ELEKTRİKLİ TAŞIT TASARIMI. İsmet KARAKAŞ. Mustafa PEKCAN LİSANS TEZİ OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRİKLİ TAŞIT TASARIMI. İsmet KARAKAŞ. Mustafa PEKCAN LİSANS TEZİ OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ"

Transkript

1 ELEKTRİKLİ TAŞIT TASARIMI İsmet KARAKAŞ Mustafa PEKCAN LİSANS TEZİ OTOMOTİV MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ HAZİRAN 2014

2

3 ETİK BEYAN Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Tez Yazım Kurallarına uygun olarak hazırladığımız bu tez çalışmasında; Tez içinde sunduğumuz bilgi ve dokümanları akademik kurallar etik çerçevesinde elde ettiğimizi, Tüm bilgi, belge, değerlendirme ve sonuçları bilimsel etik ve ahlak kurallarına uygun olarak sunduğumuzu, Tez çalışmamızda özgün veriler dışında kalan ve tezde yararlanılan eserlerin tümüne uygun atıfta bulunarak kaynak gösterdiğimizi, Kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımızı, Bu tezde sunduğumuz çalışmanın özgün olduğunu ve başka bir yerde sunmadığımızı Beyan ederiz. İsmet KARAKAŞ Mustafa PEKCAN

4 iv ELEKTRİKLİ TAŞIT TASARIMI (LİSANS TEZİ) İsmet KARAKAŞ Mustafa PEKCAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Haziran 2014 ÖZET Günümüz doğa koşulları ve atmosfer dengesi git gide tehlike altına girmektedir. Petrol rezervlerinin 50 yıllık ömrü kaldığı söylendiği günümüzde araştırmacılara göre doğa petrol ve türevlerinin verdiği zararlara o kadar uzun süre dayanamayacağı görülmektedir. Bu duruma tepkisiz kalamayan otomotiv üreticileri emisyon değerlerini azaltmak için sürekli yeni teknolojiler geliştirmektedirler. Ne kadar azalsa da emisyon değeri sıfır olamayacaktır. Bu yüzden üreticiler alternatif enerji kaynakları ile çalışan araçlar üretmek için çalışmalara başladılar. En uygun motor seçeneği olan elektrik motoru ve elektrik enerjisi olduğu tespit edilmiştir. Üreticiler bir çok elektrikli araç tasarlamış üretmiş ve denemiştir. Avantaj ve dezavantajları gözlemlenmiş. Bu tez kapsamında elektrikli bir taşıt tasarımı yapılmıştır. Bilgisayar ortamında 3 boyutlu çizilen araç parçaları analiz programında dayanım analizleri yapılmıştır. Daha sonra en uygun ebat ve malzeme seçimi yapılarak imalat aşamasına geçilmiştir. Bölüm atölyelerinde gerekli ham maddeler takım

5 v tezgahlar kullanılarak tarafımızca imal edilmiş ve montaj edilmiştir. İmalat aşamasında tasarlanırken gözden kaçan eksikler düzeltilip tasarım revizyon edilmiştir. İmalatı biten aracın yol testi okulumuz taşıt test laboratuarındaki taşıt dinamometreleri kullanarak yapılmıştır. Test sonucunda aracın menzil ve harcadığı enerji hesap edilmiştir. Araç tam şarjlı batarya ile 65 km menzilde yol yapabilmektedir. Deneyde alınan veriler hesaplanarak aracın 100 kilometrede yaklaşık 0.7 litre benzin eş değerinde yakıt harcadığı hesaplanmıştır. sıradan bir sedana göre 10 kat daha tasarruflu bir araç olduğu görülmüştür. Ayrıca elektrikli araçların düzeltilmesi gereken eksik yanları tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler:elektrikli taşıt, Alternatif enerjili taşıtlar

6 vi ELECTRİC VEHICLE DESİGN (THESİS) İsmet KARAKAŞ Mustafa PEKCAN GAZI UNIVERSITY FACULTY OF TECHNOLOGY June 2014 Abstract Recently, natural conditions and atmosphere is under threat. stil oil reserves is going to continue 50 years but atmosphere cant stant any more. The automotive manufacturers see this problem and try to desing new technology. They want to make a car which have zero emissions engine. Although they try to make this car but it is impossible. So that manufacturers looks for alternative way for run the engine. Electrical power and electrician car is most clean for nature. We designed an electrician car in this treatise. the car analysised with computer program and we chose optimal size and metarials. After that we start to manufacture in our schools workshop. The car was tested and we calculated how many kilometers it can go. And we detected it spend as same as 0.7 liters oil for 100 km. Key Words: Electric vehicles, Alternative-energy vehicle

7 vii TEŞEKKÜR Çalışmalarımız boyunca değerli yardım ve katkılarıyla bizi yönlendiren saygıdeğer hocamız Prof. Dr. Atilla KOCA ya, Yrd. Doc. Dr. Fatih ŞANİN e, manevi destekleriyle bizi hiçbir zaman yalnız bırakmayan çok değerli hocalarımız Arş. Gör. Emre YILMAZ ve Arş. Gör. Hamit SOLMAZ a ve yine kıymetli tecrübelerinden faydalandığımız Otomotiv Mühendisliği Bölümü ndeki kıymetli tüm hocalarımıza ve varlığıyla her zaman maddi manevi desteklerini üzerimizden eksik etmeyen ailelerimize teşekkürü bir borç biliriz.

8 viii İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET...iv ABSTRACT...vi TEŞEKKÜR...vii İÇİNDEKİLER...viii ÇİZELGELERİN LİSTESİ...x ŞEKİLLERİN LİSTESİ...xii RESİMLERİN LİSTESİ...xiii SİMGELER VE KISALTMALAR...xv 1. GİRİŞ LİTERATÜR ELEKTRİKLİ TAŞITLAR Elektrikli Taşıtların Çeşitleri ve Yapıları Tümü Elektrikli Araçlar Hibrit Elektrikli Araçlar Yakıt Pilli Elektrikli Araçlar Elektrikli Taşıtlarda Kullanılan Motor Çeşitleri Doğru Akım Motorları Asenkron Motorlar Daimi Mıknatıslı Senkron Motorlar Anahtarlamalı Relüktans Motorları (ARM) Bataryalar Kurşun- Asit Bataryalar Nikel Bazlı Bataryalar...68

9 ix Sayfa Lityum Bataryalar BATARYA ÖMRÜ VE BATARYALARIN ŞARJ EDİLMESİ Batarya Ömrü Çevrim Ömrü Bataryanın Şarj Durumu Batarya Denetim Sistemi (BDS) Bataryaların Şarj Edilmesi Şarj Eşitlenmesi Elektrikli ve İçten Yanmalı Motorlu Araçların Karşılaştırılması Fiyat Kullanım Masrafları ve Bakım-Onarım Menzil Ve Tekrar Depolama Süresi Hava Kirliliği ve Karbon Emisyonu Hızlanma ve Aktarım Organı Enerji Verimliliği Güvenlik MATERYAL METOD Elektrikli Aracın Tasarımı Dayanım Analizleri İmalat Batarya Deşarj Testi Sonuç ve Öneriler KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ...132

10 x ÇİZELGELERİN LİSTESİ Çizelge Sayfa Çizelge 2.1. Simülasyon sunuçları..32 Çizelge 2.2. Kullanılan araç özellikleri...36 Çizelge 3.1. Elektrikli taşıt modellerinde kullanılan elektrik motoru çeşitleri..43 Çizelge 3.2. Elektrik Motorlarına Göre Hibrit Araçlar.48 Çizelge 3.3 Bataryadaki iki farklı pilin şarj durumları...87 Çizelge 3.4. Yakıt Verimliliği ve Masraf Kısaylaması.93 Çizelge 4.1. Deşarj Gerilim-Zaman Değerleri...119

11 xi ŞEKİLLERİN LİSTESİ Şekil Sayfa Şekil 1.1. Avrupa dizel motor PM ve NOx emisyon standartları..16 Şekil 1.2. Avrupa benzinli motor PM ve NOx emisyon standartları 17 Şekil 2.1. Güç talep geçiş olasılığı Şekil 2.2. En uygun SDP politikası..25 Şekil 2.3 Batarya enerji yoğunlukları 29 Şekil 2.4.Hibrit araç modeli Şekil 3.1. Akümülatör, Elektrik Motoru ve Diferansiyelden Oluşan Sistem 41 Şekil 3.2. Akümülatör ve İki Elektrik Motoru Olan Diferansiyelsiz Sistem...41 Şekil 3.3 Tekerlek İçi Motor 42 Şekil 3.4. Zincir Dişli Mekanizması..43 Şekil 3.5 Hibrit Aracın Elemanları 45 Şekil 3.6 Seri Hibrit Sistem 46 Şekil 3.7 Paralel Hibrit Araç...47 Şekil 3.8. Yakıt Pili...49 Şekil kw'lık yakıt pilinin metanol ve voltaj değişimi grafikleri.50 Şekil Elektrik motorları iç devresi...52 Şekil DC motor iç devre şeması..53 Şekil Doğru akım motoru çalışma prensibi şeması.54

12 xii ŞEKİLLERİN LİSTESİ Şekil Sayfa Şekil Elektrik motoru hız karakteristikleri...56 Şekil Fırçalı DC motorun Tork Hız grafiği..58 Şekil Kurşun asit bataryanın deşarjı boyunca oluşan reaksiyonlar...64 Şekil Kurşun asit bataryanın şarjı boyunca gerçekleşen reaksiyonlar..64 Şekil 3.17 Kurşun asit batarya tam dolu şarj halindeyken gerçekleşen gaz reaksiyonları...66 Şekil Grafik sızdırmaz bir kurşun asit bataryanın açık devre voltajının şarj durumuna göre değişimi...66 Şekil NiCd bataryanın deşarjı esnasında gerçekleşen reaksiyonlar 69 Şekil 3.20 Deşarj yoğunluğuna bağlı bataryanın çevrim sayısı...76 Şekil Ah lityum iyon pilin deşarj karakteristikleri 81 Şekil 3.22 HEA batarya çalışma aralığı...85 Şekil 3.23 Bir bataryadaki periyodik şarj eşitlenmesi 88 Şekil 3.24 Elektrik Enerjisi Üretim Dağılımı.97 Şekil 4.1. Batarya Zamana Bağlı Deşarj Grafiği...121

13 xiii RESİMLERİN LİSTESİ Resim Sayfa Resim 3.1. Asenkron motoru kesit resmi.60 Resim 3.2. Anahtarlamalı relüktans motorları...62 Resim 4.1 Bilgisayar Destekli Şasi Tasarımı 106 Resim 4.2 Bilgisayar Destekli Gövde Tasarımı 106 Resim 4.3.sat uzantılı dosya import..107 Resim 4.4 Dayanım Analizi 108 Resim 4.5 Sonlu Elemanlar Tipi 108 Resim 4.6 Dökme Demir Elastikiyet Modül..109 Resim 4.7 Mesh İşlemi.109 Resim 4.8 Mesh 110 Resim 4.9 Dayanma Yüzeyi 110 Resim 4.10 Kuvvetin Uygulama Yüzeyi 111 Resim 4.11 Yük Miktarı 111 Resim Çözüm İşlemi Resim Çözüm İşlemi Resim 4.14 Sonuç Gösterim Biçimi 113 Resim Parça Analiz Sonucu.114 Resim Parça Analiz Sonucu..115 Resim Parça Analiz Sonucu..116

14 xiv RESİMLERİN LİSTESİ Resim Sayfa Resim Araç blok diyagramı Resim Araç son hali Resim Araç testi..121 Resim Test ekranı..122

15 xv KISALTMALAR Kısaltmalar PM EA İYM HEA ÇKA FDAM DC EM AC ASM SM Açıklamalar Partikül moleküler Elektrikli araç İçten yamlalı motor Hibrit elektrikli araç Çevresel koruma ajansı Fırçasız doğru akım motoru Doğru akım Elektrik motoru Alternatif akım Asenkron motor Senkron makineler ARM Anahtarlamalı Relüktans motor BŞD BDS Batarya şarj durumu Batarya denetim sistemi

16 16 1. GİRİŞ Ulaşım yüzyıllardır insanlığın en önemli gereksinimlerinden biri olmuştur. Bunlardan en çok üzerinde durulan ise kara taşıtları olmuştur. Sürekli bir gelişim sağlayan araçlar teknolojinin de gelişimiyle tüketicilere yüksek performans ve konfor sağlayabilir hale gelmiştir. Sanayi devrimi sonrasında hızlı şekilde artan çevre kirliliği dünyayı ve canlıları olumsuz etkilemektedir. Bu yüzden bilim adamları bu kirliliğin azaltılması için neler yapılması gerektiğini araştırmaya başlamıştır. Özellikle 20. Yüzyılın son çeyreğinden sonra otomotiv sektöründe emisyon değerlerine kısıtlamalar getirilmeye başlanmıştır. Euro emisyon standartlarına uyulmayan araçların Avrupa birliği ülkelerinde satışı yasaklanmıştır. Aşağıda benzinli ve dizel motorlar için PM ve NOx emisyon standartları grafikleri verilmiştir. [1] Şekil 1.1: Avrupa dizel motor PM ve NOx emisyon standartları [1]

17 17 Şekil 1.2: Avrupa benzinli motor PM ve NOx emisyon standartları [1] Petrol kaynaklı motorların emisyon değerleri, teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin tamamen sıfır olmayacaktır. Ayrıca petrol rezervleri gün geçtikçe de azalmaktadır. Bu da otomotiv üreticilerini alternatif enerji kaynakları ile çalışan taşıtlara yöneltmiştir. Kolay ve çok çeşitli yollardan üretilebilen enerji olan elektrik enerjisi en popüleri olmuştur. İçten yanmalı motorlardan önce bulunan ve taşıtlarda kullanılan elektrik motoru 1930'larda menzil ve performans olarak içten yanmalı motorların çok gerisinde kaldığı için üretimleri durdurulmuştu. Tekrar kullanılmak istenilen bu teknoloji için üreticiler öncelikle eksik yanlarını tespit ettiler. İçten yanmalı bir motora göre en önemli eksik yanının düşük menzil ve uzun şarj süresi olduğunu tespit ettiler. Bulunan eksik yönler geliştirilmeye başlandı. Elektrikli taşıtlar üzerinde üniversite ve enstitülerde lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmaların başlıkları taşıt tasarımı, batarya ve enerji kontrol sistemleri, elektrikli motor, alternatif enerji elde etme yöntemleri vb. gibi konulardır. Yapılan çalışmalar neticesinde yeni sistem ve yöntemler geliştirilmiştir. Çalışmalar ve yeni geliştirilen sistemler otomotiv üreticileri tarafından yakından takip edilmektedir. Pazar payı olan çalışmalar seçilip satın alınarak hayata geçirilmektedir.

18 18 Bu tez kapsamında elektrikli taşıt tasarımı bilgisayar ortamında solidworks programı ile yapılacaktır. Tasarlanan aracın malzeme dayanım analizleri ansys ile yapılacaktır. Analizler sonucu karar verilen parçalar ile prototip araç üretilecektir. Yol testine tabi tutulacak olan bu prototip ile aracın maksimum hız, menzil ve batarya şarj deşarj değerleri ölçülecek ve içten yanmalı motorlarla kıyaslaması yapılacaktır.

19 19 2. LİTERATÜR 1800 yılında,italyan Alessandro Volta elektrik enerjisini kimyasal olarak depolanabildiğini göstermiştir. Volta kendinden önce çalışan İtalyan araştırmacı Luigi Galvani'nin yaptığı deneylerden esinlenmiştir.[2] 1821 de İngiliz Briton Michael Farraday deneylerinde Volta kimyasal pil uygulaması yapmış ve bu uygulamalar sonucunda elektrik motorunun ve jeneratörünün prensiplerini göstermiştir.[2] İlk EA modeli 1835 yılında Profesör Stratingh tarafından Hollanda da yapılmıştır yılları arasında Thomas Davenport tarafından ABD de elektrikli yol aracının geliştirildiği ve uygulamasının yapıldığı raporlanmıştır. Bu araç üç tekerlekli olmakla beraber şarj edilmeyen bataryalarla tahrik edilmiştir. 4 yıl sonra Robert Davidson şarj edilemeyen batarya ile tahrik edilen elektrikli lokomotifi geliştirmiştir yılından sonra kurşun asit bataryalar geliştirilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır.[2] Ticari olarak satılmaya başlanan ilk otomobilin ortaya çıkışından bu yana 125 yıl geçmiştir. Bu zamandan beri, ekonomik kısıtlar, teknolojik atılımlar, yeni enerji kaynakları, çevresel kaygılar ve yasal düzenlemeler otomobil evrimini şekillendiren kritik faktörler olarak görülmektedir. Aynı faktörler, gelecekte alternatif araçlara geçişte de belirleyici temel faktörler olacaktır. Bu sebeple elektrikli araçların tarihine göz atarken, yüzyıldan daha fazla bir süre önce karşılaşılan sorunların bugün de hala var olduğunu kaydetmek yerinde olacaktır [3]. Araçların elektrik enerjisi ile tahrikine olan ilgi son zamanlarda oldukça yükselmiştir. Ancak bu fikir aslında hiç de yeni değildir. Elektrikli araçlar 1830 larda, benzinli motorun bulunuşundan yıllar önce icat edilmiştir. İçten yanmalı motor (İYM) kullanan ilk araç 1807 de, François Isaac de Rivaz

20 20 hidrojen oksijen karışımı yakan bir motor geliştirdiği zaman ortaya çıkmıştır. 20 yıl sonra, 1828 yılında Macar Anyos Jedlik elektrikle çalışan model bir araç geliştirmiştir yılında İskoçya lı Robert Anderson elektrikli binek bir araç yapmıştır de ise Hollandalı Profesör Stratingh ve Amerikalı Thomas Davenport birer elektrikli araç geliştirmişlerdir.[2] Bu ilk elektrikli araçlarda enerji kaynağı olarak tekrar şarj edilemeyen bataryalar kullanılmış ve bu sebeple ticari olarak varlık gösterememişlerdir. Ancak 1859 yılında tekrar şarj edilebilir kurşun asit bataryaların geliştirilmesi, ticari olarak satışa sunulan elektrikli araçları ortaya çıkarmıştır.[2] 1881 de Mr. Trouve Plante kurşun batarya kullanarak üç tekerlekli ilk elektrikli aracı yapmış ve bu araç halka Fransa'da gösterilmiştir.[2] 1882 yılında İngiltere de Prof. William Ayrton ve John Perry, elektrik tahrikli 3 adet tekerlekli aracın uygulamasını yapmıştır. Bu araçların her birinde 10 tane kurşun asit batarya kullanılmıştır. Aracın menzili araziye bağlı olarak km arasında olup azami hızı ise 14 km/saattir. Bundan 3 yıl sonra Karl Benz, İYM ile 3 tekerlekli aracı geliştirmiştir.[2] 19. yüzyılın son dönemlerine doğru Amerika, İngiltere ve Fransa da birçok şirket elektrikli araç üretmeye başlamıştır. Bu üreticilerden en önemlisi Morris ve Salomon un sahibi olduğu Electric Carriage and Wagon Company adlı şirkettir. Morris ve Salomon 1895 yılında 2 oturma koltuğu olan Electrobats isimli elektrikli aracı geliştirmişlerdir [5]. İçten yanmalı motorlarda gelişmeler ilk yıllarda daha yavaş durumdadır de Karl Benz Almanya da Motor Wagen ı tanıtana dek benzinle çalışan satın alınabilir bir otomobil üretilememiştir. Bu buluştan sonra hem benzinli hem elektrikli araçlar yaygın olarak satılmaya başlanırken ikisi de farklı teknolojik kısıtlamalarla yüzleşmişlerdir [3].

21 21 İçten yanmalı motorlar aşırı gürültülü, kirli, kötü koku yayan ve mekanik problemlere eğilimli durumdaydı. Ayrıca daha büyük bir dezavantajları, çalışmaları için krank kolu ile başlatılmalarının gerekmesiydi. Bu işlem hem güç hem de hızlı refleksler gerektiriyordu ve motor çalışmaya başladığında krank kolunun çevirene vurması nedeniyle yaralanmalar oldukça sıradandı. Ayrıca içten yanmalı araç sürmenin vites değiştirmek gibi zor bir yanı da vardı [3]. İçten yanmalı motorlarla karşılaştırıldığında elektrikli araçların en büyük problemi menzillerinin kısa olmasıydı. Ayrıca bu araçlar bataryaların yüksek ağırlıkları nedeniyle çok ağır ve çok daha yavaştı. Bu dezavantajlara rağmen, 1900 lü yıllarda Amerika daki elektrikli araçların sayısı benzinle çalışan araçların sayısının neredeyse iki katıydı de satışlar maksimuma ulaştı ve elektrikli araçlar bugün olduğundan bile daha yaygın bir hale geldi yılında Amerika da 50,000 civarında elektrikli araç yollarda idi [3]. Ancak ilerleyen yıllarda işin rengi değişmeye başladı. Elektrikli araçların menzil problemleri 1920 lerde Amerika da şehirlerarasında yolların gelişmeye başlaması, tüketicilerde uzun menzil talebi oluşturdu. Bu soruna çözüm arayışlarından biri de elektrikli araçlarla içten yanmalı motorların iyi yönlerini bir araya getiren hibrit araçlardı. Benzin elektrik hibrit otomobil ilk olarak, Ferdinand Porsche tarafından Paris Fuarı nda sergilediğinde çok olumlu tepkiler aldı. Ancak kısa süre sonra, sistemlerinin karmaşık olmaları ve yüksek üretim maliyetleri yüzünden hibrit elektrikli araçlar tarihe karıştı [3]. Sonuç olarak, 1900 lü yılların başındaki teknolojik ve lojistik gelişmeler sayesinde içten yanmalı motora sahip araçlar, bataryalı ve hibrit araçları gölgede bırakmıştır. İlerleyen süreçte elektrikli araçların satışlarının sürekli

22 22 olarak azaldığı ve sonunda da piyasadan tamamen yok olduğu görülmektedir [3]. Elektrikli araçların erken yok olmaları, beygir güçlerinin düşük olması ve uzun menzil ihtiyaçlarına cevap verememelerine bağlanmaktadır. Ayrıca petrol fiyatlarındaki düşüş ve kolay erişilebilir petrol rezervlerinin bulunması da bunda etkin rol oynamıştır. Bunların yanı sıra teknolojik gelişmeler de içten yanmalı motorların lehine gerçekleşmiştir de susturucunun icadı motor gürültüsünün azalmasını, 1912 de marş motorunun icadı ise krank kolu gereksiniminin ortadan kalkmasını sağlamıştır. Elektrikli araçlarda da teknolojik ilerlemeler olmasına rağmen üç temel kısıt aşılamamıştır: Kısa menzil, düşük hız ve yüksek üretim maliyeti [6]. Henry Ford un başlattığı seri üretim, içten yanmalı motorlu araçların $ civarlarında satışına imkân verirken, gösterişsiz bir elektrikli aracın fiyatı 1000 $ ın oldukça üzerinde idi [6]. İçten yanmalı motorlu taşıtların tercih edilmesinin temel sebeplerinden biri petrolün özgül enerjisinin bataryaların özgül enerjisine kıyasla oldukça yüksek olmasıdır. İçten yanmalı motorlarda kullanılan yakıtın özgül enerjisi 9000 Wh/kg civarlarında iken, örneğin bir kurşun asit bataryanın özgül enerjisi 30 Wh/kg civarında bir değere sahiptir. İçten yanmalı motorun veriminin %20 civarında olduğu göz önüne alındığında içten yanmalı motor sistemine sahip bir taşıt yaklaşık 1800 Wh/kg lık bir özgül enerjiye sahip olmaktadır. Yaklaşık %90 verime sahip olan elektrik motorunun kullanılması ile girişindeki bataryaların özgül enerjisi göz önüne alındığında ancak 27 Wh/kg civarında kullanılabilir enerjiye sahip olunacaktır. Yani içten yanmalı motora sahip bir taşıtla aynı menzile sahip olabilmek için, içten yanmalı motorun yaklaşık 70 katı ağırlığa sahip bir batarya sistemi kullanılması gerekmektedir. Ayrıca bir batarya sistemini tamamen şarj edebilmek için saatler gerekirken, içten yanmalı motor için gereken yakıtın taşıta yüklenmesi birkaç dakika içerisinde gerçekleştirilebilmektedir [7].

23 yılında elektrikli araçlar tamamen ortadan kaybolmuş ve 25 yıl boyunca hiç konuşulmamıştır lı yıllarda özellikle Los Angeles gibi, coğrafyaların hava kirliliğinin dağılmasına izin vermediği şehirlerde, hava kirliliğinden kurtuluş çaresi olarak elektrikli araçlara tekrar ilgi duyulmaya başlanmıştır [6] lerde petrol fiyatının dört katına çıkması ve Arap petrol ambargosu, özellikle Amerika da alternatif yolların aranmasına neden olmuştur de Amerika Posta Servisi, American Motors Corporations dan 350 adet elektrikli dağıtım jipi almıştır. Bu araçlar 10 saatlik şarjla 80 km/h hıza ve 60 km menzile ulaşabiliyordu. Ancak düşük menzil ve bataryaların yüksek maliyeti, ticarileşme önünde en büyük engel olmayı sürdürmüştür [6]. Yine 1970 li yılların başında Amerika ve Avrupa da kirliliğin çevreye ve insan sağlığına etkileri hakkında yeni ve gittikçe artan bir ilgi oluşmuştur. Bu konuda yazılan yazılardan biri, Çevresel Koruma Ajansı (ÖKA) nın kurulmasına ve politikacıların olası bir çevresel felaketin önlenmesi için dünyanın 10 yılı kaldığı gibi meseleleri konuşmasına neden olmuştur. Emisyonların bir tehdit olarak algılanması şeklindeki fikir değişikliği, birçok ülkede petrol temelli yakıtlara alternatiflerin araştırılması ve geliştirilmesi için baskı oluşturmuştur [3] yılında Kaliforniya Hava Kaynakları Meclisi (CARB), Kaliforniya da 1998 yılında satılacak tüm araçların %2 sinin ve 2003 yılında satılacak tüm araçların %10 unun sıfır emisyonlu araçlar (Zero Emission Vehicle ZEV) olması yönünde bir karar almıştır. Kaliforniya nın yaptığı düzenleme, Amerikan hükümetini ve endüstrisini daha temiz araçlar ve alternatif yakıt kaynakları geliştirilmesi konusunda motive edici olmuştur [4]. Sonuç olarak, bazı hükümetler araçlara egzoz emisyonlarına göre vergilendirmeler yapmış ve petrol bazlı yakıtlardaki vergileri artırmış, bu da elektrikli araçlara olan ilginin hız kazanmasını sağlamıştır [3] yılında

24 24 General Motors (GM) ilk seri üretim elektrikli araç olan EV1 i Amerika da piyasaya sürmüştür. Diğer otomotiv üreticileri piyasaya sürdükleri elektrikli araçlarıyla bu trendi izlemişlerdir. Ford Ranger EV pikabı, Honda EV Plus ı ve Toyota RAV EV yi piyasaya sürmüştür [4]. Ancak sadece batarya ile tahrik edilen elektrikli araçların düşük menzil problemleri nedeniyle, 1990 larda büyük taşıt üreticileri, tümü elektrikli taşıtların gelişmesi için batarya teknolojisinin de gelişmesi gerektiğini savunmuş ve çalışmalarını hibrit teknolojisi üzerine yoğunlaştırmışlardır. Özellikle Japon firmalarının Toyota Prius, Honda Insight ve Nissan Tino modelleri günümüzdeki hibrit teknolojinin gelişmesinde öncü olmuştur [4]. Michigan üniversitesi öğrencileri Chan Chiao Lin, Huei Peng ve J.W. Grizzle 2003 yılında elektrikli otomobillerde güç yönetimi konusunda çalışmışlar. Çalışmalarında araçtaki alt sistemleri incelemiş ve maksimum enerji tasarrufu için güç kontrol sistemi yapmışlardır. Aracı değişik yol şartlarında deneyerek değişken yol karakteristikleri çıkarmışlar ve bunları markow zincir modelleme haline getirip bilgisayar programında yazmışlardır. Oluşan programa Stakastik Dinamik Programlama ( SDP ) adını koymuşlar. Bu çalışma sonucunda enerji tasarrufu sağladıklarını testleri sonucunda göstermişler.[5] Çalışmalarında oluşturdukları bazı tablolar ; 1- Güç talep geçiş olasılığı grafiği (39 (rad/s) )

25 25 Şekil 2.1. Güç talep geçiş olasılığı[5] 2- En uygun SDP politikası ( 44 (rad/s) ) Şekil 2.2. En uygun SDP politikası[5] İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü öğrencileri Murat Yılmaz, Nejat Tuncay ve Özgür Üstün 2006 yılında fırçasız

26 26 DA motorunun (FDAM) algılayıcısız kontrolünde dalgacık tekniğinin uygulanmasını yapmıştır. Bu çalışmada fırçasız doğru akım motorunun (FDAM) dalgacık teorisi yardımıyla algılayıcısız olarak kontrolü ve elektrikli otomobile uygulanması amaçlamıştır. Bu doğrultuda geliştirilen bir kalkış algoritması yöntemiyle, motorun, indüklenen gerilim bilgisinin algılanabileceği belirli bir hıza kadar açık çevrim olarak hızlanması sağlanıp, bu hızdan sonra geri besleme olarak elde edilen beslenmeyen faz indüklenen geriliminden ve faz akımlarından yararlanılarak kapalı çevrim olarak dalgacık dönüşümü yardımıyla fırçasız doğru akım motorunun algılayıcısız kontrolü gerçekleştirilmiştir. Komutasyon anlarının algılayıcısız olarak elde edilmesi sırasında, geliştirilen PID ve Bulanık kontrolör algoritmaları yardımıyla motor hız ve faz akımları gerçek zamanlı olarak denetlenmiştir [8]. Karl Georg Høyer 2007 de Oslo üniversitesi bünyesinde elektrikli araçların ve alternatif yakıtların tarihçesini araştırmıştır.kullanılan teknolojileri incelemiş olumlu ve olumsuz yönlerini tespit etmiştir. Araçların insanlardaki kullanım alışkanlığı ve çevreye verdiği etkileri incelenmiş ve tarihsel gelişimde yenilenen teknolojik gelişimler, düzeltilen eksik yönler ve yenilenebilir enerji kullanım düzeyi gözlemlenmiş ve raporlanmıştır. Sonuç olarak da çevrenin bu teknolojiye tepkisi ve nasıl davranılması gerektiği eklemiştir[2] yılında Y.Müh. Ali BOYALI tarafından yapılan doktora tezinde Ford Transit marka iki aracı hibrit bir araca dönüştürülmüştür. Dönüştürülen araç için optimizasyon hesaplamaları, kontrol yöntemlerinin geliştirilmesi ve ayrıntılı seyir dinamiği analizlerinin yapılabilmesi amacıyla basit ve göreceli olarak daha karmaşık modeller oluşturulmuştur. Hibrit elektrikli aracın kontrolü için bir çok ticari hibrit araçta kullanılan kural tabanlı kontrol yöntemi uygulanmıştır. Tez kapsamında ayrıca, arka akstan bir elektrikli motoru ve ön aksta, birbirleri ile uygun bir şekilde bağlanan bir elektrik motoru ve içten yanmalı motor ile tahrik edilen hibrit bir elektrikli araç için yakıt tüketimini minimize edecek en uygun bileşen boyutlarının da, eşdeğer yakıt tüketimi ve tasarım optimizasyonu yöntemleri yardımı ile hesaplanması gösterilmiştir [9].

27 yılında elektronik ve haberleşme mühendisi Ali Önder Biroğlu tarafından yapılan yüksek lisans tezinde hibrit bir aracın içten yanmalı bir araca göre olan yakıt tasarrufunu ve emisyonunu incelemiştir. Tamamlanan bu tez çalışmasında, otomotiv uygulamalarında standart olan CBD ve ECE çevrimleri için yakıt tüketim verileri karşılaştırılmıştır. Buna göre, tam yüklü araç için CBD çevriminde konvansiyonel araca göre %12,92 lik bir yakıt ekonomisi sağlandığı görülmektedir. Yine tam yüklü araç için ECE çevriminde bu değer %22,41 dir. Aracın yolcuları olmadan boş ağırlığı için aynı iterasyonlar tekrarlandığında, CBD çevriminde %24,03 ve ECE çevriminde %25,52 lik bir yakıt ekonomisi değerine ulaşılmıştır. Aynı çalışmanın araç emisyon haritaları uygulanarak tekrarı ile, araç emisyon değerlerindeki değişimlerde net bir şekilde görülebilir[10] yılında Volkan Erginer elektrikli hibrit araçlar ve sürme devreleri tasarımı konusunda yüksek lisans tezi yapmıştır. Bu çalışmada elektrikli araç türleri, farklı yapısal özelliklere sahip hibrit elektrikli araçların özellikleri ve elektrikli araçlarda kullanılan temel bileşenler ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Aracın önemli bileşenlerinden olan DC-DC dönüştürücüler farklı yapılarda ele alınarak etraflıca incelenmiş ve çift yönlü çalışabilen izolasyonlu bir dönüştürücünün en uygun çözüm olduğu sonucuna varılmıştır. Daha sonra elektrikli araçlarda kullanılan elektrik motorları ve bunların kontrol yöntemleri, özellikle sabit mıknatıslı motorlara ağırlık verilerek incelenmiştir. Motor sürme devresinin omurgasını oluşturan inverterler ve inverterlerin farklı çalışma durumları incelenmiş, araç uygulamaları için alan zayıflatma bölgesinde çalışmanın son derece önemli olmasından dolayı kare dalga çalışma ile uzay vektör modülasyonu detaylı şekilde ele alınmıştır. Son olarak da bir araçta kullanılmak üzere seçilmiş sabit mıknatıslı bir senkron motorun amper başına maksimum moment kontrol yöntemiyle simülasyonu gerçekleştirilmiştir. Simülasyon neticesinde aracın farklı yol durumlarında hız, moment, güç ve akım değerleri elde edilmiştir. Denenen farklı paralel bağlantı sistemleriyle maksimum performansı veren sistem araştırılmış[11].

28 28 Gallen Üniversitesi öğrencisi Theo Lieven, Silke Mühlmeier, Sven Henkel ve Johann F. Waller 2010 yılında elektrikli araçların pazar payını incelemiş ve 50 yıllık pazardaki öngörüyü ve firmaların çalışmalarını rapor etmiştir. Araç fiyatlarını, kullanım maliyetlerini ve tüketicilerin değerlendirme ve eleştirilerini değerlendirmişler[12]. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen öğrencisi Sinan Otlu 2010 yılında yüksek lisans tezinde içten yanmalı bir aracı hibrit araca dönüşümünü ve aracın modellenerek test edilmesini çalışmış. Bu model çalışmasında hibrit aracın avantajlarını büyük oranda sunabilen ve aynı zamanda sağladığı yakıt tasarrufu ile maliyetini karşılayabilecek bir çözüm aramış. Oluşturulan model AVL CRUISE programında simüle edilmiştir. Avrupa şehir içi yol şartları modellenerek hem hibrit araç hem de içten yanmalı araç denenmiş ve karşılaştırılmıştır. Hibrit modelin ayrıca rejeneratif frenli ve frensiz halleri diğer koşullar aynı tutularak ayrı ayrı denenmiştir. Sonuç olarak Li-İyon batarya ve rejeneratif fren sistemi en uygun seçim olduğunu tespit etmiştir[13] yılında Yunus DEMİRCİ hibrit araçlarda elektrik motor denetimini incelemiştir. Çalışmada ise model olarak içten yanmalı motor ve elektrik motorunun aynı şaftı paralel olarak sürdüğü bir sistem ele alınmıştır. Batarya olarak Li-ion batarya, elektrik motoru olarak da bir asenkron motor kullanılmıştır. Jeneratör olarak başka makine kullanılmamış, aynı asenkron motor jeneratör modunda çalıştırılarak normal bir araçta frenleme sırasında kaybolan enerjinin bir kısmı geri kazanılmıştır. Asenkron motor denetim yöntemi olarak, alan yönlendirmeli denetim kullanılmıştır. Araç üzerindeki sürtünme ve yol eğiminden gelen kuvvetlerin motora yansıması ve motor torkunun tekerlerde kuvvete dönüşme ilişkisi modellenmiştir. Ayrıca yakıt tasarrufunu ölçmek için batarya şarj durumundaki değişikliğin yakıt karşılığının hesaplanması ile, belli başlı yol ve hız değişimi şartlarında enerji geri kazanımının başarı ölçütleri hakkında bazı tespitlerde bulunulmuştur. Yalnız içten yanmalı motor kullanıldığı durumun simülasyonunda aracın daha

29 29 hafif olduğu unutulmamış, yakıt tüketimi karşılaştırmasının gerçekçi olmasına dikkat edilmiştir.çalışmalarda asenkron motor alan yönlendirmeli kontrol yöntemiyle sürülmüştür. Buna göre jeneratör modundaki geri kazanım oranı, mıknatıslanma akımı referans değeri seçiminden oldukça etkilenmektedir. Liion bataryanın da başarıyla kullanılabileceği model üzerinde gösterilmiştir. Sonuçta kalkış-duruş ve yokuş çıkış-iniş şartlarında cazip yakıt tasarruf oranları elde edilmiştir[14] yılında kimya mühendisi Burcu Aydın yakıt pilli elektrikli araçların tahriki için farklı bataryaları yüksek lisans tezinde incelemiş ve en uygun batarya tipini bulmaya çalışmıştır.yaptığı deneyler sonucunda aşağıdaki ki grafiği elde etmiştir. Şekil 2.3 Batarya enerji yoğunlukları[15] Elde edilen grafik sonucun da nikel metal hidrür, lityum iyon, sodyum nikel klorür gibi yeterli enerji yoğunluğuna sahip bataryalar orta mesafeli araçlarda kullanılabilir. Özellikle çok hızlı şarj olabilen nikel metal hidrür bataryalar uzun mesafe süreleri için dizayn edilmiş hibrit araçlar için ya da sık duraklar boyunca şarj edilebilen otobüsler için idealdir. Özellikle lityum iyon batarya olmak üzere bu batarya tiplerinin fiyatları oldukça yüksektir. Doğal olarak

Elektrikli Araçlar İçin Enerji Depolama Çözümleri

Elektrikli Araçlar İçin Enerji Depolama Çözümleri ENERJİ ENSTİTÜSÜ Batarya Teknolojileri Grubu Elektrikli Araçlar İçin Enerji Depolama Çözümleri III. ENERJİ VERİMLİLİĞİ KONGRESİ 1 Nisan 2011- GEBZE Sektörlere göre enerji kullanımı ve CO2 emisyonları Dünyadaki

Detaylı

Kaynak: İstanbul Enerji

Kaynak: İstanbul Enerji Elektrikli Araçlar (EA) & Akıllı Şebekeler (Smart-Grid) Yrd. Doç. Dr. Bülent VURAL ELEKTRIKLI ARAÇLAR NEDEN ŞIMDI? 2 Kaynak: İstanbul Enerji Elektrikli Araçlar (Geçmişten Günümüze EA) 1897- Morris ve Salomon'un

Detaylı

Şule KUŞDOĞAN KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ. Mühendislik Fakültesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Umuttepe Yerleşkesi

Şule KUŞDOĞAN KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ. Mühendislik Fakültesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Umuttepe Yerleşkesi Şule KUŞDOĞAN KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Umuttepe Yerleşkesi ALTERNATİF ENERJİLİ TAŞITLARDAKİ TEKNOLOJİK GELİŞMELER VE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Elektrikli taşıtların

Detaylı

Akıllı Ulaşım Sistemlerinin Sunduğu Enerji Verimliliği Avantajlarının Değerlendirilmesi

Akıllı Ulaşım Sistemlerinin Sunduğu Enerji Verimliliği Avantajlarının Değerlendirilmesi Akıllı Ulaşım Sistemlerinin Sunduğu Enerji Verimliliği Avantajlarının Değerlendirilmesi Ö. Ararat, M. A. Çimen, A. Ö. Biliroğlu, M. Demirci, O. Kütük, M. Güler, E. Elcik, Y. Solak, D. M. Bahar, M. Akbulut,

Detaylı

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrit Enerji istasyonu (MOHES) Sivil ve Askeri Endüstrinin bir çok alanında şebeke elektriğinden veya petrol kaynaklı diğer enerji kaynaklarından istifade

Detaylı

Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015

Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015 Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015 Prof. Dr. Engin ÖZDEMİR KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLĞİ BÖLÜMÜ E-mail: eozdemir@kocaeli.edu.tr İÇERİK: ENERJİ

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu www.torukcars.com İçerik Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 1 Ajanda Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 2 Petrol ve otomotivdeki

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ KOCAELİ BÖLGESİNDEKİ GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİNİN ELEKTRİKLİ HİBRİT ARABA AKÜSÜ ŞARJ EDİLMESİ İÇİN KULLANIMININ ARAŞTIRILMASI Zafer DÜLGER 1, Engin ÖZDEMİR 2, Levent İLTER 3 1 Kocaeli

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL Melisa KORKMAZ Küreselleşen dünyada insan kendi yaşamını kolaylaştırmak amacıyla, ihtiyaçlarını karşılayacak birçok ürün icat etmiştir. İcat ettiği

Detaylı

Enerji Sistemleri ve Çevre Araştırma Enstitüsü GEBZE - 2003

Enerji Sistemleri ve Çevre Araştırma Enstitüsü GEBZE - 2003 TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ ELEKTRİKLİ ARAÇLAR Destekleyen Kuruluş: Enerji Sistemleri ve Çevre Araştırma Enstitüsü GEBZE - 2003 Elektrikli Araçlar -i- ELEKTRİKLİ

Detaylı

1894 Bakım ve Onarım Atölyesi. 1958 KARAKURT Buharlı Lokomotifi İmalatı. 1961 Devrim Otomobili imalatı (İlk Türk Otomobili)

1894 Bakım ve Onarım Atölyesi. 1958 KARAKURT Buharlı Lokomotifi İmalatı. 1961 Devrim Otomobili imalatı (İlk Türk Otomobili) Ali Osman KOYUN TÜLOMSAŞ - 10.09.2015 KİLOMETRE TAŞLARI 1894 Bakım ve Onarım Atölyesi 1958 KARAKURT Buharlı Lokomotifi İmalatı. 1961 Devrim Otomobili imalatı (İlk Türk Otomobili) 1971 DE 24000 Tipi Lokomotif

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Fatih BODUR Elektrik Motorları : Dönme kuvveti üreten makineler Elektrik motorunun amacı: Motor şaftına Dönme Momenti (T) ve Devir (n) sağlaması,iş

Detaylı

Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi

Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi 1 Yakıt Tasarrufu. Minimum Emisyon. Kullanılabilirliğin Artırılması. Daha düşük yakıt tüketimi, daha az karmaşıklık, daha yüksek sürüş konforu, daha fazla

Detaylı

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği SAYI 49 EKİM 2013 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME A.Ş. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ VAKFI OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ

Detaylı

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir?

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir? Prof. Dr. İnci EROĞLU ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Savunma Sanayiinde Borun Kullanımı Çalıştayı (SSM) 14 Haziran 2011 1 İçerik Giriş Yakıt pili bileşenlerinin üretimi Yakıt pili

Detaylı

YAKIT PİLİ ve GÜÇ KOŞULLANDIRMA

YAKIT PİLİ ve GÜÇ KOŞULLANDIRMA TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ YAKIT PİLİ ve GÜÇ KOŞULLANDIRMA Betül ERDÖR Betul.Erdor@mam.gov.tr 20 Ocak 2007 ANKARA TÜBİTAK MAM ENERJİ ENSTİTÜSÜ SUNUM PLANI Giriş Yakıt pili nedir? Yakıt pili modülü

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ 1. Deneyin Amacı İçten yanmalı motorlarda moment, güç ve yakıt sarfiyatı karakteristiklerinin belirlenmesi deneyi,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon

Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon SAKARYA 2011 Avrupa ve Amerika da uygulanan emisyon standartlarının incelenmesi Türkiye de uygulanan egzoz gazı emisyon kontrol yönetmeliğinin incelenmesi Emisyon kontrolünde kullanılan sürüş çevrimlerinin

Detaylı

ELEKTRİKLİ TAŞITLAR, HİBRİD ELEKTRİKLİ TAŞITLAR VE YAKIT PİLLİ TAŞITLAR İÇİN TEKNOLOJİDEKİ GELİŞMELER

ELEKTRİKLİ TAŞITLAR, HİBRİD ELEKTRİKLİ TAŞITLAR VE YAKIT PİLLİ TAŞITLAR İÇİN TEKNOLOJİDEKİ GELİŞMELER ELEKTRİKLİ TAŞITLAR, HİBRİD ELEKTRİKLİ TAŞITLAR VE YAKIT PİLLİ TAŞITLAR İÇİN TEKNOLOJİDEKİ GELİŞMELER ÖZET: Günümüzde kullanılan içten yanmalı taşıtlar elektrikli otomobillere göre daha düşük yatırım fiyatı,

Detaylı

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Dönen Elektrik Makinaları nın önemli bir grubunu oluştururlar. (Üretilen en büyük güç ve gövde büyüklüğüne sahip dönen makinalardır) Generatör (Alternatör) olarak

Detaylı

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ İçindekiler 1. Dünya daki ve Türkiye deki CNG Otobüs Pazarı 2. Neden CNG Yakıt Tercih Edilmeli? 3. Doğalgaz (CNG) ile Dizel Yakıt Karşılaştırması 4. CNG Yakıtlı Otobüslerin SWOT

Detaylı

Çevreci motorlar için 10 adım

Çevreci motorlar için 10 adım Otomobilleri Yeşil Yapın kampanyasının amacı, araçların çevreye verdiği zararları azaltmak ve sürücülerin çevreye daha duyarlı bir biçimde araç kullanmalarını teşvik etmektir. Çevreci motorlar için 10

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10 www.biglift.gen.tr 1 RM-ECL1029 EKONOMİK TAM AKÜLÜ İSTİF MAKİNASI Kompak ve hafif tasarımı

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu bölümde Aktarma Organları Sistem Tanımı Mekanik Kavramalar Manuel Transmisyon ve Transaxle

Detaylı

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ Ersin ÖKTEM 1 Yrd.Doç.Dr. İzzettin TEMİZ 2 1 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı TPAO, eoktem@tpao.gov.tr 2 Gazi Üniversitesi

Detaylı

Havadan Suya Isı Pompası

Havadan Suya Isı Pompası Havadan Suya Isı sı * Kurulum Esnekliği * Ayrılabilir Boyler * Yüksek Enerji Tasarruflu İnverter Teknolojisi 1. Düşük İşletim Maliyeti 4. Farklılık 2. Düşük CO2 Emisyonu 5. Kolay Kurulum 3. Temiz ve Sessiz

Detaylı

Giriş DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU

Giriş DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU Proje Başlığı : DÜZCE ŞARTLARINDA BİR KONUTUN ENERJİ İHTİYACININ GÜNEŞ ENERJİSİ İLE KARŞILANMASI İÇİN EN UYGUN SİSTEMİN BELİRLENMESİ VE KURULUMU Proje No : 2013.06.03.173 Yürütücü Araştırmacı Araştırmacı

Detaylı

Her işte. ISB e. Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS

Her işte. ISB e. Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS Her işte. ISB e Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS ISB e Cummins ISB e, güvenilirlik konusundaki ününü artırmaya devam ediyor. Cummins ISB e, kamyon, otobüs ve özel iş aracı kullanıcılarına Cummins ten

Detaylı

Her Yükte. ISL e. Avrupa Otomotiv Motorları 280-400PS

Her Yükte. ISL e. Avrupa Otomotiv Motorları 280-400PS Her Yükte. ISL e Avrupa Otomotiv Motorları 280-400PS ISL e Cummins ISL e, hafif, küçük boyutlu ve yakıtı verimli kullanan 8,9 litrelik bir motor olup yüksek düzeyde esnek güç seçenekleri sunmaktadır. Rakiplerine

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi (Conversion of Internal Combustion Engines to Usage of Natural Gas and Performance

Detaylı

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Mekatronik Sistemler Mekatronik; işlem ve ürünlerin tasarımında makine mühendisliği, elektronik kontrol ve yazılım

Detaylı

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye 1 2015 FİLO BAROMETRE Türkiye Araştırmanın sınırları Avrupa & BRT 1 1 Brezilya, Rusya, Türkiye 2002: Fransa da oluşturuldu 2005: İtalya, Portekiz, İsviçre 2006: Polonya 2007: Belçika, Çek Cumhuriyeti 2008:

Detaylı

YENİ C3 1.4 HDi 70HP COLLECTION EURO 5

YENİ C3 1.4 HDi 70HP COLLECTION EURO 5 YENİ C3 1.4 HDi 70HP COLLECTION EURO 5 TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1398 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak) 70 / 4000 Maksimum tork (Nm/dev.dak) 160 / 2000 Uzunluk - Genişlik (mm) 3941-1728 Yükseklik

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 5 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 8 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 9 1.5 TAŞIT

Detaylı

FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI

FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI Ümran ATAY 1, Yusuf IŞIKER 2 ve Bülent YEŞİLATA 2 1GAP Toprak Su Kaynakları ve Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Şanlıurfa

Detaylı

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi MİLLİ TREN ve TÜBİTAK Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi İçerik Günümüzde Kullanılan Modern Trenler. Milli Tren için Milli ArGe. YHT alt bileşenleri ve maliyet yüzdeleri. TÜBİTAK Enstitüleri

Detaylı

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI Not: Ders konuları seçilirken aşağıda belirtilen formun doldurulup bölüm sekreterliğine verilmesi gerekmektedir. Prof. Dr. Erdem KOÇ Konu Rüzgar Türbinlerinde Kanat

Detaylı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı 1 Pistonlu pompa ve motorlarla sağlanacak hidrostatik tahrik aracın sürüşünde birçok avantaj getirmektedir. İyi bir sürüş konforu ve yüksek çalışma hızı yönündeki talepler hidrostatik tahrikle çalışan

Detaylı

Elektrikli Araç ve Şarj İstasyonlarının Türkiye'deki Güncel Durumu

Elektrikli Araç ve Şarj İstasyonlarının Türkiye'deki Güncel Durumu Elektrikli Araç ve Şarj İstasyonlarının Türkiye'deki Güncel Durumu İstanbul Teknik Üniversitesi Önder POLAT, Mustafa Selim SEZGİN, Ömer GÜL AF Consult Turkey Kahraman YUMAK, Gülsüm YUMURTACI Elektrikli

Detaylı

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik Emisyon Envanteri ve Modelleme İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik İçerik Emisyon Envanteri Emisyon Kaynaklarına Göre Bilgiler Emisyon Faktörleri ve Hesaplamalar Modelleme Emisyon Envanteri

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans Hidrolik pompa motoru Düşük hıza ayarlanabilen Motorlu hidrolik pompa çıkış gücü, yüksek performans ve uzun kullanım ömrü sağlar. Forkliftin operatör tarafından değiştirilebilen

Detaylı

Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma. Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor

Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma. Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor Geliştirilmiş Inverter Teknolojisi ile Hızlı Isıtma ve Soğutma Arçelik VRS4 Klima Sistemleri Enerji Verimliliği İle Fark Yaratıyor Enerji Tasarrufu Ve Çevre VRS4 (4. Nesil) V-Scroll Inverter Kompresör

Detaylı

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem.

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem. Motorların Sınıflandırılması A. Kullandıkları Yakıta Göre; a. Benzinli b. Dizel (Mazotlu) c. Elektrikli (Akülü) B. Çalışma Prensibine Göre; a. İki Zamanlı b. Dört Zamanlı C. Soğutma Sistemine Göre; a.

Detaylı

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler Çevre dostu teknolojiler Kuruluş yılımız olan 2007 senesi, alarm veren iklim değişimi raporunun Birleşmiş Milletler tarafından açıklanmasının da tarihidir. Aynı zamanda fosil enerji kaynakları miktarının

Detaylı

AKILLI ŞEBEKELER Smart Grids. Mehmet TÜMAY Taner TOPAL

AKILLI ŞEBEKELER Smart Grids. Mehmet TÜMAY Taner TOPAL AKILLI ŞEBEKELER Smart Grids Mehmet TÜMAY Taner TOPAL Özet Günümüzde elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım teknolojilerinde bilişim teknolojilerinin kullanımı yaygınlaşmaktadır. Akıllı şebekeler

Detaylı

TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş

TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş KESİNTİSİZ GÜÇ,GÜVENLİ ENERJİ TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş KESİNTİSİZ GÜÇ,GÜVENLİ ENERJİ Sunum İçeriği A) Şirkete Genel Bakış B) Hybrid UPS C) Solar Sulama Sistemi Şirkete Genel

Detaylı

Yeni Nesil Asansörler: GeN2. Ergün n Alkan Buga Otis Asansör r San. ve Tic. A.Ş. 09 Eylül l 2011, Ankara

Yeni Nesil Asansörler: GeN2. Ergün n Alkan Buga Otis Asansör r San. ve Tic. A.Ş. 09 Eylül l 2011, Ankara Yeni Nesil Asansörler: GeN2 Asansör r Meslek Alanı Çalıştayı Ergün n Alkan Buga Otis Asansör r San. ve Tic. A.Ş. 09 Eylül l 2011, Ankara GeN2 TM DEVRİMCİ BİR ASANSÖR SİSTEMİ Seyir Konforu, Verim & Çevre

Detaylı

ELEKTRİKLİ HİDROLİK SİSTEM

ELEKTRİKLİ HİDROLİK SİSTEM ELEKTRİKLİ HİDROLİK SİSTEM Daha Sessiz Daha Temiz Bir Çevre İçin Elektrikli Hidrolik Sistem Nedir? Elektrikli Hidrolik Sistem Üst yapılı araçlarda PTO aracılığı ile motordan alınan güce alternatif olarak

Detaylı

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ

YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ YENİLENEBİLİR ENERJİ LABORATUVARINA ALINACAK DENEY SETLERİ ŞARTNAMELERİ YAKIT PİLİ DENEY SETİ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. Genel Açıklamalar Deney setindeki tüm parçaların; en az 2(iki) yıl garantisi ve en az

Detaylı

FOTOVOLTAİK BATARYA ŞARJ SİSTEMİ İLE HİBRİT ELEKTRİKLİ ARAÇLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

FOTOVOLTAİK BATARYA ŞARJ SİSTEMİ İLE HİBRİT ELEKTRİKLİ ARAÇLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ FOOVOLAİK BAARYA ŞARJ SİSEMİ İLE HİBRİ ELEKRİKLİ ARAÇLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Zafer Dülger 1, Engin Özdemir 2, 1 Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü, 41380, Umuttepe,

Detaylı

TÜBİTAK 2209-A ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ YURT İÇİ ARAŞTIRMA PROJELERİ DESTEK PROGRAMI TAŞINABİLİR PEDALLI ELEKTRİK ÜRETME ÜNİTESİ PROJESİ

TÜBİTAK 2209-A ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ YURT İÇİ ARAŞTIRMA PROJELERİ DESTEK PROGRAMI TAŞINABİLİR PEDALLI ELEKTRİK ÜRETME ÜNİTESİ PROJESİ TÜBİTAK 2209-A ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ YURT İÇİ ARAŞTIRMA PROJELERİ DESTEK PROGRAMI TAŞINABİLİR PEDALLI ELEKTRİK ÜRETME ÜNİTESİ PROJESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MEKATRONİK VE ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Projenin

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T

YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1199 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak) 72/5500 Maksimum tork (Nm/dev.dak) 110/3000 Uzunluk - Genişlik (mm) 4427-1748 Yükseklik

Detaylı

Otomotiv Dalı. E-mail : otomotiv@yildiz.edu.tr Web:http://otomotiv.mkm.yildiz.edu.tr/

Otomotiv Dalı. E-mail : otomotiv@yildiz.edu.tr Web:http://otomotiv.mkm.yildiz.edu.tr/ Otomotiv Dalı E-mail : otomotiv@yildiz.edu.tr Web:http://otomotiv.mkm.yildiz.edu.tr/ Öğretim elemanlarımız Prof. Ġrfan YAVAŞLIOL (Anabilim Dalı Başkanı) Prof. Dr. Hakan KALELĠ Doç. Dr. Muammer ÖZKAN Yrd.

Detaylı

YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T

YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1199 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak) 72/5500 Maksimum tork (Nm/dev.dak) 110/3000 Uzunluk - Genişlik (mm) 4427-1748 Yükseklik

Detaylı

MALATYA TRAMBÜS HATTI

MALATYA TRAMBÜS HATTI TROLEYBÜS Troleybüs dünyada 310 farklı şehirde, 56 ülke tarafından kullanılan ve insanlar tarafından kabul görmüş toplu taşıma sistemidir. Dünyada şuanda 40 binden fazla troleybüs hizmet vermektedir. Günümüzde

Detaylı

Orijinal OSSBERGER Türbin

Orijinal OSSBERGER Türbin Orijinal OSSBERGER Türbin Kendinizi boşa akan giden sudan elektrik üretmeye mi adadınız? Çevre dostu, yenilenebilir, doğal bir kaynaktan enerji elde ederek kullanmak mı istiyorsunuz? Bizim işimiz yüzyıldır

Detaylı

Otomatik moment değiştiriciler

Otomatik moment değiştiriciler Otomatik moment değiştiriciler ANA FONKSİYON GRUPLARI 1. Hidrodinamik moment değiştirici (Trilok moment değiştirici), 2. Gereken sayıda kademeleri olan dişli grubu (genel olarak lamelli kavramalarla ve

Detaylı

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız?

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Lisansüstü Eğitiminizi Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, 1990 yılında kurulmuş ve ilk mezunlarını 1994

Detaylı

Asenkron Motor Analizi

Asenkron Motor Analizi Temsili Resim Giriş Asenkron motorlar, neredeyse 100 yılı aşkın bir süredir endüstride geniş bir yelpazede kulla- Alperen ÜŞÜDÜM nılmaktadır. Elektrik Müh. Son yıllarda, FİGES A.Ş. kontrol teknolojilerinin

Detaylı

BİNEK ARAÇLARINDA SÜRÜŞ KOŞULLARININ KİRLETİCİ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ

BİNEK ARAÇLARINDA SÜRÜŞ KOŞULLARININ KİRLETİCİ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ BİNEK ARAÇLARINDA SÜRÜŞ KOŞULLARININ KİRLETİCİ EGZOZ EMİSYONLARINA ETKİSİ Cem SORUŞBAY (*), Metin ERGENEMAN, H.A. Taha ÖZTÜRK ve Ender SEL İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Otomotiv Laboratuvarı,

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

1511 ÖNCELİKLİ ALANLAR ARAŞTIRMA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI OTOMOTİV-GÖMÜLÜ SİSTEMLER ÇAĞRI DUYURUSU

1511 ÖNCELİKLİ ALANLAR ARAŞTIRMA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI OTOMOTİV-GÖMÜLÜ SİSTEMLER ÇAĞRI DUYURUSU 1511 ÖNCELİKLİ ALANLAR ARAŞTIRMA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YENİLİK PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI OTOMOTİV-GÖMÜLÜ SİSTEMLER ÇAĞRI DUYURUSU 1. Çağrı Kodu 1511-OTO-GOMS-2015-2 2. Çağrı Başlığı Elektronik Kontrol

Detaylı

RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI

RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI RÜZGAR TÜRBİNİ KANAT BAĞLANTI NOKTALARINDA ŞEKİL HAFIZALI ALAŞIMLARIN KULLANILMASI Doç Dr. Numan Sabit ÇETİN Yrd. Doç. Dr. Cem EMEKSİZ Yrd. Doç. Dr. Zafer DOĞAN Rüzgar enerjisi eski çağlardan günümüze

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

DS3 1.6 e-hdi 92 HP DStyle M/T STT

DS3 1.6 e-hdi 92 HP DStyle M/T STT S3 1.6 e-hi 92 HP Style M/T STT TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1560 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak.) 92 / 4000 Maksimum tork (Nm/dev.dak.) 230 / 1750 Uzunluk - Genişlik (mm) 3948-1715 Yükseklik -

Detaylı

HRV-DX Plus. DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı

HRV-DX Plus. DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı HRV-DX Plus DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı HRV-DX Plus DX Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı IGK cihazları kapalı mekanlardaki egzoz ve taze hava ihtiyacını karşılamak amacı ile tasarlanmış alüminyum

Detaylı

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU %RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU Çoğu sürücü için yakıt tasarrufu en önemli konudur Daha düşük yakıt tüketimi, depo başına daha çok kilometre ve daha düşük CO2 emisyonları anlamına gelir.

Detaylı

ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI

ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI 1 ISI GERİ KAZANIM CİHAZLARI Tavan tipi ısı geri kazanım cihazları, enerji tasarrufu sağlamanın yanında, yüksek iç hava kalitesi elde etmek için tasarlanmıştır. Isı geri kazanımlı

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

CITROËN C5 1.6 THP 156 HP CONFORT BVA

CITROËN C5 1.6 THP 156 HP CONFORT BVA CITROËN C5 1.6 THP 156 HP CONFORT BVA TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1.598 Maksimum güç (Hp.din/dev. dak.) 156 / 6.000 Maksimum tork (Nm/dev. dak.) 240 / 1.400-4.000 Uzunluk - genişlik (mm) 4.779-1.860

Detaylı

BASIN BÜLTENİ FORD UN YENİ ECONETIC TEKNOLOJİSİ YAKIT TÜKETİMİ VE CO2 EMİSYON DEĞERLERİNDE İYİLEŞMELER SAĞLIYOR

BASIN BÜLTENİ FORD UN YENİ ECONETIC TEKNOLOJİSİ YAKIT TÜKETİMİ VE CO2 EMİSYON DEĞERLERİNDE İYİLEŞMELER SAĞLIYOR BASIN BÜLTENİ FORD UN YENİ ECONETIC TEKNOLOJİSİ YAKIT TÜKETİMİ VE CO2 EMİSYON DEĞERLERİNDE İYİLEŞMELER SAĞLIYOR Yeni Ford Mondeo ECOnetic modelinin CO 2 emisyonu 115 g/km Ford Ka araçlarda Ford Otomatik

Detaylı

Doğru. Ona. sonucu alın! bırakın.

Doğru. Ona. sonucu alın! bırakın. Ona bırakın. Doğru sonucu alın! YENİ! Bosch PowerControl özelliğine sahip Bosch akülü delme/ vidalama makinesi PSR 14,4 LI-2 ve PSR 18 LI-2. Delme ve vidalama daha önce hiç olmadığı kadar rahat ve kolay.

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada sıralı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

FORD UN ELEKTRİKLİ ARAÇ PLANI İLERLİYOR: YENİ C-MAX İN HİBRİD MODELİNDE BÜYÜK BEĞENİ TOPLAYAN POWERSPLIT SİSTEMİ KULLANILACAK

FORD UN ELEKTRİKLİ ARAÇ PLANI İLERLİYOR: YENİ C-MAX İN HİBRİD MODELİNDE BÜYÜK BEĞENİ TOPLAYAN POWERSPLIT SİSTEMİ KULLANILACAK BASIN BÜLTENİ FORD UN ELEKTRİKLİ ARAÇ PLANI İLERLİYOR: YENİ C-MAX İN HİBRİD MODELİNDE BÜYÜK BEĞENİ TOPLAYAN POWERSPLIT SİSTEMİ KULLANILACAK Ford un 2012 yılında Kuzey Amerika pazarına, 2013 yılında da

Detaylı

Enerji Teknolojilerini Bizimle Takip Edin e-mobility Nanogen Teknoloji & UTES Endüstriyel ve RWE İşbirliği ile Türkiyede

Enerji Teknolojilerini Bizimle Takip Edin e-mobility Nanogen Teknoloji & UTES Endüstriyel ve RWE İşbirliği ile Türkiyede Elektrikli Araba Şarj İstasyonları Enerji Teknolojilerini Bizimle Takip Edin e-mobility Nanogen Teknoloji & UTES Endüstriyel ve RWE İşbirliği ile Türkiyede Elektrikli araba şarj istasyonları Günümüz küresel

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

Opel Omega CD 15.250 TL. İlan detayları SAHİBİNDEN SATILIK ÇOK TEMİZ OMEGA!! Sahibinden. İlan tarihi: 7 Ağustos 2015.

Opel Omega CD 15.250 TL. İlan detayları SAHİBİNDEN SATILIK ÇOK TEMİZ OMEGA!! Sahibinden. İlan tarihi: 7 Ağustos 2015. Opel Omega CD Sahibinden SAHİBİNDEN SATILIK ÇOK TEMİZ OMEGA!! İlan no: 242657 15.250 TL İlan tarihi: 7 Ağustos 2015 İlan detayları İlan detayları İl İzmir Model yılı Ocak 1995 Km 213.000 km Kasa tipi Sedan

Detaylı

Elektrikli Araçlar Haydar YENİGÜN

Elektrikli Araçlar Haydar YENİGÜN Elektrikli Araçlar Haydar YENİGÜN Mart 2015 ŞİRKET PROFİLİ Ana Göstergeler, 2014 Satış Gelirleri 5.5 milyar $ İhracat Gelirleri 3.5 milyar $ FAVÖK 387 milyon $ Vergi Öncesi Kâr 179 milyon $ Net Kâr* 272

Detaylı

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI Ahşap malzeme, sahip olduğu özellikler nedeni ile yapı malzemesi olarak önemli bir yere sahiptir. Günümüz teknolojik olanakları çerçevesinde yapay ahşap

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme.

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme. IDC Savunma Sanayii Biyolojik Tabanlı Tanımlama Sistemleri Antikor tabanlı tanımlama sistemleri, biyolojik madde ve mikroorganizmaların tespitinde sayısal ve ayırt edici sonuçlar ile ortamda bulunan biyolojik

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

DETAYLAR TEKNİK BİLGİLER. Motor sistemi Motor Hacmi Şanzuman Yakıt Tankı Maksimum Güç Fren Sistemi Ağırlık

DETAYLAR TEKNİK BİLGİLER. Motor sistemi Motor Hacmi Şanzuman Yakıt Tankı Maksimum Güç Fren Sistemi Ağırlık 5 8 HP SU SOĞUTMALI MOTOR ÖN VE ARKA PAPATYA DİSK FREN DİJİTAL GÖSTERGE SAATİ AYARLANABİLİR AMORTİSÖR GÜÇLÜ ŞASE : Su soğutmalı, zamanlı, tek silindirli : 9 cc : 5 vites : 7 LT : 8 HP : Hidrolik tek papatya

Detaylı

SIFIR SALINIMLI OTOMOBİLLERİN TÜRKİYE DE ÜRETİLMESİ

SIFIR SALINIMLI OTOMOBİLLERİN TÜRKİYE DE ÜRETİLMESİ SIFIR SALINIMLI OTOMOBİLLERİN TÜRKİYE DE ÜRETİLMESİ Dünyada Elektrikli Otomobil Projeleri Marka Pazara çıkış tarihi 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Cadillac Converj 2012 Chevrolet Volt Kas.10 Chrysler

Detaylı

Ön ve Arka Şasi Tasarımı Proje Süreçleri ve İş Planı. Internet: www.novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 1

Ön ve Arka Şasi Tasarımı Proje Süreçleri ve İş Planı. Internet: www.novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 1 Ön ve Arka Şasi Tasarımı Proje Süreçleri ve İş Planı Internet: www.novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 1 Tasarım ve Geliştirme Süreci Teknik problemlerin çözümü Üretim araçlarının kalite

Detaylı

Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması

Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması 1 Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması Arş. Gör. Murat Günaydın 1 Doç. Dr. Süleyman Adanur 2 Doç. Dr. Ahmet Can Altunışık 2 Doç. Dr. Mehmet Akköse 2 1-Gümüşhane

Detaylı

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi 1 GÜÇ ÇEVRİMLERİNİN ÇÖZÜMLEMESİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR Güç üreten makinelerin büyük çoğunluğu bir termodinamik çevrime göre çalışır. Ideal Çevrim: Gerçek

Detaylı

BAJAJ AUTO (GÜNLÜK) ULAŞIMIN DÜNYA LİDERİ

BAJAJ AUTO (GÜNLÜK) ULAŞIMIN DÜNYA LİDERİ COVER PAGE PAGE No. 1 PAGE No. 2 BAJAJ AUTO (GÜNLÜK) ULAŞIMIN DÜNYA LİDERİ Bajaj, dünyada en çok güvenilen 3 tekerli taşıt markasıdır. Bajaj RE dünyada günde 58 milyondan fazla yolcu taşımaktadır. 25 ten

Detaylı

CITROËN C5 1.6 THP 156 HP EXECUTIVE BVA

CITROËN C5 1.6 THP 156 HP EXECUTIVE BVA CITROËN C5 1.6 THP 156 HP EXECUTIVE BVA TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1.598 Maksimum güç (Hp.din/dev. dak.) 156 / 6.000 Maksimum tork (Nm/dev. dak.) 240 / 1.400-4.000 Uzunluk - genişlik (mm) 4.779-1.860

Detaylı