VE DEVRELER LOJİK KAPILAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "VE DEVRELER LOJİK KAPILAR"

Transkript

1 ÖLÜM 3 VE DEVELEI LOJIK KPIL VE DEVELE LOJİK KPIL Sayısal devrelerin tasarımında kullanılan temel devre elemanlarına Lojik kapılar adı verilir. ir lojik kapı bir çıkış, bir veya birden fazla giriş hattına sahiptir. Çıkışı, giriş hatlarının durumuna bağlı olarak Lojik veya Lojik olabilir. ir Lojik kapının girişlerine uygulanan sinyale bağlı olarak çıkışının ne olacağını gösteren tabloya doğruluk tablosu (truth table) adı verilir. VE(ND), VEY(O), DEĞİL(NOT), VEDEĞİL(NND), VEYDEĞİL(NO), ÖZELVEY(EXO) ve ÖZELVEY DEĞİL(EXNO) temel lojik kapılardır. 52

2 SYISL ELEKTONIK 3.. DOĞULUK TLOLI (TUTH TLE) Doğruluk tabloları sayısal devrelerin tasarımında ve analizinde kullanılan en basit ve faydalı yöntemdir. Doğruluk tablosu giriş değişkenlerinin alabileceği olası bütün durumlar için çıkış ifadesinin ne olduğunu gösteren tablodur. ir doğruluk tablosunda eğer n sayıda giriş değişkeni varsa bu değişkenler olası 2 n sayıda değişik durum alabilirler. Örneğin bir sayısal devrenin iki (n=2) giriş değişkeni varsa bu değişkenlerin alabileceği durum sayısı 2 2 =4 iken, üç giriş değişkeni (n=3) için 2 3 =8 farklı durum yazılabilir. Sayısal devreleri tasarlarken en önemli şilerden birisi doğruluk tablosunun oluşturulmasıdır. Doğruluk tablosu oluştururken belli bir amaç için tasarlanacak devrenin giriş değişken sayısı bulunduktan sonra bu giriş değişkenlerinin alacağı olası durumlarda devre çıkışının ne olması gerektiği tabloya yazılmalıdır. şağıda Şekil 7. de ve iki giriş değişkeni, ise çıkışı göstermek üzere iki giriş değişkeni için oluşturulmuş olan doğruluk tablosu verilmiştir. Girişler Çıkış Şekil 7. İki giriş değişkenli doğruluk tablosu 3.. MNTIK KPILI (LOGIC GTES) 3.. VE KPISI(ND GTE) VE kapısının bir çıkış, iki veya daha fazla giriş hattı vardır. Şekil 3. de iki giriş,bir çıkışlı VE kapısının sembolü, doğruluk tablosu ve elektrik eşdeğer devresi verilmiştir. 53

3 SYISL ELEKTONIK (a) Sembolü Girişler Çıkış (b) Doğruluk Tablosu (c) Denk anahtar devresi Şekil 3. İki girişli VE Kapısı ir VE kapısının çalışmasını denk anahtar devresi yardımı ile açıklayalım I r ve anahtarları açık ise (=, =) lamba yanmayacaktır (=). Şekil 3.2 II Eğer anahtarı açık (=), anahtarı kapalı(=) ise, lamba yanmayacaktır (=). Şekil

4 SYISL ELEKTONIK III Eğer anahtarı kapalı (=), anahtarı açık(=) ise, lamba yanmayacaktır (=). Şekil 3.4 IV Eğer ve anahtarları kapalı (=,=) ise,lamba yanacaktır (=). Şekil 3.5 Çıkış oolen ifadesi şeklinde =. yazılır. eşit VE şeklinde okunur. una göre bir VE kapısının çalışması şöyle özetlenebilir; ir VE kapısının girişlerinin tamamı lojik ise çıkışı lojik, eğer girişlerden biri veya tamamı lojik ise çıkış lojik olur. Örnek: Üçgirişli bir VE kapısına ait Lojik ifadeyi yazarak doğruluk tablosunu oluşturunuz. Çözüm: Girişlere,,C dersek (n=3) oluşturulacak doğruluk tablosunda 2 3 = 8 farklı durumun yazılması gerekir. 55

5 SYISL ELEKTONIK Lojik ifade ise; =..C şeklinde olacaktır. Girişler Çıkış C Örnek: şağıda dalga şekilleri verilen ve işaretleri bir VE kapısı girişlerine uygulanırsa; a) Çıkış dalga şekli nasıl olacaktır? b) LED hangi zaman aralıklarında yanacaktır? 56

6 SYISL ELEKTONIK Çözüm: a kapısının doğruluk tablosu yardımı ile çıkış; Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik t t t 2 t 3 t 4 t 5 t 6 b LED çıkış ifadesinin Lojik olduğu zaman aralıklarında ışık verecektir. t t t t 2 t 2 t 3 t 3 t 4 t 4 t 5 t 5 t 6 LED ışık verir (=) LED ışık vermez (=) LED ışık verir (=) LED ışık vermez (=) LED ışık vermez (=) LED ışık vermez (=) 3..2 VEY KPISI (O GTE) ir VEY kapısının iki veya daha fazla giriş, bir çıkış hattı vardır. Şekil3.6 da iki giriş bir çıkışlı VEY kapısının lojik sembolü, doğruluk tablosu ve denk anahtar devresi verilmiştir. 57

7 SYISL ELEKTONIK (a) Sembolü Girişler Çıkış (b) Doğruluk Tablosu (c) Denk anahtar devresi Şekil 3.6 İki girişli VEY Kapısı Denk anahtar devresi ile VEY kapısının çalışmasını açıklayalım I Eğer ve anahtarları açık ise (=, =) lamba yanmayacaktır (=). Şekil 3.7 II Eğer anahtarı açık (=), anahtarı kapalı(=) ise, lamba yanacaktır (=). Şekil

8 SYISL ELEKTONIK IIIEğer anahtarı kapalı (=), anahtarı açık (=) ise, lamba yanacaktır (=). Şekil 3.9 IV Eğer ve anahtarları kapalı (=,=) ise,lamba yanacaktır (=). Şekil 3. Çıkış oolen ifadesi şeklinde = şeklinde yazılır. eşit VEY şeklinde okunur. ir VEY kapısının çalışmasını şöyle özetleyebiliriz; Eğer bir VEY kapısının girişlerinden biri veya tamamı Lojik ise çıkış Lojik,her iki girişin birden Lojik olması halinde çıkış Lojik olur. Örnek: şağıda dalga şekilleri verilen ve işaretleri bir VEY kapısı girişlerine uygulanırsa; a) Çıkış dalga şekli nasıl olacaktır? b) LED hangi zaman aralıklarında ışık verecektir? 59

9 SYISL ELEKTONIK t t t 2 t 3 t 4 t 5 t 6 Çözüm: a Doğruluk tablosu yardımı ile çıkış dalga şekli çizilirse; Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik t t t 2 t 3 t t 4 5 t 6 b LED, çıkış dalga şeklinin Lojik olduğu zamanlarda ışık verecektir. t t t t 2 t 2 t 3 t 3 t 4 t 4 t 5 t 5 t 6 LED ışık verir (=) LED ışık vermez (=) LED ışık verir (=) LED ışık vermez (=) LED ışık vermez (=) LED ışık vermez (=) 6

10 SYISL ELEKTONIK 3..3 DEĞİL KPISI (NOT GTE INVETE) DEĞİL kapısı bir giriş, bir çıkış hattına sahiptir. Çıkış işareti giriş işaretinin tersi (değilitümleyeni) olur. Şekil 3. de standart değil kapısı sembolü,doğruluk tablosu ve denk anahtar devresi verilmiştir. (a) Sembolü Giriş Çıkış (b) Doğruluk Tablosu (c) Denk anahtar devresi Şekil 3. DEĞİL (NOT) Kapısı Denk anahtar devresi yardımı ile DEĞİL kapısının çalışmasını açıklayalım; I Eğer anahtarı açıksa (=) akım devresini lambası üzerinden tamamlayacağından lamba yanacaktır(=). Şekil 3.2 II Eğer anahtarı kapalı ise (=) akım devresini anahtarı üzerinden tamamlayacağından lamba yanmayacaktır (=) Şekil 3.3 Çıkış oolen ifadesi olarak okunur. = olarak yazılır. eşit nın değili şeklinde 6

11 SYISL ELEKTONIK Örnek: şağıda verilen dalga şekli bir DEĞİL kapısı girişine uygulanırsa çıkış dalga şekli ne olur. t t t 2 t 3 t 4 t 5 Çözüm: DEĞİL kapısının doğruluk tablosu yardımı ile çıkış dalga şekli aşağıdaki gibi olacaktır. Lojik Lojik Lojik Lojik t t t 2 t 3 t 4 t VE DEĞİL KPISI (NND GTE) VE DEĞİL kapısının en az iki giriş ve bir çıkışı vardır. Lojik fonksiyon olarak VE fonksiyonunun DEĞİL i olarak tanımlayabiliriz. Şekil 3.4 de iki giriş, bir çıkışlı VEDEĞİL kapısının sembolü,doğruluk tablosu ve denk anahtar devresi verilmiştir. 62

12 SYISL ELEKTONIK (a) Sembolü Girişler Çıkış (c) Elektrik eşdeğer devresi Şekil 3.4 İki girişli VE DEĞİL Kapısı (b) Doğruluk Tablosu Denk anahtar devresi yardımı ile VEDEĞİL kapısının doğruluk tablosu elde edilebilir; I Eğer ve anahtarları açık (=,=) ise akım devresini lambası üzerinden tamamlar lamba yanar(=). Şekil 3.5 II Eğer anahtarı açık(=), anahtarı kapalı(=) ise akım devresini lambası üzerinden tamamlar lamba yanar(=). Şekil

13 SYISL ELEKTONIK III Eğer anahtarı kapalı(=), anahtarı açık ise akım devresini lambası üzerinden tamamlar lamba yanar (=). Şekil 3.7 VI Eğer ve anahtarları kapalı ise(=,=) ise akım devresini anahtar üzerinden tamamlar lambası yanmaz (=). Şekil 3.8 Çıkış oolen ifadesi olarak okunur. = yazılır. eşit VEDEĞİL şekilnde VEDEĞİL kapısının girişlerinden birisi veya tamamı Lojik ise çıkış Lojik, her iki giriş birden Lojik ise çıkış Lojik olur. Örnek: şağıda verilen dalga şekilleri bir VE DEĞİL kapısı girişlerine uygulanırsa çıkış dalga şekli ne olur. t t t 2 t 3 t 4 t 5 t 6 64

14 SYISL ELEKTONIK Çözüm: Girişlere uygulanan dalga şekillerinin Lojik seviyelerine bakılarak çıkış dalga şekli aşağıdaki gibi olacaktır Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik t t t 2 t 3 t 4 t 5 t 6 65

15 SYISL ELEKTONIK 3..5 VEY DEĞİL KPISI (NO GTE) VEY DEĞİL kapısının en az iki giriş ve bir çıkış hattı vardır. Lojik fonksiyon olarak VEY fonksiyonunun DEĞİL i olarak tanımlayabiliriz. Şekil 3.5 de iki giriş, bir çıkışlı VEY DEĞİL kapısının sembolü,doğruluk tablosu ve elektrik eşdeğer devresi verilmiştir. (a) Sembolü Girişler Çıkış (c) Elektrik eşdeğer devresi (b) Doğruluk Tablosu Şekil 3.5 İki girişli VE DEĞİL Kapısı Denk anahtar devresi yardımı ile VEDEĞİL kapısının doğruluk tablosu elde edilebilir; I Eğer ve anahtarları açık (=,=) ise akım devresini lambası üzerinden tamamlar lamba yanar(=). 66

16 SYISL ELEKTONIK II Eğer anahtarı açık(=), anahtarı kapalı(=) ise akım devresini anahtarı üzerinden tamamlar lambası yanmaz(=). III Eğer anahtarı kapalı(=), anahtarı açık ise akım devresini anahtarı üzerinden tamamlar lambası yanmaz (=). IV Eğer ve anahtarları kapalı ise(=,=) ise akım devresini anahtar üzerinden tamamlar lambası yanmaz (=). Çıkış oolen ifadesi olarak okunur. = yazılır. eşit VEY DEĞİL şeklinde VEY DEĞİL kapısının girişlerinden birisi veya tamamı Lojik ise çıkış Lojik, her iki giriş birden Lojik ise çıkış Lojik olur. 67

17 SYISL ELEKTONIK Örnek: şağıda verilen dalga şekilleri bir VEY DEĞİL kapısı girişlerine uygulanırsa çıkış dalga şekli ne olur. t t t 2 t 3 t 4 t 5 t 6 Çözüm: VEY DEĞİL kapısının girişlerinden birisi veya tamamı Lojik ise çıkış Lojik, her iki giriş birden Lojik ise çıkış Lojik oluyordu. Girişlere uygulanan dalga şekillerinin Lojik seviyelerine göre çıkış dalga şekli aşağıdaki gibi olacaktır Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik t t t 2 t 3 t 4 t 5 t 6

18 SYISL ELEKTONIK 3..6 ÖZEL VEY KPISI (XO GTE) ir ÖZEL VEY kapısının iki veya daha fazla giriş, bir çıkış hattı vardır. Şekil3.6 da iki giriş bir çıkışlı ÖZELVEY kapısının lojik sembolü, doğruluk tablosu ve denk anahtar devresi verilmiştir. (a) Sembolü (c) Elektrik eşdeğer devresi Girişler Çıkış (b) Doğruluk Tablosu Şekil 3.6 İki girişli ÖZELVEY Kapısı Denk anahtar devresi yardımı ile ÖZEL VEY kapısının doğruluk tablosu elde edilebilir I Eğer ve anahtarları açık (=,=) ise akım devresini tamamlamaz ve lamba yanmayacaktır(=).

19 SYISL ELEKTONIK II Eğer anahtarı açık(=), anahtarı kapalı(=) ise akım devresini tamamlar lambası yanar(=). III Eğer anahtarı kapalı(=), anahtarı açık (=) ise akım devresini tamamlar lambası yanar (=). IV Eğer ve anahtarları kapalı ise(=,=) ise akım devresini anahtar üzerinden tamamlar lambası yanmaz (=). Çıkış oolen ifadesi olarak ; = veya şeklinde yazılır. eşit ÖZEL VEY şeklinde okunur. ÖZEL VEY kapısı DEĞİLVEVEY kapıları ile ifade edilebilir.u durumda bir ÖZEL VEY fonsiyonunu; = şeklinde tanımlayabiliriz.

20 SYISL ELEKTONIK Şekil 3.7 DEĞİLVEVEY kapıları ile ÖZEL VEY kapısı ÖZEL VEY kapısının girişleri aynı lojik seviyede ise çıkış Lojik, her iki giriş farklı lojik seviyede ise çıkış Lojik olur. Örnek: a) şağıda verilen dalga şekilleri bir ÖZEL VEY kapısı girişlerine uygulanırsa çıkış dalga şekli ne olur. b) Çıkışa bir LED bağlanırsa hangi zaman aralıklarında LED ışık verecektir. t t t 2 t 3 t 4 t 5 t 6

21 SYISL ELEKTONIK Çözüm: a ÖZEL VEY kapısının girişleri aynı Lojik seviyede ise çıkış Lojik, her iki giriş farklı lojik seviyede ise çıkış Lojik oluyordu. Girişlere uygulanan dalga şekillerinin Lojik seviyelerine göre çıkış dalga şekli aşağıdaki gibi olacaktır Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik t t t 2 t 3 t 4 t 5 t 6 b LED çıkışın Lojik olduğu zaman aralıklarında ışık verecektir. t t t t 2 t 2 t 3 t 3 t 4 t 4 t 5 t 5 t 6 LED ışık verir (=) LED ışık vermez (=) LED ışık verir (=) LED ışık vermez (=) LED ışık vermez (=) LED ışık vermez (=)

22 SYISL ELEKTONIK 3..7 ÖZEL VEY DEĞİL KPISI (XNO GTE) ir ÖZEL VEY DEĞİL kapısının iki veya daha fazla giriş, bir çıkış hattı vardır. Lojik fonksiyon olarak ÖZEL VEY işleminin değildir. Şekil3.7 de iki giriş bir çıkışlı ÖZEL VEY DEĞİL kapısının lojik sembolü, doğruluk tablosu ve denk anahtar devresi verilmiştir. (a) Sembolü (c) Elektrik eşdeğer devresi Girişler Çıkış (b) Doğruluk Tablosu Şekil 3.8 İki girişli ÖZELVEY DEĞİLKapısı Denk anahtar devresi yardımı ile ÖZEL VEY kapısının doğruluk tablosu elde edilebilir; I Eğer ve anahtarları konumunda ise akım devresini lamba üzerinden tamamlar(=).

23 SYISL ELEKTONIK II Eğer anahtarı konumunda, anahtarı konumunda ise akım devresini anahtarlar üzerinden tamamlar lambası yanmaz(=). III Eğer anahtarı kapalı(=), anahtarı açık (=) ise akım devresini tamamlar lambası yanar (=). VI Eğer ve anahtarları konumunda ise akım devresini lamba üzerinden tamamlar(=) Çıkış oolen ifadesi olarak ; = veya şeklinde yazılır. eşit ÖZEL VEY DEĞİL şeklinde okunur.

24 SYISL ELEKTONIK ÖZEL VEYDeğil kapısı DEĞİLVEVEY kapıları ile ifade edilebilir.u durumda bir ÖZEL VEY Değil fonksiyonunu; = şeklinde tanımlayabiliriz. Şekil 3.7 DEĞİLVEVEY kapıları ile ÖZEL VEY DEĞİL kapısı ÖZEL VEY DEĞİL kapısının girişleri aynı lojik seviyede ise çıkış Lojik, her iki giriş farklı lojik seviyede ise çıkış Lojik olur. Örnek: şağıda verilen dalga şekilleri bir ÖZEL VEY DEĞİL kapısı girişlerine uygulanırsa çıkış dalga şekli ne olur. t t t 2 t 3 t 4 t 5 t 6

25 SYISL ELEKTONIK Çözüm: Çıkış dalga şekli doğruluk tablosu yardımı ile çizilirse aşağıdaki gibi olacaktır. Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik Lojik t t t 2 t 3 t 4 t 5 t ENTEGE DEVE MNTIK İLELEİ ir önceki bölümde sayısal devrelerin tasarımında kullanılan temel lojik kapıları inceledik. Lojik kapılar sayısal sistemlerin temel elemanlarıdır. ir çok lojik kapının oluşturduğu bir sayısal devre bir silisyum yonga üzerine entegre devre (integrated circuit IC) olarak yapılır. Tek bir yonga içersine yerleştirilen kapı sayısına göre entegre devreler entegresyon ölçeğini göstermesi açısında dört ayrı grupta incelenebilirler. I. SSI (Küçük Ölçekli Entegrasyon Small Scale Integration) En fazla 2 lojik kapı içeren entegre devrelerdir. II. MSI(Orta Ölçekli Entegrasyon Medium Scale Integration) bellek bitinden daha az ve2 ila kapı içeren entegre devrelerdir. Örneğin sayıcılar, kaydırmalı kaydediciler, kod çözücüler v.b. III. LSI (üyük Ölçekli Entegrasyon Large Scale Integration) den 6 e kadar bellek biti, ila 5 lojik kapı içeren entegre devreleridir. Örneğin 8bitlik mikroişlemci, bellek yongaları v.b.

26 SYISL ELEKTONIK IV. VLSI (Çok üyük Ölçekli Entegrasyon Very Large Scale Integration) 5 lojik kapıdan daha fazla kapı içeren entegre devreleridir. Örneğin 6 bitlik mikroişlemci, yüksek yoğunluklu bellek yongaları v.b. u bölümde ise sayısal devre tasarımlarında en fazla kullanılan iki farklı tip TTL ve CMOS mantık aileleri devreleri incelenecektir TTL (TNSİSTOTNSİSTO LOGİC) Terim olarak TTL transistortransistor logic ifadesinin kısaltılması olarak kullanılmaktadır. Entegre devrelerinin tasarımında bipolar transistorler kullanılmıştır. TTL mantık ailesi hız ve güç parametreleri açısından yedi alt gruba ayrılırlar: I. Standart TTL II. Yüksek Güçlü TTL III. DüşükGüçlü TTL IV. Schottky TTL V. DüşükGüçlü Schottky TTL VI. Gelişmiş DüşükGüçlü Schottky TTL VII. Gelişmiş Schottky TTL TTL mantık ailesi 54 veya 74 numaralı önekine sahiptirler. 54 serisi askeri amaçlıdır.çalışma sıcaklığı aralığı 55 C ile 25 C arasında iken, 74 serisi entegreler için bu aralık C ila 7 C arasındadır. u mantık ailesindeki entegreler genellikle 74YYXXX şeklinde tanımlanırlar. harfleri entegreyi üreten firmayı gösteren harf veya harflerdir. Texas Insturuments ön ek olarak SN, National Semiconductor DM, Signetics S kısaltmalarını kullanmaktadırlar. YY harfleri entegrenin hangi TTL alt grubuna ait olduğunu gösterir. XXX entegrenin fonksiyonunu gösteren iki veya üç basamaklı bir sayıdır. DM74LS8 Üretici firma lt grup Fonksiyon National Semiconductor DüşükGüçlü SchottkyTTL 4tane iki girişli VE kapısı kapısı

27 SYISL ELEKTONIK şağıda TTL alt gruplarına ait kısaltma tablosu verilmiştir. TTL Serisi Önek Örnek Entegre Standart TTL 54 veya (altılı DEĞİL kapısı) Yüksekgüçlü TTL 54H veya 74H 74H4 (altılı DEĞİL kapısı) Düşükgüçlü TTL 54L veya 74L 74L4 (altılı DEĞİL kapısı) Schottky TTL 54S veya 74S 74S4 (altılı DEĞİL kapısı) Düşükgüçlü Schottky TTL 54LS veya 74LS 74LS4 (altılı DEĞİL kapısı) Geliştirilmiş düşükgüçlü Schottky TTL Geliştirilmiş Schottky TTL 54LS veya 74LS4 (altılı DEĞİL 74LS kapısı) 54S veya 74LS 74S4 (altılı DEĞİL kapısı) CMOS ( TMMLYICI MOS LOJİK) CMOS terim olarak tamamlayıcı MOS Lojik (Complementary Metal Oxide Semiconductor) ifadesinin kısaltılması olarak kullanılmaktadır. Entegre devrelerinin tasarımında alan etkili transistörler kullanılmıştır. Logic fonksiyonlar aynı kalmakla beraber TTL ve CMOS yapım teknolojilerinde kullanılan araçlar farklıdır. Devre teknolojileri lojik fonksiyonlarda değil sadece performans karakteristiklerinde değişiklik gösterir. CMOS ailesi temel olarak metal kapılı CMOS ve silikon kapılı CMOS olmak üzere iki ayrı işlem teknolojisi katagorisine ayrılır. Eski metal kapılı teknoloji 4 serisinden oluşurken, yeni silikon kapılı teknolojiler ise 74C, 74HC,74HCT serisinden oluşur. CMOS ailesine ait bütün 74 serisi, TTL ler ile bacak ve fonksiyon uyumludur. Yani TTL ve CMOS entegreler aynı sayıda ve benzer giriş, çıkış, besleme gerilimine (Vcc) sahiptir. yrıca 74HCT serisi TTL ile voltaj seviyesi uyumludur. 74HCT serisinin 74C ve 74HC serileri ile bağlanması için özel bir gereksinim yoktur. TTL ile CMOS ailesi arasındaki farklılıklar performans karakteristiklerinde yatar PEFOMNS KKTEİSTİKLEİ Yayılım Gecikmesi (Propagasyon Delay) lojik devrelerde karşılaşılan en önemli karakteristiklerden biridir. Lojik devrenin veya kapının hız limitleri bu karakteristik ile belirlenir. Lojik devrelerde kullanılan yüksek hızlı veya düşük hızlı terimleri yayılım gecikmesi referans alınarak belirlenir. Eğer bir lojik devrenin veya kapının yaylım gecikmesi ne kadar kısa ise devrenin veya kapının hızı o kadar yüksektir. Yaylım gecikmesi sayısal devrenin veya kapının girişlerindeki değişime bağlı olarak çıkışta meydan gelen değişim arasındaki zaman farkıdır. Mantık kapılarında iki yaylım gecikmesi süresi tanımlanır.

28 SYISL ELEKTONIK t PHL : Çıkış sinyalinin Lojik den Lojik a geçme süresi. u süre giriş sinyali üzerinde belirlenen genel bir referans noktası ile çıkış sinyali üzerindeki aynı referans noktası arasındaki fark olarak belirlenir. t PLH : Çıkış sinyalinin Lojik dan Lojik e geçme süresi. u süre giriş sinyali üzerinde belirlenen genel bir referans noktası ile çıkış sinyali üzerindeki aynı referans noktası arasındaki fark olarak belirlenir. Şekil 3.8 bir DEĞİL kapısında yayılım gecikme sürelerinin göstermektedir Giriş Çıkış H Giriş L Çıkış H L t PHL t PLH Güç Harcaması (Power Dissipation): ir lojik kapıda harcanan güç miktarıdır. Harcanan güç dc besleme gerilimi ile çekilen akımın çarpımı ile elde edilir ve mw cinsinden ifade edilir. ir lojik kapı tarafından çekilen akım çıkışın durumuna göre değişeceğinden harcana güç, çıkışın Lojik ve Lojik olduğu iki durum için hesaplanan güçlerin ortalaması alınarak bulunabilir. Çıkış Kapasitesi (Fan Out): ir lojik kapının aynı entegre ailesinden sürebileceği maximum yük sayısına çıkış kapasitesi (Fan Out) adı verilir. Örneğin bir standart TTL kapısının çıkış kapasitesi ise bu kapının sürebileceği maximum yük sayısı standart TTL ailesinden adet kapı girişidir. undan fazla kapı girişi bağlanması durumunda girişin sürülmesi için yeterli akım sağlanamayacaktır.

29 SYISL ELEKTONIK na Entegre Yükler 2 3 Şekil 3.9 Standart TTL ailesinde fanout gösterimi HızGüç Üretimi (Speed Power Product): Sayısal devrelerin performansını ölçmek üzere üreticiler tarafından özel olarak eklenen bir karakteristiktir. Yayılım gecikmesinin ve özel ferkanslardaki güç harcamasının çarpımından elde edilir. Hız Güç Üretimi(SPP) Joule ile tanımlanır, J sembolü ile gösterilir. Örneğin TTL ailesine ait 74LS serisi için khz frekansındaki HızGüç üretimi aşağıdaki gibi hesaplanır; SPP=(ns).(2mW) =2pJ şağıda Tablo 3.? TTL ve CMOS ailelerine ait performans karakteristiklerini vermektedir. Teknoloji CMOS (silikon kapılı) CMOS (metal kapılı) TTL Std TTL LS TTL S TTL LS TTL S Seri 74HC S 74S 74LS 74S Güç Harcaması Statik khz için 2,5nW,7mW µw,mw mw mw 2mW 2mW 9mW 9mw mw mw 8,5mW 8,5mW Yayılım Gecikmesi 8ns 5ns ns ns 3ns 4ns,5ns

30 SYISL ELEKTONIK FanOut Not: CMOS ailesinde yayılım gecikmesi (propagasyon delay) besleme gerilimine (V cc ) bağlıdır. Güç harcaması(power dissipation) ve çıkış kapasitesi (fan out) ise frekansın bir fonksiyonudur.

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES)

5. LOJİK KAPILAR (LOGIC GATES) 5. LOJİK KPILR (LOGIC GTES) Dijital (Sayısal) devrelerin tasarımında kullanılan temel devre elemanlarına Lojik kapılar adı verilmektedir. Her lojik kapının bir çıkışı, bir veya birden fazla girişi vardır.

Detaylı

ENTEGRELER (Integrated Circuits, IC) Entegre nedir, nerelerde kullanılır?...

ENTEGRELER (Integrated Circuits, IC) Entegre nedir, nerelerde kullanılır?... ENTEGRELER (Integrated Circuits, IC) Entegre nedir, nerelerde kullanılır?... İçerik Düzeni Entegre Tanımı Entegre Seviyeleri Lojik Aileler Datasheet Okuma ENTEGRE TANIMI Entegreler(IC) chip adı da verilen,

Detaylı

OP-AMP UYGULAMA ÖRNEKLERİ

OP-AMP UYGULAMA ÖRNEKLERİ OP-AMP UYGULAMA ÖRNEKLERİ TOPLAR OP-AMP ÖRNEĞİ GERİLİM İZLEYİCİ Eşdeğer devresinden görüldüğü gibi Vo = Vi 'dir. Emiter izleyici devreye çok benzer. Bu devrenin giriş empedansı yüksek, çıkış empedansı

Detaylı

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ

SAYISAL UYGULAMALARI DEVRE. Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ SAYISAL DEVRE UYGULAMALARI Prof. Dr. Hüseyin EKİZ Doç. Dr. Özdemir ÇETİN Arş. Gör. Ziya EKŞİ İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER TABLOSU... vi MALZEME LİSTESİ... viii ENTEGRELER... ix 1. Direnç ve Diyotlarla Yapılan

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Sayısal Elektronik

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Sayısal Elektronik Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Sayısal Elektronik Günümüz Elektroniği Analog ve Sayısal olmak üzere iki temel türde incelenebilir. Analog büyüklükler sonsuz sayıda değeri içermesine

Detaylı

BİL 201 Boole Cebiri ve Temel Geçitler (Boolean Algebra & Logic Gates) Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi

BİL 201 Boole Cebiri ve Temel Geçitler (Boolean Algebra & Logic Gates) Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi BİL 201 Boole Cebiri ve Temel Geçitler (Boolean Algebra & Logic Gates) Bilgisayar Mühendisligi Bölümü Hacettepe Üniversitesi Temel Tanımlar Kapalılık (closure) Birleşme özelliği (associative law) Yer değiştirme

Detaylı

Deney 1: Lojik Kapıların Lojik Gerilim Seviyeleri

Deney 1: Lojik Kapıların Lojik Gerilim Seviyeleri eney : Lojik Kapıların Lojik Gerilim Seviyeleri eneyin macı: Lojik kapıların giriş ve çıkış lojik gerilim seviyelerinin ölçülmesi Genel ilgiler: ir giriş ve bir çıkışlı en basit lojik kapı olan EĞİL (NOT)

Detaylı

74xx serisi tümdevrelere örnekler

74xx serisi tümdevrelere örnekler 74xx serisi tümdevrelere örnekler Tümdevreler halinde gerçekleştirilen lojik kapılara örnekler. ir tümdevrede lojik kapı ve giriş sayısına göre belirlenmiş birden fazla kapı bulunur. TÜMLEŞİK KOMİNSYONEL

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

SAYISAL ELEKTRONİK. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı SYISL ELEKTRONİK Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı ÖLÜM 3 Mantık Geçitleri Değil (Inverter) Geçidi İnverter geçidi oolean NOT işlemini yapar. Giriş YÜKSEK olduğunda çıkışını DÜŞÜK, giriş DÜŞÜK

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 3 TTL Entegre Karakteristiği

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY RAPORU. Deney No: 3 TTL Entegre Karakteristiği TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY RAPORU Deney No: 3 TTL Entegre Karakteristiği Yrd.Doç. Dr. Ünal KURT Arş. Gör. Ayşe AYDIN YURDUSEV Öğrenci: Adı Soyadı

Detaylı

Teorik Bilgi DENEY 7: ASENKRON VE SENKRON SAYICILAR

Teorik Bilgi DENEY 7: ASENKRON VE SENKRON SAYICILAR DENEY 7: ASENKRON VE SENKRON SAYICILAR Deneyin Amaçları Asenkron ve senkron sayıcı devre yapılarının öğrenilmesi ve deneysel olarak yapılması Deney Malzemeleri 74LS08 Ve Kapı Entegresi (1 Adet) 74LS76

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1-1 Lojik ve Anahtara Giriş Lojik Kapı Devreleri... 9

İÇİNDEKİLER. 1-1 Lojik ve Anahtara Giriş Lojik Kapı Devreleri... 9 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 TEMEL LOJİK KAPI DENEYLERİ 1-1 Lojik ve Anahtara Giriş 1 1-2 Lojik Kapı Devreleri... 9 a. Diyot Lojiği (DL) devresi b. Direnç-Transistor Lojiği (RTL) devresi c. Diyot-Transistor Lojiği

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK SİSTEMLER LABORATUVARI 1 TEMEL LOJİK ELEMANLAR VE UYGULAMALARI DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Erdem ARSLAN Arş. Gör.

Detaylı

..:: LOJİK KAPI ENTEGRELERİ ::..

..:: LOJİK KAPI ENTEGRELERİ ::.. ..:: LOJİK KAPI ENTEGRELERİ ::.. ENTEGRE TÜRLERİ a.lineer Entegreler Sürekli sinyallerle çalışan bu lojik kapı entegreleri, yükselteç, opamp gibi elektronik fonksiyonların gerçekleştirilmesinde kullanılır.

Detaylı

SAYISAL DEVRE TASARIMI LABORATUVARI DENEY 1: TEMEL LOJİK KAPI KARAKTERİSTİKLERİNİN ÖLÇÜMÜ

SAYISAL DEVRE TASARIMI LABORATUVARI DENEY 1: TEMEL LOJİK KAPI KARAKTERİSTİKLERİNİN ÖLÇÜMÜ SAYISAL DEVRE TASARIMI LABORATUVARI DENEY 1: TEMEL LOJİK KAPI KARAKTERİSTİKLERİNİN ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI 1. Temel lojik kapı sembollerini ve karakteristiklerini anlamak. GENEL BİLGİLER TTL kapıların karakteristikleri,

Detaylı

CMOS NEDİR? TTL NEDİR? CMOS İLE TTL ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?

CMOS NEDİR? TTL NEDİR? CMOS İLE TTL ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR? CMOS NEDİR? TTL NEDİR? CMOS İLE TTL ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR? CMOS ile TTL adlı yapılar, entegre olarak adlandırılan devre grubuna girerler.bu sebeple önce entegre kavramını açıklayım.bu sayede CMOS

Detaylı

DENEY FÖYÜ8: Lojik Kapıların Elektriksel Gerçeklenmesi

DENEY FÖYÜ8: Lojik Kapıların Elektriksel Gerçeklenmesi DENEY FÖYÜ8: Lojik Kapıların Elektriksel Gerçeklenmesi Deneyin Amacı: Temel kapı devrelerinin incelenmesi, deneysel olarak kapıların gerçeklenmesi ve doğruluk tablolarının elde edilmesidir. Deney Malzemeleri:

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ LOJİK DEVRELER ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

BOOLEAN İŞLEMLERİ Boolean matematiği sayısal sistemlerin analizinde ve anlaşılmasında kullanılan temel sistemdir.

BOOLEAN İŞLEMLERİ Boolean matematiği sayısal sistemlerin analizinde ve anlaşılmasında kullanılan temel sistemdir. BOOLEAN MATEMATİĞİ İngiliz matematikçi George Bole tarafından 1854 yılında geliştirilen BOOLEAN matematiği sayısal devrelerin tasarımında ve analizinde kullanılması 1938 yılında Claude Shanon tarafından

Detaylı

BÖLÜM - 5 KARNOUGH HARITALARI

BÖLÜM - 5 KARNOUGH HARITALARI ÖLÜM - 5 KRNOUGH HRITLRI KRNOUGH HRITLRI oolean fonksiyonlarını teoremler,kurallar ve özdeşlikler yardımı ile indirgeyebileceğimizi bir önceki bölümde gördük. ncak yapılan bu sadeleştirme işleminde birbirini

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. İkili Kodlama ve Mantık Devreleri. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ İkili Kodlama ve Mantık Devreleri Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Kodlama Kodlama, iki küme elemanları arasında karşılıklığı kesin olarak belirtilen kurallar bütünüdür diye tanımlanabilir.

Detaylı

ELK2016 SAYISAL TASARIM DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 2

ELK2016 SAYISAL TASARIM DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 2 ELK2016 SAYISAL TASARIM DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 2 DENEYİN ADI: LOJİK FONKSİYONLARIN SADECE TEK TİP KAPILARLA (SADECE NAND (VEDEĞİL), SADECE NOR (VEYADEĞİL)) GERÇEKLENMESİ VE ARİTMETİK İŞLEM DEVRELERİ

Detaylı

Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) ÖLÜM 5 maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE, VEY ve DEĞİL işlemlerini tanıtıp, temel işlemleri gerçekleştirmek

Detaylı

1. Temel lojik kapıların sembollerini ve karakteristiklerini anlamak. 2. Temel lojik kapıların karakteristiklerini ölçmek.

1. Temel lojik kapıların sembollerini ve karakteristiklerini anlamak. 2. Temel lojik kapıların karakteristiklerini ölçmek. DENEY Temel Lojik Kapıların Karakteristikleri DENEYİN AMACI. Temel lojik kapıların sembollerini ve karakteristiklerini anlamak.. Temel lojik kapıların karakteristiklerini ölçmek. GENEL İLGİLER Temel lojik

Detaylı

BÖLÜM 8 MANDAL(LATCH) VE FLİP-FLOPLAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 8 MANDAL(LATCH) VE FLİP-FLOPLAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır AYIAL ELETONİ BÖLÜM 8 MANAL(LATCH) VE FLİP-FLOPLA Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Mandallar(Latches),- Mandalı, Mandalı ontak sıçramasının mandallar yardımı ile engellenmesi Flip-Floplar,-

Detaylı

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız.

25. Aşağıdaki çıkarma işlemlerini doğrudan çıkarma yöntemi ile yapınız. BÖLÜM. Büyüklüklerin genel özellikleri nelerdir? 2. Analog büyüklük, analog işaret, analog sistem ve analog gösterge terimlerini açıklayınız. 3. Analog sisteme etrafınızdaki veya günlük hayatta kullandığınız

Detaylı

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır SYISL ELETRONİ ÖLÜM 9 (OUNTERS) SYIILR u bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Sayıcılarda Mod kavramı senkron sayıcılar senkron yukarı sayıcı (Up counter) senkron aşağı sayıcı (Down counter) senkron

Detaylı

Boole Cebri. (Boolean Algebra)

Boole Cebri. (Boolean Algebra) Boole Cebri (Boolean Algebra) 3 temel işlem bulunmaktadır: Boole Cebri İşlemleri İşlem: VE (AND) VEYA (OR) TÜMLEME (NOT) İfadesi: xy, x y x + y x Doğruluk tablosu: x y xy 0 0 0 x y x+y 0 0 0 x x 0 1 0

Detaylı

Bölüm 3. Sayısal Elektronik. Universal (Genel) Geçitler 10/11/2011 TEMEL MANTIK GEÇİTLERİ. Temel Mantık Geçitleri. Temel Mantık Geçitleri

Bölüm 3. Sayısal Elektronik. Universal (Genel) Geçitler 10/11/2011 TEMEL MANTIK GEÇİTLERİ. Temel Mantık Geçitleri. Temel Mantık Geçitleri // Sayısal Elektronik Elektronik Teknolojisi programı rd. Doç. Dr. Mustafa Engin - ölüm 3 TEMEL MNTIK GEÇİTLERİ Temel Mantık Geçitleri VE (ND) Geçidi VE (OR) Geçidi DEĞİL (NOT) Geçidi Temel Mantık Geçitleri

Detaylı

Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Yarı İletkenler ve Temel Mantıksal (Lojik) Yapılar Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 Yarı İletkenler Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 2 Elektrik iletkenliği bakımından, iletken ile yalıtkan arasında kalan

Detaylı

LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ

LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ LOJİK İFADENİN VE-DEĞİL VEYA VEYA-DEĞİL LOJİK DİYAGRAMLARINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ Sayısal tasarımcılar tasarladıkları devrelerde çoğu zaman VE-Değil yada VEYA-Değil kapılarını, VE yada VEYA kapılarından daha

Detaylı

DENEY 1a- Kod Çözücü Devreler

DENEY 1a- Kod Çözücü Devreler DENEY 1a- Kod Çözücü Devreler DENEYİN AMACI 1. Kod çözücü devrelerin çalışma prensibini anlamak. GENEL BİLGİLER Kod çözücü, belirli bir ikili sayı yada kelimenin varlığını belirlemek için kullanılan lojik

Detaylı

6. DİJİTAL / ANALOG VE ANALOG /DİJİTAL ÇEVİRİCİLER 1

6. DİJİTAL / ANALOG VE ANALOG /DİJİTAL ÇEVİRİCİLER 1 6. DİJİTAL / ANALOG VE ANALOG /DİJİTAL ÇEVİRİCİLER 1 Günümüzde kullanılan elektronik kontrol üniteleri analog ve dijital elektronik düzenlerinin birleşimi ile gerçekleşir. Gerilim, akım, direnç, frekans,

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

MİNTERİM VE MAXİTERİM

MİNTERİM VE MAXİTERİM MİNTERİM VE MAXİTERİM İkili bir değişken Boolean ifadesi olarak değişkenin kendisi (A) veya değişkenin değili ( A ) şeklinde gösterilebilir. VE kapısına uygulanan A ve B değişkenlerinin iki şekilde Boolean

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN:

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ YAPANLAR Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: Deneyin Yapılış Tarihi Raporun Geleceği Tarih Raporun

Detaylı

Temel Mantık Kapıları

Temel Mantık Kapıları Temel Mantık Kapıları Tüm okurlara mutlu ve sağlıklı bir yeni yıl diliyorum. Bu ay, bu güne kadar oynadığımız lojik değerleri, mantık kapıları ile kontrol etmeyi öğreneceğiz. Konuya girmeden önce, henüz

Detaylı

Mantık fonksiyonlarından devre çizimi 6 Çizilmiş bir devrenin mantık fonksiyonunun bulunması

Mantık fonksiyonlarından devre çizimi 6 Çizilmiş bir devrenin mantık fonksiyonunun bulunması DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA GÖRE DAĞILIMI)

Detaylı

LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ

LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ LOJİK DEVRELER-I III. HAFTA DENEY FÖYÜ 3 Bitlik Bir Sayının mod(5)'ini Bulan Ve Sonucu Segment Display'de Gösteren Devrenin Tasarlanması Deneyin Amacı: 3 bitlik bir sayının mod(5)'e göre sonucunu bulan

Detaylı

açık olduğu bir anahtar gibi davranır. Kesim durumu genellikle baz ile emetör arasına VBE uygulanması ile sağlanır, ancak 0.

açık olduğu bir anahtar gibi davranır. Kesim durumu genellikle baz ile emetör arasına VBE uygulanması ile sağlanır, ancak 0. Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı LOJİK KAPILAR. Genel Tanıtım Sayısal bilgileri işleyecek şekilde tasarlanmış tümleşik devrelere

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR. Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi (bit dizisi) kümesi ile temsil edilmesidir.

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR. Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi (bit dizisi) kümesi ile temsil edilmesidir. Bilgisayar Mimarisi İkilik Kodlama ve Mantık Devreleri Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR ESOGÜ Eğitim Fakültesi - BÖTE twitter.com/cmkandemir Kodlama Kodlama (Coding) : Bir nesneler kümesinin bir dizgi

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY RAPORU. : TTL ve CMOS BAĞLAÇ KARAKTERİSTİKLERİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY RAPORU. : TTL ve CMOS BAĞLAÇ KARAKTERİSTİKLERİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LOJİK DEVRELERİ LABORATUVARI DENEY RAPORU DENEYİN ADI : TTL ve CMOS BAĞLAÇ KARAKTERİSTİKLERİ RAPORU HAZIRLAYAN : BEYCAN KAHRAMAN Toplam on (

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ TEMEL MANTIK DEVRELERİ 522EE0245 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer

Detaylı

Lojik Kapı Devreleri. Diyotlu Devreler:

Lojik Kapı Devreleri. Diyotlu Devreler: Lojik Kapı Devreleri Diyotlu Devreler: Lojik kapılar yarı iletken devreleri olarak oluşturulmuştur. Röleli devreler artık uygulamalarda çok az kullanılmaktadır. Yüksek gerilim tekniğindeki denetimlerde

Detaylı

LABORATUVAR DENEYLERİ

LABORATUVAR DENEYLERİ LORTUVR DENEYLERİ. Mantıksal Tasarım ve Uygulamaları dersinde aşağıdaki takvime göre laboratuvar yapılacaktır. Deney No Öğretim Üyesi I. Öğretim II. Öğretim Deney,,, 4, 5 Prof.Dr. Nevcihan DURU ralık 5

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONİK. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

SAYISAL ELEKTRONİK. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı SAYISAL ELEKTRONİK Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 6 Tutucular, Flip-Floplar ve Zamanlayıcılar Tutucular (Latches) Tutucu iki kararlı (bistable state) durumu olan en temel sayısal depolama

Detaylı

BÖLÜM 10 KAYDEDİCİLER (REGİSTERS) SAYISAL TASARIM. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 10 KAYDEDİCİLER (REGİSTERS) SAYISAL TASARIM. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır erin BÖLÜM 10 KYEİCİLER (REGİSTERS) Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Kaydedicilerin(Registers) bilgi giriş çıkışına göre ve kaydırma yönüne göre sınıflandırılması. Sağa kaydırmalı kaydedici(right

Detaylı

DENEY 3-1 Kodlayıcı Devreler

DENEY 3-1 Kodlayıcı Devreler DENEY 3-1 Kodlayıcı Devreler DENEYİN AMACI 1. Kodlayıcı devrelerin çalışma prensibini anlamak. GENEL BİLGİLER Kodlayıcı, bir ya da daha fazla girişi alıp, belirli bir çıkış kodu üreten kombinasyonel bir

Detaylı

Şekil 6.1 Faz çeviren toplama devresi

Şekil 6.1 Faz çeviren toplama devresi 23 Deney Adı : İşlemsel Kuvvetlendiricinin Temel Devreleri Deney No : 6 Deneyin Amacı : İşlemsel kuvvetlendiricilerle en ok kullanılan devreleri gerekleştirmek, fonksiyonlarını belirlemek Deneyle İlgili

Detaylı

DENEY 4-1 Kodlayıcı Devreler

DENEY 4-1 Kodlayıcı Devreler DENEY 4-1 Kodlayıcı Devreler DENEYİN AMACI 1. Kodlayıcı devrelerin çalışma prensibini anlamak. GENEL BİLGİLER Kodlayıcı, bir ya da daha fazla girişi alıp, belirli bir çıkış kodu üreten kombinasyonel bir

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi.

1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.1. Deneyin Amacı: Temel yarı iletken elemanlardan, diyot ve zener diyotun tanımlanması, test edilmesi ve bazı karakteristiklerinin incelenmesi. 1.2.Teorik bilgiler: Yarıiletken elemanlar elektronik devrelerde

Detaylı

(Random-Access Memory)

(Random-Access Memory) BELLEK (Memory) Ardışıl devreler bellek elemanının varlığı üzerine kuruludur Bir flip-flop sadece bir bitlik bir bilgi tutabilir Bir saklayıcı (register) bir sözcük (word) tutabilir (genellikle 32-64 bit)

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

MANTIK DEVRELERĐ I DERSĐ DENEY RAPORLARI

MANTIK DEVRELERĐ I DERSĐ DENEY RAPORLARI T C S. D E M Đ R E L Ü N Đ V E R S Đ T E S Đ T E K N Đ K E Ğ Đ T Đ M F A K Ü L T E S Đ E L E K T R O N Đ K - B Đ L G Đ S A Y A R E Ğ Đ T Đ M Đ B Ö L Ü M Ü MANTIK DEVRELERĐ I DERSĐ DENEY RAPORLARI ĐÇERĐK

Detaylı

DENEY 2-1 VEYA DEĞİL Kapı Devresi

DENEY 2-1 VEYA DEĞİL Kapı Devresi DENEY 2-1 VEYA DEĞİL Kapı Devresi DENEYİN AMACI 1. VEYA DEĞİL kapıları ile diğer lojik kapıların nasıl gerçekleştirildiğini anlamak. GENEL BİLGİLER VEYA DEĞİL kapısının sembolü, Şekil 2-1 de gösterilmiştir.

Detaylı

DERS NOTLARI. Yard. Doç. Dr. Namık AKÇAY İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

DERS NOTLARI. Yard. Doç. Dr. Namık AKÇAY İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi DERS NOTLARI Yard. Doç. Dr. Namık AKÇAY İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi DERS-6 28.03.2016 Lojik Kapılar (Gates) Lojik devrelerin en temel elemanı, lojik kapılardır. Kapılar, lojik değişkenlerin değerlerini

Detaylı

3.5. Devre Parametreleri

3.5. Devre Parametreleri 3..3 3.5. Devre Parametreleri 3.5. Devre Parametreleri Mikrodalga mühendisliğinde doğrusal mikrodalga devrelerini karakterize etmek için dört tip devre parametreleri kullanılır: açılma parametreleri (parametreleri)

Detaylı

1. DENEY-1: DİYOT UYGULAMALARI

1. DENEY-1: DİYOT UYGULAMALARI . DENEY-: DİYOT UYGULAMALARI Deneyin Amacı: Diyotun devrede kullanımı.. DC ileri/geri Öngerilim Diyot Devreleri: Şekil. deki devreyi kurunuz. Devreye E = +5V DC gerilim uygulayınız. Devrenin çıkış gerilimini

Detaylı

Seri Giriş, Seri Çıkış

Seri Giriş, Seri Çıkış Seri Giriş, Seri Çıkış Seri-giriş/seri-çıkış kaydıran yazmaçlar bir zaman için bir veri geciktirir. Her bir kaydırma için bir bit veri saklarlar. Bir seri-giriş/seri-çıkış kaydıran yazmacı birden 64 bite

Detaylı

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept.

Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. SAYISAL DEVRE TASARIMI EEM Ref. Morris MANO & Michael D. CILETTI SAYISAL TASARIM 5. Baskı Fatih University- Faculty of Engineering- Electric and Electronic Dept. Birleşik Mantık Tanımı X{x, x, x, x n,}}

Detaylı

SAYISAL ELEMANLARIN İÇ YAPILARI

SAYISAL ELEMANLARIN İÇ YAPILARI Sayısal Devreler (ojik Devreleri) SYIS EEMNIN İÇ YPII Sayısal tümdevrelerin gerçeklenmesinde çeşitli tipte tranzistorlar kullanılır. İlk olarak bipolar tipteki tranzistorlar tanıtılacaktır. ipolar Tranzistor:

Detaylı

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme

BÖLÜM X OSİLATÖRLER. e b Yükselteç. Be o Geri Besleme. Şekil 10.1 Yükselteçlerde geri besleme BÖLÜM X OSİLATÖRLER 0. OSİLATÖRE GİRİŞ Kendi kendine sinyal üreten devrelere osilatör denir. Böyle devrelere dışarıdan herhangi bir sinyal uygulanmaz. Çıkışlarında sinüsoidal, kare, dikdörtgen ve testere

Detaylı

Bölüm 14 FSK Demodülatörleri

Bölüm 14 FSK Demodülatörleri Bölüm 14 FSK Demodülatörleri 14.1 AMAÇ 1. Faz kilitlemeli çevrim(pll) kullanarak frekans kaydırmalı anahtarlama detektörünün gerçekleştirilmesi.. OP AMP kullanarak bir gerilim karşılaştırıcının nasıl tasarlanacağının

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Hab. Müh. Mikrodalga Lab. Deney No:6

Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Hab. Müh. Mikrodalga Lab. Deney No:6 Deney No:6 Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Hab. Müh. Mikrodalga Lab. VCO, Dedektör ve 3-Kapılı Sirkülatörün Tanınması Alçak Geçiren Filtreye Ait Araya Girme Kaybı Karakteristiğinin Belirlenmesi

Detaylı

Karşılaştırma, Toplayıcı ve Çıkarıcı Devreler

Karşılaştırma, Toplayıcı ve Çıkarıcı Devreler Karşılaştırma, Toplayıcı ve Çıkarıcı Devreler Karşılaştırma Devresi Girişine uygulanan 2 sayıyı karşılaştırıp bu iki sayının birbirine eşit olup olmadığını veya hangisinin büyük olduğunu belirleyen devrelerdir.

Detaylı

DENEY 4a- Schmitt Kapı Devresi

DENEY 4a- Schmitt Kapı Devresi DENEY 4a- Schmitt Kapı Devresi DENEYİN AMACI 1. Schmitt kapılarının yapı ve karakteristiklerinin anlaşılması. GENEL BİLGİLER Schmitt kapısı aşağıdaki karakteristiklere sahip olan tek lojik kapıdır: 1.

Detaylı

SAYISAL TASARIM. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

SAYISAL TASARIM. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı SAYISAL TASARIM Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 6 DAC, Sayısal Analog Dönüştürücüler DAC Sayısal Analog Dönüştürücüler Analog sayısal dönüşümün tersini gerçekleyen elemanlara sayısal

Detaylı

BLM 221 MANTIK DEVRELERİ

BLM 221 MANTIK DEVRELERİ 8. HAFTA BLM 221 MANTIK DEVRELERİ Prof Dr Mehmet AKBABA mehmetakbaba@karabuk.edu.tr Temel Kavramlar MULTIPLEXERS (VERİ SEÇİCİLER), ÜÇ DURUMLU BUFFERS, DECODERS (KOD ÇÖZÜCÜLER) BELLEK ELEMANLARI 2 8.2.

Detaylı

SAYISAL ANALOG DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ

SAYISAL ANALOG DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ Deneyin Amacı: SAYISAL ANALOG DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ Sayısal Analog Dönüştürücüleri (Digital to Analog Converter, DAC) tanımak ve kullanmaktır. Giriş: Sayısal Analog Dönüştürücüler (DAC) için kullanılan devrelerin

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

LABORATUVAR DENEYLERİ

LABORATUVAR DENEYLERİ LORTUVR DENEYLERİ. Mantıksal Tasarım ve Uygulamaları dersinde aşağıdaki takvime göre laboratuvar yapılacaktır. Deney No Öğretim Üyesi I. Öğretim II. Öğretim Deney,, Prof.Dr. Nevcihan DURU 5 Ekim 6 6:-6:5

Detaylı

(I) şimdiki. durum (S) belleği. saat. girşi

(I) şimdiki. durum (S) belleği. saat. girşi ers Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ Eşzamanlı (Senkron) Ardışıl evreler (Synchronous Sequential Circuits) Ardışıl (sequential)

Detaylı

ARDIŞIL DEVRELER SENKRON ARDIŞIL DEVRELER

ARDIŞIL DEVRELER SENKRON ARDIŞIL DEVRELER ARDIŞIL DEVRELER TANIM: ÇIKIŞLARIN BELİRLİ BİR ANDAKİ DEĞERİ, GİRİŞLERİN YANLIZA O ANKİ DEĞERİNE BAĞLI OLAN DEVRELER KOMBİNASYONEL DEVRELER OLARAK İSİMLENDİRİLİR. ÇIKIŞLARIN BELİRLİ BİR ANDAKİ DEĞERİ,

Detaylı

PSpice Simülasyonu. Hazırlayan : Arş. Gör. Cenk DİNÇBAKIR

PSpice Simülasyonu. Hazırlayan : Arş. Gör. Cenk DİNÇBAKIR PSpice Simülasyonu Hazırlayan : Arş. Gör. Cenk DİNÇBAKIR Ekim 2005 1. Giriş Bilgisayarla devre simülasyonu, elektronik devrelerin ve sistemlerin tasarımında en önemli adımlardan biridir. Devre ve tümdevre

Detaylı

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER DENEYİN AMACI: Bu deneyde temel lojik kapılar incelenecek; çift kararlı ve tek kararlı ikili devrelerin çalışma prensipleri gözlemlenecektir. ÖN HAZIRLIK Temel lojik

Detaylı

SAYISAL ELEKTRONĠK DERS NOTLARI: SAYISAL (DĠJĠTAL) ELEKTRONĠK

SAYISAL ELEKTRONĠK DERS NOTLARI: SAYISAL (DĠJĠTAL) ELEKTRONĠK SAYISAL ELEKTRONĠK DERS NOTLARI: SAYISAL (DĠJĠTAL) ELEKTRONĠK Günümüz Elektroniği Analog ve Sayısal olmak üzere iki temel türde incelenebilir. Analog büyüklükler sonsuz sayıda değeri içermesine rağmen

Detaylı

(Boolean Algebra and Logic Simplification) Amaçlar Lojik sistemlerin temeli olarak Booleron Matematiğini tanıtmak

(Boolean Algebra and Logic Simplification) Amaçlar Lojik sistemlerin temeli olarak Booleron Matematiğini tanıtmak Boolean Kuralları ve Lojik İfadelerin Sadeleştirilmesi BÖLÜM 4 (Boolean lgebra and Logic Simplification) maçlar Lojik sistemlerin temeli olarak Booleron Matematiğini tanıtmak Başlıklar Booleron Kurallarını

Detaylı

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2 DENEY 1 AMAÇ: VE Kapılarının (AND Gates) çalısma prensibinin kavranması. Çıkıs olarak led kullanılacaktır. Kullanılacak devre elemanları: Anahtarlar (switches), 100 ohm ve 1k lık dirençler, 7408 entegre

Detaylı

Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ Eşzamanlı (Senkron) Ardışıl Devrelerin Tasarlanması (Design) Bir ardışıl devrenin tasarlanması, çözülecek olan problemin sözle anlatımıyla (senaryo) başlar. Bundan sonra aşağıda açıklanan aşamalardan geçilerek

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER

DENEY-6 LOJİK KAPILAR VE İKİLİ DEVRELER DENEY-6 LOJİK KPILR VE İKİLİ DEVRELER DENEYİN MCI: Bu deneyde emel manık kapıları (logic gaes) incelenecek ek kararlı ikili devrelerin çalışma prensipleri gözlemlenecekir. ÖN HZIRLIK Temel lojik kapı devrelerinden

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

DENEY 6- Dijital/Analog Çevirici (DAC) Devreleri

DENEY 6- Dijital/Analog Çevirici (DAC) Devreleri DENEY 6- Dijital/Analog Çevirici (DAC) Devreleri DENEYİN AMACI 1. Dijitalden Analog a çevrimin temel kavramlarının ve teorilerinin anlaşılması GENEL BİLGİLER Şekil-1 Şekil-1 de bir direnç ağıyla gerçekleştirilmiş

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUVAR DENEY RAPORU

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUVAR DENEY RAPORU ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL ELEKTRONİK LABORATUVAR DENEY RAPORU DENEY 3: KODLAYICILAR Yrd.Doç. Dr. Ünal KURT Arş. Gör. Ayşe AYDIN YURDUSEV Arş.Gör. Merve ŞEN KURT Öğrenci: Adı Soyadı Grup

Detaylı

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 00223 - Mantık Devreleri Tasarımı Laboratuar Föyleri Numara: Ad Soyad: Arş. Grv. Bilal ŞENOL Devre Kurma Alanı Arş. Grv. Bilal ŞENOL

Detaylı

Mikrobilgisayarlar ve Assembler. Bahar Dönemi. Vedat Marttin

Mikrobilgisayarlar ve Assembler. Bahar Dönemi. Vedat Marttin Mikrobilgisayarlar ve Assembler Bahar Dönemi Vedat Marttin Bellek Haritası Mikroişlemcili örnek bir RAM, ROM ve G/Ç adres sahalarının da dahil olduğu toplam adres uzayının gösterilmesinde kullanılan sisteme

Detaylı

DERS NOTLARI. Yard. Doç. Dr. Namık AKÇAY İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

DERS NOTLARI. Yard. Doç. Dr. Namık AKÇAY İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi DERS NOTLARI Yard. Doç. Dr. Namık AKÇAY İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi DERS-4 07.03.2016 Standart Formlar (CanonicalForms) Lojik ifadeler, çarpımlar toplamı ya da toplamlar çarpımı formunda ifade

Detaylı

Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir.

Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir. Küçük Sinyal Analizi Küçük sinyal analizi transistörü AC domende temsilş etmek için kullanılan modelleri içerir. 1. Karma (hibrid) model 2. r e model Üretici firmalar bilgi sayfalarında belirli bir çalışma

Detaylı

18. FLİP FLOP LAR (FLIP FLOPS)

18. FLİP FLOP LAR (FLIP FLOPS) 18. FLİP FLOP LAR (FLIP FLOPS) Flip Flop lar iki kararlı elektriksel duruma sahip olan elektronik devrelerdir. Devrenin girişlerine uygulanan işarete göre çıkış bir kararlı durumdan diğer (ikinci) kararlı

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

Güç elektroniği elektrik mühendisliğinde enerji ve elektronik bilim dalları arasında bir bilim dalıdır.

Güç elektroniği elektrik mühendisliğinde enerji ve elektronik bilim dalları arasında bir bilim dalıdır. 3. Bölüm Güç Elektroniğinde Temel Kavramlar ve Devre Türleri Doç. Dr. Ersan KABALC AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ Güç Elektroniğine Giriş Güç elektroniği elektrik mühendisliğinde enerji ve

Detaylı

DENEY 3a- Yarım Toplayıcı ve Tam Toplayıcı Devresi

DENEY 3a- Yarım Toplayıcı ve Tam Toplayıcı Devresi DENEY 3a- Yarım Toplayıcı ve Tam Toplayıcı Devresi DENEYİN AMACI 1. Aritmetik birimdeki yarım ve tam toplayıcıların karakteristiklerini anlamak. GENEL BİLGİLER Toplama devreleri, Yarım Toplayıcı (YT) ve

Detaylı

LOJİK DEVRELER-I IV. HAFTA DENEY FÖYÜ

LOJİK DEVRELER-I IV. HAFTA DENEY FÖYÜ LOJİK DEVRELER-I IV. HAFTA DENEY FÖYÜ 4 Bitlik İki Sayının Tam Toplayıcı Entegresi ile Toplama Ve Çıkarma İşlemlerinin Yapılması Ve Sonucu Segment Display'de Gösteren Devrenin Tasarlanması Deneyin Amacı:

Detaylı

TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ

TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ PROJENİN AMACI: Tramvay hattındaki makasların makinist tarafından araç üzerinden otomatik olarak kontrol edilmesi. SİSTEMİN GENEL YAPISI Tramvay Otomatik Makas Kontrol

Detaylı

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Yük Elektriksel yük maddelerin temel özelliklerinden biridir. Elektriksel yükün iki temel

Detaylı

6. Fiziksel gerçeklemede elde edilen sonuç fonksiyonlara ilişkin lojik devre şeması çizilir.

6. Fiziksel gerçeklemede elde edilen sonuç fonksiyonlara ilişkin lojik devre şeması çizilir. 5. KOMBİNEZONSAL LOJİK DEVRE TASARIMI 5.1. Kombinezonsal Devre Tasarımı 1. Problem sözle tanıtılır, 2. Giriş ve çıkış değişkenlerinin sayısı belirlenir ve adlandırılır, 3. Probleme ilişkin doğruluk tablosu

Detaylı