Cinsel Yaşam ve Sorunları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cinsel Yaşam ve Sorunları"

Transkript

1 Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği Cinsel Yaşam ve Sorunları CİNSEL EĞİTİM TEDAVİ VE ARAŞTIRMA DERNEĞİ

2 Bu kitap Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Alanında Ulusal ve Yerel Medya Yoluyla Savunuculuk Projesi kapsamında yürütülen etkinlikler sonucunda ülkemizdeki tüm medya üyelerine çalışmalarında bir kaynak olması amacıyla bir rehber niteliğinde hazırlanmıştır. Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Alanında Ulusal ve Yerel Medya Yoluyla Savunuculuk" projesi, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Üreme Sağlığı Programı kapsamında desteklenmektedir. Bu yayının içeriği sadece Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği Proje Ekibi sorumluluğu altında olup, hiçbir şekilde T.C. Sağlık Bakanlığı ile Avrupa Birliği'nin görüşlerini yansıtmaz.

3

4

5

6

7 CNSEL YAAM ve SORUNLARI Merhaba, Cinsellik ülkemizde son derece zorlu bir konudur. Zorluu, çelikilerle dolu bir alan olmasından kaynaklanmaktadır. Hem en çok merak edilen hem de en çok yasaklanan, hem en çok konuulan hem de aslında hiç konuulmayan, çok bilindii iddia edilen ama aslında çok az bilinen, bir yanda övünülen dier yanda ise aslında çok utanılan bir konudur cinsellik. Dahası, iyimser rakamlara göre her dört erikinden birinin, kötümser rakamlara göre ise toplumun neredeyse yarısından fazlasının sorun yaadıı bir alandır. Böylesine çelikilerle dolu bir alanda, özellikle üç meslek gurubunun ii çok zorludur: cinsellik alanında uraan bilim insanları, hizmet sunucuları ve medya üyeleri. Bu çeliki onlara da yansır kimi zaman; Konumak ile susmak; Bilineni paylamak ile paylamamak; Yazmak ile yazmamak; Ve bilimsel olanla olmayan arasında kaldıkları olur. Kurulduu 1998 yılından beri cinsellik alanındaki etkinliklerini sürdüren CETAD, bu zorlu alanda çelikileri azaltmak ve doruları savunmak için çalımaktadır. Bu çabanın devamı olarak CETAD, Haziran 2006-Haziran 2007 tarihleri arasında Cinsel Salık ve Üreme Salıı Alanında Ulusal ve Yerel Medya Yoluyla Savunuculuk balıklı bir projeyi yürüttü. Projemiz, ulusal ve yerel medya üyelerinin cinsel salık ve üreme salıı alanındaki haberdarlık ve duyarlılıklarını artırmayı ve bu alanda çalıan bilim insanları, hizmet sunucuları ve sivil toplum kurulularıyla karılıklı ibirliini gelitirmeyi hedefledi. Biliyoruz ki, benzer zorluklar yaayan bu farklı meslek gruplarının birbirlerini daha iyi anlamaları, zorlukları birlikte amalarını kolaylatıracak böylece kamuoyuna cinsellik alanındaki doru mesajların daha etkin ve daha yaygın biçimde ulamasını kolaylatıracaktır. Ayrıca cinsel salık ve üreme salıı alanındaki savunuculuun, toplumun hizmet talebinin ve dolayısıyla hizmet sunumunun yaygınlatırılmasında çok önemli bir yeri olduunu düünmekteyiz. Projemiz, AB Komisyonu tarafından finanse edilen ve ülkemizde Salık Bakanlıı tarafından yürütülen Türkiye Üreme Salıı Programı tarafından desteklendi. Her iki kuruma ve ayrıca projemizin destekleyicileri olan Türkiye Aile Salıı ve Planlaması Vakfı ile Eitim ve Salık Muhabirleri Dernei ne teekkür ediyoruz. Elinizde bulunan bu rehber, proje kapsamında hazırlanan basın bilgilendirme dosyalarının bir araya getirilmesi yoluyla hazırlanmıtır. Cinsel yaam ve sorunlarını ilgilendiren çeitli konularda medya üyelerine bir kaynak olması amacıyla basılmıtır. Bu rehberin ortaya çıkmasında, basın bilgilendirme dosyalarını hazırlayan editörlere ve onlara yardımcı olan aratırmacı-yazar kadrolara çok teekkür ediyoruz. Akademisyenlerden oluan Proje Çalıma Gurubu na ve medya yöneticilerinden oluan Proje letiim Kurulu na katkıları; Proje Koordinatörü Azime Acar, asistanı Tracy Kazmirci, sekreteri Pınar Bingöl e titiz ve gönülden çalımaları; ve son olarak Omega Aratırma Firması yetkililerine de sabırlı ve anlayılı yaklaımları nedeniyle teekkürü bir borç biliyoruz. Umuyoruz ki, CETAD ın üstlendii bu proje kamuoyunda cinsel salık ve üreme salıı bilincine katkıda bulunacaktır. Saygılarımla, Doç. Dr. Cem NCESU CETAD Yönetim Kurulu Üyesi ve Proje Direktörü 5

8

9 CNSEL YAAM ve SORUNLARI ÇNDEKLER: I. BÖLÜM SALIKLI VE MUTLU CNSEL YAAM "CNSEL SALIK" NEDR? "CNSELLK" NEDR? CNSELLKLE LGL KAVRAMLAR CNSEL GELMN TEMEL TALARI: CNSELLKTE FARKLI BAKI AÇILARI CNSELLKTE "NORMAL", "ANORMAL" GB KAVRAMLAR KULLANILABLR M? ÇADA CNSELLK ANLAYII MUTLU VE DOYUMLU CNSEL YAAMIN UNSURLARI CNSEL HAKLAR BLDRGES...17 II. BÖLÜM KADIN CNSELL KADIN CNSEL ANATOMS KADIN CNSEL FZYOLOJS KADINDA CNSEL FZYOLOJK EVRELER: HORMONLARIN CNSEL YAAMDAK ETKLER KADINLARIN BEDENLER LE LKLER FARKLIDIR KADININ CNSEL SALII LE NAMUSU: ÇÖZÜMÜ ZOR BR DENKLEM ANNELK VE CNSELLK YAA GÖRE CNSEL GELM ERKEK CNSELL ERKEK CNSEL ANATOMS ERKEK CNSEL FZYOLOJS HORMONLARIN ERKEK CNSEL SALII VE ÜREME ÜZERNE ETKS CNSELLKLE LGL SIKÇA SORULAN SORULAR...40 III. BÖLÜM CNSEL SORUNLARIN SIKLII CNSEL SORUNLARIN NEDENLER CNSEL YAAMDA YANLI NANILAR: CNSEL SORUNLARIN ORGANK NEDENLER: CNSEL LEVLER OLUMSUZ YÖNDE ETKLEYEN BEDENSEL HASTALIKLAR: KADIN CNSEL SORUNLARI: KADINDA CNSEL SORUNLARIN NEDENLER: KADIN CNSELL: KADIN CNSEL LEV BOZUKLUKLARININ PSKOLOJK NEDENLER ERKEK CNSEL LEV BOZUKLUKLARININ PSKOLOJK NEDENLER...57 IV. BÖLÜM KADINDA CNSEL LEV BOZUKLUKLARI KADINDA CNSEL LEV BOZUKLUKLARININ SIKLII KADINLARIN CNSEL SORUNLARINDA YEN BR SINIFLAMA (L. TIEFER 2001) KADIN CNSEL LEV BOZUKLUKLARI TÜRKYE'DE LK CNSEL BRLEME: ERKEKTE CNSEL LEV BOZUKLUKLARININ SIKLII: ERKEKTE CNSEL LEV BOZUKLUKLARI:...77 V. BÖLÜM ALE VE DDET: ERKEK CNSEL STSMARI ÇOCUUN CNSEL STSMARI KADIN VE CNSEL DDET NAMUS CNAYETLER NAMUS ADINA DDET: EVLLK VE NAMUS NSANLAR NYE SEVR? VI. BÖLÜM KEND CNSYLE CNSELLK (ECNSELLK)

10 CNSEL YAAM ve SORUNLARI 1.1. CNSEL KMLK KEND CNSYLE CNSELLK (ECNSELLK): ECNSELLKTEN HABERDARLIK DEVRELER: HOMOFOB: HASTALIK DEL AMA NYE DOKTORA PSKOLOGA GDER? CNSEL KMLK VE ALE PSKOTERAP: ECNSELLK VE ECNSELLER HAKKINDA YANLI NANÇLAR: VII BÖLÜM YALILIKTA CNSEL YAAM KMLER YALIDIR? YALILIKTA CNSELLK LE LGL TUTUMLAR YALILIK DÖNEMNDE CNSELLKLE LGL ÇALIMALAR YALIDA CNSEL SORUNLARI ÖRENMEK ÇN NASIL BR YAKLAIM GEREKR? YALILIK DÖNEM VE CNSEL MTLER YALANAN ERKEKTE CNSEL SORUNLAR YALILIA BALI SERTLEME KAYBI YALI ERKEK CNSELLNN PSKOLOJK YÖNÜ YALI ERKEK CNSELLNN ORGANK YÖNÜ YALI ERKEKTEK CNSEL SORUNLARIN TEDAVS PROSTAT SALII SONUÇ - YALI ERKEKLERDE CNSEL SORUNLAR KADINDA MENOPOZ DÖNEM MENOPOZ DÖNEM VE CNSEL YAAM MENOPOZ DÖNEM SORUNLARIYLA BAETME HORMON KAYBI LE LGL CNSEL SORUNLAR: HORMON REPLASMAN TEDAVS'NN (HRT) CNSELLK ÜZERNDEK YARARLARI KADINLARDA TESTOSTERON REPLASMAN TEDAVS HORMON TEDAVS LE LGL GÜNCEL TARTIMALAR YAINI ALAN KADINDA CNSELLK VE PSKOSEKSÜEL TERAPLERDE YAKLAIM BÖLÜM VIII GÜVEN ÇNDE CNSELLK CNSEL YOLLA BULAAN ENFEKSYONLAR BULAMAYI ETKLEYEN BYOLOJK FAKTÖRLER CYBE'NN TANI VE TEDAVS CNSEL YOLLA BULAAN ENFEKSYONLARIN ÖNLENMES VE KONTROLÜ HIV/AIDS HIV/AIDS SALGINI STENMEYEN GEBELKLER GÜVENL CNSEL LK NEDR? ERKEK KONDOMU: KADIN KONDOMU TÜRKYE'DE GÜVENL CNSELLK IX. BÖLÜM GENÇLK VE CNSELLK ERGENLK/GENÇLKTE BEDENSEL, DUYGUSAL VE SOSYAL DEMLER, GELMELER ERGENLK DÖNEMNDEK BEDENSEL DEKLKLER ERGENLK SÜREC VE CNSEL DEMLER: CNSEL KMLK GELM CNSEL YÖNELMLER GENÇLK DÖNEMNDE SALIK ÇN EBEVEYNN ROLÜ VE SORUMLULUKLARI GENÇLK DÖNEM VE CNSEL SALIK DÜNYADA GENÇ NÜFUSUN CNSEL VE ÜREME SALII TÜRKYE'DE GENÇ NÜFUSUN ÜREME VE CNSEL SALII GENÇLERN RSK ALMA ELMLER VE BUNU ETKLEYEN FAKTÖRLER

11 CNSEL YAAM ve SORUNLARI 4. CNSEL DAVRANILAR VE RSKLER CNSEL YOLLA BULAAN ENFEKSYONLAR GENÇLERN KARILATII CNSEL DDET, CNSEL STSMAR, NAMUS ADINA LENEN CNAYETLER CNSEL HAKLAR VE ÜREME HAKLARI CNSEL DDET VE STSMAR X. BÖLÜM CNSEL STSMARA URAMI GENÇLERDE ZEDELENMENN DNAMKLER CNSEL STSMARA ARET EDEN KLNK BELRTLER VE BULGULAR NAMUS ADINA LENEN CNAYETLER CNSEL ETM ETM SSTEM VE ERGEN HTYAÇLARI CNSEL ETMN KAPSAMI VE LEVLER CNSEL ETM MODELLER VE FARKLI PROGRAMLAR ÜLKEMZDE CNSEL SALIK ETM ÖNERLER GENÇ DOSTU SALIK HZMET SUNUMU GENÇLER ÇN CNSEL SALIK HZMETLER/LKELER HZMET SUNUMUNA LKN ADIMLAR XI. BÖLÜM SEKS TCARET GR SEKS ÇL: EN ESK MESLEK M? CNSEL SÖMÜRÜ MÜ? TARH BOYUNCA SEKS ÇL SEKS ÇS MADUR KARITLII TCAR SEKS: ÇADA DÜNYA KÖLELETRME PARADOKSU YASAL DÜZENLEMELER VE NSAN HAKLARI TÜRKYE'DE YASALAR VE SEKS ÇL TCAR SEKS VE NSAN HAKLARI HIV/AIDS, SEKS ÇLER VE NSAN HAKLARI SEKS ÇLER EVRENSEL BLDRS ÇALIMA KOULLARI VE RSKLER DDET VE AYRIMCILIK GÖÇ, YER DETRME VE SALIK CNSEL YOLLA BULAAN ENFEKSYONLAR VE HIV/AIDS ZARARIN AZALTILMASI: GÜVENL SEKS ÇL SEKS ÇLNN KARANLIK YÜZÜ ÇOCUKLARIN FUHU SEKTÖRÜNDE SÖMÜRÜLMES NSAN TCARET SONUÇ VE ÖNERLER FAYDALANILAN KAYNAKLAR:

12

13 CNSEL YAAM ve SORUNLARI I. BÖLÜM 1. SALIKLI VE MUTLU CNSEL YAAM 1.1. "CNSEL SALIK" NEDR? "CNSELLK" NEDR? Cinsellik, deneyime balı olarak bazen ho, keyifli, romantik, sıcak bir yakınlama, bazen bir zorunluluk dolayısıyla da çekince ve tiksinme kaynaı olarak yaanır. Cinselliin salıkla birlikte anılması ilk bakıta garip gelebilir. Ancak cinsel salıktan söz edebilmek için zorunluluk olarak yaanmaması ön kouldur. Cinsel salık, salıklı üremeden çok daha fazla bir eydir. Zildberg'in çok güzel ifade ettii gibi "cinsellik bacaklarımızın arasında deil, kulaklarımızın arasındadır." nsan davranıı ve cinsellii bedensel, psikolojik ve sosyal koullardan etkilenir. Cinsellik denince ilk akla gelen iki kiinin sevimesidir, oysa cinsellik çok boyutludur. Dünya Salık Örgütü'nün Cinsel Salık tanımı; "Cinsellik, fiziksel, duygusal, entelektüel ve sosyal yönlerin kiilii, iletiimi ve akı zenginletirici etkilerinin bileiminden oluur. Herkesin cinsel bilgilere ulama ve cinsel ilikiyi zevk için ya da üreme amacıyla yaama hakkı vardır. Cinsel bir varlık olarak insanın sadece bedensel deil; duygusal, düünsel ve toplumsal bütünlüünü salayan, kiilik geliimi, iletiim ve sevginin paylaımını olumlu yönde zenginletiren ve arttıran salıklılık halidir". Cinsel salıın amacı sadece üreme ve cinsel yolla bulaan hastalıklarla sınırlandırılmı tıbbi bakım ve danımanlık deil, aynı zamanda kiilik, kiisel ilikiler ve yaamın güçlendirilmesidir. Cinsel salık bir kiinin cinsel yaamını bir zorlama olmadan, mutlu ve zarar görmeden sürdürebilmesidir. stenmeyen gebelikler, güç kullanma, iddet ve ayrımcılık riskinden baımsız olarak cinsellii yaama halidir. Cinsellii karılıklı saygıya dayalı, mutlu ve güvenli ilikiler aında yaama, bireyleri zenginletirir. Kısaca, kii cinsellii istedii kii ile ve istedii biçimde yaamalıdır. ster ikisi de aynı cinsiyetten, ister farklı cinsiyetten olsun, kiilerin cinsel alanı paylamaları en doal insan hakkıdır. steyen kii karı cinsten bir partnerle, isteyen kii kendi cinsinden bir partnerle ve sadece istedii zaman, baskı altında kalmadan sevimeyi ya da sevimemeyi seçebilir. Heteroseksüel (karı cinse cinsel ilgi duyan kiiler) karı cinsten bir partner seçerken, homoseksüel kiiler kendi cinsinden partner seçer. ster heteroseksüel, ister homoseksüel hiç kimse fiziksel, duygusal, ekonomik iddet kullanılarak veya bunları kullanma ile tehdit ederek, zorla baskı ile cinsel iliki kuramaz, kurmamalıdır. Özgür seçimlere dayalı cinsel yakınlıklar cinsel salık için ön kouldur. Cinsellik söz konusu olduunda, akla gelen ilk kelimeler; haz, arzu, üreme, ak ve yakınlıktır. Cinsellik insanların deerleri, tutumları, davranıları, fiziksel görünümleri, inanıları, duyguları, kiilikleri, sevdikleri ve sevmedikleri eyler ve içinde yaadıkları toplumlara göre ekillenir. Cinsellik doum öncesi balayıp ömür boyu devam eder, kültürel ve ahlaki faktörlerden etkilenir. Üremeyi, cinsel zevk almayı ve zevk vermeyi içerir. Cinsellik temelde duyuya dayalı bir deneyimdir ve yalnızca cinsel organları deil, tüm bedeni ve aklı içerir. Cinsellik, erkeklik ve diilik ile ilgili duygusal tepkileri oluturarak türe özel davranıları belirler. Cinsiyetle ilikili bu davranısal tepkiler daha sonra kültürel miras, toplumsal kalıplar ve medyadan kaynaklanan imajlarla biçimlenir. Kültürel miras, dinsel inançların ve geleneksel deerlerin toplamıdır. Toplumsal kalıplar ise bireyin biyolojik ve duygusal gereksinimleri ile toplumda varolan kültürel kalıpların uzlamasının ürünüdür. Bu uzlama toplumdan topluma ve zaman içinde deiiklik gösterdiinden sürekli devinim halindedir. Bu anlamda, içinde toplumsal öeleri de barındıran, kapsamlı bir cinsellik, cinsiyetten daha kapsamlı bir kavramdır. Kahire'de 1994 yılında düzenlenen Birlemi Milletler Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı'nda dünya nüfusunda cinsellik ve üreme ile ilgili salık sorunlarının neden olduu ölümler, sakatlıklar, hastalıklar, rahatsızlıklar ve mutsuzlukların boyutu tartıılarak Dünya Salık Örgütü tarafından gelitirilen "Üreme Salıı" kavramı tanımlanarak kadın, erkek, genç, yalı, tüm bireyler için temel bir hak olarak onaylanmıtır. Kiisel ilikileri zenginletiren cinsel salık, üreme salıı kavramının temel bileenlerinden biridir. Üreme salıı; "insanların mutlu ve güvenli bir cinsel yaamları, üreme yetenekleri ve bu yetenei kullanıp kullanmayacakları, ne zaman ve ne sıklıkta kullanacakları konusunda karar verme özgürlüklerinin olmasıdır. Cinsel salık ve üreme salıı yaklaımı, bireylerin gereksinimleri, bedenleri, üreme davranıları ve cinsellikleri hakkında farkındalıklarını artırmayı içermektedir. Dünyada her yıl 'den fazla kadın gebelik ve doum komplikasyonları nedeniyle ölmekte, bunların sadece 4000 kadarı gelimi ülkelerde meydana gelmektedir. Son 20 yılda çocuk salıında belirgin gelimeler kaydedilmesine 11

14 CNSEL YAAM ve SORUNLARI karın, hala her yıl 10 milyon bebek ölümü olmakta, bunların da neredeyse tümü gelimekte olan ülkelerde gerçeklemektedir. Sık doumlar, erken ve geç ya gebelikleri bebek ölümlerinde önemli payı olan nedenlerdir. Hemen her toplumda yapılan aratırmalar, doan bebeklerin önemli bir kısmının planlanmamı gebeliklerin neden olduu doumlarla dünyaya geldiklerini göstermektedir. Dourganlıı düzenleme hizmetlerinin sadece istenmeyen gebeliklerin önlenmesini deil, anne ve çocuk ölümlerinin en az üçte birini önleyebilecei hesaplanmıtır. Ancak, bugün dünyada üreme çaında olan her üç çiftten biri bu hizmetlerden yararlanamamaktadır. Cinsel yolla bulaan bakteriyel ve viral enfeksiyonlar epidemi (belli bir bölgede oluan salgın) düzeyine ulamıtır. AIDS pandemisi (dünyanın tümünde oluan salgın) ya, cinsiyet, sosyal durum ve cinsel davranı özellii gözetmeden milyonlarca insanı etkilemektedir CNSELLKLE LGL KAVRAMLAR Cinsiyet (Seks): Cinsiyet, bizi kadın ya da erkek yapan anatomik, fiziksel ve genetik biyolojik özelliklerle ekillenir. Anatomik ve hormonal deiimlere göre birey kadın ya da erkek cinsiyetlerinden birine ait olur. Cinsiyetlerin üremede rolleri farklıdır. Ayrıca cinslerin üreme organları farklıdır ve ilevleri birbirini tamamlayıcıdır. Seks kelimesi, toplumda kimi zaman, cinsel birlemeyi de içeren bir cinsel faaliyet anlamında da kullanılır. Toplumsal cinsiyet (gender): Kadın ve erkei tanımlamada önemli olan dier bir faktör de kadın ve erkein deiik kültürlerdeki tanımlamalarıdır ki buna toplumsal cinsiyet (gender) denmektedir. Biyolojik cinsiyetin aksine, toplumsal cinsiyet toplumsal cinsiyet farklılıı, gelenekler ve göreneklerle ekillenmekte ve zaman içinde deiebilmektedir. Pek çok toplumda kadın ve erkek farklı bireyler olarak görülmekte ve her birinin kendine ait imkanları, rolleri ve sorumlulukları olduu kabul edilmektedir. Bunun en açık göstergesi kamusal alanda çalıma ve politika "doal" olarak erkek; ev ileri ve aile ile ilgili özel alanlar "doal" olarak kadın iidir görüünün bir çok toplum tarafından benimsenmi ve uygulanıyor olmasıdır. Toplumsal cinsiyet, bir bireyin ya da toplumun kadını ya da erkei tanımlama eklidir. Toplumsal cinsiyet rolleri kadın ve erkek için tanımlanmı o toplumda onaylanmı tutumlar, davranılar, beklentiler ve sorumluluklardır. Toplumsal cinsiyet kimlii ise bireylerin kadın ve erkek olmakla sahip olduu kiisel ve özel kimliktir. Cinsel Yönelim kiinin düünce, duygu ve davranısal olarak cinsel çekim duyduu cinsiyete göre, aaıda gruplandıı gibi, tanımlanan bir özelliktir. Karı cinse ilgi (Heteroseksüel): Kiinin karı cinsiyete cinsel ilgi duyması, Aynı cinse ilgi (Homoseksüel, ecinsel): Kiinin kendi cinsiyetine cinsel ilgi duyması, Biseksüel olma: Kiinin her iki cinsiyetten olanlara cinsel ilgi duyması, Travesti olma: Karı cinsiyete özgü davranı ve giyimi sürdürmekten zevk alma, Transseksüel olma: Cinsiyetini deitirmesi gerektiine, ruhsal ve bedensel olarak dier cinsiyete sahip olması gerektiine inanma, Günümüzde homoseksüel kelimesi yerine erkek ecinseller için gey, kadın ecinseller için lezbiyen terimleri de kullanılmaktadır. Günümüzdeki bilgiler, cinsel yönelimlerin nasıl olutuunu açıklamak için yeterli deildir. Bir heteroseksüel erkek neden bir kadından holanır sorusunun yanıtı verilemedii gibi dier cinsel yönelimlerin de nasıl olutuu bilinmemektedir. Genel olarak kabul gören açıklamalar, cinsel yönelimlerin karmaık genetik bir zemin üzerinde çevresel etkenlerle ekillendii yaklaımına odaklıdır. nsanların doutan heteroseksüel ya da biseksüel/ecinsel olup olmadıkları bilinemese de, heteroseksüellik ya da dier yönelimler arasında bir tercih yapmadıkları/yapamadıkları kabul gören bir düüncedir. Yani kii heteroseksüel olmak istedii için heteroseksüel olmadıı gibi ecinsel ya da biseksüel olmaya karar verip de ecinsel olamaz. Bir kiinin cinsel denemelerinin cinsel yönelimini ya da cinsel kimliini tam olarak göstermedii de unutulmamalıdır. Örnein, bir kii baka biri ile cinsel yönelimi dıında, baka sebeplerle istemedii bir cinsel deneyim yaayabilir. Bu nedenler, hayatta kalmak, para, güç ilikisi ya da toplumsal kurallar olabilir. Bu durumda insanlar kendi cinsel yöneliminin tersi olsa da bazı cinsel deneyimler yaayabilirler. 12

15 CNSEL YAAM ve SORUNLARI Cinsel davranılar ve cinsel yakınlıklar nsanlar dokunmak, öpmek ve vücudun dier ekillerde uyarılması gibi davranılarla cinselliklerini yaayabilirler. Cinsel davranılar ve deneyimler insanların cinsel olarak kendileriyle ve baka insanlarla isteyerek ve onay alarak "gerçekletirdikleri eylemlerdir". Ancak cinsel yakınlıklar yalnızca cinsel davranılarla deil, sohbet etmek, sarılmak, masaj yapmak, erotik öyküler okumak ya da akalar yapmak, aık olmak, karılıklı beenme, birlikte olmaktan mutlu olma ve bu konuda hayaller kurma ile yaandıı gibi yalnızca bakıma ile bile yaanabilir. Bir yaam dürtüsü olarak süren insan cinsellii tek bir biçime uymaz. nsanlar cinsel dürtü, güç ve tercih ettikleri cinsel anlatım ve doyum açısından farklıdır. Bireyin toplumdaki ilikileri, yaam koulları, içinde bulunduu kültür ortamı, kadın veya erkek oluu, yaı, yaam boyu gelitirilmi cinsel deneyimleri bu farklılıkların belirleyicileridir. Bireyler cinsel yaamlarının salıklı olması konusunda sorumluluklar yüklenirler. Bu sorumluluk eler/sevgililer arasında eit olarak bölüülmelidir. Salıklı bir cinsel yaamda eler/sevgililer cinsel yaamlarında bu sorumluluklarını yerine getirmek için: Cinsel davranılarında birbirinin onayını alır, Onay almak için hiçbir zaman baskı uygulamaz, Birbirlerine sadık kalır, Einin/sevgilisinin haz almasına özen gösterir, Eini/sevgilisini fiziksel ve ruhsal zararlardan korur, Birbirlerini cinsel yolla bulaan enfeksiyonlara ve istenmeyen gebeliklere karı korur, Yapmak istedii ve istemedii davranılar konusunda açık olur, Birbirlerinin sınırlarına saygı gösterir, Davranılarının sorumluluklarını üstlenirler. Cinsellii Yaamak: Cinselliin yaamın her alanında yeri vardır. Araba satılarından dergi satılarına kadar her eyin pazarlanmasında cinsel unsurlar kullanılmaktadır. Farklı anlamlar yüklenmi cinsel mesajlar bireyin cinsellikle ilgili karmaık düünceler, duygulara sahip olmasına, kendini zora sokan yaam deneyimlerine girmesine neden olabilir. Yaam boyunca, karar vermede en çok zorlanılan konuların önemli bir bölümü cinsellikle ilgilidir. Cinsellikle ilgili kararlar eitim ve i planlarını, yaam tarzını, ilikileri ve aile yaamını etkileyebilir 13

16 CNSEL YAAM ve SORUNLARI 1.3. CNSEL GELMN TEMEL TALARI: 14

17 CNSEL YAAM ve SORUNLARI 1.4. CNSELLKTE FARKLI BAKI AÇILARI Cinsellik, biyolojik, psikolojik, sosyal, kültürel, geleneksel, ahlaki, dini, antropolojik, politik ve ekonomik boyutları olan karmaık bir bütündür. Cinsel sorunu olan bir hastaya yaklaım da, bu nedenle farklı bakı açılarını içinde barındırmalıdır. Bu bakı açıları unlardır: Biyolojik bakı açısı: Cinsellik, temel bir içgüdüdür. Cinsel ilevler, bata merkezi sinir sistemi, be duyu ve genital organlar olmak üzere tüm bedenin katıldıı ve bedenimizin ürettii 30'dan fazla hormon ve kimyasal maddenin karmaık bir etkileimi ile yürütülen bir süreçtir. Bu nedenle bata hastalıklar, kullanılan ilaç ve maddeler ile bedenimizi etkileyen her etken ile gebelik, menopoz, ergenlik gibi her dönemsel durum cinselliimizi de etkileyebilir. Sonuç olarak, salıklı ve mutlu bir cinsel yaam çin salıklı ileyen bir beden olmazsa olmaz bir kuraldır. Psikolojik bakı açısı: Salıklı ileyen bir beden cinsellii salıklı bir ekilde yaayabilmek için gerekli altyapıyı salar. Ancak, o cinselliin nasıl yaanacaını, kiminle yaanacaını, ne zaman, nerede ve nasıl olacaını, nasıl uyarılıp nasıl doyuma ulaılacaını vb. belirleyen ise insan psikolojisidir. Cinsel ilevler, esas olarak merkezi ve periferik sinir sistemi tarafından yönetilmektedir, insan psikolojisini oluturan temel tutumlar, kiilik özellikleri, duygular, bilisel ilevler, geçmi yaantılar, travmalar, örenilmi davranı modelleri vb. cinsellie yaklaımımızı ve seçimlerimizi de belirler. Sosyokültürel bakı açısı: Kiilerin yetitii ve içinde yaadıı aile, yakın çevre, alt kültür ve toplumsal yapı, gelenekler ile dini inanç ve ahlaki tutumlar da cinsel tutum ve davranılarımızı belirleyenler arasındadır. Birçok zaman, yalnızca sosyokültürel nedenler herhangi bir cinsel ilev bozukluunun ortaya çıkmasında balıca rolü oynayabilmektedirler. Örnein, vajinismusun muhafazakar toplumsal yapı, bekaret ve namus gibi geleneksel deer yargıları, aırı acı, kanama ve ilk gece korkuları gibi cinsel mitler ile cinselliin yasaklandıı, rahatça konuulamadıı, cinsellie yönelik olumsuz tutumların sergilendii tutucu aile ortamlarında yetime vb. unsurlardan kaynaklandıı bilinmektedir. Bireyin salıklı ve mutlu bir cinsel yaam sürmesinde bu üç bakı açısının da önemli yeri vardır. Birey cinsel bir sorun ya da bir cinsel ilev bozukluu yaadıında sorununun çözümü ya da getirilecek her türlü tedavi yaklaımında da bu üç temel unsurun göz önünde tutulması gerekir. Artık tüm dünyada kabul edilmi olan modern tedavi yaklaımları insanı biopsikososyal bir varlık olarak tanımlamakta ve tüm tedavi stratejilerini bu temel saptama üzerine kurmaktadır. Kukusuz bu yaklaım insan cinsellii ve cinsel yaam sorunları için de geçerlidir. Cinsel yaama ilikin sorunların çözümünde yalnızca tıbbi bir yaklaım getirmek yeterli olmadıı gibi yalnızca psikolojik ya da sosyokültürel bir yaklaım da yeterli olmayacaktır. Modern cinsel tedaviler, bu üç yaklaımı da bireye, çifte, topluma ya da kültüre özgü uygun biçimde kapsar. Cinsel salık, genel salık açısından toplumu en çok ilgilendiren konulardan biridir. Cinsel salıın bozulması sadece fiziksel salıın kesintiye uraması ile sonuçlanmaz. Gerek kadın gerekse erkekte halkalar halinde ruhsal salıın, ardından aile salıının ve sosyal salıın da bozulması söz konusudur. Cinsel sorunlar insanları en fazla mutsuz eden salık sorunlarının baında gelmektedir. 2. CNSELLKTE "NORMAL", "ANORMAL" GB KAVRAMLAR KULLANILABLR M? "Normal" ve "anormal" gibi kavramların tanımını yapmakta bazı güçlükler vardır. Çünkü cinsel ilgi ve performans, bireyler arasında önemli farklılıklar gösterdii gibi, aynı bireyde bile farklı zaman ya da farklı partnerlerle deiiklikler gösterebilir. Ayrıca zaman zaman gelenekselin dıında yaanan bazı cinsel aktiviteler birçok kii için "anormal" olarak tanımlanabilirken, aynı cinsel aktiviteyi paylaan partnerler yönünden "normal" olarak kabul edildii müddetçe ortaya bir sorun çıkmayacaktır. Örnein cinsel aktivite sırasında partnerinin uzun ince topuklu ayakkabı giymesini arzu eden bir erkek ve onun bu arzusundan rahatsızlık duymayan bir kadın, cinsellii oldukça tutkulu bir biçimde yaayabilirler. Oysa psikiyatri alanında çalıan bir profesyonel ya da bu tür bir ilikiyi tuhaf bulan kiiler aynı cinsel aktiviteyi bir fetiizm olarak deerlendirilebilir. O halde uygulamada bir cinsel ilevin "anormal" olarak tanımlanabilmesi, biz profesyonellerin ya da genel olarak "dierlerinin" takdiri ile deil, cinsellii paylaan bireylerden birinin ya da her ikisinin (kaç kiiyse) aynı konu ile ilgili yakınma getirmesiyle mümkündür. Ne var ki geçen zaman sürecinde ince topuklu ayakkabı giymekten rahatsız olmayan kadın, ayakkabıları olmadıı zaman partnerinin uyarılamadıını fark ettiinde, giydii ayakkabı kadar çekici olamadıını düünerek, o zamana kadar doyum saladıı ve normal olarak niteledii bu cinsel aktiviteyi artık anormal olarak deerlendirmeye balayıp, profesyonel yardım arama yoluna gidebilir. Bu senaryo bize belirli bir zaman diliminde normal, hatta uyarıcı gibi gelen bazı cinsel aktivitelerin, aynı birey veya çiftte baka bir zaman diliminde anormal ve hatta itici bir aktiviteye dönüebildiini göstermesi yönünden ilginçtir. "Anormal" kavramı gibi "frijite "empotan" (iktidarsız) gibi terimlerin kullanılmasından da kaçınılmalıdır. Çünkü bu terimler hem etiketleme oluturmakta, hem de anlamı net olmayan, aaılayıcı bir içerik taımaktadır. Örnein iktidarsız bir erkekten kastedilen cinsel ilgi ve istei olmayan bir erkek midir? Yoksa sertleme salayamayan bir erkek midir? 15

18 CNSEL YAAM ve SORUNLARI Çocuk sahibi olamayan bir erkek midir? Erkein iktidarı diye bir ey var mıdır, varsa bu cinselliiyle mi ölçülmelidir? "Frijit" kadından kastedilen cinsel yönden souk bir kadın mıdır? Souk bir kadınsa belirli bir partnere souk davranan bir kadının tüm erkeklere ilgisinin azaldıı ya da genel olarak cinsellie ilgisinin azaldıı söylenebilir mi? Souk kadınlar mı vardır, yoksa soumaya neden olan ilikiler ve erkekler mi? 3. ÇADA CNSELLK ANLAYII Bu verilerin ııında cinsellik hakkında bilinmesi gereken gerçekleri u ekilde sıralayabiliriz: Cinsellik, yaamın doal ve salıklı bir parçasıdır. nsanlar, dier canlılardan farklı olarak üreme dıında sadece haz almaya yönelik de cinsel davranılar sergiler. Bu balamda insanın cinselliini, cinsel duygular, fanteziler ve arzular eklinde sergilemesi doasının bir parçasıdır. Cinsellik, tüm insanlara özgüdür. Her insanın cinsel organ, cinsel duygular, cinsel dürtüler ve cinsel davranıları vardır. Ancak cinselliin, her bireyin yaamındaki yeri farklıdır. Cinselliin bedensel, etik, psikolojik, toplumsal ve duygusal boyutları vardır. Cinsellik, fiziksel, zihinsel ve duygusal olduu kadar toplumsal, sosyal ve entellektüel öeleri de barındırır. Bireyin kiilik özelliklerini, iletiim ve sevgiyle besleyen, gelitiren ve zenginletiren bir nitelie sahiptir. nsanlar, cinselliklerini deiik yollarla ifade ederler ve yaarlar. nsanlar, farklı cinsel davranı (sevimek, öpümek, okamak, dokunmak, masaj yapmak, anal, oral, vajinal ilikide bulunmak) biçimleri ve farklı yönelimler (homoseksüel, heteroseksüel, biseksüel) göstererek cinselliklerini yaayabilirler. Birey, bundan dolayı yargılanmamalıdır. Burada önemli olan cinsel davranı biçiminin, zorlayıcı, sınırlayıcı, suçlayıcı, bedensel ve ruhsal yönden zarar verici olmaması ve daha da önemlisi, çiftin her iki üyesinin de rızası ve özgür iradesi ile olmasıdır. Çoulcu toplumlarda cinsellikle ilgili deer ve inanı farklılıkları saygı duyularak kabul görmelidir. Her insanın cinsel yönelimine uygun davranıta bulunma hakkı vardır. Cinsel yaam, zorlama ve sömürüden uzak olmalıdır. Bazen cinsellik, güçlü olanın zayıfı ezme aracı haline gelebilir. Erkekler kadınlara, varlıklı olanlar yoksullara, iveren çalıanına, sava galibi esirlere cinsellii baskı aracı olarak kullanabilir. Cinsel yaam, karılıklı güven, doruluk, balılık ve saygı üzerine temellendirilmelidir. Cinsel ilikilerde karılıklı sevgi, paylaım ve birbirine özen gösterme egemen olmalıdır. Karılıklı sevgi ve saygıya dayanan bir ilikide, cinsellik daha doyurucu olur. Cinsel yaam kararlarının etkileri ve sonuçları vardır. Birey bu sorumluluu üstlenmelidir. Toplumsal bir varlık olan insan, toplumun deer yargılarına karı geldii ya da deer yargılarından baımsız davrandıında bunun sonuçlarına da katlanması gerektiini önceden bilmeli ve göze almalıdır. Birey, cinsellikle ilikin aldıı kararın etki ve sonuçlarını kabul etmelidir. Bu etkiler, olumlu ya da olumsuz olabilir. Cinsel davranılara olması gerekenden erken yata balamak, riskleri beraberinde getirir.cinsel davranı, sorumluluk ve öz denetim gerektirir. Gençlerin, cinsel konulara merakları tamamen doaldır. Kendilerine danımanlık verilirken cinsel davranılarının belli etkileri ve sonuçları olabildiince açıklanmalı ve cinsel kararlarından kendilerinin sorumlu olacaı belirtilmelidir. Cinsel ilikiye balayan gençlerin salık hizmeti sunan kurulular konusunda bilgilendirilmeye gereksinimleri vardır. Gençlerden, cinsel yaamları konusunda sorumluluk bekleniyorsa onlara bu konuda gerekli bilgilerin verilmesi gerekir. Bu bilgilere ilaveten gerektiinde bu konularda hizmet alabilecekleri kurulular da tanıtılmalıdır. Çocukların cinsellikle ilgili sorularını anne-babalarıyla veya güvendikleri kimselerle paylamaları yararlı olur. Çocukların erikinlie geçi aamalarında cinsellie ilikin konularda ilgi ve merakları vardır. Ebeveyn ve öretmenler tarafından, cinselliin doal olduu ve utanılacak bir ey olmadıı mesajı verilmelidir. Çocuklar, gereksinim duydukları konularda bilgilendirilmelidir. Öte yanda gençlerin de cinsel konularda duygularını ifade etmekte zorluk çektikleri bilinmektedir. Onlar da desteklenmelidir. Çocuk ve gençlerin, cinsel kimlik kazanıncaya kadar cinselliklerini farklı biçimlerde aratırmaları doaldır. Çocuklukta cinsel organlarla oynama, doktorculuk oyunu gibi karı cinsi kefetme biçiminde,ergenlik döneminde el tutma, zamanlı zamansız sarılma, erotik yayınlarla tanıma hep bu merakın sonucu yaanan deneyimlerdir. Çocuklar, cinsiyeti gözetilmeden sevilmeli ve bakılmalıdır. Çocukların, belli bir yaa gelinceye kadar bakım, sevgi ve korunmaya gereksinimleri vardır. Bu sorumluluk, öncelikle ebeveynlere aittir. Onlar bu görevlerini, doumlarından itibaren kız ve erkek çocuklara eit davranmakla yerine getirmelidir. Çünkü erkek çocuk tercih eden toplumlarda kız çocuklarına cinsiyet temelli bir ayırımcılık uygulanmaktadır. Bu ayrımcılık kız çocuun beslenme, salık, bakım ve eitim olanaklarından yararlanmasını engelleyebilmektedir. Her insan özel ve deerlidir. Cinsel davranılar, hüzün, nee, haz ve acı gibi birçok duyguları bir arada barındırır. Bu duyguları nedeniyle çevresi tarafından küçümsenmemelidir. Her bireyin onuru korunmalıdır. 16

19 CNSEL YAAM ve SORUNLARI 4. MUTLU VE DOYUMLU CNSEL YAAMIN UNSURLARI Mutlu ve doyumlu bir cinsel yaam için birey, aaıda belirtilen noktaları dikkate almalıdır: Cinsellik, ilk önce kendini tanımakla balar ve ancak kendisini seven, sayan ve güvenen bir insan karısındakine de bu olumlu duygularla yönelebilir. Mutlu ve doyurucu cinselliin ilk koulu, karılıklı saygı ve eler arası etkin iletiim ve paylaımdır. Mutlu bir cinsel yaam, karılıklı güven, dürüstlük, açıklık, paylaım ve saygı üzerine temellendirilmelidir. Cinsellik, öncelikle bireyin kendi bedenini tanıması ile balar. Bireyin, cinsel haz noktalarını fark etmesi ve bunu cinsel eiyle paylamaktan kaçınmaması daha doyumlu bir cinsel iliki yaamasını salayacaktır. Kiiler birbirlerine karı sorumlu davranmalı, herkesin bir mahremiyeti ve deeri olduunu akıllarından çıkarmamalıdırlar. Hiç kimse holanmadıı bir cinsel davranıı yaamak ya da sürdürmek zorunda deildir. Karılıklı sevgi ve saygıya dayanan bir ilikide, cinsellik daha doyumlu olur. Anal, oral sevime gibi cinselliin nasıl yaanacaına dair ayrıntılarda çiftlerin ortak kararı olmalı ve her iki tarafın istek, onay ve rızası ile gerçekletirilmelidir. Cinsel birleme için uygun zaman ve ortam seçilmelidir. Güvensiz ortamlarda kadının doyum salaması güçtür. Çünkü kadın, cinsellie daha fazla toplumsal kaygılarla yaklaır ve yine cinsel haz duyabilmesi için tüm duyu organlarının ve beynin buna hazır olması gerekir. stenmeyen gebelik ve cinsel yolla bulaan hastalık kaygısı, özellikle kadının mutlu ve doyumlu cinsellik yaamasını engeller. Çift, bu konuda önlemlerini önceden almı olmalıdır. Kadının doyumlu bir cinsel iliki (orgazma ulaması) yaayabilmesi için ön sevimeye yeterince zaman ayrılması gerekmektedir. Çift, cinsellie ilikin mitleri ve toplumsal deerleri, birlikte konuarak ve paylaarak amalıdır. Bir insanın baka bir insana cinsel yakınlık duyması, her e için farklı davranıları içerebilir. Bu nedenle çiftler, kendi aralarında sevdikleri, haz aldıkları ve istedikleri veya sevmedikleri cinsel davranıları konumalıdır. Ayrıca iliki sonrası da duyulan haz, mutluluk ya da doyumsuzluk paylaılmalıdır. Sahte, yapmacık ve dürüst olmayan geri bildirimler, uzun vadede karılıklı güveni sarsabildii gibi elerin cinsel birlikteliklerini de zedeleyecektir. Paylaım ve kendini ifade etme, çift için ortak ve en uygun cinsel davranıı kefetmelerine yardımcı olacaktır. Hiç kimse holanmadıı bir cinsel davranıı yaamak ya da sürdürmek zorunda deildir. 5. CNSEL HAKLAR BLDRGES Dünya Cinsel Salık Birlii'nin (World Association for Sexual Health) Cinsel Haklar Bildirgesi Cinsellik her insanın kiiliinin ayrılmaz bir parçasıdır. Cinselliin tam olarak geliimi temas, mahremiyet, duygusal ifade, zevk, efkat, ak gibi temel insan ihtiyaçlarının doyumuna balıdır. Cinsellik birey ile sosyal yapılar arasındaki etkileim aracılııyla oluur. Cinselliin tam geliimi bireysel, kiilerarası ve toplumsal mutluluk/iyilik için temel gereklerden biridir. Cinsel haklar özgürlüe, onura ve her bir insanolunun eitliine dayalı evrensel insan haklarıdır. Salık ana insan haklarından biri olduuna göre cinsel salık da temel bir insan hakkı olmalıdır. Bireylerin ve toplumların cinsel salıklarının geliiminin temini için aaıdaki cinsel haklar tanınmalı, tevik edilmeli, saygı gösterilmeli ve toplumlar tarafından savunulmalıdır. Cinsel salık bu cinsel hakların tanındıı, saygı duyulduu ve uygulandıı ortamlarda mümkündür. Cinsel özgürlük hakkı. Cinsel özgürlük bireylerin tüm cinsel potansiyellerini ifade etmelerine olanak verir. Ancak her çesit cinsel zorlama, istismar ve taciz yaamın her anı ve durumunda bu özgürlüün dıındadır. Cinsel otonomi, cinsel bütünlük ve vücudunun güvenlii hakkı. Bu hak kiinin kendi kiisel ve sosyal etii çerçevesinde kendi cinsel hayatıyla ilgili kendi kendine karar verebilme gücünü içerir. Ayrıca ikence, yaralama ve her çeit iddetten arınmı olarak vücudumuzu kontrol etmemize ve zevk almamıza olanak verir. Cinsel mahremiyet hakkı. Bu madde bakalarının cinsel haklarına müdahale edilmedii sürece yakınlama konusunda bireysel karar verme ve davranma hakkını içerir. 17

20 CNSEL YAAM ve SORUNLARI Cinsel eitlik hakkı. Cinsiyet, toplumsal cinsiyet, cinsel yönelim, ya, ırk, sosyal sınıf, din veya fiziksel ve zihinsel engel gözetilmeden hiçbir ayırıma maruz kalmama hakkıdır. Cinsel zevk hakkı. Cinsel zevk, otoerotizm dahil olmak üzere, fiziksel, psikolojik, akli ve ruhsal refah kaynaıdır. Duygusal cinsel ifade hakkı. Cinsel zevk erotik haz ve cinsel eylemlerden daha fazlasıdır. Bireylerin cinselliklerini iletiim, dokunma, duygusal ifade ve ak aracılııyla ifade etme hakları vardır. Özgürce cinsellik içeren iliki kurma hakkı. Bunun anlamı evlenme ya da evlenmeme, boanma ve baka çeitli saduyulu cinsellik içeren ilikiler kurabilme ihtimalinin olmasıdır. Özgür ve saduyulu üreme seçimi yapma hakkı. Bu madde çocuk sahibi olma veya olmamayı seçme hakkını, çocuk sayısına ve ne kadar aralıkla olacaına karar verme hakkını ve dourganlık düzenlemeleriyle ilgili tüm tedavilere tam eriim hakkını içerir. Bilimsel aratırmaya dayalı cinsel bilgi edinme hakkı. Bu hak cinsel bilginin bilimsel açıdan etik aratırmalar sonucu elde edilmi olması ve bütün sosyal seviyelerdeki kiilere uygun ekilde yayılması gerektiini ifade ediyor. Kapsamlı cinsellik eitimi hakkı. Bu doumdan balayarak yaam boyu devam eden bir süreçtir ve bütün sosyal kurumları kapsamalıdır. Cinsel salık bakımı hakkı. Cinsel salık bakımı tüm cinsel endie, sorun ve hastalıkların engellenmesi ve tedavisinde mevcut ve ulaılabilir olmalıdır. 18

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK

GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK GEBELİK VE POSTPARTUM DÖNEMLERİNDE CİNSELLİK Doç.Dr. Nevin Hotun Şahin Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği AD Dalı Doç.Dr.Nevin Öğretim Üyesi ŞAHİN Cinsellik

Detaylı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5 Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Açıklama (2011-2013) Danışman: Pfizer Konuşmacı: Pfizer

Detaylı

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir

2. Bölgesel Kalkınma ve Yönetiim Sempozyumu 25-26 Ekim 2007, zmir Türkiye de Bölgesel Kalkınmanın Aracı Olarak Kalkınma Ajansları: zmir Kalkınma Ajansı Örnei Ergüder Can zmir Kalkınma Ajansı Giri: Türkiye de dier ülkeler gibi bölgelerarası hatta bölgeler içinde kalkınma

Detaylı

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM

BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM BURSA DA GÖREV YAPAN MÜZK ÖRETMENLERNN ULUDA ÜNVERSTES ETM FAKÜLTES GÜZEL SANATLAR ETM BÖLÜMÜ MÜZK ETM ANABLM DALI LE LETM VE ETKLEM Dr. Ayhan HELVACI *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik

Detaylı

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER

ETK LKELER BANKACILIK ETK LKELER ETK LKELER Türkiye Bankalar Birlii tarafından hazırlanan ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu nun 15 Haziran 2006 tarih ve 1904 sayılı kararlı ile yayımlanan Bankacılık Etik lkeleri Bankamız tarafından

Detaylı

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI

AMER KA B RLE K DEVLETLER SAYI TAYI AMERKA BRLEK DEVLETLER SAYITAYI Yazan: Dawid M. WALKER Çeviren: Müslüm PARLAK Amerika Birleik Devletleri Sayıtayı, Birleik Devlet yönetiminin yasama bölümü içerisinde yer alan baımsız bir kurumdur. Genellikle

Detaylı

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ

TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ TAP VAKFI ERGENLER & GENÇLER için CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMLERİ CİNSEL SAĞLIK EĞİTİMİ Uygulama Milli Eğitim Bakanlığı (Örgün /Yaygın eğitim) Pilot Uygulamalar (ERDEP) Sivil toplum kuruluşları (Akran eğitim

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001

ICS 04.200.10 TÜRK STANDARDI TS EN OHSAS 18001/Mart 2001 OHSAS 18001 SALII VE GÜVENL YÖNETM REHBER STANDARDI GR : Dünyada, üretim faktörünün temel öesi olan çalıanların salıı ve güvenlii endüstriyel gelimelere paralel olarak, ön plana çıkmaktadır. Salıı ve i

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar

BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar BilgiEdinmeHakki.Org Raporu Bilgi Edinme Hakkı Kanunu nun Salık Bakanlıı Tarafından Uygulanmasındaki Yanlılıklar Sürüm 1.0 21 Ekim 2004 Dr. Yaman AKDENIZ * akdeniz@bilgiedinmehakki.org Bilgiedinmehakki.org

Detaylı

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM

GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM KTAP NCELEMES GÜNCEL GELMELER IIINDA LKÖRETM: MATEMATK-FEN-TEKNOLOJ-YÖNETM Editörler: Arif Altun ve Sinan Olkun Orhan KARAMUSTAFAOLU Yrd.Doç.Dr., Amasya Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Dekan Yrd., AMASYA

Detaylı

www.powerboyworld.com

www.powerboyworld.com www.powerboyworld.com PowerBoy aşk ilişkilerinde cinsel mutluluğu ve güveni artırmaya yardımcı olan kaliteli ürünler üretmektedir. Biz bunu Aşk Sanatı Felsefemiz olarak adlandırıyoruz. Ürünlerimiz PowerBoy

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Ergenlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Nelerden konuşacağız? Ergenlik nedir? Ergenlik sürecinde vücutta nasıl değişiklikler olur? Üreme organları nelerdir ve nasıl

Detaylı

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI

BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI BELEDYELERDE NORM KADRO ÇALIMASI ESASLARI Belediyelerin görevlerini etkin ve verimli bir ekilde yerine getirebilmeleri için ihtiyaç duydukları optimal (ihtiyaçtan ne fazla ne de az) kadronun nicelik ve

Detaylı

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES

OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN KISA SÜREL BR E TM PROGRAMININ NCELENMES Bu aratırma 005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK BR OLGUNUN DUYGULARI ANLAMA VE FADE ETME BECERSNN KAZANDIRILMASINA YÖNELK DÜZENLENEN

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ

KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ KOÇ ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER (KÜSB) KULÜBÜ TÜZÜÜ YAPI Madde 1. Koç Üniversitesi Sosyal Bilimler Kulübü, kısa adıyla K.Ü.S.B., Koç Üniversitesi örenci kulüpleri tüzüüne balı ve Koç Üniversitesi örencilerinin

Detaylı

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler

AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler AB Uyum Sürecinde Türkiye nin Rekabet Gücü lerleme Raporu Üzerine Tespitler Avrupa Komisyonu tarafından Türkiye hakkında hazırlanan lerleme Raporu, Türkiye ile müzakerelerin balaması yönünde olumlu bir

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES

ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES ! "#$#%$#%&$#' #$$ ÜNVERSTE ÖRENCLERNN ÇEVRE DUYARLILIKLARININ NCELENMES Ar. Gör. Burcu ÇABUK Ankara Üniversitesi Eitim Bilimleri Fakültesi lköretim Bölümü Okulöncesi Eitim Anabilim Dalı Öretim Elemanı

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır.

TÜLN OTBÇER. Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. TÜLN OTBÇER Seminer Raporu Olarak Hazırlanmıtır. Ankara Hacettepe Üniversitesi Mayıs, 2004 ! - " $ - "%%&%$ - "%' $ - "(%' $ - "( ) (* $+,( $ - ") (',( $ - "- %./$ 0 1*&/1(2, %("%. 3/1(4""3%(/1-( /32 $$

Detaylı

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Menopozda Öz-bakım Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Yapılan araştırmalar, kadınların menopozun ne olduğunu, bedenlerinde meydana gelen değişikliklerin

Detaylı

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ

PORTER MODEL: ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ : ULUSLARARASI REKABET ÖZLEM ÖZ ODTÜ LETME BÖLÜMÜ Genel Çerçeve Makroekonomik, Politik ve veyasal Çevre Rekabet Edebilirliliin Mikroekonomik Temelleri irket irket Stratejisi Stratejisi Mikroekonomik Mikroekonomik

Detaylı

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE

BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET ANONM RKET Sayfa No: 1 SER:XI NO:29 SAYILI TEBLE STNADEN HAZIRLANMI YÖNETM KURULU FAALYET RAPORU 31 MART 2010 TBARYLE Sayfa No: 1 A- 1-RAPORUN DÖNEM : Faaliyet raporu, BOYASAN A. nin MART/2010 yılı faaliyetlerini kapsar. 2-ORTAKLIIN ÜNVANI : BOYASAN TEKSTL SANAY VE TCARET A.. 3-DÖNEM ÇNDE YÖNETM VE DENETM KURULUNDA GÖREV

Detaylı

T.C. ÇUKUROVA ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ ETM BLMLER ANABLM DALI

T.C. ÇUKUROVA ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ ETM BLMLER ANABLM DALI T.C. ÇUKUROVA ÜNVERSTES SOSYAL BLMLER ENSTTÜSÜ ETM BLMLER ANABLM DALI ÇATIMA ÇÖZME ETM PROGRAMININ ORTAÖRETM DOKUZUNCU SINIF DÜZEYNDEK ÖRENCLERN ÇATIMA ÇÖZME BECERLERNE ETKS Zeliha UYSAL YÜKSEK LSANS TEZ

Detaylı

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES

MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES MUSK MUALLM MEKTEBNDEN GÜNÜMÜZE MÜZK ÖRETMEN YETTRME PROGRAMLARINDAK YAYLI ÇALGI ÖRETMNE LKN SINAMA-ÖLÇME-DEERLENDRME DURUMLARININ NCELENMES 1. GR Yrd.Doç.Dr.Cansevil TEB *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden

Detaylı

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü

BYS. T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü BYS T.C. Ulatırma Bakanlıı Biliim Belge Yönetim Sistemi Çözümü Sunu Planı E-Ulatırma Projesinin Amacı, Konusu biliimbys nin Projedeki Yeri biliimbys nin Kapsamı biliimbys Nasıl Çalııyor? Saladıı Yararlar

Detaylı

TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER

TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER Ek 7 Etik lkeler TÜRKYE HALK BANKASI A.. ETK LKELER GR Etik lkeler; Türkiye Halk Bankası A.. çalıanlarının, görevlerini yerine getirirken uymaları gereken ilkeleri ve çalıma düzenine ilikin düzenlemeleri

Detaylı

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR

LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKÖRETM KNC KADEME (2005) TÜRKÇE DERS ÖRETM PROGRAMINDA GENEL AMAÇLAR - HEDEF/KAZANIMLAR LKS* THE ASSOCIATION BETWEEN GENERAL TARGETS AND GOALS/ACQUISITIONS IN TURKISH LANGUAGE PROGRAM Erhan DURUKAN**

Detaylı

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI

BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI BRSA BRDGESTONE SABANCI LASTK SANAY VE TCARET A. BLGLENDRME POLTKASI Amaç Brisa, hissedarlarıyla effaf ve yakın bir iletiim içinde olmayı ilke edinmitir. Bu kapsamda Brisa yönetimi stratejik planları uygulayıp,

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI GÜRÜLTÜ = HOŞA GİTMEYEN SES GÜRÜLTÜNÜN SÜRESİ ŞİDDETİ ZAMANI TÜRÜ GÜRÜLTÜ FİZYOLOJİK TEPKİLER RUHSAL TEPKİLER FİZYOLOJİK TEPKİLER ANĠ GÜRÜLTÜDE KAS GERĠLMELERĠ BAġ DÖNMESĠ YORGUNLUK ĠġĠTME KAYIPLARI METOBALĠZMA

Detaylı

ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER. Av. Sancar BAYAZIT GENEL SEKRETER YETKL K

ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER. Av. Sancar BAYAZIT GENEL SEKRETER YETKL K ÇES LETM BLGLER KURUMUN ADI ADRES LETM BLGLER YETKL K ÇMENTO ENDÜSTRS VERENLER SENDKASI Kuleli Sokak No: 14 Gaziosmanpaa / ANKARA / TÜRKYE Tel: +90 312 447 20 25 Faks: +90 312 447 85 17 E-Posta: genel@ceis.org.tr

Detaylı

Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği. Bilgilendirme Dosyası - 5. "Kadın Cinselliği" CİNSEL EĞİTİM TEDAVİ VE ARAŞTIRMA DERNEĞİ

Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği. Bilgilendirme Dosyası - 5. Kadın Cinselliği CİNSEL EĞİTİM TEDAVİ VE ARAŞTIRMA DERNEĞİ Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği Bilgilendirme Dosyası - 5 "Kadın Cinselliği" CİNSEL EĞİTİM TEDAVİ VE ARAŞTIRMA DERNEĞİ "Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Alanında Ulusal ve Yerel Medya Yoluyla Savunuculuk"

Detaylı

PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM. Özlem Ömür ÖZET

PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM. Özlem Ömür ÖZET Piyano Eitimine Yeni Balayan Örenciyle lk Dersin Önemi Özlem ÖMÜR PYANO ETMNE YEN BALAYAN ÖRENCYLE LK DERSN ÖNEM Özlem Ömür ÖZET Piyano eitimine yeni balayan bir örenciye, piyano enstrümanını benimsetmek

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Davranış Bilimleri I. Fizyobiyolojik Sistem A Biyolojik Yaklaşım II. Psikolojik Sistem B. Davranışçı Yaklaşım C. Gestalt

Detaylı

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması

Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Giri Sosyo-Ekonomik Gelimilik Aratırması Taner Kavasolu Devlet Planlama Tekilatı Kalkınma Planlarımızda, ülke corafyasında ve kesimler arasında dengeli bir gelime salanması hedefi, ülke ekonomisi için

Detaylı

Cinselliğe ve Cinsel Sağlığa Genel Bakış

Cinselliğe ve Cinsel Sağlığa Genel Bakış Nafiz Bozdemir, Sevgi Özcan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Cinselliğe ve Cinsel Sağlığa Genel Bakış Özet Tanım ve algılarda farklılık olsa da cinsellik çağlar boyu önemini

Detaylı

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul

TÜS AD YÖNET M KURULU BA KANI ARZUHAN DO AN YALÇINDA IN GLOBAL L DERL K FORUMU AÇILI KONU MASI. 11 Mayıs 2007 Bahçe ehir Üniversitesi, stanbul TÜRK SANAYCLER VE ADAMLARI DERNE TÜSAD YÖNETM KURULU BAKANI ARZUHAN DOAN YALÇINDA IN BAHÇEEHR ÜNVERSTES GLOBAL LDERLK FORUMU AÇILI KONUMASI 11 Mayıs 2007 Bahçeehir Üniversitesi, stanbul Deerli katılımcılar,

Detaylı

Bilgi savunmasının cepheleri

Bilgi savunmasının cepheleri Bilgi savunmasının cepheleri Fatih Emiral Deloitte. Etkin ve güçlü kurumlar için bilgi varlıkları (halen bilançolarında bu adla görülmeseler de) büyük deerlere ulamı ve vazgeçilmez konuma gelmitir. Bu

Detaylı

SOSYAL DYALOG HAYATINDA STRES. hayatında stres ile ilgili Çerçeve anlaması

SOSYAL DYALOG HAYATINDA STRES. hayatında stres ile ilgili Çerçeve anlaması SOSYAL DYALOG HAYATINDA STRES hayatında stres ile ilgili Çerçeve anlaması This project is organised with the financial support of the European Commission 1. Giri hayatında stres, uluslararası, Avrupa ve

Detaylı

ÜNVERSTELERN GÖREVLER

ÜNVERSTELERN GÖREVLER ÜNVERSTELERN GÖREVLER VE YENDEN YAPILANMA Günümüz Türkiye sini gelecee taıyanlar i adamlarıdır. Ancak, i hayatının gayretleri Türkiye yi belli bir sınıra kadar ilerletebilir. Eer Türkiye, kaybettii bilimin

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK)

GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK) GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK) ERGENLİK ÇAĞI: Ergenlik; çocuk ile gelişmesini tamamlamış insan arasında bir geçit gibidir. Bu dönemdeki belirtiler özellikle cinselliğin bedene yansımasıyla başlar, gövdenin bu

Detaylı

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES

SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Ahi Evran Üniversitesi Kırehir Eitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 8, Sayı 1, (2007), 209-222 209 SINIF ÖRETMEN ADAYLARININ NTERNET KULLANIMINA LKN TUTUMLARININ DEERLENDRLMES Erturul USTA Ahi Evran Üniversitesi,

Detaylı

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU

II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU II. KURUMSAL YÖNETM LKELER UYUM RAPORU KURUMSAL YÖNETM LKELERNE UYUM BEYANI Kordsa Global Endüstriyel plik ve Kord Bezi Sanayi ve Ticaret A.. (bundan böyle Kordsa Global veya irket diye anılacaktır) 01

Detaylı

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu

Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu Taıt alımlarının ette tüketim endeksi kapsamında izlenmesi hakkında bilgi notu ette tüketim endeksi, ekonomideki tüketim eilimlerini kartla yapılan tüketimi baz alarak incelemektedir. Bu nedenle, endeks

Detaylı

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER 0-2 Yaş Süt çocukluğu 2-5 Yaş Oyun çocukluğu veya okul öncesi 6-12,14 Yaş Okul çağı veya büyük çocukluk 4-5 yıl Ergenlik dönemi 23-26 Yaş Gençlik veya ergenlik sonu 2-5 YAŞ

Detaylı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı

03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) 03.01. EMS Yönteminde Dilüsyon Kavramı 03. En Muhtemel Sayı (EMS) Yöntemi (5 li EMS) En muhtemel sayı yöntemi, tüp dilüsyon yönteminin gelitirilmi eklidir. Bu yöntemde, materyalden FTS ile standart 1 : 9 oranında dilüsyon yapılır. Dilüsyonlardan

Detaylı

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği OP. DR. ÜNSAL ÖZKUVANCI Genel bilgiler Şeker hastalığı bir çok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonları da olumsuz

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME Adolesans ; çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir * Fiziksel Büyüme * Cinsel Gelişme * Psikososyal Gelişme Büyüme ve gelişme, adolesansta belirgin bir

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU A R A Ş. G Ö R. Z E Y N E P K I R I K K A L E L İ Gebelik dönemi fizyolojik olduğu kadar kalıcı psikolojik değişikliklere de neden olmaktadır. Anne karnında gelişen

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

Aile Planlaması. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Aile Planlaması. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Aile Planlaması Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Didem Daymaz ve Arş. Gör. Dr. Pınar Güner tarafından Prof.

Detaylı

FRANSA DA OKULA GTME

FRANSA DA OKULA GTME Turc FRANSA DA OKULA GTME Fransa ya yeni gelen örencileri ve aileleri aırlama belgesi BU BELGE SORULARINIZI CEVAPLIYOR Çocuumu ilkokula, ortaokula veya liseye nasıl yazdırırım? Çocuum henüz fransızca konumuyor.

Detaylı

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk

Amaç ve Kapsam. Yetki ve Sorumluluk TEKSTL BANKASI A.. Amaç ve Kapsam Tekstil Bankası A.. (Tekstilbank) bilgilendirme politikası; Bankacılık Kanunu ve bu kanuna ilikin düzenlemeler, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Türk Ticaret Kanunu, stanbul

Detaylı

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER *

MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * MÜZK ETM YÖNETM ve DEERLENDRME LKLER * Prof. Dr. lknur OKATAN *1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öretmeni Yetitirme Sempozyumu Bildirisi SDÜ, 7-10 Nisan 2004, Isparta Sunu Sayın Bakan

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni. Çocuk ve Cinsellik

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni. Çocuk ve Cinsellik Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Aile Bülteni Çocuk ve Cinsellik Cinsel kimlik kişinin ait olduğu cinsi bilme hissidir. Cinsel kimlik gelişimi, doğumla başlayan ve yetişkinliğe kadar devam eden

Detaylı

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU

BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU BLG SSTEMLERNN GÜVENLNE LKN OECD REHBER LKELER- GÜVENLK KÜLTÜRÜNE DORU 14 Aralık 1960 tarihli ktisadi birlii ve Gelime Tekilat Anlamasının, özellikle 1b), 1 c), 3 a) ve 5 b) maddeleri uyarınca; 23 Eylül

Detaylı

Andropozun temel nedeni testosteron hormonunun azalmasıdır.

Andropozun temel nedeni testosteron hormonunun azalmasıdır. Andropozun temel nedeni testosteron hormonunun azalmasıdır. Testosteron noksanlığının erkekleri en çok ilgilendiren yanı, libido ve potens azalmasıdır. Cinsel arzunun azalması, orgazm hissinin zayıflaması,

Detaylı

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu

Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 1 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi letmeleri A.. 30.06.2013 Tarihi tibarıyla Sona Eren Hesap Dönemine likin Yönetim Kurulu Yıllık Faaliyet Raporu Sayfa No: 2 Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi

Detaylı

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM

ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUKLARDA CİNSEL EĞİTİM Zihinsel engelli çocukların cinsel gelişim aşamaları normal çocukların cinsel gelişim aşamaları ile aynıdır. Cinsel eğitimin en büyük amacı,çocukluktan yaşamın

Detaylı

Türkiye de obezite. (Kaynak: TÜİK)

Türkiye de obezite. (Kaynak: TÜİK) Türkiye de obezite WHO Yetişkinlerde obezite oranları E %21.7 K %34.0 Toplam %27.8 (2008 rakamları) 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun %16,9 u obez ve %33 ü fazla kiloludur. (2009 2010 arasındaki dönemde

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

EK-4 ÖZGEÇM! Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl 1. Adı Soyadı :Gülümser SERTBA" 2. Do#um Tarihi: 21/11/1950 3. Unvanı: Yrd. Doc. 4. Ö#renim Durumu: Doktora EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Klinik Hem$ireli#i Ege Ün.Yük.Hem. Okulu 1974

Detaylı

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var

Esrar kullanımı dengeleniyor, gençler arasında gördüü rabetin azaldıına dair belirtiler var YILLIK RAPOR 2007: ÖNEML NOKTALAR AB uyuturucu raporunun ilettii olumlu mesajlar, uyuturucuya balı ölümlerin yüksek düzeyi ve artan kokain kullanımıyla gölgeleniyor (22.11.2007, LZBON AMBARGO 10.00 CET)

Detaylı

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134

KATILIMCI YEREL YÖNET M ANLAYI INDA. H.Burçin HENDEN. Özet. Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 Uluslararası nsan Bilimleri Dergisi ISSN: 1303-5134 www.insanbilimleri.com 02.01.2005 KATILIMCI YEREL YÖNETM ANLAYIINDA E-BELEDYECLN YER VE ÖNEM H.Burçin HENDEN Özet 21. yüzyılın yönetim felsefesi Verimlilik,

Detaylı

GENÇLİK VE CİNSELLİK DOSYASI GENÇLERİN EN AZ KONUŞTUĞU AMA EN ÇOK ENDİŞELENDİĞİ KONU: CİNSELLİK

GENÇLİK VE CİNSELLİK DOSYASI GENÇLERİN EN AZ KONUŞTUĞU AMA EN ÇOK ENDİŞELENDİĞİ KONU: CİNSELLİK 8. BİLGİLENDİRME DOSYASI BASIN BÜLTENİ 8 Mayıs 2007 / İSTANBUL Cinsel Eğitim, Tedavi ve Araştırma Derneği nden: GENÇLİK VE CİNSELLİK DOSYASI GENÇLERİN EN AZ KONUŞTUĞU AMA EN ÇOK ENDİŞELENDİĞİ KONU: CİNSELLİK

Detaylı

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz

Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz 2006 YILLIK RAPORU: UYUTURUCU FYATLARINDA DÜÜ, YAKALAMALARDA ARTI Avrupa da Uyuturucu imdi Her Zamankinden Daha Ucuz (23.11.2006, LZBON) Avrupa Uyuturucu ve Uyuturucu Baımlıı zleme Merkezi (EMCDDA), bugün

Detaylı

EVLİLİK ÇEŞİTLERİ FATİH HANOĞLU. Her Türlü Soru ve Önerileriniz İçin bilgi@renstitu.com Adresine Mail Atabilirsiniz. Her Hakkı Saklıdır.

EVLİLİK ÇEŞİTLERİ FATİH HANOĞLU. Her Türlü Soru ve Önerileriniz İçin bilgi@renstitu.com Adresine Mail Atabilirsiniz. Her Hakkı Saklıdır. 1- Tamamlayıcı çift tarzında evlilik: Bu tarz en yaygın olandır. Partnerler birbirlerinin ilişkiye katkılarına saygı duyarlar, her partnerin gücü ve yeterliği vardır, yine her partnerin otonomisi mevcuttur.

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ

İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ İSTEK ÖZEL ACIBADEM ORTAOKULU 2013-2014 PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BÖLÜMÜ Bireyin çocukluktan yetişkinliğe geçerken biyolojik, psikolojik ve sosyal yönden geliştiği bireyselleştiği, toplumsallaştığı

Detaylı

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler

BOSAD Boya Sanayicileri Dernei TÜRK BOYA SEKTÖRÜ. Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler BOSAD Boya Sanayicileri Dernei Dünya Boya Ticaretindeki Gelimeler TÜRK BOYA SEKTÖRÜ Dünya ekonomisindeki gelimeyle paralel olarak dünya boya üretimi bugün 29,4 milyon ton civarında gerçeklemektedir ve

Detaylı

CİNSEL SAĞLIK/ÜREME SAĞLIĞI AÇISINDAN ERKEKTE SAĞLIKLI YAŞLANMA DOSYASI

CİNSEL SAĞLIK/ÜREME SAĞLIĞI AÇISINDAN ERKEKTE SAĞLIKLI YAŞLANMA DOSYASI BASIN BÜLTENİ Kasım 2006 / İSTANBUL Cinsel Eğitim, Tedavi ve Araştırma Derneği nden: CİNSEL SAĞLIK/ÜREME SAĞLIĞI AÇISINDAN ERKEKTE SAĞLIKLI YAŞLANMA DOSYASI Cinsel Eğitim, Tedavi ve Araştırma Derneği nin

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi

INTOSAI KAMU KES M Ç KONTROL STANDARTLARI REHBER. Özet Çeviri Baran Özeren Sayı tay Uzman Denetiçisi INTOSAI KAMU KESMÇ KONTROL STANDARTLARI REHBER Özet Çeviri Baran Özeren Sayıtay Uzman Denetiçisi 2 Haziran 2004 Çevirenin Notu Denetim meslei ile ilgili kamu ve özel sektör organizasyonları, son yirmi

Detaylı

Fatih Emiral. Deloitte

Fatih Emiral. Deloitte Bilgi güvenlii bilincinin genele yayılması Fatih Emiral Deloitte nsan faktörü bilgi güvenlii programlarındaki en zayıf halka olarak nitelendirilmektedir. Kullanıcılar kasıtlı veya kasıtsız olarak, bilgi

Detaylı

1. Bütün Organizasyonlar için Risk De erlendirme ablonu... 2. Bütün Organizasyonlar için Yangın Riski De erlendirme ablonu...

1. Bütün Organizasyonlar için Risk De erlendirme ablonu... 2. Bütün Organizasyonlar için Yangın Riski De erlendirme ablonu... 1. Bütün Organizasyonlar için Risk Deerlendirme ablonu... 2. Bütün Organizasyonlar için Yangın Riski Deerlendirme ablonu... 3. Sıcak ler zin ablonu... 4. Organizatörler için Mekan Hakkında Soru Formu...

Detaylı

CİNSEL SAĞLIK. Uz. Dr. Zehra Dağlı A.Ü.T.F. AİLE HEKİMLİĞİ AD

CİNSEL SAĞLIK. Uz. Dr. Zehra Dağlı A.Ü.T.F. AİLE HEKİMLİĞİ AD CİNSEL SAĞLIK Uz. Dr. Zehra Dağlı A.Ü.T.F. AİLE HEKİMLİĞİ AD SAĞLIK Yalnız hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bedence, ruhça ve sosyal yönden tam bir iyilik hali ÜREME SAĞLIĞI Yalnızca üreme sistemi

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan

Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. 30.09.2009 Tarihli Faaliyet Raporu Dousan Boru Sanayi ve Ticaret A.. Ödenmi Sermaye: 11.173.366 YTL. irket Merkezi Erzincan Sivas Karayolu 14 Km Pk 74 Erzincan Sayfa No:

Detaylı

SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE

SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE SRKÜLER NO: POZ - 2006 / 42 ST, 08. 08. 2006 çindekiler: Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu nda örtülü sermaye YEN KURUMLAR VERGS KANUNU NDA ÖRTÜLÜ SERMAYE Bilindii üzere, 21.06.2006 tarihli Resmi Gazete de

Detaylı