GATA SAĞLIK ASTSUBAY MESLEK YÜKSEKOKULU

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GATA SAĞLIK ASTSUBAY MESLEK YÜKSEKOKULU"

Transkript

1 GATA SAĞLIK ASTSUBAY MESLEK YÜKSEKOKULU İLERİ YAŞAM DESTEĞİ I ELEKTROKARDİYOGRAFİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR İYD I DERS NOTU

2 i İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i 1. GİRİŞ ELEKTROKARDİYOGRAFİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR Kardiyak depolarizasyon ve repolarizasyon MONİTÖRİZASYON Monitörizasyonun Amacı Monitörize Edilebilen Vücut Sistemleri Kardiyak Monitörizasyon Ekg Monitörizasyonu Ekg İzlenmesinde Dikkat Edilecek Noktalar Monitörize Hastanın EKG Değerlendirmesi Kardiyak Monitörizasyon Aşamaları EKG Elektrotlarını Vücuda Yerleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar Kan Basıncı Monitörizasyonu Solunum Monitörizasyonu EKG çekiminde kullanılan cihaz ve malzemeler EKG Cihazı EKG Cihazının Bölümleri EKG Elektrotları EKG Kağıdı EKG Çekimi İşlem Basamakları EKG Çekiminde Dikkat Edilecek Hususlar KALBİN İLETİ SİSTEMİ Sinoatriyal (SA) Düğüm (Nod) Atriyoventriküler (AV) Düğüm (Nod) His Demeti Purkinje Lifleri EKG Derivasyonları Ekstremite Derivasyonları Standart Ekstremite Derivasyonları (Bipolar) Arttırılmış Ekstremite Derivasyonları (Unipolar) Göğüs Derivasyonları (Prekordiyal)... 20

3 ii 2.8 AKS Frontal Planda AKS ın Yönünün Ve Bölgesinin Tespiti AKS Hesaplama AKS IN Derecesinin Hesaplanması Horizontal Planda AKS Hesaplaması EKG DALGALARI VE ARALIKLAR P Dalgası: PR Aralığı PR Segmenti Q Dalgası R Dalgası S Dalgası QRS ST Segmenti J Noktası T Dalgası QT Aralığı... 48

4 1 1. GİRİŞ Acil tıbbi müdahale gerektiren ve çoğunluğu ölümle sonuçlanan vakaların başında kardiyak aciller yer almaktadır. Kardiyak acillerde zamanında ve etkin acil bakım uygulayabilmek, ancak kalp hastalıklarını kısa sürede tanımlamakla mümkündür. Kalp hastalıkları, en kısa sürede kolay uygulanabilen bir yöntem olan elektrokardiyografinin (EKG) çekilmesi ile tanımlanabilir. Bir hastanın kardiyolojik değerlendirilmesi yapılacak ise EKG kaydı dikkate alınmadan yapılan değerlendirme tam bir kardiyolojik değerlendirme olarak kabul edilemez. Hastane öncesi acil bakımda hastanın değerlendirilmesinde EKG değerlendirmesi önemli bir yer tutmaktadır. Aritmi vardığında EKG tek başına hiçbir ilave tetkike ihtiyaç duymadan yüzde 95 vakada tanısaldır. Koroner arter hastalığı vardığında iskemi mevcut iken çok bilgi vericidir. Eğer çekim esnasında iskemi söz konusu değil ise koroner arter hastalığı hakkında bilgi vermez. Laboratuvar ekranının olmadığı durumlarda bazı elektrolit anormallikleri için bilgi vericidir.( potasyum ve kalsiyum gibi ). Bazı elektrolit anormallikleri EKG 'de önemli ipuçları verebilir. Hastane öncesi acil bakımda EKG nin önemi özellikle Akut Miyokard Enfarktüsü (AMI) nün erken tanısı ve AMI sonrası gelişebilecek komplikasyonların tedavisi üzerinde yoğunlaşmaktadır. Günümüzde birçok ülkenin acil tıp sisteminde, AMI lı hastada trombolitik tedavinin mümkün olduğunca erken başlatılabilmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır. İşte bu noktada iyi bir EKG bilgisine sahip paramediğin önemi ortaya çıkmaktadır. EKG, kalp hastalıklarında kesin tanı yöntemi değildir; ancak hasta hikâyesi, fizik muayenesi ve diğer laboratuvar tetkikleri ile beraber tanıya yardımcı olur. 2. ELEKTROKARDİYOGRAFİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR Kalp kası yani miyokard kendi elektriksel aktivitesini sino ayriyal düğümde oluşturabilmektedir. Yani kendi içerisinde uyarı oluşturabilen merkezi bulunmaktadır. Bu uyarı daha sonra kalp adelesi içerisinde değişik yöntemlerle bazen hücreden hücreye bazen de elektriksel iletim sistemi ile yayılır. Bu elektriksel uyarı mekanik bir kasılma ortaya çıkarır. EKG ile bu kasılmaya neden olan elektriksel aktivite kaydedilir. İnsan vücudunun değişik yüzey noktalarından alınan elektriksel uyarılarının kaydıyla EKG elde edilir. Başka metotlar ile de EKG kaydı yapılabilir. Özofagusun kalbe komşuluk nedeniyle bir elektrot indirilerek çok kaliteli kayıt alınabilir hatta elektrofizyoloji işlemi sırasında kalbin içerisinden elektrotlar ile kayıt alınabilir tabii ki en yaygın olarak kullanılan vücudun değişik noktalarında 12 derivasyonlu yüzeysel EKG kaydıdır Kalp hücreleri tarafından üretilen elektriksel aktiviteyi algılayan cihaza, EKG cihazı (elektrokardiyograf); elde edilen aktivasyon çizelgesine elektrokardiyogram; okunması ve değerlendirilmesi işlemine de EKG (elektrokardiyografi) denir. İlk kez 1903 yılında Wilhelm Einthoven, basit bir galvanometre (elektrik akımının şiddetini ölçmeye yarayan cihaz) kullanarak kalbin elektriksel aktivasyonunu kayıt etmiştir.

5 2 EKG ile şu veriler elde edilebilir: Kalp kasının kasılma şeklini gösterir. Kalbin ritim ve iletim bozuklukları belirlenir. Koroner yetmezlik veya myokard infarktüs tanısı konulabilir. Kalp kasında kalınlaşma ve kalp boşluklarında genişleme saptanabilir. Elektronik kalp pilinin işlevleri değerlendirilebilir. Bazı kalp ilaçlarının etkileri ve elektrolit dengesizliği (özellikle potasyum eksikliği veya fazlalığı) araştırılabilir. Kalp dışı hastalıkların kalbe etkileri araştırılabilir. EKG, kalbin pompa yeteneği hakkında bilgi vermez. Kalp, vücutta kan dolaşımını sağlayan dört bölmeli bir pompadır. Kalp, pompalama işini diyastol evresinde ventriküller kan ile dolduktan sonra sistol evresinde kasılma ile yapar. Kalp kasının kasılması, tüm kaslarda olduğu gibi birtakım elektriksel uyarılarla olur. Elektrofizyoloji, hücre düzeyinde gerçekleşen elektrokimyasal olayları, bu olaylar sırasında oluşan elektrik akımının tüm kalp hücrelerine yayılımı ve anormal durumların nedenlerini açıklar. 2.1 KARDİYAK DEPOLARİZASYON VE REPOLARİZASYON Kalp kası hücrelerinin uyarılmasına depolarizasyon, uyarımdan sonra dinlenim durumuna dönmelerine ise repolarizasyon denir. Dinlenme hâlindeki kalp kası hücresine de polarize denir. Polarize hücre, hücre dışının pozitif, hücre içinin negatif olduğu elektriksel bir yük taşır. Hücre dışındaki pozitif yük ile hücre içindeki negatif yük tam olarak birbirine eşit olup polarize hücre elektriksel olarak dengededir. İstirahat halindeki bu hücrenin zarı Sodyum (Na) iyonlarını hücre dışında, Potasyum (K) iyonlarını da hücre içinde tutmaktadır ve EKG de herhangi bir kayıt alınmaz. Şekil 1. Polarize hücrenin elektriksel durumu Kalp kası hücresi uyarıldığında depolarize olmaya başlar. Hücre uyarılması sırasında hücre dışındaki Na iyonları hızla hücre içine akarlar ve hücrenin iç kısmının negatifliğinin kaybolmasını hatta pozitifleşmesini Na iyonları sağlarlar. Buna hücrenin polaritesinin bozulması anlamına gelen depolarizasyon denilir. denilir. Atrıyumların depolarizasyonu P Dalgasını, ventriküllerin depolarizasyonu ise QRS Kompleksini oluşturur.

6 3 Na + Na + K + K + Na + K + + Na + + K + Şekil 2. Depolarize hücrenin elektriksel durumu Uyarının gerçekleştiği yerde hücre dışı negatifleşir, hücre içi de pozitifleşir. Bu uyarılmış hücre dış yüzeyi ile uyarılmamış alandaki hücre dış yüzeyi arasında küçük bir elektriksel akım oluşur ve hücre boyunca yayılarak tüm hücre depolarize oluncaya kadar ilerler. Uyarının iletimi, hücreden hücreye geçişle yani domino etkisi ile gerçekleşir. Bir süre sonra tam olarak uyarılmış depolarize olmuş hücre dinlenim durumuna dönmeye başlar, yani repolarize olur. Miyokard hücresinin tekrar istirahat durumuna dönmesine repolarizasyon denir. (+) yükler hücrenin dışına çıkarlar, Na-K dengesi yeniden sağlanır ve hücre yeniden polarize olmuş olur. Ventriküllerin repolarizasyonu EKG de T Dalgasını oluşturur. Atriumların repolarizasyonu QRS Kompleksinin içinde gizlidir ve görülmez. K + K + Na + Na + K + + Na+ + + Na + Şekil 3. Repolarize hücrenin elektriksel durumu Şekil 4. Depolarizasyon ve repolarizasyon a) Uyarılan hücre b) Tam depolarize hücre c) Repolarize hücre

7 Tüm kalp kası hücreleri uyum içindedir ve uyarılınca kasılır. Her hücrede depolarizasyon ve repolarizasyon aynı yönde ilerler. Depolarizasyon, endokarddan epikarda doğru, repolarizasyon ise epikarddan endokarda doğrudur. Depolarizasyon dalgası vücut yüzeyinde bizim yerleştirdiğimiz elektrota yaklaşıyorsa EKG de pozitif, uzaklaşıyorsa negatif dalga oluşturur. Uyarımın atriyumlar ve ventriküller boyunca yayılması ve dinlenim durumuna dönmesi EKG de kaydedilen elektriksel akımların oluşmasına neden olur. 4 The Normal EKG s 0.44 s PR QT R Atrial muscle depolarization P T Q S Ventricular muscle depolarization Ventricular muscle repolarization Şekil 5. Depolarizasyon ve repolarizasyon sonucu oluşan dalgalar 2.2 MONİTÖRİZASYON Monitor kelimesi Latince uyarı anlamına gelen monere kelimesinden türetilmiştir. Görüntü izlemek için kullanılan elektronik cihazların genel adıdır. Kısaca monitör, izlemeyi sağlar. Hastanın yaşamsal güvenliğini artırmak ve fizyolojik parametreler hakkında bilgi sahibi olmak amacıyla, önemli değişkenlerin duyularımız ya da elektronik cihazlar aracılığı ile devamlı veya belli aralıklarla tekrarlanarak yapılan ölçme işlemlerine monitörizasyon denir. Monitörizasyon, hastanın önemli değişkenlerini (parametre) periyodik bir şekilde sürekli olarak ölçme ve izleme işlemidir. Monitörizasyon ile hastanın durumunu gösteren çok sayıda veri, tek bir ekrandan izlenebilir. İleri yaşam desteği uygulamalarında, yoğun bakımda hayati tehlikesi olan hastalarda ve cerrahi operasyonda anestezi güvenliğini arttırmak için monitörizasyon uygulanır. İstenmeyen durumların hemen belirlenmesi, yapılan acil bakım ve tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi monitörizasyon ile mümkündür Monitörizasyonun Amacı Hastadaki klinik değişiklikleri ve sorunları erken belirlemek Hastada kullanılan ilaçların etkilerini izlemek Hastanın tedaviye verdiği cevabı değerlendirmek Hastanın fizyolojik parametrelerini izlemek

8 5 Şekil 6. Monitör Monitör ile hastaya ait parametreler, ekranda dalga formunda veya sayısal olarak görüntülenir. Monitörde batarya, sesli ve görüntülü alarm sistemi bulunur. Monitörizasyon, vücut içine yapılan cerrahi bir girişimle (invaziv) ya da sadece vücut yüzeyine temasla (noninvaziv) uygulanabilir. 2.3 Monitörize Edilebilen Vücut Sistemleri Kalp ve dolaşım sistemi Solunum sistemi Sinir sistemi Vücut ısısı Sıvı elektrolit dengesi Üriner sistem monitörizasyonları yapılabilir. Kardiyopulmoner resüsitasyon, acil bakım gerektiren hastalıklar, travmalar, şok, kısaca hayati tehlike oluşturması muhtemel tüm vakalarda monitörizasyon sağlanmalıdır. Monitörizasyon mümkünse olay yerinde başlatılmalı; ambulansta ve acil serviste sürdürülmelidir. 2.4 Kardiyak Monitörizasyon Hastanın kardiyolojik sisteme ait önemli değişkenlerinin periyodik bir şekilde sürekli olarak ölçülmesi ve izlenmesi işlemidir. Kardiyak monitörizasyon ile; Kalbin elektriksel aktivitesi, Kalp hızı, kalp ritmi Kan basıncı takip edilebilir. Kardiyak monitörizasyonda Hastabaşı Monitörler, EKG cihazları ya da defibrilatörler kullanılır.

9 2.4.1 Ekg Monitörizasyonu EKG nin sürekli izlenmesi ile kalbin elektriksel aktivitesi, kalp hızı ve kalp ritmi monitörize edilmiş olur. EKG, Einthoven Üçgeni esas alınarak göğüs duvarı üzerine yerleştirilen jelli elektrotlara çıtçıtlı ya da klipsli hasta kablosunun takılması ile monitöze edilir. Ayrıca defibrilatörün elektrotları ile EKG monitörizasyonu sağlanır. Özellikle DII derivasyonu izlenmeli; kardiyak arrest ritimlerinde en az iki derivasyon değerlendirilmelidir. Akut MI ve travmalarda 12 derivasyon izlenmelidir. EKG monitörizasyonu ile kardiyak disritmiler, miyokard iskemisi (ST segment depresyonu) ve elektrolit değişiklikleri (özellikle potasyum) hakkında bilgi edinilebilir. Genellikle, kalp atım hızı EKG trasesinden hesaplanmaktadır. EKG elektrotlarının takılmasına göre yapılan değerlendirme ile farklı derivasyonlar elde edilir. 1. Standart derivasyonlar ( DI, DII, DIIl) 2. Ünipolar (Agumente) ekstremite derivasyonları (avr, avl, avf) 3. Prekordiyal derivasyonlar (Göğüs Derivasyonları) (V1-6) 6 Şekil 7. EKG elektrotları ve EKG kablosu Ekg İzlenmesinde Dikkat Edilecek Noktalar İlk ve acil yardım teknikeri, monitörden EKG takibi yaparken dikkat etmesi gereken noktalar aşağıda sıralanmıştır: Monitör ile kablo bağlantılarının tam olmasına dikkat edilmelidir. Monitör ekran ayarları doğru girilmelidir. Ekranda gözlenen trase bozukluklarında öncelikle bağlantılar kontrol edilmelidir. EKG değerlendirmesi fizyolojik bulgularla birlikte yapılmalıdır. Dalga aralıkları ve ritimlerin takibi sürekli olmalıdır. EKG değişiklikleri fark edildiğinde atrifakt (hasta dışından kaynaklanan görüntü bozukluğu) nedenleri ekarte edildikten sonra değerlendirilmelidir.

10 2.4.2 Monitörize Hastanın EKG Değerlendirmesi Hemodinaminin değerlendirilmesi için bakılan en önemli verilerin başında EKG bulguları gelir. İlk ve acil yardım teknikeri monitörden EKG takibi ve değerlendirmesinde şu işlem basamaklarını gerçekleştirir. Monitörden; EKG dalgalarının yatay ve dikey eksenlerini izler. P dalgasının varlığını değerlendirir. QRS kompleksinin varlığını değerlendirir. T dalgasının varlığını değerlendirir. Pozitif ve negatif dalgaları değerlendirir. Dalga aralıklarını (intervaller) değerlendirir. Segmentleri değerlendirir. Ritim değerlendirir. Dalgaları başından sonuna kadar değerlendirir. Diğer hemodinami bulgularını değerlendirir. Gözlediği verileri 3-5 dakika aralıklarla formuna kayıt eder. Gözlenen olumsuzluklarda, doktor direktifi doğrultusunda gerekli tedaviyi uygular Kardiyak Monitörizasyon Aşamaları EKG monitörizasyonunda 3 ya da 4 elektrot kullanılarak ekstremite derivasyonları, 5 elektrot kullanılarak ekstremite ve göğüs derivasyonları izlenebilir. Monitör kullanıma hazır hale getirilir. Bunun için elektrik bağlantısı sağlanır. Hasta kablolarının bütünlüğü kontrol edilir ve monitör ile bağlantıları sağlanır. Monitör açık konuma getirilir. Hastanın sakin olması ve üşümemesi doğru sonuç almak için önemlidir. 3, 4 ya da 5 adet elektrot, hastanın göğüs ve karın duvarına yapıştırılır. Göğüs duvarı kıllı olan hastalarda elektrot yapıştırılacak bölge, mümkünse tıraş edilmelidir. 3 elektrot kullanılacaksa 3 adet jelli elektrottan biri sağ, diğeri sol omuza, üçüncüsü de sol karın duvarına yapıştırılır. Kırmızı kablo sağ omuz, sarı kablo sol omuz, yeşil kablo da sol karın duvarındaki elektrota bağlanır. 4 elektrot kullanılacaksa sağ ve sol omuz, sağ ve sol karın duvarına olmak üzere toplam dört adet jelli elektrot yapıştırılır. Kırmızı kablo sağ omuz, sarı kablo sol omuz, yeşil kablo sol karın duvarı, siyah kablo da sağ karın duvarındaki elektrota bağlanır. 5 elektrot kullanılacaksa sağ ve sol omuz, sağ karın ve sol karın duvarı ile istenen göğüs derivasyonu noktasına olmak üzere toplam beş adet jelli elektrot yapıştırılır. 7

11 8 bağlanır. Kırmızı kablo (RA) sağ omuz, Sarı kablo (LA) sol omuz, Yeşil kablo (LF) sol karın duvarı, Siyah kablo (RF) sağ karın duvarındaki elektrota bağlanır. Beşinci kablo da istenen göğüs derivasyonu noktasındaki elektrota Şekil 8.a. Elektrot yerleşimi Prekordiyal Derivasyonlar: Poliklinik ve hastanelerin kliniklerinde en çok tercih edilen derivasyondur. Derivasyonlara göre elektrodun yerleşimi şöyledir; V1. Sternum kenarında sağda 4. interkostal aralık, V2. Sternum kenarında solda 4. interkostal aralık, V3. V2 ve V4 ortası, V4. Ortaklavikular hatta 5. interkostal aralık, V5. Sol ön aksiler hatta V4 hizası, V6. Sol orta aksiler hatta aynı hizada Şekil 8.b. Gögüs elektrot yerleşimi

12 İstenen derivasyon, lead düğmesi ile seçilir. Manşet, kolun üst bölümüne, omuz ile dirsek arasındaki orta yere sarılır. Monitörde izlenen sonuçlar kayıt edilir, hastanın klinik durumuyla karşılaştırılır. Sesli ya da görüntülü alarm durumunda, hasta kabloları ve elektrotlar Kontrol edilerek hastanın klinik durumu değerlendirilir. Monitörizasyon sona erince, manşet, hastanın kolundan; hasta kabloları, elektrotlardan çıkarılır. Elektrotlar yavaşça hastanın cildinden kaldırılır. Hasta kabloları kontrol edilerek monitör kapatılır, şarj olması sağlanıp bir sonraki kullanıma hazır hale getirilir EKG Elektrotlarını Vücuda Yerleştirirken Dikkat Edilecek Noktalar EKG elektrotları ve bağlantı kabloları hastaya yerleştirilip cihazda doğru ve net görüntü elde edebilmek için monitörizasyon işleminde genel olarak dikkat edilecek noktalar vardır. Monitörizasyon işleminde şu sorulara yanıt aranarak işe başlanılmalıdır. Bunlar: Monitörün elektrik bağlantısı yapılmış mı? Kablolarda bir deformasyon var mı? Kablolarda bir eksiklik var mı? Monitör göstergeleri tam mı? Yukarıdaki kontroller yapıldıktan sonra EKG elektrotlarının hastaya yapıştırılması için gerekli işlemler yapılır. İşlemler yapılırken; Hasta mutlaka bilgilendirilmelidir. Elektrot yapışacak bölge doğru ve net görüntü veren yerler olmalıdır. Elektrot yönlerinin doğru olmasına dikkat edilmelidir. Elektrot yapıştırılacak bölge uygun şekilde temizlenmelidir. Tek kullanımlık EKG elektrotları tercih edilmelidir. Deforme olmuş malzemeler kullanılmamalıdır. Elektrot bağlantıları iyi yapılmalıdır. Monitör ekranından görüntü parametreleri kontrol edilmelidir Kan Basıncı Monitörizasyonu Kan basıncı ölçümü, kardiyovasküler sistemin değerlendirilmesinde en sık kullanılan yöntemdir. Arteriyel kan basıncı, doğrudan kardiyak output ve vasküler dirence bağlıdır. Kan basıncı, doku perfüzyonunu göstermede yetersiz kalmaktadır. Özellikle şokun ilk evrelerinde kan basıncı normal olabilir, bu nedenle kalp hızı ile birlikte değerlendirilmelidir. Kan basıncı monitörizasyonu, farklı yöntemlerle sağlanabilir. En sık kullanılan yöntem, sfigmomanometre yöntemidir. Sfigmomanometre, dış manşet içinde yer alan 9

13 manşondan oluşur. Ekstremiteye sarılmış bu manşon, suprasistolik bir basınca ulaşıncaya kadar hava ile şişirilir ve sonra yavaşça söndürülür. Doğru kan basıncı ölçümü için şu hususlara dikkat edilmelidir: Manşet genişliği, ekstremitenin çapından % 20 daha fazla olmalıdır. Manşon, kalibre edilmiş bir aneroid veya civalı manometreye bağlanmış olmalıdır. Manşetin çok sıkı veya gevşek sarılması da ölçümün doğru yapılmasını engelleyebilir Solunum Monitörizasyonu Solunum monitörizasyonu ile solunum sayısı, kan gazları, kandaki oksijen miktarı ve ekspirasyon havasındaki karbondioksit konsantrasyonu izlenebilir. Solunum monitörizasyonu, akciğerlere giren ve çıkan gazların; sonuçta dokulardaki ve kandaki gazların konsantrasyonundaki değişikliklerin ölçümüdür. Kısaca hastanın havayolu ve solunumu hakkında bilgi verir. Acil sağlık hizmetlerinde kardiyak ve solunum monitörizasyonu birlikte sağlanmalıdır. Zira solunum problemlerine EKG değişiklikleri de eşlik eder. Örnek: Aspirasyon sırasında hipoksiye bağlı bradikardi oluşması vb EKG ÇEKİMİNDE KULLANILAN CİHAZ VE MALZEMELER EKG Cihazı EKG çekimi üç farklı şekilde olabilmektedir. Bu çekimler için kullanılan cihazlar da farklıdır. Bunlar; Holter EKG; hastanın günlük hayatını etkilemeden saat süreyle kalp aktivitesini kesintisiz olarak kaydeden, cep telefonu boyutunda, küçük bir kayıt cihazıdır. Eforlu EKG ise koşu bandı ya da ergobisiklette egzersiz sırasında yapılan EKG kaydıdır. Normal EKG EKG Cihazının Bölümleri Voltmetre: Kalbin vücut yüzeyine ulaşan elektriksel uyarılarının, vücudun standart bölgelerine yerleştirilen elektrotlar yardımı ile algılandığı devredir. Filtre: Kalbe ait olmayan elektriksel faaliyetin süzüldüğü devredir. Elektriksel uyarıları dışarı gönderebilen iskelet kaslarından ya da başka bir kaynaktan gelen elektriksel uyarılar bu devrede engellenir. Yükseltici (amplifikatör): Kalbin deri yüzeyine ulaşan elektriksel uyarıları, çok düşük voltajlı olduğundan bu uyarıları izlenebilecek seviyede yükseltir. Yazıcı (kayıt ünitesi): Kayıtta genellikle ısıl yazıcılar kullanılır. EKG kâğıdı sıcaklık karşısında siyahlaşan bir özelliğe sahip olduğu için elektrik akımından ısınan yazıcı çubukla (termal kafa) kolayca elektrokardiyogram çizilir. Ayrıca karbonlu, mürekkepli ve optik sistemler de vardır.

14 11 EKG cihazının gösterge panelinde bulunan fonksiyon düğmeleri şunlardır; Power (on-off): Cihazı çalıştır ve durdur düğmesi Start-Stop: Kayıt başlat ve sonlandır düğmesi Auto-Manuel: Otomatik veya manuel kayıt seç düğmesi Lead: Cihaz manuel kayıt seçeneğinde iken istenen derivasyonu seç düğmesi Speed: Kayıt hızı seç düğmesi (25, 50 mm/sn.) Filter: Başka kaynaktan gelen elektriksel uyarıları süz düğmesidir EKG Elektrotları EKG elektrotları, kalbin elektriksel aktivitesini deri yüzeyinden algılayan, genellikle metalden yapılmış iletkendir. EKG cihazlarında çeşitli elektrotlar kullanılır. EKG çekmek için mandal/plaka şeklindeki ekstremite elektrotları, kol ve bacaklara; puvar şeklindeki göğüs elektrotları da göğüs duvarına yerleştirilir. Elektrotlar, vücuda iletkenliği artıran elektro jel sürülerek kullanılır. Elektrotların bir kısmı jelli ve tek kullanımlıktır. Bu elektrotlar, genellikle ekranda EKG izleme amacıyla kullanılır. Seri EKG çekimlerinin çok önemli olduğu akut koroner sendromlarda prekordiyal (göğüs) derivasyon yerlerinin işaretlenmesi ve hep aynı yerlerden çekim yapılması değerlendirmenin doğru olmasını sağlar. Her elektrot, hasta kablosu ile cihaza bağlanır. İyi bir EKG kaydı yapabilmek için elektrotların temiz ve kabloların sağlam olması gerekir. Şekil 9. EKG elektrotları Şekil 10. EKG kablosu

15 EKG Kağıdı EKG kâğıdı, kenarı 1 mm boyutunda olan küçük kareler, 5 küçük kareden oluşan ve kalın çizgilerle işaretlenmiş büyük karelerden oluşur. EKG kâğıdı, yazıcının özelliğine göre şerit şeklinde rulo hâlde veya sayfa şeklinde katlanmış hâlde yerleştirilir. Kâğıt ne şekilde olursa olsun üzerinde bulunan küçük ve büyük karelerin ölçüsü aynıdır. EKG kâğıdında yatay eksen zaman, dikey eksen voltaj değeri hakkında bilgi verir: Yatay eksende, 1 mm boyutundaki küçük kare 0.04 sn.lik zamanı, 5 mm boyutundaki kalın çizgili büyük kare 0.20 sn.lik zamanı gösterir. Dikey eksende, 1 mm boyutundaki küçük kare 0.1 milivoltluk (mv) elektrik akımını, 10 mm boyutundaki iki büyük kare ise 1 mv luk elektrik akımını temsil eder. EKG Kağıdı Kalbin elektriksel aktivitesini yazdırmak için kullanılan standart ve bölümlendirilmiş kağıt. Bölümlendirme kareler şeklindedir: büyük ve küçük karelerden oluşur sn 1 mm=0.1mv 5 mm 0.04 sn Şekil 11a. EKG kâğıdı Şekil 11b. EKG kâğıdı EKG cihazının kalibrasyonu (ölçümleme, ayarlama) saniyede 25 mm hızla kayıt yapacak şekilde olmalıdır. Cihaz, 25 mm/sn. hızında kalibre edildiği takdirde 1 mv=10 mm olduğu kâğıt üzerinde işareti ile izlenir.

16 2.5.4 EKG Çekimi İşlem Basamakları Hasta, sırt üstü ve mümkünse kas kasılmasına neden olmayacak şekilde rahat ve sakin bir şekilde yatırılır. EKG cihazı kullanıma hazır hâle getirilir. Bunun için elektrik bağlantısı sağlanır ya da bataryanın seviyesi kontrol edilir. Ekstremite ve göğüs elektrotlarının bütünlüğü kontrol edilir, hasta kablosu ile cihaz bağlantısı sağlanır. Cihaz, açık konuma getirilir. EKG kâğıdı kontrol edilir. Kâğıt bitmiş ise cihazın özelliğine göre rulo ya da katlanmış hâlde bulunan kâğıt, yerine yerleştirilir. EKG cihazı kalibre edilir. Cihazın gösterge panelindeki Speed düğmesi, kalibrasyon 25 mm/sn. olacak şekilde ayarlanır. Elektrot yerleştirilecek vücut bölgelerinin açıkta kalması sağlanır. Hastanın terli olması durumunda, elektrot yerleştirilecek bölgeler kurulanır. Hasta üzerindeki metal objeler çıkarılır, yatak veya sedye kenarındaki metal kısımlara teması önlenir. Elektrot yerleştirilecek vücut bölgelerine ince bir tabaka hâlinde elektro jel sürülür. Jel, derideki elektriksel iletimi kolaylaştırmak amacıyla kullanılır. Ekstremite elektrotları yerleştirilir. Mandal şeklindeki elektrotların metal kısımları ekstremitenin iç kısmına; sırası ile kırmızı elektrot sağ el bileğine, sarı elektrot sol el bileğine, yeşil elektrot sol ayak bileğine yerleştirilir. Topraklama amacıyla kullanılan siyah elektrot ise sağ ayak bileğine yerleştirilir. Göğüs elektrotları yukarıda belirtilen bölgelere yerleştirilir. Puvar şeklindeki elektrotlar iki parmak arasında sıkıştırılarak tutulur; deriyi vakumlayarak göğüs duvarına tutunması sağlanır. Elektrotların yüzeyleri temiz olmalı ve deriye tam olarak temas etmelidir. Kalbe ait olmayan elektriksel uyarıları engellemek için Filter düğmesi ile filtrelerin açık konumda olması sağlanır. Kayıt işlemini başlatmak için Start/Stop düğmesine basılır. Kayıt işlemi otomatik olarak başlar ve kendiliğinden durur. Kayıt esnasında hastaya hareket etmemesi ve konuşmaması gerektiği söylenmelidir. Sadece bir derivasyon kayıt edilecek ise Lead düğmesi ile istenen derivasyon bulunup kayıt işlemi yapılır. Cihaz kapatılır önce göğüs elektrotları sonra ekstremite elektrotları çıkarılır. Hastanın jel sürülen vücut bölgeleri kâğıt havlu ile silinir EKG Çekiminde Dikkat Edilecek Hususlar Yanlış teşhise neden olmayacak şekilde doğru bir EKG elde edilebilmesi için şu hususlara dikkat edilmelidir: Elektrotlar temiz ve yıpranmamış olmalıdır. Elektrotlar, elektro jel sürüldükten sonra yerleştirilmelidir. Elektrotlar, doğru yerine ve deriye temas edecek şekilde yerleştirilmelidir. Hasta kablosu sağlam olmalı, birbirine dolanmış veya düğümlenmiş olmamalıdır. Kablolar, elektrot üzerinde gerilme baskısı oluşturmamalıdır. Yüksek yoğunlukta oksijen bulunan ortamlarda ve elektrokoterin (dokuyu yakarak kesme ve birleştirme işlemi yapan cihaz) yanında EKG cihazı kullanılmamalıdır. Cihaz çalışırken manyetik alan etkisinden uzakta olmalı, güneş ışığı ve suya maruz 13

17 14 kalmamalıdır. 2.6 KALBİN İLETİ SİSTEMİ Kalbin, düzenli bir şekilde uyaran çıkaran ve bu uyaranları kalpteki hücrelere taşıyan özel bir ileti sistemi bulunmaktadır. Kardiyak ileti, sinoatriyal düğümde bulunan, ileti başlatma özelliği olan hücreler tarafından (pacemaker hücreleri) başlatılır ve bu ileti kalbin diğer hücrelerine bir ileti sistemi ile dağıtılır. Şekil 12. Kalbin ileti sistemi Kalbin ileti sistemi üç ana başlıkta incelenir Sinoatriyal (SA) Düğüm Atriyoventriküler Düğüm (AVD) His Demeti, Dalları ve Purkinje Lifleri Sinoatriyal (SA) Düğüm (Nod) Sağ atriyumun üst köşesinde, vena cava superiorun açıldığı yer yakınında küçük (1 mm) bir hücre topluluğudur. (Şekil 12). Kalbin primer uyarı odağıdır. Görevi, belli aralıklarla ( atım/dk.) elektriksel uyarı üretmek, kalp hızını kontrol etmektir. Pozitif yüklü depolarizasyon dalgası (Na + iyon dalgası),sinüs düğümünden dışarı doğru yayılarak, her iki atriyumu da kasılma için uyarır. Sinüs düğümünden çıkan depolarizasyon dalgası, her yöne doğru yayılır. Atriyumlar su dolu bir havuza benzetilirse, sinüs düğümünden çıkan depolarizasyon dalgası, havuza atılan bir çakıl taşının oluşturduğu dalgalar misali, genişleyen halkalar halinde çevreye yayılacaktır. Atriyal depolarizasyon ve takiben kontraksiyon, atriyum miyokard hücrelerinde yayılan pozitif yük dalgasıdır. SA Düğüm, ön, orta, arka internodal yollar aracılığıyla AV Düğüme bağlanır. Ön internodal yola Bachman Dalı, orta internodal yola Wenckebach Dalı, arka internodal yola ise Thorel Dalı denilir. SA düğüm tarafından üretilen doğal uyarı, ön, orta ve arka internodal yollar aracılığıyla önce sağ atriyuma, ardında da atriyal septuma ve son olarak sol atriyuma

18 yayılır. İletimin sol atriyuma yayılmasında Backman Demeti önemli rol oynar. Buna göre sol atriyumun depolarizasyonu, sağ atriyumun depolarizasyonundan daha sonra olur. 15 Şekil 13. İnternodal Demet Atriyum depolarizasyonunun EKG de karşılığı P Dalgasıdır. Atriyum repolarizasyonu, QRS Kompleksinin içinde kalır. EKG de P dalgasının olması uyarının SA düğümden çıktığını ve atriyumlarda yayıldığını gösterir. Şekil 14. P Dalgası Atriyoventriküler (AV) Düğüm (Nod) Atriyum ve ventriküllerin kesiştiği yerde bulunur. (Şekil 12). Sinoatriyal düğümden çıkan uyarı, atriyal ileti sistemi ile AV düğüme ulaşır. Görevi, ventrikülleri atriyumlardan kaynaklanan aşırı hızdan korumak ve sistol öncesi ventriküllerin dolmasına imkan veren fizyolojik bir ileti gecikmesi (0.1 sn.) sağlamaktır. Bu esnada PR Aralığı (İntervali) EKG de çizilmiş olur. Sinoatriyal düğüm yeterli uyarı üretemezse AV düğüm, atım/dk. hızda uyarı üretebilir.

19 16 Şekil 15. PR Aralığı (İntervali) His Demeti İnterventriküler septumu delerek sağ ve sol dal demetleri olarak ikiye ayrılır. (Şekil 12). Uyarıların ventriküllerin distal kısımlarına ulaşabilmesi için hızlı bir yol sağlar. Uyarı çıkarma kapasitesi atım/dk.dır Purkinje Lifleri Myokard içindeki kas fiberleridir. Elektriksel uyarının ventriküller içinde çok hızlı yayılmasını ve ventriküllerin düzenli olarak kasılmasını sağlar. AV düğümü ile His dalını aşan SA uyarısı, izleyen dönemde, sağ ve sol dallara girerek, dalların uç kısımlarında bulunan purkinje lifleri aracılığıyla ventriküllerde yayılır. Uyarı ya da depolarizasyon, ventrikül duvarında, endokard yüzünden, epikard yüzüne doğru ilerler.v entrikül depolarizasyonunu yansıtan EKG dalgaları QRS Kompleksini oluşturur. QRS aralığı uyarının ventriküllerde yayılma süresini yansıtır. QRS kompleksini izleyen T dalgası ventrikül repolarizasyonuna ilişkin bir bulgudur. Şekil 16. QRS Kompleksi İnterval : Bir dalganın başlangıcı ile diğer dalganın başlangıcı arasındaki aralıktır. Segment : Bir dalganın sonu ile diğer dalganın başlangıcı arasındaki bölümdür. SA düğüm dışında, Atriyumların bazı bölümlerinde, AV düğümde, His demetinde ve

20 Purkinje liflerinde pacemaker özelliği olan hücreler bulunur. Bu hücreler, SAD uyaran çıkardığı sürece sessiz kalırlar. Bu sessiz uyaranlar, aktif ve pasif mekanizmaların devreye girmesiyle veya SAD dan uyarı çıkmaması durumunda devreye girerler ve aritmiler oluşur. SA Düğüm normal şartlarda atım/dk Atriyumların uyarı çıkarma kapasitesi atım/dk AV Düğümün uyarı çıkarma kapasitesi atım/dk Ventriküllerin uyarı çıkarma kapasitesi atım/dk His Demetinin uyarı çıkarma kapasitesi atım/dk Purkinje Liflerinin uyan çıkarma kapasitesi atım/dk. dır EKG DERİVASYONLARI EKG çekmek, bir futbol maçını farklı açılardan kamera ile çekmek gibidir. Maçın bütün ayrıntılarını yakalamak için farklı açılardan görüntülenmesi gerekir. Benzer biçimde kalbin tüm elektriksel aktivitesini değerlendirebilmek için vücudun farklı bölgelerine elektrotlar yerleştirilir. Elektrotların vücuda yerleştirilen pozisyonuna göre elde edilen çizelgeye derivasyon denir. Derivasyon, yerleştirilen elektrotlar arasındaki voltaj farkını gösterir. Einthoven, elektrotların yerleştirileceği vücut bölgeleri konusunda bir standart oluşturmuştur. Buna göre 10 adet elektrotla 12 derivasyon elde edilir. EKG de kaydedilen derivasyonlar iki gruba ayrılır: Ekstremite derivasyonları Standart ekstremite derivasyonları (DI, DII, DIII) Arttırılmış ekstremite derivasyonları (avr, avl, avf) Göğüs derivasyonları: (V1, V2, V3, V4, V5, V6) Ekstremite Derivasyonları Ekstremite derivasyonları, iki kol ve iki bacağa yerleştirilen dört adet elektrottan elde edilir. Renk ve yazıyla belirtilmiş mandal şeklindeki ekstremite elektrotları vücuda şu şekilde yerleştirilir: RA (right arm) yazılı kırmızı elektrot sağ el bileğine, LA (left arm) yazılı sarı elektrot sol el bileğine, LL-LF (left leg-foot) yazılı yeşil elektrot sol ayak bileğine, RL-RF (right leg-foot) yazılı siyah elektrot ise sağ ayak bileğine yerleştirilir. Sağ ayak bileği, topraklama olarak kullanılır.

21 18 Şekil 17. Ekstremite derivasyonu elde etmek için kol ve bacaklara elektrot yerleştirilmesi. Ekstremite amputasyonu olan kişilerde elektrot, kesik olan bölümün üst tarafına yerleştirilir. Derideki elektriksel direnci azaltmak amacıyla elektrot yerlerine ince bir tabaka oluşturacak şekilde elektro jel sürülmelidir Standart Ekstremite Derivasyonları (Bipolar) Standart ekstremite derivasyonları (bipolar, iki kutuplu); DI, DII ve DIII şeklinde ifade edilir. D harfi derivasyon anlamı taşır. DI, sağ kol ve sol kol, DII, sağ kol ve sol bacak, DIII ise sol kol ve sol bacak arasındaki voltaj farkını kaydeder. Bu durum şöyle açıklanabilir: Sol kol elektrotu, kalpten sol kola yayılan elektriksel voltajları kaydetmekte; sağ kol elektrotu, sağ kola yayılan voltajları kaydetmektedir. EKG cihazı içindeki mekanizma ile sağ kol voltajları, sol kol voltajlarından çıkarılmakta ve fark Derivasyon I olarak ortaya çıkmaktadır. Kalbin sağ kol, sol kol ve sol bacaktan oluşan eşkenar bir üçgenin merkezinde bulunduğu kabul edilir ki bu üçgene, einthoven üçgeni denir. Standart ekstremite derivasyonları arasında DI+DIII=DII şeklinde bir eşitlik vardır. Bu duruma einthoven eşitliği denir. Diğer bir deyişle, DI voltajı ile DIII voltajı toplanırsa DII voltajı elde edilir.

22 19 Şekil 18. Einthoven üçgeni ve standart (BİPOLAR) ekstremite derivasyonları Arttırılmış Ekstremite Derivasyonları (Unipolar) Arttırılmış ekstremite derivasyonları (unipolar, tek kutuplu) avr, avl ve avf şeklinde ifade edilir. a harfi augmented (arttırılmış, güçlendirilmiş); V harfi voltaj (gerilim) anlamı taşır. R (right) sağ kolu; L (left) sol kolu; F (foot) harfi de sol bacağı temsil eder. Her bir arttırılmış ekstremite derivasyonunun, kalbe belirli bir açıdan baktığı kabul edilir. Buna göre; avr derivasyonu ile sağ omuzdan, avl derivasyonu ile sol omuzdan, avf derivasyonu ile sol bacaktan kalbe bakılır. Şekil 19. Arttırılmış ekstremite derivasyonları Ekstremite derivasyonlarının her biri, kalbi frontal düzlemde farklı açılardan gören eksenlere sahiptir. Bu eksenlerin yerleştiği frontal düzlemdeki alana cabrera dairesi

23 20 denir. Şekil 20. Cabrera dairesi üzerinde ekstremite derivasyonlarının yeri Bu daire, 30 derecelik 12 eşit parçaya bölünmüştür. Üst yarım daire negatif, alt yarım daire ise pozitif derecelerden oluşur. Kalbin normal elektriksel ekseni (Aksı), +110 o ile 30 o derece arasındadır Göğüs Derivasyonları (Prekordiyal) Göğüs (prekordiyal, unipolar) derivasyonları; V1, V2, V3, V4, V5 ve V6 şeklinde ifade edilir. V harfi voltaj anlamı taşır. Göğüs derivasyonları, göğüs duvarında belirli yerlere yerleştirilen toplam altı adet elektrottan elde edilir. Renklerle belirtilmiş puvar şeklindeki elektrotlar, göğüs duvarına şu şekilde yerleştirilir; V1 (Kırmızı): 4. interkostal aralığın sternumun sağ kenarı ile birleştiği nokta, V2 (Sarı): 4. interkostal aralığın sternumun sol kenarı ile birleştiği nokta, V3 (Yeşil): V2 ile V4 noktasının tam ortası, V4 (Kahverengi): 5. interkostal aralığın sol claviculanın orta çizgisi ile kesiştiği nokta, V5 (Siyah): 5. interkostal aralığın sol ön koltuk altı çizgisi ile kesiştiği nokta, V6 (Mor): 5. interkostal aralığın sol orta koltuk altı çizgisi ile kesiştiği noktadır.

24 21 DİKKAT!!! Şekil 21. Göğüs Derivasyonlarında Elektrotların Yerleşim yeri Elektrotların tam olarak interkostal aralığa yerleşimine dikkat edilmelidir. Kadınlarda V4, V5 ve V6 elektrotları meme üstüne değil, meme altına yerleştirilmelidir. Elektrotlar meme dokusunun üzerine yerleştirilirse bir üst interkostal aralığın elektriksel voltajları kaydedilir. Göğüs derivasyonları ile kalp, horizontal düzlemde önden arkaya doğru sarılmaya çalışılır. Göğüs derivasyonlarından; V1 ve V2 sağ ventrikülü, V3 ve V4 ventriküler septumu, V5 ve V6 ise sol ventrikülü görür. Şekil 22. Horizantal düzlemde göğüs derivasyonları Kalbin arka bölümü incelenmek istendiğinde; V7, V8 ve V9 elektrotları (retrokordiyal elektrotlar) kullanılır. Bu durumda; V7 sol arka koltuk altı çizgisi ile 5. interkostal aralığın kesiştiği noktaya, V8 ve V9 da sırta doğru sol 5. interkostal aralık boyunca yerleştirilir. V7 için V1, V8 için V2, V9 için de V3 elektrotu kullanılır.

25 Her derivasyon, pozitif ve negatif olmak üzere iki kutba sahiptir. Bipolar derivasyonların bir ucu pozitif kutup iken diğer ucu negatif kutuptur. Unipolar derivasyonlar pozitif kutuptur; ancak bulundukların eksenin diğer ucu negatif kutup kabul edilir. 22 Şekil 23. Ekstremite ve göğüs derivasyonlarının pozitif ve negatif kutuplarının görünümü Elektrokardiyogram çekebilmek için EKG cihazı, ekstremite ve göğüs elektrotları, jel ve kâğıt havlu hazırlanır. Hasta veya hasta yakınlarına işlem hakkında bilgi verilip rızası alınmalıdır. İşlem esnasında hastanın mahremiyetine saygı gösterilmelidir. 2.8 AKS Aks (eksen), kontraksiyonunu sağlamak için myokardı uyaran depolarizasyon dalgasının yönüdür. Kalp kasının elektriksel depolarizasyonu belli bir yönde ilerler. Depolarizasyon dalgasının yönü vektör ile gösterilir. Şekil 24. Elektriksel yolun yönü vektör ile gösterilir. Bu vektör elektriksel uyarıların çoğunun yöneldiği yönü göstermektedir. QRS kompleksi, ventrikül depolarizasyon (ve kontraksiyon) dalgasıdır. QRS kompleksi her iki ventrikülün eş zamanlı uyarısını (depolarizasyon) gösterir. Ventrikülün dedpolarizasyonu ve kontraksiyonu hemen hemen birlikte olur (ancak kontraksiyonun daha uzun sürdüğü bilinmektedir).

26 23 Şekil 25. Kalbin Elektriksel Vektörü NOT: AV düğümü geçen depolarizasyon dalgası ileti sistemi yoluyla hızla ventriküllere iletilir. Ventriküler depolarizasyon endokarddan (içten) başlayıp epikarda (dışarı) ilerler. Bu durum ventrikülün tüm bölgelerinde aynı anda başlar. Elektriksel uyarı endokardın tümüne çok hızlı iletilir. Böylece endokard seviyesinde ventrikül depolarizasyonu tüm bölgelerde aynı anda başlar. Şekil 25!deki sol ventrikül vektörlerinin daha büyük olduğuna dikkat edin. Septum soldan sağa doğru depolarize olur(şekilde gösterilmiştir) Frontal Planda AKS ın Yönünün Ve Bölgesinin Tespiti Şekil 26. Ortalama Vektör Yönü Yön ve büyüklükleri dikkate alarak, tüm ventrikül vektörleri toplanırsa ortalama QRS vektörü elde edilir. Bu da ventrikül depolarizasyonunun ortalama yönünü gösterir. Ortalama QRS vektörünün başlangıcı daima AV düğümdür. Sol ventrikülün depolarizasyonuna ait vektörler daha büyük olduğundan, ortalama QRS vektörü hafifçe sol ventriküle yönelmiştir. Ortalama QRS vektörünün yönü normalde aşağıya ve sola doğrudur.

27 24 Şekil 27. Dairesel Planda Vektör Yönü Ortalama QRS vektörünün açısı, göğsü üzerinde çizilen bir daire üzerinde gösterilebilir. Bu dairenin merkezi AV düğümdür. NOT: Frontal planda kalbin aksı ortalama QRS vektörüdür. Örneğin, şekil 27 de aks + 40 derecedir. 0 derece horizontal olarak hastanın solundadır. Dairenin alt yarısı pozitif, üst yarısı negatiftir. Şekil 28. Vektör Değişikliği Kalbin göğüs kafesi içinde yer değiştirdiği bir durumda, vektör de aynı yönde yer değiştirir; ancak, başlangıcı daima AV düğümdür. Göğüs kafesi içinde kalp sağa doğru yer değiştirirse, ortalama QRS vektörü de sağa doğru yer değiştirir. Şişmanlarda, diafragma kalbi yukarı doğru iter ve ortalama QRS vektörü, sola doğru (daha horizontal) yönelir. Şekil 29. Hipertrofide Vektör Değişikliği

28 Hipertrofiye olmuş ventrikülde elektriksel aktivite daha fazla olacağından vektör de o ventriküle doğru yönelir. Yani; hipertrofik ventrikülün elektriksel aktivitesi daha fazladır. Dolayısıyla, ortalama QRS vektörü hipertrofik venriküle doğru yönelir. 25 Şekil 30. MI da Vektör Değişikliği Myokard infarktüsünde, ventrikülde kan akımından yoksun, nekrotik(ölü) ve elektriksel uyarıları iletemeyen bir bölge bulunur. Kalbin tek beslenme kaynağı olan koroner arterlerin dallarından biri tıkanmaya başlayınca, myokard infarktüsü ortaya çıkar. Tıkanan damarın beslendiği bölgeye kan gitmeyince elektriksel olarak ölü bir bölge haline gelir. Nekrotik bölgeye yönelen elektriksel aktivite olmadığından ortalama QRS vektörü buradan uzaklaşır; çünkü, bu bölgede vektör yoktur. Normalde birbirini dengeleyen zıt vektörlerden biri(nekrotik bölge) olmayınca, normal bölgenin vektörü baskın çıkar ve ortalama QRS vektörü nekrotik bölgeden uzaklaşır. Şekil 31. Normal AKS Sınırı Kalbin fonksiyonunu değerlendirmede ortalama QRS vektöründen değerli bilgiler elde edilir. Aks açısı bilinen bir vektördür.* Ortalama QRS vektörü, normalde hastanın soluna ve aşağıya doğru yönelir. Yani 0 derce ile +90 derce arasındadır (normal aks). Ancak normal aks dercesi -30 ile +110 olarak kabul edilir. ÖZETLE; Ortalama QRS vektörü kalbin pozisyonu hakkında değerli bilgiler verir ve ventrikül hipertrofisini ve myokard infarktüsünü anlamamızı sağlar. Aks değişiklikleri hemiblokların tanısında çok önemlidir.

29 AKS Hesaplama Aks 12 derivasyonlu EKG den hesaplanabilir. Vektörün yönünü saptamak için AV düğüm merkez olmak üzere, kalbin etrafında bir küre bulunduğu varsayılabilir. AV düğüm bu kürenin merkezidir. AV düğümden, başlayan QRS vektörüne ait okun ucu, herhangi bir yerde bu hipotetik kürenin yüzüne dokunacaktır. D1 derivasyonu küre içinde düşünürsek; pozitif elektrot sol kolda, negatif elektrot ise sağ koldadır. D1derivasyonu elde etmek için sağ ve sol kollar kullanılır. D1derivasyonu kürenin içine koyduğumuza, hastanın sol tarafı (sol kol) pozitiftir, sağ kol negatiftir.

30 27 Myokard hücrelerinde ilerleyen depolarizasyon dalgası pozitiftir. Eğer cilt elektrotu da pozitifse, EKG de pozitif bir defleksiyon kaydedilir. Depolarizasyon dalgasının ilerlemesi, pozitif yüklerin hareketi olarakta düşünülebilir. Bu pozitif yük dalgası pozitif bir cilt elektrotuna yönelmişse, EKG de yukarı doğru bir deflekiyon oluşturur. Yani; EKG de yukarı doğru bir dalga, depolarizasyonun o anda bir cilt elektrotuna doğru yöneldiği anlamına gelir. I.derivasyonda QRS kompleksindeki defleksiyonlardan yukarı doğru olanlar daha yüksek ise QRS pozitiftir. I.derivasyonda QRS kompleksi pozitifse(qrs in pozitif ve negatif defleksiyonlarının cebirsel toplamı) ortalama QRS vektörü, hastanın sol tarafındaki yarı kürenin içindedir. Hastanın sol kolundaki pozitif elektrota yönelmiştir

31 QRS kompleksinin büyük bölümü izoelektrik çizginin altındaysa, QRS negatiftir. QRS kompleksi I. derivasyonda negatif; yani aşağı doğruysa vektör hastanın sağ tarafına yönelmiştir. Hastanın sol kolundaki pozitif elektrotan uzaklaşmıştır. 28. DI de QRS kompleksi negatifse sağ aks sapması mevcuttur. Basit bir gözlemle QRS vektörünün hastanın ne tarafta yöneldiği söylenebilir. Sağ aks sapması en iyi 1. derivasyondan anlaşılır. QRS kompleksi genellikle olduğu gibi D1 de pozitifse sağ aks sapması yoktur; çünkü, vektör hastanın soluna yönelmiştir.d1 de pozitif elektrot hastanın sol kolundadır.

32 AVF derivasyonunda pozitif elektrot sol bacaktadır. Hastanın etrafını çevreleyen bir küre olduğunu varsayın. Yeni kürenin merkezi ise AV düğümüdür. 29 AVF de kürenin alt yarısı pozitif üst yarısı negatiftir. AVF de QRS in büyük kısmı pozitifse; ortalama QRS vektörü aşağı doğru yönelmiştir. Ya da Ortalama QRS vektörü aşağıya doğru yönelmişse AVF deki QRS kompleksi yukarı doğru pozitiftir. diye de düşünebiliriz. NOT: Pozitif QRS in yukarı doğru olması ile vektörün aşağıya doğru olması birbiriyle karıştırılmamalıdır. QRS pozitifse vektör kürenin pozitif yarısına yönelir denilmiştir. AVF de kürenin alt yarısı pozitiftir.

33 AVF de QRS negatifse vektör kürenin negatif yarısına yani yukarıya doğru yönelmiştir. AVF de kürenin üst yarısı negatiftir. Kürenin merkezi AV düğümdür. AVF de QRS in negatif olması ortalama QRS vektörünün yukarıya kürenin üst kısmına yöneldiğini yani; sol bacaktaki pozitif elektrottan uzaklaştığını gösterir. 30 ÖRNEK; Abuzer Bey 55 yaşında Kardiyoloji Kliniğine başvurmuş bir hastadır. EKG sini incelediğinizde D1 de ORS kompleksinin (+), AVF de de (+) olduğunu gördünüz. Aks hakkında ne düşünürsünüz? CEVAP: QRS hem D1 hem de AVF de pozitifse, vektör, hastanın soluna ve aşağıya yönelmiştir(normal sınırlarda). Çünkü; *D1 de QRS in büyük kısmının pozitif olması ortalama QRS vektörünün hastanın soluna yönelmiş olduğunu gösterir. gelir. *AVF deki QRS kompleksinin pozitif olması vektörün aşağıya yöneldiği anlamına Yukarıdaki iki cümleyi birleştirirsek, QRS hem D1 ve hem de AVF de pozitifse ortalama QRS vektörü hastanın soluna ve aşağıya doğru yönelmiştir. NOT: Ortalama QRS vektörü aşağıya ve sola doğru yönelmişse normal sınırlar içinde kalır; çünkü, ventriküllerde sola aşağıya doğru yönelmiştir. Vektörün yönünü tanımlarken kullanılan sağ ve sol kelimelerinden hastanın sağı ve solu kastedilmektedir.d1 ve AVF de QRS yukarı doğru ise vektör normal sınırlardadır.

34 31 İleri sağ aks sapması Sağ aks sapması Hastanın göğsü üzerinde bir çember olduğunu var sayalım Bu çemberde ortalama QRS vektörünün yönelebileceği 4 kadran vardır. Vektör yukarıya ve hastanın soluna doğru ise Sol Aks Sapması olarak adlandırılır. Vektör hastanın sağına yukarı doğru ise İleri Sağ Aks Sapması olarak adlandırılır. Vektör hastanın sağına aşağı doğru ise Sağ Aks Sapması olarak adlandırılır. Vektör aşağıya ve hastanın soluna doğru ise normal sınırlardadır. Not: Aksın ortalama QRS vektörünün yönü olduğunu hatırlayın. QRS vektörünün aks kadranlarından hangisinde olduğunu bilirsek, ventrikül depolarizasyonun hangi yöne doğru olduğunu söyleyebilirsiniz.

35 ÖRNEK 2; Abuzer Bey 55 yaşında Kardiyoloji Kliniğine başvurmuş bir hastadır. EKG sini incelediğinizde D1 de ORS kompleksinin (+), AVF de de (-) olduğunu gördünüz. Aks hakkında ne düşünürsünüz? CEVAP: 32 QRS, D1 de pozitif AVF de negatifse vektör sol üst kadranda yer alır. Çünkü; D1 de QRS yukarı doğru ise vektör hastanın soluna yönelmiştir. Ya da vektör yukarıyı gösteriyorsa AVF de QRS kompleksinin ana defleksiyonu izoelektrik çizginin altındadır. Vektörün yönü sola ve yukarı doğru ise sol aks sapması mevcuttur. ÖZETLE; D1 ve AVF deki QRS kompleksine bakılarak ortalama, QRS vektörü frontal planda

36 33 ki bu aks kadranlarından herhangi birine yerleştirebilir. 2.9 AKS IN Derecesinin Hesaplanması Depolarizasyon dalgası herhangi bir derivasyona dik olarak ilerliyorsa bu derivasyonda oluşturacağı defleksiyon küçük ve izoelektrik olacaktır. Depolarizasyon dalgası bir derivasyona dikse, her iki elektrota yönelmeyecek, oluşan pozitif ve negatif defleksiyonlar birbirine esit olacaktır. Buna izoelektrik denir. İzoelektrik aynı voltaj demektir. QRS in pozitif ve negatif kısımları birbirine eşittir. NOT: Aksın hesaplanması için önce ortalama QRS vektörü aks kadranına yerleştirilir. Daha sonra QRS in izoelektrik olduğu derivasyon bulunur. Aks QRS in izoelektrik olduğu derivasyona diktir.

37 34 NOT: Sol aks sapması bulunan bir hastada QRS vektörü 0 ile -90 arasındadır. Normal aks -30 ile+110 derece olduğu için -30 sol aks bölgesinde olmasına rağmen patolojik olmayan sol aks sapması diye adlandırılır.

38 35 Sağ aks sapması ve ileri aks sapması durumunda da aks benzer şekilde hesaplanabilir. ÖRNEĞİN; Sağ aks sapması olan ve aksı +150 hesaplanan bir EKG de QRS D2 de izoelektriktir. Aksın -150 olması vektörün ileri sağ aks kadranında bulunduğu anlamına gelir. NOT: 180 lik aks ta vektör sağ aks sapması kadranında ise +180 sol aks kadranında ise -180dir. AKS DERECESİ HESAPLANMASINA AİT ÖRNEK: Kardiyoloji staj sorumlu öğretim elemanı ile birlikte aşağıda verilen 12 derivasyonlu bir EKG nin incelemesini yapıyorsunuz. İnceleme sırasında AKS hakkında yorumunuz ne

39 36 olur? 1. Aksın hesaplanması için önce aks kadranı çizilir. 2. Aksın ortalama QRS vektörünün yönü olduğunu hatırlayın. Aksın hesaplanması için önce ortalama QRS vektörü aks kadranına yerleştirilir. Bunun için; Önce D1 ve AVF de QRS e bakılır. Verilen örnekte olduğu gibi QRS kompleksindeki defleksiyonlardan yukarı doğru olanlar daha yüksek ise QRS pozitiftir. D1 de QRS (+) AVF de QRS (+) tir. 3. Her iki derivasyonun pozitif olduğu bölge bulunur.

40 37 Verilen örnekte AKS ın bölgesi NORMAL AKS bölgesidir. Çünkü D1 ve AVF de QRS (+) tir. 4. Daha sonra QRS in izoelektrik olduğu derivasyon bulunur. AKS, QRS in izoelektrik olduğu derivasyona diktir. İzoelektrik aynı voltaj demektir. QRS in pozitif ve negatif kısımları birbirine eşittir. Verilen örnekte; izoelektrik derivasyon AVL dir. AVL 5. Aks QRS in izoelektrik olduğu derivasyona diktir. Verilen örnekte; izoelektrik derivasyon AVL olduğu için, AVL yi dik kesen derivasyon D2 dir. 6. D2 NİN dereceleri ya +60 ya da -120 dir.

41 Verilen örnekte AKS ın bölgesi NORMAL AKS bölgesi olduğu için, bu bölgede D2 NİN derecesi alınacaktır. Yani, +60 dir. 38 SONUÇ; AKS, NORMAL AKS bölgesinde D2 derivasyonu üzerinde olup, +60 dir. AKS HESAPLANMASINA AİT OLASI TANI KOYMAK İÇİN ÖRNEK: Sol aks kayması varsa hastada olası tanı olarak hangi tanıları koyabilirsiniz? CEVAP: Ortalama QRS vektörü kalbin pozisyonu hakkında değerli bilgiler verir ve ventrikül hipertrofisini ve myokard infarktüsünü anlamamızı sağlar. Hipertrofiye olmuş ventrikülde elektriksel aktivite daha fazla olacağından vektör de o ventriküle doğru yönelir. Yani; hipertrofik ventrikülün elektriksel aktivitesi daha fazladır. Dolayısıyla, ortalama QRS vektörü hipertrofik venriküle doğru yönelir. Myokard infarktüsünde, ventrikülde kan akımından yoksun, nekrotik(ölü) ve elektriksel uyarıları iletemeyen bir bölge bulunur. Kalbin tek beslenme kaynağı olan koroner arterlerin dallarından biri tıkanmaya başlayınca, myokard infarktüsü ortaya çıkar. Tıkanan damarın beslendiği bölgeye kan gitmeyince elektriksel olarak ölü bir bölge haline gelir. Nekrotik bölgeye yönelen elektriksel aktivite olmadığından ortalama QRS vektörü buradan uzaklaşır; çünkü, bu bölgede vektör yoktur. Normalde birbirini dengeleyen zıt vektörlerden biri(nekrotik bölge) olmayınca, normal bölgenin vektörü baskın çıkar ve ortalama QRS vektörü nekrotik bölgeden uzaklaşır. SONUÇ; Hastada sol aks sapması mevcut ise olası tanılar; Sol kökenli hipertrofi, Sağ kökenli Myokard infarktüsü dür.

42 Horizontal Planda AKS Hesaplaması Aks sıklıkla kol saati seklinde çizilir. Bu durumda akrep T vektörünü, yelkovan ise QRS vektörünü gösterir. QRS vektörünü hesaplamakta kullanılan aynı yöntemle T dalgasının vektörünü hesaplanır. T vektörü ile QRS vektörü arasındaki acının 60 dereceden fazla olması patolojiktir. Sıklıkla T vektörü QRS vektöründe daha küçük bir okla gösterilir. Horizontal plan vücudu üst ve alt iki yarıya böler. Göğüs derivasyonları horizontal planı oluşturur. Ortalama QRS vektörünün yatay düzlemdeki değişiklikleri göğüs derivasyonlarına bakılarak anlaşılabilir.

43 40 Araştırıcı elektrot dördüncü intercostal aralıkta sternum sol kenarına konularak V2 derivasyonu kaydedilir.v2 de araştırıcı elektrot pozitiftir. Not: Gögüs derivasyonlarında kullanılan ve ucuna cildi tutması için puar bağlanan elektrot daima pozitiftir. V2 yi incelemek için ön yarısı pozitif arka yarısı negatif olan bir küre bulunduğu varsayılabilir. Bu kürenin merkezi yine AV düğümdür. V2 de hastanın sırt tarafı negatiftir. Standart EKG de V2 derivasyonundaki QRS genellikle negatiftir. Yani ortalama QRS vektörü arkaya doğru yönelmiştir ve kürenin negatif yarısı içerisinde bulunur. Çünkü, daha kalın olan sol ventrikül kalbin daha arka kısmında bulunur.

44 41 V2 sol ventrikülün ön ve arka duvarlarını karsından direkt olarak görür. Bu yüzden sol ventrikülün anterior ve posterior myokard infarktüsü tanısında en güvenilir bilgiler V2 den elde edilir. QRS V1 den V6 ya gittikçe pozitifleşir. V1 den V6 ya doğru göğüs derivasyonları incelendiğinde V3 V4 te QRS in negatif ve pozitif defleksiyon birbirine yaklaşık eşit amplitüdde olduğu görülür. Bu bölgeye geçiş bölgesi denir. Not : İzoelektrik QRS i o derivasyona 90 derece açı yapan bir ortalama QRS vektörü oluşturur. Yatay (horizantal) düzlemdeki vektör rotasyonu göğüs derivasyonlarında geçiş bölgesindeki QRS in incelenmesiyle anlaşılır. Horizantal planda vektör rotasyonu clockwise veya counter clockwise rotasyon olarak adlandırılır.

45 Not: Başlangıcını AV düğüme yerleştirdikten sonra ortalama QRS vektörünün yatay düzlemdeki rotasyonları hesaplanabilir. İzoelektrik transisyonel QRS hastanın soluna kaydığında clockwise, sağına doğru kaydığında counter clockwise rotasyon mevcuttur. Kalp yatay düzlemde böyle bir anatomik rotasyon göstermez. Vektörün ventrikül hipertrofisi olan tarafa doğru yöneldiğini, myokard infarktüsü olan bölgeden ise uzaklaştığını biliyoruz. Bu yüzden yatay düzlemdeki rotasyonlar çok önemli bilgiler verir. 42 DİKKAT!!! AKS SAPMASI FRONTAL PLANDAKİ, ROTASYON İSE HORİZONTAL PLANDAKİ EKSEN DEĞİŞİKLERİNİ TANIMLAMAK İÇİN KULLANILIR.

46 EKG DALGALARI VE ARALIKLAR P Dalgası: Atriumların depolarizasyonunu ifade eder. Normal P dalgaları; Yükseklik < 2.5 mm lead II de (2,5 KÜÇÜK KARE) Genişlik < 0.10 sn lead II de (2,5 KÜÇÜK KARE) Biçim: Pürüzsüz olmalı ve kubbe görünümünü korumalıdır. Anormal P dalgaları sağ atrial hipertrofi, sol atrial hipertrofi, atrial premature atım ve hiperkalemi de görülebilir. avr hariç tüm ekstremite derivasyonlarda (+)tir. Eğer avr de (+) ise yanlış bağlanma ihtimali vardır. ÖRNEK 1: Hastada D2, D3 ve AVF'de görülen çentikli, genişiği 2,5 küçük kareden fazla olan P dalgası sol atriyal anormalliği göstermektedir.

47 44 ÖRNEK 2: Hastada D2, D3 ve AVF'de görülen çentikli, yüksekliği 2,5 küçük kareden fazla olan P dalgası sağ atriyal anormalliği göstermektedir. ÖRNEK 3: YANLIŞ BAĞLANMIŞ EKG(AVR de Pozitif P Dalgası Görülmesi)

48 PR Aralığı Atriumların kasılma başlangıcından ventriküllerin kasılmasına kadar geçen süredir.0,12-0,20 sn dir (3-5 küçük kare) 5 küçük kare ve üstünde AV BLOK düşünülmelidir. Kısa P-R aralığı wolff-parkinson white sendromunda görülebilir. 45 PR MESAFESİ UZUN PR MESAFESİ (1.AV BLOK) KISA PR MESAFESİ (WOLFF-PARKİNSON WHİTE SENDROMU) PR segmenti Atrium depolarizasyonunun sonundan ventriküllerin depolarizasyonuna kadar geçen süredir. Uyarının AV kavşaktan ventriküler iletim sistemine kadar geçen süreyi gösterir. İzoelektrik hattı temsil eder Q Dalgası İnterventriküler septumun aktivasyonunu gösterir. QRS in ilk negatif dalgasıdır. Genişliği 1 küçük kareden, derinliği 2mm (2 küçük kareden) büyük olan q dalgası patolojiktir.

49 R dalgası Sol ventrikül depolarizasyonunu gösterir. QRS in ilk pozitif dalgasıdır S dalgası Sağ ventrikül depolarizasyonunu gösterir. R dalgasını izleyen ilk negatif dalgadır. Her derivasyonda görülmeyebilir QRS Ventriküllerin depolarizasyonunu ifade eder. Süre < 0.12 sn (3 küçük kare ve daha anormal derecede geniş QRS durumunda; sağ veya sol dal bloğu, ventriküler ritim düşünülür.v1-v2 de geniş QRS Sağ dal bloğunu,v5-v6 da geniş QRS Sol dal bloğunu düşündürür.)^ ÖRNEK 1: Ayşe Hanım ın EKG sinde V5 vev6 derivasyonlarında QRS ler çift tepeli görünümde olup, QRS genişliği de 4 küçük karedir. Bu durum size hangi durumu düşündürür? CEVAP: V5-V6 da geniş QRS Sol dal bloğunu düşündürür. ÖRNEK 2: Kardiyoloji staj sorumlu öğretim elemanı ile birlikte 12 derivasyonlu bir EKG nin incelemesini yapıyorsunuz. İnceleme sırasında V1 de aşağıdaki şekille karşılaştınız. Yorumunuz ne olur? CEVAP: V1-V2 de geniş QRS Sağ dal bloğunu düşündürür.

Normal EKG. Dr. Müge Devrim-Üçok

Normal EKG. Dr. Müge Devrim-Üçok Normal EKG Dr. Müge Devrim-Üçok Elektrokardiyogram Kalpte depolarizasyon dalgasının ilerlemesi ekstrasellüler sıvıda elektriksel akımlar oluşturur. Bu elektriksel potansiyel değişimlerinin vücut yüzeyine

Detaylı

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI T.C B.E.Ü. SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ Hem.BURCU ER EKG Kalbin çalışması sırasında oluşan

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA İLERİ YAŞAM DESTEĞİ I ELEKTROKARDİYOGRAFİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR İYD I DERS NOTU 01 2016 i İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i 1. GİRİŞ...

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA İLERİ YAŞAM DESTEĞİ I KALP HIZININ DEĞERLENDİRİLMESİ İYD I DERS NOTU 02 2016 i İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i 1. KALP HIZININ HESAPLANMASI...

Detaylı

Temel EKG. Prof. Dr. M. Remzi Önder

Temel EKG. Prof. Dr. M. Remzi Önder Temel EKG Prof. Dr. M. Remzi Önder VII.Ege Dahili TK, 4 Nisan 2008 EKG (Elektrokardigram) kalbin sadece elektriksel işlevlerini gösterir. Kasılma gücü hakkında bilgi vermez. Kalp yetersizliği tanısında

Detaylı

TEMEL EKG. Prof.Dr.Hakan KültK. Kardiyoloji Anabilim Dalı

TEMEL EKG. Prof.Dr.Hakan KültK. Kardiyoloji Anabilim Dalı TEMEL EKG Prof.Dr.Hakan KültK ltürsay Ege Üniversitesi, Tıp T p Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı EKG Elektro Kardiyo Gram: Kalp atımları sırasında oluşan elektriksel değişikliklerin vücut yüzeyine konan

Detaylı

Fizyoloji Anabilim Dalı. Elektro Kardio Grafi. Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr

Fizyoloji Anabilim Dalı. Elektro Kardio Grafi. Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr Başkent ş Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Elektro Kardio Grafi Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr 23.11.2004 Elektrokardiogram (EKG): Kalbin Elektriksel Aktivitesi Elektro[elektrik]kardio[kalp]gram[yazdırma]

Detaylı

Dolaşım Sistemi Dicle Aras

Dolaşım Sistemi Dicle Aras Dolaşım Sistemi Dicle Aras Kalbin temel anatomisi, dolaşım sistemleri, kalbin uyarlaması, kardiyak döngü, debi, kalp atım hacmi ve hızı 3.9.2015 1 Kalbin Temel Anatomisi Kalp sağ ve sol olmak üzere ikiye

Detaylı

Dr.Ahmet İşleyen Bülent Ecevit Üniversitesi Kardiyoloji ABD Aralık 2015

Dr.Ahmet İşleyen Bülent Ecevit Üniversitesi Kardiyoloji ABD Aralık 2015 Dr.Ahmet İşleyen Bülent Ecevit Üniversitesi Kardiyoloji ABD Aralık 2015 EKG nedir?? Kalp nasıl çalışır?? Kalbin elektriksel aktivitesinin kayıt edilmesi EKG kağıdının üzerinde 1X1 mm lik küçük ve 5X5

Detaylı

EKG Değerlendirme 1. Doç. Dr. Selahattin KIYAN EKG Kursu Erzurum

EKG Değerlendirme 1. Doç. Dr. Selahattin KIYAN EKG Kursu Erzurum EKG Değerlendirme 1 Doç. Dr. Selahattin KIYAN EKG Kursu Erzurum Tarihte EKG Wilhelm Einthoven 1903 ilk elektriksel akt. Kaydı 1908 de sistemi tamamlıyor. İlk MI tanımı 1909.. 1930larda standart derivasyon

Detaylı

Elektrokardiyografi (EKG) Çekilmesi

Elektrokardiyografi (EKG) Çekilmesi Elektrokardiyografi (EKG) Çekilmesi AMAÇ Hastanın kalp ritminin, kalp atım sayısının ve yapılan kardiyolojik tedavinin gelişiminin takip edilmesidir. TEMEL İLKELER Tanımlar EKG: Kalbin atriyum ve ventriküllerinin

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ EKG (ELEKTROKARDİYOGRAFİ) 723H00048

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ EKG (ELEKTROKARDİYOGRAFİ) 723H00048 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ EKG (ELEKTROKARDİYOGRAFİ) 723H00048 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan

Detaylı

MEDİKAL FİZİK. Prof. Dr. M. Bahri EMRE BİYOELEKTRİK POTANSİYELLER

MEDİKAL FİZİK. Prof. Dr. M. Bahri EMRE BİYOELEKTRİK POTANSİYELLER MEDİKAL FİZİK Prof. Dr. M. Bahri EMRE BİYOELEKTRİK POTANSİYELLER Polarizasyon. Elektrokardiyografinin dayanağı olan aksiyon akımları, klasik zar kuramıyla açıklanmaktadır. Dinlenti halindeki hücre zarının

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ

BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ Doç. Dr. Turan SET E-mail : turanset@yahoo.com Hiçbir şey basit anlatılamayacak kadar karmaşık değildir Albert Einstein AMAÇ Birinci basamakta EKG değerlendirmede

Detaylı

Normal EKG Normal EKG Nasıl Olmalıdır? Kalp Hızı: 60 100/dakika Ritim düzenli olmalıdır P dalgası: aynı derivasyonda yer alan tüm p dalgalarının morfolojisi aynı olmalıdır Her p dalgasından önce bir

Detaylı

DEFİBRİLASYON ATT.Cengiz DURMUŞ www.umke.org

DEFİBRİLASYON ATT.Cengiz DURMUŞ www.umke.org DEFİBRİLASYON ATT.Cengiz DURMUŞ DEFİBRİLASYON Myokardiyuma çok kısa bir süre içerisinde yüksek miktarda elektrik akımı vermektir. Amaç; VF/nabızsız VT durumlarını normal sinüs ritmine çevirmektir. Defibrilasyon

Detaylı

EKG. Ahmet Eroğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD

EKG. Ahmet Eroğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD EKG Ahmet Eroğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Sunu Planı EKG tanımı ve normal EKG EKG nasıl incelenir EKG örnekleri Anestezi ve EKG Sonuç 2 Elektrokardiyogram (EKG) nedir?

Detaylı

EKG Ritim Bozuklukları

EKG Ritim Bozuklukları EKG Ritim Bozuklukları 1 Ritim Bozuklukları DİSRİTMİ; kalbin normal elektriksel ritminden olan sapmalara denir ARİTMİ; kalbin elektriksel aktivitesinin olmamasıdır Disritmi nedenleri; Miyokardiyal hasar,

Detaylı

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalp kası beyinden sonra en fazla kana gereksinim duyan organdır. Kalp kendini besleyen kanı aortadan ayrılan arterlerden alır. Bu arterlere koroner

Detaylı

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Yrd. Doç. Dr Ayhan ÖZHASENEKLER

Detaylı

EKG. Yrd.Doç.Dr.Müge Günalp Eneyli

EKG. Yrd.Doç.Dr.Müge Günalp Eneyli EKG Yrd.Doç.Dr.Müge Günalp Eneyli Kalbin İleti Sistemi Kalpte iletinin oluşması ve yayılması yapısal ve elektrofizyolojik olarak farklılaşmış dokularca sağlanır İleti sistemindeki pacemaker hücrelerinin

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA İLERİ YAŞAM DESTEĞİ I ERKEN VURULAR İYD I DERS NOTU 03 2016 i İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i ERKEN (PREMATÜRE) VURULAR... 1 1.1 Atriyal

Detaylı

Biyomedikal İşaret İşleme

Biyomedikal İşaret İşleme Biyomedikal İşaret İşleme Genel Ölçüm Sistemi Ölçüm sistemi blok diyagramı BME 423 Biyomedikal İşaret İşleme I 1 Biyomedikal İşaret İşleme Genel Ölçüm Sistemi BME 423 Biyomedikal İşaret İşleme I 2 Biyomedikal

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ

BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ Doç. Dr. Turan SET Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Trabzon E-mail: turanset@gmail.com Hiçbir şey basit anlatılamayacak

Detaylı

Bradikardili Hastaya Yaklaşım. Doç. Dr. Mustafa KARACA ĠKÇÜ KARDĠYOLOJĠ KLĠNĠĞĠ

Bradikardili Hastaya Yaklaşım. Doç. Dr. Mustafa KARACA ĠKÇÜ KARDĠYOLOJĠ KLĠNĠĞĠ Bradikardili Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Mustafa KARACA ĠKÇÜ KARDĠYOLOJĠ KLĠNĠĞĠ İleti Sistemi 2 SENKOP Sempatik ve Parasempatik uyarım 5 R P T Q S 6 Kalp debisi = KALP HIZI x Atım hacmi Çok düşük hızlarda

Detaylı

Antiaritmik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Antiaritmik ilaç preparatları

Antiaritmik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer  Antiaritmik ilaç preparatları Antiaritmik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 1 Antiaritmik ilaç preparatları 2 2 1 3 3 Aritmiler ve temel bilgiler I Aritmi (disritmi), normal sinüs ritminden herhangi bir sapma ve kalp atımlarındaki

Detaylı

Kalbin İleti Sistemi

Kalbin İleti Sistemi Kalbin İleti Sistemi 2 Kalbin İleti Sistemi Sinoatriyal Nod Atriyoventriküler Nod 3 Kalbin İleti Sistemi Kalpte iletinin oluşması ve yayılması yapısal ve elektrofizyolojik olarak farklılaşmış dokularca

Detaylı

ELEKTROKARDİYOGRAFİ. Asist. Dr. Sevcan Boztaş AÜTF Aile Hekimliği ABD

ELEKTROKARDİYOGRAFİ. Asist. Dr. Sevcan Boztaş AÜTF Aile Hekimliği ABD ELEKTROKARDİYOGRAFİ Asist. Dr. Sevcan Boztaş AÜTF Aile Hekimliği ABD 1895-William Einthoven SUNUM AKIŞI Kalbin uyarı iletim sistemi Elektrokardiyografi tanımı Normal elektrokardiyogram Elektrokardiyogram

Detaylı

BMM307-H02. Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK

BMM307-H02. Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK BMM307-H02 Yrd.Doç.Dr. Ziynet PAMUK ziynetpamuk@gmail.com 1 BİYOELEKTRİK NEDİR? Biyoelektrik, canlıların üretmiş olduğu elektriktir. Ancak bu derste anlatılacak olan insan vücudundan elektrotlar vasıtasıyla

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

Tanısı Zor Ölümcül Ritimler PLAN. Ölümcül ritimler. Disorganize Ritimler. Organize Ritimler 1) PSEUDO PEA

Tanısı Zor Ölümcül Ritimler PLAN. Ölümcül ritimler. Disorganize Ritimler. Organize Ritimler 1) PSEUDO PEA Tanısı Zor Ölümcül Ritimler PLAN 1) PSEUDO PEA Dr. Ayhan SARITAŞ Düzce Üniversitesi Acil Tıp AD 2) GENİŞ QRS TAŞİKARDİLERDE VT-SVT AYRIMI=YENİ ALGORİTMA 3) VAKA SUNUMLARI Asistoli Ölümcül ritimler Nabızsız

Detaylı

TC ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO:3 EKG TESTİ

TC ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO:3 EKG TESTİ EKG Testi TC ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO:3 EKG TESTİ EKG cihazlarına hasta simülatörü bağlanarak hasta simülatöründen

Detaylı

Ventriküler takikardi EKG si. Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD 3.Atriyal Fibrillasyon Zirvesi, Antalya 2014

Ventriküler takikardi EKG si. Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD 3.Atriyal Fibrillasyon Zirvesi, Antalya 2014 Ventriküler takikardi EKG si Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD 3.Atriyal Fibrillasyon Zirvesi, Antalya 2014 Özet Tanım Ayırıcı tanı EKG kriterleri Spesifik VT türleri Geniş

Detaylı

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK 1) Holter monitörizasyon - Hastaların kalp ritimlerinin 24 saat boyunca gözlemlenmesidir. - Kardiyak aritmik olayların ve semptomların görüntülenmesiyle esas

Detaylı

Defibrilasyon nedir? Kalbin kaotik atımlarını sonlandırmak amacıyla göğüs üzerine iki kutuplu elektrotlar yerleştirilerek yüksek akımlı elektrik

Defibrilasyon nedir? Kalbin kaotik atımlarını sonlandırmak amacıyla göğüs üzerine iki kutuplu elektrotlar yerleştirilerek yüksek akımlı elektrik OMÜ Tıp Fakültesi Acil Tıp A.B.D Defibrilasyon nedir? Kalbin kaotik atımlarını sonlandırmak amacıyla göğüs üzerine iki kutuplu elektrotlar yerleştirilerek yüksek akımlı elektrik enerjisi uygulanmasına

Detaylı

EKG KURSU KİTAPÇIĞI. Prof. Dr. Barış İLERİGELEN Prof. Dr. Haşim MUTLU

EKG KURSU KİTAPÇIĞI. Prof. Dr. Barış İLERİGELEN Prof. Dr. Haşim MUTLU EKG KURSU KİTAPÇIĞI Prof. Dr. Barış İLERİGELEN Prof. Dr. Haşim MUTLU Giriş Kalp-damar hastalıklarının tanısında kullanılan laboratuar yöntemlerinin başında EKG gelir. İnvazif olmaması, kolay uygulanması,

Detaylı

EKG KURSU RİTİM BOZUKLUKLARI. Doç. Dr. Serdar Bayata İzmir Atatürk Eğt. Ve Araş. Hast. 1.Kardiyoloji Kliniği

EKG KURSU RİTİM BOZUKLUKLARI. Doç. Dr. Serdar Bayata İzmir Atatürk Eğt. Ve Araş. Hast. 1.Kardiyoloji Kliniği EKG KURSU RİTİM BOZUKLUKLARI Doç. Dr. Serdar Bayata İzmir Atatürk Eğt. Ve Araş. Hast. 1.Kardiyoloji Kliniği İLETİ SİSTEMİ EKG DERİVASYONLARI 2 tip EKG derivasyonu vardır Ekstremite derivayonları (DI, DII,

Detaylı

POLİSOMNOGRAFİ İÇİN HASTANIN HAZIRLANMASI. Dr.Ender Levent Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D. İstanbul

POLİSOMNOGRAFİ İÇİN HASTANIN HAZIRLANMASI. Dr.Ender Levent Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D. İstanbul POLİSOMNOGRAFİ İÇİN HASTANIN HAZIRLANMASI Dr.Ender Levent Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A.D. İstanbul Polisomnografi için hastanın hazırlanması Hasta, polisomnografi tetkiki için;

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Ocak 2014 SOLUNUM ve KALP DURMASI NEDİR? BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum durması: Solunum hareketleri durunca, vücuda yaşamak için

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI

11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI 11. SINIF KONU ANLATIMI 48 DOLAŞIM SİSTEMİ 1 KALP KALBİN ÇALIŞMASI DOLAŞIM SİSTEMİ İki kulakçık ve iki karıncık olmak üzere kalpler dört odacıktır. Temiz kan ve kirli kan birbirine karışmaz. Vücuda temiz

Detaylı

DİYALİZ HASTALARINDA ELEKTROKARDİYOGRAFİ. Dr. Levent ġahġner Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.D.

DİYALİZ HASTALARINDA ELEKTROKARDİYOGRAFİ. Dr. Levent ġahġner Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.D. DİYALİZ HASTALARINDA ELEKTROKARDİYOGRAFİ Dr. Levent ġahġner Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.D. 1887 Waller, ilk insan EKG si Elektrokardiyogram nedir? EKG Kalp atımları sırasında oluģan

Detaylı

VİTAL BULGULAR. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

VİTAL BULGULAR. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı VİTAL BULGULAR Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Vital? vital Lat. Canlı, hayati, yaşamsal, yaşamla ilgili. Kalp tepe atımı O2 Satürasyonu Kan basıncı Solunum

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

İSTİRAHAT MEMBRAN POTANSİYELİ & AKSİYON POTANSİYELİ. Prof.Dr. Mitat KOZ

İSTİRAHAT MEMBRAN POTANSİYELİ & AKSİYON POTANSİYELİ. Prof.Dr. Mitat KOZ İSTİRAHAT MEMBRAN POTANSİYELİ & AKSİYON POTANSİYELİ Prof.Dr. Mitat KOZ İstirahat Membran Potansiyeli Bütün hücreler istirahat halindeyken hücre zarıyla ayrılmış bir potansiyel farkına sahiptirler. Hücre

Detaylı

Nabızsız Arrest. TYD Algoritması: Yardım çağır KPR başla O2 ver Monitöre veya defibrilatöre bağla. Ritim kontrolü

Nabızsız Arrest. TYD Algoritması: Yardım çağır KPR başla O2 ver Monitöre veya defibrilatöre bağla. Ritim kontrolü Algoritmalar Kardiyak Arrest Algoritmi Tüm nabızsız kardiyak arrest vakalarında ritim (Şoklanabilir ve Şoklanamaz): Ventriküler fibrilasyon/nabızsız Ventriküler Taşikardi (Şoklanabilir) Nabızsız Elektriksel

Detaylı

ÇOCUKLARDA NORMAL ELEKTROKARDĐYOGRAM DEĞERLERĐ

ÇOCUKLARDA NORMAL ELEKTROKARDĐYOGRAM DEĞERLERĐ T.C. ADNAN MENDERES ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABĐLĐM DALI ÇOCUKLARDA NORMAL ELEKTROKARDĐYOGRAM DEĞERLERĐ UZMANLIK TEZĐ DR. ÖZGÜN UYGUR DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. S. Ayvaz AYDOĞDU

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

PEDİATRİK EKG ye giriş VE EKSTRASİSTOLLER. Dr Evren Semizel

PEDİATRİK EKG ye giriş VE EKSTRASİSTOLLER. Dr Evren Semizel PEDİATRİK EKG ye giriş VE EKSTRASİSTOLLER Dr Evren Semizel Ekg dili EKG kalpteki elektriksel potansiyel değişikliklerini kaydetmeye dayanan bir yöntemdir. Elektrodların konumuna göre EKG derivasyonları

Detaylı

EMG nin Kullanım Alanları ve Uyarılmış Potansiyeller. Uzm Dr Pınar Gelener

EMG nin Kullanım Alanları ve Uyarılmış Potansiyeller. Uzm Dr Pınar Gelener EMG nin Kullanım Alanları ve Uyarılmış Potansiyeller Uzm Dr Pınar Gelener Genel Bilgiler Sinir ve kas hücreleri elektrik üretebilen, dışarıdan elektrik ile uyarılabilen ve elektriği iletebilen dokulardır

Detaylı

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 )

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 ) FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 ) EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri

Detaylı

Hedefler. Elektrokardiyografi. İleti Sistemi

Hedefler. Elektrokardiyografi. İleti Sistemi Hedefler Elektrokardiyografi Prof. Dr. Yıldıray Çete Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Kardiyak ileti yollarının tanınması Temel EKG dalga formlarının tanınması Normal EKG nin öğrenilmesi

Detaylı

Kırık, Çıkık ve Burkulmalar

Kırık, Çıkık ve Burkulmalar Kemik bütünlüğünün bozulmasına kırık denir. Kırıklar darbe sonucu veya kendiliğinden oluşur. Kapalı ve açık kırık çeşitleri vardır. Kapalı Kırık: Kemik bütünlüğü bozuktur, ancak deri sağlamdır. Açık Kırık:

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

TYD Temel Yaşam Desteği

TYD Temel Yaşam Desteği TYD Temel Yaşam Desteği 1 TYD Temel Yaşam Desteği (TYD,) her hangi bir başka ekipman kullanılmaksızın havayolu açıklığının, solunum ve dolaşımın devamlılığının sağlanmasıdır. 2 Kardiyopulmoner Resüsitasyon

Detaylı

KARDİYOLOJİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAM FORMU

KARDİYOLOJİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAM FORMU SAYFA NO 1/5 HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:..... Hastaneye Kabul Tarihi:..... Servise Yatış Tarihi:..... Hastalığın Ön Tanısı/Tanısı...

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KALICI KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KALICI KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KALICI KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

ARTEFAKTLAR VE ARTEFAKT GİDERME. Dr. Mehmet Ali Habeşoğlu Başkent ÜTF, Göğüs Hastalıkları AD Uyku Bozuklukları Laboratuvarı

ARTEFAKTLAR VE ARTEFAKT GİDERME. Dr. Mehmet Ali Habeşoğlu Başkent ÜTF, Göğüs Hastalıkları AD Uyku Bozuklukları Laboratuvarı ARTEFAKTLAR VE ARTEFAKT GİDERME Dr. Mehmet Ali Habeşoğlu Başkent ÜTF, Göğüs Hastalıkları AD Uyku Bozuklukları Laboratuvarı Artefakt nedir? Polisomnografi kaydı sırasında herhangi bir kanalda görülen istenmeyen

Detaylı

Disritmiler, Ölümcül Disritmiler ve Elektriksel Tedaviler

Disritmiler, Ölümcül Disritmiler ve Elektriksel Tedaviler Disritmiler, Ölümcül Disritmiler ve Elektriksel Tedaviler Olgu 45 yaşında Hipertansiyon için Amlodipin 5 mg Sigara (+) Yoğun alkol kullanımı sonrası fenalık hissi Bilinci bulanık Tedavi? Aritmili Hastaya

Detaylı

KANGAL KÖPEKLERİNDE BAZI ELEKTROKARDİYOGRAFİK PARAMETRELER

KANGAL KÖPEKLERİNDE BAZI ELEKTROKARDİYOGRAFİK PARAMETRELER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KANGAL KÖPEKLERİNDE BAZI ELEKTROKARDİYOGRAFİK PARAMETRELER Nurgül ATMACA FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI DOKTORA TEZİ DANIŞMAN Prof. Dr. Bahri

Detaylı

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ

ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ DEFİBRİLASYON ve MONİTÖRİZASYON 723H00123 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

FİZYOTERAPİNİN PREOPERATİF ve POSTOPERATİF BAKIMDA YERİ Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı

FİZYOTERAPİNİN PREOPERATİF ve POSTOPERATİF BAKIMDA YERİ Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı FİZYOTERAPİNİN PREOPERATİF ve POSTOPERATİF BAKIMDA YERİ Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı 1 PREOPERATİF BAKIM ve Hazırlık 2 Genel olarak, planlanmış ameliyat için hazırlık üç aşamada uygulanır: Hastanın

Detaylı

Acil Serviste EKG. Dr. Fatma SARI DOĞAN. Dr. Lütfi Kırdar Kartal E.A.H Acil Tıp Kliniği

Acil Serviste EKG. Dr. Fatma SARI DOĞAN. Dr. Lütfi Kırdar Kartal E.A.H Acil Tıp Kliniği Acil Serviste EKG Dr. Fatma SARI DOĞAN Dr. Lütfi Kırdar Kartal E.A.H Acil Tıp Kliniği TANIM: Standart 12-lead EKG, vücut yüzeyine konulan elektrodlardan kalbin elektriksel aktivitesinin kaydedilmesidir.

Detaylı

Şizofrenide QT ve P Dispersiyonu

Şizofrenide QT ve P Dispersiyonu Şizofrenide QT ve P Dispersiyonu Sema Baykara*, Mücahit Yılmaz**, Murat Baykara*** *Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi AMATEM Kliniği **Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği

Detaylı

TANIM ANİ KARDİYAK ÖLÜM ANİ KARDİYAK ÖLÜM (AKÖ) NEDİR? ŞU ANKİ RESÜTASYONDAKİ TANI ALMIŞ KARDİYAK HASTALIĞI OLAN VEYA OLMAYAN KİŞİLERDE KISA

TANIM ANİ KARDİYAK ÖLÜM ANİ KARDİYAK ÖLÜM (AKÖ) NEDİR? ŞU ANKİ RESÜTASYONDAKİ TANI ALMIŞ KARDİYAK HASTALIĞI OLAN VEYA OLMAYAN KİŞİLERDE KISA ANİ KARDİYAK ÖLÜM DR.FERDA CELEBCİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D. 01/09/2009 ANİ KARDİYAK ÖLÜM (AKÖ) NEDİR? TANIM TANI ALMIŞ KARDİYAK HASTALIĞI OLAN VEYA OLMAYAN KİŞİLERDE KISA SÜREDE GELİŞEN (GENELLİKLE

Detaylı

I- YAZILI ONAM (RIZA):

I- YAZILI ONAM (RIZA): HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ ELEKTROFİZYOLOJİK ÇALIŞMA VE KALP RİTİM BOZUKLUKLARININ KATETER ABLASYON YÖNTEMİ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:.....

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı

Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır

Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır Egzersiz sırasında kaslara daha çok oksijen sağlanması ve oksijen kullanımı sonucu oluşan atık maddelerin kaslardan

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

Temel Prensipler. Temel Prensipler. Temel Prensipler. Temel Prensipler. Hikaye

Temel Prensipler. Temel Prensipler. Temel Prensipler. Temel Prensipler. Hikaye Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Kardiyak aritmiler birçok farklı belirti ile kendini gösterebilir: Çarpıntı Göğüs ağrısı Nefes darlığı Baş dönmesi Göz kararması Konfüzyon Senkop Kollaps (Kardiyak arest) Bir aritminin

Detaylı

Pacemaker Tipi Elektrodun Yeri Pulse Jeneratörünün Yeri. Eşanlamı

Pacemaker Tipi Elektrodun Yeri Pulse Jeneratörünün Yeri. Eşanlamı Đçerik Senkop ve kardiyak pacing Dr.Mustafa Keşaplı Antalya EAH Acil Tıp Kliniği Mayıs 2011 Tanım Sınıflama Kardiak senkop Pace endikasyonları Pacing 2 Tavsiye sınıfları Kanıt düzeyleri 3 4 senkop Tanım

Detaylı

Sonlu Elemanlar Yöntemi İle EKG İşareti Benzetimi

Sonlu Elemanlar Yöntemi İle EKG İşareti Benzetimi Sonlu Elemanlar Yöntemi İle EKG İşareti Benzetimi Serkan Onart, Y. Ziya İder Bilkent Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Bilkent, 06533, Ankara onart@ee.bilkent.edu.tr, ider@ee.bilkent.edu.tr

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ TANISI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILIR HASTA NASIL TAKİP VE İDARE EDİLİR

AKCİĞER KANSERİ TANISI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILIR HASTA NASIL TAKİP VE İDARE EDİLİR AKCİĞER KANSERİ TANISI KONULDUKTAN SONRA NE YAPILIR HASTA NASIL TAKİP VE İDARE EDİLİR Akciğer kanseri olmak her şeyin sonu değildir. Bu hastalığı yenmek için mutlaka azimli, inançlı ve sabırlı olmanız

Detaylı

Fiz102L TOBB ETÜ. Deney 1. Eş potansiyel ve elektrik alan çizgileri. P r o f. D r. S a l e h S U L T A N S O Y. D r. A h m e t N u r i A K A Y

Fiz102L TOBB ETÜ. Deney 1. Eş potansiyel ve elektrik alan çizgileri. P r o f. D r. S a l e h S U L T A N S O Y. D r. A h m e t N u r i A K A Y Fiz102L Deney 1 Eş potansiyel ve elektrik alan çizgileri P r o f. D r. T u r g u t B A Ş T U Ğ P r o f. D r. S a l e h S U L T A N S O Y Y r d. D o ç. D r. N u r d a n D. S A N K I R D r. A h m e t N u

Detaylı

NASIL EKG OKUYALIM? TEMEL PRENSİPLER

NASIL EKG OKUYALIM? TEMEL PRENSİPLER NASIL EKG OKUYALIM? TEMEL PRENSİPLER Doç. Dr. Turan SET Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Trabzon E-mail: turanset@yahoo.com AMAÇ EKG nin fizyolojisi ve EKG yorumlamada

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

SİNİR HÜCRELERİ. taşınması çevresel sinir sistemi tarafından meydana getirilen sinir hücreleri tarafından gerçekleştirilir.

SİNİR HÜCRELERİ. taşınması çevresel sinir sistemi tarafından meydana getirilen sinir hücreleri tarafından gerçekleştirilir. SİNİR HÜCRELERİ Sinir hücreleri nöron adını alır.hayvanlarda değişik görevler üstlenen nöronlar örneğin deniz anemonunda bir sinirsel ağ oluşturmuştur.tentaküllerin hareketi bu sinir ağı tarafından kontrol

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

STOMA BAKIMI ve TORBA DEĞİŞİMİ

STOMA BAKIMI ve TORBA DEĞİŞİMİ STOMA BAKM ve TORBA DEĞİŞİMİ Şim d i sîzle rle sto m a bakım ı ve to rb a d e ğ işim ini inceleyelim. Önce birkaç önemli hatırlatma yapalım!!!! STOMA: Küçük delik anlamına gelir. KOLOSTOMİ: Kalın barsakların

Detaylı

Vertex PolyCure 25 için Kullanım Talimatları. 1.0 Genel Uyarılar:

Vertex PolyCure 25 için Kullanım Talimatları. 1.0 Genel Uyarılar: Vertex PolyCure 25 için Kullanım Talimatları 1.0 Genel Uyarılar: 1.1 Cihaz kullanılmadan önce bu kullanım kılavuzu dikkatle okunur. 1.2 PolyCure 25 kullanan kişinin işinde profesyonel olması gerekir ve

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 31 Mayıs 2014 Antalya Kalbin elektriksel anatomisi Bradiaritmilerin patofizyolojisi

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO: 8 VENTİLATÖR TESTİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO: 8 VENTİLATÖR TESTİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO: 8 VENTİLATÖR TESTİ Ventilasyon: Spontan solunum ya da spontan ventilasyon, havanın

Detaylı

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün;

Epilepsi nedenlerine gelince üç ana başlıkta incelemek mümkün; Epilepsi bir kişinin tekrar tekrar epileptik nöbetler geçirmesi ile niteli bir klinik durum yada sendromdur. Epileptik nöbet beyinde zaman zaman ortaya çıkan anormal elektriksel boşalımların sonucu olarak

Detaylı

TRANSPORT KÜVÖZ.

TRANSPORT KÜVÖZ. TRANSPORT KÜVÖZ Kuvözler, prematüre ya da sorunlu olarak doğan bebeklerin izlenmesi ve bakımına olanak verecek şekilde dizayn edilmiş şeffaf, ısıtıcılı, elektronik donanıma sahip kapalı özel yaşam destek

Detaylı

Takiplerde hastalarda hangi özelliklere dikkat edilmesi gerektiğini

Takiplerde hastalarda hangi özelliklere dikkat edilmesi gerektiğini Dönem IV Kardiyoloji Stajı Konu: Atrial fibrilasyonlu hastaya yaklaşım Amaç: Bu dersin sonunda dönem IV öğrencileri atrial fibrilasyonu tanımlayabilecek, hastaya yaklaşımdaki temel prensipleri belirtebileceklerdir.

Detaylı

Polisomnografi(PSG) Elektrofizyolojik Temeller

Polisomnografi(PSG) Elektrofizyolojik Temeller Polisomnografi(PSG) Elektrofizyolojik Temeller Dr.İbrahim Öztura Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Nörofizyoloji Bilim Dalı Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Uyku Bozuklukları

Detaylı

Gaz Dedektörü GSP1. Grafik LED-göstergeli Gaz Dedektörü için Kullanıcı Kılavuzu. SYSTRONIK Elektronik u. Systemtechnik GmbH

Gaz Dedektörü GSP1. Grafik LED-göstergeli Gaz Dedektörü için Kullanıcı Kılavuzu. SYSTRONIK Elektronik u. Systemtechnik GmbH SYSTRONIK Elektronik u. Systemtechnik GmbH Grafik LED-göstergeli Gaz Dedektörü için Kullanıcı Kılavuzu Gaz Dedektörü GSP1 Kullanmadan önce kılavuzu okuyun! Tüm güvenlik talimatlarına uyun! Daha sonrası

Detaylı

TEġHĠS-TEDAVĠDE KULLANILAN CĠHAZLAR VE BĠYOLOJĠK MATERYAL ALMA

TEġHĠS-TEDAVĠDE KULLANILAN CĠHAZLAR VE BĠYOLOJĠK MATERYAL ALMA T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI TEġHĠS-TEDAVĠDE KULLANILAN CĠHAZLAR VE BĠYOLOJĠK MATERYAL ALMA HEMġĠRELĠK Ankara, 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında

Detaylı

Çocuklarda Kardiyopulmoner Arrestin Engellenmesi

Çocuklarda Kardiyopulmoner Arrestin Engellenmesi Doç. Dr. Onur POLAT Bu Ünitede; Pediatrik İleri Yaşam Desteğine Giriş Çocuklarda Kardiyopulmoner Arrestin Engellenmesi; Damar Yolu Erişimi Sıvılar ve ilaçlar Defibrilatörler Öğrenim Hedefleri; Pediatrik

Detaylı

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ

Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü. Prof.Dr.Mitat KOZ Dolaşımın Sinirsel Düzenlenmesi ve Arteryel Basıncın Hızlı Kontrolü Prof.Dr.Mitat KOZ DOLAŞIMIN SİNİRSEL KONTROLÜ Doku kan akımının her dokuda ayrı ayrı ayarlanmasında lokal doku kan akımı kontrol mekanizmaları

Detaylı

T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR

T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR T E N S T E R A P İ BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR İÇİNDEKİLER TENS TERAPİ NEDİR... 1 TENSİN VÜCUDA UYGULANMASI, TENS İÇİN ELEKTRODLARIN YERLEŞTİRİLMESİ... 2 TENS TERAPİNİN ETKİLİ OLDUĞU HASTALIKLAR... 3 TENS

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI TKD/TKYK KORONER BAKIM İLERİ KLİNİK UYGULAMALAR SERTİKASYON PROGRAMININ ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Kardiyovasküler olaylar tüm dünyada en önemli ölüm nedenidir. İnsan ömrünün uzaması kardiyak sorunu olan

Detaylı

VÜCUDUMUZDA SISTEMLER. Destek ve Hareket

VÜCUDUMUZDA SISTEMLER. Destek ve Hareket VÜCUDUMUZDA SISTEMLER Destek ve Hareket DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Vücudun hareket etmesini sağlamak Vücutta bulunan organlara destek sağlamak Destek ve Hareket Sistemi İskelet Sistemi Kaslar Kemikler Eklemler

Detaylı

AC Devrelerde Ölçme OSİLOSKOP Elektriksel gerilimlerin zamana ve birbirlerine göre değişimlerini grafik olarak gösteren cihaza osiloskop denilmektedir. Osiloskopta tek gerilim şekli

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM-201 DEVRE TEORİSİ-1 LAB. DENEY-1 SİNYAL ÜRETECİ ve OSİLOSKOP AMAÇ Bu deneyde iki yeni cihazla tanışacaksınız: Sinyal (işaret) üreteci ve

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir? Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz

Detaylı