YED TEPE ÜN VERS TES DERG S

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YED TEPE ÜN VERS TES DERG S"

Transkript

1 YED TEPE ÜN VERS TES D fi HEK ML FAKÜLTES DERG S 7 4 C LT 1 SAYI ISSN YED TEPE ÜN VERS TES D fi HEK ML FAKÜLTES

2 7 Yeditepe Üniversitesi Difl Hekimli i Fakültesi Dergisi Sahibi Yeditepe Üniversitesi Diflhekimli i Fakültesi ad na Prof. Dr. Türker Sandall Editör Prof. Dr. Tülin Arun Yay n Kurulu Prof. Dr. Gündüz Bay rl (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Senih Çal kkocao lu (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Kenan Eratalay (Hacettepe Üniversitesi) Prof. Dr. Erdal Iflıksal (Ege Üniversitesi) Prof. Dr. Ender Kazazo lu (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Cengizhan Keskin ( stanbul Üniversitesi) Prof. Dr. Koray Oral (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Recep Orbak (Atatürk Üniversitesi) Prof. Dr. Yasemin Özkan (Marmara Üniversitesi) Prof. Dr. Hesna Sazak Öveço lu (Marmara Üniversitesi) Prof. Dr. Hilmi Sabuncu (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Nüket Sandall (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Peker Sandall (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Kemal fiençift (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Mübin Soyman (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Selçuk Y lmaz (Yeditepe Üniversitesi) Prof. Dr. Özen Do an Onur ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Leyla Kuru (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Nurhan Güler (Yeditepe Üniversitesi) Yard mc Editörler Doç. Dr. Fulya Ifl k Doç. Dr. P nar Kurso lu Görsel Yönetmen Ömer Ülkenciler ISSN Bask Lacivert Bas m

3

4 çindekiler Editörün Mesaj...5 Özdemir D. N., Baflal N., Kayahan B. Gömülü Maksiller Kaninlerin Ototransplantasyonu: Olgu Raporu...7 Sar E., Kurtulmufl H., Özen J. Klearway Apareyi le Osa'n n Tedavisi: Vaka Raporu...14 Pekiner F., Gümrü B., Sinano lu A. Erythema Multiforme Major (Stevens- Johnson Sendromu): Bir Olgu Nedeniyle...18 Pekiner F., Gümrü B., Sinano lu A. Herpes Zoster in (Zona) Klini i ve Tedavi Yaklafl mlar : Bir Olgu Nedeniyle...22 Kuflçu Ö. Ö., Sandall N., Ça lar E. Molar Incisor Hipomineralizasyonu (MIH): Tan, Tedavi ve Koruyucu Yöntemler...26 Ça lar E., Sandall N., Kuflçu Ö. Ö. Mouthguard Uygulamalar...33 Çapa N., Kurso lu P., Ebeo lu B., Kazazo lu E. Fiber Post ve Üzerine Core le Kuron Uygulanmas n n Aflamalar...38 Akflit S. K., Mandal G. Hareketli Diflüstü Tam Protezlerin Tutuculu unda Molloplast-B nin Kullan lmas...43 Dilek Ö. C., Sandall P. Altçene Total Diflsiz Skleroderma Hastas nda Mini Dental Implant Uygulamas : Vaka Sunumu...47 Varol N. Sa l k Hizmetlerinde Difl Hekiminin Yasal Sorumlulu u...52 Haberler...56 Yayın Kuralları...62

5 4

6 De erli Meslektafllar m; Yo un ve dopdolu bir e itim y l n ard m zda b rak p, hepsi birbirinden de erli olan 7. dönem diflhekimlerimizi de keyifle mezun ettik. Duygulu bir mezuniyet töreni, sonras nda ise tüm Yeditepe Diflhekimli i ailesi olarak çok güzel bir mezuniyet balosu yaflad k. Haberlerde bu iki önemli güne ait detaylar bulacaks n z. E itim y l n ard m zda b rakt k derken, tatile girdik zannetmeyin. Akademik faaliyetler tüm h z yla devam ediyor. Yeterlilikler ve doktora s navlar için en uygun dönemler Haziran, Temmuz ve Eylül aylar oldu u için, ve de genifl bir lisansüstü ö renci kadromuz da mevcut oldu undan, neredeyse her hafta s nav var fakültede. Biz ö retim üyeleri de, bazen dan flman bazen de jüri üyesi olarak pek ço unda görev al yoruz bu s navlar n. S nav günlerinin atmosferi de farkl oluyor asl nda. Heyecan, sevinç, gurur ve yorgunluk birbirini izliyor ço u zaman. Ama yorgunlu u unutturacak lezzetli kutlamalarla bitiriyoruz her zaman o unutulmaz anlar. Geçti imiz e itim y l nda fakültemizin 10.y l etkinlikleri kapsam nda yer alan ve 1 Kas m Haziran 2007 tarihleri aras nda gerçekleflen "E itim Seminerleri " serisini de, siz de erli meslektafllar m z n yo un kat l m ile tamamlad k. Dergimizin bilimsel içeri ine göz atacak olursak, bu say m zda ilginizi çekece ini umdu umuz Ortodonti, Protez, Pedodonti ve A z Hastal klar konular nda haz rlanm fl de erli klinik çal flmalar n yan s ra Halk Sa l kürsüsünden gelen "Hekimin Sorumluluklar " üzerine haz rlanm fl güncel bir derleme yer ald. Bilimsel gündemi yo un bir flekilde yaflarken, asl nda bu günlerde siyasi anlamda da çok yo un günlerin yafland bir ortamday z. Gelece imizle ilgili olarak alaca m z kararlar bireysel ve toplumsal olarak önemli etkiler oluflturacak. Dergimiz yay nland nda seçimler çoktan bitmifl, sonuçlar n yafl yor olaca z y l n n tüm dünyada ekolojik dengeyi bozan küresel s nma, ülkemizde yaflayan siyasi çekiflmeler ve tekrarlayan orman yang nlar ile hat rlanacak olmas üzücü olsa da. Umal m ki, 2008 ülkemiz için hem sosyal hem de siyasi aç dan bolluk ve bereket dolu bir y l olsun. Do al afetler, susuzluk, açl k ve salg n hastal klardan uzak olsun ülkemiz. Editör Prof. Dr. Tülin ARUN 5

7 6

8 Gömülü Maksiller Kaninlerin Ototransplantasyonu: Olgu Raporu ÖZET Gömülü maksiller kaninlerin sürdürülmesinde kaninin cerrahi olarak ekspozisyonu ile birlikte ortodontik kuvvet uygulamas uzun süre sabit apareylerin kullan lmas n gerektirdi inden, estetik ve sosyal kayg lar bulunan eriflkin hastalar n tedaviyi reddetmelerine sebep olabilmektedir. Bu hastalar için alternatif olabilecek cerrahi-ortodonti iflbirli ini gerektiren bir baflka tedavi flekli de kaninlerin ototransplantasyonudur. Bu olgu raporunda eriflkin bir erkek hastan n üst çenesinde palatinalde çift tarafl olarak gömük kalm fl kanin difllerinin ortodonti-cerrahi-endodonti iflbirli i ile ototransplantasyonlar sunulmaktad r. Anahtar Kelimeler: Ototransplantasyon, gömük maksiller kanin, eriflkin hasta Yrd. Doç. Dr. Didem Nalbantgil Özdemir Yeditepe Ün. Diflhekimli i Fakültesi Ortodonti Anabilim Dal Ö retim Üyesi Dr. Noyan Baflal Serbest Difl Hekimi Yrd. Doç. Dr. Baybora Kayahan Yeditepe Ün. Diflhekimli i Fakültesi Endodonti Anabilim Dal Ö retim Üyesi G R fi Maksiller kaninler tüm difller içerisinde üçüncü molarlardan sonra en s k gömülü kalan difller olup, genellikle sürdürülmeleri s ras nda cerrahi ekspozisyon ile birlikte ortodontik kuvvet uygulamas gerektirirler. 1 Maksiller kaninlerin palatinalde gömülü kalmas labiale göre daha s k görülürken, 2,3 bu hastalar n %8' inde çift tarafl gömüklük mevcuttur. 4 Labial pozisyondaki gömülü maksiller kaninler e er arkta yeterli yer haz rlan rsa cerrahi ekspozisyona ihtiyaç duymadan kendi kendilerine sürebilirken, palatal pozisyondaki kaninlerin sürmesi kal n kortikal kemik ve dirençli palatal mukoza taraf ndan engellenmektedir. 5 Gömülü maksiller kaninlerin sürdürülmesinde kaninin cerrahi olarak ekspozisyonu ile birlikte ortodontik kuvvet uygulamas bu konuda baflvurulan yöntemlerin bafl nda gelmektedir. 6 Ancak bu tedavi yöntemi ile uzun süre sabit ortodontik apareylerin kullan lmas gereklili i, estetik ve sosyal kayg lar bulunan eriflkin hastalar n tedaviyi reddetmelerine sebep olabilmektedir. 7 Bu hastalar için alternatif olabilecek cerrahi-ortodonti iflbirli ini gerektiren bir baflka tedavi flekli de kaninlerin ototransplantasyonudur. 7,8,9 lk kez 1915 y l nda Widman taraf ndan sunulan bu yöntem için günümüzde birçok araflt r c farkl baflar oranlar bulmufltur Son y llarda yap lan çal flmalarda ise fiksasyonun daha gevflek ve k sa süreli yap lmas ve apeksi kapanm fl vakalarda endodontik tedaviye transplantasyondan sonra 4 hafta içerisinde bafllanmas halinde baflar oran n n premolarlardan farkl olmad ve %90 n üzerine ç kt gösterilmifltir. 8,10,11,

9 7tepe klinik Transplant n baflar l olmas ndaki en önemli faktörlerden bir tanesi cerrahi ifllem s ras nda periodonsiyuma zarar verilmemesidir. 18 Ancak maksillada palatinalde horizontal pozisyonda gömülü olan kaninlerin kronlar n n, keserlerin apekslerine yak n olmalar durumunda transplantasyonun atravmatik yap lmas oldukça zordur. Berglund ve ark. bu gibi durumlarda transplantasyondan önce ortodontik tedavi ile kaninleri daha uygun bir pozisyona getirerek, ifllemin atravmatik bir cerrahi ile yap labilece ini bildirmifllerdir. Ayr ca araflt r c lar bu yöntem ile ortodontik tedavi süresinde ve hastalar n kontrol say s nda azalma oldu unu da eklemifllerdir. 9 Bu olgu raporunda maksillada palatinalde çift tarafl olarak gömük kalm fl kanin difllerinin ortodonti-cerrahiendodonti iflbirli i ile ototransplantasyonlar sunulmaktad r. Yap lan sefalometrik analizde hastan n, sagital yönde S n f I iskeletsel iliflki ve vertikal yönde normal büyüme modeline sahip oldu u belirlendi (Resim 5). Transversal yönde herhangi bir uyumsuzlu a rastlanmam flt r. OLGU RAPORU 23 yafl ndaki bir erkek hasta ortodonti klini imize dama ndan bir diflin sürmeye bafllamas flikayeti ile baflvurmufltur. Klinik olarak incelendi inde, S n f I molar oklüzyonu olan hastan n düz bir profile sahip oldu u görülmüfltür (Resim 1a-b). Tedavi öncesi röntgenleri incelendi inde, üst çenede sa ve sol süt kanin difllerinin persiste oldu u ve daimi kaninlerinin gömülü kald görülmüfltür (Resim 2). Üst sa gömük kaninin palatinalden sürmekte oldu u, üst sol kaninin ise mezyale do ru aç l olarak sol kesici difllerin apekslerine çok yak n bir flekilde konumland gözlenmifltir (Resim 3). Hastan n a z içi muayenesinde üst çenede anterior bölgede 1.5mm' lik yer fazlal, alt çenede ise 2mm' lik yer darl bulunmufltur. Hastan n overjeti 2.5 mm, overbite' da 4.5 mm olarak ölçülmüfltür (Resim 4a-e). Resim 2: Bafllang ç panoramik radyografisi. Resim 3: Bafllang ç oklüzal radyografisi. Resim 1a-b: Cephe ve profil bafllang ç görüntüleri. Resim 4a: Bafllang ç a z içi görüntüsü. 8

10 Gömülü Maksiller Kaninlerin Ototransplantasyonu: Olgu Raporu Resim 4b: Bafllang ç a z içi görüntüsü. Resim 5: Bafllang ç sefalometrik radyografisi Resim 4c: Bafllang ç a z içi görüntüsü. Resim 4d: Bafllang ç a z içi görüntüsü. TEDAV PLANI Yap lan ilk tedavi planlamas nda mevcut süt kaninlerinin çekilmesini takiben cerrahi ve ortodonti iflbirli i ile sabit mekanikler kullan larak kaninlerin sürdürülmesi amaçlanm flt r. Ancak bu tedavi yöntemi uzun süre sabit ortodontik apareylerin kullan lmas n gerektirdi i için estetik ve sosyal kayg lar nedeniyle hasta tedaviyi reddetmifltir. Hastan n her iki tarafta da S n f I oklüzyona sahip olmas nedeniyle gömük olan kanin difllerine ototransplantasyon ifllemi ile birlikte k sa dönem bir ortodontik tedavi uygulamas, alternatif bir tedavi seçene i olarak hastaya sunulmufltur. Hasta, detayl olarak tedavi ve olas komplikasyonlar hakk nda bilgilendirildikten sonra sunulan bu tedaviyi kabul etmifltir. Tedavi planlamas nda belirlenen hedef, kaninlerin transplantasyonunun iki aflamal olarak yap lmas d r. Birinci cerrahi giriflimde, sa taraftaki gömük kaninin ototransplantasyonu ve sol taraftaki kesicilerin apekslerine çok yak n olarak konumlanm fl olan gömük kaninin cerrahi olarak aç l p, bir buton yap flt r larak ortodontik tedavi ile oblik pozisyonun düzeltilmesi amaçlanm flt r. Bu flekilde soldaki gömük kanin için yap lmas planlanan cerrahi ve transplantasyon ifllemi daha kolay hale getirilerek, bu kaninin yak n kontaktta oldu u kesicilerin köklerinde olas bir rezorpsiyon önlenmek istenmifltir. Üst çenede yap lacak olan ortodontik tedavi ile efl zamanl olarak alt çenede de k sa süreli bir ortodontik tedavi uygulamas ile alt çenede mevcut olan hafif yer darl n n elimine edilmesi planlanm flt r. Resim 4e: Bafllang ç a z içi görüntüsü. TEDAV SEYR Gömük sol kaninle yak n kontakta bulunan keser difllerde özellikle buko-lingual yönde bir hareket gerçekleflmemesi için üst çenede sabit mekanikler, ark teli 9

11 7tepe klinik difllerden pasif geçecek flekilde uygulanm flt r. Daimi kaninler için her iki tarafta da gerekli olan 1.5 mm'lik yer hafif kuvvetlerle, aç k yaylar kullan larak iki ayda sa lanm flt r. Bu aflamada daha rijit olan paslanmaz çelik köfleli ark teli uygulanm fl, sa taraftaki gömük kaninin ototransplantasyonun yap lmas ve gömük sol kaninin cerrahi olarak aç l p bir buton yap flt r lmas için hasta cerrahiye sevk edilmifltir. Lokal anestezi alt nda gerçeklefltirilen operasyonda Peter-Novak insizyonu yap ld ktan sonra sa süt kaninin çekilmesini takiben transplant n yeri haz rlanm flt r. Alveol soketi kaninin kök formuna göre bir miktar daha genifl haz rlanm flt r. Daha sonra gömük olan sa kaninin kronu bir frez ile dikkatlice aç lm fl ve semente yak n olan k s mda ince bir kemik tabaka b rak lm flt r. B rak lan bu ince tabaka bir elevatör yard m yla kald r l p, kanin difl serbest hale getirilmifltir. Kaninin oklüzyon ve artikülasyon için en uygun yere yerlefltirilebilmesi için sokette yap lan son düzeltmeler esnas nda difl serum fizyolojik içerisinde bekletilmifltir. Transplant, kemik konta olmadan ve oklüzyonun çok az alt nda kalacak flekilde difle braket yap flt r larak ve tel ligatür ile gevflek bir flekilde fikse edilmifltir. Diflin a z d fl nda kalma süresi 6 dakika sürmüfl ve tüm bu ifllemler s ras nda atravmatik çal fl larak diflin periodontal membran na mümkün oldu unca zarar verilmemeye özen gösterilmifltir. Sa kaninin ototransplant tamamland ktan sonra gömük olan sol kaninin üstü aç larak bir buton yap flt r lm fl ve bu butona ligatüre edilen tele ba lanan elastik iplik yard m yla kanini keser difllerden uzaklaflt rmak amac yla hafif ve distal yönlü bir kuvvet uygulanmaya bafllanm flt r. Operasyon sonras nda hastaya bir hafta boyunca günde dört defa 150mg antibiyotik (Klindan Bilim laç, stanbul) ve 0.2mg/ml klorhekzidin a z gargaras (Klorhex, Drogsan, stanbul) kullanmas önerilmifltir. Operasyonu takiben alt çenedeki difllere de sabit ortodontik mekanikler uygulanm fl ve transplante edilmifl difli olas bir oklüzal travmadan korumak amac yla posteriorda kapan fl yükseltilmifltir (Resim 6a-e). Resim 6b: Birinci cerrahi girifliminden sonra a z içi görüntüsü. Resim 6c: Birinci cerrahi girifliminden sonra a z içi görüntüsü. Resim 6d: Birinci cerrahi girifliminden sonra a z içi görüntüsü. Resim 6a: Birinci cerrahi girifliminden sonra panoramik görüntüsü. Resim 6e: Birinci cerrahi girifliminden sonra a z içi görüntüsü. 10

12 Gömülü Maksiller Kaninlerin Ototransplantasyonu: Olgu Raporu Üç ay sonra al nan radyografide gömük olan sol kaninin keser difllerin köklerinden yeterli düzeyde uzaklaflt görülmüfl ve bu diflin de ototransplant ayn cerrahi prosedürler takip edilerek gerçeklefltirilmifltir. Ototransplantasyon ifllemleri yap ld ktan sonra bu difllerin mezyallerinde kalan boflluklar 0.017x0.025 beta-titanyum (CNA) retrüzyon ark kullan larak keser difllerin geriye al nmas yla kapat lm flt r. Her iki transplant n kanal tedavilerine, operas yonlar ndan sonra 4 hafta içinde bafllanm fl ve kök kanallar na geçici olarak kalsiyum hidroksit (Sultan Healthcare Inc., Hannover, Germany) yerlefltirilmifltir. Kanallar HERO 642 (Micro-mega, Besançon, France) döner alet ile flekillendirilmifltir. fiekillendirme s ras nda kök kanal sistemi %5.25 sodyum hipoklorit solüsyonu ile y kanm flt r. 6 ay sonra kanallar guta-perka ve AH-Plus (DeTrey, Konstanz, Germany) kullan larak lateral kondansasyon tekni iyle doldurulmufltur. Transplantlar n iyileflmelerine yönelik klinik ve radyolojik kontrollerin yap lmas ndan sonra ortodontik mekanikler ç kart lm fl ve nüksü önlemek için sabit pekifltirme ayg tlar uygulanm flt r. Toplam aktif tedavi zaman 7.5 ay sürmüfl, hastan n klinik ve radyolojik kontrollerine 2 sene boyunca 6 ayda bir devam edilmifltir. Resim 7a: Tedavi tamamland ktan sonraki 2 senelik takip radyografisi. Resim 7b: Tedavi tamamland ktan sonraki 2 senelik takip radyografisi. BULGULAR Hastan n maksillada palatinalde çift tarafl olarak gömük kalm fl kanin difllerinin ortodonti-cerrahi-endodonti iflbirli i ile yap lan ototransplantasyonlar n n baflar l olduklar görülmüfltür. Operasyonlardan sonra hastada enfeksiyon veya afl r a r flikayeti gibi komplikasyonlara rastlanmam flt r. Transplantasyon s ras nda mümkün oldu unca atravmatik çal fl larak semente zarar verilmemeye özen gösterilmifltir. Cerrahi ifllemlerden sonra ve klinik kontroller s ras nda al nan takip radyografilerinde transplantlar n çevresinde operasyondan k sa bir süre sonra kemik rejenerasyonun meydana geldi i izlenmifltir. Bununla birlikte endodontik tedavileri tamamland ktan sonraki 2 senelik takip radyografilerinde bu difllerin köklerinde rezorpsiyona veya herhangi bir lezyona rastlanmam flt r (Resim 7a-b). Yap lan ortodontik tedavi sonucunda hastan n overbite ve overjeti ideal hale getirilmifl, üst çenedeki boflluklar kapat lm fl ve alt çenedeki yer darl da giderilmifltir. Transplante edilen kaninleri oklüzal travmalardan koruyabilmek için bu difllerin pozisyonlar buko-lingual yönde bir miktar overjetli olacak flekilde aç land r lm fl ve oklüzyonun çok az alt nda konumland r lm fllard r (Resim 8a-e). Resim 8a: A z içi bitim görüntüsü. Resim 8b: A z içi bitim görüntüsü. 11

13 7tepe klinik Resim 8c: A z içi bitim görüntüsü. Resim 9: Cephe bitim görüntüsü. Resim 8d: A z içi bitim görüntüsü. Resim 8a-e: A z içi bitim görüntüsü. Ortodontik tedavisi bittikten 6 ay sonra yap lan klinik kontrolünde transplantlar n çevresindeki difletlerinde herhangi bir enflamasyona rastlanmam fl ve difleti cebi derinlikleri 1-2 mm aras nda ölçülmüfltür. Tedavinin sonunda hasta transplante edilen kaninlerinin difleti seviyelerinin gülümseme esteti inde meydana getirdi i iyileflmeden çok memnun kald n belirtmifltir (Resim 9). TARTIfiMA Gömülü maksiller kaninlerin sürdürülmesinde kaninin cerrahi olarak ekspozisyonu ile birlikte ortodontik kuvvet uygulamas uzun süre sabit ortodontik apareylerin kullan lmas n gerektirdi inden ototransplantasyon, estetik ve sosyal kayg lar bulunan eriflkin hastalar için alternatif olabilecek bir tedavi yöntemidir. 7,8 Son y llarda yap lan çal flmalarda ototransplantasyonun baflar oran n n %90 n üzerine ç kt n n gösterilmesi, bu yöntemin tedavi planlamas yaparken daha uzun süren konvensiyonel tedavilerin yan nda dikkate al nmas gerekti ini göstermektedir. Bu yöntemin baflar l olmas nda en büyük etkenlerden bir tanesi kullan lan cerrahi tekniktir. Operasyon s ras nda atravmatik çal fl lmas, fazla miktarda kemik kald r lmas, diflin mümkün oldu unca orijinal pozisyonunda b rak lmas ve difl için genifl bir soket haz rlanmas çok büyük önem tafl maktad r. Bu detaylara dikkat edilmedi inde kemik rejenerasyonunda problem ve rezorbsiyon meydana gelmesi kaç n lmaz olacakt r. 7 Operasyondan sonra kullan lan fiksasyonun gevflek ve k sa süreli yap lmas da bu yöntemin baflar s ndaki etkenlerden biridir. 9 Fiksasyon için cerrahi sutur kullan labilece i gibi ortodontik apareylerden de faydalanabilinir. Sagne ve ark. fiksasyon için ortodontik apareylerin kullan lmas n n, diflin hareketine k smen izin verip fonksiyona hemen kat lmas n sa layarak yeni kemik formasyonunu stimüle edece ini belirtmifllerdir. 7 12

14 Gömülü Maksiller Kaninlerin Ototransplantasyonu: Olgu Raporu Ortodontik tedavinin fiksasyon için kullan lmas n n yan s ra, Berglund ve ark.' n n önerdi i flekilde horizontal pozisyondaki gömülü kaninlerin kronlar n n, keserlerin apekslerine yak n olmalar durumunda, operasyondan önce kaninleri daha uygun bir pozisyona getirmek için bu tedavinin yap lmas büyük bir avantaj sa lamaktad r. Operasyon öncesi ortodontik tedavi ile difli destekleyen yap lar n organize olmas sonucu periodontal aral k genifllemekte ve buna ba l olarak da diflin mobilitesi artarak atravmatik çekimi kolaylaflt rmaktad r. Ayr ca araflt r c lar, transplant n kökünü kaplayan dokular n daha kal n görünmesinden dolay bu flekilde periodontal membrana verilebilecek zarar n azalt ld n bildirmifllerdir. 9 Yap lan araflt rmalarda ototransplantasyonun baflar s z olmas ndaki etkenlerden birinin de, kanal tedavisinin operasyon s ras nda yap lmas sonucu uzun süre a z d fl nda kalan diflin periodontal membran n n zarar görmesi olarak aç klanm flt r. 9 Bu vakada Berglund ve ark.' n n yapt gibi etkeni ortadan kald rmak için, kaninlerin revaskülarizasyonu beklenmeden ototransplantasyon ifllemlerinden sonra 4 hafta içinde kanal tedavilerine bafllanm fl ve 6 ay sonra kanallar guta-perka konlar n n kullan ld so uk lateral kondansasyon tekni i ile doldurulmufltur. Sealer olarak AHPlus, dezenfektan olarak da kalsiyum hidroksit kullan lm flt r. Bu difllerin apekslerinin kapal olmas ndan dolay revaskülarizasyonu beklemeye gerek duyulmam flt r. Sagne ve ark.' lar ise endodontik tedaviye operasyondan 6-8 hafta sonra ve ortodontik apareyler ç k nca bafllanmas gerekti ini bildirmifllerdir. O bölgede bulunan organize olmam fl kan p ht s n n enfekte olmamas için bu iflleme operasyondan sonra en erken 4 hafta sonra bafllanabilece ini eklemifllerdir. Ayn araflt r c lar kanal n daimi dolgusunun ise, iyileflmekte olan dokulara kimyasal veya mekanik bir travma riskini en aza indirgemek için bir sene sonra yap lmas gerekti ini belirtmifllerdir. 8 Sonuç olarak, gömülü kaninlerin sürdürüldü ü konvansiyonel tedavilere k yasla ototransplantasyon iflleminde daha k sa süre sabit ortodontik apareylerin kullan lmas, bu yöntemi eriflkin hastalar için alternatif bir tedavi haline getirmifltir. Horizontal pozisyondaki gömülü kaninlerin kronlar n n, keserlerin apekslerine yak n olmalar durumunda ise, kaninleri daha uygun bir pozisyona getirmek için operasyondan önce ortodontik tedavinin yap lmas büyük bir avantaj sa lamaktad r. KAYNAKLAR: 1. Jacoby H. The etiology of maxillary canine impactions. Am J Orthod 1983, 84: Bednar JR, Wise RJ. The management of unerupted maxillary cuspids. Orthod Dialogue 1992, 4: Fournier A, Turcotte J, Bernard C. Orthodontic considerations in the treatment of maxillary impacted canines. Am J Orthod 1982, 81: Bishara SE. Impacted maxillary canines: a review. Am J Orthod Dentofacial Orthop 1992, 101: Tin P, Fine JB. Closed flap technique for surgical management of impacted canines. Columbia Dental Review 2000, 5: Andreasen GF. A review of the approaches to treatment of impacted maxillary cuspids. Int J Oral Surg 1971, 31: Sagne S, Lennartsson B, Thilander B. Transalveolar transplantation of maxillary canines. Am J Orthod Dentofacial Orthop 1986, 90: Sagne S, Thilander B. Transalveolar transplantation of maxillary canines. A follow-up study. Eur J Orthod 1990, 12: Berglund L, Kurol J, Kvint S. Orthodontic pre-treatment prior to autotransplantation of palatally impacted maxillary canines: case reports on a new approach. Eur J Orthod 1996, 18: Gardiner GT. The autogenous transplantation of maxillary canine teeth. A review of 100 consecutive cases. Br Dent J 1979, 146: Hardy P. Autogenous transplantation of maxillary canines. Br Dent J 1982, 153: Ahlberg K, Bystedt H, Eliasson S, Odenrick L. Long-term evaluation of autotransplanted maxillary canines with completed root formation. Acta Odontol Scand 1983, 41: Lownie JF, Cleaton-Jones PE, Fatti P, Lownie MA. Autotransplantation of maxillary canine teeth. A follow-up of 35 cases up to 4 years. Int J Oral Maxillofac Surg 1986, 15: Schatz JP, Byloff F, Bernard JP, Joho JP. Severely impacted canines: Autotransplantation as an alternative. Int J Adult Orthodon Orthognath Surg 1992, 7: Andreasen JO, Paulsen HU, Yu Z, Bayer T, Schwartz O. A long-term study of 370 autotransplanted premolars. Part II. Tooth survival and pulp healing subsequent to transplantation. Eur J Orthod 1990b, 12: Schatz JP, Joho JP. Long-term clinical and radiologic evaluation of autotransplanted teeth. Int J Oral Maxillofac Surg 1992, 21: Schatz JP, Joho JP. A clinical and radiologic study of autotransplanted impacted canines. Int J Oral Maxillofac Surg 1993, 22: Andreasen JO. Autotransplantation of canines. In: Andreasen JO (ed). Atlas of replantation and transplantation of teeth. Chapter 6. Munksgaard, Copenhagen, pp

15 Klearway Apareyi le Osa'n n Tedavisi: Vaka Raporu ÖZET Bu olgu sunumunun amac, uyku problemi olan bir erkek hastaya Klearway apareyinin uygulanmas n göstermektir. Polisomnografi sonucuna göre, 67 yafl ndaki erkek hastan n, Obstrüktif Uyku Apnesi (OSA) oldu u tespit edildi. Hastan n s rma kayd, George Gauge ayg t kullan larak, maksimum protrüzyon pozisyonunun 2/3' ünde al nd. Klearway apareyi uyguland ktan sonra, al nan polisomnografik tetkikle hastan n Apne-Hipopne Indeksinin (AHI) 24,4'ten 12,1'e düfltü ü gözlenmifltir. Sefalometrik de erlendirmeye göre PAS uzunlu u 8mm'ye yükselmifl ve MP-H uzunlu u 1mm'ye düflmüfltür. Bu sonuçlar, Klearway apareyinin OSA' n n tedavisi için etkili oldu unu göstermifltir. Anahtar Kelimeler: Obstrüktif Uyku Apnesi (OSA), Klearway apareyi Dr. Emel Sar Ortodonti Uzman Kas mpafla Askeri Hastanesi, stanbul Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Kurtulmufl Protez Klini i, Ege Difl Hekimli i Fakültesi, zmir Doç. Dr. Jülide Özen Protez Klini i, Gülhane Askeri T p Akademisi, Ankara G R fi Obstrüktif uyku apnesinin patofizyolojisi anatomik ve nörolojik faktörleri içerir. REM döneminde üst solunum yolu kas tonusunun fonksiyonel düflüflü ve kaslar n gevflemesi gibi anatomik anomaliler, hipotoni ve atoni, uykunun nörolojik patolojisine neden olur. 1 Amerika Uyku Bozukluklar Derne i (ASDA)'nin önerilerine göre, OSA tedavisinde kullan lan apareyleri (Oral Apareyler- [OA]), kilo kayb ve uyku pozisyonu de iflikli i gibi konservatif tedavilere cevap vermeyen hafif ve orta OSA hastalar için ve nasal Continuous Positive Airway Pressure (ncpap) tedavisine uyum göstermeyen, uvulapalatofarengoplasti (UPPP) operasyonunu kald ramayan OSA hastalar için önermifltir. ASDA, Respiratory Disturbance Index-solunum rahats zl indexi (RDI) 15'den küçük ise hafif derecede OSA, RDI 15 ile 30 aras nda ise orta derecede OSA, RDI 30'dan büyük ise fliddetli derecede OSA olarak tan mlam flt r. 2 OSA tedavisi için literatürde bir çok aparey ve protez tan mlanm flt r. Bunlar yumuflak damak kald r c aparey (soft palatal lift appliance), dil pozisyonland r c lar (tongue retaining device [TRD], snor-x) ve alt çeneyi önde konumland ran apereylerden (mandibular advancement splint [MAS], nokturnal hava yolu apareyi [NAPA], OSAP uyku apareyi, uyku apnesi Goldilock apareyi [SAGA], Snore Free, Snore Guard, Thera Snore, Klearway apareyi, elastik mandibular ilerletici [EMA] Hilsen ayarlanabilir pozisyonland r c, Silencer Sistem, Silent Nite, Snoreaid, Thornton ayarlanabilir positioner [TAP]) oluflur. Çeneyi 14

16 7tepe klinik önde konumland ran apareyler, çeneyi ilerde tutar ve hastan n rahatl sa lan rken, apneyi de ortadan kald r r. 3 MAS kullan m yla, farengeal hava yolunun boyutunun artmas sa lan rken dil kollaps da engellenir. Bu apareyle, dil pasif olarak çeneyle beraber önde konumlan rken, hyoid kemi in yukar ve ileride tutulmas ile üst solunum yolunun aç k olmas sa lan r. Böylece dilin arkas nda boflluk yarat larak farengeal lümen uyku s ras nda sabitlenir. Ayr ca MAS, solunum yolunun genifllemesiyle, havan n h zl geçmesini sa lar ve yumuflak dokular n titremesini önler. 1,4,5 MATERYAL VE YÖNTEM 67 yafl ndaki bir erkek hasta kulak-burun-bo az klini inden klini imize horlama ve muhtemel OSA tedavisi için müracaat etti. Vücut a rl k indeksi (BMI) 30,3 ve boyun çevresi 42 cm idi. Hastam z n, yumuflak dokular da içeren a z içi muayenesi, periodontal muayenesi, temporomandibular eklem muayenesi yap ld. Panoramik ve sefalometrik filmleri de erlendirildi. Sefalometrik filme göre PAS uzunlu u 4mm., PNS-P 35mm., MP-H uzunlu u 3mm. ve SNA ve SNB ac lar ise 82 ve 86 derece olarak tespit edildi (Resim-1). 6 Hastaya tüm gece boyunca polisomnografik uyku tetkiki uygulanm flt r. Uyku yeterlili i (Sleep efficiency) % 87,6 olarak bulunmufltur. Hastan n gece boyu horlad görülmüfltür. Ayr ca tüm gece hastada yayg n obstrüktif tipte hipopneler ve seyrek apneler ile bunlara efllik eden desatürasyonlar ve arousallar saptanm flt r. Apne-hipopne indexi (AHI) 24,4 olarak bulunmufltur. Uykuda oksijen satürasyonunun %76'ya kadar düfltü ü görülmüfltür. Hastaya, nasal continuous positive airway pressure (ncpap) ve uvulapalatofarengoplastiye (UPPP) alternatif olarak, Klearway apareyi uygun görülmüfltür. 7 Klearway vücut s cakl nda yumuflayan elastik bir akrilikten (Variflex Heat Softing Arylic, Great Lakes Orthodonics Ltd. Tonawanda, NY) yap lm flt r (Resim-2). Bu aparey uyku s ras nda çenenin yan ve dikey yöndeki hareketlerine izin vermektedir. Çenenin yaklafl k 1-3 mm. yan hareketlerini ve 1-5 mm. dikey hareketlerini yapabilmesi temporomandibular eklem disfonksiyonunu azalt rken, çene kaslar n n rahats zl klar n ortadan kald rmakta ve nazofarengeal obstrüksiyondan dolay a zdan nefes alma zorlu u çeken hastalar n a z solunumuna imkan vermektedir. Ayr ca, Klearway kullanan bireyler öksürebilir, esneyebilir veya su içerken apareyini ç kartmayabilir. Difl yüzeyinin tamam n n kaplanmas yla bukal yönde olabilecek Resim 1: Sefalometrik filmde SNA, SNB, PNS-P, PAS, M-H de erleri OSA'n n teflhisinde kullan labilir. Resim 2: Klearway apareyi OSA tedavisinde kullan lan bir apareydir7. Resim 3: Hastan n sentrik oklüzyonu (A) ve George Guage ile s rma kayd n n al nas. 15

17 Klearway Apareyi le Osa'n n Tedavisi: Vaka Raporu oklüzal de iflim engellenir. Klearway apareyinde yer alan vida (11mm- rapid expander [A ], Leone S.p.A. Fiorentino-Italy) sayesinde, istendi inde alt çene daha da öne do ru aktive edilebilmektedir. 7 Klearway apareyi alt çenenin maximum protruzyonunun üçte iki mesafesinin George Gauge (Grate Lakes Orthodontics, Tonowada NY) s rma kayd yla tesbit edilmesi ile alç modeller üzerinde haz rlanm flt r. 8 Hastam zda kullan lan George Gauge çatal 5mm'lik beyaz çatald r (Resim-3) [A-B]). Aparey a za tak lmadan önce 4-5 dk kadar s cak su içinde bekletilmifltir. Klearway önce üst difllere yerlefltirilmifl daha sonra hastaya alt çenesini kapatmas söylenmifltir (Resim-4). Hasta a z ndan apareyi ç kartmadan önce l k suyla a z n çalkalanmas önerilmifltir. Bir hafta sonra hasta kontrol randevusuna geldi inde, horlaman n kesildi ini ve gündüz uykusuzluk flikayetlerinin ortadan kalkt n ifade etmifltir. Bu durumda vidan n aç lmas na gerek duyulmam flt r. Resim 4: Klearway apareyinin a z içinde görüntüsü. BULGULAR Tedavi süresince, hasta Klearway apareyine çok iyi uyum göstermifltir. Ancak apareyi sabah ç kard nda difllerinde hassasiyet ve aparey a zdayken afl r tükrük birikimi flikayeti olmufltur. Tüm bu flikayetler bir hafta içinde ortadan kalkm flt r. Hastada eklem problemlerine rastlanmam flt r. Klearway apareyi uyguland ktan sonra al nan polisomnografide, AHI 24.4'den 12.1'e düflmüfltür. PAS uzunlu u 8mm 'ye ç km fl, MP-H ise 1 e inmifltir. PNS- P uzunlu u ise de iflmemifltir (Resim-5, Tablo-1). TARTIfiMA Obstrüktif uyku apnesinin tedavisinde çok çeflitli OA kullan lmaktad r. Bunlar dili önde tutan apareyler ve alt çeneyi ilerde konumlayan apareyler olarak iki farkl çeflide ayr labilir. Klearway çeneyi 5mm. açarak, alt çeneyi maksimum protrüzyonun 2/3 pozisyonunda tutan bir oral apareydir. Çeflitli araflt rmalar, OA'n n OSA vakalar ndaki baflar s n, RDI' n n 15'ten afla ya düflüp düflmedi ine göre de erlendirmifltir. Ferguson ve ark. 9 Snore Guard apareyinin %56 ve Ono ve ark 10 TRD'inin %42 baflar oran oldu unu rapor etmifltir. Lowe ve ark 7., orta dereceli OSA hastalar nda Klearway apareyinin %80 anlaml düzeyde apneyi azaltt n göstermifltir. Ayn çal flmada, %80 baflar n n nedeni, Klearway apareyinin uyku s ras nda çok Resim-5:Hastan n Klearway apareysiz (A) ve apareyle (B) sefalometrik filmi. Tablo 1: Klearway apareyi öncesi ve sonras sefalometrik de erler. Ölçümler Normlar Tedavi Öncesi Tedavi Sonras SNA(º) 82± SNB(º) 80± PNS-P (mm) 35± PAS (mm) 11±1 4 8 MP-H (mm) 15±

18 7tepe klinik iyi tutuculuk sa lamas ile aç klanm flt r. Lowe ve ark.'a göre, Klearway apareyinin di er bir baflar nedeni ise, alt çenenin %85, baflka bir deyiflle 9-14mm önde konumlanmas d r. Alt çeneyi ilerde konumlayan di er çal flmalarda, alt çenenin maksimum %50-%75 kadar önde konumland r ld bildirilmifltir. 11,12 Bu olguda, apareyin vidas n açma gere i duyulmadan, apne fliddeti azalm flt r. Bu tür hastalara flikayetlerin devam halinde, bu flikayetler ortadan kalk ncaya kadar, hastaya apareyin vidas n haftada iki defa açmas tavsiye edilebilir. Günümüzde Klearway apareyinden kaynaklanan temporomandibular eklem rahats zl n gösteren bir çal flma mevcut de ildir. 7 Bu olguda da temporomandibular eklem rahats zl gözlemlenmemifltir. Ayr ca, Klearway apareyinin termoplastik maddeden yap lmas hastalara kullan m kolayl sa lamaktad r. SONUÇ OA az ya da hafif derecede OSA'l hastalarda kullan labilmektedir. Klearway apareyi termoplastik akrilikten yap lm fl oldu undan uyku s ras nda hasta kolayca uyum sa lar, vidas ile de çenenin ad m ad m öne al nmas AHI'yi azaltarak hastan n rahat uyumas n sa lar. KAYNAKLAR: 1. Clark GT, Arand D, Chung E, Tong D. Effect of anterior mandibular positioning on obstructive sleep apnea. Am Rev Respir Dis 1993;147: Meyer JB, Knudson RC. The Sleep Apnea Syndrome. Part I: Diagnosis. J Prosthet Dent 1989;62: Grisius R, Moore DJ. Miscellaneous Prostheses, Obstructive Sleep Apnea In Maxillofacial Rehabilitation: Prosthodontic And Surgical Considerations. (Ed) Beumer J, Curtis TM, Marunick MT. St. Louis-Tokyo, 1996; Lyons MF, Cameron DA, Banham SW. Snoring, sleep apnoea and the role of dental appliances. Dent Update 2001;28: Hans MG, Nelson S, Luks VG, Lorkovich P, Baek SJ. Comparison of two dental devices for treatment of obstructive sleep apnea ssyndrome (OSAS). Am J Orthod Dentofacial Orthop 1997;111: Fujita S, Woodson BT, Clark JL, Witting R. Laser midline glossectomy as a treatment for obstructive sleep apnea. Laryngoscope 1991,101: Lowe AA, Sjöholm TT, Ryan CF, Fleetham JA, Ferguson KA, Remmers JE. Treatment, airway and compliance effects of a titratable oral appliance. Sleep 2002; 23(4): George Pt. A new instrument for functional appliance bite registration. J Clin Orthod 1992;26: Ferguson KA, Ono T, Lowe AA, Keenan SP, Fleetham JA. A randomized crossover study of an oral appliance vs nasal-continous positive airway pressure in the treatment of mild- moderate obstructive sleep apnea. Chest 1996;109: Ono T, Lowe AA, Ferguson KA, Fletham JA. A tongue retaining device and sleep-stage genioglossus muscle activity in patients with obstructive sleep apnea. Angle Orthod 1996;66: Clark Gt, Arand D, Chung E, Tong D. Effect of anterior mandibular positioning on obstructive sleep apnea. Am Rev Respire Dis 1993;147: Sjöholm T, Polo OJ, Rauhala ER, Vuoriluoto J, Helenius HY. Mandibular advancement with dental appliances in obstructive sleep apnoea. J Oral Rehabil 1994;21:

19 Erythema Multiforme Major (Stevens - Johnson Sendromu): Bir Olgu Nedeniyle ÖZET Erythema Multiforme (EM) deri ve mukoza tutulumu olan vezikülobüllöz bir hastal kt r. Genellikle çocuklar ve genç eriflkinleri etkileyen bu sistemik hastal a çeflitli etyolojik faktörlerin sebep oldu u düflünülmekle birlikte, kesin nedeni belli de ildir. Stevens ve Johnson taraf ndan "Erythema Multiforme Majör" ad ile tan mlanan Stevens-Johnson Sendromu (SJS) ise yayg n deri-mukoza tutulumu ile birlikte göz ve genital tutulum gösteren erythema multiforme grubunda bir hastal kt r. Ayr ca hastalarda atefl, bafl a r s, gö üs a r s, öksürük gibi sistemik belirtiler de ortaya ç kabilmektedir. Bu olgu raporunda, Stevens-Johnson Sendrom'lu 27 yafl ndaki erkek hastada etyolojik ve fiziksel özellikler irdelenerek sunulmaktad r. Anahtar Kelimeler: Erythema Multiforme, Stevens-Johnson Sendromu Yrd. Doç. Dr. Filiz Pekiner Marmara Üniversitesi Diflhekimli i Fakültesi, Oral Diagnoz ve Radyoloji Anabilim Dal Dr. Birsay Gümrü Marmara Üniversitesi Diflhekimli i Fakültesi, Oral Diagnoz ve Radyoloji Anabilim Dal Dt. E. Alper Sinano lu Marmara Üniversitesi Diflhekimli i Fakültesi, Oral Diagnoz ve Radyoloji Anabilim Dal G R fi Erythema multiforme (EM); eritemli makül, papül ve veziküllerin gözlendi i mukokütanöz lezyonlar ile karakterize bir hastal kt r. Patogenezi tam olarak bilinmemektedir. Ancak hipersensitivite reaksiyonu oluflturabilen bir çok etyolojik faktöre ba l oluflan bir immün defekt oldu u düflünülmektedir. 1-7 Olgular n ço unda (%25-50) al nan anamnezde etyolojik faktörü saptamak mümkün olamamas na ra men, bu faktörler enfeksiyon ve ilaç fleklinde iki gruba ayr lmaktad r (Tablo1). Bunun d fl nda malignite, afl lar, oto-immün hastal klar ve radyoterapinin de olas etyolojik faktörler aras nda olabilece i bildirilmektedir. 8 Genellikle çocuklarda ve genç eriflkinlerde, çok de iflik flekillerde ortaya ç kabilir. Akut olarak hem deride hem de muköz membranda karakteristik lezyonlar gözlenebilir. Mukoza lezyonlar yaln z olarak da gözükebilir. Ço u kez herpes labialisten sonra s n r belirgin olmayan, dudaklar ve oral mukozada eritem, daha sonra epitel kayb n takiben çok a r l, yap flkan eksüdal erozyonlar oluflur. Dudaklarda tipik siyah kabuk oluflumu mevcuttur. Sistemik olarak hastalarda bafl a r s, hafif atefl ve lenfadenopati gözlenebilir. 1-7 Erythema multiforme'nin 3 klinik formu vard r: 1) EM minör, 2) kronik EM minör ve 3) EM majör. EM majör formu Stevens-Johnson Sendromu (SJS) olarak da isimlendirilmektedir. 5 SJS genç bireylerde nadir olarak prodromal belirtilerle bafllayan, s kl kla a z, göz, deri, genital ve solunum sistem tutulumu gibi mukoza ve organ tutulumunun 18

20 7tepe klinik oldu u makülopapülden büllöz döküntülere kadar de iflen deri lezyonlar n n bulundu u formdur. 2-8 Erythema multiforme olgular yla enfeksiyonlar aras nda, özellikle de Herpes Simpleks Virüsü ve Mycoplasma Pneumoniae enfeksiyonu, Stevens-Johnson Sendromlu olgularda ise ilaç kullan m n n etyolojide di er faktörlere göre daha fazla etkin oldu unu bildiren araflt rmalar bulunmaktad r. 8 Bu makalade, Stevens-Johnson Sendrom'lu erkek hastaya ait etyolojik ve klinik özellikler sunularak irdelenmektedir. TARTIfiMA lk kez 1922 y l nda Stevens ve Johnson taraf ndan Erythema Multiforme Majör ad ile tan mlanan Stevens- Johnson Sendromu atefl, stomatit ve konjuktivit ile karakterli yayg n deri ve mukoza tutulumu olan bir hastal kt r. 9 Çocuklarda eriflkinlerden daha s k olmak üzere y lda / kifli oran nda ve erkeklerde kad nlara oranla daha s k görüldü ü bildirilmektedir. 10 OLGU RAPORU Bu olgu raporunda Marmara Üniversitesi Diflhekimli i Fakültesi Oral Diagnoz Klini i'ne fliddetli a r flikayeti ile baflvuran 27 yafl ndaki erkek hasta sunulmaktad r. Hastadan al nan medikal anamnezde herhangi bir sistemik hastal a rastlanmam flt r. Hastan n 26 no'lu diflinin tarihinde özel bir klinikte çekildi i, bu ifllem sonras nda verilen antibiyotik ve analjezik ilaçlar n kullan m n takiben tarihinde sa yana nda flifllik ve genital mukozada ülserasyon olufltu u saptanm flt r. Hasta taraf ndan genital mukoza d fl nda vücudunun herhangi baflka bir yerinde ülserasyon olmad da belirtilmifltir. Hastan n intra-oral muayenesinde sert damak, sa -sol yanak ve a z taban mukozas nda üzeri psödomembran ile kapl genifl ülsere alanlar ve üst dudakta hemorajik kabuk saptanm flt r (Resim 1a, 1b, 1c). Tüm bu ülserasyonlar n sebep oldu u a r nedeni ile hasta a z n açamamaktad r. Al nan anamnez ve klinik muayene bulgular do rultusunda hastaya "Erythema Multiforme Majör" ön tan s konularak, genital mukoza tutulumu nedeni ile üroloji ve dermatoloji konsültasyonlar na yönlendirilmifltir. Antibiyotik ve analjezik kullan m n n etyolojik faktör oldu u düflünülen olguda bu ilaçlar kesilerek a z mukozas ndaki tutulumun tedavisi için kortikosteroidli sprey, genital mukoza tutulumunun tedavisinde ise dermatoloji klini i taraf ndan uygun antihistaminik, antibakteriyel, kortikosteroidli tablet ve krem tedavileri uygulanm flt r. Hastan n 7 gün sonraki kontrol randevusunda a zdaki ülserasyonlar n fark edilir derecede azald ancak genital mukozadaki ülserasyonun devam etti i, 14. günde ise oral mukozadaki lezyonlar n tümüyle ortadan kalk p genital mukozadaki ülserasyonun azalmas na ra men hala mevcut oldu u saptanm flt r. Bir senelik takipte ise rekürense rastlanmam flt r. Resim 1a. Hastan n 3. gün dudak mukozas ndaki kanamal kabuk ve yanak mukozas ndaki ülserasyon alan. Resim 1b. 3. gün yanak iç mukozas ndaki genifl ülserasyon. Resim 1c. 3. gün a z taban ndaki ülsere alan. 19

21 Erythema Multiforme Major (Stevens - Johnson Sendromu): Bir Olgu Nedeniyle Forman ve ark 11 Erythema Multiforme grubu hastalar de erlendirdikleri bir araflt rmada, çocuk hastada 61 olgu saptayarak ortalama görülme yafl n n 4.8 y l ve olgular n %60.6's n n erkek oldu unu bildirmifllerdir. Hastalar n %61'inde mukozal tutulum oldu unu ve bunun %95'inin a z, %39'unun göz, %50'sinin ano-genital mukoza utulumu oldu unu saptam fllard r. Bu hasta grubu tiçinde %1.6's n n sepsis ve multi-organ yetmezli i nedeniyle öldü ü de belirtilmifltir. Colic-Hadzic ve ark 12 da SJS tan s ile takip edilen 14 hastan n tümünün erkek, yafllar n n 11 ay ile 11.6 y l aras nda de iflti ini ve olgular n %71.4'ünde antiepileptiklerin, %21.4'ünde antibiyotiklerin irritan faktör oldu unu, %7.1'inde ise etkenin saptanamad n bildirmifllerdir. Ak ve ark 8 taraf ndan SJS'nin her yaflta ve her cinste görülebildi i, ancak bunun 30 yafl alt ve 60 yafl üzerinde daha s k oldu u ve spesifik olmayan çeflitli laboratuar bulgular n n da (anemi, lenfopeni, lökositoz, azotemi, eritrosit sedimentasyon h z nda art fl) ortaya ç kabildi i belirtilmifltir. Stevens-Johnson Sendromu'nun tedavisinde kortikosteroidleri önerenler oldu u gibi kullan lmamas gerekti ini bildirenler de vard r Etyolojisinde ilaç tedavisi düflünülüyorsa hemen kesilmesi ve semptomatik tedavi önerilmektedir. Enfeksiyon görülen olgularda uygun antibiyotik kullan m, Herpes Simpleks Virüsü'ne ba l olgularda ise antiviral tedavi yap lmas gerekti i bildirilmifltir. 1-8 Sunulan olgu da literatür bilgileri ile uyum göstermekte idi. Antibiyotik ve analjezik kullan m n n etyolojik faktör oldu u düflünülen olguda, bu ilaçlar kesilerek a z mukozas ndaki tutulumun tedavisi için kortikosteroidli sprey, genital mukoza tutulumunun tedavisinde ise dermatoloji klini i taraf ndan uygun antihistaminik, antibakteriyel, kortikosteroidli tablet ve krem tedavileri uygulanm flt r. Sonuç olarak, özellikle ilaçlar n önemli rol oynad SJS'li hastalarda benzer reaksiyonlar zaman içinde geliflebilir. Bu nedenle hastalara bu ihtimal anlat lmal ve bu grup ilaçlar kullanmamalar konusunda bilgilendirilmelidirler. Tablo 1. Erythema Multiforme ve Stevens-Johnson Sendromu Etyolojisinde Rol Oynayan Faktörler 8 Enfeksiyonlar Herpes simpleks virüsü tip 1,2 Mycoplasma pneumoniae Hepatit B ve C virüsleri Epstein-Barr virüsü Streptokoklar Yersinia enterocolitica HIV Adenovirüs ve koksakivirüs Riketsiya Histoplasma capsulatum laçlar Antibiyotikler Sülfonamidler Penisilinler Sefalosporinler Makrolidler (eritromisin) Tetrasiklinler (doksisiklin, minosiklin) Fluorokinolonlar (siprofloksasin) Glikopeptidler (vankomisin) Antitüberküloz ilaçlar Rifampisin Etambutol Streptomisin Antiretroviraller Nevirapin Didanozin Antikonvülsanlar Karbamazepin Fenobarbital Fenitoin Valproik asid Analjezikler Oksikam ve türevleri Sulindak Naproksen Allopurinol Oral kontraseptifler Di er sebepler Kollajen-vasküler hastal klar Radyoterapi Neoplazmalar mmünizasyon; hepatit B afl s, tüberkülin testi, k zam k afl s 20

22 7tepe klinik KAYNAKLAR: 1. Langlais RP, Miller CS. Color Atlas of Common Oral Diseases. 3rd ed., Philadelphia, Lippincott Williams & Wilkins, 2003: Cawson RA, Odell EW, Porter S. Cawson's Essentials of Oral Pathology and Oral Medicine. 7th ed., London, Churchill Livingstne, 2002: Regezi JA, Sciubba JJ, Jordan RC. Oral Pathology Clinical Pathologic Correlations. 4th ed., St. Louis, Saunders, 2003: Neville BW, Damm DD, Allen CM, Bouquot JE. Oral& Maxillofacial Pathology. 2nd ed., Philadelphia, W.B. Saunders, 2002: Sapp JP, Eversole LR, Wysocki GP. Contemporary Oral and Maxillofacial Pathology. 2nd ed., St. Louis, Mosby, 2004: Laskaris G. Color Atlas of Oral Diseases. 3rd ed., Stuttgart, Thieme, 2003: Özbayrak S. A z Hastal klar Atlas. Tan kriterleri, ayr c tan ve tedavi yaklafl mlar. 1. Bask stanbul, Quintessence Yay nc l k Ltd. fiti., 2003: Ak Ö, Özer S. nfeksiyon yönüyle Erythema Multiforme ve Stevens-Johnson Sendromu: On Olgunun rdelenmesi. Klinik Dergisi 2002;15: Stevens AM, Johnson PC. A new eruptive fever assosiated with stomatitis and ophtalmica: Report of two cases in children. Am J Dis Child 1922;24: Ifl k B, Atabeko lu S. Stevens-Johnson Sendromlu olguda anestetik yaklafl m (Olgu Sunumu). nönü Üniversitesi T p Fakültesi Dergisi 2004;11: Forman R, Koren G ve ark. Erythema Multiforme, Stevens-Johnson Syndrome and Toxic Epidermal Necrolysis in children. Drug Safety 2002;25: Colic-Hadzic CB, Mladina N ve ark. The Stevens-Johnson Syndrome personel experience. Med Arch 2002;56: Yates AB, deshazo RD. Allergic and nonallergic drug reactions. Sauthern Medical Association 2003;96: Smith GB, Shribman AJ. Anaesthesia and severe skin disease. Anaesthesia 1984;39:

23 Herpes Zoster in (Zona) Klini i ve Tedavi Yaklafl mlar : Bir Olgu Nedeniyle ÖZET Herpes Zoster, varicella zoster enfeksiyonunun tekrarlayan fleklidir. Primer enfeksiyondan sonra virüs dorsal spinal gangliona yerleflerek latent döneme geçer. mmunsupresyon, alkol ba ml l, sitotoksik ilaç kullan m gibi nedenler sonucu virüs aktive olur. Klinik bulgular ile kolayl kla tan konulabilir, serolojik testler ve virüs de erlendirmesi gibi yöntemler de tan ya yard mc olmaktad r. Bu makalede bir Herpes Zoster olgusu nedeni ile hastal n etyolojisi ve klini i sunulmaktad r. Anahtar Kelimeler: Herpes Zoster, varicella zoster, antiviral tedavi Yrd. Doç. Dr. Filiz Pekiner Marmara Üniversitesi Diflhekimli i Fakültesi, Oral Diagnoz ve Radyoloji Anabilim Dal Dr. Birsay Gümrü Marmara Üniversitesi Diflhekimli i Fakültesi, Oral Diagnoz ve Radyoloji Anabilim Dal Dt. E. Alper Sinano lu Marmara Üniversitesi Diflhekimli i Fakültesi, Oral Diagnoz ve Radyoloji Anabilim Dal G R fi Herpes Zoster; etkeni bir DNA virüsü olan varisellazoster virüs'ün neden oldu u bir hastal kt r. Primer infeksiyon suçiçe idir. Suçiçe inin seyri s ras nda virüsler deri ve mukozalardaki duyu sinirlerinin uçlar ndan girer ve duyu lifleriyle duyu ganglionlar na tafl n r. Ganglionda latent bir infeksiyon meydana gelir. Latent durumdaki virüsler nöronlara zarar vermeden kal rlar. Bunlar infeksiyöz de ildir ve ço almazlar. Ancak infeksiyon yapma yeteneklerini kaybetmezler. Ganglionda latent halde bulunan virüs, reinfeksiyonla veya baz faktörlerin etkisi ile reaktive olarak Herpes Zosteri meydana getirirler. Herpes Zoster geçirenlerin %4'ünde hastal k tekrarlar, 3. tekrar ise nadirdir. 1-3 Mekanizmas bilinmemekle birlikte, virüs reaktivasyonunda etkili olan faktörler; Hodgkin hastal ve di er malign hastal klar, immunsupresif ilaçlar, dorsal kök ganglionlar veya çevresine rastlayan travmalar, a r metal zehirlenmeleri ve tedavileri, yafll l k, kötü beslenme, fiziksel ve duygusal stres, yorgunluk gibi immun direnci azaltan durumlar fleklinde s ralanabilir. 1-5 Normal bir konakta, küçük miktarlarda virüs antijenlerinin kan dolafl m na kar flmas, kona n hümoral ve hücresel immunitesinin süreklili ini sa lar ve direnci yükseltir. Konak direncinin oldukça azald durumda, virüs ganglion içinde reaktive olur ve ço alarak yay l r. Nöron nekrozu nedeniyle oluflan yo un iltihap fliddetli a r y ortaya ç kar r. nfeksiyöz virüs duyu sinirleri yoluyla yay l r, fliddetli nevrit'e (sinir iltihab ) yol açar, sinirlerin derideki uçlar ndan çevreye yay larak Herpes Zosterin deri lezyonlar n olufltururlar. 5-8 Bu makalade, Herpes Zoster etkeni, klinik özellikleri ve tedavisi bir olgu nedeniyle sunulmaktad r. 22

24 7tepe klinik OLGU RAPORU Bu olgu raporunda Marmara Üniversitesi Diflhekimli i Fakültesi Oral Diagnoz Klini i'ne palatinal bölgeden bafllayarak tüm oral mukoza ve perioral bölgeye yay lan ülserasyonlar ve fliddetli a r -yanma flikayeti ile baflvuran 24 yafl ndaki erkek hasta sunulmaktad r. Hastadan al nan medikal anamnezde herhangi bir sistemik hastal a rastlanmam flt r. Bafllang çtan 1-2 gün önce duygusal travma geçirdi i bunu takiben fliddetli a r -yanma flikayeti oldu u ve a z içi ve yüz bölgesinde yaralar n olufltu u ö renilen hastan n, intra-oral muayenesinde palatinal ve bukkal mukozada cm çap nda ülserasyonlar, dilde ödem, dudak kenar ve köflesinde veziküller, halitosis oldu u ve ülserasyonlar n farenks bölgesine do ru yay l m gösterdi i de saptanm flt r (Resim1, 2, 3). Ekstra-oral muayenede sol submandibular lenfadenopati, göz çevresi, yanak ve al n derisinde veziküller mevcut oldu u da belirlenmifltir (Resim 4). ntra/ekstra-oral muayene, al nan anamnez ve lezyonlar n tek tarafl tutulum göstermesi nedeni ile hastaya "Herpes Zoster" tan s konulmufl ve dermatoloji klini ine yönlendirilmifltir. A z içi lezyonlar için analjezik içeren a z gargaras tavsiye edilmifltir. Dermatoloji klini inde antiviral tablet ve krem (valacyclovir 500mg 3x2, silver sulfadiazine), ayr ca yay l m n h z ve fliddeti nedeniyle antinevraljik tablet (octotiamine-vit B 2 2X1) uygulamas bafllanm flt r (Resim 5 ve 6) ve perioral bölgedeki veziküllerin kabuklaflmaya, intra-oral ülserasyonlar n iyileflmeye bafllad gözlenmifltir. Bafllang çtan 21 gün sonra perioral lezyonlar n tümünün iyileflmesine karfl n, intra-oral lezyonlarda tam olarak iyileflme olmad saptanm flt r (Resim 7). Yaklafl k bir ay sonra da tüm lezyonlar n kayboldu u izlenmifltir (Resim 8, 9, 10) Hasta takip edilmekte olup, herhangi bir rekürans saptanmam flt r. Resim 2: 2. gün dudak köflesi ve yanak mukozas n n görüntüsü. Resim 3: 2. gün palatinal mukozadaki ülserasyon. Resim 4: 2. güne ait ekstra-oral görüntü. Resim gün perioral bölge ve dilin görüntüsü. Resim 5: laç kullan m sonras dudakta kabuklaflmalar ve dil yüzeyinde iyileflmekte olan ülserasyonlar. 23

25 Herpes Zoster in (Zona) Klini i ve Tedavi Yaklafl mlar : Bir Olgu Nedeniyle Resim 6: Bafllang çtan 9 gün sonraya ait ekstra-oral görüntü. Resim 10: Bir ay sonra palatinal mukozan n görüntüsü. Resim 7: 21. güne ait dudak mukozas n n ve dil mukozas n n görüntüsü. Resim 8: Bir ay sonraya ait ekstra-oral görüntü. Resim 9: Dilin bir ay sonraki görüntüsü. TARTIfiMA Herpes Zoster herhangi bir yaflta ortaya ç kabilmesine ra men ço unlukla ileri yafllarda görülebilen ve deri segmentindeki di er doku ve organlar da etkileyebilen bir hastal kt r. Prodromal dönemde halsizlik, yorgunluk, tutulum olan segmentte nevraljik a r ve hafif atefl görülebilir. 2-5 lk bulgu, fliddetli yanma duygusudur. Bunun hemen ard ndan deri çizgilerine uygun olarak oval, hafif kabar k, keskin s n rl eritem ortaya ç kar. Eritemi gruplar halinde oluflan papüller takip eder. Oluflan papüller k sa süre içinde veziküllere dönüflür. 2-7 gün sonra opak-pürülan sar ms bir görünüm halini alan veziküller, bir hafta sonunda kurumaya bafllar ve kabuk oluflumu gözlenir. S kl kla atefl ve bölgesel lenfadenopati efllik eder. Lezyonlar 7-10 gün kal r. 2-3 hafta sonunda ise tümüyle iyileflme gerçekleflir. Ancak nekrotizan inflamasyon veya sekonder infeksiyon oluflursa iyileflme skatris b rakarak olur. 4 Yayg n olarak servikal, trigeminal ve lumbosakral dermatomlar etkilenir. A z veya deri lezyonlar veya her ikisi birden görülmeden önce genellikle bafl a r s, halsizlik ve ateflle birlikte a r ve hassasiyet prodromal semptomlard r. Geliflmifl olan Herpes Zoster'in klinik görüntüsündeki tek tarafl lezyon lokalizasyonu hastal n belirlenmesinde karakteristiktir. Ancak deri lezyonlar ortaya ç k ncaya kadar di er a r nedenleri ile ay r c tan yap lmal d r. E er tipik bulgu yoksa serolojik testler, virüs de erlendirmesi, floresan antikor tayini teknikleri tan y koymaya yard mc olabilir. Trigeminal sinirin ikinci ve üçüncü dal n n tutulumunda, a z içi belirtileri de ortaya ç kar. Herpes Zoster'in en önemli komplikasyonu nevrit sonras geliflen fibroza ba l postherpetik nevraljidir. Oftalmik tutulumun gerçekleflti i olgularda kornea ülserleri ve konjuktiva skatrisleri olabilmektedir. D fl kulak ile beraber iç kulak tutulumunda akustik ve fasiyal paralizi sonucu Ramsay-Hunt Sendromu geliflebilir

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Horlama ve Obstrüktif Uyku Apnesi Editör / Prof. Dr. Cemal Cingi 44 Yazar kat l m yla 16.5 x 23.5 cm, XIV+434 Sayfa 162 Resim ve fiekil, 25 Tablo ISBN 978-975-8882-23-6 Deomed,

Detaylı

PROF. DR. TÜLİN TANER

PROF. DR. TÜLİN TANER Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları PROF. DR. TÜLİN TANER Hacettepe Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Ortodonti AnaBilim Dalı TTD Okulu Uyku Bozuklukları Merkezi Kursu Ankara 26 27 Mart

Detaylı

Dr. HANDAN TUĞÇE OĞUZ. Doktora, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti AD 2001-2007

Dr. HANDAN TUĞÇE OĞUZ. Doktora, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti AD 2001-2007 Dr. HANDAN TUĞÇE OĞUZ EĞİTİM Doktora, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti AD 2001-2007 Yüksek Lisans, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi 1995-2001 İlk-Orta Öğrenim, Ankara Yükseliş

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

MAKSİLLER ANTERİOR SEGMENTAL OSTEOTOMİ İLE KLAS II ANTERİOR OPEN-BİTE TEDAVİSİ. Orhan GÜVEN*, Ahmet KESKİN**, Adnan ÖZTÜRK*** ÖZET

MAKSİLLER ANTERİOR SEGMENTAL OSTEOTOMİ İLE KLAS II ANTERİOR OPEN-BİTE TEDAVİSİ. Orhan GÜVEN*, Ahmet KESKİN**, Adnan ÖZTÜRK*** ÖZET G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt X, Sayı 1, Sayfa 175-180, 1993 MAKSİLLER ANTERİOR SEGMENTAL OSTEOTOMİ İLE KLAS II ANTERİOR OPEN-BİTE TEDAVİSİ Orhan GÜVEN*, Ahmet KESKİN**, Adnan ÖZTÜRK*** ÖZET Apertognati

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu Endodonti Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Eğitim Müfredatı 2011 Ankara 1 TUK Endodonti

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

BİR OLGU NEDENİYLE CLEIDOCRANIAL DYSOSTOSIS

BİR OLGU NEDENİYLE CLEIDOCRANIAL DYSOSTOSIS G.Ü. Dişhek. Fak. Der. Cilt II, Sayı 1, Sayfa 205-211, 1985 BİR OLGU NEDENİYLE CLEIDOCRANIAL DYSOSTOSIS Yıldız BATIRBAYGİL* Alparslan GÖKALP** Cleidocranial Dysostosis veya «Marie and Sainton» Sendromu

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI

5.2 CEPHE PANEL 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL. 5.2.1.1 DÜfiEY CEPHE PANEL UYGULAMASI 5.2 CEPHE PANEL Resim 5.16 Mineral yün cephe paneli 5.2.1 K YÜZÜ METAL M NERAL YÜN YALITIMLI SANDV Ç PANEL Is, su, ses yal t m ve yang n güvenli i özelliklerini bünyesinde bar nd ran mineral yün yal t

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

BAĞDAT CADDESİ LEVENT ACARKENT www.dentram.com

BAĞDAT CADDESİ LEVENT ACARKENT www.dentram.com BAĞDAT CADDESİ LEVENT ACARKENT www.dentram.com Yüzünüzü güldüren uzmanlık ve teknoloji DENTRAM Dentram Diş Tedavi Kliniği, 1994 yılında Bağdat Caddesi nde, Ortodonti Uzmanı Dr. Aylin Sezen Yalçın ve Çene

Detaylı

Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri

Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri Dr. Levent Vahdettin Sınıf II Div 1 Anomaliler ve Tedavi Prensipleri Ortodontik tedavilerin başlıca hedeflerinden biri de yüz estetiği ve güzelliğini sağlayıp, geliştirmektir. Yüz profilindeki değişiklikler,

Detaylı

CPAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi. www.uykubozuklugu.com

CPAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi. www.uykubozuklugu.com CPAP TEDAVİSİ Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi www.uykubozuklugu.com UZUN DÖNEMDE Hipertansiyon Felç Aritmiler İnfarktüs KISA DÖNEMDE Yaşam Kalitesinde kötüleşme

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Obstrüktif Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları. Haluk İşeri. Ankara Üniversitesi Ortodonti Anabilim Dalı

Obstrüktif Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları. Haluk İşeri. Ankara Üniversitesi Ortodonti Anabilim Dalı Obstrüktif Uyku Apne Sendromunda Diş Hekimliği Uygulamaları Haluk İşeri Ankara Üniversitesi Ortodonti Anabilim Dalı OSAS Tanı ve Tedavi Yöntemleri Ankara 2007 Habitüel horlama, populasyonun % 25 i Rice

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk

P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük. P-2 Anatomik Boyun Yast Küçük. Anatomik Yast klar. P-3 Anatomik Boyun Yast Çocuk P-1 Anatomik Boyun Yast Büyük Sürekli elastik ve fleklini koruyabilen poliüretan köpükten üretilen yast k özel tasarlanan ergonomik flekliyle omuz ve boyun bölgesinin gevflemesini sa lar. Fermuarl, kolayl

Detaylı

mediven mediven Mastektomi sonrası oluşan ödem tedavisinde seçilebilecek en doğru ürün. CCL 1 (15 21 mmhg) CCL 2 (23 32 mmhg) Endikasyonlar Koldaki birincil ve ikincil lenf ödemlerin bilekten ba layarak

Detaylı

Sıklık oranlarına göre çenelerde gömülü kalma sıralaması

Sıklık oranlarına göre çenelerde gömülü kalma sıralaması Dr. Levent Vahdettin Gömülü Dişler Sürme yaşı tamamlandığı halde normal oklüzyonda yerini alamamış kemik ve yumuşak doku içerisinde bütünüyle veya kısmen kalmış olan dişler gömülü diş olarak tanımlanmaktadır.

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 151 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda iletişimin en önemli araçlarından biri olan ses, kişinin duygusal yapısını yansıtan bir olaydır. Yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma konuşma

Detaylı

O-11A El Bilek Ateli Anatomik

O-11A El Bilek Ateli Anatomik O-6 El Bilekli i ORSA ORTOPED SANAY 8 cm. eninde özel dokunmufl elastik banttan yap lan bilekli in bir ucu üçgen fleklinde k vr larak dikilmifl ve ucuna welcro monte edilerek genifl bir ayar mekanizmas

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

Kablo Kanal Sistemleri

Kablo Kanal Sistemleri Schneider Electric Kablo Kanal Sistemleri Katalog Sistem kanalları Yapısal kablolamada uzman çözümler PKS Ultra Yeni tasar m ile daha estetik daha fazla kablo tafl ma kapasitesi (11x0) ve çevreye sayg

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Üretim Yöntemleri 1

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. KULLANMA TALİMATI ASİST 1200 mg toz içeren saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. Bu ilacı

Detaylı

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde:

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde 30 mg oksitetrasiklin e eşdeğer oksitetrasiklin hidroklorür ve 10.000 ünite polimiksin B ye eşdeğer

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü UYGULAMA VİDEOSU LİTERATÜR GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ SUPRATHEL Geçici Deri Eşdeğeri İle Yenilikçi Yanık ve Yara Tedavisi

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Cerrahi Alan Enfeksiyonu Önleme Talimatı

Cerrahi Alan Enfeksiyonu Önleme Talimatı 1. AMAÇ Cerrahi alan enfeksiyonlarının (CAE) önlenmesidir. 2. KAPSAM Ameliyat sürecinde hastaya sağlık hizmeti sunan tüm birimleri ve bireyleri kapsar. 3. GENEL ESASLAR Cerrahi alan enfeksiyonları; cerrahi

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Protetik Diş Tedavisi Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu.

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Protetik Diş Tedavisi Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU Protetik Diş Tedavisi Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu Protetik Diş Tedavisi Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Eğitim Müfredatı 2011

Detaylı

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 T bbi At k Kontrolü P80-P82 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 P80 Son Dört Y ll k Kontamine Kesici Delici Alet Yaralanmalar Sürveyans Melek Meltem Göksel, Özgül Taflp nar, Fatma

Detaylı

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi GENEL YARARLAR Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi Yara bakımında hangi zorluklar ile karşılaşıyorsunuz? Sağlık profesyonelleri ve KCI daima yaraları daha hızlı ve daha etkin

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname Teknik Alan KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNUN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Buluş, kronik yorgunluk sendromunun tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI PVD Kaplama Kaplama yöntemleri kaplama malzemesinin bulunduğu fiziksel durum göz önüne alındığında; katı halden yapılan kaplamalar, çözeltiden yapılan kaplamalar, sıvı ya

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI CASODEX 150 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 150 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, hipromelloz,

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Horlama ve Obstrüktif Uyku Apnesi Editör / Prof. Dr. Cemal Cingi 44 Yazar kat l m yla 16.5 x 23.5 cm, XIV+434 Sayfa 162 Resim ve fiekil, 25 Tablo ISBN 978-975-8882-23-6 Deomed,

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI Laboratuvar Cihazları ULTRASON K SU BANYOLARI en yüksek kalite ultrasonic temizleyicileri dünya çap na sunmaktan gurur duyar. Ultrasonik teknoloji bir lider üreticisi olarak, Kudos yenilikçi ve patent

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

RTX6_LRN Kod öğrenmeli Uzaktan kumanda

RTX6_LRN Kod öğrenmeli Uzaktan kumanda RTX6_LRN Kod öğrenmeli Uzaktan kumanda delab Deniz Elektronik Laboratuvarı Tel:026-348 65 2 Genel amaçlı, 6 Röle çıkışlı toggle (buton tip) geçici hafızalı (momentary) ve latch olarak çalışabilen alıcı,verici

Detaylı

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com

Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar. www.gedikdokum.com www.gedikdokum.com Balans Vanalar Termostatik Radyatör Vanalar Is tma sistemlerinin balanslanmas sayesinde tüm sisteme do ru zamanda, gerekli miktarda debi ve dolay s yla gereken s her koflulda sa lanabilir.

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

B-6 Yün Elastik Dirseklik

B-6 Yün Elastik Dirseklik B-6 Yün Elastik Dirseklik Elastik kumafltan yap lan dirsekli in tak ld bölgeyi s cak tutarak tedaviye yard mc olmas sa lan r. Dirseklik vücut ölçülerine uyum sa layacak flekilde 5 de iflik ölçüde imal

Detaylı

Seramik nedir? alfabesi 6

Seramik nedir? alfabesi 6 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit)

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Hasta Rehberi Say 12 fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Kolay okunabilir rehber Diyabet nsipid - Say 12 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

KOLDAN ANJIYO YÖNTEMI YAYGINLASIYOR

KOLDAN ANJIYO YÖNTEMI YAYGINLASIYOR KOLDAN ANJIYO YÖNTEMI YAYGINLASIYOR Portal : www.haberahval.com İçeriği : Gündem Tarih : 15.03.2016 Adres : http://www.haberahval.com/koldan-anjiyo-yontemi-yayginlasiyor-16384/ Koldan anjiyo yöntemi yaygınlaşıyor

Detaylı

DERİN KAPANIŞ VAKALARINDA ORTODONTİK VE ORTOPEDİK TEDAVİ. Derin Örtülü Kapanışın Tanımı ve Etyolojisi

DERİN KAPANIŞ VAKALARINDA ORTODONTİK VE ORTOPEDİK TEDAVİ. Derin Örtülü Kapanışın Tanımı ve Etyolojisi Dr. Levent Vahdettin DERİN KAPANIŞ VAKALARINDA ORTODONTİK VE ORTOPEDİK TEDAVİ Derin Örtülü Kapanışın Tanımı ve Etyolojisi Derin örtülü kapanış, maksiller keserlerin mandibuler keserleri % 50 veya daha

Detaylı

Üç-fazlı 480 volt AC güç, normalde-açık "L1", "L2" ve "L3" olarak etiketlenmiş vida bağlantı uçları yoluyla kontaktörün tepesinde kontak hale gelir

Üç-fazlı 480 volt AC güç, normalde-açık L1, L2 ve L3 olarak etiketlenmiş vida bağlantı uçları yoluyla kontaktörün tepesinde kontak hale gelir Kontaktörler Röle kontakları üzerinden büyük bir miktar elektrik gücü anahtarlamak için kullanıldığında kontaktör terimi ile adlandırılır.. Kontaktörler tipik olarak çoklu kontaklara sahiptir ve kontakları

Detaylı

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler:

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler: Mikro TESE Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Mikroskopik TESE ameliyatı genel, veya bolgesel anestezi altında yapılabilir. Skrotum (torba) orta hattan 4 cm lik bir kesi yapılırak testislere ulaşılır ve testisler

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

Prioderm losyon prospektüsü

Prioderm losyon prospektüsü Prioderm losyon sayfa 1 / 5 önceki versiyon.1.1 tarih: 05/94 Prioderm losyon prospektüsü Sizin için önemli bilgiler içeren bu prospektüsü dikkatlice okuyun. Bu ilaç doktor tavsiyesini gerektirmeyen hafif

Detaylı

Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi

Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu Bildirimi OLGU RPORU (ase Report) Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi Dergisi ilt: 30, Sayı: 1, Sayfa: 83-89, 2006 Maksiller Orta Hatta Diş Hareketi: Olgu ildirimi Tooth Movement Through Maxillary Midline: ase Report

Detaylı

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com Be Selülit ile mücadelede son nokta Cellulaze www.ortadoguas.com Cellulite Laser Workstation Sadece tek bir uygulamadan sonra etkinli i kan tlanm fl, baflar l sonuçlar Cellulaze minimal invaziv bir selülit

Detaylı

BÜYÜME HORMONU EKS KL

BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 2 BÜYÜME HORMONU EKS KL Kolay okunabilir rehber Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 2 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI Sayın İlgili; Bu anket çalışması, akılcı ilaç kullanımı konusunda mevcut durumun değerlendirilmesi

Detaylı

Alt Daimi Orta Kesici Dişlerin Süt Dişlerinin Lingualinden Sürmesi: Klinik Değerlendirme

Alt Daimi Orta Kesici Dişlerin Süt Dişlerinin Lingualinden Sürmesi: Klinik Değerlendirme ARAŞTIRMA (Research) Hacettepe Dişhekimliği Fakültesi Dergisi Cilt: 3, Sayı:, Sayfa: 89-94, Alt Daimi Orta Kesici Dişlerin Süt Dişlerinin Lingualinden Sürmesi: Klinik Değerlendirme Lingual Eruption of

Detaylı

Çocuğum Krup Oldu! Türkischer Elternratgeber Krupp. Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz.

Çocuğum Krup Oldu! Türkischer Elternratgeber Krupp. Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz. Türkischer Elternratgeber Krupp Çocuğum Krup Oldu! Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz. Anne babalar için yararlı ipuçları: Bir krupnöbetinde ne yapmalı? Krupa karşı hangi ilaçlar

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Ortodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Ortodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU Ortodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu Ortodonti Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Eğitim Müfredatı 2011 Ankara 1 TUK Ortodonti

Detaylı

DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ANABİLİM DALLARI 2015-2016 KLİNİK STAJ BARAJLARI

DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ANABİLİM DALLARI 2015-2016 KLİNİK STAJ BARAJLARI DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ANABİLİM DALLARI 2015-2016 KLİNİK SINIF PEDODONTİ ANABİLİM DALI Adet AÇIKLAMA 4. SINIF 5. SINIF Kompomer, Amalgam,Kompozit dolgu 30 Anterior ve posterior dişlere yapılan tüm amalgam,

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı