FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Fotosentez

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Fotosentez"

Transkript

1 FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ Fotosentez Anoksijenik (Oksijen üretilmez) Oksijenik (Oksijen üretilir) Mor bakteriler Yeşil kükürt bakterileri Yeşil kükürt olmayan bakteriler Heliobakteriler Siyonobakteriler 7 grup alg Tüm karasal bitkiler 1

2 Bitkilerde Fotosentez Fotosentez Işığa bağımlı reaksiyonlar Fotosentezin aşamaları: 1.Güneş ışığından enerjinin alınması, 2.Enerjiyi kullanarak ATP yapımı ve elektron taşıyıcısı olan NADP + nin NADPH a indirgenmesi, Karbon fiksasyon reaksiyonları (hem karanlıkta hem de aydınlıktan yapıldığından ışığa bağımlı olmayan reaksiyonlar) 3.ATP ve NADPH kullanılarak CO 2 den organik maddelerin sentezi. 2

3 Fotosenteze genel bakış Fotosentez 6 CO H IŞIK C 6 H 12 O 6 + 6H 2 O + 6 O 2 H 2 O NUN OKSİTLENMESİ İLE ELDE EDİLEN ELEKTRONLAR KULLANILARAK, CO 2 GLİKOZA REDÜKLENİR. SOLUNUMDA İSE O 2 ELEKTRON AKSEPTÖRÜ OLARAK KULLANILARAK, GLİKOZ CO 2 E OKSİTLENİR. 3

4 Kloroplastın içsel membranı olan tilakoid membran birbiri üzerine yığılmış granalar ile birlikte devamlı bir fosfolipit ikili tabaka oluşturur. Tilakoid membran ışık enerjisini yakalayan klorofil ve diğer pigmentleri içermektedir. Tilakoid membranda bulunan fotosentetik pigmentler fotosistemleri oluşturmaktadır. Fotosistemdeki her bir pigment molekülü enerji paketleri olan fotonları yakalama yeteneğindedir. Uygun dalgaboyundaki ışık fotosistemde bulunan pigment molekülüne geldiğinde ortaya çıkan ekstitasyon bir molekülünden diğerine geçmektedir. Tilakoid sistemini yarı sıvı yapıdaki stroma çevrelemektedir. Stroma NADPH in indirgenmesi ile birlikte ATP enerjisini kullanarak, CO 2 den organik moleküllerin oluşumuiçingerekliolan enzimleri içermektedir. Eksite olmuş elektron,fiziksel olarak aktarılmamakta daha çok enerji bir molekülden diğer moleküle geçer. Bu geçiş bir dizi sıralanmış domino taşı boyunca aktarılan kinetik enerji aktarımına benzer olarak gerçekleşmektedir. Sonunda, enerji elektronu kabul edebilen membrana bağlı bir protein ile temas halinde olan anahtar klorofil molekülüne ulaşır. ATP ve NADPH yapımı için harcanacak enerjinin diğer membran proteinlerine geçmesini sağlayan bu proteine enerji, eksite edilmiş elektron şeklinde aktarılır. Bu bileşenler daha sonra organik moleküllerin yapımında kullanılmaktadır. Böylelikle fotosistem geniş bir anten gibi görev yaparak ışık enerjisininin çok sayıda pigment molekülü tarafından kullanılmasını sağlar. 4

5 Fotosentezin Keşfi 300 yılöncesine dayanmaktadır. Bitkilerin nasıl büyüdüğünü anlamaya yönelik duyulan merak ile başlamıştır. Yunanlıların zamanından beri bitkilerin topraktan besinlerini kökleri ile çekerek aldıkları düşünülüyordu. Bu fikrin test edilmesi için Belçikalı doktor Jan Baptista van Helmont ( ) basit bir yol buldu. Van Helmont un Deneyi Küçük bir söğüt ağacını ve toprağı tarttıktan sonra ağacı bir saksıya dikmiştir. Bitki saksıda bir kaç yıl büyürken Van Helmont bitkiyi sadece sulamıştır. 5 yılın sonunda ağaç büyümüş ve ağırlığı 74.6 kg arttmıştı. Bununla birlikte, saksıdaki toprak 5 yıl öncesine göre sadece 57 gr azalmıştı. Bu deney ile van Helmont bitkide bulunan maddelerin sadece topraktan üretilmediğini göstermiş oldu. Ancak, bitkinin kütlesinde ki artışı eklediğisuyabağlayarak hata yapmıştı. 5

6 Priestly nin Deneyi Hikaye tamamen aydınlanana kadar 100 yıl geçmesi gerekti ve anahtar ipucu İngiliz biliminsanı Joseph Priestly ( ) den geldi. 17 Ağustos 1771 de kapalı bir fanus içine bir nane filizi koydu ve kısa bir süre sonra mumun söndüğünü gördü. Kapalı sistemi bozmayarak aynı ayın 27 sinde mumun tekrar yanabildiğini gördü. Bir şekilde bitki havayı depolar gibi görünüyordu. Bu denemeden çıkan ana fikir yaşayan bitkilerin havaya bir şey eklediğidir. Bu tarihlerde henüz oksijenin keşfedilmediği unutulmamalıdır. Oksijen bu araştırıcı tarafından 1774 tarihinde keşfedilmiştir. Jan Ingenhousz ( ) Ingenhousz havanın sadece güneş ışığı varlığında ve sadece bitkinin yeşil yaprakları tarafından (kökleri değil) depolandığını gösterdi. Bitkinin yeşil kısmının güneş ışığını kullanarak CO 2 yi karbon ve oksijene ayıran bir işlemi yürüttüğünü önerdi. Oksijenin O 2 gazı olarak salınırken karbon atomunun su ile birleşerek karbondioksiti oluşturduğunu önerdi. 6

7 Fotosentez Reaksiyonu Diğer araştırıcılarda bu sonuçları elde etti ve 19. yüzyılın sonunda fotosentezin reaksiyonu: CO 2 + H 2 O + ışık enerjisi (CH 2 O) + O 2 Araştırıcılar 20. yy da bu işlemi daha da ayrıntılı incelediklerinde ışığın rolünün beklenenden daha karmaşık olduğu anlaşıldı. F.F. Blackman ( ) Farklıışıkyoğunluklarının CO 2 derişiminin Sıcaklığın Fotosenteze olan etkisini inceledi. Sonuç olarak, Fotosentezin çok aşamalı bir işlem olduğunu ve sadece bir kısmının doğrudan ışığı kullandığını ortaya çıkarttı. Işık reaksiyonu dediği ilk reaksiyonlar sıcaklıktan çok ışığa bağımlıyken, karanlık (daha doğrusu ışıktan bağımsız) reaksiyonların ise CO 2 ile sınırlandırıldığını belirledi. Karanlık(ışıktan bağımsız) reaksiyonlarda ışık varlığında olmakta ancak ışık bu reaksiyonların oluşumunda doğrudan yer almamaktadır. Artan sıcaklık ışıktan bağımsız reaksiyonların hızını arttırmakta ancak bu etki sıcaklığın 35 C a kadar arttırılması ile elde edilmektedir. Birçok bitki enziminin 35 C da denature olmaya başlaması nedeniyle, Blackman ışıktan bağımsız reaksiyonların enzimler tarafından yapılması gerektiği sonucuna vardı. 7

8 Fotosentez hızına ışık ve sıcaklığın etkisi C.B. Van Niel ( ) Morsülfürbakterilerinfotosentezsırasında oksijen ortaya çıkartmadıklarını bunun yerine H 2 S i kendi içlerine yığdıkları saf element kükürte çevirdiklerini keşfetti. Van Niel in keşfettiği işlem: CO H 2 S + ışık enerjisi (CH 2 O) + H 2 O + 2S 8

9 Genel fotosentez denklemi Bu denklemi ve Ingenhousz un denklemini beraber değerlendirerek, van Niel daha genel bir fotosentez denklemi önerdi. CO H 2 A + ışık enerjisi (CH 2 O) + H 2 O + 2A Bu denklemde H 2 A elektron verici olarak davranmaktadır. Yeşil bitkiler tarafından yürütülen fotosentezde H 2 A su iken; mor kükürt bakterisinde H 2 A hidrojen sülfittir. Ürün A, H 2 A nın ayrılması ile oluşmaktadır. Bu nedenle, yeşil bitki fotosentezinde üretilen O 2, CO 2 indeğil, H 2 O un ayrılması sonucudur. Alg ve yeşil bitkilerde fotosentez ile üretilen karbonhidrat glikozdur. Bu organizmalarda fotosentezi denklemi bu nedenle genel olarak, 6 CO H 2 O + ışık enerjisi C 6 H 12 O H 2 O + 6 O 2 9

10 Işığa bağımlı reaksiyon çalışmalarında van Niel, suyun parçalanması ile oluşan H + iyonlarının ve elektronların karbon fiksasyonu denilen bir işlem ile CO 2 in organik maddelere dönüştürülmesi için kullanıldığını önermiştir lilerde Robert Hill, van Niel in doğru olduğunu ve ışık enerjisinin toplandığını ve indirgenme reaksiyonlarında kullanıldığını gösterdi. Yaprak hücrelerinden izole edilen kloroplastlar bir boyayı indirgeyebilmekte ve ışık ile muamele edildiklerinde oksijen açığaçıkartmaktadır. Daha sonra yapılan deneyler sudan ortaya çıkan elektronların NADP + ye aktarıldığı ve CO 2 den yoksun kloroplastların ışık muamelesi ile ATP biriktirdiğini göstermiştir. CO 2 tekrar verildiğinde ne ATP ne de NADPH yığılmakta ve CO 2 organik moleküllere çevrilmektedir. Bu denemeler 3 nedenle önemlidir: Fotosentezin bitkilerde kloroplast içinde yapıldığını göstermektedir. Işığa bağımlı reaksiyonlarda ışık enerjisi NADP + in indirgenmesi ve ATP nin üretilmesi için kullanıldığını göstermektedir. Fotosentezin erken basamaklarında olan ATP ve NADPH ın takip eden reaksiyonlarda CO 2 in indirgenmesi ve basit şekerlerin oluşturulmasında kullanıldığının gösterilmesidir. 10

11 Pigmentler Görünür ışık enerjisini absorbe eden moleküllere pigment denilmektedir. Işık dalgasının doğası dalgaboyuna bağlı olarak ışığı ayıran elektromanyetik bir spektrum üretmektedir. En çok görünen ışık bilinmekle beraber spektrumun tamamı göz önüne alındığında küçük bir kısmını oluşturmaktadır. Görünen ışığın farklı renkleri ışığı dalgaboyuna göre ayıran bir prizma ile ayırt edilebilmektedir. Elektromanyetik spektrum 11

12 Pigmentler Işık partikülü olan fotonlar ayrı bir enerji demeti gibi davranmaktadır. Fotonun enerji içeriği ışığın dalgaboyu ile ters orantılıdır. Kısa dalgaboylu ışık uzun dalgaboylu ışığa göre daha yüksek enerjili fotonlar içermektedir. Fazla miktarda enerji içeren X ışınları görünür ışıktan çok daha kısa dalgaboyuna sahiptir. Işık hüzmesi elektrik akımı oluşturarak belirli moleküllerden elektronları taşımaktadır. Bu duruma fotoelektrik etkisi denilmektedir. Ve bu etki fotonlar elektronlara enerji aktardıklarında oluşmaktadır. Fotoelektrik etkinin gücü ışığın dalgaboyuna bağlıdır. Kısa dalgaboylu ışık uzun dalgaboyuna sahip ışığa göre enerjisi daha fazla olduğundan daha etkin bir fotoelektrik etkisine sahiptir. Fotosentezde kloroplastlar fotoelektrik aletleri gibi hareket etmektedir. Güneş enerjisini absorbe etmekte ve uyarılan elektronları taşıyıcı olarak aktarmaktadır. Pigmentler görünür ışığı iyi absorbe etmektedir. Organizmalar çeşitli pigmentler geliştirmişler ancak yeşil bitki fotosentezinde 2 genel pigment «klorofil ve karotenoidler» kullanılmaktadır. Pigmentler Klorofil Klorofil dar spektrumlu fotonları absorbe etmektedir. Bitkilerde iki çeşit klorofil klorofil a ve klorofil b daha çok mor mavi ve kırmızı ışığı absorbe etmektedir. Bu pigmentlerin hiç birisi nm dalgaboyundaki fotonları absorbe etmemekte, bu dalgaboyundaki ışığı yansıtmaktadır. Bu yansıyan fotonlar gözümüzdeki retinal pigment tarafından absorbe edildiklerinde bu rengi biz yeşil olarak görürüz. 12

13 Klorofil ve karotenoitin absorbsiyon spektrumu 13

14 Pigmentler Klorofil a ve Klorofil b Bitkilerde ve siyanobakterilerin en önemli fotosentetik pigmenti olan klorofil a ışık enerjisini doğrudan kimyasal enerjiye çevrilmesinde rol oynayan tek pigmenttir. Yardımcı pigment veya ışık absorbe eden ikincil pigment olan klorofil b, klorofil a nın ışık absorbsiyonuna yardım etmektedir. Klorofil b yeşil dalgaboyuna doğru kayan bir absorbsiyon spektrumuna sahiptir. Bu nedenle klorofil b klorofil a nın absorbe edemediği fotonları absorbe ederek, güneş ışığında bitkilerin kullanabilecekleri foton oranını arttırmaktadır. Klorofil a ve b 14

15 Pigmentler Klorofilin yapısı Klorofiller fotoelektrik etkisine benzer uyarılma işlemi ile fotonları absorbe etmektedir. Bu pigmentler porfirin halkası denilen karmaşık bir halka ve tek veya çiftli bağlar içermektedir. Halkanın merkezindemg ++ atomu bulunmaktadır. Pigmentler Klorofil ve retina Fotosentetik organizmaların neden gözlerimizde bulunan retinal pigmentler gibi nm dalgaboyunu içeren geniş spektrumlu pigmentler kullanmazlar? En uygun olan görüş fotoetkinliktir. Her ne kadar retina geniş spektrumda dalgaboylarını absorbe etse de, bunu görece düşük etkinlikte yapmaktadır. Buna karşın, klorofil iki bandı absorbe etmekte ama bu işi yüksek etkinlikte gerçekleştirmektedir. Bu nedenle bitki ve diğer fotosentetik organizmaların çoğu klorofil ile diğer pigmentlere göre daha fazla enerji yakalama oranlarına sahip olmaktadır. 15

16 Pigmentler Karotenoidler Karotenoidler, tek veya çift bağ ile zincire bağlı karbon halkaları içermektedir. Her ne kadar enerjiyi yüksek etkinlikte her zaman aktaramasalar da geniş aralıkta enerjiye sahip fotonları absorbe edebilmektedir. Karotenoidler klorofil tarafından etkin olarak absorbe edilmeyen dalgaboyuna sahip ışığın enerjisini yakalayarak fotosenteze yardımetmektedir. Karotenoidler aynı zamanda serbest radikallerin temizlenmesinde önemli bir role sahiptir. Kloroplastta oluşan indüklenme ve oksitlenme reaksiyonları zararlı serbest radikallere oluşturabilmektedir. Karotenoidler bu hasarı azaltmada genel amaçlı antioksidanlar olarak görev yapmaktadır. Bu nedenle karotenoidler ışık absorbe eden moleküllere ek olarak, koruyucu role de sahiptirler. Bu koruyucu rolü nedeniyle karotenoidler, klorofilden farklı olarak hayatın 3 domainine ait türlerde olmak üzere çok farklı organizmalarda bulunmaktadır. Pigmentler Karotenoidler En tipik karotenoid β karoten dir. β karoten eşit iki parçaya bölünerek 2 molekül Vitamin A oluşmaktadır. Vitamin A nın oksidasyonu omurgalıların görmesinde kullanılan retinal pigmenti oluşturmaktadır. Bu nedenle β karoten bakımından zengin olan havucun yenmesi görmeyi arttırabilmektedir. 16

17 Pigmentler Fikobiloproteinler Fikobiloproteinler siyanobakteri ve bazı alglerde bulunan yardımcı pigmentlerdir. Fikobiloproteinler fikobilozomlar oluşturarak, klorofil tarafından yansıtılan yeşil ışığı absorbe edebilmektedir. Bu kompleksler ekolojik olarak siyanobakterilerin okyanuslarda düşük ışık durumlarında var olmasını sağlamaları bakımından önemlidir. Bu tip habitatlarda, mavi ve kırmızı ışık yüzeye yakın yeşil algler tarafından absorbe edilirken, yeşil ışık kalmaktadır. Fotosistem organizasyonu Kloroplastlarda ve fotosentetik prokaryotların bir sınıfında ışık fotosistemler tarafından yakalanmaktadır. Her bir fotosistem klorofil a molekülleri, yardımcı pigmentler ve ilgili proteinler fotosentetik membranın yüzeyinde protein matriks ile birlikte bulunmaktadır. Işığı odaklayan bir büyüteç gibi fotosistem pigment molekülleri tarafından yakalanan enerjiyi özgün bir molekül olan reaksiyon merkezindeki klorofile iletmektedir. Bu molekül daha sonra fotosistemden enerjiyi uyarılmış elektronlar olarak aktarır ve ATP ve organik moleküllerin sentezlenmesinde bu enerji kullanılır. 17

18 Fotosistem Bir fotosistem birbiri ile yakın ilişkili 2 bileşen içermektedir: 1) Anten kompleksi 2) Reaksiyon merkezi Fotosistem Anten kompleksi Fotonları toplayan yüzlerce pigment içermekte ve yakalanan ışık enerjisini reaksiyon merkezinde bulunan klorofile iletmektedir. Kloroplastlarda anten kompleksi klorofil molekülleri tilakoid membranda protein matriksi tarafından sıkıca tutulmaktadır. Değişen miktarda yardımcı karotenoid pigmentleri de bulunabilir. Fotonun absorbsiyonu sonucunda elde edilen uyarılma enerjisi reaksiyon merkezi yönünde bir pigment molekülünden komşu pigment molekülüne aktarılmaktadır. Aktarım sonrası her molekülde uyarılan elektron foton absorbe edilmeden önceki düşük enerji seviyesine dönmektedir. Sonuç olarak, bir pigment molekülünden diğerine uyarılan elektron değil enerji geçmektedir. 18

19 Anten Kompleksi Fotosistem Reaksiyon merkezi Reaksiyon merkezi protein ve pigment karışımından oluşan bir transmembran proteindir. Fotosentetik mor bakterilerin reaksiyon merkezi kloroplastlarda bulunandan daha basit ve daha iyi anlaşılmıştır. Bakteriyel klorofil a molekül çifti foton enerjisi için kapan gibi davranmakta ve uyarılan elektronu yanda bulunan alıcı moleküle aktarmaktadır. Reaksiyon merkezinde anten kompleksinden farklı olarak, sadece enerji değil bununla birlikte uyarılan elektronun kendisi de aktarılmaktadır. Reaksiyon merkezindeki klorofil elektron ile enerjilendiğinde, ışık güçlü bir verici oluşturur. Klorofil enerjilenen elektronu ilk alıcı olan kinon molekülüne aktararak, kinonu indükler ve güçlü bir elektron verici haline getirir. Yanında bulunan düşük elektron vericisi klorofile düşük enerjili elektronu vererek, klorofili orijinal durumuna getirir. Kinon ise elektronunu diğer bir alıcıya aktarır vebu işlem tekrarlanır. Bitki kloroplastlarında su zayıf bir elektron vericisi olarak davranmaktadır. 19

20 Reaksiyon merkezi Işık bağımlı reaksiyonlar Fotosentezin ışık gerektiren reaksiyonları membranlarda oluşmaktadır. Fotosentetik bakterilerde plazma membranının kendisi fotosentetik membrandır. Birçok bakteride plazma membran kendi üzerine katlanarak yüzey alanını arttırmaktadır. Bitki ve alglerde, fotosentez kloroplastlarda gerçekleşmektedir. Kloroplastın iç tilakoid membranı ışık bağımlı reaksiyonlarda görev alan yapılara sahiptir. Bu nedenle tilakoid reaksiyonları da denmektedir. 20

21 Işık bağımlı reaksiyonlar Tilakoid reaksiyonları 1) İlk ışık yakalanması: Işık fotonu pigment tarafından yakalanır. İlk foton pigment içinde bir elektronu uyarır. 2)Yük ayrılması: Bu uyarılma enerjisi elektron taşımasını başlatan ve enerjilenmiş elektronu alıcı moleküle aktaran reaksiyon merkezine aktarılır. 3)Elektron taşınması: Uyarılan elektron fotosentetik membrana gömülü birçok elektron taşıyıcı moleküle aktarılır. Birçoğu membranın karşı tarafına proton aktararak, proton gradiyenti oluşturur. Sonuç olarak, elektronlar NADPH olan final alıcıyı indüklemek için kullanılır. 4) Kemiozmosis: Membranın bir tarafına yığılan protonlar aerobik solunumda olduğu gibi kemiozmotik olarak ATP sentezinin yapıldığı ATP sentaz arayıcılığı ile membranındiğer tarafınaaktarılır. Işık bağımlı reaksiyonlar Bu 4 işlem ışığa bağımlı reaksiyonların iki aşamasını gerçekleştirir. İlk 3 işlem ışıktan enerjinin yakalanmasını, 4. işlem ise ATP sentezini yapar. 21

22 Döngüsel fotofosforilizasyon Anoksijenik fotosentez Mor ve yeşil bakterilerde elektron taşınması ile ATP üretiminde tek bir fotosistem kullanılır. Bu işlem daha sonra elektronu reaksiyon merkezine geri döndürür. Bu nedenle bu işleme döngüsel fotofosforilizasyon denmektedir. Bu sistemler oksijen içermemekte ve bu nedenle de anoksijenik fotosentez denilmektedir. Döngüsel fotofosforilizasyon Sülfür olmayan mor bakterilerde, absorbsiyon 870 nm dalgaboyunda (kızılötesine yakın ve insan gözüne görünür değil) gerçekleşmektevebunedenlereaksiyon merkezindeki pigmente P 870 denilmektedir. Klorofil P 870 in foton absorbsiyonu NADP ye aktarım için elektronu yeterince uyarmamaktadır. P 870 reaksiyon merkezi bir fotonu absorbladığında, uyarılanelektronelektrontaşıma sistemine aktarılır ve bu taşıma sisteminde elektronlar tekrar reaksiyon merkezine aktarılarak, ATP sentezi için bir gradient oluşturulur. Mor bakteri fotosisteminde bulunan proteinlerin modern fotosistem II de bulunan proteinler ile homolog olduğudüşünülmektedir. 22

23 Döngüsel fotofosforilizasyon Yeşil sülfür bakterisinde ışık absorbsiyonu 840 dalgaboyunda gerçekleşir ve bu nedenle reaksiyon merkezindeki pigment P 840 dır. Fotosistemde uyarılan elektronlar NADPH a geçebilir veya mor bakterilerde olduğuna benzer şekilde elektron taşıma zinciri ile klorofile geri döndürülür. NADPH a geçen elektronların yerini doldurmak için hidrojen sülfit elektron vericisi olarak kullanılır. Yeşil sülfür bakteriyel fotosistemi modern fotosistem I ile homolog olduğu düşünülmektedir. 23

24 Döngüsel fotofosforilizasyon Bu sistemlerin hiç biri H 2 O yu oksitlemek için yeterli güç oluşturmamaktadır. Bu nedenle anoksijeniktirler ve aerobik olmayan koşullarda yürütülmektedirler. Siyanobakteri ve bitki kloroplastlarındaki birbiri ile ilişkili fotosistemler H 2 O yu oksitlemek için yeterli gücü oluşturmaktadır. Bitkisel fotosistemler Kükürt bakterilerinin aksine, bitkiler birbiriyle ilişkili 2 fotosisteme sahiptir. Bu durum suyun oksitlenmesi ile alternatif bir elektron kaynağı sağlayarak, döngüsel fotofosforilizasyonun sınırlılıklarını ortadan kaldırmaktadır. Suyun oksidasyonu aynı zamanda O 2 ortaya çıkartmakta ve oksijenik fotosentez adını almaktadır. Döngüsel olmayan elektron taşınması karbohidratların sentezinde kullanılacak olan NADPH ın üretimini de sağlamaktadır. 24

25 Fotosistem I ve II Fotosistem I 700 nm dalgaboyundaki ışığı absorblamakta ve bu nedenle reaksiyon merkezindeki pigmentin adı P 700 olmaktadır. Fotosistem II ise 680 nm dalgaboyundaki ışığı absorblamakta ve reaksiyon merkezindeki pigment P 680 olmaktadır. İki sistem beraber çalışarak ATP ve NADPH üretimi için kullanılan döngüsel olmayan elektron taşınmasını gerçekleştirmektedir. Fotosistem I ve II Fotosistem I ve II keşfediliş sırasına göre adlandırılmıştır. Bitki ve alglerde iki fotosistem oksijenik fotosentezin tüm aşamalarında farklı roller üstlenmek için özgünleşmiştir. Fotosistem I elektronları en son NADP + ye taşıyarak, NADPH üretmektedir. Fotosistem I de kaybedilen elektronlar Fotosistem II tarafından iade edilmektedir. Yüksek oksidasyon potansiyeli ile Fotosistem II fotosistem I de aktarılan elektronları iade etmek için suyu oksitlemektedir. Dolayısıyla elektronlar sudan NADPH a taşınmaktadır. İki fotosistem sitokrom b 6 f kompleksi ile denilen karmaşık elektron taşıyıcıları ile birbirine bağlanmaktadır. Bu kompleks elektronların aktarımı ile elde edilen enerjiyi ATP sentaz enzimi tarafından kullanılacak olan proton gradienti oluşturmak için protonları tilakoide atılmasında kullanmaktadır. 25

26 Döngüsel olmayan fotofosforilizasyon Bitkiler sırasıyla Fotosistem II ve I i kullanarak, ATP ve NADPH üretmektedir. Bu iki aşamalı işleme fotosistemden uzaklaşan elektronun geri dönmeyip, NADPH ile sonlanması nedeniyle döngüsel olmayan fotosentez denilmektedir. Fotosistemlere elektron takviyesi suyun parçalanması ile yapılmaktadır. Fotosistem II Fotosistem II ilk aşamayı oluşturmaktadır. Fotosistem II tarafından oluşturulan yüksek enerjiye sahip elektronlar ATP sentezi için kullanılır ve Fotosistem I e aktarılarak NADPH ın üretimi sağlanır. Her bir molekül sudan elde edilen elektron çiftlerinden 1 molekül NADPH ve 1 molekülden biraz fazla ATP üretilmektedir. 26

27 Fotosistem II Fotosistem II nin reaksiyon merkezi mor bakterilerin reaksiyon merkezine benzerlik göstermektedir. Elektron taşıyıcı bileşenler ve 10 transmembran protein altünitesi ile bir çekirdek ve bu çekirdeğin etrafında 2 tane P 680 klorofil molekülü içermektedir. Anten kompleksi çeşitli protein zincirlerine bağlı klorofil a ve yardımcı pigmentler içermektedir. Fotosistem II nin reaksiyon merkezi suyun oksidasyonu için gerekli olan 4 mangan atomu içermekte ve bu nedenle mor bakterinin reaksiyon merkezinden farklı olmaktadır. Bu 4 mangan atomu küme oluşturacak şekilde reaksiyon merkez proteinlerine bağlıdır.2sumolekülüdebumanganatomlarının oluşturduğu kümeyebağlıdır. Fotosistem II nin reaksiyon merkezi bir foton absorbe ettiğinde, P 680 klorofil molekülündeki bir elektron uyarılmakta ve bu elektron bir elektron alıcısına taşınmaktadır. Okside olan P 680 daha sonra mangan atomundan bir elektron almaktadır. Reaksiyon merkez proteinlerinin yardımı ileoksideolanmanganatomu iki su molekülündeki oksijen atomlarından elektronları ayırmaktadır. Bu işlem 2 su molekülünün tamamen oksidasyonu ve 1 O 2 üretimi için reaksiyon merkezinin 4 foton absorblaması gerekmektedir. Fotosistem II b 6 f kompleksinin rolü Fotosistem II yi terk eden ışık ile enerjilenmiş elektron için ilk alıcı molekül kinondur (plastokinon). 1 çift elektron kabulü ile redüklenen plastokinon güçlü bir elektron vericisidir ve uyarılan elektron çiftini tilakoid membran içine gömülü olan bir proton pompası olan b 6 f kompleksine aktarır. Bu kompleks mitokondrinin solunum ile ilgili elektron taşıma zincirindeki bc1 kompleksine benzemektedir. Enerjilenmiş elektron çiftinin gelişi b 6 f kompleksinin tilakoid aralığa bir proton pompalamasına neden olur. Küçük ve bakır içeren bir protein olan plastosiyanin elektron çiftini fotosistem I e aktarır. 27

28 Fotosistem I Fotosistem I Fotosistem I in reaksiyon merkezi protein alt ünitesi içeren bir transmembran kompleks çekirdeğiveikitanep 700 klorofil molekülü içermektedir. Bu sistemi doyuran enerji klorofil a ve yardımcı pigment molekülleri içeren anten kompleksi ile sağlanır. Fotosistem I plastosiyoninden aldığı elektronu ışığın enerjilendirdiği elektronun bıraktığı boşluğa kabul eder. Fotosistem I tarafından absorbe edilen foton reaksiyon merkezini terk eden elektronu oldukça yüksek enerji seviyesine çıkartır. Elektronlar demir sülfür proteini olan ferrodoksine geçer. Fotosistem II ve bakteriyal fotosistemden farklı olarak, bitkisel Fotosistem I elektron kabul edici olarak kinonlara gereksinim duymamaktadır. Fotosistem I Fotosistem I elektronları membranın stroma tarafında (tilakoid membranın dışında) bulunan ferrodoksine iletmektedir. İndirgenen ferrodoksin yüksek potansiyelli bir elektron taşımaktadır. İndüklenen 2 molekül ferrodoksin elektronları daha sonra membrana bağlı NADP redüktaz enzimine aktarır ve bu enzim ile NADP + dan NADPH oluşmaktadır. Reaksiyon membranın stromal tarafından oluştuğundan ve NADPH oluşumu için proton alınımı içerdiğinden fotosentetik elektron taşınmasın sırasında oluşan proton gradientine de katkı sağlamaktadır. 28

29 Fotosistem I ve II Fotosistem I ve ATP oluşumu Protonlar stromadan tilakoid kompartmana b 6 f kompleksi ile taşınmaktadır. Suyun parçalanması da ayrıca bu gradientin oluşumuna katkı sağlamaktadır. Tilakoid membran protonları geçirmemekte ve bu durum ATP sentezinde kullanılabilecek bir elektrokimyasal gradient oluşturmaktadır. 29

30 ATP sentaz Kloroplastlar tilakoid membranlarında kanal oluşturarak protonların stroma tarafına geçişini sağlayan ATP sentaz enzimine sahiptir. Protonlar tilakoidden ATP sentaz kanalı ile geçtiğinde ADP fosforlanarak, ATP oluşmakta ve ATP stroma tarafına bırakılmaktadır. Stroma Calvin döngüsü denilen karbon fiksasyon reaksiyonlarını katalizleyecek enzimleri içermektedir. Bu mekanizma mitokondriyel ATP sentaz da görülen ile aynıdır ve zaten aslında bu iki enzim evrimsel olarak ilişkilidir. Elektron taşınması ile proton gradienti oluşturulması ve kemiozmoz ile ATP üretimi mitokondri ve kloroplast arasındaki yapısal ve işlevsel benzerlikleri de göstermektedir. Fotosistem I ve ATP sentezi 30

31 Ekstra ATP üretimi Döngüsel olmayan fotofosforilizasyonda sudan NADPH a elektron çiftinin geçişi 1 molekül NADPH ve 1 molekülden biraz daha fazla ATP molekülü oluşturmaktadır. Ancak organik molekülerin yapımı daha çok enerji gerektirmektedir (Karbonu fikse etmek için her bir NADPH molekülü başına 1.5 ATP gerekmektedir). Ekstra ATP üretimi için birçok bitki türü kısa döngüsel fotosistem I i yapma yeteneğinde ve fotosentezi döngüsel fotofosforilizasyon moduna çevirerek fotosistem I i terk eden ışık ile uyarılan elektron NADPH yapımı yerine ATP üretimi için kullanılmaktadır. Enerjitik elektronlar basit olarak NADP + e geçmek yerine b 6 fkompleksine geri dönmektedir. B 6 f kompleksi tilakoid boşluğa proton pompalamakta ve kemiozmotik ATP üretimi için proton gradienti oluşmasına katkı sağlamaktadır. Bu bitkilerde döngüsel ve döngüsel olmayan fotofosforilizasyonun bağıl oranları organik moleküllerin yapımı için gerekli olan NADPH ve ATP miktarını belirlemektedir. Döngüsel fotofosforilizasyon NADPH üretilmez Oksijen açığa çıkmaz Sadece ATP oluşur. 31

Fotosentez ile her yıl 160 milyar ton karbonhidrat üretilir. Güneş enerjisi dünyadaki yaşam enerjisi kaynağıdır.

Fotosentez ile her yıl 160 milyar ton karbonhidrat üretilir. Güneş enerjisi dünyadaki yaşam enerjisi kaynağıdır. FOTOSENTEZ Fotosentez ile her yıl 160 milyar ton karbonhidrat üretilir. Güneş enerjisi dünyadaki yaşam enerjisi kaynağıdır. Fotosentez Kloroplastlar, 150 milyon km uzaktan, güneşten gelen ışık enerjisini

Detaylı

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL Fotosentez FOTOSENTEZ Işık enerjisinin kullanılarak organik bileşiklerin üretilmesidir. Yeşil yapraklı bitkilerin inorganik maddelerden (H 2 O, CO 2 ), ışık enerjisi ve klorofil yardımı ile organik besin

Detaylı

ayxmaz/lisebiyoloji.com

ayxmaz/lisebiyoloji.com Adı/Soyadı: Sınıf/No: / Fotosentez İnceleme Çalışma 1. Verilen terimleri kullanarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayın. A.Terimler: Klorofil, Kloroplast, Mavi ve kırmızı ışık dalgalarının,yeşil ışık dalgalarının,

Detaylı

FOTOSENTEZ. 1. Fotosentez, güneş enerjisini, besin içindeki saklı kimyasal bağ enerjisine çeviren olaydır.

FOTOSENTEZ. 1. Fotosentez, güneş enerjisini, besin içindeki saklı kimyasal bağ enerjisine çeviren olaydır. 1 FOTOSENTEZ *Fotosentez: Klorofilli canlıların, ışık enerjisini kullanarak; inorganik maddelerden organik besin sentezlemesine fotosentez denir. 1. Fotosentez, güneş enerjisini, besin içindeki saklı kimyasal

Detaylı

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ FOTOSENTEZ Elektron Koparılması ve Floresans Enerjisi Elektronlar negatif (e - ) ve protonlar pozitif (p + ) yüklüdür. Bu nedenle protonlar elektronları çekerler. Elektronlar ise, belli bir enerjiye sahiptir

Detaylı

Ökaryotik canlılarda klorofil pigmentini taşıyan plastidtir. Fotosentezle görevlidir.

Ökaryotik canlılarda klorofil pigmentini taşıyan plastidtir. Fotosentezle görevlidir. SELİN HOCA Ökaryotik canlılarda klorofil pigmentini taşıyan plastidtir. Fotosentezle görevlidir. Kloroplastta dış ve iç olmak üzere iki tane zar bulunur. İç zar düzdür. İki zar arasındaki boşluğa zarlar

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ Fotosentez ile ışık enerjisi kimyasal bağ enerjisine dönüştürülür. Kloroplastsız hücreler fotosentez yapamaz. DOĞRU YANLIŞ SORULARI

Detaylı

OKSİJENLİ SOLUNUM

OKSİJENLİ SOLUNUM 1 ----------------------- OKSİJENLİ SOLUNUM ----------------------- **Oksijenli solunum (aerobik): Besinlerin, oksijen yardımıyla parçalanarak, ATP sentezlenmesine oksijenli solunum denir. Enzim C 6 H

Detaylı

ÜNİTE 6:FOTOSENTEZ. Güneş ışığı ise fotosentez için en gerekli olan enerji kaynağıdır. Fotosentez aşağıda verilen denklemde özetlenmiştir.

ÜNİTE 6:FOTOSENTEZ. Güneş ışığı ise fotosentez için en gerekli olan enerji kaynağıdır. Fotosentez aşağıda verilen denklemde özetlenmiştir. ÜNİTE 6:FOTOSENTEZ Güneş ışığı yardımıyla bitkilerin kendi besinlerini yapmaları olayı fotosentez olarak adlandırılır. Bu olay sırasında topraktan alınan su ve havadan yapraklar üzerindeki gözenekler (Stoma)

Detaylı

Bir organizma, enerji ve karbon iskeleti için kullandığı organik bileşikleri ya ototrofik ya da heterotrofik olmak üzere iki yoldan karşılar.

Bir organizma, enerji ve karbon iskeleti için kullandığı organik bileşikleri ya ototrofik ya da heterotrofik olmak üzere iki yoldan karşılar. FOTOSENTEZ Giriş Bir organizma, enerji ve karbon iskeleti için kullandığı organik bileşikleri ya ototrofik ya da heterotrofik olmak üzere iki yoldan karşılar. Ototroflar, O 2ʼ den ve ortamdan elde ettikleri

Detaylı

FOTOSENTEZ VE KEMOSENTEZ

FOTOSENTEZ VE KEMOSENTEZ FOTOSENTEZ VE KEMOSENTEZ FOTOSENTEZ Yeşil bitkilerin, sahip oldukları klorofil pigmenti yardımı ile havadan aldıkları karbondioksiti kullanarak kendileri için gerekli olan organik maddeleri üretmelerine

Detaylı

Doğru - Yanlış Soruları. Etkinlik - 1. ÜNİTE 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM 1 Fotosentez

Doğru - Yanlış Soruları. Etkinlik - 1. ÜNİTE 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM 1 Fotosentez Etkinlik - 1 Fotosentez Doğru - Yanlış Soruları Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına ''D'', yanlış olanların yanına ''Y'' harfi yazınız. 1. ATP'nin sentezi bir fosforilasyon olayıdır. 2. İnorganik

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

Enerji dönüşümü: Mitokondri ve kloroplastlarda enerji. II. Kloroplastlar

Enerji dönüşümü: Mitokondri ve kloroplastlarda enerji. II. Kloroplastlar Enerji dönüşümü: Mitokondri ve kloroplastlarda enerji metabolizması II. Kloroplastlar Fotosentez : tüm canlıların bağımlı olduğu bir reaksiyon Bezelye yaprağı stoması (SEMX3520) Kloroplastlar: yaprak hücreleri

Detaylı

Doğadaki Enerji Akışı

Doğadaki Enerji Akışı Doğadaki Enerji Akışı Güneş enerjisi Kimyasal enerjisi ATP Fotosentez olayı ile enerjisi Hareket enerjisi Isı enerjisi ATP Enerjinin Temel Molekülü ATP + H 2 O ADP + H 2 O ADP + Pi + 7300 kalori AMP +

Detaylı

FOTOSENTEZ KALVİN DÖNGÜSÜ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ. Karbon fiksasyonu

FOTOSENTEZ KALVİN DÖNGÜSÜ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ. Karbon fiksasyonu FOTOSENTEZ KALVİN DÖNGÜSÜ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ Karbon fiksasyonu Karbonhidratlar birçok C H bağları içermektedir ve CO 2 ye göre oldukça indirgenmişlerdir. Karbonhidratların

Detaylı

ELEMETLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ

ELEMETLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ ELEMENTLER VE SEMBOLLERİ Elementler Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere element denir. Elementler çok sayıda

Detaylı

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR???

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? ÖĞRETĐMDE PLANLAMA ve DEĞERLENDĐRME GÜNLÜK YAŞAM OLAYLARI DERSĐN SORUMLUSU: PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL HAZIRLAYAN:ESRA ÇECE NUMARA:20338465 HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ANKARA 2008 GÜNLÜK

Detaylı

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM Yaşam için gerekli enerjinin tümü güneşten gelir.güneşte hidrojen füzyonla helyuma dönüşür ve ışık üretilir.yeşil bitkiler güneş ışığının enerjisini fotosentezle glukozdaki kimyasal

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Fotosentezin özgün olayları

ayxmaz/biyoloji Fotosentezin özgün olayları Fotosentezin özgün olayları Işık 1-6CO 2 + 6H 2O C 6H 12O 6 + 6O 2 Klorofil 2-Kloroplastta gerçekleşir. 3-Fotosentetik ototroflarda görülür. 4-Hammaddeler CO 2 ve H 2O dur.(bakterilerde H ve H2S kullanılır)

Detaylı

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU

13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU 13 HÜCRESEL SOLUNUM LAKTİK ASİT FERMANTASYONU Laktik Asit Fermantasyonu Glikozdan oksijen yokluğunda laktik asit üretilmesine LAKTİK ASİT FERMANTASYONU denir. Bütün canlılarda sitoplazmada gerçekleşir.

Detaylı

Bitki Fizyolojisi. 6. Hafta

Bitki Fizyolojisi. 6. Hafta Bitki Fizyolojisi 6. Hafta 1 Fotosentezin karanlık tepkimelerinde karbondioksit özümlemesi; 1. C 3 bitkilerinde (Calvin-Benson mekanizması ile), 2. C 4 bitkilerinde (Hatch-Slack mekanizması ile), 3. KAM

Detaylı

Canlılarda Enerjitik Olaylar, Fotosentez ve Kemosentez, Aerobik Solunum ve Fermantasyon

Canlılarda Enerjitik Olaylar, Fotosentez ve Kemosentez, Aerobik Solunum ve Fermantasyon Canlılarda Enerjitik Olaylar, Fotosentez ve Kemosentez, Aerobik Solunum ve Fermantasyon SOLUNUM İki çeşit solunum vardır HÜCRE DIŞI SOLUNUM: Canlıların dış ortamdan O 2 alıp, dış ortama

Detaylı

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Termal nötronlar (0.025 ev) Orta enerjili nötronlar (0.5-10 kev) Hızlı nötronlar (10 kev-10 MeV) Çok hızlı nötronlar (10 MeV in üzerinde)

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ B FOTOSENTEZ : 1 Güneş Enerjisinin Dönüştürülüp Depolanması 2 Fotosentez Olayı (Karbondioksit Özümlemesi) 3 Fotosentez Hızını Etkileyen

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA ENERJİ VE YAŞAM 1 NEJLA ADA 2010282058 CANLILAR VE ENERJİ GÜNEŞ 2 Yakıt olarak kullandığımız kömür ve odun bitkilerden elde edilir. Petrol ise bitki ve hayvan artıklarından oluşur. O halde yakıtlarımızdaki

Detaylı

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 1 METABOLİZMA Hücrede meydana gelen tüm reaksiyonlara denir Anabolizma: Basit moleküllerden kompleks moleküllerin sentezlendiği enerji gerektiren reaksiyonlardır X+Y+ENERJİ

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

2- IŞIK ENERJİSİ: Yeryüzünün ışık kaynağı güneştir. Beyaz bir ışık prizmada kırıldığında mordan kırmızıya doğru renkler oluşur. GÜNEŞ IŞINIM ENERJİSİ

2- IŞIK ENERJİSİ: Yeryüzünün ışık kaynağı güneştir. Beyaz bir ışık prizmada kırıldığında mordan kırmızıya doğru renkler oluşur. GÜNEŞ IŞINIM ENERJİSİ CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ Enerji ve Enerji Çeşitleri: Enerji, iş yapabilme kapasitesi yani maddenin yerçekimi ve sürtünme gibi zıt güçlere karşı hareket oluşturma yeteneğidir. Temel enerji kaynağı güneştir.

Detaylı

1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM-1 FOTOSENTEZ... 7

1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM-1 FOTOSENTEZ... 7 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM-1 FOTOSENTEZ... 7 Canlılık ve Enerji... 7 Enerjinin Temel Molekülü ATP... 7 Fosforilasyon Çeşitleri... 10 Fotosentez... 11 Fotosentezin Canlılar İçin Önemi... 11 Fotosentezin

Detaylı

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri a) ELEMENTLER Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin yapısında, çoğunlukla oksijen yer almaktadır. (reaktif oksijen türleri=ros) ROS oksijen içeren, küçük ve oldukça reaktif moleküllerdir.

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

Bitkilerde C3, C4 ve CAM Mekanizmaları, Farkları ve Üstünlükleri

Bitkilerde C3, C4 ve CAM Mekanizmaları, Farkları ve Üstünlükleri Bitkilerde C3, C4 ve CAM Mekanizmaları, Farkları ve Üstünlükleri Bitkilerde C3 Yolu Calvin döngüsünün ilk tanımlanabilir ürünü 3-C lu PGA molekülü olduğu için bu metabolik yol C 3 yolu olarak adlandırılır.

Detaylı

12 HÜCRESEL SOLUNUM GLİKOLİZ VE ETİL ALKOL FERMANTASYONU

12 HÜCRESEL SOLUNUM GLİKOLİZ VE ETİL ALKOL FERMANTASYONU 12 HÜCRESEL SOLUNUM GLİKOLİZ VE ETİL ALKOL FERMANTASYONU HÜCRESEL SOLUNUM HÜCRESEL SOLUNUM Besinlerin hücre içerisinde parçalanması ile ATP üretimini sağlayan mekanizmaya HÜCRESEL SOLUNUM denir. Canlılar

Detaylı

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI Doğada canlıların birbiriyle beslenmesi ve enerjinin ayrıştırıcılara kadar geçmesiyle oluşan döngüye besin zinciri denir. Birbirlerine bağlı besin zincirine besin ağı denir.

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ KONU ÖZETİ

Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ KONU ÖZETİ Sunum ve Sistematik 1. ÜNİTE: CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu özeti

Detaylı

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN EKOSİSTEM Cihangir ALTUNKIRAN Ekosistem Nedir? Bir bölge içerisinde bulunan canlı ve cansız varlıkların karşılıklı oluşturdukları sisteme ekosistem denir. Ekosistem Bileşenleri Canlı Öğeler Üreticiler

Detaylı

MİTOKONDRİ Doç. Dr. Mehmet GÜVEN

MİTOKONDRİ Doç. Dr. Mehmet GÜVEN MİTOKONDRİ Doç.. Dr. Mehmet GÜVENG Hemen hemen bütün b ökaryotik hücrelerde ve ökaryotik mikroorganizmalarda bulunur. Eritrositlerde, bakterilerde ve yeşil alglerde mitokondri yoktur. Şekilleri (küremsi

Detaylı

Fotosentez Mekanizması

Fotosentez Mekanizması Fotosentez Mekanizması Tüm bitkilerin fotosentezde gerçekleşen ortak süreç C 3 yolu 5 karbonlu ribulose difosfat bir karbondioksit (CO2) ekleyerek altı karbonlu (6C) kararsız bileşik oluşur. Bu tepkime

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8. 6.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 2.Madde Döngüleri

Fen ve Teknoloji 8. 6.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 2.Madde Döngüleri 6.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 2.Madde Döngüleri Anahtar Kavramlar: Oksijenli solunum Oksijensiz solunum Madde döngüleri ATP 1.8. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için enerjiye ihtiyaç

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #2

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #2 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #2 1) Aşağıdaki grafikte, ph derecesi ile X, Y ve Z enzimlerin tepkime hızı arasındaki ilişki gösterilmiştir. 2) Aşağıdaki şemada kloroplast ile mitokondri arasındaki madde alış

Detaylı

Biyoloji Canlılarda Solunum Enerjinin Açığa Çıkışı

Biyoloji Canlılarda Solunum Enerjinin Açığa Çıkışı Biyoloji Canlılarda Solunum Enerjinin Açığa Çıkışı Canlılarda Enerji Dönüşümleri Canlılarda Solunum: Enerjinin Açığa Çıkışı Canlı hücrede gerçekleşen tüm metabolik olaylar enerji gerektirir. Hayvanlar

Detaylı

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM Hücreler iş yapabilmek için enerjiye gereksinim duyarlar. Enerji ekosisteme güneş enerjisi yoluyla gelir ve ototrof canlılar sayesinde güneş enerjisi besinlerdeki kimyasal bağ

Detaylı

Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol)

Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol) hücre solunumu Hücre solunumu ve fermentasyon enerji veren katabolik yollardır. (ΔG=-686 kcal/mol) C 6 H 12 O 6 + 6 O 2 6 CO 2 + 6 H 2 0 + enerji (ATP + ısı) Hücre solunumu karbonhidratlar, yağlar ve protein

Detaylı

1. B HÜCRELER N YAPISI... 1 2. ENZ MLER VE LEVLER ... 19

1. B HÜCRELER N YAPISI... 1 2. ENZ MLER VE LEVLER ... 19 İÇİNDEKİLER 1. BİTKİ HÜCRELERİNİN YAPISI... 1 1.1. BİTKİ HÜCRELERİ VE YAPISI... 1 1.1.1. Meristematik Bitki Hücresi... 2 1.1.2. Olgun Bitki Hücresi... 3 1.1.3. Odunsu Bitki Hücresi... 4 1.1.4. Otsu Bitki

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU 9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU Canlıların yapısına katılan maddeler çeşitli özellikler nedeni ile temel olarak iki grupta incelenir. Canlının Temel Bileşenleri

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER NÜKLEİK ASİTLER Nükleik asitler, bütün canlı hücrelerde ve virüslerde bulunan, nükleotid birimlerden

Detaylı

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry Chapter 4: Biomolecules, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry/Hikmet Geckil Chapter 4: Biomolecules 2 BİYOMOLEKÜLLER Bilim adamları hücreyi

Detaylı

BELKİDE BİYOLOJİNİN EN TEMEL KONUSU EN ZEVKLİ KONUSUNA BAŞLAYALIM ARKADAŞLAR!!!

BELKİDE BİYOLOJİNİN EN TEMEL KONUSU EN ZEVKLİ KONUSUNA BAŞLAYALIM ARKADAŞLAR!!! DERS : BİYOLOJİ KONU: HÜCRE BELKİDE BİYOLOJİNİN EN TEMEL KONUSU EN ZEVKLİ KONUSUNA BAŞLAYALIM ARKADAŞLAR!!! Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimidir.( Virüsler hariç) Şekil: Bir hayvan

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

Biyoloji sözlüğü. Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik. maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü.

Biyoloji sözlüğü. Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik. maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü. Biyoloji sözlüğü -A- Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü. Belirli çevre koşullarında canlının yaşama ve üreme şansını arttıran kalıtsal

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

MBG 112 GENEL BİYOLOJİ II BİTKİLERDE TAŞIMA SİSTEMİ. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ BİTKİLERDE TAŞINIM MEKANİZMALARI

MBG 112 GENEL BİYOLOJİ II BİTKİLERDE TAŞIMA SİSTEMİ. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ BİTKİLERDE TAŞINIM MEKANİZMALARI MBG 112 GENEL BİYOLOJİ II BİTKİLERDE TAŞIMA SİSTEMİ Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ BİTKİLERDE TAŞINIM MEKANİZMALARI Tek tek hücreler ile su ve mineral alınımı Kök hücrelerinin topraktan su ve mineral alması

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI 11. Sınıf 1) Oksijenli solunumda, oksijen molekülleri, I. Oksidatif fosforilasyon II. Glikoliz II. Krebs Evrelerinden hangilerinde kullanılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C)

Detaylı

2005 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2005 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2005 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. Aşağıdaki tabloda I, II, III, IV olarak numaralandırılan bakteri, mantar, bitki ve hayvan hücrelerinin bazı yapısal özellikleriyle ilgili bilgiler verilmiştir.

Detaylı

İLK DEFA 1665 YILINDA ROBERT HOOK, MANTAR DOKUSUNU İNCELEMİŞ GÖZLEMLEDİGİ YAPILARDA KÜÇÜK BOŞLUKLAR GÖRMÜŞ VE GÖRDÜĞÜ BU BOŞLUKLARA İÇİ BOŞ ODACIKLAR

İLK DEFA 1665 YILINDA ROBERT HOOK, MANTAR DOKUSUNU İNCELEMİŞ GÖZLEMLEDİGİ YAPILARDA KÜÇÜK BOŞLUKLAR GÖRMÜŞ VE GÖRDÜĞÜ BU BOŞLUKLARA İÇİ BOŞ ODACIKLAR HÜCRE İLK DEFA 1665 YILINDA ROBERT HOOK, MANTAR DOKUSUNU İNCELEMİŞ GÖZLEMLEDİGİ YAPILARDA KÜÇÜK BOŞLUKLAR GÖRMÜŞ VE GÖRDÜĞÜ BU BOŞLUKLARA İÇİ BOŞ ODACIKLAR ANLAMINA GELEN HÜCRE DEMİŞTİR.ANCAK HÜCRE BİLİMİNİN

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1 CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1.Hücresel yapıdan oluşur 2.Beslenir 3.Solunum yapar 4.Boşaltım yapar 5.Canlılar hareket eder 6.Çevresel uyarılara tepki gösterir 7.Büyür ve gelişir (Organizasyon) 8.Üreme

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder?

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Ekosistem ve Enerji Ekosistemde enerjinin akışı güneş ışığı ve ısı şeklinde gözlenir. Tam tersine canlı hücrelerde

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ DOĞRU YANLIŞ SORULARI Bilimsel problemlerde hipotezler her zaman bir sonuca ulaşır. Bir problemle ilgili gözlem

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA

12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA 12. SINIF KONU ANLATIMI 23 BİTKİLERDE BESLENME BİTKİLERDE TAŞIMA BİTKİLERDE BESLENME Bitkiler inorganik ve organik maddelere ihtiyaç duyarlar. İnorganik maddeleri hazır almalarına rağmen organik maddeleri

Detaylı

BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI

BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BİTKİLERDE FOTOSENTEZ OLAYI Proje Öğretmenimiz: Münire SAVRANOĞLU Hazırlayanlar: Begüm UYSALEFE Fatma ÖZÜM Gamze TÜRK Nihan PAZARCIOĞLU Salih YÜCE Seda TOZDUMAN İÇİNDEKİLER Sayfa

Detaylı

Enerji metabolizması: I. Mitokondri

Enerji metabolizması: I. Mitokondri Enerji metabolizması: I. Mitokondri enerji = ATP Sitosolde meydana gelen bazı reaksiyonlar ile enerjice zengin karbohidrat moleküllerinin kısmi oksidasyonundan ortaya çıkan enerji ATP yapımında kullanılmaktadır.

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY.

MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY. MALZEME BİLGİSİ DERS 4 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA TEMEL KAVRAMLAR ATOMLARDA ELEKTRONLAR PERİYODİK TABLO BÖLÜM II ATOM YAPISI VE ATOMLARARASı BAĞLAR BAĞ KUVVETLERİ VE ENERJİLERİ

Detaylı

HÜCRE SOLUNUMU ve FERMENTASYON

HÜCRE SOLUNUMU ve FERMENTASYON HÜCRE SOLUNUMU ve FERMENTASYON 1 Bakteriler yoğurt, peynir, pizza üretimi gibi mayalanma olaylarını gerçekleştirirler. Kaslarınız çok çalışırsa, oksijen yokluğundan dolayı kasılamazlar. Yediğiniz bütün

Detaylı

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. BÖLÜM 1. I. Adaptasyon II. Mutasyon III. Kalıtsal varyasyon Bir populasyondaki bireyler, yukarıdakilerden hangilerini "doğal seçilim ile kazanır? D) I veii E)

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ PROTİSTA ALEMİ Koloni, tek ve çok hücreli ökaryot canlıların bir arada bulunduğu karışık bir gruptur. Protista alemindeki canlılar

Detaylı

Bitki Fizyolojisi. Konular. Fotosentez. Organik kimyasallar Fotosentez 2. Solunum

Bitki Fizyolojisi. Konular. Fotosentez. Organik kimyasallar Fotosentez 2. Solunum Bitki Fizyolojisi 1. Fotosentez 2. Solunum Konular 3. Suyun önemi, alınması ve kullanılması 4. Mineral beslenme 5. Bitki hormonları ve büyümeyi düzenleyici maddeler 6. Çiçek tomurcuğu oluşumu, meyve tutumu

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8. bakteri, protist ve bitkiler üreticileri oluşturur. 1.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 1.Besin Zincirinde Enerji Akışı

Fen ve Teknoloji 8. bakteri, protist ve bitkiler üreticileri oluşturur. 1.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 1.Besin Zincirinde Enerji Akışı 1.Ünite : Canlılar ve İlişkileri 1.Besin Zincirinde Akışı Anahtar Kavramlar: Üretici Tüketici Ayrıştırıcı Fotosentez Klorofil 1.1. Besin zincirlerinin başlangıcında üreticilerin bulunduğu çıkarımını yapar

Detaylı

KİMYASAL ENERJİ ve HAYAT ÜN TE 1

KİMYASAL ENERJİ ve HAYAT ÜN TE 1 ÜN TE (Adenozin Trifosfat) Hücrenin enerji kaynağıdır. Yapısında bulunan elementler; C, H, O, N ve P dir. Yapı taşları: P P ¾ 3 tane fosforik (H3 4 ) P tane 5C lu şeker (Riboz) tane Azotlu organik baz

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM HÜCRE ZARINDA TAŞINIM Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ TIP FAKÜLTESİ BİYOFİZİK AD Küçük moleküllerin zardan geçişi Lipid çift tabaka Polar moleküller için geçirgen olmayan bir bariyerdir Hücre içindeki suda

Detaylı

6. ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

6. ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ 6. ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ Bir bölgede canlı ve cansızlardan oluşan sisteme ekosistem denir. Canlılar doğrudan veya dolaylı olarak beslenmek için, birbiriyle etkileşmesi sonucu besin zinciri

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI)

ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI) ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI) ATOMUN YAPISI HAZIRLAYAN: ÇĐĞDEM ERDAL DERS: ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERS SORUMLUSU: PROF.DR. ĐNCĐ MORGĐL ANKARA,2008 GĐRĐŞ Kimyayı ve bununla ilgili

Detaylı

Gazların radyasyon kimyası

Gazların radyasyon kimyası Gazların radyasyon kimyası Radyasyon kimyası açısından gazlar sıvı ve katılara göre deneysel araştırmalara daha uygundur. Gazlarda farklı radyasyon tipleri ile elde edilen ürünler hemen hemen aynıdır.

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA ESER ELEMENTLER İnsan vücudunda en yüksek oranda bulunan element oksijendir. İkincisi ise karbondur. İnsan vücudunun kütlesinin %99 u sadece 6 elementten meydana gelir. Bunlar:

Detaylı

PROF. DR. SERKAN YILMAZ

PROF. DR. SERKAN YILMAZ PROF. DR. SERKAN YILMAZ Hücrede enzimler yardımıyla katalizlenen reaksiyonlar hücre metabolizması adını alır. Bu metabolik olaylar; A) Beslenme (anabolizma) B) Yıkım (katabolizma) olaylarıdır. Hücrede

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 6 X-Işınlarının madde ile etkileşimi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI MADDE ETKİLEŞİMİ Elektromanyetik enerjiler kendi dalga boylarına yakın maddelerle etkileşime

Detaylı

8 HAFTA Mikrobiyal Beslenme

8 HAFTA Mikrobiyal Beslenme Copyright McGraw-Hill companies, Inc. Permission required for reproduction or display. 8 HAFTA Mikrobiyal Beslenme 1 Copyright McGraw-Hill companies, Inc. Permission required for reproduction or display.

Detaylı

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir.

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir. DERS: BİYOLOJİ KONU: C.T.B(Vitaminler e Nükleik Asitler) VİTAMİNLER Bitkiler ihtiyaç duydukları bütün vitaminleri üretip, insanlar ise bir kısmını hazır alır. Özellikleri: Yapıcı, onarıcı, düzenleyicidirler.

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU

FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU FİZYOLOJİ LABORATUVAR BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU Fizyolojiye Giriş Temel Kavramlar Fizyolojiye Giriş Canlıda meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişikliklerin tümüne birden yaşam denir. İşte canlı organizmadaki

Detaylı

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar

GENEL KİMYA. 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar GENEL KİMYA 4. Konu: Kimyasal türler, Kimyasal türler arasındaki etkileşimler, Kimyasal Bağlar Kimyasal Türler Doğada bulunan bütün maddeler tanecikli yapıdadır. Maddenin özelliğini gösteren küçük yapı

Detaylı

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ

CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ CANLILARIN KİMYASAL İÇERİĞİ Prof. Dr. Bektaş TEPE Canlıların Savunma Amaçlı Kimyasal Üretimi 2 Bu ünite ile; Canlılık öğretisinde kullanılan kimyasal kavramlar Hiyerarşi düzeyi Hiyerarşiden sorumlu atom

Detaylı

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir.

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. Fen ve Teknoloji 1. Ünite Özeti Hücre Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme. *Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. *Hücrenin temel kısımları: hücre zarı, sitoplâzma ve

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK EN KÜÇÜK OLANINDAN EN BÜYÜK OLANINA KADAR TÜM CANLILARIN YAPISINI OLUŞTURAN BİRİM: HÜCRE Canlıların tüm özelliklerini taşıyan en küçük birimine hücre denir. Canlı bir hücreden

Detaylı