ENERJİ TEKNOLOJİLERİ: MEVCUT DURUM VE FIRSATLAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENERJİ TEKNOLOJİLERİ: MEVCUT DURUM VE FIRSATLAR"

Transkript

1 ENERJİ TEKNOLOJİLERİ: MEVCUT DURUM VE FIRSATLAR Konu: Enerji Teknolojileri: Mevcut Durum ve Fırsatlar Konuşmacı: Doç. Dr. Mustafa Tırıs Yer: Atılım Üniversitesi Cevdet Kösemen Konferans Salonu Tarih: Sunucu: Sayın Rektör, Sayın Akademisyenler, Değerli Konuğumuz ve Sevgili Öğrenciler; Atılım Üniversitesi Enerji Kulübü tarafından düzenlenen Doç. Dr. Mustafa Tırıs ın konuşmacı olarak katıldığı Enerji Teknolojileri: Mevcut Durum ve Fırsatlar konulu konferansımıza hoş geldiniz. Değerli konuğumuzun konferansına geçmeden önce Doç. Dr. Sayın Mustafa Tırıs ın özgeçmişini okumak istiyorum. Doç. Dr. Mustafa Tırıs, 1965 yılında İzmir de doğdu de İTÜ den Petrol Mühendisi olarak mezun oldu. Ege üniversitesi, Güneş Enerjisi Enstitüsünde 1990 yılında Yüksek Lisans; 1992 yılında Doktora eğitimini tamamladı. Doktora üstü çalışmalarını döneminde Leeds Üniversitesi nde Yakıt ve Enerji Bölümünde yaptı yılında yenilenebilir enerji alanında doçent oldu yılından itibaren TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezinde, Araştırmacı ve Uzman Araştırmacı olarak görev yaptıktan sonra son 12 yıldır yönetici olarak çalışmaktadır. Halen Enerji Enstitüsü Müdür ve Kimya Çevre Enstitüsü Müdürü olarak hizmet vermektedir. Bazı önemli görevleri şöyledir; Uluslararası Enerji Ajansı, Enerji Teknolojileri Araştırma Komitesi Üyeliği 2000 den beri devam ediyor. NATO Modern Toplumu Sorunları Komitesi Üyeliği 2005 ve 2006 yıllarında; NATO Güvenlik ve Barış için Komite üyeliği 2006 yılından beri devam ediyor. Türkiye Otomotiv Teknolojileri Platform Yürütme Kurulu Üyeliği 2007 den beri devam ediyor. Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu Üyeliği 2007 den beri devam ediyor. Değerli Konuklar şimdi konferansa geçmeden önce, konferansını vermek üzere Doç. Dr. Mustafa Tırıs ı kürsüye davet ediyorum. Doç. Dr. Mustafa Tırıs: Sayın Rektörüm, Sayın Öğretim Üyelerimiz, Arkadaşlar bugünkü konu teknoloji bazlı ve Atılım Üniversitemizin de ilgi alanına giren bir konu olmasına özen gösterdim. Benim Atılım Üniversitesi ile tanışma geçmişim; Güneş Arabaları daha sonra Micromobil; Yürütme Kurulu veya Organizasyon Komitesi Üyesi olan Abdülkadir Bey le tanışmamla ve aynı komitede görev almamla birlikte başladı ve gerçekten bu Güneş Arabaları konseptinin Atılım Üniversitesi nin tanıtılmasında da çok önemli katkıları olduğunu düşünüyorum. En azından benim tanınmam bu vesileyle oldu. Onun için bu görevi üstlenmiş olan bütün arkadaşlarımızı tebrik ediyorum; başta değerli hocaları olmak üzere ve katkı veren herkeslere de TÜBİTAK Organizasyonu adına da teşekkürlerimi sunmak istiyorum. Şimdi sunuşuma geçmeden önce TÜBİTAK la ilgili birkaç cümle söylemek istiyorum. Çünkü TÜBİTAK la irtibatımız herhalde dar bir kesimin vardır. Ama bundan sonraki hayatımızda inşallah çok daha fazla olur. TÜBİTAK ın Türkiye deki kuruluş amacı ve görevleri arasında bilimsel faaliyetleri koordine etmek, Türkiye nin önceliklerini belirlemek ve bu öncelikler doğrultusunda da insan gücünün yetiştirilmesine, sanayinin araştırma-geliştirme projeler yapmasına katkılar sunmak var. Bunun için üniversitenin desteklediği ve üniversite tarafından sunulan veya sanayi kuruluşları tarafından sunulan projelere belli oranlarda desteklemekte; bu oran üniversiteler için 1

2 %100 olmak da, kamu programı için %100 olmak da; yani her türlü maliyeti TÜBİTAK tarafından verilmekte; sanayi kuruluşlarının kendine özgü projelerini de %65 e, %70 e destekleme imkânları bulunmakta; dolayısıyla çok değişik programlar var. Ancak bir de TÜBİTAK ın bir başka hedefi de var ki, bu görevini enstitüler üzerinden yerine getirmekte, bu da uygulamalı araştırmalar yapmak. Bu alandaki kurulmuş olan en büyük yerleşke de Gebze de kurulmuş, Kocaeli nde oluşturulmuş. Bunun da nedeni şu: İstanbul, Kocaeli ve Bursa üçgeninde yer alan firmalar, Türkiye de gayri safi milli hâsılanın yaklaşık %70 ni üretmekte. Dolayısıyla bu bölgede kurulacak bir araştırma merkezi de bu bölgedeki firmalar başta olmak üzere Türkiye Ekonomisine önemli katkılarda bulunmakta. Dolayısıyla bizim enstitülerimizin kuruluşunda, yapılanmasında o bölgenin ihtiyaçları ve nihayetinde de Türkiye nin ihtiyaçları önem ve öncelik kazanmakta. Dolayısıyla o bölgede yani kampüsümüzde muhtelif enstitüler var. Bunlardan 10 tane enstitümüz var; bunların arasında Elektronik ve Kriptoloji Enstitüsü, Malzeme Enstitüsü, Ulusal Metroloji Enstitüsü, Gıda, Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü, Çevre ve Kimya Enstitüsü ve Enerji Enstitüsü gibi enstitülerimiz yer almakta. Ben bunlardan Enerji Enstitüsünün Müdürlüğünü yerine getiriyorum; özgeçmişimde verildiği gibi bu görevdeki bu sene yaklaşık on üçüncü senem. Size anlatacağım, konu bugün dediğim gibi sizin ilginizi çekeceğini umduğum, bazı başlıklardan oluşmakta. Şimdi öncelikle enerji de inovasyon nedir? Rekabet öncesi işbirlikleri ne şekilde oluşuyor? Buna niye ihtiyaç var? Bununla ilgili birkaç slayt gösterdikten sonra size bol resimli, örnekli Yakıt Pili Teknolojisi ile ilgili bir stratejik işbirliği örneğinin bir de Hibrid Araç Teknolojisiyle ilgili işbirliği örneğini anlatacağım; dolayısıyla söylediğim gibi bunlar sizin de ilgilenebileceğini umduğum konular. Rekabet öncesi işbirliği; enerji çok disiplinli bir alan, enerjiyle ilgili Sayın Rektörümüzle de bugün öyle yemeğinde de konuştuk. Sizin farklı birimleriniz var. Buradaki topluluğun hangi birimden geldiğini bilmiyorum. Aranızda elektronikçiler, mekatronik biriminde öğretim gören arkadaşlarımız olabilir; malzemeci olabilir. Hatta çevreciler sizin üniversitenizde olmayabilir ama çevrecilerin de ilgi alanı; dolayısıyla Fizik ve multi disipliner bir alan enerji. Dolayısıyla çok büyük bütçelerin, kaynakların oluşturduğu bir sektör ve bu sektörün önde koşan firmalara ihtiyacı var, rekabet öncesi işbirlikleri bunun için de gerekli. Bizim bir ara İsrail e ziyaretimiz olmuştu. Orada gördüğümüz bizi bir teknoloji firmasına götürdüler. İsmini söyleyeyim, teknoloji firmasının Ormant. Ormant ın çalıştığı alan jeotermal enerji, bu alanda jeotermal enerjiyle ilgili teknoloji eleştiriyor. Hatta Türkiye de başta olmak üzere her yere satıyor; 500 kişinin çalıştığı bir teknoloji firması. Ancak bir enteresan tarafı var. Bu jeotermalle ilgili büyük firmaların başında gelen ülkenin maalesef jeotermal enerjisi yok. Yani bununla ilgili kaynağı olmaksızın kendi ülkesinde herhangi bir yatırım imkânı olmaksızın bir firma oluşturmuşlar. Bu firma bütün dünyaya teknoloji ürünlerini satıyor ve bize dedikleri şey şuydu: Bizim 5 milyon nüfusumuz var. Her 5 milyon için bir şey üretecek olsak uluslararası anlamda herhalde sanayi gücümüz olmaz, rekabet gücümüz olmaz. Onun için dünyanın ihtiyaçlarını biz belirliyoruz ve gerekirse muz cumhuriyetine, muzu alıp bunlardan kurutulmuş muzu ihraç edecek yapılanmamız var. Bu çok önemli bir örnek ve bir başka önemli örnek de Danimarka. Danimarka 5 milyon nüfuslu bir ülke. Bütün dünyanın önemli oranda rüzgâr türbinleri sağlayıcısı, Danimarka nın ve Hollanda nın bildiğiniz gibi; enerji kaynakları çok fazla yok, ancak enerji teknolojileri açısından büyük atılım göstermiş vaziyetteler. Türkiye enerji sektörüne bakacak olursanız. Bizim global ölçekte öne çıkabilmemiz için hangi alanlarımız var? İşte bizim petrolümüz yeterli değil. Yani uluslararası ölçekte bizim 2

3 petrol rezervimize bir liderlik etmemiz söz konusu değil. Güneş biyokütle, rüzgâr jeotermali bunlar kendi ihtiyacımıza cevap verse, kâr sayabileceğimiz alanlar; çünkü gerçekten Türkiye %75 oranında sizin de bilebileceğiniz gibi dışa bağımlı enerji alanını ithal enerjiye bağımlı yani bunlarla da biz yine dünya ölçeğinde bir yere gelemeyiz. İki tane elimizde aracımız var. Bunlardan bir tanesi enerji terminali olmak ve enerji transitleri üzerinde enerjiyi üreten ülkelerle, enerjiyi tüketen ülkelerin ara kesintinde bulunmamız. Dolayısıyla biz enerji terminali olabiliriz. Bu bize uluslararası boyutta bir prestij sağlar ve ekonomik getiri de sağlar. Bir başka ikinci husus eğer gerekli yatırımları yaparsak, eğer sizler bu alanlarda çalışırsanız, kamu kuruluşları bu alanda ar-ge teşviklerinde bulunursa, TÜBİTAK ve diğer bakanlıklar yani enerji teknolojilerini üreten bir ülke olursak, bu tür benim birazdan anlatacağım türde stratejik işbirlikleri kurup teknoloji ürünleri üretebilirsek, bizim yine uluslararası boyutta enerji alanında bir yer edinmemiz söz konusu olabilir; aksi takdirde diğer her türlü enerji kaynağımız ancak bize yeter veya bize yetmez durumunda bazı durumlar, bazı hususlarda petrol ve doğalgaz örneğinde olduğu gibi. Şimdi neden rekabet öncesi işbirliği? Teknoloji platformları oluşturarak, ülke önceliklerimiz faktörlere ve destek araçlarıyla muhtemel işbirliklerini belirlememiz lazım ve bu öncelikler doğrultusunda da Ar-ge Mükemmeliyet Merkezleri oluşturmamız gerekiyor. Mutlaka rekabet öncesi sinerji yaratan, yatay ve dikey işbirliklerini kurmalıyız. Onun için üretim şirketleri arasında ortak ar-ge projeleri; üniversite ve sanayi işbirliklerini geliştirmeliyiz. Ana ve yardımcı sanayi de alt komponentler bazında da işbirlikleri oluşturarak ortak yatırıma yönelmemiz lazım. Pazar ekonomisinin temel felsefesi, rekabet ve bu rekabet öncesi işbirliğinde de rekabetin korunması şart; çünkü nihayetinde bu işbirliklerinin fikri mülkiyet hakları doğacak, patentle korunması gereken hususlar ortaya çıkacak veya ticarete dönüştürülebilecek ekonomik değer ifade eden bir takım ürünler çıkacak ki, bunun öncesinden yani rekabet öncesi işbirliği kurulma aşamasında tespit edilmesi lazım ve bu yolla riski azaltmamız mümkün. Araştırma giderlerine ve kaynaklarına tasarruf yaparız. Mükerrer bir takım yatırımlardan kaçınmış oluruz. Araştırmada risk faktörünü bu şekilde azaltırız. Çünkü maliyetleri düşürüyoruz. Bilginin ve deneyimin de paylaşılarak attırılmasını sağlarız. Bunlara örnekler çok miktarda; Amerika Birleşik Devletlerinin, Japonya nın, Güney Kore nin yaptığı bu; Avrupa Birliği nin de çerçeve programlarıyla aslında yapmak istediği şey bu; rekabet öncesi işbirliklerini sağlayarak ileri ülkelere ar-ge ye daha fazla kaynak yaratan üreten ve destekleme programları olan Japonya, Amerika ve Güney Kore gibi ülkelere paralel bir takım çalışmalar yapmak. Türkiye de özellikle son üç yıldır, TÜBİTAK a verilen kaynakların da arttırılmasıyla veya ar-ge konseptine yeni yaklaşım getirilmesiyle bu yolda önemli adımlar atıldı. 3

4 Birinci örneğimiz Yakıt Pili Teknolojileri, bu üzerinde çok fazla durmayacağım teknik açıdan. Ama Yakıt Pili bildiğiniz gibi yakıtın ki bu yakıt genellikle Hidrojen oluyor veya Hidrojen yüzeyinin karışımları oluyor. Oksitleyici Oksijen olabilir. Arasındaki kimyasal reaksiyonla, kimyasal enerjiye dönerek, elektrik enerjisine dönüştüren, dolayısıyla hareketli parçası olmayan elektrokimyasal bir cihazdır. Normal klasik çevrilebilir gibi ısıl, mekanik yolla elektrik enerjisine dönüştürülüyor. Ancak Yakıt Pili Teknolojisinde de, kimyasal enerjisini, elektrik enerjisine direkt olarak dönüştürülebiliyor. Şimdi bir de Hidrojen ekonomisi diye bir süreç var 2050 den sonra Hidrojen ekonomisine geçiş süreci. Şimdi bir taşıyıcı enerjiye ihtiyaç var, aslında Hidrojen olur veya elektrik olur. Çünkü paralelde giden bazı processler var. Yani ilerde petrol olacak mı, ilerde doğalgaz olacak mı veya bunların yerine eğer bunlar biterse, eğer azalırsa veya daha da pahalı hale gelirse neler ikame edilebilir. Bunun içinde ortak bir dille konuşma zorunluluğu var. Yani ortak dil elektrik enerjisi olabilir. Yani eğer bir ülke de çöp varsa, çöpten elektrik enerjisi üretilebilir. Rüzgâr varsa, rüzgârdan; güneş varsa, güneşten; yine fosil kaynaklar varsa, fosil kaynaklardan elektrik enerjisi üretilebilir. Dolayısıyla bu ikincil enerji kaynağıdır ve ortak değil, aynı bunun gibi Hidrojen de bir başka yol yine bu birincil enerji kaynakları kullanarak hidrojeni bir enerji taşıyıcısı olarak üretmek mümkün ve bunu da değişik alanlarda kullanmak 4

5 mümkün. İşte bu ikinci alanda, ikinci hattaki teknolojimiz hidrojen teknolojileri; onun için belli bir seviyeye kadar kamunun desteği ve özel gayretleri olacak; belli bir yıldan sonra da ticarileşmiş ürünler ve satıştan, satış neticesine bu desteklerin geriye dönüşü bekleniyor. Buna yönelik olarak programına bu dediğimiz ülkeler de Avrupa Birliği nde yoğun bir şekilde ilerliyor. Amerika Birleşik Devletleri nin iklim değişimi konusundaki teknolojik Rottweil diye de tarif edilen bir şey; ben bunların hepsini okumayacağım, önemli olan birkaç tanesi zaten bildiğiniz bir şey. Kısa dönemde iklim değişikliğiyle ilgili veya sera gazı salınımlarını azaltmayla ilgili önemli teknolojilerden bir tanesi de Hibrid Araçlar; orta dönemde de Yakıt Pilli araçlara dönüş var. Yani 2015 ten sonra da beklenen Avrupa Birliği nin Vizyonunda da belirlenen parametreler var. Geçtiğimiz günlerde bu kriz sonrasında bildiğiniz gibi Amerika Birleşik Devletleri nin otomotiv sektörüne ve dönüşüm sürecinde destek olacaktı. Çünkü Amerika nın üç büyük otomotiv şirketi battı ve çok kötü durumda, bunlara bir finansal destek vardı. Ancak bu finansal desteği de Amerika Birleşik Devletleri rekabet edebilecekleri alanlarda vermek istedi. Yani daha küçük, daha enerji efektif, daha temiz, daha çevreci araçlarla; çünkü asıl rekabeti kaybettikleri noktalar Japon araçlarına karşı mesela Toyota Cruz bir milyonun üzerinde satış rakamına ulaştı. Bu alanlarda dolayısıyla Amerika Birleşik Devletleri nde yeni bu alanlarda araç çıkarması lazım ki dünyadaki rakipleriyle yarış yapabilsin. Kısa dönemde Hibrid Araçlar dediğim gibi orta dönemde de Yakıt Pilli Araçlar bu açılımlardan ikisi, bunu da bu şekilde tespit ettikten sonra Yakıt Pili sadece bu araç teknolojisiyle değil çok farklı alanlarda kullanılacak dediğim gibi uzun vadeli bir yatırım alanı. Onun için bireysel uygulamalarda sahip güç üretim tesislerinde taşınabilen güç uygulamalarında, ulaşım uygulamaları, ulaştırma uygulamalarında hatta uzay çalışmalarında da bu teknoloji yaygın olacak. Bu teknolojiyi öncelikle öğrenebilmek için, daha sonra da bu teknolojiyle ilgili bazı bileşenleri ve sistemleri Türkiye de üretebilmek için en başta 2002 yılında biz bir konsorsiyum oluşturduk. Arçelik, Ford, Otosan, Tofaş, Şişe Cam ve Teknoloji Geliştirme Vakfı bu rekabet öncesi projesi için işbirliğinde bizimle birlikte rol aldılar. İlk amacımız çok basit bir amaçtı. Komponentleri bir araya getirelim ve çalışabilir bir sistem üretelim. Yani bu teknolojiye elimiz değsin. Elimiz bu alanda kirlensin. Dolayısıyla bu alana girdik. Yakıt Pili konusunda rekabet öncesi işbirliği imzasını attık ve bir yıllık böyle düşük hedefli, erişilebilir hedefli bir işe başladık. Bu işe başladığımızda Yakıt Pili için işbirliği; değişik gazete haberleri, kupürleri, medya da yer alan bir şey oldu. Çünkü Türkiye nin maalesef böyle bir işbirliği kültürü yok. Bir araya gelip, üç beş şirketin veya araştırma birimlerinin, araştırma kuruluşlarının bir arada bir teknolojiyi geliştirmek için çaba sarf etmek, kaynaklarını birleştirmek yürütülüyor. Onun için bu dikkate alındı ve çeşitli medya da yerini buldu. Nihayetinde biz bunu yaptıktan sonra işte çalışabilir bir sistem ürettik ve projeyi bitirdik. Bunu geliştirirken bazı komponentlerin de acaba Türkiye de yerleştirebilir- miyiz, burada üretebilir miyiz; diye bir düşünce ortaya çıktı. Çünkü mesela biraz sonra göstereceğim. Şimdi bunu yaparken bir büyük polar plaka diye bir komperent var, Yakıt Pilinin bileşenlerinden bir tanesi. Onları yurtdışından aldık, tanesi 150 dolar. Daha sonra bunun benzerini laboratuarda geliştirdik ve fiyatlar çok radikal bir şekilde düştü. Malzeme maliyeti, teknolojiyi saymıyorum. Malzeme maliyeti bize 1YTL nin altındaydı. Yani malzeme maliyetine teknolojiyi yüklediğiniz zaman 150 dolara falan satabiliyorsunuz. Dolayısıyla teknolojik yatırımlar, para harcanan yerlerde para kazanılan yerler aslında ülke açısından geriye dönüşü olan konular. Biz bu alandaki bu tecrübe ve bilgi birikimimizi sanayi kuruluşlarıyla paylaştığımızda ikinci aşama 5

6 projemizde şekillenmiş oldu ve dedik ki bu alanda yerleştirmeyi sağlayalım. Gerçekten uluslararası boyutta da ticaret potansiyeli yakalanabilir. Daha sonraki projemiz bu amaçla ortaya çıktı. Bazı komperentlere yerli üretim olarak teknolojisini geliştirelim amacıyla burada konsorsiyumumuz da gelişti. Arçelik, Ford, Otosan, Tofaş, Teknoloji Geliştirme Vakfı; Aygaz ve Demirdöküm de konsorsiyuma ilave oldu ve nihayetinde yine bir basın toplantısıyla ikinci projemiz de tanıtıldı. Yakıt Pili Teknolojisi geliyor, şeklinde ve ürünlerimiz de üretilmeye başlandı. Tabii sonuçta öyle gördüğümüzde biz de bundan son derece mutluluk duyduk. Çünkü üretilen ürünler komperentler ticari rekabetleriyle ekonomik olarak çok avantajlı oldukları gibi diğer taraftan da teknik özellikleri açısından da rekabet edebilir nitelikte. Onun için bu yola devam etme kararımız gelişti. Başka alanlarda da sadece bir polar plaka değil, elektro katalizörler konusunda da ve diğer alanlarda da yerleştirme çalışmalarına devam ettik. Bir polar plakalarımız ticari ürünlerde karşılaştığında en az onlar kadar iyi olduğunu gördük. Daha sonra ilk prototiplerimiz gelişmeye başladı. Bu prototipler ilk ürünlerimiz olduğu için çok amatörce diyebileceğimiz ürünlerdi. Ancak biz bunun çalıştırılabilirliğini, çalışabilir bir ürün olduğunu gördük ve dediğim gibi görüntü olarak belki iyi değil, performans olarak ve ekonomik açıdan avantajlı yönlerinin olduğunu tespit ettik. Daha sonra bu projenin çıktılarını ki bu masanın üzerinde de yayılı bunların her biri ayrı teknoloji alanıdır. Bu alandaki çıktılarımızın patentlemeye de, fikri mülkiyet haklarını da elimize geçirmeye de gayret ettik ve ürünlerimizi de değişik fuarlarda sunmaya başladık. Artık elimizde yakıt pili teknolojisiyle ilgili ürünlerde vardı. İlk olarak 2007 de Tokyo da Fuel-Cell Expo diye çok büyük bir katılımlı bir fuar var, oraya götürüldük. Bu fuarda tabii bizim bölgemizden çok fazla ülke yok; çünkü yakıt pili teknolojisi birinci ligdeki, teknolojinin birinci ligindeki ülkelerin önem ve öncelik verdiği bir alan. Türkiye den bir firmanın katılıyor olmasının en başta son derece garip olarak karşıladılar. Ama biz ikinciye de katıldık. Daha sonra bizim de bir yerimiz oldu orada. Daha sonra Messe de ürünlerimizle benzeri bir fuara katıldık. O arada belli bir Koç Firmasına da bunu artık üret ve sat şeklinde, daha doğrusu kendilerinin böyle bir talep neticesinde şekillenen bir üretim süreci başlamış oldu ve nihayetinde biz dedik ki bunun üretimine de artık yol verelim ve ilk yerli yakıt pili üretildi, şeklinde bu da gazetelerimizde yerini aldı. Bu üçüncü aşama projemizde bu pem tipi yakıt pilinin daha iyileştirilmesi, optimize edilmesi ve daha küçültülmesi, veriminin artırılması ve daha ticari bir ürünün ortaya çıkarılması ve bazı komperentlerin artık üretimiyle ilgili öndeki teknolojik engelleri ki bunlar IPR la ilgilidir veya patent hakkıyla ilgilidir. Bunların aşılması şeklinde bir sürecimiz oldu. Yani laboratuarda bir şey geliştirebilirsiniz. Ancak bir şeyi üretmeye kalktığınız zaman önünüze patentle (özellikle yurtdışında satacağınızda) önünüze patentle dikilirler ve bu üretimin satışa dönüşmemesini yani ekonomiye geçmemesini sağlarlar. Dolayısıyla laboratuardaki bir başarı başarıdır elbette. Ancak bu başarının teknolojik olarak korunması lazım. Patent haklarıyla bunun sağlama alınması lazım. Aksi taktirde ticarete, reel sektöre dönüşecek bir ürününüz olmaz. Bu süreci de yaşamış olduk ve üçüncü projemizin de değişik ürünleri çıkmaya başladı. Bu arada üretim hattıyla ilgili pilot üretim tesisleri gerek bizde gerek Demirdöküm de kurulmaya başlandı ve gazetelerde bir takım siparişler almaya ve satış yapmaya da başlandı. Hidro pil üretildi ve satışa da başlandı, şeklinde ve bu firmanın da değişik ürünlerle ilgili Türkçe ve İngilizce katalogları da oluşmaya başladı. Daha sonra bunların ilk örneklerini ürettik ve böylelikle %100 yerli olarak bu teknolojiye hakim olma durumumuz oldu. Yani artık yakıt piliyle ilgili bir süreç yaşanırsa bu dünyadaki sürecin, bu süreci Türkiye nin de katkısı var; Türkiye de bu teknolojide bir rolü ve görevi var, noktasına geldik. Bunu 6

7 besleyen tabii bu yapılan ürünlerin değerlendirebileceği başka projeler de alındı, yine DPT kararı kapsamında, 1007 kapsamında TÜBİTAK tan alınan. Burada şu sağ üst köşede gördüğünüz türde deneysel amaçlı bir yakıt pilini elektrik üretim sistemi kurulmakta şuanda ve bunun kullanacağı yakıt belli ki 5 kilowattlık gücünde tamamen %100 laboratuvarlarımızda üretiyoruz ki bu odur. Artık ilk etaptaki o amatör dizaynlardan yurtdışına satılabilecek bir yakıt pili modülünün ve sisteminin üretilmesine kadar gelişen bir süreç oldu ve biraz önce söylediğim gibi değişik alanlarda bunları uygulamaya başladık. Farklı projelerle de bu çalışmalara ve laboratuvarı geliştirmeye devam ediyoruz. Ürünlerimizi değişik ortamlarda sunmaya da gayret edelim; patentlerde bu sürecin bir çıktısı. Çok iyi bir laboratuar alt yapısı, ama en az onun kadar bir yirmi kişilik bir teknik eleman gücüne kavuştu. Dolayısıyla bundan sonra gelişmelerde bu elemanlar başladığımız nokta itibariyle bir şeyler ithal edelim ve kullanalımdı. Artık biz ihraç edecek konuma geldik. Bu stratejik işbirliği örneği ve Türkiye de aslında özlenen istenen parti, kurum, kuruluşların bir araya gelerek sinerjik bir yapı oluşturma sürecidir. Bunları hızlı geçtikten sonra hibrid araca geçelim ikinci gruptaki işbirliği örneğini hibrid araç teknolojileri; işte bildiğiniz gibi biraz önce gösterdik. Hibrid Araç bu araç teknolojileri açısından şuanda dünyanın çok fazla kaynak değerleri, bu alandaki çalışmalarını ticari ürünlerle artık taçlandırdı veya işte piyasadan kaynak ürettiği bir 7

8 alan; bu alanda Avrupa firmaları ve aslında Amerika firmaları uyudular. Baktığınız zaman Uzak Doğu firmalarının Toyota, Honda başta olmak üzere çok büyük bir üstünlüğü var, ancak bizim ülkemizde otomotiv ülkesi. Türkiye de on binlerce kişi belki yüz binlerce kişi otomotivden yan sanayiyle birlikte ekmek kazanıyor. Belki sizler mezun olduktan sonra otomotiv sektöründe de iş bulacaksınız. Otomotiv sektörünün hayatta kalabilmesi için bundan sonrada bu tür risk ve krizlerden daha az zararla çıkabilmesi için mutlaka teknolojiye yatırım yapması lazım. Teknolojik ürünler üretmesi lazım. Dünyanın istediği araç tipleri artık Hibrid Araçlar; maalesef Türkiye de şuanda otomotiv sektörümüzün Hibrid araçla ilgili ticari bir versiyonunu bir ürünü yok. Ticareti olmayan, henüz ticarete aktarılmamış, üretime aktarılmamış, ancak pilot ölçekte kalmış; henüz pilot ölçekte olan bazı faaliyetleri ve gayretleri var. İnşallah onlar da ticarete aktarılır. Hibridin değişik versiyonları var; işte alternatif yakıtlı hibridler, dışarıdan şarj edilebilen hibridler, dizel hibridler, yakıt pilli hibridler. Bu yakıtlar; biyoyakıtla olabilir, sentetik yakıt olabilir, doğalgaz olabilir, kurşunsuz yakıt ve farklı adlara sahip olabilir. Bunun nihayetinde de tüm elektrikli araçlara doğru giden, yakıt pilli araçlara doğru giden bir süreç yaşanıyor. Bizim enstitümüzde hibrid araç teknolojilerine yönelik bir alan var. Bu alanın oluşması aslında askeri projelerle oldu. Askerler özellikle sessiz olma özelliğinden dolayı hibrid ve elektrikli araçlara ilgi gösterdiler, bir nedeni bu. Bir ikinci nedeni de bu platformlar aynı zamanda enerjinin de üzerinde depolanabildiği üretildiği alanlar geleceğin silah teknolojileri yoğunlaştırılmış güç içeren silah teknolojileri bu tür enerji üreten depolayan sistemlere, platformlara askerlerin bol miktarda ihtiyacı var. Onun için bu projelerin başlangıcında onların desteğiyle Milli Savunma Bakanlığı nın desteğiyle, laboratuvar oluşumuna gittik. Amacımız elektrikli kara ve deniz araçlarının güç sistemlerini oluşturmaktı. Elektrikli kara, deniz araçlarının kontrol sistemlerini oluşturmaktı. Başlangıç noktamız; elektrikli araçların alt sistemlerini, elektrik motoru bataryası, elektronik kontrol ünitesi gibi birimleri oluşturmaktı ve bunların test edilebileceği çeşitli alt yapıları oluşturmaktı. Laboratuar alt yapısı olarak şahsi dinamometresi, elektrik motor dinamometresi üretti ve diğer yazılımlar, farklı alt yapılar, test alanları var ve bunlar da geliştiriliyor. Bunlardan da anlatacağım ve daha önceki yıllarda Milli Savunma Bakanlığı nı Tüm Elektrikli Muharebe Aracı ve Tüm Elektrikli G 1 projeleri vardı. Bunların çeşitli hesapları da yapıldı. İlk olarak bir ticari prototipi olabilecek Tofaş a Doblo yu Hibrid e çevirmiştik. Daha sonra bunu paralel hibrid olarak bir başka versiyonunu geliştirdik. Bir elektrikli muharebe aracı geliştirdik ve nihayetinde Ford, Otosan la bir dizi projeler başladık. Hafif ticari üreten elektrikli araç geliştirmesi ve prototip üretimi, elektrikli motor sürücüleri, elektrikli araçlar için alt sistemlerinin tümü, batarya tasarımı gibi projelerle bu süreç devam etti, yolumuza devam ettik. Ford Hibrid Elektrikli Araca ilk başladığımız yıl

9 Burada Ford Otosan şunu gördü. Eğer ben bu aracı Türkiye de yabancı komperentleri alarak üretirsem ticari bir şansım yok. Yani bunu üretip dünyaya satamam. Çünkü mesela şu elektrik motoruyla ilgili biz Amerika Birleşik Devletleri nden motor aldık; 30 bin dolardı tanesi. İşte bataryayla ilgili yurtdışından getirdik, ithal ettik. Yine bin dolar mertebesindeydi. Yani bunu alıp bir araca koyduğunuzda fiyatları yarıya bile indirseniz bu aracı satma şansınız yok, yani 30 bin dolar artı 30 bin dolar giden böyle bir masrafları bir şekilde piyasadan geriye alma imkânınız yok. Onun için bu komponentleri yerli imkânlarla üretmeniz lazım. Sadece bir tek rakam vereceğim size. Arçelik te bir elektrikli motoru geliştirdiğimizde şunu gördük. Yine bunun Türkiye şartlarında 1000 dolarlar mertebesinde üretilme imkânı var. Yani bu da ayrı bir ticaret alanı, ayrı bir rekabet alanı yani sadece elektrik motoru Türkiye de üretsek, elektrikli araçlar için kullanılması gereken ve bunun dünyaya sadece elektrik motoru olarak satsak, elektrikli araçlar konusunda kullanılabilir. Bu bile bir faaliyet ve ticaret aracı, uluslararası rekabet şansına sahip olabileceğimiz bir alan. Biz bunu akü alanında, batarya alanında yine yerli üreticilerle birlikte bu projeleri geliştirerek de devam ettirirdik. Dediğim gibi Ford Hibrid Elektrikli Aracın ana amacı yurtdışından bazı komponentleri alarak çalışabilir bir ürün ortaya çıkarmaktı. Ancak ikinci amacımız da Ford Hibrid Elektrikli, fan elektrikli aracımızda bu komponentleri yerleştirmekti ve bunlar da sağlanmış oldu. 9

10 Ürünümüz çıktıktan sonra TÜBİTAK, Ford ve Arçelik le bir hibrid transiti yola çıkardı diye arasındaki yansımaları görüyorsunuz. Ford Otosan ın Türkiye nin ilk hibrid aracıyla ilgili çeşit lansmanları görüyorsunuz, çeşitli aldıkları ödülleri görüyorsunuz. Bu arada bizim işlerimiz tabii gelişti ve DPT de buna önemli bir kaynak ayırdı. Şuanda yine kampüsümüz içinde 20 milyon TL lik bir yatırımla Hibrid Mükemmeliyet Merkezi kurulmakta, onun inşaatı ve laboratuvarların oluşumuyla ilgili faaliyetler sürüyor. Bu bölgedeki en büyük hibrid mükemmeliyet merkezi olacak. Yani o çatının altında hibrid araçlarla ilgili her şey yapılabilecek, her türlü testler yapılabilecek; bu uluslararası normlara ve kalite standartlarına uygun olarak. Sonuç; enerji kaynakları açısından Türkiye maalesef zengin ülkeler sınıfında değil. Enerji kaynağı açısından benzeri veya daha kötü durumda olan Japonya, Hollanda ve Danimarka gibi ülkeler güçlü ve iddialı enerji teknoloji geliştirme süreçleriyle, teknolojik ürün ihracatında önemli kaynaklar sağlamaktadır. Türkiye de bu inovasyon süreci başlatıldı. Çok önemli sonuçlar ele almaya başladı. Bu sürecin iddialı ulusal enerji programı doğrultusunda iddialı hedeflerle ve stratejik işbirlikleriyle sürdürülmesi gereklidir. Çok teşekkür ediyorum. Sorularınızı bekliyorum. Sağolun. Buyurun. Soru: Hocam ben şunu soracağım. Şimdi biliyorsunuz ki Hidromobil TÜBİTAK ın yaptığı yarışmalardan bir tanesi. Hidromobil de tahmin ediyorum, Fuel Cell kullanılıyor; bildiğim kadarıyla değil mi? Hidrojen den çalıştığına göre. Sizin yaptığınız Fuel Cell in bu Hidromobil araçlarında kullanılması gibi bir şey söz konusu olduğu için şimdiye kadar yoksa bir çalışma var mı onunla ilgili ben bilgi rica edeceğim. Doç. Dr. Mustafa Tırıs: O Hidromobil zannediyorum bir defa yapıldı. Değil mi? Geçen sene. Soru: Yok Doç. Dr. Mustafa Tırıs: İkinci mi? Soru: İkinci oldu. Doç. Dr. Mustafa Tırıs: Şimdi orada belli bir standardizasyonu yapalım istemişlerdi. Bunun için zannediyorum. Bir yerden bu yakıt pilleri alınıp kullanılmaya başlandı. Ancak bundan sonraki aşamalarda elbette dediğiniz gibi bizim üretimlerimiz de 10

11 kullanılabilir. Ancak biz üretici kuruluş değiliz, belli sayıya kadar prototip yapmaya imkanımız var. Yani işte on tane, yirmi tane, elli tane neyse yapabiliriz. Belli sayılarda yapabiliriz. Bunu konuşmamız lazım, TÜBİTAK la. Şuana kadar yani tekil sayılarda bir iki tane, üç tane yaptık. Ama kırk, elli tane yapma konusunda da bir alt yapımız yeni oluştu. Bu işe de girebiliriz. Soru: Demirdöküm devam ediyor demiştiniz. Demirdöküm yakıt pili konusunda herhangi bir şey var mı? Doç. Dr. Mustafa Tırıs: Demirdöküm konusunda, Demirdöküm ü biz teknolojiye ihale teknolojisi olsun dedik ve yerli firmalarla çalıştık. Ama Demirdöküm ü Almanlara satıldı ve Vaillant oldu artık. Şimdi Vaillant ın da zannediyorum Baymak la bir bağlantısı var. Kendi çalışmalarını onlarla beraber yürütüyor. Onun geleceği ne olur, bilmiyorum. Şuanda projelerimiz devam ediyor. Ama artık o yerli bir kuruluş değil, benim gözümde. Bundan sonraki faaliyetlerinde de yabancı kuruluşlarında şöyle bir amacı var. Mesela isim vermeyelim. Ama bir otomotiv firmasına gittiğimizde bununla ilgili bir araştırma, geliştirme bizim burada yapma imkânımız yok. İşte bu Uzak Doğu dan zaten bize paket olarak geliyor diye. Biz burada sadece montaj hattını sürdürmek üzere vazifeliyiz diye bize geriye dönüşler oldu. Dolayısıyla yabancı kuruluşların yaklaşımları farklı olabiliyor. Bundan sonraki süreci göreceğiz, Demirdöküm le ilgili. Yani 2 3 ayda projemizin devam edeceğini biliyorum, yani sürecimiz bundan sonraki gelişmeyle ilgili. Ama Almanya dan bizim laboratuvarlarımıza birileri geldi. Burada yaptığımız faaliyetleri yerinde gördüler. Bundan sonraki sürecin ne olacağını bilmiyorum. Ancak dediğim gibi artık Demirdöküm yerli bir firma değil. Soru: Rekabet öncesi işbirliği nasıl bir işbirliğidir ve sonrasında ne gibi sorunlar çıkıyor? Doç. Dr. Mustafa Tırıs: Rekabet öncesi işbirlikleri burada farklı gördüğünüz gibi hep Koç Grubu şirketlereydi. Onun için çok fazla bir fikri mülkiyet hakları ile ilgili sorun yaşanmadı. Ancak farklı sektörlerde veya farklı gruplardan firmalar bir araya geldiğinde elbette öncesinde çıkan fikri mülkiyet haklarının kimin tarafından ne şekilde kullanılacağı yazılı bir metne bağlanmalı ve bir anlaşma metni olmalı. Aksi taktirde çıkan ürün çok önemli ticari başarılar da içerebilir. Yani on tane proje yaparsınız. Onun iki tanesiyle yani sekizini belki çöpe atarsınız. Ama iki tanesiyle işte çok büyük firmalar da oluşabilir, çok büyük cirolar da elde edebilirsiniz; onun için bu fikri mülkiyet hakları çok önemli bir konu. Dediğim gibi bizim stratejik işbirliklerimizde aynı grubun farklı şirketleri olduğu için bir sorun olmadı. Ancak fikri mülkiyet hakları anlaşmasını bir metne bağlamak ve imzalamak şartı var. Onun dışında bir sorun yaşanmadı. Çünkü bütçeler bölüşülüyor. Yani bir tane bir proje var. Ama bu projenin finansörü farklı diyelim ki 100 bin dolarlık bir proje yapıyorsunuz. Her bir gruba onar, yirmişer bin dolarlık bir kaynak vermesi söz konusu olduğu için, onlar açısından rekabet öncesi orta dönemli ticari başarı hedefledikleri teknolojilerle ilgili işbirliği anlaşmaları imzalamak daha kolay oluyor. Çünkü daha az para vererek, belki 20 bin dolar vererek, 100 bin dolarlık bir sonuç elde edebiliyorlar. Risklere girmemiz gerekiyor. Sonuçlardan faydalanma imkânları oluyor. Dolayısıyla aslında cazipti. Ama dediğim gibi fikri mülkiyet hakları önemli bir husus. Buyurunuz. 11

12 Soru: Hocam benim yine yakıt piliyle ilgili olarak bir sorum olacak. Evlerde kullanılan yakıt pillerinde hidrojeni doğalgazdan üretiyoruz diye söylemiştiniz. Şimdi doğalgaz dışarı kaynaklı bir enerji, ülkemizde maalesef çok az üretiliyor. Hidrojenin daha değişik kaynaklardan üretmek üzere çalışmalarınız var mı? Doç. Dr. Mustafa Tırıs: Tabii, ben bugün bu slaytlarda iki tane örnek üzerinden gittim. Şuan Enerji Enstitüsünde kırk dolayında proje yürütülüyor. Bunların içinde yenilenebilir hidrojenle ilgili bir alanımız var. Sayın Rektörümüzle de görüşme yaptık. Bizim oraya ziyarete gelirseniz. Yenilenebilir hidrojenden özellikle pillerden ve rüzgârdan üretim hattını ve orada bir hidrojen dolum tesisini size gösterme imkânımız olur. Orada yenilenebilir kaynaklardan hidrojeni üretiyoruz. Depolama imkânlarımız var. Hidrojen depolama tanklarımız var. Nihayetinde de yakıt pilleriyle de tekrar elektrik üretimi cycle mız var. Onları size gösterebilirim. Ancak burada iki örnek üzerinden gittim sadece. Neden doğalgazdan hidrojen? Çünkü doğalgaz her yerde var, yani çok yoğun bir enerji kaynağı; diğer fosil yakıtlara göre de daha kolay hidrojen üretim alanı, yani dizelden ürettiğinizde çok fazla sorunlarla karşılaşabiliyorsunuz. Dizelden üretimimiz de var, The Formar teknolojisiyle. Ama orada kükürt özellikle çok büyük bir zehir katalizörler için ve komperentler için. Buyurunuz. Soru: Türkiye için veya dünya için düşünecek olursak, hibrid enerji neden yeterli değil? Doç. Dr. Mustafa Tırıs: Hibrid enerji mi, hibrid araçlar mı? Soru: Yani hibridle enerjiyle çalışan araçlar olabilir mi? Doç. Dr. Mustafa Tırıs: Hibrid araçlar. Şimdi tekil enerji kaynağı hibrid araçların faydalarından sizler de biliyorsunuz. Ama şöyle bir bahsedecek olursak, yani özellikle şehir içi ulaşımında bildiğiniz gibi sessizlik özelliği var. Emisyonunun biraz düşme özelliği var. Alternatif bazı kaynaklarla beraber hibrid biliyorsunuz, karma demek, karışım demek. Yani bu karmayı farklı şekillerde yapabilirsiniz. Her ülkenin diyelim; biyoyakıtı fazla üretimi varsa, biyoyakıt da bir hibride gidebilir veya doğalgazlı bir aracın bir hibridi söz konusuysa; dizellerin bir hibridi söz konusu olabilir. Dolayısıyla bir esneklik sağlıyor ve enerji ekonomisi açısından da bir fayda sağlıyor. Ama hibrid uzun vadeli olarak bir çözüm kaynağı olarak görülmüyor. Yani hibrid yerine hidrojenli veya yakıt pilli veya tümü elektrikli araçlar konusunda girilmesi planlanıyor, çünkü hibrid geçiş dönemi senaryosu. Tümü elektrikli araçlarla ilgili geçenlerde yine gazetelerde Amerika Birleşik Devletleri nde yeni bir program başlatılmış, bu batarya dolum istasyonlarının yaygınlaştırılmasına yönelik. Hibridin tabii bir versiyonu da placen hibrid denilen; onun Türkçe tercümesini, bizim basınımız yaptı. Onu duyan var mı, bilmiyorum; Placen Hibridin, Türkçe versiyonu. Onu tak fişe, git işe şeklinde tarif ettiler. Artık placen hibridler var. Yani fişe takıyorsunuz. Ondan sonra gece boyunca ucuz elektrikten faydalanarak dolduruyorsunuz. Belki de daha sonra da ertesi gün işe gideceksiniz. Amerika Birleşik Devletleri nde yapılan araştırma da araçların %70 nin günlük ortalama olarak kırk, kırk mil yani diyelim; 60 km civarında bir km yaptığını görmüşler. Yani 60 km yi sağlayacak bir enerji kaynağına ihtiyaç var. Eğer batarya teknolojisiyle gelişirse, mesela batarya teknolojileri konusunda ileri versiyonlarla; tüm elektrikli gemi olabilir. Hatta belli dolum istasyonları da yaygınlaşırsa, bir aracınızın benzinle veya batarya doldurmak için bir 12

13 benzin istasyonuna gittiğiniz gibi, bir batarya dolum istasyonuna veya dönüşüm istasyonuna geleceksiniz. Bataryanın boşunu bırakıp, dolusunu alacaksınız ve bir düğmeye basarak bu dolum işlemi gerçekleşecek. Yani doldurulmuş bataryayı ve kızaklı sistemle aracınıza dahil etmeniz söz konusu olabilecek. Dolayısıyla dünyanın düşündüğü konular bunlar yani hibridden ziyade ileriye yönelik tüm elektrikli araçlar düşünülüyor. Yani 2015 den sonra da tüm elektrikli araçlar prototipleri yerini alacak. Şuanda özellikle yakıt pili teknolojileri çok pahalı, onun için mevcut araçlarla rekabet etme şansı yok. Ancak hibrid araç hem maliyet ekonomisi açısından, hem mevcut batarya teknolojileri gelişim süreci açısından, hem dolum istasyonlarının daha yaygınlaşmaması açısından. Yani bu faktörleri alt altta koyarsanız bir en azından on yıl daha artan oranlarda otomotiv sektörünün satışında, satış grafiklerinde yerini alacak. Yani Toyota nın mesela bir milyon tane hibrid satacağını kimse planlamıyordu veya düşünmüyordu. Ama Kruiz bir milyonun üzerinde sattı. Yani bundan beş sene önce bu konuşmayı yapsaydık hala demolar, prototipler falan diyecektik ama öyle olmadı. Yani iddialı bir şekilde girdiler ve pazarı silip süpürdüler. Dolayısıyla bazı firmalar özellikle Uzak Doğu firmaların çok iddialı hedefleri var. Şimdi Amerika Birleşik Devletleri nde başladı. Hatta Fiat CEO su bu krizden sonra Avrupa Birliği ne gidip benzeri programı da Avrupa için başlatalım. Çünkü biz geri de kalıyoruz, mesajını verdi. Hatta bununla ilgili çok büyük rakamlar telaffuz ettiler; bilmem kaç milyar dolar, 50 milyar dolar vs. Dolayısıyla bundan sonraki süreçte orta vadeli hibridleri göreceğiz. Daha sonra da tüm elektrikliye geçeceğiz. Hep birlikte her halde izleyeceğiz, 2011 yılında. Buyurun. Soru: Peki enerjiye dayanıklılık açısından düşünürsek, bor madenleri gündeme gelmişti, bir ara. Onların verimliliği neden olur? Doç. Dr. Mustafa Tırıs: Şimdi bor bir enerji kaynağı değildir, dediğimiz gibi. Bor maalesef herhangi bir amaçla direkt olarak kullanılamıyor. Yani bor madeni iyidir, bununla bir takım şeyler üretiyorsunuz. Ancak satış grafiğimizle ilgili Türkiye ile işte dünya bor rezervlerinin %74 ne sahip dolayısıyla konumuz değil. Ancak diş macunlarında bile bor türevleri var veya kâğıt ağartmada bor madeni kullanıyor. Ama katkı malzemesi olarak kullanılır. Yani direkt olarak kullanılmadığı gibi bazı şeylerin içinden bu katılarda kullanılıyor. Dolayısıyla Türkiye açısından bu internette dolaşan mailler gibi bizim bor madenimiz var. Geleceğimiz buna bağlı diye bir şey yok. Şuandaki satış rakamımız yarım milyar dolar, yani bize piyango falan çıkmış veya böyle altın madeni veya petrol rezervi bulunmuş gibi değil. Yarım milyar dolar, bu ülkenin ihtiyacını görür, görür ama işte o kadar görür. Yani tamamen umudumuzu ona bağlayacak kadar bir şeyi yok. Yalnız sodyum bor hidrür diye bir konsept daha var. Bunu Türkiye de şuanda üretemiyoruz. Sodyum borhidrür de, bora hidrojen de bağlanıyor. Yani hidrojeni bir şekilde bor, sodyum bor hidrürü de sünger gibi düşünebilirsiniz. Bünyesine alıyor ve ondan sonra bunu yine süngeri sıktığımızda nasıl su çıkıyor, bunu da belli bir katalizör yardımıyla hidrojenini almak mümkün. Dolayısıyla hidrojen taşıyıcısı, hidrojen deposu diyebilirsiniz; bor madenin, sodyum bor hidrür üzerinden. Ancak onlar da şuanda Türkiye de üretimi olmayan şey maalesef. İşte bununla ilgili ayrı projemiz vardı. Sodyum bor hidrürün Türkiye de üretilmesi için pilot tesis kurduk. Artık Türkiye de üretilebiliyor. Ama pilot ölçekte üretilebiliyor. Önümüzdeki yıllarda da inşallah itimaden bununla ilgili yatırımı yapar ve Türkiye şuan itibariyle bor, sodyum bor hidrür piyasası 500 milyon dolar; 500 milyon dolarlık sodyum bor hidrürün piyasasından Türkiye nin aldığı pay şuanda sıfır, çünkü üretilemiyor. Öyle bir teknolojisi yoktu. Üretim hattını kurduğu anda pilot ölçeği, üretim 13

14 ölçeğine çevirdiği anda bu piyasalarda pay alacak. Ondan sonra bu sodyum bor hidrürü yakıt pili yerine geliştirip, oradaki teknolojiyle beraber direkt olarak da sodyum bor hidrürü yakıt pillerinde kullanılması imkânı olacak. O da yine Türkiye nin dünyaya sunduğu teknoloji alanlarında bir gaz bizim için çok önemli dediğiniz gibi, ama bor dan enerji üretimi diye bir şey, yani hidrojen üretimi diye bir şey söz konusu değil. Hidrojen önce ona bağlıyorsunuz, sonra geriye alıyorsunuz. Yani borç ödüyorsunuz, bir nevi. Onu ben göstereyim. Sonra diğer soruya geçelim. Evet doğrudan sodyum bor hidrür yakıt pili, üretim ve integrasyonu, sodyum bor yakıt pili, sodyum bor hidrürün yakıt pilinde direkt kullanılması süreci budur. Böyle bir projenin başlangıcını yaptık ve maalesef basının abarttığı hidrojen bor yakıt pili Türkiye zengin edecek. İşte birkaç milyar dolar yani daha fazlası yok. Bununla ilgili ürün ürettik. 14

15 Sodyum bor hidrürü yakıt pili ve patent müracaatlarımızı da yaptık. Artık böyle bir teknolojimiz var. Şimdi ki projemizde bunu daha da küçültüyoruz. Bunun bir özelliği de şu hidrojeni bağlıyor, ancak çok güvenli bir şekilde yani hidrojen güvenliği çok önemli bildiğiniz gibi hidrojen yanıcı, patlayıcı malzeme bir gaz. Onu sodyum bor hidrürde tuttuğunuz zaman bu özelliği ortadan kalkıyor. Yani belli ki sınırı aşağıya düşüyor. Dolayısıyla inşallah bu teknoloji de gelişir ve otomotiv alanında ve diğer alanlarda sodyum bor hidrürü yakıt pili kullanılır. Bu arada bizim borlarımız birkaç milyar dolar satış cirosunu elde edebilecek duruma geliriz. Arkadaşlar başka soru var mı? Buyurun. Soru: Hidrojeni nereden elde ediyoruz? Doç. Dr. Mustafa Tırıs: Yani hidrojen farklı kaynaklardan elde edilebilir. Elbette bunu sodyum bor hidrürün bir üretim süreci var. O yani ben kimyager değilim. Ama önce sodyum metaborat oluşuyor. Kimyacı var mı, aramızda bilmiyorum. Bizim bulgularımızda sodyum metaboratın geriye dönüşümü söz konusu olabilir. Yani onun bir denklemi var. Şuanda çıkartamayacağım. Yani saf olarak hidrojen bağlanıyor. 15

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL Melisa KORKMAZ Küreselleşen dünyada insan kendi yaşamını kolaylaştırmak amacıyla, ihtiyaçlarını karşılayacak birçok ürün icat etmiştir. İcat ettiği

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi PINAR YALMAN KÜME KOORDİNATÖRÜ Enerji Verimliliği Türkiye nin Geleceği 23.01.2013 OSTİM 1967 yılında kurulan Ostim, 1997 yılında OSB statüsü

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

YAKIT PİLİ ve GÜÇ KOŞULLANDIRMA

YAKIT PİLİ ve GÜÇ KOŞULLANDIRMA TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ YAKIT PİLİ ve GÜÇ KOŞULLANDIRMA Betül ERDÖR Betul.Erdor@mam.gov.tr 20 Ocak 2007 ANKARA TÜBİTAK MAM ENERJİ ENSTİTÜSÜ SUNUM PLANI Giriş Yakıt pili nedir? Yakıt pili modülü

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol

1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol 1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol 1966 yılında, Koç Topluluğu, ilk Türk yapımı otomobil Anadol u Otosan A.Ş. fabrikalarında üretti. Büyük bir coşkuyla karşılanan ve üretildiği yıllar

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012

Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012 GENSED Güneşin Güçbirliği Prof. Dr. Engin TÜRE GENSED Yönetim Kurulu Başkanı Taxim Hill Hotel İstanbul 20 Ocak 2012 Kuruluş Tarihi 01 Ekim 2009 Kuruluş Tarihi 01 Ekim 2009 Kuruluş Amacı Türkiye de güneş

Detaylı

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ

OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ OKUL MÜDÜRÜMÜZLE RÖPORTAJ Kendinizden biraz bahseder misiniz? -1969 yılında Elazığ'da dünyaya geldim. İlk orta ve liseyi orada okudum. Daha sonra üniversiteyi Van 100.yıl Üniversitesi'nde okudum. Liseyi

Detaylı

NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ GÜNEŞİNOĞLU TAKIMI GÜNEŞ ENERJİLİ ARAÇ TASARIMI SPONSORLUK DOSYASI

NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ GÜNEŞİNOĞLU TAKIMI GÜNEŞ ENERJİLİ ARAÇ TASARIMI SPONSORLUK DOSYASI NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ GÜNEŞİNOĞLU TAKIMI GÜNEŞ ENERJİLİ ARAÇ TASARIMI SPONSORLUK DOSYASI 2014 MİSYONUMUZ TÜBİTAK tarafından düzenlenen Güneş Enerjili Araba Yarışması na katılıp, Bölgemizi ve Namık

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

ÜSİMP TTO TECRÜBE PAYLAŞIMI. ÖMER BAYKAL, GAZİ TTO 26 Temmuz 2013, ASO

ÜSİMP TTO TECRÜBE PAYLAŞIMI. ÖMER BAYKAL, GAZİ TTO 26 Temmuz 2013, ASO ÜSİMP TTO TECRÜBE PAYLAŞIMI ÖMER BAYKAL, GAZİ TTO 26 Temmuz 2013, ASO Gazi TTO nun Amacı Gazi Üniversitesi bünyesindeki bilimsel ve teknolojik bilginin toplumsal faydaya ve ekonomik değere dönüşümünü ve

Detaylı

ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU

ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU Gürhan DEMİREL Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Kasım 2008 Kuzey Ren Vestfalya (Nord Rhein Westfalen) Almanya nın kuzey batısında,

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 2014 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI BİLGİ NOTU

TR42 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 2014 YILI MALİ DESTEK PROGRAMLARI BİLGİ NOTU Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 2014 Yılı Mali Destek Programları 2014 Yılı Mali Destek Programları kapsamında 6 farklı mali destek Programı 11 Kasım 2013 tarihinde ilan edilmesi planlanmaktadır. Toplam 25.100.000

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Enerjinin Önemi? Enerji, ekonomik ve sosyal kalkınmanın temel unsurlarından biri olması yanısıra, yaşamın sürdürülebilmesi

Detaylı

APPLE BİLGİSAYARI İCAT EDEN TEKNİSYEN: STEVE WOZNIAK

APPLE BİLGİSAYARI İCAT EDEN TEKNİSYEN: STEVE WOZNIAK APPLE BİLGİSAYARI İCAT EDEN TEKNİSYEN: STEVE WOZNIAK Steve Wozniak, hesap makinası üreten bir firmada teknisyendi. Tek başına, 1976 da Apple-I ve 1977 de Apple-II bilgisayarlarını icat etti ve satış rekorları

Detaylı

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Üniversite Sanayi İşbirliğinde Yaklaşımlar 29 Mart 2013 Elazığ Önsöz Çeşitli

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 1 / 7

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 1 / 7 YENİ TEŞVİK SİSTEMİ 1 / 7 Biliyorsunuz, 19 Haziran da yeni teşvik sistemine ilişkin gerekli yasal prosedürler tamamlandı ve konuya ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı -2012 yılının başından itibaren geçerli

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi,

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, İçerik Genel Bakış Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Türk Patent Enstitüsü ve Görevleri Eskiden hammadde kaynaklarına ve sermaye birikimine sahip olan ülkeler güç ve kontrol

Detaylı

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları Mühendislik Fakültelerinin Araştırma ve Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkılarının Değerlendirilmesi Paneli

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği SAYI 49 EKİM 2013 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME A.Ş. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ VAKFI OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ

Detaylı

GÖLCÜK MESLEK YÜKSEK OKULU 7. DÖNEM ÖĞRENCİLERİ KOCAELİ FABRİKAMIZDA BECERİ EĞİTİMİNE BAŞLADI Sabahattin Gücin Eğitim Uzmanı İnsan Kaynakları Direktörlüğü 2001 yılında Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. ile Kocaeli

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

İNOVATİF GİRİŞİMCİ ÜNİVERSİTE KÜLTÜRÜ NASIL OLUŞUR?

İNOVATİF GİRİŞİMCİ ÜNİVERSİTE KÜLTÜRÜ NASIL OLUŞUR? İNOVATİF GİRİŞİMCİ ÜNİVERSİTE KÜLTÜRÜ NASIL OLUŞUR? İNOVATİF GİRİŞİMCİLİK KÜLTÜRÜ İNOVASYON KÜLTÜRÜ Yenilikçi Fikirleri Yüksek Katma Değerli Çıktılara Dönüştürme GİRİŞİMCİLİK KÜLTÜRÜ Kıt Kaynakları Etkin

Detaylı

Araştırma Notu 12/124

Araştırma Notu 12/124 Araştırma Notu 12/124 05.01.2012 YENİLENEBİLİR ENERJİ HABERLERİNDE REGÜLASYON ve FİNANSMAN ÖNE ÇIKIYOR Barış Gençer Baykan Yönetici Özeti Yenilenebilir enerjiler, gerek fosil yakıtların tükeneceği öngörüsü

Detaylı

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLERİ 1501- SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI Amaç: Sanayi kuruluşlarının Ar-Ge Projelerine %60 a varan oranlarda hibe(geri ödemesiz)

Detaylı

Stratejik Plan 2015-2019

Stratejik Plan 2015-2019 Stratejik Plan 2015-2019 Bu Stratejik Plan önümüzdeki beş yıl Bezmiâlem in gelmesini umut ettiğimiz yeri ve buraya nasıl geleceğimizi anlatan bir Vizyon Belgesidir. 01.01.2015 Rektör Sunuşu Sevgili Bezmiâlem

Detaylı

TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ

TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ Ulusal fon mekanizmalarının ana kaynağı TÜBİTAK destekleridir. TÜBİTAK destek leri 4 ana grupta özetlenebilir: (1) Sanayi Ar-Ge Proje Destekleri (2) Akademik Ar-Ge Destekleri,

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Hüseyin DURMAZ Yönetim Kurulu Başkanı

Hüseyin DURMAZ Yönetim Kurulu Başkanı Durmazlar Makina Durmazlar Headquarter /Bursa-Turkey Hüseyin DURMAZ Yönetim Kurulu Başkanı Video_2005 20. BTYK Toplantısı 15 Aralık 2009, Ankara Şirket Profili BURSA Ataevler Fabrikası BURSA Başköy Fabrikası

Detaylı

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI Övgü PINAR-Nurel KILIÇ Yapı fuarları; mal ve hizmet üreten kuruluşlar ile yine bu sektörde çalışan yöneticiler, mimarlar, mühendisler,

Detaylı

FİRMALARIN PLAKA TAHDİTİ GÖRÜŞLERİ

FİRMALARIN PLAKA TAHDİTİ GÖRÜŞLERİ FİRMALARIN PLAKA TAHDİTİ GÖRÜŞLERİ 31 Ağustos 2015 Pazartesi 10:13 İSTAB yönetim kurulu üyesi 11 firmanın sahipleri de hem plaka tahdidi hem okul ücret zamlarına yönelik düşüncelerini açıkladılar. RÖPORTAJ:

Detaylı

BOR U NE KADAR TANIYORUZ? Dr. Cafer T. Yavuz

BOR U NE KADAR TANIYORUZ? Dr. Cafer T. Yavuz BOR U NE KADAR TANIYORUZ? Dr. Cafer T. Yavuz En güncel veriler (2007 yılı) itibariyle Türkiye, 883 milyon ton borik oksit (B 2 O 3 ) rezerviyle dünyadaki mevcut bor madeninin %72 sine sahiptir 1. Şu anki

Detaylı

BASIN BÜLTENİ. ESİS Enerji 10.Yılını Kutladı

BASIN BÜLTENİ. ESİS Enerji 10.Yılını Kutladı BASIN BÜLTENİ ESİS Enerji 10.Yılını Kutladı İstanbul,23.12.2010; Ana faaliyet konusu Kesintisiz Güç kaynakları olan ESİS Enerji Elektronik A.Ş 10.kuruluş yılını 22 Aralık 2010 tarihinde düzenlediği etkinlikle

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz EWEA-TWEA Policy Workshop Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz Mustafa Özgür Berke, WWF-Türkiye 27.03.2013, Ankara 27-Mar-13 / 1 Photo: Michel Roggo / WWF-Canon KISACA WWF +100 5 kıtada,

Detaylı

SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için. EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz

SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için. EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz KİMAR - DURATEK 1973 KİMAR kuruldu. Mümessillik firması. 1976 KİSTAB markasıyla nontoksik kalay stabilizatörleri imalatı

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir?

İçerik. Giriş. Yakıt pili bileşenlerinin üretimi. Yakıt pili modülü tasarımı ve özellikleri. Nerelerde kullanılabilir? Prof. Dr. İnci EROĞLU ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Savunma Sanayiinde Borun Kullanımı Çalıştayı (SSM) 14 Haziran 2011 1 İçerik Giriş Yakıt pili bileşenlerinin üretimi Yakıt pili

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PROF. DR. EMİN TACER BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ

ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PROF. DR. EMİN TACER BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PROF. DR. EMİN TACER BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ 1 Ekonomik - Sosyal - Teknolojik - Politik Ekolojik DÜNYA Siyasi ve Ekonomik Birliktelik Çok Uluslu Şirketler Uluslararsı Sivil

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

KONYA İLİ NEDEN YATIRIMLARI İÇİN SANAYİ SEKTÖRÜ

KONYA İLİ NEDEN YATIRIMLARI İÇİN SANAYİ SEKTÖRÜ KONYA İLİ SANAYİ SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN KONYA BİR YATIRIM CENNETİ HALİNE GELMEKTEDİR KONYA İLİ SANAYİ SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN10 NEDEN 1. Genç ve Nitelikli İnsan Kaynağı 2. Stratejik Konum 3.

Detaylı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı

Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Kuruluş Amacı Ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek, Türk sanayisinin araştırma-teknoloji

Detaylı

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ

YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü YATIRIM TEŞVİK SİSTEMİ Ahmet GÜNEŞ Dış Ticaret Uzmanı BURSA 21/05/2015 1 SUNUM PLANI 1. Yeni Teşvik Sisteminin Hazırlık Süreci

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor!

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Çin ABD savaşı kızışıyor. AB ile TTIP görüşmelerini sürdüren ABD`nin, TPP`yi olumlu sonuçlandırarak, Çin`in bölgede artan etkinliğini dengelemek açısından

Detaylı

Hürriyet Ege 31 Ağustos 2013

Hürriyet Ege 31 Ağustos 2013 Hürriyet Ege 31 Ağustos 2013 Sabah Egeli - 31 Ağustos 2013 Yeni Asır 31 Ağustos 2013 22 Kasım 2013 Sabah 18 Aralık 2013 Milliyet Ege 18 Aralık 2013 Sabah Egeli 18 Aralık 2013 Yeni Asır 19 Aralık 2013 Milliyet

Detaylı

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 Genel kurallar: 1. Dönem projeleri aşağıda verilen konulardan seçilecektir. Bu konular dışında proje önermek

Detaylı

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu Toplantısı TOBB Plaza da

Detaylı

Temiz üretimin altı çizilmeli ve algılanması sağlanmalıdır

Temiz üretimin altı çizilmeli ve algılanması sağlanmalıdır KSS Söyleşileri Temiz üretimin altı çizilmeli ve algılanması sağlanmalıdır Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) Çevre Projeleri Koordinatörü Ferda Ulutaş ile Vakfın faaliyetleri, kurumsal sosyal sorumluluk

Detaylı

BOR ĠÇEREN YAKIT PĠLLERĠ VE SAVUNMA SANAYĠSĠNDE KULLANILABĠLĠRLĠĞĠ

BOR ĠÇEREN YAKIT PĠLLERĠ VE SAVUNMA SANAYĠSĠNDE KULLANILABĠLĠRLĠĞĠ BOR ĠÇEREN YAKIT PĠLLERĠ VE SAVUNMA SANAYĠSĠNDE KULLANILABĠLĠRLĠĞĠ Dr. Çiğdem KARADAĞ 14 Haziran 2011 SSM, ANKARA SUNUġ PLANI Enerji Enstitüsü Tanıtımı Yakıt Pilleri Sodyum Borhidrürlü Yakıt Pilleri Savunma

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü Polimer Nedir? Monomer olarak adlandırılan basit moleküllerin kimyasal bağlarla bağlanması sonucu oluşan yüksek molekül ağırlıklı maddelerdir.

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretimi

Güneşten Elektrik Üretimi Güneşten Elektrik Üretimi Lisanssız Uygulamalar enerji sistemleri Elektrik fiyatları neden artmakta ve artmaya devam edecek? Türkiye ürettiği elektriğin %50 sinden fazlasını doğalgaz termik santralleri

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ A. Emre Demirel Ege Kule AŞ/Fabrika Müdürü 1 EGE KULE A.Ş. Ege Kule, 1955

Detaylı

TÜRK HAVA YOLLARI-THY TEKNİK AŞ.

TÜRK HAVA YOLLARI-THY TEKNİK AŞ. Sivil Havacılığın en büyük destekçisi TÜRK HAVA YOLLARI-THY TEKNİK AŞ. Yalnızca Türkiye nin sivil havacılık alanında gururu, Avrupa nın imrenerek izlediği havayolu şirketi THY nin değil, bölgenin öncü

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor?

Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor? Piyasalardaki Dalgalanma Otomotiv Sektörüne Nasıl Yansıyor? Pınar ELMAS Otomotiv sektörü, ekonomide yarattığı katma değer, istihdama olan katkısı ve ilişkide bulunduğu diğer sektörlerdeki teknolojik gelişmenin

Detaylı

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir.

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Sayın Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu TUSAF yönetimi başta olmak üzere, kongremizin

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİŞİM VE BİLGİ GÜVENLİĞİ İLERİ TEKNOLOJİLER ARAŞTIRMA MERKEZİ (BİLGEM) KURULUŞ VE İŞLETME YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

Üniversite - Sanayi İşbirliği Destek

Üniversite - Sanayi İşbirliği Destek Üniversite - Sanayi İşbirliği Destek Programa Etken Olan 2 Temel Sorular 3 1505 Programı Paydaşları Genel Bakış 4 Temel Sorular / Beklentiler 1505 Programı Paydaşları Şirketlerle üniversitelerin işbirliği,

Detaylı

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler Çevre dostu teknolojiler Kuruluş yılımız olan 2007 senesi, alarm veren iklim değişimi raporunun Birleşmiş Milletler tarafından açıklanmasının da tarihidir. Aynı zamanda fosil enerji kaynakları miktarının

Detaylı

MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER 2014 MAYIS.2014 İZMİR

MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER 2014 MAYIS.2014 İZMİR MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER MAYIS. STRATEJİK HEDEFLER ÇALIŞTAYI NEDEN BURDAYIZ? AMACIMIZ, DERNEĞİN AMAÇLARINA ULAŞMASI İÇİN UZUN VADELİ, ORGANİZE, PLANLI VE ORTAK DAVRANIŞLARLA SİSTEMATİK BİR GÜÇ

Detaylı

Nr. 514, September 2014 Neslihan Sargut nsargut@isravision.com +90 (212 ) 285 9745

Nr. 514, September 2014 Neslihan Sargut nsargut@isravision.com +90 (212 ) 285 9745 Yapay görme ile kalite sürekli denetim altında Yapay görme teknolojilerinin üretim dünyasına iki büyük faydayı birarada sunduğunu söyleyen ISRA Vision Vistek Genel Md. Yardımcısı Serkan Çakır, "Her üretimin

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ

YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ YERALTI SULARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ Filiz UYSAL befi26@hotmail.com Dodurga İlköğretim Okulu BİLECİK Gökçe DENİZ gokceyildiz01@hotmail.com Özel Gebze Lisesi KOCAELİ Gülçin TÜKEN glcntkn21@hotmail.com Akpınar

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

HEDİYE ALMAK HAYATIN GÜZEL ANLARINDAN BİRİDİR

HEDİYE ALMAK HAYATIN GÜZEL ANLARINDAN BİRİDİR HEDİYE ALMAK HAYATIN GÜZEL ANLARINDAN BİRİDİR İŞTE O AN DA GÜÇLÜ BİR BAĞ KURMAK İÇİN ÖZEL BİR HEDİYE SEÇİN! Özel yaşamımızda olduğu gibi iş hayatımızda da müşterimize, çalışanımıza, tedarikçimize ve iş

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI MAYIS 2015 1 Kojenerasyon Nedir? Bugün enerji, insanların hayatındaki en önemli olgulardan birisi haline gelmiştir. Kojenerasyon fikri, tamamen enerji verimliliği

Detaylı

AB Çerçeve Programları

AB Çerçeve Programları AB Çerçeve Programları O. Gürcan Ozan 7.ÇP Takım Lideri, TÜBİTAK gurcan.ozan@tubitak.gov.tr 06.05.2010, Ankara AB Çerçeve Programları İlki 1984 yılında başlamıştır. AB nin küresel lider olma projesi Çerçeve

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları

TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları TR83 Bölgesi nde Ar-Ge ve İnovasyon ile Yenilenebilir Enerji Anket Sonuçları Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı gelecek dönemdeki çalışmalarına yol vermesi amacıyla 128 paydaşın katılımı ile TR83 Bölgesi nde

Detaylı

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu www.torukcars.com İçerik Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 1 Ajanda Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 2 Petrol ve otomotivdeki

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

ĐSTĐKRARIN VE GELĐŞĐMĐN HĐKAYESĐ

ĐSTĐKRARIN VE GELĐŞĐMĐN HĐKAYESĐ ĐSTĐKRARIN VE GELĐŞĐMĐN HĐKAYESĐ 1978: Ankara da küçük bir atölye olarak kuruldu. 1979: Zirai traktörlere monte edilmek üzere kazıcı ve yükleyici ataşmanları imalatı yaparak işe başladı. 1986: Ankara da

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ Prof. Dr. Candeğer YILMAZ,... Ege Üniversitesi Rektörü EGE MODELİ 1994 den bu yana faaliyetini sürdürmektedir. Üniversitemiz: Ar-Ge ve Sanayi ilişkilerini

Detaylı

Türkiye ye Yönelik Beklentiler Olumsuz Olamaz

Türkiye ye Yönelik Beklentiler Olumsuz Olamaz MAKİNATEK AYIN KONUĞU Türkiye ye Yönelik Beklentiler Olumsuz Olamaz Türkiye deki büyümenin süreceği beklentisini aktaran Avrupa Forklift, İstifleme ve Depo Ekipmanları Federasyonları (FEM) Yönetim Kurulu

Detaylı

Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı (BİDEB)

Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı (BİDEB) Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı (BİDEB) Belgin KAYHAN Bilimsel Programlar Uzmanı 11 Ekim 2011, Koç Üniversitesi TÜBİTAK - BİDEB Destek Programları Doğrudan Destekler Dolaylı Destekler 27 Burs

Detaylı

İçindekiler. Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler

İçindekiler. Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler w İçindekiler Hakkımızda Misyon Vizyon TKYD Üyelik Ayrıcalıkları Faaliyetler Çalışma Grupları Eğitim Programları İhtisas Programları Anadolu Seminerleri Kurumsal Yönetim Kütüphanesi Yayınlar Zirve ve Paneller

Detaylı

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ Savaş M. ÖZAYDEMİR ESO Yönetim Kurulu Başkanı 18 Mayıs 2015 ESOGÜ Türkiye nin Mevcut Durumu ve 2023 Hedefleri! İhracatımız artıyor, ancak yüksek teknolojili

Detaylı

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ETKİNLİKLERİ

2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ETKİNLİKLERİ 2012-2013 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ETKİNLİKLERİ Üniversitemizde Hazırlık Sınıflarıyla Tanışma Toplantısı Yapılıyor Üniversitemiz Yabancı Diller Yüksekokulu tarafından Üniversitemize yeni katılan 2012-2013 Eğitim

Detaylı

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları Sanayi Bilgi Notu 1 BÖLÜM 1 Sektörel Yapı ve Önde Gelen Sektörler i. TR41 Bölgesi Sanayi Genel Görünümü Tablo 3.1 İşletme Büyüklükleri (%)

Detaylı

2015 de enerji tüketimi yavaşladı, dünya daha düşük karbonlu yakıtlara yöneldi

2015 de enerji tüketimi yavaşladı, dünya daha düşük karbonlu yakıtlara yöneldi Basın Bülteni 13 Haziran 2016 2016 BP Dünya Enerji İstatistikleri Raporu yayınlandı 2015 de enerji tüketimi yavaşladı, dünya daha düşük karbonlu yakıtlara yöneldi 2015 yılının enerji verilerini ortaya

Detaylı