Protetik Uygulamalarda Elektrokoter Kullanımı I Elektrokoterler ve Teknik Özellikleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Protetik Uygulamalarda Elektrokoter Kullanımı I Elektrokoterler ve Teknik Özellikleri"

Transkript

1 DERLEME (Review) Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 31, Sayı: 3, Sayfa:52-62, 2007 Protetik Uygulamalarda Elektrokoter Kullanımı I Elektrokoterler ve Teknik Özellikleri Application of Electrocautery in Prosthodontic Dentistry - I Electrocauters and Technical Properties *Doç.Dr. Emine Çelik BAĞCI, **Dr. Ahmet BAĞCI, ***Dr. Simel TEZCAN *Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı ** Serbest Dişhekimi ***Gühane Askeri Tıp Akademisi Dişhekimliği Bilimleri Merkezi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı ÖZET ABSTRACT Cerrahide kesme işlemleri için klasik bistüriye alternatif olarak farklı cihazlar geliştirilmiştir. Bu cihazlarla kanama kontrolü daha kolay yapılabilir ve basınç uygulamadan her yönde kesebildikleri için, klasik bistüriye üstünlük sağlarlar. Ultrasonik bistüri ses ötesi titreşimle, lazer güçlendirilmiş ışık enerjisi ile, elektrokoterler yüksek frekanslı akımla, kesme işlevini yerine getirirler. Kullandıkları enerjinin; dalga biçimi, spektrumu veya genliği gibi fiziksel özellikleri değiştirilerek aynı tür cihazlarla farklı sonuçlar elde edilebilir. Bu cihazlardan diş hekimliğinde en yaygın olarak kullanılanı monopolar elektrokoterler olup, dokuyu kesme ve biçimlendirmede işlemlerinde kullanılabilecek en pratik ve en ekonomik cihaz olarak öne çıkmaktadır. Klinik uygulamalarda, kullanılacak cihazla ilgili temel teknik özelliklerin bilinmesi, cihazın daha verimli kullanılmasını sağlayacaktır. Various devices have been developed as an alternative to the traditional surgical blade for use in surgery. These devices provide a better control over bleeding and since they can cut omnidirectionally without the application of pressure, they provide superiority over the traditional scalpel. Ultrasonic scalpels, lasers, and electrocauters make use of ultrasonic vibrations, intensified light, and high frequency electrical current, respectively. By changing their physical properties such as waveform, spectrum, or amplitude of the energy they are using, differing results can be achieved by the same devices. Among these devices, the monopolar electrocauter is regarded as the most practical and economical, therefore the most widely used, device in the field of dentistry for tissue cutting and shaping operations. In clinical applications, awareness of the basic technical properties of the instruments to be used will allow the device to be used in the most efficient manner possible. ANAHTAR KELİMELER Cerrahide kesme aletleri, Elektrocerrahi aletleri, Elektrokoterler, Bipolar elektrokoterler, Monopolar elektrokoterler, Yüksek frekanslı akım, KEYWORDS Cutting instruments in surgery, Electrosurgical instruments, Electrocauters, Bipolar electrocauters, Monopolar electrocauters High frequency current

2 53 GİRİŞ GENEL BİLGİLER Dokuların ısı ile yakılması ve kesilmesine dair bilgiler, günümüzden 5000 yıl öncesine kadar gitmektedir 1. Kızgın demirle yakma, dağlama anlamında kullanılan cauterize fiili 1541 den beri İngiliz dilinde kullanılmaktadır. Orta çağda Fransa da cauteriser, geç dönemlerde Latince de cauterizare, Yunanca da kauteriazein olarak kullanılmıştır. Bu dönemlerde koterizasyon; bir doku veya organla ilgili kesip çıkarma (amputasyon) işleminden sonra meydana gelen ağır kanamaları durdurmak için kullanılmıştır 2. D Arsonval 1891 de yaptığı deneylerde, yüksek frekanslı elektrik akımının, ağrı ve kas spazmı oluşturmadan dokulardan geçtiğini, ve bu sırada dokuda sıcaklık artışına sebep olduğunu gözlemiştir. Bu gözlem elektrocerrahi alanındaki gelişmelere esas oluşturmuştur 3. İngiliz cerrahı A. Wyeth 1924 yılında, iç sıcaklığı olan bistüri veya elektronik radyo makası olarak adlandırdığı cihazı tümör cerrahisinde kullanmıştır da, Elektronik yöntemlerle neoplastik hastalıkların tedavisi adlı kitabında gözlemlerini ve görüşlerini bugünkü elektrocerrahiye (EC) esas olacak şekilde ortaya koymuştur 4. De Forest tam elektronik bir cihazı (eski lambalı cihaz teknolojisi) cerrahide kullanıma sunmuştur. Bu aletle doku kesildiğinde, bitişik dokuda yanığa neden olmadığını göstermiştir 4. Diş hekimliğinde dokuyu kesmek, kesip çıkarmak, kanamayı durdurmak, dokuyu koterize etmek için elektrik akımlarından yararlanmanın tarihçesi 1940 lı yıllara kadar uzanır de Ogus periodontal kemik ceplerinin bertaraf edilmesi için yüksek frekanslı akım kaynağı kullanmıştır 4. Oringer diş hekimliğinde EC yi kullanarak başarılı sonuçlar elde etmiş ve 1962 de Diş hekimliğinde Elektrocerrahi adlı kitabını yayınlamıştır. Dişhekimliğinde yüksek frekanslı özel üreteçlerin kullanımı 1960 lı yılların ikinci yarısından sonra başlamış, 1967 de ilk EC cihazları pazara sunulmuştur 1. Genel tıpta EC nin uygulama alanları sürekli olarak genişlerken EC cihazları da buna koşut olarak geliştirilmiştir. Monopolar teknolojisinin yanında bipolar cihazlar piyasaya sürülmüş ve genel cerrahide, baş boyun ve beyin cerrahisinde geniş kullanım alanı bulmuşlardır. Her iki tip, tıp alanında yaygın olarak kullanılırken, oral cerrahların bipolar üniteleri kullanmalarının dışında diş hekimliğinde çoğunlukla monopolar sistemler kullanılmış ve bu sistem fazla değişmeden kalmıştır 5. Diş hekimliği alanındaki uygulamalarda; elektrokoter kullanılırken, baş boyun cerrahisinde, çene yüz cerrahisinde, damar cerrahisinde, genel cerrahide ve dermatolojide; ultrasonik bistüri (harmonik bistürü), Coblation tekniği (Coblator plasma surgery system) karşılaştırmalı olarak pek çok deneysel ve klinik çalışmada kullanılmıştır 4,6-10. Klasik bistürinin haricinde kullanılan bütün tekniklerin bir ortak özelliği vardır. Bu ortak özellik; klasik bistüriye oranla ya daha az basınçla veya hiç basınç yapmadan kesmesidir. Örneğin lazerle kesmede dokuya hiçbir basınç uygulanmaz. Ancak kesme derinliğini ayarlayabilmek için fazla deneyim sahibi ve yavaşlığı dolayısı ile sabırlı olmak gerekir 11. Akut bir apsenin direne edilmesi gerektiğinde basınç uygulamadan kesebilmenin önemi çok daha iyi anlaşılır. Bu çalışmada klasik bistüri dışındaki cerrahi kesme aletlerinden, elektrokoterlerin teknik özelliklerinden bahsedilmiş ve monopolar elektrokoterlerin kullanımında dikkat edilmesi gereken konulara dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Klasik bistüri dışındaki cerrahi kesme aletleri üç ana grupta incelenebilir (Şekil 1). 1. Ultrasonik (Harmonik) Bistüri KHz lik ses ötesi (ultrasonik) frekansta klasik bir bistürinin mekanik olarak titreştirilmesiyle çalışır. Kesici bıçağın vibrasyon aralığı (genlik-amplitüd) değiştirilerek, farklı güç ayarları elde edilir. Ultrasonik bistüriler, ultrasonik diş taşı temizleyici aletlere benzerler, bunlarda kazıyıcı ucun yerini kesici uç almıştır. Gözle veya kulakla algılanamayacak kadar yüksek frekanslarda titreşen bistüri, bu mekanik enerjiyi dokuya ileterek, kesme ve pıhtılaştırma işlemlerini eşzamanlı olarak yapar.

3 54 kontrolü lazer ve elektrokoterde daha başarılı bulunmuştur 13. Kurgubilimdeki ışın kılıcı gibi empoze edilmeye çalışılan Lazerin, etkime süresinin uzunluğu ve parasal olarak çok büyük yatırım gerektirmesi önemli bir dezavantaj olarak gösterilmiştir 18,19. Fiyat-fayda ilişkisi göz önüne alındığında ve dünya üzerindeki kullanım yaygınlığına bakıldığında, lazer elektrocerrahi cihazlarının pahalı yatırımlar olacağı düşünülebilir 11. Lazer dahil radyo frekansı kullanan cihazların hepsi proteini denatüre etmek için ısı enerjisini kullanırlar, ultrasonik enerjiyi kullanan cihazlar ise (Ultrasonik bistüri) protein moleküllerindeki hidrojen bağlarını mekanik olarak kırarak proteini denatüre eder ve böylece dokuda sürtünmeye bağlı olarak daha az ısı ortaya çıkar 12,13. Ancak, klasik elektrokoterle ve ultrasonik bisturi ile yapılan cerrahi işlemlerde, sonuçlar arasında belirgin bir farklılık görülmediğine işaret eden çalışmalar da vardır Lazer Cihazları ŞEKİL 1 Cerrahi kesme araçları Lazer, elektrik enerjisinin güçlendirilmiş ışık enerjisine dönüştürüldüğü bir sistemdir lı yıllarda gelişmeye başlayan LASER teknolojisi, genel tıpta birçok alanda vazgeçilmez bir teknik olarak kendini kabul ettirmişken, diş hekimliğinde yeni yeni yer almaya çalışmaktadır Yüksek frekanslı akımı kullanan teknolojiler ile lazer teknolojisini karşılaştıran çalışmalar daha çok hayvanlar üzerinde yapılmıştır. Ultrasonik bistüri, yüksek performansı ile lazere ve diğer tekniklere göre daha hassas, kanamayı durdurucu ve kontrol edilebilir bulunmuştur 17. Sinha ve arkd. tarafından yapılan bir çalışmada; klasik bistüri, ultrasonik bistüri, elektrokoter ve lazerle kesiler yapılmış, bu kesilerde; kanama kontrolü, yara iyileşmesi gözlenmiştir. Yara iyileşmesi klasik ve ultrasonik bistüride en hızlı ve dokunun gerilme direnci daha yüksek bulunmuş, ancak kanama 3. EC uygulamalarında kullanılan Koter Cİhazlarını İse 3 grupta İncelemek mümkündür 1. Termokoterler Termokoterler adından da anlaşılacağı gibi sıcaklıkla dokuları koterize eden gereçlerdir. Elektrik akımı ile ısıtılan platin bir tel aracılığı ile kesme ve dağlama işlemi yapmak üzere geliştirilmiş basit apareylerdir yılları arasında birçok diş üniti üzerinde hava-su spreyi gibi standart aksesuar olarak üretilmiştir. Bir telin akkor hale gelmesi için sıcaklığının C nin üzerine çıkması gerekir. Kütlesi küçük olduğu için dokuya dokuduğu anda sıcaklığını hızla kaybetmesine rağmen dağlama işlevini 3. derece yanık oluşturarak yapar 4. Başka seçeneğin olmadığı koşullarda işe yarayabilecek bir araç olmasına rağmen bugün onun yerini alan birçok sofistike teknik geliştirildiğinden tamamen terk edilmiş ve hatta kullanımı yasaklanmıştır. 2. Spark gap Koterler 4,20 Bu tür koterler 1000 volt civarında sönümlü bir dalga üretirler. (Şekil-2) Kıvılcım atlaması ve self indüksiyonla çalışan bir transformatör, voltajı yükseltir. Bu yüksek frekanslı akım, bir prop aracılığı ile dokuya uygulanır. Spark Gap koterler çok yüksek voltaj ürettiği ve spray şeklide akım atlaması yaparak çalıştığı için sadece yakma (fulgurasyon) işleminde kullanılabilir. Prop dokuya yaklaştırıldığında, dokuya doğru kıvılcım atlaması meydana gelir ve bu kıvılcımların sebep olduğu yüksek ısı dokunun dağlanmasını sağlar.

4 55 ŞEKİL 2 Spark gap koterin ürettiği akım ve fulgurasyon (sprey koagülasyon) işlemi 1, 4, Elektrokoterler Elektrokoterler 200 khz - 27 MHz arasında yüksek frekanslı akım üreten araçlardır. Kullanım amacına ve yerine göre bu cihazlar Watt enerji üretebilirler. Üretilen yüksek frekanslı akım (YFA), kesme işlemi için tam dalga veya koagülasyon için modülasyonlu dalga biçiminde olabilir. (Şekil 3) Elektrokoter cihazının ürettiği yüksek frekanslı akımın, tam dalga veya modüleli dalga olması, dokuda oluşacak etkinin de farklı olmasını sağlar. Cihazın ürettiği yüksek frekanslı akım, ince bir uçla dokuya temas ettirildiğinde, dokuda oluşan direnç bölgesinde ısı meydana gelir. Bu değim sırasında metal uç ısınmaz. Hücreler arası sıvı ve kan, yüksek frekanslı akıma karşı gösterdikleri direnç yüzünden ısınırlar. Doku direncinin yüksek olduğu bölgede oluşan ısı etkisiyle dehidratasyona bağlı kesi meydana gelir. Direncin en yüksek olduğu yer aktif ucun dokunma noktasıdır 4 (Şekil 4,5). ŞEKİL 4 YFA üreteci ve doku ilişkisi ŞEKİL 5 Toprak bağlantısı ŞEKİL 3 YFA mın dalga biçimleri

5 56 Cihaz, tam dalga üreteci modunda (modülesiz tam filtre dalga) çalışıyorsa kesici uçta, voltaj ile güç arasındaki fark büyük değildir (Şekil 6). Bunun anlamı, kesici uç dokuya dokunduğu zaman en az kıvılcımla en yüksek gücün uygulanmasıdır. Bu koşulda yapılan kesi, klasik bistüri kesisine benzer. Kesi bölgesinde bir miktar ısınma olduğu için kanama azalır, sıcaklık gereksiz yükselmediği için dokuda yanık oluşmaz, yara iyileşmesi hızlı olur ve doku büzüşmesi az olduğu için kesi yerinde skar kalmaz. Modüleli dalgada; koterin çıkış voltajı yüksek olmasına rağmen etkin güç düşüktür. Ucunda bin volt civarında gerilim olan künt veya küresel uçlu prop dokuya yaklaştığında, dokuya atlama yaparak ark oluşabilir (Şekil 7). Yakma etkisinden kurtulmak için prop dokuya değdikten sonra pedala basılarak cihaz aktif hale getirilirse daha kontrollü bir koagülasyon sağlanır 4. Bu; değim pıhtılaşması, kontakt koagülasyon, soft koagülasyon, (hemo, pin point veya forced coagulation) olarak adlandırılır. Doku ile prop arasında küçük kıvılcımlar oluşmasına bağlı olarak daha fazla sıcaklık oluşacaktır. Yüksek sıcaklık pıhtılaşmayı sağladığı gibi hafif yanık oluşmasına da sebep olur, bu yüzden fugurasyon veya koagülasyon sonucunda dokuda büzüşme, yara dokusu oluşması mümkündür. Yara iyileşmesi tam dalga ile yapılan kesiden daha yavaş olur 4. Elektrokoterler monopolar ve bipolar olmak üzere ikiye ayrılırlar. Monopolar Elektrokoterler 1,3,4,21,22 Monopolar diye tanımlanan koterlerde aktif elektrottan çıkan yüksek frekanslı akım, koterizasyonu gerçekleştirdikten sonra bütün vücuda dağılarak, hasta vücuduna bağlanmış geniş yüzeyli elektrot aracılığı ile cihaza geri döner. Keskin uç veya tel şeklindeki aktif uç, elektrik akımının yoğunlaştığı yerdir. Bu küçültülmüş dokunma ucu, birim alandan geçen akımın en yüksek olduğu yerdir ve burada dehidratasyona sebep olacak düzeyde ısı meydana gelir. Monopolar koterlerde ŞEKİL 6 Tam dalga (modülesiz) modu ve kesme işlemi ŞEKİL 7 Modüleli dalga ve kontakt koagülasyonu

6 57 elektriksel ikinci kutup toprak hattı ile ilişkilendirilmiştir. Bu tür cihazlarda ikinci kutup pasif olarak fonksiyon yaptığından sistem MONOpolar olarak isimlendirilmiştir. 50 W dan daha az çıkışı olan monopolar elektrokoterlerde, cihazın pasif çıkışı doğal toprağa bağlanır. Bu durumda hastaya ayrıca bir topraklama hattı bağlamaya gerek kalmayabilir. 50 W dan daha fazla çıkış gücü olan monopolar koterlerde, nötr hattına ayrıca özen göstermek gerekir. Topraklama hattının yüzey açısından yetersiz olduğu durumlarda, hasta koltuktaki metal yüzeylere eli ile dokunacak olursa burada direnç, topraklama hattına göre daha düşük olduğu için akım yoğunluğu buraya yönelecek ve elde yanıklar oluşabilecektir. Monopolar Elektrokoterlerde sonuç olarak aktif ve nötr olmak üzere iki elektrot vardır. I. Aktif elektrot (Çalışma elektrotu): Metal uç kısımlarının biçimlerine göre şöyle ayırt edilebilirler: İnce veya kalın tel veya iğne biçiminde olanlar, Bıçak şeklinde olanlar, İlmik biçiminde olanlar : Çeşitli boyutlarda, uzun, yuvarlak veya eşkenar dörtgen (romboid) şeklinde olabilir, Farklı çaplarda küre biçiminde olanlar. II. Nötr elektrot: Çeşitli tipleri olan bu elektrota toprak elektrotu da denir. Vücuda değdiği yerde ısı oluşturmaması için geniş yüzeylidir. Geniş olan yüzeyi sayesinde birim alandan geçen akım miktarı düşük olacağından ısı oluşamaz. Oringer topraklamanın hastanın sırt bölgesinden çok, kalça kemiğinin altına yerleştirilmesini önerir. (4) Topraklama hastanın küçük kemik çıkıntılarına örneğin omuz kürek kemiği veya omurlara gelmemelidir, aksi halde yüksek akım yoğunluğunun ortaya çıkmasına neden olur bu da yanıklara sebep olur. Topraklama, hastanın bacak altına yapılacaksa hastanın cebinde anahtar veya metal içeren eşyalar olmamalıdır. Nötr elektrotlar çeşitli biçimlerde olabilir 4 : Oturma elektrotu; Hastanın üzerine oturduğu geniş yüzeyli plakalar, El elektrotu; Hastanın elinde tuttuğu metal çubuk şeklindeki elektrotlar, Kolluk veya manşet tip elektrot; İnce bükülebilir metalden yapılan, hastanın cildine temas edecek şekilde plastik bantlarla sabitleştirilen elektrotlar. Bipolar Elektrokoterler: (5,23) Bipolar koterlerde aktif elektrot ve nötr elektrot olarak tanımlanan iki elektrot birbirine yakın durur, koterizasayon uygulanacak doku araya girdiğinde, doku üzerinden yoğun bir akım nötr elektroda doğru akar ve aradaki dokunun kesilmesi veya koterizasyonunu gerçekleştirmiş olur. Küçük bir makasın hareketli kısımlarından birinin aktif kutup, diğerinin nötr kutup olduğunu düşününüz. Makasın kesen yüzeyleri elektriksel olarak izole edilmiştir. Genellikle bu izolasyon teflon kaplama ile gerçekleştirilir. Kesici kenarlarsa çıplak metaldir. Araya giren dokuda, uygulanan akımın niteliğine göre kesme, koterizasyon veya her ikisi birden gerçekleştirilir. Bipolar koterlerde yüksek frekanslı akımın devresini tamamlayacağı yol çok kısa olduğu için düşük impedanslı cihazlardır ve maksimum 50 Watt çıkış verirler (Şekil 8). Bipolar elektrotlar sayesinde doğrudan, sadece damar ağzını koterize (veya koagüle) etmek mümkün olur. Makas şeklinde kesme ağzı olan bipolar koter propları bir taraftan yumuşak dokuyu keserken diğer taraftan iki taraflı olarak damar ağızlarını koterize eder. ŞEKİL 8 Bipolar elektrokoter ve uçları

7 58 Koblasyon: 9 Dokuda kesme işlemini, tuzlu su ortamında, hedef dokudaki molekülleri parçalayarak ve bunu çevre dokuya en az hasar vererek yapan yeni teknoloji ürünü bir elektro-ayırma (electro-dissociation) cihazıdır yılında geliştirilen sistem iki ana parçadan oluşur: Yüksek frekanslı güç üreteci ve elektriksel olarak birbirlerinden izole edilmiş elektrotlardan oluşan bir uç. Soğuk çıkarma (cold ablation) olarak patentlenmiş olan bu teknoloji, kontrollü çıkarma (controlled ablation) kelimelerinden türetilmiştir. Coblator ticari ismi ile EC ye girmiştir. Kesme ve koagülasyon işlemi, tuzlu su ortamında bipolar tekniğin kullanılması ile gerçekleşir. Yüksek frekanslı akım geçişi sırasında, tuzlu sudaki sodyum iyonlarının iyonize bir plazma katmanı oluşturması esasına dayanır. Koblasyon; düşük sıcaklıkta dokuda moleküler ayrışmaya neden olur. Bu etki yaklaşık derece arası bir sıcaklıkta gerçekleşir moleküler ayrışma sonucu en az hasarla dokuda hacimsel bir azalma oluşur. Lazer ve standart EC ye göre daha az ısı üretir. Bu nedenle diğer yöntemlere göre için işlem sonrası daha az ağrı ortaya çıktığı bildirilmektedir 10,25. Tablo-1 de ısının dokuda yapacağı etkiler değerlendirildiğinde termokoter veya spark gap jeneratörle çalışan cihazların ne derece sakıncalı olduğu açıkça görülür. Elektrocerrahinin çeşitleri: 4,25 1. Elektrotomi: (Elektrikle kesme, kesip çıkarma) Dokunun kesilmesi ve kesilerek çıkarılmasını kapsayan elektrocerrahi işlemleri 2. Elektrokoagülasyon: Bipolar akım uygulanarak dokuların yıkımı ve bunun kitle haline getirilmesi, 3. Elektrodesikasyon: Elektrikle kurutma, bir şeyi suyunu kaybettirerek kurutma, 4. Elektrofulgurasyon: Yüksek frekanslı akımla dokunun yakılması, 5. Koblasyon: Düşük sıcaklıkta, tuzlu su gibi iletken bir sıvı içindeyken yapılan elektrocerrahi. Elektrotomi: (Elektrosection) (Electroexcision) (Electroscission) (Acusection): Dokunun kesilmesi veya kesilerek çıkarılmasını kapsayan elektrocerrahi işlemine verilen isimdir. Elektrik akımı ile dokuyu kesmenin en önemli yararı, hemen hemen tamamen kansız denebilecek bir ortamda görerek çalışmayı sağlamasıdır. Elektrotomide amaç temiz bir doku kesimi elde etmektir. Doğru teknikle ve uygun elektrotların kullanımı ile pıhtıdan ve kömürleşmeden (karbonlaşma) uzak bir kesi elde edilebilir. Elektrokoagülasyon: Yüksek frekanslı akım kullanarak kapiller veya damar kanamaların durdurma işlemidir. Elektrokoagülasyonda kullanılan yüksek frekanslı akım, düşük frekanslı bir akımla modüle edilmiştir. Modülasyon derinliği arttıkça kesmekten çok ısıtma etkisi ön plana çıkar. Bu ısıtma etkisi de dokuların sol halden jel hale geçmesine sebep olur. Akım şiddeti, koagüle edilecek dokunun (kanamanın) büyüklüğüne göre seçilmelidir. Küçük seçilmiş akım şiddeti, koagülasyonun gerçekleşmesi için daha uzun süreli bir uygulamayı gerektirir. Eğer TABLO I Isının dokuda oluşturduğu değişiklikler(24) > 40 0 C <49 0 C Geri dönüşebilir doku hasarı > 49 0 C <70 0 C Geri dönüşümsüz doku hasarı (Denatürasyon) > 70 0 C <100 0 C Bağ dokusu kollagen- jelatine dönüşür. (Pıhtılaşma koagülasyon ) > C <200 0 C Hücre suyu buharlaşır, hücre kurur ve jelatin yapışkan hale gelir (Kurutma-Desikasyon) > C Yara kabuğu oluşumu (Kömürleşme karbonlaşma, patolojik olarak 4. derece yanık.

8 59 akım şiddeti kanamaya göre fazla ise, dokuda koagülasyonla birlikte yanık oluşur. Koagülasyon işleminde, uygulamaya özgü aktif elektrotların yanı sıra damar kıskacı (arter klempi) ve bistüri gibi cerrahi aletlerden de yararlanılır. Cerrahi işlemler esnasında küçük damarlardaki kanamayı hızla durdurmak için, damar sivrisinek kıskacı (mosquito clemp) ile tutulur ve aktif elektrot kıskaca 2-3 sn süre ile değdirilir. Böylece kıskaç, akımı dokuya iletir ve kanayan damar pıhtılaşma yoluyla mühürlenir. Kömürleşmiş doku artıkları veya kan artıkları ile kirlenmiş olan elektrotlar değim yüzeylerinde kıvılcım sıçramasına ve kömürleşmeye neden olurlar. Bu nedenle elektrotun temiz olması, temiz tutulması ve her yeni kullanımdan önce mutlaka doku artıklarından itina ile temizlenmesi gerekir. Elektrodesikasyon: Dokuyu kurutma (desikasyon) işleminde; iğne biçimindeki elektrot dokuya batırılır ve orada sakince tutulur.elektrotlar soğuk olmakla birlikte doku direnci nedeniyle yerel olarak sıcaklık artışı ortaya çıkar. Dokudaki değişiklik, hücresel su kaybı ve kurumadır. Uygulama zamanı uzatıldıkça bu etki daha derine doğru yayılır. Böyle bir doku tahribatı tümör cerrahisinde istenen bir durumdur. Etki sınırlarının önceden belirlenmesi zorluğu dolayısı sık kullanılmayan bir tekniktir. Elektrofulgurasyon: Yüksek frekanslı akımla dokunun yakılması işlemidir. Uygulama elektrotu dokuya yaklaştığında kıvılcım atlaması şekline akım geçer. Oluşan görünüm sebebi ile sprey koagülasyonu da denen bu teknikte doku yüzeyinde yanık, hem istenen hem kaçınılmaz sonuçtur. Yüksek frekanslı akımla, dokuyu doğru biçimde yakabilmek için elektrot dokuya değdirilmemelidir. Kıvılcımın sıçrayabilmesi için doku ve elektrot arasında daima serbest bir hava boşluğu olması gerekir. Uygulama yüzeyinde meydana gelen kömürleşme, daha derin doku kısımlarındaki kuruma veya yanma karşısında ayırıcı bir tabaka oluşturur. Doku tahribatının kontrolsüz ve fazla olması dolayısı ile tercih edilmeyen bir tekniktir. Elektrokoter kullanırken dikkat edilmesi gereken konular veya yapılabilecek olası hatalar: Her elektrocerrahi cihazının doz skalası 1 den 10 a kadar taksimat içerse de, her cihazda 5 sayısal değeri farklı bir güç ü ifade eder.bu yüzden cihazın ilk kullanımında uygun akım dozunu saptayabilmek için, bir deneme etinde test edilmesi önerilir. Bazı cihazlarda ayarlanan çıkış dozu, dijital bir gösterge ile WATT olarak gösterilse de, hâlâ relatif bir değerdir, çünkü monopolar cihazlarda uygulama alanından ne kadar akım geçeceğini belirleyen, dönüş elektrotunun yüzeyinin büyüklüğü veya cihaza yakınlığıdır. Diş Hekimliğinde yaygın olarak MONOPO- LAR cihazlar kullanıldığı için bu başlık altındaki bilgiler, ağırlıklı olarak monopolar cihazların kullanımı ile ilgili olacaktır. Bir monopolar elektrokoterin verimli çalışabilmesi için birinci koşul, akımın geri dönüş yolunun mükemmel olmasıdır. Elektrik akımı kesme işlemini yaptıktan sonra toprak yolu ile cihaza geri döner. Eğer bu geri dönüş yolu, yani toprak elektrotu yetersizse, cihaz ya kesmeyecektir ya da yanıklara sebep olan kötü kesikler oluşturacaktır. Cihazın geri dönüş elektrotu varsa bu, üretici firmanın önerilerine uygun biçimde hasta ile irtibatlandırılmalıdır (Şekil 9). Diş hekimliğinde kullanılan küçük güçler nedeni ile genellikle özel geri dönüş elektrotu kullanılmaz. Bu durumda geri dönüş yolu doğal toprak bağlantısıdır. Bu yüzden elektrokoter, toprak hattı doğru yapılmış bir prizle irtibatlandırılmalıdır. Ayrıca hastanın oturduğu koltuğunda topraklanmış olması gerekir. Burada akla gelen soru, hastanın oturduğu yüzeyin plastik kaplamalı olduğu ŞEKİL 9 Monopolar ve Bipolar akım yolları

9 60 ve akımın nasıl devresini tamamlayacağı sorusudur. Bu uygulamada sorun olmaz, çünkü yüksek frekanslı akım bu yalıtkan yüzeyden kapasitif etki ile geçecektir. Monopolar çalışmalarda topraklama elektrotu kullanılıyorsa, bu elektrotun vücuda tam ve en geniş yüzeyi ile dokunması sağlanmalıdır. Eğer dokunma yüzeyi istenmeden küçültülecek olursa, kesme ucuna eşdeğer bir direnç de burada oluşacak ve topraklama elektrotunun bağlandığı yerlerde yanıklar oluşacaktır. Başarılı uygulamanın anahtarlarından biri de uygun güç seçimidir. Uygun güç ayarı: Kesi derinliğine ve kesme hızına göre yapılan ayardır. Çıkış gücü yüksek seçilip yavaş kesme yapılırsa, dokuda gereksiz ısı oluşacaktır. Kesme hızının güce göre düşük olması durumunda, dokuda kahverengi yanık bölgeleri oluştuğu görülecek tir. Güçü çok düşük seçmek, kesme hızının istenmeyecek kadar yavaş olmasına sebep olabilir. Bu durumda yine kesi etrafına doku tahribine bağlı renk koyulaşması görülecektir. Eğer kesme hızına uygun bir güç seçilmişse, kanamasız, kesilen bölgelerde renk değişimi olmayan mükemmel sonuçlar elde etmek mümkün olacaktır. Kesme esnasında ucun (prop) daima metalik parlak olması gerekir. Kesi esnasında proba yapışacak doku parçaları siyah karbon artıkları şeklinde birikecek ve burada oluşan yüksek direnç dolayısı ile prop ucunda gereksiz sıcaklık oluşacaktır. Kesme sırasında kesici uç hızla kirleniyorsa güç seçimi veya kesme hızında bir yanlışlık var demektir. Klinikte hastaya zarar vermeden daha güvenli ve hızlı bir elektrocerrahi uygulaması yapabilmek için, kullanılacak cihazla ilgili temel teknik özelliklerin bilinmesi, cihazın daha verimli kullanılmasını sağlayacaktır. Terminoloji: (5,9,17,26,27) Elektrocerrahide farklı kaynaklar, farklı ekoller aynı anlamı ifade eden farklı terimler kullanmaktadır. Bu terminolojik karmaşayı aşabilmek amacı ile bu alanda kullanılan farklı terimlerin anlamlarını içeren bir liste eklenmesinde yarar görülmüştür. 1. Elektrocerrahi (electrosurgery): Elektrik akımları aracılığıyla yapılan cerrahi uygulamalar. 2. Elektrokoterizasyon (electrocautery): Dokuların, ucundan elektrik akımı geçen araçlarla yakılması, dağlanması. 3. Termokoterizasyon (thermocautery): Elektrik akımı ile akkor hale gelen platin tel ile dokunun koterize edilmesi. 4. Elektrohemostasis (electrohemostasis): Elektrik akımından yararlanılarak yapılan kanamayı durdurma uygulamaları, dokuda kanama odaklarının yakılması. 5. Elektrokoagülasyon (electrocoagulation): Yüksek frekanslı elektrik akımının (YFA) bir elektrotu aracılığı ile dokuda yapılan koagülasyon (pıhtılaştırma) işlemi. 6. Elektrodesikasyon (electrodesiccation): YFA la dokuların kurutulması. 7. Desikasyon (desiccation): Kurutma, bir şeyi suyunu kaybettirerek kurutma. Doku sıcaklığının 60 0 C nin üzerine çıkması halinde hücrelerde görülen kuruma işlemi. 8. Elektroinsizyon (electroincission): Dokuların YFA uygulayan bistüriler aracılığıyla kesilmesi, elektrik akımıyla kesi (insizyon) yapmak. 9. Elektroeksizyon, Elektrotomi (electroexcision, electrosection, electrotomy, acusection): Elektrikle kesip çıkarma işlemi. 10. Elektrofulgurasyon (electrofulguration): Dokuların YFA uygulanarak yakılması. 11. Fulgurasyon: Şimşek çakması, ani parlama. 12. Karbonizasyon (carbonisation, charring): Kömürleşme, bir maddenin (ısıtılarak) diğer bölümlerini uzaklaştırarak karbonunu bırakmak. 13. Ablasyon (ablation): Kesip çıkartma, tutunma yerinden kaynaşık olduğu yapıdan ayrılma. 14. Ultrasonik bistrüri (ultrasonic-ultrasound scalpel ): Ses ötesi dalgaları kullanarak işlev gören bistüri. 15. Lazer: (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation-LASER): Tek frekans

10 61 ve tek fazda yayılan ve bu özelliğinden dolayı kolayca odaklanabilen, görülebilir veya görülemez spektrumdaki ışık. 16. Elektrik bıçağı (electric knife): YFA ın etkisiyle dokuların kesilmesini sağlayan bıçak. 17. Elektrocerrahi bistürisi (electrosurgical scalpel ): YFA la dokuları ayıran (kesen) bir çeşit bistüri. 18. Ultrasonik bistüri : (ultrasonic scalpel): Ses üstü frekansta uzunlamasına titreşen bıçak; kömürleşme ve duman çıkışına neden olmadan hassas doku kesimi ve belli ölçüde koagülasyon yapar. 19. Termokoagülasyon (thermocoagulation): Sıcaklık etkisiyle koagülasyon yapılması. 20. Rezistans (resistance): Bir maddenin (veya sistemin) doğru akıma karşı gösterdiği direnç. 21. İmpedans (impedance): Bir maddenin (veya sistemin) alternatif akıma karşı gösterdiği direnç. Zahiri direnç 22. Beyaz koagülasyon (white coagulation): 45 0 C nin üzerinde hücrelerin proteinlerinin jel haline geldiği geri dönüşümsüz durum. 23. Monopolar sistem: Tek kutuplu sistem. 24. Bipolar sistem: İki kutuplu sistem 25. Plasma: İyonize olmuş gaz (Fiz. Kim.), iyonize edilmiş/olmuş: Atom veya molekülden en az bir elektronun ayrılması. 26. Tam dalga YFA: FW (full rectification wave) veya modüle edilmemiş yüksek frekanslı akım (YFA). 27. Modüle edilmiş YFA: YFA mın düşük frekanslı bir akımla genliğinin değiştirilmesi ile elde edilen ve doku üzerindeki etkileri tam dalga YFA dan farklı olan akım türü. 28. Sönümlü Dalga Üreteci (spark gap generator): Genliği, yüksekten başlayıp sıfırlandıktan sonra tekrar en yükseğe çıkan dalga üreten basit elektrokoter. 29. Modülasyon: YFA mın daha düşük frekanslı bir akımla şekillendirilmesi. 30. Oturma elektrotu: Hastanın üzerine oturduğu geniş yüzeyli metal plaka. 31. El elektrotu: Hastanın elinde tuttuğu metal çubuk şeklindeki elektrot. 32. Kolluk veya manşet tip elektrot: Kalaydan yapılan, hastanın alt koluna deri veya plastik bantlarla sabitleştirilen elektrot. 33. Koblasyon (coblation): Dokuyu kesme ve koagülasyon işlemini tuzlu su ortamında bipolar tekniğin kullanılması ile gerçekleştiren bir tekniktir. KAYNAKLAR 1. Ross E. Die physikalischen Grundlagen der Elektro- Chirurgie. Dtsch Zahnaerztl Z. 1985; 40: ) 2. The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition Copyright 2000 by Houghton Mifflin Company. 3. Shillingburg HT. Hobo S. Whitsett LD. Fundamentals of Fixed Prosthodontics. Fluid control and soft tissue management. p: Quintessence Publishing Co. Inc. London. Third Ed Fritz Scho n. Elektrochirurgie in der Zahnheilkunde. Berlin, Buch- und Zeitschriften- Verlag. Die Quintessenz, Livaditis GJ. Comparison of monopolar and bipolar electrosurgical modes for restorative dentistry. A review of the literature. J prosthet Dent. 2001;86(4): Moore DA. Electrosurgery in dentistry: past and present. Gen Dent. 1995;43(5): Fastenmeier K, Lohr G. Cutting and coagulating with high frequency currents: electrophysical effects of application of HF-surgery in dentistry. ZWR. 1991;100(4): Morgenstein SA, Jacobs HK, Brusca PA, Consiglio AR, Donzelli J, Jakubiec JA, Donat TL. A comparison of tonsillectomy with the harmonic scalpel versus electrocautery. Otolaryngol Head Neck Surg. 2002;127(4): Chinpairoj S, Feldman MD, Saunders JC, Thaler ER. A comparison of monopolar electrosurgery to a new multipolar electrosurgical system in a rat model. Laryngoscope. 2001;111(2): Hall DJ, Littlefield PD, Birkmire-Peters DP, Holtel MR. Radiofrequency ablation versus electrocautery in tonsillectomy.otolaryngol Head Neck Surg. 2004;130(3): Dederıch ND. Bushıck RD, Lasers in dentistry Separating science from hype. JADA. 2004;135:204-12

11 Metternich FU, Wenzel S, Sagowski C, Jakel T, Koch U. The Ultracision Harmonic Scalpel ultrasound activated scalpel. Initial results in surgery of the tongue and soft palate. HNO. 2002;50(8): Sinha UK, Gallagher LA. Effects of steel scalpel, ultrasonic scalpel, CO2 laser, and monopolar and bipolar electrosurgery on wound healing in guinea pig oral mucosa. Laryngoscope. 2003;113(2): Kesler G. Clinical applications of lasers during removable prosthetic reconstruction. Dent Clin North Am Oct;48(4):963-9, 15. Adams TC, Pang PK. Lasers in aesthetic dentistry. Dent Clin North Am Oct;48(4): Myers TD, Sulewski JG. Evaluating dental lasers: what the clinician should know. Dent Clin North Am. 2004;48(4): Schemmel M, Haefner HK, Selvaggi SM, Warren JS, Termin CS, Hurd WW. Comparison of the ultrasonic scalpel to CO2 laser and electrosurgery in terms of tissue injury and adhesion formation in a rabbit model. Fertil Steril. 1997;67(2): Liboon J, Funkhouser W, Terris DJ. A comparison of mucosal incisions made by scalpel, CO2 laser, electrocautery, and constant-voltage electrocautery.otolaryngol Head Neck Surg. 1997;116(3): Carew JF, Ward RF, LaBruna A, Torzilli PA, Schley WS. Effects of scalpel, electrocautery, and CO2 and KTP lasers on wound healing in rat tongues. Laryngoscope. 1998;108(3): No authors listed. Are Spark-Gap Electrosurgical Units Safe to Use? User Experience Network Health Devices. 1995;24(7): Gnanasekhar JD, Al-Duwairi YS. Electrosurgery in dentistry. Quintessence Int. 1998;29(10): Smıth TL. Smıth JM. Radiofrequency Electrosurgery. Operatıve Technıques In Otolaryngology. Head and Neck Surgery. 2000;11(1): Shuman IE. Bipolar Versus Monopolar Electrosurgery: Clinical Applications.Dent Today. 2001;20: Low / Medium Power Electrosurgery Review 2002.MDA Evaluation 02037, March Parsons SP, Cordes SR, Comer B. Comparison of posttonsillectomy pain using the ultrasonic scalpel, coblator, and electrocautery. Otolaryngol Head Neck Surg. 2006;134(1): Güler Ç. Tıp Sözlüğü. 1. Basım. Güneş Kitabevi. Ankara Steadman s Medical Dictionary. 22 nd Edition. Williams Wilkinson CO.Baltimore İLETİŞİM ADRESİ Doç.Dr. Emine Çelik BAĞCI Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı Sıhhiye ANKARA Tel: Faks: yahoo.com

Protetik Uygulamalarda Elektrokoter Kullanımı II Elektrokoter Kullanım Tekniği

Protetik Uygulamalarda Elektrokoter Kullanımı II Elektrokoter Kullanım Tekniği DERLEME (Review) Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 31, Sayı: 3, Sayfa: 63-73, 2007 Protetik Uygulamalarda Elektrokoter Kullanımı II Elektrokoter Kullanım Tekniği Application of Electrocautery

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

Birlikte daha iyiyiz. En kritik anları kontrol ediyoruz.

Birlikte daha iyiyiz. En kritik anları kontrol ediyoruz. Birlikte daha iyiyiz. En kritik anları kontrol ediyoruz. ELEKTROKOTER CİHAZLARI ELEKTROKOTER CİHAZLARI ELEKTROKOTER CİHAZLARI Üzümcü marka EK-410 ve EK-250 model elektrokoter cihazları 400 W ve 250 W maksimum

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

TOPRAKLAMA Topraklama,

TOPRAKLAMA Topraklama, TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine Topraklama denilmektedir.

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI

TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI TÜRKĠYE CUMHURĠYETĠ ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ BĠYOMEDĠKAL MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ TIBBĠ CĠHAZLARIN KALĠBRASYONU LABORATUVARI DENEY NO:6 ELEKTROKOTER CĠHAZI KALĠBRASYONU Elektrkter; ameliyatlarda dkuyu yakarak kesme

Detaylı

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1

3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI. 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 3.KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI 05.05.2015 Dr.Salim ASLANLAR 1 KABARTILI DİRENÇ KAYNAĞI Kabartılı direnç kaynağı, seri imalat için ekonomik bir birleştirme yöntemidir. Uygulamadan yararlanılarak, çoğunlukla

Detaylı

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ TOPRAKLAMA VE POTASİYEL SÜRÜKLEMESİ Genel bilgi Generatör, transformatör, motor, kesici, ayırıcı aydınlatma artmatürü, çamaşır makinası v.b. elektrikli işletme araçlarının, normal işletme anında gerilim

Detaylı

Radyo frekans cerrahi

Radyo frekans cerrahi ATMOS RS 221 ENT Radyo frekans cerrahi MAKSIMUM HASSASIYET ATMOS RS 221 ENT Radyo frekans cerrahi: horlama tedavisi, bademcik ameliyati, koagülasyon, diger bir çok KBB uygulamasi için KBB cerrahide radyo

Detaylı

Şekil 1. Elektrolitik parlatma işleminin şematik gösterimi

Şekil 1. Elektrolitik parlatma işleminin şematik gösterimi ELEKTROLİTİK PARLATMA VE DAĞLAMA DENEYİN ADI: Elektrolitik Parlatma ve Dağlama DENEYİN AMACI: Elektrolit banyosu içinde bir metalde anodik çözünme yolu ile düzgün ve parlatılmış bir yüzey oluşturmak ve

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ LASER İLE KESME TEKNİĞİ Laser: (Lightwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation) Uyarılmış Işık yayarak ışığın güçlendirilmesi Haz.: Doç.Dr. Ahmet DEMİRER Kaynaklar: 1-M.Kısa, Özel Üretim Teknikleri,

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL İçerik Algılama Teknolojisi Algılama Mekanizması Uygun Sensör SENSÖR SİSTEMİ Ölçme ve Kontrol Sistemi Transdüser ve Sensör Kavramı Günlük hayatımızda ısı, ışık, basınç

Detaylı

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley BÖLÜM 2 Gauss s Law Hedef Öğretiler Elektrik akı nedir? Gauss Kanunu ve Elektrik Akı Farklı yük dağılımları için Elektrik Alan hesaplamaları Giriş Statik Elektrik, tabiatta birbirinden farklı veya aynı,

Detaylı

MIRA INFRA NANO ENDÜSTRİYEL

MIRA INFRA NANO ENDÜSTRİYEL MIRA INFRA NANO ENDÜSTRİYEL ELEKTRİKLİ RADYANT ISITICI Yanı başınızdaki güneş YENİ NANO TEKNOLOJİ, ÜSTÜN PERFORMANS MİRA INFRA Nano Elektrikli radyant ısıtıcılar, paslanmaz çelik boru içerisindeki yüksek

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ ANEURYSM (ANEVRİZMA) Arteriyel sistemindeki lokalize bir bölgeye kan birikmesi sonucu şişmesine Anevrizma denir Gerçek Anevrizma : Anevrizma kesesinde Arteriyel duvarların üç katmanını kapsayan Anevrizma

Detaylı

Dirençler. 08 Aralık 2015 Salı 1

Dirençler. 08 Aralık 2015 Salı 1 Dirençler 08 Aralık 2015 Salı 1 Tanımı ve İşlevi Dirençler elektrik akımına zorluk gösteren elektronik devre elemanlarıdır. Direnç R harfi ile gösterilir, birimi ohmdur. Omega simgesi ile gösterilir (Ω).

Detaylı

EPİLASYON CİHAZI KULLANIM KILAVUZU

EPİLASYON CİHAZI KULLANIM KILAVUZU EPİLASYON CİHAZI KULLANIM KILAVUZU Model : EPIGOLD Classic Blend Sayın kullanıcı ; Öncelikle cihazımızı tercih ettiğiniz için teşekkür ederiz. Cihazımızı kullanmadan önce kullanım kitapçığını okumanız

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

YÜKSEK FREKANSLI CERRAHI VIO 300 D, VIO 300 S VIO 200 D, VIO 200 S, VIO 100 C, VIO 50 C. ERBE VIO -ürün ailesi her uzmanlık alanı için uygun çözüm.

YÜKSEK FREKANSLI CERRAHI VIO 300 D, VIO 300 S VIO 200 D, VIO 200 S, VIO 100 C, VIO 50 C. ERBE VIO -ürün ailesi her uzmanlık alanı için uygun çözüm. YÜKSEK FREKANSLI CERRAHI VIO 300 D, VIO 300 S VIO 200 D, VIO 200 S, VIO 100 C, VIO 50 C ERBE VIO -ürün ailesi her uzmanlık alanı için uygun çözüm. Özel HF-Elektrocerrahi sistemi. Tamamen sizin arzunuza

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

KRİYOCERRAHİ, ELEKTROCERRAHİ VE BİSTÜRİ UYGULAMALARININ YARA İYİLEŞMESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN HİSTOPATOLOJİK VE HİSTOMORFOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ*

KRİYOCERRAHİ, ELEKTROCERRAHİ VE BİSTÜRİ UYGULAMALARININ YARA İYİLEŞMESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN HİSTOPATOLOJİK VE HİSTOMORFOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ* KRİYOCERRAHİ, ELEKTROCERRAHİ VE BİSTÜRİ UYGULAMALARININ YARA İYİLEŞMESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN HİSTOPATOLOJİK VE HİSTOMORFOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ* HISTOPATHOLOGICAL AND HISTOMORPHOMETRIC INVESTIGATION

Detaylı

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir?

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir? Prof. Dr. İnci EROĞLU ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Savunma Sanayiinde Borun Kullanımı Çalıştayı (SSM) 14 Haziran 2011 1 İçerik Giriş Yakıt pili bileşenlerinin üretimi Yakıt pili

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ

BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ BAZI KAYNAK PARAMETRELERİNİN SIÇRAMA KAYIPLARINA ETKİSİ ÖZET CO 2 kaynağında tel çapının, gaz debisinin ve serbest tel boyunun sıçrama kayıpları üzerindeki etkisi incelenmiştir. MIG kaynağının 1948 de

Detaylı

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI 3. Bölüm: Asenkron Motorlar Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 3.1. Asenkron Makinelere Giriş Düşük ve orta güç aralığında günümüzde en yaygın kullanılan motor tipidir. Yapısal olarak çeşitli çalışma koşullarında

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

Gürültü Perdeleri (Bariyerleri) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Gürültü Perdeleri (Bariyerleri) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Gürültü Perdeleri (Bariyerleri) Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Gürültü nedir? Basit olarak, istenmeyen veya zarar veren ses db Skalası Ağrı eşiği 30 mt uzaklıktaki karayolu Gece mesken alanları 300 mt yükseklikte

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SEVİYENİN ÖLÇÜLMESİ Seviye Algılayıcılar Şamandıra Seviye Anahtarları Şamandıralar sıvı seviyesi ile yukarı ve aşağı doğru hareket

Detaylı

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA n Aşırı akımlar : Kesici n Aşırı gerilimler: 1. Peterson bobini 2. Ark boynuzu ve parafudr 3. Koruma hattı 26.03.2012 Prof.Dr.Mukden UĞUR 1 n 1. Peterson bobini: Kaynak tarafı yıldız bağlı YG sistemlerinde

Detaylı

Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı

Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Mühendislik Birimleri bünyesinde yer alan İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları: Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı,

Detaylı

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI

ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI ÇELİK YAPILARDA BİRLEŞİM ARAÇLARI Çelik yapılarda kullanılan birleşim araçları; 1. Bulon ( cıvata) 2. Kaynak 3. Perçin Öğr. Gör. Mustafa EFİLOĞLU 1 KAYNAKLAR Aynı yada benzer alaşımlı metallerin yüksek

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

Lazer ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Lazer ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Lazer ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Lazer Lazer (İngilizce LASER (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) fotonları uyumlu bir hüzme şeklinde oluşturan optik kaynak. Lazer fikrinin

Detaylı

RF ile Yaş Silme Teknolojisi

RF ile Yaş Silme Teknolojisi İ YE N RF ile Yaş Silme Teknolojisi RF ile Yaş Silme Teknolojisi Pellevé ile çok yönlülüğü yeniden keşfedin Pelleve sizi gençleştirmek için çalışır. Kusursuz bir güvenlik ve ispatlanmış kayıtlı sonuçlar...

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Transdüser ve Sensör Kavramı Fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) algılayan elemanlara sensör, algıladığı bilgiyi elektrik enerjisine çeviren elemanlara

Detaylı

Farklı piston yağlayıcılarının ısıl reaksiyonu ve bunun döküm kalitesine etkisi

Farklı piston yağlayıcılarının ısıl reaksiyonu ve bunun döküm kalitesine etkisi TRIBO-CHEMİE 2. Soğuk Kamaralı Döküm Makinelerinin Alüminyum Dozingi için Aalen Uygulama Günlerinde Dünyaca ünlü döküm uzmanı Prof.Dr.Dr.hc.Klein ın desteği ile System Shot Sleeve, Piston Yağlama(kısmı

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Ses Sensörleri (Ultrasonik) Ultrasonik sensörler genellikle robotlarda engellerden kaçmak, navigasyon ve bulunan yerin haritasını çıkarmak amacıyla kullanılmaktadır.bu

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ Kalıp işlemesinde erozyonla imalatın önemi kimse tarafından tartışılmamaktadır. Elektro erozyon arka arkaya oluşturulan elektrik darbelerinden meydana gelen

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Isıtma kapasitesi: Döküm demir eşit ve etkili bir ısı verir. Hem radyant hem de konveksiyonel ısı ihtiyaçlarına uygun olarak sobalar üretir.

Isıtma kapasitesi: Döküm demir eşit ve etkili bir ısı verir. Hem radyant hem de konveksiyonel ısı ihtiyaçlarına uygun olarak sobalar üretir. MORSØ SOBALARI HAKKINDA... Morsø tam 161 yıldır döküm demir sobalar üretmekte ve geliştirilmesi konusunda çalışmaktadır. Her durumda sizin ihtiyaçlarınıza cevap verecek bir model bulunacaktır. Morsø diğer

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI 6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 FET FETler (Alan etkili transistörler) BJTlere çok benzer yapıdadır. Benzerlikleri: Yükselteçler Anahtarlama devreleri Empedans uygunlaştırma

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

FİBER OPTİK ÜTÜLEME DIODE LAZER!

FİBER OPTİK ÜTÜLEME DIODE LAZER! ÜTÜLEME DIODE LAZERDE EN SON TEKNOLOJİ FCD FİBER OPTİK ÜTÜLEME DIODE LAZER! HAFİF EN BAŞLIĞI (300 gr) DÜNYANIN 60.000.000 ATIŞ ÖMRÜ 20.000.000 Garanti 2 YIL GARANTİ BUZ BAŞLIK K142186/878.4810 17.04.2015

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

Isı ile emk elde etmek

Isı ile emk elde etmek ELEKTRİK ÜRETİMİ Isı ile emk elde etmek İki farklı iletkenin birer uçları birbirine kaynak edilir ya da sıkıca birbirine bağlanır. boşta kalan uçlarına hassas bir voltmetre bağlanır ve birleştirdiğimiz

Detaylı

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI XDP-II Kısmi Deşarj Cihazı XDP-II cihazı kısmi deşarjla oluşan elektriksel alandaki hızlı değişiklikleri algılayarak hassas ölçümler yapar. Aynı zamanda izole ekipmanlardaki kısmi

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır.

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. BÖLÜM 2 KONDANSATÖRLER Önbilgiler: Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. Yapısı: Kondansatör şekil 1.6' da görüldüğü gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin

Detaylı

Askılar, Raflar ve Konveyörler

Askılar, Raflar ve Konveyörler Askılar, Raflar ve Konveyörler Tavsiyeler Askılar ve Raflar olabildiğince küçük olmalıdır. Askılar parçalardan toz partiküllerini uzaklaştırmamalıdır. Askılar parçalarla sürekli tekrarlanan temas halinde

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

kullanılması,tasarlanması proje hizmetleriyle sağlanabilmektedir. ALİŞAN KIZILDUMAN - KABLO KESİTLERİ VE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESAPLARI - 24-25.11.

kullanılması,tasarlanması proje hizmetleriyle sağlanabilmektedir. ALİŞAN KIZILDUMAN - KABLO KESİTLERİ VE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESAPLARI - 24-25.11. teknik ağırlıklı ekipmanların,ürünlerin,proseslerin, sistemlerin ya da hizmetlerin tasarımı hayata geçirilmesi,işletilmesi,bakımı,dağıtımı,tekni k satışı ya da danışmanlık ve denetiminin yapılması ve bu

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Filiz UYSAL befi26@hotmail.com Dodurga İlköğretim Okulu BİLECİK Gökçe DENİZ gokceyildiz01@hotmail.com Özel Gebze Lisesi KOCAELİ Gülçin TÜKEN glcntkn21@hotmail.com Akpınar

Detaylı

LAZER CĐHAZI : (1 ) lazer ortamı (2) maddeye verilen enerji (ışık), (3) ayna, (4) yarı geçirgen ayna, (5) dışarı çıkan lazer ışını

LAZER CĐHAZI : (1 ) lazer ortamı (2) maddeye verilen enerji (ışık), (3) ayna, (4) yarı geçirgen ayna, (5) dışarı çıkan lazer ışını 50. YILINDA LAZER Đlk kullanılabilir lazer 1960 yılında Dr. Theodor Maiman tarafından yapılmıştır. Lazerin bulunuşunun 50. yılı kutlama etkinlikleri, 2010 yılı boyunca sürecektir. Einstein in 1917 yılında,

Detaylı

PROGRAMLANABİLİR TRİSTÖR KONTROLLÜ KUTUP DEĞİŞTİRİCİLİ YAĞ SOĞUTMALI REDRESÖR KULLANIM KILAVUZU

PROGRAMLANABİLİR TRİSTÖR KONTROLLÜ KUTUP DEĞİŞTİRİCİLİ YAĞ SOĞUTMALI REDRESÖR KULLANIM KILAVUZU PROGRAMLANABİLİR TRİSTÖR KONTROLLÜ KUTUP DEĞİŞTİRİCİLİ YAĞ SOĞUTMALI REDRESÖR KULLANIM KILAVUZU Cihazı devreye almadan önce kullanma talimatını mutlaka okuyun. CİHAZIN İLK KURULUMU Cihazınızı koyacağınız

Detaylı

Sıcaklık Nasıl Ölçülür?

Sıcaklık Nasıl Ölçülür? Sıcaklık Nasıl Ölçülür? En basit ve en çok kullanılan özellik ısıl genleşmedir. Cam termometredeki sıvıda olduğu gibi. Elektriksel dönüşüm için algılamanın farklı metotları kullanılır. Bunlar : rezistif

Detaylı

TİTREŞİM. Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir.

TİTREŞİM. Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir. TİTREŞİM Mekanik bir sistemdeki salınım hareketlerini tanımlayan bir terimdir. TİTREŞİMİN ÖZELLİĞİNİ 1 Frekansı ve 2 Şiddeti belirler. Titreşimin Frekansı: Birim zamandaki titreşim sayısına titreşimin

Detaylı

Kızılötesi. Doğrudan alınan güneşışığı %47 kızılötesi, %46 görünür ışık ve %7 morötesi ışınımdan oluşur.

Kızılötesi. Doğrudan alınan güneşışığı %47 kızılötesi, %46 görünür ışık ve %7 morötesi ışınımdan oluşur. Kızılötesi Kızılötesi (IR: Infrared), nispeten daha düşük seviyeli bir enerji olup duvar veya diğer nesnelerden geçemez. Radyo frekanslarıyla değil ışık darbeleriyle çalışır. Bu nedenle veri iletiminin

Detaylı

3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva

3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva TRİE UPS LER 3/1 (Trifaze Giriş / Monfaze Çıkış ) 15-30 kva 3/3 (Trifaze Giriş / Trifaze Çıkış ) 20-80 kva 3 faz giriş -1 faz çıkış ve 3 faz giriş -3 faz çıkış kesintisiz güç kaynakları başta sanayi, tıp,

Detaylı

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti NEDEN ENERJİNİN KONTROLÜ? Kontrolsüz Enerji Ölümcüldür! TEHLİKELİ

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesisat kontrolleri

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesisat kontrolleri ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Elektrik tesisat kontrolleri 1 Topraklama ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMALAR YÖNETMELİĞİ (R.G. 21.08.2001 24500) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Alçak Gerilim Tesislerinde Topraklama Topraklama

Detaylı

Pazar Tekke Aralığı Sok 1/A Çapa Fatih 34104 İSTANBUL TEL: (212) 586 6026 FAX: (212 586 6037 E-MAIL: ist@leofarma.com RADYOCERRAHĐ NEDĐR?

Pazar Tekke Aralığı Sok 1/A Çapa Fatih 34104 İSTANBUL TEL: (212) 586 6026 FAX: (212 586 6037 E-MAIL: ist@leofarma.com RADYOCERRAHĐ NEDĐR? Ş.Çetin Görgü Sok. 10/7 Maltepe 06570 ANKARA TEL: (312) 232 2658 FAX: (312) 232 2657 E-MAIL: ank@leofarma.com Pazar Tekke Aralığı Sok 1/A Çapa Fatih 34104 İSTANBUL TEL: (212) 586 6026 FAX: (212 586 6037

Detaylı

EK-1-4 2 KALEM ELEKTRON TÜP TEKNİK ŞARTNAMESİ

EK-1-4 2 KALEM ELEKTRON TÜP TEKNİK ŞARTNAMESİ EK-1-4 2 KALEM ELEKTRON TÜP TEKNİK ŞARTNAMESİ 1 1-CQK650 veya dengi TÜP TİPİ: CQK 650-1 ya da Dengi 1) Tüplerin minimum prorata garanti süresi 24 ay 500 / 10.000 saat olmalıdır. 2) Genel Karakteristikler:

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI DENEYİN AMACI: ELEKTRİK ENERJİSİNİ KULLANARAK SUYU KENDİSİNİ OLUŞTURAN SAF MADDELERİNE

Detaylı

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri DENEY 3 MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri AMAÇ: Maddelerin üç halinin nitel ve nicel gözlemlerle incelenerek maddenin sıcaklık ile davranımını incelemek. TEORİ Hal değişimi,

Detaylı

ISI Mühendisliği İçindekiler

ISI Mühendisliği İçindekiler ISI Mühendisliği İçindekiler Aktarım hesabı...2 Genel...2 Nominal tüketim...2 Nominal tüketimin hesaplanması...4 Tesis kapasitesi...6 Tesis kapasitesinin hesaplanması...8 1 Aktarım Hesabı Genel Aktarım

Detaylı

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler TORAKLAMA - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler Genel Bilgi Topraklama Nedir? Elektrik Topraklama Nedir? tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir

Detaylı

KULLANIM KILAVUZU JAMESON USA-414. Çok Güçlü Mosfet Amplifikatör

KULLANIM KILAVUZU JAMESON USA-414. Çok Güçlü Mosfet Amplifikatör KULLANIM KILAVUZU JAMESON USA-414 Çok Güçlü Mosfet Amplifikatör Özellikler USA-414 Güç çıkış oranı @ 4 ohm 60 W x 4 @ 2 ohm 120 W x 4 @ 1 ohm ----- Köprülü @ 4 ohm 240 W x 2 Tepki frekansı 10 Hz ~ 50 Khz

Detaylı

Plastik Boru Makası ROWELD Plastik Boru Kaynak Tekni i

Plastik Boru Makası ROWELD Plastik Boru Kaynak Tekni i Plastik Boru Makası ROCUT TC 42 Ø 42 mm ye kadar plastik boru makası PP-, PE-, PE-X-, PB- ve PVDF-boruların Ø 42 mm ye kadar kesilmesi için. Plastikboruların kolay kesilmesi için sa lam, hassas bıçak.

Detaylı

Termal Welding Sistemi ile Tonsillektomi Sonrası Ağrı Değerlendirilmesi

Termal Welding Sistemi ile Tonsillektomi Sonrası Ağrı Değerlendirilmesi ARAŞTIRMA YAZISI Kulak Burun Boğaz Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Cilt: 2 Sayı: 2 Nisan 2011 Termal Welding Sistemi ile Tonsillektomi Sonrası Ağrı Değerlendirilmesi Elif Ayanoğlu Aksoy

Detaylı

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning)

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning) Boya sisteminden beklenilen yüksek direnç,uzun ömür, mükemmel görünüş özelliklerini öteki yüzey temizleme yöntemlerinden daha etkin bir biçimde karşılamak üzere geliştirilen boya öncesi yüzey temizleme

Detaylı

DENEY 3. Tek Yan Bant Modülasyonu

DENEY 3. Tek Yan Bant Modülasyonu DENEY 3 Tek Yan Bant Modülasyonu Tek Yan Bant (TYB) Modülasyonu En basit genlik modülasyonu, geniş taşıyıcılı çift yan bant genlik modülasyonudur. Her iki yan bant da bilgiyi içerdiğinden, tek yan bandı

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler Gürültü kaynakları ve alıcılar Gürültüleri önleme Sensörler / Aktuatorler Alıcı ve Göndericiler ESD (elektro statik deşarj) Frekans konverterleri Veri aktarım ve iletim aygıtları Kontrol kabin tasarımı

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı