TMMOB Makina Mühendisleri Odası 11. Otomotiv Sempozyumu 8-9 Mayıs 2009 GÜNEŞ HİBRİD HAVA ARACI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TMMOB Makina Mühendisleri Odası 11. Otomotiv Sempozyumu 8-9 Mayıs 2009 GÜNEŞ HİBRİD HAVA ARACI"

Transkript

1 TMMOB Makina Mühendisleri Odası 11. Otomotiv Sempozyumu 8-9 Mayıs 2009 GÜNEŞ HİBRİD HAVA ARACI Özet: Tasarlanan Aracın adı MC^2 dir. Hibrid araçlarda, elektrik motorunun çalışması için gerekli enerji benzin motoru çalıştırıldığı zamanlarda ya da frenleme sırasında akülere şarj edilir. Bu şarj etme yöntemlerinden birini yani benzinli motor çalıştığı zaman akülerin şarj olması durumu ortadan kaldırılır. Yerine güneş panelleri ile akülerin şarj edilmesi mantığını yerleştirdiğimizde ortaya Güneş Hibrid Arabası (Solar Hybrid Car (SHC)) çıkar. MC^2 güneşin olduğu her zaman aralığında şarja devam eder. Akülerimiz tamamen dolu iken güneş panellerinden gelen elektrik ise boşa gitmez ve araçta bulunan küçük bir kompresör vasıtası ile hava tankına hava doldurur. Bu hava ise tüm fosil yakıt bittiğinde, devreye girer, aracın kalkışında ve hızlanmasında yardımcı olur. Ayrıca gece yolculuklarında yakıtımız bittiğinde bir müddet daha akülerle birlikte yola devamı sağlar. Eğer araçta havalı ilerleme sistemi de kullanılırsa arcın adı Güneş Hibrid Hava Aracı (Solar Hybrid Air Car (SHAC)) olarak değişir. Tabiî ki ilk etapta SHC projelendirilir. Gerek görülürse SHAC ye geçiş yapılır. Tasarım geçişi kolaylaştırmaya yönelik değişikliklerle yapılır. MC^2 nin gerekli verim tabloları ve teknik detayı tasarım ve analiz sonuçlarından sonra açıklanacaktır. Ama aracın şehir ortamına uygun ve aileye yönelik olduğunu belirtmemizde yarar vardır. 1. Giriş Amerika da ortalama gelir sahibi bir ailenin benzin deposu için yaptığı harcama, haftalık olarak yaklaşık 60 dolara mal olmaktadır. Hibrid araçlar da ise bu maliyet yarı yarıyadır. Peki ya sadece birkaç dolara mal edilebilmesi mümkün olabilir mi? MDI(Motor Development International) dünyada ki ilk, havayla çalışan araç, üzerinde çalışmaktadır. Gelecek için hayalleri ise, gelişmiş araçlarla hiç durmaksızın sadece bir depo yakıtla inanılması güç olan 4500 km yolu kat etmektir. Bu konu ufkumuzu açan bir yol gösterici olmuştur. Bazı bilgilerin ve yapılabilirliklerin ulaşılmaz olmadığını göstermiştir. Günümüz otomobillerinde kullandığımız fosil yakıtların çevreye verdikleri zararlar, bu yakıtlar ile çalışan araçların enerji dönüşümündeki düşük verimleri ve fosil yakıtların bir gün mutlaka tükenecek olması insanoğlunu yeni arayışlar içine sürüklemiştir. Bu arayış içerisinde akıllara önce güneş enerjisi gelmiştir. Ama güneş arabalarının çoğu, sürücüye çok az konfor imkânı sunan tek kişilik oturma alanına sahiptirler. Çok nadir olarak yolcu taşımaya elverişli olarak tasarlanırlar. Sürücüler daha çok kenetlenme pozisyonunda, yüksek kokpit sıcaklığında çalışmak zorundadırlar. İlerleyen konu başlıklarında tasarımından bahsedilen araçta ise, üç tane çevreye duyarlı sistemin kombine edilmiş hali anlatılacaktır. Bu sistemler; güneş arabası, hibrid araba ve basınçlı hava ile çalışan arabadır. Araç şehir ortamına uygun olarak ve yolcu taşımacılığına yönelik tasarlanacaktır.

2 2. Basınçlı Hava Araçları (BHA) MDI ın ürettiği prototipler kısaca, konvansiyonel bir motorda olduğu gibi sıkıştırılmış havanın pistonları aşağı ve yukarı hareket ettirmesi ve yakıtın(fosil yakıt) küçük patlamalarıyla (Çift enerji barındıran motor tipi için) çalışmaktadır. Bu işin, zorlukları olmakla birlikte en önemli kazançlarından birisi, aracın egzoz borusundan çıkan havanın temiz ve solunabilir olmasıdır. Hava ile güçlendirilmiş lokomotifler yani buharlı lokomotifler geçtiğimiz yüzyılın ilk çeyreğinde, belirgin avantajları nedeniyle ulaşımda en üst düzeyde kullanılıyordu belirgin özellikleri ise: basitlik, güvenlik, ekonomiklik ve temizliktir. Hava-motorlarının ticari ve rutin olarak kullanımı ilk olarak maden taşımacılığı ve şehir taşımacılığı ile başlamıştır. Hava Motoru teriminin, 1930 lar ve 2. dünya savaşından sonra önemi giderek azalmaya başlamıştır. Bu durumun ortaya çıkmasındaki sebep, gaz ile çalışan motorların kullanılabilir hale getirilmesi ve petrol sanayisinin kurulup, motorlar için gerekli yakıtın (gazın) çok ucuza satılmaya başlanmasıydı. Hava araçlarına(air Engine) olan ilgi 1970'lerdeki enerji krizinden sonra tekrar ortaya çıktı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş tüketiciyi tekrar alternatif yönler bulmaya itmiştir. Mucitlerin de düzinelerce hibrid, kapalı döngü, gibi birçok çalışmaları olmuş ve normal mevcut motor ve tasarımlar yanında araçların hava ile çalışabilmeleri için dönüşümlerle uğraşmışlardır ayrıca yakıt sarfiyatını azaltmayı amaçlamışlardır BHA Motoru Geleneksel bir araçta ki gibi, havayla çalışan aracın motoru da 4 silindir ve 4 pistonludur. Ancak çok belirgin farklar da göze çarpmaktadır. Öncelikle havayla çalışan aracın motoru, geleneksel motorlara göre yarı orandan daha az ağırlıktadır. Çünkü motorun birçok bileşeni alüminyumdan yapılmıştır. Motorun çalışması durumunda dahi, motora insan eli değdiğinde yakmamaktadır, sadece hafif bir sıcaklık hissi verir. Bunun nedeni ise motorun yanmalı sistemle değil, basınçlı hava (Tek enerji barındıran motor tipi) ile çalışmasıdır. Burada motorun yanma odasında oluşan sıcaklık, alüminyumun erime sıcaklığının oldukça altındadır.

3 Şekil 1 Havalı Motor ve Havalı Hibrid Sistemin Çalışması [11] Sonuç olarak, motor yaklaşık %80 düşük ağırlıklı malzemeden yapılmıştır. Alışılagelmiş yanmalı motorlardaki gibi, petrolün küçük patlamalarla pistonları aşağı ve yukarı hareket ettirmesinin aksine, havayla çalışan motorlarda yapılan iş süresince kullanılan yakıt havadır. Bu tarzdaki bir hibrid araç motoru havayı sıkıştırabilmek için çok az miktarda yakıta ihtiyaç duyar. Ve sadece bir depo yakıt ile yaklaşık 3932 km yol kat edebilir. Şekil 2 - Havalı Hibrid Motor [7] MDI in ürettiği bu araçlar 2, 4 ve 6 silindirlidir. Hibrid bir hava aracında motor, arka aksların bulunduğu kısımdadır. Bunun nedeni ise bu şekilde enerji tasarrufunun yapılabilme imkânıdır. Enerjiden tasarruf edilebilmesi yönündeki bir diğer adım ise, daha önce belirtildiği gibi kullanılan bütün malzemelerin hafif olmasıdır. Havayla çalışan hibrid araçlarda yakıt tüketimi olması durumunda, yine geleneksel içten yanmalı motorlara göre çok daha az emisyon gözlenir. Çünkü yanma motorun dışında gerçekleşir ve yine bu yüzdendir ki verim çok yüksektir. Bir diğer önemli özellik ise, aracın ivme ve hızı ne olursa olsun verimi sabittir. Geleneksel içten yanmalı motorlarda ise durum böyle değildir. Havayla çalışan hibrid araçların en çok göze batan kötü özelliklerinden bir tanesi aracın gürültülü çalışmasıdır.

4 2.2. BHA nın Çalışma Sistemi Saatteki hız yaklaşık olarak 56 kilometreye ulaşınca ya da daha düşük hızlarda sadece sıkıştırılmış havanın kullanıldığı araç bu aşamada mono enerjiyle çalışmaktadır, daha yüksek hızlarda, havayı daha fazla sıkıştırabilmek adına çok az miktarda yakıt kullanmaya başlar. Şekil 2 de ise sistem Dual enerji safhasına geçmiştir. Mono enerji sisteminden Dual enerji sistemine geçiş ise otomatik olarak gerçekleşmekte ve herhangi manüel bir buton yada aracıya gereksinim duyulmamaktadır. Yakıt olarak bio-dizel, petrol ya da gaz kullanılabilir ancak gaz kullanılması verim açısından tavsiye edilir BHA nın Şasesi Aracın genel iskelet yapısına bakılacak olursa; Şasinin hemen iç kısmında, motora iletilmek üzere sıkıştırılan havanın bulunduğu basınçlı hava tankları bulunmaktadır. Bu hava tankları şaseye paralel olarak 3 adet yan yana yerleştirilmiştir. Şekil 3 Hava Tankları [10] Tanklar 300 bar sıkıştırılmış hava içerdiklerinden oldukça yüksek basınç ve aynı zamanda risk taşırlar. Eğer tanklar sadece metal malzemeden yapılırsa, bir kaza anında patlama ve önemli ölçüde zarara yol açabilirler. Bunun önüne geçmek ise, tankların karbon-fiber malzemesiyle kaplanması suretiyle mümkün olmaktadır. Kaza anında metal tanklar patlayıp zarara yol açarken, karbon-fiber malzemeyle takviye edilmiş tanklar ise sadece çatlarlar veya patlamanın önüne geçecek şekilde yarılırlar. Şasenin kendisi alüminyumdan yapılmıştır. Buradaki esas amaçlardan bir tanesi aracın mümkün olduğunca hafif üretilmesidir. Vites sistemi butonlarla idare edilmektedir. Aracın ulaştığı maksimum hız saatte 110 kilometredir. Şekil 4 Alüminyum Şase [10] Şekil 5 Hava Dolum İşlemi [10]

5 Basınçlı hava istasyonlarında aracın hava deposunun doldurulması sadece 3 dakika sürmektedir. Aracın kendi hava çıkışlı depoları kullanılmak suretiyle ise yaklaşık 4 saatlik bir çalışma performansı elde edilebilmektedir. Ortaya çıkan elektrik maliyeti ise 2 Dolar civarındadır. 3. Hibrid Araçlar Elektrikli taşıtların uzun bir seyahat sağlamaması, bataryaların ağır ve verimlerinin düşük olması yeni arayışları başlatmıştır. Bu arayışlar sonucunda melez bir (hem içten yanmalı motor hem de elektrik motoru) motoru olan hibrid taşıtlar üzerinde çalışmalar yoğunlaşmıştır. Şekil 6 Hibrid Araç [3] İstenildiğinde benzinli istenildiğinde elektrik motoruyla ilerleyebilen ilk aracı 27 yaşındayken Ferdinand Porsche yapmıştır yılında MixteWagen adını verdiği aracı tanıtmıştır. Viyanalı bir fayton üreticisi olan Ludwig Lohner ile birlikte çalışan Porsche 4 silindirli bir Daimler motoruna aküler, bir jeneratör ve elektrik motorları eklemiştir. Bu haliyle Mixte benzinli motor stop edildiğinde bile akülerin çalıştırdığı elektrikli motorla ilerlemeye devam edebilmekteydi. Şekil 7 Mixte-Wagen [4] Toyota'nın Toyota Prius modeli, Honda'nın Honda Insight ile başladığı günümüzde Honda Civic Hybrid ile devam eden serileri hibrid otomobillere örnek olarak verilebilir Hibrid Araç Motoru Hibrid araçlarda melez motor sistemi kullanılmaktadır. Bu sistemler birbirini takviye eden iki motor ile çalışmaktadır. Yani bir içten yanmalı motor ve bu motorun krank miline yekpare monte edilmiş bir DC merkezlenmiş (Hub) elektrik motoru vardır. Bu elektrik motoru frenleme özelliğine de sahiptir ve frene basıldığında öncelikli amaç bataryaların dolmasıdır ve

6 elektrik üreterek bataryaları doldurur. Yani bu motorlar hem dönüş hareketi sağlarlar hem de dönüş hareketini elektrik enerjisine dönüştürebilirler. Bu motorlarda genellikle CVT denilen değişken vites sistemi kullanılmaktadır. Bu sistem kayış kasnak mekanizması ile çalışmaktadır ve ağırlıktan büyük tasarruf edilmesini sağlamaktadır. Şekil 8 Hibrid Motorları [12], [3] 3.2. Hibrid Araç Çalışma Sistemi Otomobil benzinli motoru sadece arabanın kalkışında ve yüksek hızda kullanılır. Yani 0-12km/s ve 80 km/s üstü hızlarda araba benzinli motoru kullanırken 12 ile 80 km/s lik dilimde ise elektrikli motoru kullanır. Elektrik motoru düşük hızlarda araca hareket verir ve ekstra güç gerektiğinde benzin motoruna yardımcı olur. Şekil 9 Hibrid Araç Çalışma Sistemi [9] Güç Dağıtım Cihazı (Power Split Device) : Benzin motoru, jeneratör ve elektrik motoruna bağlıdır. Motorun ihtiyacına göre tekerleklere, bataryaya ve elektrik motoruna gücü iletir.

7 Şekil 10 Hibrid Araç Çalışma Modları [3] Honda Civic Hybrid in Çalışma Sistemi: Sabit durumda (Kırmızı ışıkta durduğunda) benzinli motor devre dışı ve yakıt tüketimi sıfırdır. Çalıştırma ve hızlanmada, benzinli motor, elektrik motoru desteği ile düşük hız supap ateşlemesi modunda çalışır. Ani hızlanmada, benzinli motor elektrik motor desteği ile yüksek hız supap ateşlemesi modunda çalışır. Düşük hızda seyirde, benzinli motorun dört silindirinin de supapları kapalıdır ve ateşleme yoktur. Bu durumda Araç sadece elektrik motoru ile çalışır. Kademeli hızlanma ve yüksek hızda seyirde, benzinli motor düşük hız supap ateşlemesi modunda çalışır. Frenlemede benzinli motorun dört silindirinin supapları kapalıdır ve ateşleme yoktur. Elektrik motoru hızlanma sırasında açığa çıkan enerjiyi maksimum oranda geri kazanır ve aküde depolar. Şehir içi-(lt) 5.2 Şehir dışı-(lt) 4.3 Birleşik (lt) 4.6 Şekil 11 Hibrid Araç Tahrik Sistemi [8] 1. Seri Hibrid Tahrik Düzeneği: Genel olarak elektrikle tahrik edilen bir aracın bataryalarını gerektiğinde araç üzerine monte edilmiş bir içten yanmalı motor ve jeneratör ikilisiyle şarj edilmesidir. Bu düzenleme tekerleklere bağlantılı olamayan ancak bir batarya paketi şeklinde bir elektrik depolama sistemini şarj eden bir alternatörü tahrik eden bir içten yanmalı motora sahiptir. Akü bundan dolayı daima bir elektrik motoru ya da elektrik motorları kombinasyonları aracılığı ile taşıta güç verir. Yapılan konfigürasyon da içten yanmalı motorun ürettiği enerji motorun arkasında bulunan jeneratör tarafından elektrik enerjisine bu enerji ise jeneratörün arkasında bulunan elektrik motoru tarafından hareket enerjisine döndürülür. Bu dönüşümler esnasında toplam kayıpların fazla oluşundan toplam verim düşüktür. Seri hibrid düzenekli taşıtların hız ve güç karakteristikleri içinde yapılan deneylerde motorun sadece sabit hızda çalıştırılması gerekli olduğundan bu sistemin minimum emisyonlarda ve yüksek verim seviyelerinde çalıştırılabilmektedir.

8 2. Paralel Hibrid Tahrik Düzeneği: Genel olarak taşıt üstünde bulunan elektrik motoru hem elektrik motoru görevi hem de jeneratör olarak yapılmıştır. Paralel hibrid tahrik düzeneğine sahip taşıtın IC motoruna (içten yanmalı motor) ve aynı zamanda çalışan bir elektrik motoruna enerji vermektedir. Şehir merkezinde IC motoru ayrılabilmekte ve taşıt tek başına elektrik motorunu boşaltabilmektedir. O zaman şehir sınırlarından ayrılırken güç IC motorundan temin edilir, güçlendirilmiş taşıtlar klasik IC motoruna benzer performans seviyelerini verir. Bu hız yapılabilecek yollarda kabul edilebilir performansı önerebilmekte ve ayrıca bataryaları tekrar şarj edilebilmesini de olanak sağlayabilmektedir. Şekil 12 Hibrid Araç Karşılaştırma Tablosu [3] 4. Güneş Arabası Güneş arabaları, çalışma enerjisinin büyük bölümünü güneş enerjisi ile sağlayan bir otomobil türüdür. Bundan dolayı dış yüzeyi, güneş enerjisini elektrik enerjisine çeviren güneş gözeleri ile kaplıdır. Genellikle elektrik enerjisini saklamak için akümülatör'e sahiptirler. Böylece bulutlu veya güneşsiz hava şartlarında, en azından belli bir süre kullanılması mümkündür. Hans Tholstrup ve Larry Perkins in 1983 yılında Avustralya da Perth ten Sydney e kadar Güneş enerjili bir otomobille gitmesiyle gözler bir anda bu otomobillere çevrilmiştir. Bu otomobiller geleceğin otomobilleri olabilir miydi? O tarihten günümüze dek pek çok kişi güneş arabaları üzerinde çalışmayı sürdürdü. Her yıl yapılan çeşitli yarışlarda bu otomobiller geliştiriliyor. Şekil 13 Uygulama: SAGUAR Güneş Aracı [2] Yüksek kapasiteli güneş gözesi modülleri ile 10 metrekarelik bir yüzeyden 2,25 kw'lık güç sağlanabilmektedir Güneş Arabası Motoru

9 Araçta güç iletimi doğru akım (DC) motoru ve motordan gelen torku tekerleklere ileten elemanlardan oluşur. Güneş arabalarında genellikle çift sarımlı fırçasız (dual winding burshless) DC motorları kullanılır. Bu motorlar hem hafif olmaları hem de belirli devirlerde %98 verime ulaşmaları nedeniyle tercih edilirler. Fakat diğer modellere göre pahalıdırlar. Sarımların değiştirilmesi ile hız oranı kontrol dilebilmektedir. Bu sistemde tekerlek mili direkt olarak motor çıkış miline monte edilmiştir. Transmisyon elemanları azaldığı için bu sistemde iletim oranı yüksektir. Bu motorlar frenleme ile şarj yapma özelliğine sahiptir. Şekil 14 Merkez motor sistemini. (Hub Motor) [1] 4.2. Güneş Arabası Şasesi ve Gövdesi Sistemin verimli çalışabilmesi için hassas dizayn yapılmalıdır. Gövdede ise düşük ağırlık sağlamak için kullanılan titanyum ve kompozitleri, mukavemet/ağırlık oranını arttırırlar. Süspansiyonları ise aracı rahat ve sarsıntısız şekilde maksimum verimle kullanabilecek şekilde dizayn edilmelidir. Disk frenler kullanılabilirlik ve yüksek fren güçleri nedeni ile tercih edilmektedir. Disk frenler hub motoru aracı durduramadığı zaman kullanılır. Direksiyon sistemi hassasiyetle yerleştirilmek zorundadır. En ufak bir sapma kayıplara neden olarak, tekerleklerin aşınmasını arttıracaktır. Bisiklet tekerleği ve lastiği düşük ağırlığı ve düşük yuvarlanma direnci nedeni ile tercih edilmektedir. Ama şimdilerde özel tekerlekler kullanılmaktadır. Şekil 15 Güneş Arabası Gövdesi ve Şasesi [6] Güneş arabalarının en önemli ayırt edici özelliklerinden biri de aracın dış görünüşüdür. Bu araçların düzgün ve yabancı şekli hemen ilgi çeker. Araç üretilirken öncelikli amaç, aerodinamik sürüklemeyi ve ağırlığı minimum, güneşten en verimli faydalanmayı ve güvenliği maksimum yapmaktır. Karbon fiber, kevlar ve fiber glass sıklıkla kullanılan yapısal birleşik materyallerdir Güneş Enerjili Araçların Çalışma Sistemi Şekil 16 da bir güneş arabasında enerjinin izlediği yol kabaca verilmiştir. Güneş ışığı aracın Fotovoltaik (PV) yüzeyine gelir ve burada elektrik akımı oluşturur. Akım direkt olarak bataryalara ya da motor kontrolüne gidebilir veya ikisi birden olabilir. Kontrolöre giden enerji ile arabaya hareket veren tekerlek motorun (hub motor) dönmesi sağlanır. Genel olarak, eğer araba hareket halinde ise üretilen elektrik direkt olarak motor kontrolörüne gider ama bazen bu üretim ihtiyaç duyulan miktardan fazla olur ve bu fazlalık kısım depolanmak üzere aküye gönderilir.

10 Şekil 16 Güneş Arabaları nın Çalışma Şematiği [3] Bir güneş arabasının elektrik sistemi can damarı olarak tanımlanabilir. Aracın hareketini sağlayan asıl parçalar bu sistemdedir. Bu sistemin genel olarak şeması Şekil 17 de görülmektedir. Sistemin ana bileşenleri: motor kontrolörü, maksimum güç noktası izleyicileri (MPPT), elektrik pilleri (aküler), elektrik motoru, gerekirse DC-DC çevirici ve güneş hücreleridir. Şekil 17 - Bir güneş arabasının elektrik sistemi [3] Genel olarak paneller güç üretip aküyü şarj eder. Bu yöntem ile yaklaşık olarak %75 verim elde edilebilecektir. Basitliği ve düşük maliyeti sebebiyle birçok araçta kullanılabilmektedir. 1. Eğer panellerin gerilimi ile akünün gerilimi eşit ise, sistem neredeyse %100 e yakın verim ile çalışır. 2. Eğer akü voltajı panellerin voltajından daha düşük ise, verim voltajların oranı kadar olacaktır. 3. Eğer akü gerilimi panellerin gerilimden yüksek ise, verim çok ciddi olarak düşecektir. 4. Eğer akü voltajı, açık devre voltajından ( sıfır akımda hücrenin verdiği gerilim ) büyük ise, güç üretilemeyecektir.

11 Öyle ise bu basit tasarımda ilk hedef elde edilen gerilimi her zaman akü geriliminden yüksek tutmaktır. Hücre dizisi gerilimini yüksek tutmak her zaman güç üretileceğinden emin olmak manasına gelse de doğru çözüm olamayacaktır çünkü bu şartlarda üretilen güç miktarı az olacaktır. Optimum nokta bulunarak bu değerlerde çalışılacaktır ve verim % 75 civarında olacaktır. Maksimum güç noktası izleyicilerinin (MPPT), kullanım amacı hücre dizisinin ideal olarak en fazla gücü üretebilecek gerilimde çalışmasını sağlamaktır. Motor Kontrolörü: Motora ne kadar elektrik gideceğini ayarlar, enerji akışını düzenler. Motor: Otomobilin hareket etmesini sağlayan bölümdür. Ayrıca Kullanılan elektrik motoru DC (Doğru Akım) ile çalışmaktadır. Şekil 18 Sevcon Millipak Motor Kontrolörü Enerjiyi düzenleyen birim (maximum point power tracker, Mppt): Bu parça güneş aksamından gelen enerjiyi en üst düzeye ulaştırır. Aracın üzerindeki güneş aksamı çeşitli bölümlere ayrılmıştır ve her bölüm Mppt ye bağlıdır. Bu birim her biri farklı oranlarda elektrik üreten birimlerin verimliliğini en üst noktaya çıkarır. Bu birim olmasa, otomobil yalnızca güneşten o anda gelen verimsiz bir enerjiye mahkûmdur. Piller: Burada elektrik depolanır. Bu piller olmasaydı güneş enerjili otomobillerin makul bir performans sergilemesinden söz edemezdik. Güneş enerjisiyle hareket eden bir otomobil, saatte ortalama olarak km hıza ulaşabilir. Otomobil bu hızı, kullandığı pillerine borçludur. Araç, piller sayesinde ortalama hızını bulutlu havalarda, tünelde ya da yağmur altında koruyabilir. Oysa bu piller olmasaydı otomobillerin hızı saatte yalnızca kilometre olabilirdi. Şekil 19 Out Back Mppt [1] DC DC Çevirici: Elde edilen doğru akımı istenilen doğru akım değerine düzenler. Örnek olarak Sevcon DC to DC Converters verilebilir. Bu aparat gerekirse kullanılır. Güneş Hücreleri: Güneş ışığı ile elektrik üretebilen sistemlerdir. Belli bir alandaki güneş gözesinin ürettiği gücün alanına oranına o güneş panelinin verimi denir. Kısaca watt/m^2 dir. Bu verimin % ile ifade edilen miktarı ise maliyet ile doğru orantılıdır. Hatta logaritmik olarak artan bir grafiğe sahiptir desek daha doğru olur. Öyle ki %13 verimli panelin m^2 si $ arasında iken %30 verimli bir panelin m^2 si $ civarındadır. Şekil 20 Güneş Panelleri [3] Şekil 21 e göre günlük ihtiyaçlarımızda 2,4 tonluk bir makinenin kullanımının alternatifsiz olup olmadığını iyi hesap etmek gerekecektir, zira tablodan görülebildiği gibi aradaki enerji tüketim maliyeti farkının yanında daha önemli olarak ön plana çıkabilecek çevresel farklar da mevcuttur.

12 Şekil 21 Güneş Arabası Karşılaştırma Tablosu [5] ***Konutlarda uygulanan 2006 yılı şebeke elektrik satış fiyatları göz önüne alınmıştır, vergiler hariçtir. 13 lt/100 km yakıt sarfiyatı, ortalama 2,5 YTL/lt yakıt ücretine göre hesaplanmıştır. 5. Güneş-Hibrid-Hava Aracı (Solar Hybrid Air Car(SHAC)) Üst konu başlıklarında anlatılan ve çevreye duyarlı 3 temel araç sisteminin birleştirilmesi ile oluşan sistem kısaca SHAC dir. Bu sistemde asıl amaç, diğer 3 sistemdeki dezavantajları yok etmek için 3 sistemin avantajlarını bir araçta toplamaktır. Bunun için öncelikle 3 sistemin ortak noktalarını belirlemek gerekir. Hibrid sistemde ve güneş sisteminde DC motor, batarya ve motor kontrolörü bulunmaktadır. Bu ortak parçalar tek kullanıldıklarında hem hibrid aracın hem de güneş arabasının temellerini oluştururlar. Motor açısından bakıldığında hibrid araçta birde içten yanmalı motor bulunmaktadır, basınçlı hava ile çalışan araçlarda ise hava motoru bulunmaktadır. Bu iki sistemi de tasarımla birleştirirsek, araç 3 sistemin kombinesi haline gelmiş olur SHAC nın Motorları Sistem iki motora sahiptir. Biri DC elektrik motoru, ikincisi ise Uzay ismini verdiğimiz motordur. Uzay, istenildiğinde içten yanmalı istenildiğinde de basınçlı hava ile çalışabilen bir motordur. DC Motor: 4.1. konu başlığında anlatılan motor tipidir. Bu motor normalde direkt tekerleğin merkezine takılmaktadır. Ama bu sistemde direkt Uzay ismini verdiğimiz motorun rotoruna takılmaktadır. DC elektrik motoru aynı zamanda frenleme özelliğine sahiptir ve frenleme esnasında bataryalara elektrik yüklemesi yapmaktadır. Uzay: Bu sistem aşağıda gördüğünüz parçalardan oluşmaktadır. Motorun çalışması için gerekli bazı aparatların katı modellemesi şuan için yapılmamıştır, ama genel çalışma prensibinin anlaşılması için çizim sadeleştirilmiş ve anlaşılır hale getirilmiştir. Resimlerdeki numaralanmış parçalar sırasıyla tanımlanacaktır ve motorun çalışma prensibi anlatılacaktır. Söylendiği gibi bu motor hem benzin hem de hava ile çalışmaktadır. Bunu sağlamak için motor malzemesi basınca ve sıcaklığa dayanıklı olmalıdır. Ayrıca hava girişi ve benzin girişlerinde açılıp kapanan sistemler bulunmalıdır. Çünkü benzinle çalışırken, benzin bittiğinde havalı sisteme geçiş sırasında benzin akış kanalından, hava, benzin deposuna gidebilir. Bunun tam terside söz konusu olabilir. Yani benzin ile çalışırken benzinin hava kanalına kaçması gibi. Bu sorunların önüne belirli standart ürünleri kullanarak geçmek mümkündür. Örneğin valfler kullanılabilir.

13 5.2. SHAC ın Çalışma Sistemi Araç DC motorunu çalıştırmak için gerekli elektrik enerjisini frenleme sırasında elde edilen enerjiden ve güneş panellerden gelen elektrik enerjisi ile sağlamaktadır. Hibrid araçlarda bulunan 4 çalışma modundan biri olan içten yanmalı motor çalışırken jeneratör vasıtasıyla bataryaların doldurulması modu, yakıt sarfiyatını azaltmak için iptal edilmiştir. Bu modun yerine sisteme güneş panelleri eklenmiş ve bataryaların dolumu güneş panelleri ile sürekliğe kavuşmuştur. Bataryalar dolduğunda ise sistem küçük bir komprosörü çalıştırılarak basınçlı hava tanklarını besleyecektir. Uzay isimli motor, araca hız gerektiğinde ve kalkışlarda kullanılacaktır. Aracımız hibrid araçlardaki gibi, 0-12 km/s hızları ile 80 km/h hızından sonraki hızlarda Uzay ile çalışacaktır km/s hızları arasında ise hem elektrik motoru hem de destek olarak basınçlı hava sistemi ile çalışacaktır. Araçta Uzay ile DC motor arasına bir vites ve debriyaj sistemi koyulmalıdır. Tekerlekler normal araçlara göre biraz daha ince tasarlanmalıdır. Aracın şasesi ise alüminyum ve karbon-fiber kompozitleri ile yapılmalıdır. Bu şase hem dayanımlı hem de hafif olmaktadır Uzay ın Parçaları ve Çalışma Sistemi Şekil 21 Uzay Genel Görünüş 1. Üst Kapak: Egzoz çıkışlarını barındıran ve motorun üst kısmını kapatan kısımdır. 2. Motor Üst Gövdesi: Bu kısımda basınçlı hava giriş kanalları bulunur. Bu kısmın üst görünüşüne baktığımızda pistonların uç kısmında bulunan silindirlerin yuvarlanarak taradığı, üç dairenin oluşturduğu bir boşluk vardır. Bu boşluk basınçlı hava ile fosil yakıt tarafından doldurulur. Piston itme kuvveti yakıtın yanması ve basınçlı hava sayesinde oluşmaktadır.

14 3. Motor Alt Gövdesi: Bu kısımda da motor üst kapağındaki gibi bir boşluk bulunur ve genel olarak aynı görevi icra eder. Ama bu kısımda benzin giriş kanalları ve bujiler yer alır. Şekil 22 Uzay Üst Görünüş Şekil 23 Uzay Üst Görünüş 2 4. Rotor: Rotor, motor gövdesinin içine yerleştirilir. Yerleştirme sırasında rulmanlar kullanılır. Rotorda bulunan 4 kanalda sistemin pistonları diyebileceğimiz aparatlar bulunur. Ayrıca bu pistonların ileri geri gitmesini sağlayan ikişer yay barındırmaktadır. Rotor pistonların sağ ön tarafındaki fosil yakıt patlamalarından veya basınçlı hava itme kuvvetinden dönme hareketi almaktadır. Rotora eklenecek aparatlar sayesinde, motora basınçlı hava girişi veya hava yakıt karışımı girişi ayarlanabilmektedir. 5. Piston: Pistonun uç kısmındaki silindir sayesinde sürütme azalmaktadır. Pistonun arka kısmında yay sabitleyici iki delik bulunmaktadır. Piston uç kısmı motor gövdesindeki boşluğu tarayarak hareket etmektedir. Bu tarama işlemi çok hassas yaylar ile sağlanmaktadır. 6. Piston Silindiri: Bu kısım sürtünmeyi azaltmak için tasarlanmıştır. 7. Yaylar: Yaylar pistonların yüzeyi taramasını sağlamaktadır. Ama bu görevi yerine getirirken hassas yapısını kullanmaktadır, şöyle ki yay sadece maksimum yüzey uzaklığının 5-6 mm uzaklığına kadar uzamaktadır. Bu uzama yayın artı bir direnç oluşturmasını bir nebze azaltmaktadır. 8. Cıvatalar: Motoru bir arada tutan bağlama elemanlarıdır. Bu cıvataların sıkılıkları çok önemlidir çünkü motorda sızdırmazlık en önemli konudur. 9. Basınçlı Hava Giriş Kanalı: Bu kanaldan basınçlı hava, rotorun ayarladığı belli zaman aralıklarında gelmektedir. Havalı sistem çalıştığında bu kısım görev yapmaktadır. Benzin ile çalışma olduğunda ise bu kısım ısıya dayanıklı valfler sayesinde kapalı duruma geçmektedir. 10. Egzoz Çıkışları: Egzoz çıkışından hem hava çıkar hem de yanma sonrası gazlar çıkar. Bu çıkış pistonların taradığı son noktalara koyulmuştur, bu ise yanma haznesinde hiç kirli gaz kalmayacağı anlamına gelmektedir. Bu da fosil yakıtlar kullanıldığında verimi arttıran bir yeniliktir. 11. Yanma Odaları: Yanma odasında hem fosil yakıtlar yanar, basınçlı sisteme geçildiğinde de basınçlı hava bu kısımda pistonları iter. Pistonlar bu kısmı tararlar.

15 12. DC Elektrik Motoru, Debriyaj ve Vites Kutusu Bağlama Yeri: Bu kısım rotorla yekparedir. DC motor, debriyaj ve vites kutusu bu kısma monte edilir ve DC Hub motorun gövdesi sabitlenir ve DC motorun rotor kısmı yani sabitlenmesi gereken kısmı dönme görevi yapar ve frenleme sırasında elektrik depolar. 13. Benzin Girişi ve Buji Kanalı: Benzin girişi ve bujinin yerleştirildiği kısımdır. Benzin girişi ve buji ateşlemesi rotor hareketi ile zamanlanır. Şekil 24 Uzay Tüm Parçalar Şekil 25 Uzay Perspektif Şeffaf Görünüş 6. Sonuçlar Bu sistem çevreye uyumlu çalışan üç temel sistemin kombinasyonu olduğu için diğer üç sisteme göre çevreye daha uyumlu bir sistemdir. Uzay ismini verdiğimiz çift enerjili motor ise içten yanmalı çalışırken yanma odasında kirli gaz bırakmamaktadır. Bunun sonucu olarak ta motorun verimi artmaktadır. Araç basınçlı hava ile de gidebildiğinden belli aralıklarda yakıt maliyeti sıfır olmaktadır, aynı olay güneş enerjisini kullandığı aralıkta da olmaktadır. Basınçlı hava ile giden benzer araçlar gibi hava tanklarımız, karbon-fiber kompozit malzeme ile kaplanacaktır. Bunun sonucu olarak kaza anında veya yüksek basınç olduğunda oluşabilecek patlamaların önüne geçilmiş olacaktır. Araçta her türlü sürtünmenin önüne geçmek için tasarımda değişikliklere gidilmiştir. Örneğin tekerlekler olabildiğince ince tasarlanmış, direksiyon sistemi hafif ve hassas tasarlanmış, aerodinamik yapı kuralları ölçüsünde aracın dış

16 gövdesi şekillendirilmiş ve güç aktarım organları olabildiğince sadeleştirilmiştir. Sonuç olarak bu tarz araçların çoğalması fosil yakıtlara bağlı olmadığımızı bir kez daha kanıtlamaktadır. Umuyoruz ki gelecekte herkesin bir basınçlı hava aracı, güneş aracı, hibrid aracı ve kimilerine göre yapılması imkânsız olan uçan arabası olacaktır. 7. Referanslar [1] [2] [3] (Görseller) [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3 Enerji Kaynakları MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 3 Enerji kaynakları Yakıtlar Doğa kuvvetleri Özel doğa kuvvetleri Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Katı Sıvı Gaz Odun Petrol Doğal Gaz Hidrolik Güneş Rüzgar

Detaylı

8. Silindirlerin Düzenleniş Şekline Göre

8. Silindirlerin Düzenleniş Şekline Göre 8. Silindirlerin Düzenleniş Şekline Göre 1/40 Sıra Motor 2/40 V- Motor 3/40 Ferrari V12 65 o motoru 375 kw (7000 devir/dakikada) D/H 86/75 mm 5474 cc 4/40 Boksör Motor 5/40 Yıldız Tip Motor 6/40 Karşı

Detaylı

MOTORLAR VE TRAKTÖRLER Dersi 3

MOTORLAR VE TRAKTÖRLER Dersi 3 MOTORLAR VE TRAKTÖRLER Dersi 3 Termik Motorlarda Yardımcı Donanımlar Yakıt donanımları Elektrik donanımı Prof. Dr. Ayten ONURBAŞ AVCIOĞLU e-mail: onurbas@agri.ankara.edu.tr Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması :

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması : DPA TİP YAKIT POMPALARI Distiribitör yakıt pompalarının en büyük özeliği ;yakıtı bir Distiribitör gibi motor ateşleme sırasına göre ve eşit miktarlarda enjökterlere gönderilmesidir. Teknik avantajı da

Detaylı

Çevreci motorlar için 10 adım

Çevreci motorlar için 10 adım Otomobilleri Yeşil Yapın kampanyasının amacı, araçların çevreye verdiği zararları azaltmak ve sürücülerin çevreye daha duyarlı bir biçimde araç kullanmalarını teşvik etmektir. Çevreci motorlar için 10

Detaylı

OFF-GRID veya STAND-ALONE INVERTER NEDİR?

OFF-GRID veya STAND-ALONE INVERTER NEDİR? ON-GRID veya GRID-TIE INVERTER NEDİR? On-Grid solar fotovoltaik sistem, şebekeye bağlı (paralel) bir sistem anlamına gelir. Güneş enerjisi kullanılabilir olduğu zaman, sistem şebekeye güneş tarafından

Detaylı

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman Soru 1) Pistonun silindir içersinde yön değiştirmek üzere bir an durakladığı yere ne ad verilir? a) Silindir başı b) Silindir eteği c) Ölü nokta d) Piston durağı Soru 4) Silindir hacmi aşağıdakilerden

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti

COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti, gerçek bir otomobildeki elektrik tesisatını incelemeye, oluşturulacak arızaları gözlemlemeye uygun yapıdadır. Tüm modüller

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem.

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem. Motorların Sınıflandırılması A. Kullandıkları Yakıta Göre; a. Benzinli b. Dizel (Mazotlu) c. Elektrikli (Akülü) B. Çalışma Prensibine Göre; a. İki Zamanlı b. Dört Zamanlı C. Soğutma Sistemine Göre; a.

Detaylı

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu www.torukcars.com İçerik Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 1 Ajanda Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 2 Petrol ve otomotivdeki

Detaylı

PARÇALARI ORİJİNAL CUMMINS BİR FARK VAR. Daha Yaygın & Daha İyi Parçalar.

PARÇALARI ORİJİNAL CUMMINS BİR FARK VAR. Daha Yaygın & Daha İyi Parçalar. Her Parça Aynı Değildir. Daha Yaygın & Daha İyi Parçalar. Her An Yanınızda Daha İyi Bir Garanti. Genellikle fark yaratan şeyler gözle görülmez. Motor bileşenlerinin spesifikasyonlara uyması gerekir ve

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI 1.Kısmi Gaz Konumunda Çalışan Benzin (OTTO) Motoru Şekil 1. Kısmi gaz konumunda çalışan bir benzin motorunun ideal Otto çevrimi (6-6a-1-2-3-4-5-6) Dört zamanlı

Detaylı

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10 www.biglift.gen.tr 1 RM-ECL1029 EKONOMİK TAM AKÜLÜ İSTİF MAKİNASI Kompak ve hafif tasarımı

Detaylı

Ekonomizer 500 ml YAĞ KATKILARI

Ekonomizer 500 ml YAĞ KATKILARI Ekonomizer 500 ml Ekonomizer, içeriğinde bulunan yüksek kaliteli katkılar sayesinde, motor yağının viskozite indeksini arttırır. Özellikle eski araçların motor parçalarındaki aşınmadan kaynaklanan, fazla

Detaylı

...Turboşarj uzmanı Holset

...Turboşarj uzmanı Holset Holset Turboşarj ...Turboşarj uzmanı Holset Holset Turboşarj Holset Turboşarjlar, dünyanın dört bir yanında turbo makine ve hava işleme konularında mükemmelligi simgelemektedir. Cummins Turbo Technologies

Detaylı

Yakıt tüketimi ile ilgili genel bilgiler. Özet PGRT

Yakıt tüketimi ile ilgili genel bilgiler. Özet PGRT Özet Özet Bu belgede, bir aracın yakıt tüketimini etkileyen faktörler özetlenip açıklanmaktadır. Bir aracın yakıt tüketimini etkileyen çeşitli faktörler vardır. Lastikler Ekonomik sürüş Araç durumu 03:60-02

Detaylı

Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA

Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA Prof. Dr. Selim ÇETİNKAYA Performans nedir? Performans nedir?... Performans: İcraat, başarı 1. Birinin veya bir şeyin görev veya çalışma biçimi; Klimaların soğutma performansları karşılaştırıldı."; Jetin

Detaylı

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim MAHLE Aftermarket ürün tanıtımı Elektronik kontrollü termostatlar Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Bir binek araç motorundaki yanma işlemi, yaklaşık 110 C lik çalışma sıcaklığı seviyesinde mükemmel

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI DİZEL MOTORLARI (Tarihçesi) İLK DİZEL MOTORU DİZEL MOTORLARI DÖRT ZAMANLI ÇEVRİM Çalışma prensibi Dizel motor, benzinli motorlardan farklı olarak

Detaylı

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ LABORATUVARINA ALINACAK DENEY SETLERİ ŞARTNAMELERİ YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. Genel Açıklamalar Deney setindeki tüm parçaların; en az 2(iki) yıl garantisi ve en az

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLAR

ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLAR ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE KULLANILAN KAYNAKLAR Alternatör Elektrik elde etmek için bir mıknatısı iletken sargı içinde kendi çevresinde döndürmemiz yeterlidir. Manyetik alanın hareketi ile de elektrik

Detaylı

ELEKTRİKLİ HİDROLİK SİSTEM

ELEKTRİKLİ HİDROLİK SİSTEM ELEKTRİKLİ HİDROLİK SİSTEM Daha Sessiz Daha Temiz Bir Çevre İçin Elektrikli Hidrolik Sistem Nedir? Elektrikli Hidrolik Sistem Üst yapılı araçlarda PTO aracılığı ile motordan alınan güce alternatif olarak

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Akışkanlar ile ilgili temel kavramlar MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Ders 4 Yrd. Doç. Dr. Yüksel HACIOĞLU Su,, gaz, buhar gibi kolayca şekillerini değiştirebilen ve dış etkilerin etkisi altında kolayca hareket

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

Pnömatik sistemi ile ilgili genel bilgiler. Pnömatik sistemin tasarımı. Tanımlamalar PGRT. Basınçlı hava deposu. APS (Hava İşlem Sistemi)

Pnömatik sistemi ile ilgili genel bilgiler. Pnömatik sistemin tasarımı. Tanımlamalar PGRT. Basınçlı hava deposu. APS (Hava İşlem Sistemi) Tanımlamalar Aracın pnömatik sistemine ilişkin aşağıdaki tanımları ve konseptleri bilmek çok önemlidir: Basınçlı hava deposu Basınçlı hava içeren basınçlı depo. Basınçlı hava gerektiren diğer sistemlerde

Detaylı

SCANIA YEDEK PARÇALARI YEDEK PARÇA BİLGİLENDİRME DOSYASI

SCANIA YEDEK PARÇALARI YEDEK PARÇA BİLGİLENDİRME DOSYASI SCANIA YEDEK PARÇALARI YEDEK PARÇA BİLGİLENDİRME DOSYASI SİLİNDİR KAPAĞI EN ZORLU ÇALIŞMA KOŞULLARINA DAYANIKLI Scania silindir kapakları, hizmet ömrü boyunca motor performansını en üst seviyeye çıkaracak

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

YER HİZMETLERİ VE RAMP - I. Öğr. Gör. Gülaçtı ŞEN

YER HİZMETLERİ VE RAMP - I. Öğr. Gör. Gülaçtı ŞEN YER HİZMETLERİ VE RAMP - I Öğr. Gör. Gülaçtı ŞEN Kokpit daha çok uçan araçların olmakla birlikte genelde bir aracın sürücüsünün bulunduğu bölüme verilen isimdir. Bu bölüm çoğunlukla aracın ön kısmında

Detaylı

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada sıralı

Detaylı

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU %RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU Çoğu sürücü için yakıt tasarrufu en önemli konudur Daha düşük yakıt tüketimi, depo başına daha çok kilometre ve daha düşük CO2 emisyonları anlamına gelir.

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ FİLTREN DÖNDÜKÇE ELEKTRİK ELDE ET

ÖZEL EGE LİSESİ FİLTREN DÖNDÜKÇE ELEKTRİK ELDE ET ÖZEL EGE LİSESİ FİLTREN DÖNDÜKÇE ELEKTRİK ELDE ET HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER: Öykü Doğa TANSEL DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Gökhan TUFAN İZMİR 2016 İÇİNDEKİLER 1. Projenin amacı.. 2 2. Projenin hedefi.. 2 3. Elektrik

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ

MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE ELEMANLARINA GİRİŞ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI-I DERS NOTU Makineler 2 / 30 Makineler: Enerjiyi bir formdan başka bir forma dönüştüren, Enerjiyi bir yerden başka bir yere ileten,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 11 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 14 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 15 1.5

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu bölümde Aktarma Organları Sistem Tanımı Mekanik Kavramalar Manuel Transmisyon ve Transaxle

Detaylı

Temel Motor Teknolojisi

Temel Motor Teknolojisi Temel Motor Teknolojisi İçerik Otomotiv Tarihçesi Otto Motorlarda 4 Zaman Krank Mili Kam Mili Lambda Vuruntu Motor Yerleşim Tipleri Güç ve Tork 2 Otomotiv Tarihçesi İlk Buharlı otomobil 1769.(Fransız Joseph

Detaylı

Solar PV Paneller Genel Bilgi

Solar PV Paneller Genel Bilgi Solar PV Paneller Genel Bilgi PV paneller güneş enerjisi solar elektrik sistemlerinin en önemli bileşenleridir. Solar PV paneller sayesinde güneş enerjisi DC (doğru akım) elektriğe dönüştürülür. Bir PV

Detaylı

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması

Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Disk frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, kampanalı frenler, kuvvet iletimi, konstrüksiyon, ısınma, disk ve kampanalı frenlerin karşılaştırılması Hidrolik Fren Sistemi Sürtünmeli Frenler Doğrudan doğruya

Detaylı

Mikroşebekeler ve Uygulamaları

Mikroşebekeler ve Uygulamaları Ders 1 Güz 2017 1 Dağıtık Enerji Üretimi ve Mikroşebekeler 2 Başlangıçta... Elektriğin üretimi DC Küçük güçte üretim DC şebeke Üretim-tüketim mesafesi yakın Üretim-tüketim dengesi batarya ile sağlanıyor

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ DENEY 1 GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ YENİLEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUAR YRD. DOÇ. DR. BEDRİ KEKEZOĞLU DENEY 1 GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİ 1. GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ Dünyamızın en büyük enerji kaynağı olan

Detaylı

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği SAYI 49 EKİM 2013 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME A.Ş. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ VAKFI OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ

Detaylı

DUAL FUEL SYSTEM. «Dizel araçlar için CNG Çift Yakıt Sistemleri»

DUAL FUEL SYSTEM. «Dizel araçlar için CNG Çift Yakıt Sistemleri» DUAL FUEL SYSTEM «Dizel araçlar için CNG Çift Yakıt Sistemleri» Dual Fuel System DUAL FUEL SYSTEM, dizel motorlu KAMYON, TIR, OTOBÜS, TRAKTÖR, İŞ MAKİNESİ, JENERATÖR vb. araçlarda kullanılan motorinin

Detaylı

PRES ĐŞLERĐNDE HĐDROPNÖMATĐK OLARAK ÇALIŞAN YÜKSEK GÜÇ ARTIRICI ÜNĐTELER

PRES ĐŞLERĐNDE HĐDROPNÖMATĐK OLARAK ÇALIŞAN YÜKSEK GÜÇ ARTIRICI ÜNĐTELER atölyeden PRES ĐŞLERĐNDE HĐDROPNÖMATĐK OLARAK ÇALIŞAN YÜKSEK GÜÇ ARTIRICI ÜNĐTELER A. Turan GÜNEŞ Pres işlerinde zaman zaman yüksek güçlü ve kısa kurslu alt ve üst baskı düzenlerine ihtiyaç duyulur. Đki

Detaylı

FOTOVOLTAİK SİSTEM DENEY FÖYÜ

FOTOVOLTAİK SİSTEM DENEY FÖYÜ T.C. KARADENĠZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNOLOJĠ FAKÜLTESĠ ENERJĠ SĠSTEMLERĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ FOTOVOLTAİK SİSTEM DENEY FÖYÜ Ders: Yenilenebilir Enerji Kaynakları Ders Sorumlusu: Doç. Dr. İsmail Polat Eylül

Detaylı

Ürün Hakkında. Genel Özellikler

Ürün Hakkında. Genel Özellikler Ürün Hakkında Aksa jeneratör grupları için akustik mühendisleri tarafından, zor hava ve çevre şartlarına uygun geliştirilen ses yalıtımlı, koruma kabinleri; ideal ses seviyesi ve koruma sağlayacak şekilde

Detaylı

TARIM TRAKTÖRLERİ 21.07.2015. Tarım Traktörleri. Traktör Tipleri. Tarım traktörlerindeki önemli gelişim aşamaları

TARIM TRAKTÖRLERİ 21.07.2015. Tarım Traktörleri. Traktör Tipleri. Tarım traktörlerindeki önemli gelişim aşamaları TARIM TRAKTÖRLERİ Tarım Traktörleri Traktör, kelime olarak çekici veya hareket ettirici anlamına gelmektedir Traktörler, tarımsal işletmelerde çeşitli iş makinelerinin çalıştırılması için kullanılan kuvvet

Detaylı

ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI

ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI 1. Basınçlı hava fren sisteminde fren devrelerinden herhangi biri devre dışı kaldığında, diğer devrelerin basınç kaybına uğramaması için hangi parça görev yapar?

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA 1 Onur GÜNAY, 2 Yiğit GÜLMEZ, 3 Oğuz ATİK 1 Araş.Gör., Dokuz Eylül Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi, İzmir, onur.gunay@deu.edu.tr

Detaylı

TÜBİTAK 2209-A ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ YURT İÇİ ARAŞTIRMA PROJELERİ DESTEK PROGRAMI TAŞINABİLİR PEDALLI ELEKTRİK ÜRETME ÜNİTESİ PROJESİ

TÜBİTAK 2209-A ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ YURT İÇİ ARAŞTIRMA PROJELERİ DESTEK PROGRAMI TAŞINABİLİR PEDALLI ELEKTRİK ÜRETME ÜNİTESİ PROJESİ TÜBİTAK 2209-A ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ YURT İÇİ ARAŞTIRMA PROJELERİ DESTEK PROGRAMI TAŞINABİLİR PEDALLI ELEKTRİK ÜRETME ÜNİTESİ PROJESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK VE ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Projenin

Detaylı

Yarışma Sınavı. 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? A ) Pitman kolu B ) Rot C ) A Çatalı D ) Kampana E ) Kremayer

Yarışma Sınavı. 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? A ) Pitman kolu B ) Rot C ) A Çatalı D ) Kampana E ) Kremayer 1 Hangisi aydınlatma sistemi ile ilgili değildir? ) Sigorta B ) Zenon C ) Röle D ) Halojen E ) lternatör 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? ) Pitman kolu B ) Rot C ) Çatalı D ) Kampana E

Detaylı

Karlı Bir Yatırım Yeni Nesil Caria Serisi

Karlı Bir Yatırım Yeni Nesil Caria Serisi Karlı Bir Yatırım Yeni Nesil Caria Serisi Caria Serisi ürünleri tasarlarken aklımızda tek bir şey vardı: Minimum kullanıcı müdahelesi Artık yeni nesil Caria serisi kazanlar eskisinden daha fazla konfor

Detaylı

MOTORLU ARACI OLUŞTURAN KISIMLAR

MOTORLU ARACI OLUŞTURAN KISIMLAR MOTORLU ARACI OLUŞTURAN KISIMLAR Motor, Güç aktarma organları, Fren sistemi, Direksiyon sitemi, Süspansiyon sistemi, Elektrik sistemi, Kaporta ( Karoser ), Şase motorlu aracı oluşturan ana kısımlardır.

Detaylı

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans Hidrolik pompa motoru Düşük hıza ayarlanabilen Motorlu hidrolik pompa çıkış gücü, yüksek performans ve uzun kullanım ömrü sağlar. Forkliftin operatör tarafından değiştirilebilen

Detaylı

DEMİRYOLU HİBRİD ÇEKİŞLİ BATARYA SİSTEMİ

DEMİRYOLU HİBRİD ÇEKİŞLİ BATARYA SİSTEMİ DEMİRYOLU HİBRİD ÇEKİŞLİ BATARYA SİSTEMİ ION-ONBOARD LI-ION HİBRİD ÇEKİŞLİ BATARYA SİSTEMİ Ion-OnBoard rejeneratif hibrid çekişli batarya sistemi, demiryolu operatörlerinin, çekiş gücü için fren enerjisini

Detaylı

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi 1 GÜÇ ÇEVRİMLERİNİN ÇÖZÜMLEMESİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR Güç üreten makinelerin büyük çoğunluğu bir termodinamik çevrime göre çalışır. Ideal Çevrim: Gerçek

Detaylı

MONTAJ KLAVUZU

MONTAJ KLAVUZU Türkiye nin İLK ve TEK Çift Motorlu Dişlisiz Otomatik Kapı Sistemi MONTAJ KLAVUZU www.schmelz.com.tr ĐÇĐNDEKĐLER 1. TEKNĐK ÖZELLĐKLER... Sayfa 03 2. MONTAJ TALĐMATLARI... Sayfa 04 2.1 MEKANĐZMA VE AKSESUARLARI...

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları 10. MOTORLARIN FRENLENMESİ Durdurulacak motoru daha kısa sürede durdurmada veya yükün yer çekimi nedeniyle motor devrinin artmasına sebep olduğu durumlarda elektriksel frenleme yapılır. Kumanda devrelerinde

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR I: GİRİŞ 1 Bu bölümden elde edilecek kazanımlar Güç Ve Hareket İletim Elemanları Basit Dişli Dizileri Redüktörler Ve Vites Kutuları : Sınıflandırma Ve Kavramlar Silindirik

Detaylı

A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler

A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler Yeni nesil ProAir 210 Serisi Proval pnömatik aktüatörler kremayer dişli tip tasarıma sahip olup çift ve tek etkili tipte üretilmektedir. Yeni nesil aktüatörler mil

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 7: Fotovoltaik Sistem Tasarımı Fotovoltaik Sistemler On-Grid Sistemler Off-Grid Sistemler Fotovoltaik Sistem Bileşenleri Modül Batarya Dönüştürücü Dolum Kontrol Cihazı Fotovoltaik

Detaylı

OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ II (AKTARMA ORGANLARI)

OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ II (AKTARMA ORGANLARI) OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ II (AKTARMA ORGANLARI) Taşıtlarda farklı tahrik tipleri a ve b: motor ve tahrik önde c: motor ön, tahrik arka d:motor ve tahrik arka e:4 çeker a, Günümüzde otomobillerde yaygın kullanılan

Detaylı

Pnömatik sistemi ile ilgili genel bilgiler

Pnömatik sistemi ile ilgili genel bilgiler Tanımlamalar Aracın pnömatik sistemine ilişkin aşağıdaki tanımları ve konseptleri bilmek çok önemlidir: Basınçlı hava deposu Basınçlı hava deposu basınçlı hava içeren basınçlı bir depodur. Basınçlı hava

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 5 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 8 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 9 1.5 TAŞIT

Detaylı

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi (Conversion of Internal Combustion Engines to Usage of Natural Gas and Performance

Detaylı

Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR SECURITY. Security Geçiş Sistemleri. Kayar Kapılar. Döner Kapılar.

Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR SECURITY. Security Geçiş Sistemleri. Kayar Kapılar. Döner Kapılar. Döner Kapılar Kayar Kapılar Hastane Kapıları 90 Derece Kapılar Security Geçiş Sistemleri METAXDOOR SECURITY Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR RBK Road Blocker Metaxdoor RBK Road Blocker

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri)

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) BENZİN MOTORLARI (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) Bir benzin (veya dizel) motorunun görevi yakıtı hareket haline dönüştürmektir. Bunun en kolay yolu yakıtı motor içinde yakmaktır; yanma motorun

Detaylı

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ. Yakıt Püskürtme Sistemleri Deneyi

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ. Yakıt Püskürtme Sistemleri Deneyi BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE LABORATUVAR DERSİ Yakıt Püskürtme Sistemleri Deneyi Laboratuvar Tarihi: Laboratuvarı Yöneten: Laboratuvar Yeri: Laboratuvar Adı: Öğrencinin Adı-Soyadı

Detaylı

EW 100. EW100 mobil ekskavatör ile hızla yola koyulun. Tekerlekli Ekskavatörler

EW 100. EW100 mobil ekskavatör ile hızla yola koyulun. Tekerlekli Ekskavatörler EW 100 Tekerlekli Ekskavatörler EW100 mobil ekskavatör ile hızla yola koyulun 10 tonluk mobil ekskavatör EW100, güçlü bir çıkış, düşük yakıt tüketimi ve özellikle kullanıcı dostu özellikleriyle göz doldurur.

Detaylı

5.JENERATÖRÜ ÇALIŞTIRMA

5.JENERATÖRÜ ÇALIŞTIRMA BENZ İ NL İ JENERAT Ö R DİKKAT 1.GÜVENLİK İÇİN İPUÇLARI 2.PARÇALARIN VE ANA BİLEŞENLERİN TANITIMI 3.TEKNİK ÖZELLİKLER 4.ÇALIŞTIRMA ÖNCESİ KONTROLLER 1 3 4 5 5.JENERATÖRÜ ÇALIŞTIRMA 6. ELEKTRİK BA LANTISI

Detaylı

IHRA-HP modeli ısı pompalı ısı geri kazanım üniteleri 6 ana model ile 750 m /h'ten 4000m /h'e kadar çok geniş bir uygulama alanını kapsarlar.

IHRA-HP modeli ısı pompalı ısı geri kazanım üniteleri 6 ana model ile 750 m /h'ten 4000m /h'e kadar çok geniş bir uygulama alanını kapsarlar. IHRA-HP IHRA-HP modeli ısı pompalı ısı geri kazanım ünitelerindeki temel prensip, egzost edilen hava ile taze havanın ısıtılıp veya soğutularak ısı geri kazanım yapılmasının yanında, ısı pompası sayesinde

Detaylı

Havadan Suya Isı Pompası

Havadan Suya Isı Pompası Havadan Suya Isı sı * Kurulum Esnekliği * Ayrılabilir Boyler * Yüksek Enerji Tasarruflu İnverter Teknolojisi 1. Düşük İşletim Maliyeti 4. Farklılık 2. Düşük CO2 Emisyonu 5. Kolay Kurulum 3. Temiz ve Sessiz

Detaylı

Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi

Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi 1 Yakıt Tasarrufu. Minimum Emisyon. Kullanılabilirliğin Artırılması. Daha düşük yakıt tüketimi, daha az karmaşıklık, daha yüksek sürüş konforu, daha fazla

Detaylı

Otomobillerde Servis, Bakım ve Onarımın Enerji Verimliliğine Katkıları

Otomobillerde Servis, Bakım ve Onarımın Enerji Verimliliğine Katkıları Otomobillerde Servis, Bakım ve Onarımın Enerji Verimliliğine Katkıları İŞ DÜNYASI VE SÜRDÜREBİLİRLİK KALKINMA DERNEĞİ 07/05/2014 1 20 Novembre, 2010 Genel KONUŞMACI H.Kubilay Dinçer TOFAŞ TÜRK OTOMOBİL

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KOCAELİ BÖLGESİNDEKİ GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİNİN ELEKTRİKLİ HİBRİT ARABA AKÜSÜ ŞARJ EDİLMESİ İÇİN KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Zafer DÜLGER 1, Engin ÖZDEMİR 2, Levent İLTER 3 1 Kocaeli

Detaylı

HİDROLİK TAHRİKLİ KABLO KILAVUZU İTME-ÇEKME-SARMA MAKİNESİ

HİDROLİK TAHRİKLİ KABLO KILAVUZU İTME-ÇEKME-SARMA MAKİNESİ HİDROLİK TAHRİKLİ KABLO KILAVUZU İTME-ÇEKME-SARMA MAKİNESİ (Hidrolik Tahrikli Kablo Kılavuzu İtme -Çekme-Sarma Makinesi) 1 3 4 2 1)Kılavuz grubu 2)Hidrolik grubu 3)Palet Grubu 4)Hdp boru bağlantı grubu

Detaylı

MAK101 MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ. MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ 2010-2011 GÜZ DÖNEMĠ. Proje BaĢlığı

MAK101 MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ. MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ 2010-2011 GÜZ DÖNEMĠ. Proje BaĢlığı MAK101 MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ 2010-2011 GÜZ DÖNEMĠ Proje BaĢlığı Prof. Dr. Faruk Elaldı Öğr. Gör. Andaç T. ġamiloğlu Hazırlayanlar Ġsim SOYĠSĠM Ġsim

Detaylı

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar Deney-1 1/6 DENEY 1 TEK SĐLĐNDĐRLĐ DĐZEL MOTORUNUN PERFORMANS PARAMETRELERĐNĐN BELĐRLENMESĐ Amaç :Motor parçaları ve motor yapısının incelenmesi. Tek Silindirli bir dizel motorunun performans parametrelerinin

Detaylı

Esnek taşıma yardımcısı C

Esnek taşıma yardımcısı C CargoMaster C serisi Esnek taşıma yardımcısı AAT olarak taşıma problemlerinde size destek sunan ve yükünüzü hafifleten akıllı teknolojiler geliştiriyoruz. Uzun yıllara dayanan bilgi ve birikimimizle yenilikçi

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

5.34. VİDA YUVASI AÇMA OTOMASYONU

5.34. VİDA YUVASI AÇMA OTOMASYONU 5.34. VİDA YUVASI AÇMA OTOMASYONU Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr Giriş: Günümüzde birçok alanda özellikle üretimde otomasyon sistemleri kullanılmaktadır. Otomasyonun girdiği ortamlarda insan

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Fatih BODUR Elektrik Motorları : Dönme kuvveti üreten makineler Elektrik motorunun amacı: Motor şaftına Dönme Momenti (T) ve Devir (n) sağlaması,iş

Detaylı

600MG Model Mercedes-Benz OM 926 LA (FAZ III A) Tip 4 zamanlı, turbo şarjlı, direk enjeksiyonlu, intercooler su soğutmalı dizel motor Silindir sayısı 6 Sıra Piston Çapı ve Stroku 106 mm x 136 mm Motor

Detaylı

Gaz Türbinli Uçak Motorları

Gaz Türbinli Uçak Motorları UCK 421 - Tepki ile Tahrik 2. Hafta Gaz Türbinli Uçak Motorları İtki Denklemi Gaz Türbinli Motor Bileşenleri Alıklar Sesaltı Sesüstü Kompresörler Merkezcil Eksenel Yanma Odası Türbinler Impuls Reaksiyon

Detaylı

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION )

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) 11. DİĞER ELEKTRONİK SİSTEMLER 11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) Elektronik ateşlemenin diğerlerinden farkı, motorun her durumda ateşleme zamanlamasının hassas olarak hesaplanabilmesidir.

Detaylı

DETAYLAR TEKNİK BİLGİLER. Motor sistemi Motor Hacmi Şanzuman Yakıt Tankı Maksimum Güç Fren Sistemi Ağırlık

DETAYLAR TEKNİK BİLGİLER. Motor sistemi Motor Hacmi Şanzuman Yakıt Tankı Maksimum Güç Fren Sistemi Ağırlık 5 8 HP SU SOĞUTMALI MOTOR ÖN VE ARKA PAPATYA DİSK FREN DİJİTAL GÖSTERGE SAATİ AYARLANABİLİR AMORTİSÖR GÜÇLÜ ŞASE : Su soğutmalı, zamanlı, tek silindirli : 9 cc : 5 vites : 7 LT : 8 HP : Hidrolik tek papatya

Detaylı

Dual Fuel System Nedir?

Dual Fuel System Nedir? DUAL FUEL SYSTEM Dual Fuel System Nedir? DUAL FUEL SYSTEM, dizel motorlu KAMYON, TIR, OTOBÜS, TRAKTÖR, İŞ MAKİNESİ, JENERATÖR vb. araçlarda kullanılan motorinin bir kısmı yerine CNG veya LPG tüketilmesini

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

YARI OTOMATiK PELET KAZANI. Yeni Nesil Eco Mini Serisi

YARI OTOMATiK PELET KAZANI. Yeni Nesil Eco Mini Serisi YARI OTOMATiK PELET KAZANI Yeni Nesil Eco Mini Serisi Özellikler Geri Yanma Kontrolü: Gelişmiş Yanma Sistemi: Çok Yönlü Kontrol Sistemi: Dijital Kontrol Paneli: Kompakt Brülör Ünitesi: Manuel Türbülatör

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Ocak 2013 KAYSERİ HİDROLİK FREN

Detaylı

Renault Clio V Expression Quickshift

Renault Clio V Expression Quickshift İlan no: 333092 Renault Clio 1.2 16V Expression Quickshift Sahibinden 2007 MODEL CLIO 3 52000 KM 'DE TEMİZ YARI OTOMATİK 31.000 TL İlan tarihi: 15 Aralık 2016 İlan detayları İlan detayları İl İstanbul,

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİLİ CEP TELEFONU ŞARJ CİHAZI KULLANMA KILAVUZU

GÜNEŞ ENERJİLİ CEP TELEFONU ŞARJ CİHAZI KULLANMA KILAVUZU GÜNEŞ ENERJİLİ CEP TELEFONU ŞARJ CİHAZI KULLANMA KILAVUZU 1. GÜVENLİK TALİMATLARI Genel Olarak; Lütfen, ürünü kullanmadan önce, bu ürünle beraber verilen dökümanları okuyun böylece güvenlik talimatlarını

Detaylı