartum ve ostartum dönemlerde her 100,000 kifli/y lda SK oran gösterilmifl ve bu de erler gebe olmayan kad nlarla karfl laflt r lm flt r. Tüm yafl grular nda ostartum SK s kl anteartum ve kontrol grular na göre daha s kt. Fark, özellikle uç anne yafllar nda daha belirgindi. Preeklamsi veya eklamsi gebelikle iliflkili SK lerin 129 undan (%30.5) sorumluydu. Preeklamsi veya eklamsi ile iliflkili SK olan hastalar n 98 ine kanaman n ne zaman oldu una dair bir ICD-9 kodu verilmiflti. Hastalar n 61 inde (%62.2) kanama ostartum dönemde olmufltu. Gebelikle iliflkili SK geçiren hastalar n yaklafl k beflte biri öldü (tablo 2). Yar s eve gönderildi. Kalan k sm ise bir t merkezine nakledildi. On y ll k çal flma boyunca yafl aras 1,205 hasta gebelik veya ostartum dönemde çeflitli nedenlerle öldü. Bunlar n 86 s (%7.1) SK tan s ald. Çoklu-de iflkenli lojistik regresyon analizi sonuçlar, ileri anne yafl, Hisanik rk ve koaguloatinin gebelikle iliflkili SK nedeniyle hastane ölüm için önemli ba ms z göstergeler oldu unu ortaya koydu (tablo 3). Tart flma. Tüm ABD nin obstetrik oulasyonunu temsil eden 10 y ll k arfliv çal flmas sonuçlar gebeli in intraserebral kanama riskini artt rd n, riskin rimer olarak ostartum dönemle iliflkili oldu unu göstermektedir. Ayr ca, gebelikte hiertansiyon, kaoguloati, 35 yafl ve üstü, August (1 of 2 ) 2006 NEUROLOGY

3 N_ /29/06 5:22 PM Page 426 Tablo 1 SK geçiren gebe veya ostartum hastalar SK geçirmeyen do um yaan hastalarla karfl laflt rmaya yönelik hasta karakter özellikleri Gebelikle iliflkili SK hasta say s, n (%) SK geçirmeyen do um yam fl hastalar, n (%) Tek de iflkenli Çok de iflkenli Total Yafl Ortalama Median leri anne yafl ( 35) Irk Beyaz Afrikal Amerikal Hisanik Asyal veya Pasifik adalar ndan K z l Derili Di er Kay Multil gestasyon Gebeli in geçici HT Preeklamsi/eklamsi eklenen reeklamsi/eklamsi Koaguloati Trombositoeni Kokain kullan m /ba ml l Alkol kullan m /ba ml l Tütün kullan m /ba ml l 423 6,969, (24.3) 902,990 (13.0) 2.16 ( ) ( ) (36.2) 3,086,763 (44.3) 79 (18.7) 769,687 (11.0) 2.07 ( ) ( ) (13.9) 1,014,775 (14.6) 1.17 ( ) ( ) (3.5) 205,386 (2.9) 1.47 ( ) ( ) (0.2) 8 (1.9) 108 (25.5) 4 (0.9) 22,461 (0.3) 200,835 (2.9) 1,669,646 (24.0) 78,607 (1.1) 0.90 ( ) 0.80 ( ) 1.31 ( ) 0.84 ( ) ( ) 0.84 ( ) 1.32 ( ) 0.46 ( ) 9 (2.1) 50,059 (0.7) 3.01 ( ) ( ) (6.1) 202,688 (2.9) 2.19 ( ) ( ) (27.7) 215,580 (3.1) ( ) ( ) (3.1) 16,635 (0.2) ( ) ( ) (8.5) 14,545 (0.2) ( ) ( ) (3.8) 27,338 (0.4) 9.98 ( ) ( ) (1.4) 30,256 (0.4) 3.30 ( ) ( ) (0.5) 8,185 (0.1) 4.04 ( ) ( ) (3.1) 119,412 (1.7) 1.82 ( ) ( ) HT = hiertansiyon. anne yafl, siyah rk ve tütün kullan m gebelikle iliflkili SK için anlaml risk faktörleri olarak tesit edildi. Gebelikle iliflkili SK için NIS verilerine dayan larak verilen 6,1/100,000 do um oran daha önceki çal flmalarda bildirilen s kl k aral na uymaktad r (3,8-18,1/100,000 do um) 1-3,5,7,16,17. Nadir görülse de, SK tüm gebelikle iliflkili anne ölümlerinin %7,1 ini oluflturmaktad r. Bu da obstetrisyenler aç s ndan bir roblemdir. 100,000 kifli-y l bafl na düflen SK Gebelik d fl Anteartum dönem Postartum dönem Yafl grular, y l fiekil Yafl aras kad nlarda Gebelik d fl, anteartum ve ostartum SK insidans Üç de iflik çal flma gebelikle iliflkili SK yi de iflik oulasyonlarda araflt rd. Bir çal flma, y llar aras Washington, DC ve orta Maryland i kasayan hastane kay tlar nda gebelikle iliflkili SK insidans n gebe olmayan ayn yafl grubu kad nlarla karfl laflt rd. 2 Bir baflka çal flma y llar aras nda Ile de France bölgesinde 63 kad n ve çocuk sa l oliklini inden elde edilen verileri analiz etti 1. Her iki çal flma da SK nin ostartum dönemde en fazla oldu unu ortaya koydu. Bu sonuçlar bizim sonuçlar m zla benzerdir. Aksine, Tayvan dan bir çal flma Çinli kad nlarda gebelikle iliflkili SK lerin %58 inin anteartum oldu unu bildirdi. Bu uyumsuz sonuç için bir aç klama Asyal larda beyazlara oranla hemorajik inme insidans n n fazla olmas d r 13, Eklamsinin (veya reeklamsi) SK geliflmesindeki rolü tart flmal d r. SK li hastalarda eklamsi veya reek- Tablo 2 Gebe veya ostartum kad nlarda SK ye yatk nl k Ölüm Rutin Evde bak m K sa süreli bak m hastanesine transfer Di er transferler* Kay N (%) 86 (20.3) 187 (44.2) 24 (5.7) 50 (11.8) 75 (17.7) 1 (0.2) * rofesyonel bak m merkezi, orta vadeli bak m merkezi, di er ti merkezler 426 NEUROLOGY 66 August (1 of 2 ) 2006

4 N_ /29/06 5:22 PM Page 427 Tablo 3 Gebelikle iliflkili SK sonras mortaliteyi öngören hasta karakter özellikleri Total leri anne yafl ( 35) Irk Beyaz (Zenci) Hisanik Asyal veya Pasifik adalar ndan K z l derili Di er Kay Multil gestasyon Gebeli in geçici HT Preeklamsi/eklamsi Daha önce var olan hiertansiyona eklenen reeklamsi/eklamsi Koaguloati Trombositoeni Kokain kullan m /ba ml l Alkol kullan m /ba ml l Tütün kullan m /ba ml l Gebelikle iliflkili SK hasta say s (20.3) (27.2) 1.68 ( ) ( ) (13.7) 16 (20.3) 1.60 ( ) ( ) (32.2) 2.99 ( ) ( ) (13.3) 1 (100) 2 (25.0) 25 (23.4) 1 (25.0) 3 (33.3) 6 (23.1) ( ) ( ) ( ) 1.92 ( ) 1.31 ( ) 1.99 ( ) 1.19 ( ) ( ) 1.58 ( ) 0.63 ( ) 2.31 ( ) 1.62 ( ) (30.8) 2.27 ( ) ( ) (30.8) 1.77 ( ) ( ) (58.3) 6.91 ( ) ( ) Hasta grubuna göre mortalite, n (%) 6 (37.5) 2 (33.3) 0 (0) 1 (7.7) Tek de iflkenli 2.45 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 0.27 Çok de iflkenli 0.52 ( ) 0.54 HT = hiertansiyon. lamsi oran % ,5,16. Bizim çal flmam zda bu tan - lar, gebelikle iliflkili SK lerdehastalar n %30,5 inde mevcuttu. De iflik çal flmalarda bildirilen insidanslar aras ndaki farkl l klar çal flmalardaki oulasyon farkl l klar na veya eklamsi/ reeklamsi tan kriterlerindeki farkl l klara ba l gerçek farklar olabilir. Baz eski çal flmalardaki az olgu say s da farkl sonuçlar için bir etken olabilir. Verilerimiz gebelikle iliflkili SK de eklamsi ve reeklamsinin önemli risk faktörü oldu u görüflünü desteklemektedir. Serebrovasküler malformasyonlara ba l gebelikle iliflkili SK oran %20-67 aras ndad r. 1,2,5,6,8,9,16 NIS kohortunda serebrovasküler malformasyonlar gebelikle iliflkili SK lerin sadece %7,1 inde kodlanm flt. Bu, k smen serebrovasküler malformasyon tan m nda ve tan koyma duyarl l ndaki farkl l klara ba l olabilir. Refere edilen tüm çal flmalar nörologlar veya nöroloji hemflireleri taraf ndan taranan hasta dosyas taramalar d r. Bir tek merkezli çal flmada, idari hasta ç k fl belgeleri ve ICD-9 kodu 747,81 kullanarak serebrovasküler malformasyonlar (arteriovenöz malformasyonlar, kavernöz malformasyonlar, rütüre olmam fl serebral anevrizmalar, dural arterivenöz malformasyonlar ve venöz malformasyonlar) tesit etme duyarl l %94 idi. 22 Bu, verilen kodun serebrovasküler malformasyonlar tesit etmede oldukça baflar l oldu unu göstermektedir. Fakat, ICD-9 kod de iflik serebrovasküler malformasyon tilerini ay rmad ndan SK s kl n n malformasyon tiine göre kategorize etmek mümkün de ildir. Gebeli in mevcut serebrovasküler malformasyonlar n kanama riskini artt r artt rmad sorusunun cevab tart flmal d r. 8,9 NIS verileri, gebeli in serebrovasküler malformasyonlara ba l hemorajiyi anlaml flekilde artt rd n düflündürmemektedir (gebe ve gebe olmayan kad nlarda insidan s ras yla 0.50/100,000 kifli-y l, 0.33/100,000 kifliy l). Fakat, serebrovasküler malformasyonlara ba l SK riski çal flmam zda oldu undan az hesalanm fl olabilir. Bizim kanama oran hesalar m z nüfus say m sonuçlar - na ba l riskli kifli-y l hesab na dayan r. Bilinen vasküler malformasyonlar olan kad nlar n gebe kalmamaya çal flacaklar göz önünde bulundurulursa gebelikte kanama riski art fl maskelenmifl olur. Bu sorunun cevab, ancak rosektif oulasyon çal flmalar yla (New York Island AVM çal flmas 23 veya Scottish Intracranial Vascular Malformation Study (SIVMS)) verilebilir. 24 Madde kullan m, kokain 10, alkol 11,12 ve tütün kullan - m 14,15 dahil, SK için belirlenmifl risk faktörleridir. Gebelikle iliflkili SK lerdebu risk faktörlerinden biri veya daha fazlas n tesit eden birçok çal flma vard r. 1,2,5,6 Gebelikle iliflkili SK lerde de iflik ti madde kullan m s kl n do- um yaan genel oulasyonla karfl laflt rd k. NIS te kodlanan tütün ve kokain kullan m s kl SK hastalar nda anlaml olarak daha fazla idi. Madde kullan m tedavisi gebelikle iliflkili SK riskini azaltmaya yönelik müdahalelerden biridir. Hastal k hakk nda bilgiyi idari dosyalardan alman n s - n rlamalar ve faydalar var. Daha önceki çal flmalar (genelde 20 den az olgu) ile gebelikle iliflkili SK ler hakk nda fikir yürütmeye çal flm fllard r. Bizim çal flmam z yaklafl k 7 milyon do umluk bir kohort içinden 400 den fazla gebelikle iliflkili SK tesit etmifltir. Fakat, idari dosyalarda kodlama hatas olma ihtimali daha fazlad r ve tesit et- August (1 of 2 ) 2006 NEUROLOGY

5 N_ /29/06 5:22 PM Page 428 ti imiz vakalarda SK tan s n konfirme edemeyiz. Yine de çal flmalar hasta ç k fl dosyalar n n SK için duyarl l k ve özgüllüklerinin oldukça yüksek oldu unu göstermektedir. 25,26 SK hastalar n n taki süreleri aç s ndan da çal flmam z s n rl d r. Gebelikle iliflkili SK ye ba l kanama için bizim hesalad m z %20,3 mortalite genelde bildirilen aral k olan %25-40 tan azd r. Bunun muhtemel nedeni hastaneden ç k fl sonras veya ilk kabul edilen hastaneden sonra transfer edilen hastanede gerçekleflen ölümleri taki edememifl olmam zd r. Postartum dönemde SK s kl n n artmas ndaki etiyolojik neden bizim çal flmam z n tar flma konusu d fl ndad r. Fakat, ostartum dönemin h zl hormonal ve hemodinamik de iflikliklerle seyretti i ve SK ye neden olan koagulasyon kaskad ve kan damarlar üzerindeki etkileri bir araya getirdi i unutulmamal d r. 2 Kohort çal flmam zda SK geçiren hastalar n önemli bir bölümü eklamsi veya reeklamsi geçirmifllerdi. Çal flmalar reeklamsinin artm fl serebral erfüzyon bas nc yla 27 ve eklamsinin serebral ak m otoregulasyonunun bozulmas yla iliflkili oldu unu ve serebral hiererfüzyona neden olduklar n göstermifltir Preeklamsi varyant olan HELLP trombositoeni ile iliflkilidir. 31 Serebral hiererfüzyon ve trombositoeni reeklamtik/eklamtik hastalarda artm fl SK riskine katk da bulunmaktad r. Periartum SK atofizyolojisini anlamak için daha çok çal flma gerekmektedir. lar 1. Sharshar T, Lamy C, Mas JL. Incidence and causes of strokes associated with regnancy and uererium. A study in ublic hositals of Ile de France. Stroke in Pregnancy Study Grou. Stroke 1995;26: Kittner SJ, Stern BJ, Feeser BR, et al. Pregnancy and the risk of stroke. N Engl J Med 1996;335: Simolke GA, Cox SM, Cunningham FG. Cerebrovascular accidents comlicating regnancy and the uererium. Obstet Gynecol 1991;78: Qureshi AI, Tuhrim S, Broderick JP, Batjer HH, Hondo H, Hanley DF. Sontaneous intracerebral hemorrhage. N Engl J Med 2001;344: Jaigobin C, Silver FL. Stroke and regnancy. Stroke 2000;31: Witlin AG, Mattar F, Sibai BM. Postartum stroke: a twenty-year exerience. Am J Obstet Gynecol 2000;183: Salonen Ros H, Lichtenstein P, Bellocco R, Petersson G, Cnattingius S. Increased risks of circulatory diseases in late regnancy and uererium. Eidemiology 2001;12: Robinson JL, Hall CS, Sedzimir CB. Arteriovenous malformations, aneurysms, and regnancy. J Neurosurg 1974;41: Horton JC, Chambers WA, Lyons SL, Adams RD, Kjellberg RN. Pregnancy and the risk of hemorrhage from cerebral arteriovenous malformations. Neurosurgery 1990;27: Nolte KB, Brass LM, Fletterick CF. Intracranial hemorrhage associated with cocaine abuse: a rosective autosy study. Neurology 1996;46: Gorelick PB, Rodin MB, Langenberg P, et al. Is acute alcohol ingestion a risk factor for ischemic stroke? Results of a controlled study in middleaged and elderly stroke atients at three urban medical centers. Stroke 1987;18: Klatsky AL, Armstrong MA, Friedman GD, Sidney S. Alcohol drinking and risk of hemorrhagic stroke. Neuroeidemiology 2002;21: Klatsky AL, Friedman GD, Sidney S, Ki H, Kubo A, Armstrong MA. Risk of hemorrhagic stroke in Asian-American ethnic grous. Neuroeidemiology 2005;25: Gill JS, Shiley MJ, Tsementzis SA, et al. Cigarette smoking. A risk factor for hemorrhagic and nonhemorrhagic stroke. Arch Intern Med 1989;149: Kurth T, Kase CS, Berger K, Gaziano JM, Cook NR, Buring JE. Smoking and risk of hemorrhagic stroke in women. Stroke 2003;34: Jeng JS, Tang SC, Yi PK. Incidence and etiologies of stroke during regnancy and uererium as evidenced in Taiwanese women. Cerebrovasc Dis 2004;18: James AH, Bushnell CD, Jamison MG, Myers ER. Incidence and risk factors for stroke in regnancy and the uererium. Obstet Gynecol 2005; 106: Tanaka H, Ueda Y, Hayashi M, et al. Risk factors for cerebral hemorrhage and cerebral infarction in a Jaanese rural community. Stroke 1982; 13: Suzuki K, Kutsuzawa T, Takita K, et al. Clinico-eidemiologic study of stroke in Akita, Jaan. Stroke 1987;18: Kimura Y, Takishita S, Muratani H, et al. Demograhic study of firstever stroke and acute myocardial infarction in Okinawa, Jaan. Intern Med 1998;37: Eastern Stroke and Coronary Heart Disease Collaborative Research Grou. Blood ressure, cholesterol, and stroke in eastern Asia. Lancet 1998; 352: Berman MF, Staf C, Sciacca RR, Young WL. Use of ICD-9 coding for estimating the occurrence of cerebrovascular malformations. AJNR Am J Neuroradiol 2002;23: Staf C, Mast H, Sciacca RR, et al. The New York Islands AVM Study: Design, study rogress, and initial results. Stroke 2003;34: Al-Shahi R, Bhattacharya JJ, Currie DG, et al. Scottish Intracranial Vascular Malformation Study (SIVMS): evaluation of methods, ICD-10 coding, and otential sources of bias in a rosective, oulation-based cohort. Stroke 2003;34: Broderick J, Brott T, Kothari R, et al. The Greater Cincinnati/Northern Kentucky Stroke Study: Preliminary first-ever and total incidence rates of stroke among blacks. Stroke 1998;29: Rosamond WD, Folsom AR, Chambless LE, et al. Stroke incidence and survival among middle-aged adults: 9-year follow-u of the Atherosclerosis Risk In Communities (ARIC) cohort. Stroke 1999;30: Belfort MA, Saade GR, Grunewald C, et al. Association of cerebral erfusion ressure with headache in women with re-eclamsia. Br J Obstet Gynaecol 1999;106: Aollon KM, Robinson JN, Schwartz RB, Norwitz ER. Cortical blindness in severe reeclamsia: Comuted tomograhy, magnetic resonance imaging, and single-hoton-emission comuted tomograhy findings. Obstet Gynecol 2000;95: Cunningham FG, Twickler D. Cerebral edema comlicating eclamsia. Am J Obstet Gynecol 2000;182: Zeeman GG, Hatab M, Twickler DM. Maternal cerebral blood flow changes in regnancy. Am J Obstet Gynecol 2003;189: Weinstein L. Preeclamsia/eclamsia with hemolysis, elevated liver enzymes, and thrombocytoenia. Obstet Gynecol 1985;66: NEUROLOGY 66 August (1 of 2 ) 2006

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011

HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK. Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 HİÇBİR KADIN YAŞAM VERİRKEN ÖLMEMELİ! GÜVENLİ ANNELİK Doç. Dr. Günay SAKA MAYIS 2011 1 GÜVENLİ ANNELİK GİRİŞİMİ Yüksek maternal mortalite ve morbiditeyi azaltmak için, 1987 yılında DSÖ öncülüğünde Nairobi

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU. Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET

ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU. Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET ACOG DİYOR Kİ; DOĞUM TARİHİ TAHMİN METODU Özeti Yapan: Dr. Esra Esim Büyükbayrak ÖZET Gebeliğin doğru tarihlendirilmesi sonuçları iyileştirmek açısından oldukça önemlidir ve ayrıca halk sağlığı ve araştırmalar

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 T bbi At k Kontrolü P80-P82 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 P80 Son Dört Y ll k Kontamine Kesici Delici Alet Yaralanmalar Sürveyans Melek Meltem Göksel, Özgül Taflp nar, Fatma

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Yo un Bak m Ünitesinde Obstetrik Olgular

Yo un Bak m Ünitesinde Obstetrik Olgular 118 Perinatoloji Dergisi 2011;19(3):118-122 e-adres: http://www.perinataldergi.com/20110193004 doi:10.2399/prn.11.0193004 Yo un Bak m Ünitesinde Obstetrik Olgular Semra Akköz Çevik Gaziantep Üniversitesi,

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

MedDATA SAĞLIK NET KURULUMU

MedDATA SAĞLIK NET KURULUMU MedDATA SAĞLIK NET KURULUMU 1-) MedData nın sitesinden MedData SağlıkNet Sistemi exe sini indirin. 2-) Hastane kullanıcısından bölümler kısmına 4050 bölüm numaralı sağlık net bölümü eklenir. 3-) Hastane

Detaylı

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 Nöbet Beyin hücrelerindeki aşırı ve anormal elektrik deşarjına bağlı olarak serebral fonskiyonların baskılanması ile sonuçlanan bir durum Epilepsi

Detaylı

Zika Virüs: Panik Olmayalım, Akıllı Olalım / Cavit Işık Yavuz

Zika Virüs: Panik Olmayalım, Akıllı Olalım / Cavit Işık Yavuz Zika Virüs: Panik Olmayalım, Akıllı Olalım / Cavit Işık Yavuz Dünya Sağlık Örgütü 1 Şubat günü bir halk sağlığı acili uyarısı yaptı. Bu uyarı uluslararası düzeyde geçerli bir acil uyarı. Bu uyarının nedeni

Detaylı

T.C Ġstanbul Medipol Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi ICD 10 AM KLĠNĠK KODLAMA EĞĠTĠMĠ PROGRAMI

T.C Ġstanbul Medipol Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi ICD 10 AM KLĠNĠK KODLAMA EĞĠTĠMĠ PROGRAMI T.C Ġstanbul Medipl Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi ICD 10 AM KLĠNĠK KODLAMA EĞĠTĠMĠ PROGRAMI AçılıĢ Süreç de gelinen nkta Hastalıkların sınıflandırılması ve ICD-10 Tanıtımı Kdlama kavramı Tıbbi kayıtlardan

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

YARGITAY 2. HUKUK DA RES

YARGITAY 2. HUKUK DA RES YARGITAY 2. HUKUK DA RES 2674 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 2. HUKUK DA RES E: 2005/20742 K: 2006/5715 T: 18.04.2006 M RASÇILIK SIFATI M RASIN NT KAL ZAMAN YÖNÜNDEN UYGULANACAK

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Dr. M. Fatih Önsüz 1, Doç. Dr. Ahmet Topuzo lu 2

Dr. M. Fatih Önsüz 1, Doç. Dr. Ahmet Topuzo lu 2 Dr. M. Fatih Önsüz 1, Doç. Dr. Ahmet Topuzo lu 2 1 Sakarya l Sa l k Müdürlü ü 2 Marmara Üniversitesi T p Fakültesi Halk Sa l AD. ÖZET Amaç: Diyabetin tedavi ve kontrolünde en önemli hedef glisemik kontroldür.

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

YARGITAY 7. HUKUK DA RES

YARGITAY 7. HUKUK DA RES YARGITAY 7. HUKUK DA RES 2260 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 5 Y l 2007 YARGITAY 7. HUKUK DA RES E: 2006/1028 K: 2006/1293 T: 24.04.2006 T CARET HUKUKU T CAR DAVA KAVRAMI HAKSIZ EYLEMDEN DO AN DAVA

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

Cerrahpafla T p Fakültesi Kardiyoloji ABD

Cerrahpafla T p Fakültesi Kardiyoloji ABD KALP DAMAR SA LI I KILAVUZU Yazar: Prof. Dr. Rasim ENAR Kardiyoloji ABD 2007 Servier laç n Türk Hekimlerine Arma an d r 2007 NOBEL TIP K TABEVLER KALP DAMAR SA LI I KILAVUZU Editör: Prof. Dr. Rasim ENAR

Detaylı

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu

Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Suç Duyurusu: Dilovası = Sanayi = Hava Kirliliği = Akciğer Kanseri? / Onur Hamzaoğlu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı(UKAA), 17 Ekim 2013 tarihinde, hava kirliliğinin

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri

Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri TRAKYA ÜN V TIP FAK DERG 2005;22(2):88-92 KL N K ARAfiTIRMA Zihin ve Hareket Engelli Çocuklar çin E itim Araflt rma ve Uygulama Merkezi nde zlenen Olgular n Demografik Özellikleri Demographic Characteristics

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünyada çavdar ve yulafın üretimi, buğday, pirinç, mısır ve arpa gibi diğer tahıl ürünlerine kıyasla son derece sınırlıdır. Yılda ortalama 14-15 milyon ton dolayında olan dünya

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI Otopsi Cengiz Özak nc 8 Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI 71 Y l Sonra Dünyada ve Türkiye de lk Kez T pk Bas m ve Tam Metin 24 fiubat 1942 Struma Facias nda Türkiyenin Suçsuzlu unu Kan tlayan

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

ERASMUS YOĞUN PROGRAMLAR (Intensive Programmes)

ERASMUS YOĞUN PROGRAMLAR (Intensive Programmes) ERASMUS YOĞUN PROGRAMLAR (Intensive Programmes) Doç. Dr. Salih ŞAHİN Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı slhsahin@gmail.com Page 1 İÇERİK Proje ve AB Projeleri Erasmus

Detaylı

İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KONUT FİYAT ENDEKSİ Ocak 2016 İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ REEL SEKTÖR VERİLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 28 Mart 2016 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türkiye konut piyasasındaki fiyat değişimlerini takip etmek amacıyla,

Detaylı

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD Gebelikte Astım Yönetimi Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD ık Kadın Doğum uzmanları hangi koşullarda astımlı hasta ile karşılaşırlar? Astımlı

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

Risk Ölçütleri. Doç Dr Zeliha Öcek

Risk Ölçütleri. Doç Dr Zeliha Öcek Risk Ölçütleri Doç Dr Zeliha Öcek Risk nedir? Zarara uğrama tehlikesi, olasılığı Risk Faktörü Nedir? Hastalık oluşumu ile pozitif yönde ilişkisi olan faktör Yoksulluk verem hastalığı Annenin düşük eğitim

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Enflasyonla Mücadelede En Zorlu Süreç Başlıyor

AR& GE BÜLTEN. Enflasyonla Mücadelede En Zorlu Süreç Başlıyor Enflasyonla Mücadelede En Zorlu Süreç Başlıyor Ahmet KARAYİĞİT Makroekonomik göstergeler açısından başarılı bir yılı geride bıraktık. Büyüme, ihracat, faizler, kurlar, faiz dışı fazla gibi pek çok ekonomik

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 İÇİNDEKİLER 1. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.3.1. ÖRNEK OLAY (DURUM ÇALIŞMASI) YÖNTEMİ...

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI LKTRO K DVR LMALARI MODL SORU 1 DK SORULARI ÇÖZÜMLR MODL SORU 2 DK SORULARI ÇÖZÜMLR 1. Diyot kare dalgan n negatif parças n geçirmeyece inden ç k fl gerilimi; 1. fiekildeki K transistörü ; L transistörü

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK YATIRIMLARI

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK YATIRIMLARI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK YATIRIMLARI 2014 ANTALYA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK YATIRIMLARI 2014 EDİTÖRLER Dr.Ünal HÜLÜR Turgut ALTUN Fatma İPEK Sibel ŞANLI İl Sağlık Müdürü Sağlık

Detaylı

Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196. 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL

Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196. 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL I Doç.Dr. Faz l GÜLER T E M E L STAT ST K II Yay n No : 1700 flletme-ekonomi Dizisi : 196 1. Bask Ocak 2007 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-594 - 3 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay n haklar

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu

Detaylı

Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi

Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi Ünite Planı Öğretmenin Adı, Soyadı Okulunun Adı Okulunun Bulunduğu Mahalle Okulun Bulunduğu İl Emine ÇELİKCİ Osmancık İsmail Karataş Sağlık Meslek Lisesi Koyunbaba mahallesi ÇORUM Ünit Bilgisi Ünite Başlığı

Detaylı

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER. İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER. İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ MART 2012 DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER I. Giriş...

Detaylı

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması

Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı. Panel Konuşması Emtia Fiyat Hareketlerine Politika Tepkileri Konferansı Panel Konuşması Erdem BAŞÇI 7 Nisan 2012, İstanbul Değerli Konuklar, Dünya ekonomisinin son on yılda sergilediği gelişmeler emtia fiyatları üzerinde

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

GİRİŞ: Açık kalp cerrahisi sonrasında gözlenen komplikasyonlar içinde önemli bir yer teşkil eden cerrahi alan enfeksiyonları, hastalarda görülen morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. Açık kalp

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ÖZET Ekim ayında tüketici fiyatları yüzde 3,7 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 7, ya yükselmiştir. Bu artışın 1,3 puanı yönetilen/yönlendirilen fiyat ayarlamalarından kaynaklanmıştır. Döviz kuru

Detaylı

H ZMET AKD LE ÇALIfiANLARIN T BAR H ZMET SÜRES NE OLACAK?

H ZMET AKD LE ÇALIfiANLARIN T BAR H ZMET SÜRES NE OLACAK? H ZMET AKD LE ÇALIfiANLARIN T BAR H ZMET SÜRES NE OLACAK? Cevdet CEYLAN* I-G R fi tibari hizmet süresi; a r, riskli ve sa l a zararl ifllerde fiilen çal flan ve bu ifllerin risklerine maruz kalan sigortal

Detaylı

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Konular Geçmi ten önemli trendler Esneklik ve esnek güvence Bireyselcilik ve azalan dayan ma Silikle en toplum 2 Toplumsal: Daha az evlilik Daha fazla

Detaylı

Ders 2: Aktüerya. Ankara Üniversitesi. İST424 Aktüeryal Risk Analizi Ders Notları. Doç.Dr. Fatih Tank. Sigortacılığın.

Ders 2: Aktüerya. Ankara Üniversitesi. İST424 Aktüeryal Risk Analizi Ders Notları. Doç.Dr. Fatih Tank. Sigortacılığın. yal ya yal Ders 2: ya Ankara Üniversitesi Giriş yal ya yal ya Tanım (5.1.1 Risk) Hasar oluşumundaki belirsizliğe risk denir. Objektif Risk Risk Subjektif Risk Tanım (5.1.2 Objektif Risk) Gerçekleşen hasarın

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE MAYIS 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

RAHİM TAHLİYESİ UYGULAMALARININ ZEYNEP KAMİL AİLE PLANLAMASI KLİNİGİNDE GÖZLENEN ETKİLERİ GİRİŞ. Dr. Asuman KARAMANı.. ı Dr.

RAHİM TAHLİYESİ UYGULAMALARININ ZEYNEP KAMİL AİLE PLANLAMASI KLİNİGİNDE GÖZLENEN ETKİLERİ GİRİŞ. Dr. Asuman KARAMANı.. ı Dr. RAHİM TAHLİYESİ UYGULAMALARININ ZEYNEP KAMİL AİLE PLANLAMASI KLİNİGİNDE GÖZLENEN ETKİLERİ Dr. Vahit GEDiKOÔLU 1 ı Dr. Silhendan TÜRKMEN< 01 Dr. M. Tahir DEG1Ş 101 Dr. Ertuğrul BAYIRLI' tııu'*) Dr. Asuman

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAZ OKULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAZ OKULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAZ OKULU YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Gaziosmanpaşa Üniversitesi bünyesinde yaz okulunda uygulanacak olan

Detaylı

BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu

BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BEH - Groupama Emeklilik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu BİST-100 endeksi, Ekim ayı içerisinde %4,2 artarak ayı 77.620 seviyesinden kapattı. Aynı dönem içerisinde Bankacılık endeksi %4,1

Detaylı

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU

PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU PROMOSYON VE EfiANT YON ÜRÜNLER N GEL R VE KURUMLAR VERG S LE KATMA DE ER VERG S KANUNLARI KARfiISINDAK DURUMU Aytaç ACARDA * I G R fi flletmeler belli dönemlerde sat fllar n artt rmak ve iflletmelerini

Detaylı

Almanya dan Bir Örnek WESER-EMS UNION

Almanya dan Bir Örnek WESER-EMS UNION Almanya dan Bir Örnek WESER-EMS UNION Prof.Dr. Selahattin Kumlu Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Antalya Faaliyet Onayı Alma Koşulları Hayvansal üretimin geliştirilmesine katkıda bulunacak

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı