This information (20) on prenatal diagnosis is in Turkish. Doğum Öncesi Tanı. (İngilizce'si Prenatal Diagnosis)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "This information (20) on prenatal diagnosis is in Turkish. Doğum Öncesi Tanı. (İngilizce'si Prenatal Diagnosis)"

Transkript

1 Doğum Öncesi Tanı This information (20) on prenatal diagnosis is in Turkish Doğum Öncesi Tanı (İngilizce'si Prenatal Diagnosis) Bebeklerin çoğu sağlıklı doğar, ancak küçük bir grupta (yaklaşık 30 da 1) doğum sırasında sorunlara rastlanır. Bazı sorunlar diğerlerine göre daha ciddidir ve İngiltere deki bebeklerin yaklaşık 50 de 1 i (%2) ciddi yetersizliklerle doğar. Down sendromu (Down syndrome), spina bifida (spina bifida) ve pek çok başka hastalık bu ciddi yetersizliklere örnek olarak gösterilebilir. Sorunların bazıları genetik (genetic) hastalıklardır. Genetik hastalıklara kromozom (chromosome) anormalliği veya mutasyon (mutation) ya da değişim geçirmiş bir veya daha fazla gen (gene) neden olur. Genetik hastalıkların çoğu, ailede birden fazla kişiyi etkiler. Bazen aile içinde hastalıktan etkilenen ilk kişi bebek olabilir. Kistik fibroz (cystic fibrosis), Akdeniz anemisi (thalassaemia), orak hücreli anemi (sickle cell anaemia), Down sendromu (Down syndrome), Duchenne kas distrofisi (Duchenne muscular dystrophy) genetik hastalıklara örnek olarak verilebilir. Ayrıca bebeklerde spina bifida gibi basit bir genetik nedene bağlı olmayan hastalıklar da görülebilir. Anne karnındaki bebekte ciddi bir sorun olup olmadığını anlamak için doğum öncesi tanı yöntemine başvurulabilir. Bütün hastalıkları tespit etmenin mümkün olmadığı unutulmamalıdır. Ailenizin doğum öncesi tanı için uygun olması, bu testi yaptırmanız gerektiği anlamına gelmez. Doğum öncesi tanı, anne karnındaki bebekte herhangi bir genetik hastalık olup olmadığını öğrenmek için yapılır. Bebeğin genlerini veya kromozomlarını kontrol etmek mümkündür. Doğum öncesi tanı yaptırmak kişisel bir karardır. Neye karar verirseniz verin, tıbbi personel sizi destekleyecektir. Gen ve kromozom nedir? Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir. Her bir hücre, tam bir gen takımı içerir. Binlerce genimiz vardır. Kalıtım yoluyla çoğu genin iki kopyasını alırız: birisi annemizden, diğeri babamızdan gelir. Genler birtakım talimatlarla hareket ederek büyümemizi ve vücudumuzun çalışma biçimini belirler. Bu talimatlarda gerçekleşen değişikliklere mutasyon (mutation) (veya değişim) adı verilir. Mutasyonlar (veya değişimler), bir genin doğru şekilde çalışmasını engelleyebilir. Bir gende meydana gelen mutasyon (değişim), genetik hastalığa neden olabilir. Göz rengi, kan grubu veya boy gibi çoğu özelliğimizden genler sorumludur.

2 This information on prenatal diagnosis is in Turkish 2 Genler, kromozom (chromosome) adı verilen ipliksi yapıların üzerinde taşınırlar. Hepimizin her bir hücresinde 46 kromozom vardır. Kromozomlarımızı kalıtım yoluyla anne ve babamızdan alırız: 23 kromozomdan oluşan bir takım annemizden, 23 kromozomdan oluşan bir takım da babamızdan gelir. Böylece, 23 kromozomdan oluşan iki takımımız veya 23 çiftimiz olur. Bir kromozom çiftine cinsiyet kromozomları (sex chromosomes) adı verilir. Kromozomları mikroskop altında görmek mümkündür. Resim 1 de kromozomların nasıl göründükleri gösterilmektedir. Resim 1. Kromozomların mikroskop altındaki görünüşü Genetik hastalıkların kalıtım yoluyla aktarılması Genetik hastalıklar kalıtım yoluyla çeşitli şekillerde aktarılabilir. Bazı hastalıklarda, hastalıktan etkilenen kişinin annesi veya babası da hastadır. Hastalığın ortaya çıkması için değişim (mutasyon) geçirmiş olan genin bir kopyası yeterlidir. Diğer hastalıklarda, hastalıktan etkilenen kişi genin değişim (mutasyon) geçirmiş birer kopyasını hem annesinden hem de babasından kalıtım yoluyla alır. Bu kalıtım türünde, anne ve baba değişmiş tek bir genin sağlıklı taşıyıcıları (carriers) olabilirler. Taşıyıcı anne ve babada hastalık belirtisi görülmez. Genetik hastalığa X kromozomunda (cinsiyet kromozomlarından biri) bulunan bir gendeki mutasyon (değişim) neden olursa, buna cinsiyetle bağlantılı veya X bağlantılı hastalık (X-linked disorder) adı verilir. Bu genetik hastalıklar, genellikle yalnızca erkek çocukları etkiler. Mutasyon (değişim) geçirmiş geni bulunan kadınlar genelde hastalıktan etkilenmeyen taşıyıcılardır, ancak hastalığı oğullarına aktarabilirler. Kromozom hastalıklarında, tek bir gen yerine bir kromozom etkilenir. Örneğin kromozomun bir parçası eksik veya yeniden düzenlenmiş olabilir ve bu durum çok sayıda geni etkileyebilir.

3 This information on prenatal diagnosis is in Turkish 3 Bazı genetik hastalıklara doğum öncesi tanı konulabilir, ancak bu hepsi için uygulanamaz. Test için kullanılan yöntem, bebek üzerinde uygulanan testin tam olarak hangi hastalıkla ilişkili olduğuna bağlıdır. Bebeğinizin belirli bir hastalık için test edilmesine karar verirseniz, bu testin nasıl gerçekleştirileceği size anlatılacaktır. Genetik hastalık testlerinin doğruluk derecesi nedir? Kromozom anormalliği de dahil olmak üzere bebeğinizin belirli bir genetik hastalığa karşı test edilmesini istiyorsanız, size test sonucunun doğruluk derecesiyle ilgili beklenti anlatılacaktır. Bebek belli bir genetik hastalık için test ediliyorsa, test sonucunun yalnızca o hastalıkla ilişkili olacağı unutulmamalıdır. Tüm genetik hastalıkları kapsayan genel bir test yoktur. Aşağıdaki bilgilerle, testlerde izlenen farklı yollar açıklanmaktadır. Amniyosentez (Amniocentesis) Amniyosentez nedir ve nasıl yapılır? Amniyosentez, bebek anne rahmindeyken (womb) bebeğin genleri veya kromozomları üzerinde uygulanan bir testtir. Amniyosentez genellikle gebeliğin haftalarında yapılır, ancak daha erken de uygulanabilir. Amniyosentez hastaneye yatmanızı gerektirmeyen bir testtir. Önce bebeğin ve plasentanın (placenta) (veya son) pozisyonunu kontrol etmek için ultrason taraması (ultrasound scan) yapılır. Deri ve karın (abdomen) boyunca, rahme doğru ince bir iğne geçirilir ve şırınga yardımıyla bebeği çevreleyen sıvıdan örnek (yaklaşık 15 mls veya 3 çay kaşığı) alınır. Bebeği çevreleyen sıvıda, bebeğin deri hücrelerinin bir kısmı bulunur ve bu hücreler laboratuarda incelenerek bebeğin genleri ve kromozomları kontrol edilebilir. Pek çok kadın, amniyosentezin acı vermemesine karşın rahatsız bir işlem olduğunu düşünür. Bu işlem genellikle birkaç dakika sürer. Kan grubunuz Rhesus negatifse (rhesus negative), kan grubunuzla ilgili herhangi bir komplikasyon oluşmasını engellemek için, işlemden sonra anti-d (anti-d) iğnesi yapılır. Bazı kadınlar işlemden sonraki bir gün boyunca rahimde sıkışma veya ağrı hissedebilirler. Bu duruma sık rastlanır ve kadınlara iki gün boyunca dinlenmeleri, ağır yük kaldırmamaları veya ağır egzersizden kaçınmaları tavsiye edilir. Testten sonra kadınlar evlerine başkaları eşliğinde gitmeli ve günün geri kalanında dinlenmelidirler. Bazen (örneklerin 100 de 1 inde) amniyosentez işlemi sırasında test yapmak için yeterli materyal alınamaz. Bu, genellikle amniyosentezden yaklaşık bir hafta veya 10 gün sonra laboratuarda anlaşılır. Bu durumda size haber verilir ve yeniden test yaptırmanız istenir. İşlemden sonra karnınızdaki rahatsızlık 24 saatten daha uzun sürerse, ateşiniz çıkarsa veya olağandışı vajinal akıntı veya vajinal kanama olursa, lütfen tavsiye almak için amniyosentezin yapıldığı üniteyi arayın.

4 This information on prenatal diagnosis is in Turkish 4 Amniyosentezin riskleri nelerdir? Amniyosentez sonrasında kadınların yaklaşık 100 de 1 i düşük (miscarriage) yapar. Bu, her 100 gebelikten 99 unun normal şekilde devam edeceği anlamına gelir. Amniyosentezin sonuçlarını ne zaman ve nasıl alırsınız? Amniyosentez kromozom anormalliğini test etmek için yapılırsa, sonuç genellikle 2-3 haftada hazır olur. Amniyosentez bir gendeki mutasyonu (değişimi) test etmek için yapılırsa, size sonucun ne zaman hazır olacağı söylenecektir. Doğum öncesi tanı testlerinin sonuçları, genellikle uzman genetik danışmanları tarafından bildirilir. Normalde, sonuçları vermek için sizi telefonla ararlar. Herhangi bir anormallik bulunursa, durum size açıklanır. Bu durumda gebeliği sürdürmeye veya sonlandırmaya karar verebilirsiniz. Bu aşamada gebeliği sonlandırmak (termination) için, genelde erken doğum yaptırılır. Koryon Villus Örneklemesi (Chorionic Villus Sampling, CVS) Koryon Villus Örneklemesi nedir ve nasıl yapılır? Koryon Villus Örneklemesi, bebekle aynı genleri taşıyan ve gelişmekte olan plasentadan az sayıda hücrenin alınması işlemidir. Gebeliğin 10 ile 12. haftaları arasında gerçekleştirilir. Bu test hastaneye yatmayı gerektirmez. Koryon Villus Örneklemesi için eşiniz veya bir arkadaşınızla birlikte gelmeniz tavsiye edilir. Önce bebeğin ve plasentanın pozisyonunu kontrol etmek için ultrason taraması yapılır. Örnek iki yollarla alınabilir. Smear testine benzer şekilde, vajinal yolla alınabilir. Pek çok kadın bunun smear testine benzediğini ve acı vermediğini söyler. Bu örnek, ayrıca amniyosentezde olduğu gibi, deri ve karın boyunca plasentaya doğru ince bir iğne geçirilerek de alınabilir. Kan grubunuz Rhesus negatifse, kan grubunuzla ilgili herhangi bir komplikasyon oluşmasını engellemek için, işlemden sonra anti-d iğnesi yapılır. Testten sonra sizi evinize başka birisi götürmelidir ve günün geri kalanında dinlenmeniz gerekir. Koryon Villus Örneklemesinin vajinal yolla yapıldığı bazı kadınlarda, işlemden sonra vajinadan birkaç damla kan gelebilir ve aybaşı sancısına benzer ağrılar görülebilir. Bu normaldir. Daha ağır bir kanama olursa, kendi doktorunuza (pratisyen hekime) veya Doğum Uzmanınıza haber verin. Kanama durana kadar cinsel ilişkiye girmekten kaçının. Koryon Villus Örneklemesinin riskleri nelerdir? Koryon Villus Örneklemesi sonrasında yaklaşık 100 kadından 1-2 si düşük yapar. Her doğum merkezinin kendine ait risk rakamları vardır ve bu rakamlar genel orandan biraz daha düşüktür.

5 This information on prenatal diagnosis is in Turkish 5 Koryon Villus Örneklemesinin sonuçlarını ne zaman ve nasıl alırsınız? Örnekle kromozom hastalığı test ediliyorsa, sonuç genellikle 2-3 haftada hazır olur. Sonuç almanız daha uzun sürerse, bu sonucun anormal olduğunu göstermez; yalnızca alınan örnekte bulunan hücrelerin daha uzun sürede büyüdükleri anlamına gelir. 100 kromozomdan yaklaşık 1 inde sonuç net çıkmaz. Bu durumda, kesin bir sonuç elde edebilmek için bebeğe amniyosentez veya kan testi gibi başka bir testin uygulanması gerekir. Alınan örnek üzerinde bir gen değişimi (mutasyonu) test ediliyorsa, size sonucun ne zaman hazır olacağı söylenecektir. Doğum öncesi tanı testlerinin sonuçları, genellikle uzman genetik danışmanları tarafından bildirilir. Normalde, sonuçları vermek için sizi telefonla ararlar. Herhangi bir anormallik bulunursa durum size açıklanır. Bu durumda gebeliği sürdürmeye veya sonlandırmaya karar verebilirsiniz. Bu aşamada gebeliği sonlandırma yönünde karar verilirse, bu işlem genellikle genel anestezi (general anaesthetic) kullanılarak gerçekleştirilir. Amniyosentez veya Koryon Villus Örneklemesini kimler yaptırmalıdır? Ense kalınlığı testinin (nuchal translucency test) veya Down sendromlu bebek doğurma riskini öğrenmek için tasarlanmış olan kan testinin sonucuna göre yüksek risk grubunda yer alan kadınlar. Ultrason taramasında, kromozom anormalliğinden kaynaklanabilecek potansiyel bir sorunu olduğu belirlenen kadınlar. Genetik hastalık nedeniyle önceki gebelikleri sonlandırılan kadınlar. Daha önce bir bebekleri genetik hastalıkla doğan veya aile geçmişinde nadir rastlanan kalıtsal hastalıklar gibi bir genetik hastalık bulunan anne veya baba. Down sendromu tarama testini atlamış olan 36 yaşın üzerindeki kadınlar. Yalnızca aşağıdaki durumlarda amniyosentez veya Koryon Villus Örneklemesi yaptırmalısınız: siz ve partneriniz testle öğrenebileceğiniz bilginin sizin için önemli olduğunu düşünüyorsanız ve çok fazla risk aldığınızı düşünmüyorsanız.

6 This information on prenatal diagnosis is in Turkish 6 Doğum öncesi tanı hakkında ayrıntılı bilgiye nasıl ulaşabilirim? Burada, doğum öncesi tanıyla ilgili özet bilgiler verilmiştir. Bölgenizde bulunan yerel genetik merkezinden veya aşağıdaki adreslerden ayrıntılı bilgi alabilirsiniz: Doğum Öncesi Sonuçlar ve Seçimler Antenatal Results and Choices (ARC) 73 Charlotte St., London, W1T 4PN Tel: E-posta: Web: Genetik Araştırma Grubu The Genetic Interest Group Unit 4D, Leroy House, 436 Essex Rd., London, N1 3QP Telefon: E-posta: Web: Aile Danışma Derneği Contact a Family City Rd., London, EC1V 1JN Telefon: FAKS: Yardım Hattı veya Metinli Telefon (Pazartesi-Cuma günleri saat 10:00-16:00 arasında anne ve babalar ve aileler için ücretsiz hat) E-posta: Web: Bu basım Temmuz 2005 te hazırlanmıştır This edition prepared in July 2005 Ref 20

7 This information on prenatal diagnosis is in Turkish 7 Sözlük (Zor Sözcükler ve Anlamları): Doğum Öncesi Tanı Bu sözlüğün yalnızca şu broşürde kullanılan terimleri açıklaması hedeflenmiştir: Doğum öncesi tanı. Koyu yazılan sözcükler, sözlük içinde başka bir yerde tanımlanmıştır. karın (abdomen). Vücudun göğüs ile bacaklar arasındaki bölümü. Bağırsakları ve sindirim sistemini ve gebelik döneminde büyümekte olan bebeği kapsar. amniyosentez (amniocentesis). Anne karnındaki bebeğin genleri veya kromozomları üzerinde gerçekleştirilen test. Bebek, rahim içinde bir sıvıyla çevrelenir. Bu sıvı birkaç hücre içerir. Annenin karnından ince bir iğne yoluyla bu sıvının küçük bir örneği alınır. Sıvı, test edilmek üzere laboratuara gönderilir. anti-d (anti-d). Bebeklerinde herhangi bir komplikasyonun ortaya çıkmasını önlemek için kan grubu Rhesus negatif olan kadınlara yapılan iğne. Bu iğneye amniyosentez veya koryon villus örneklemesinden sonra ihtiyaç duyulur. taşıyıcı (carrier). Taşıyıcı terimi, bu kılavuzda iki farklı türde kalıtımı tanımlamak üzere kullanılır. Bunlar, iki farklı taşıyıcı olma yoludur: 1. Taşıyıcı, bir genin bir normal kopyasına sahip olan ve geninin diğer kopyasında değişim (mutasyon) bulunan kişidir. Normal genin varlığı, genellikle taşıyıcının genle bağlantılı genetik hastalıktan etkilenmesini önler. Bu, hastalıktan etkilenen kişinin bir geninin her iki kopyasında da değişimin (mutasyonun) bulunduğu genetik hastalık türü için geçerlidir. 2. Taşıyıcı, X kromozomunda bir genin bir normal kopyasına sahip olan ve diğer X kromozomunda aynı genin diğer kopyasında değişim (mutasyon) bulunan kadındır. Normal genin varlığı, genellikle taşıyıcının hastalıktan etkilenmesini önler. Taşıyıcılar, genellikle genle ilişkili X bağlantılı genetik hastalıktan etkilenmezler. hücre (cell). İnsan vücudu, yapıtaşları gibi hareket eden milyonlarca hücreden oluşur. Pek çok özel hücre türü vardır. Bunlar arasında deri hücreleri, beyin hücreleri ve kan hücreleri sayılabilir. Vücudun farklı bölümlerindeki hücreler birbirlerinden farklı görünürler ve farklı görevleri yerine getirirler. Bütün hücreler (kadınların yumurtaları ve erkeklerin spermleri haricindeki), vücudun bütün genlerini içerirler. koryon villus örneklemesi (chorionic villus sampling, CVS). Anne karnındaki bebeğin genleri veya kromozomları üzerinde gerçekleştirilen test. Bu test, amniyosentezden önce yapılabilir. Gelişim halindeki plasentadan az miktarda hücre alınarak test edilmek üzere laboratuara gönderilir. kromozomlar (chromosomes). Mikroskop altında görülebilen ve genleri içeren ipliksi yapılar. Genellikle insanların her bir hücresinde 46 kromozom bulunur. İki adet cinsiyet kromozomunun yanı sıra 22 çift kromozom daha vardır. Yirmi üç kromozom anneden, yirmi üç kromozom babadan alınır. Her kromozom çiftinin birer kromozomu anne ve babadan gelir. (Benzetme yapmak gerekirse: kromozom kitap gibidir; gen ise kitabın içindeki hikayedir).

8 This information on prenatal diagnosis is in Turkish 8 kistik fibroz (cystic fibrosis). Kistik fibroz geninin her iki kopyasında da değişim (mutasyon) bulunması nedeniyle ortaya çıkan genetik hastalık. Kistik fibrozlu çocukların çoğunda akciğer ve sindirim sistemi sorunları vardır. Down sendromu (Down syndrome). Fazladan bir adet 21. kromozomun neden olduğu genetik hastalık. Down sendromlu çocukların çoğunda öğrenme bozuklukları vardır ve bu çocukların yüzlerinin görünümü birbirine benzer. Ayrıca başka tıbbi sorunlara da rastlanabilir. Duchenne kas erimesi (Duchenne muscular dystrophy, Duchenne kas distrofisi). X kromozomundaki bir genin değişim (mutasyon) geçirmesi sonucunda ortaya çıkan X bağlantılı genetik hastalık. Bu kas hastalığı, erkek çocukları erken çocukluk döneminden itibaren etkisi altına alır ve gittikçe ilerler. Genlerinin bir kopyası mutasyon (değişim) geçirmiş erkek çocukları hastalıktan etkilenirler. Genlerinin bir kopyası mutasyon (değişim) geçirmiş kız çocukları taşıyıcıdırlar ve genellikle hastalıktan etkilenmezler. gen (gene). Vücudun çalışması için gerekli bilgiler; kromozomların üzerinde kimyasal biçimde saklanırlar. Genlerdeki değişimler veya mutasyonlar, bu bilgilerin değişmesine neden olur ve bu durum vücudun çalışma biçimini değiştirebilir. Çoğu gen çiftler halindedir: bir gen anneden, bir gen babadan gelir. Bir çiftte yer alan iki gen, kromozom çiftinde eşleşen konuma sahiptir. Erkeklerin X kromozomu ve Y kromozomu üzerindeki genler çift halinde değildir; bunlar eşleşmez. (Benzetme yapmak gerekirse: gen kitabın içindeki hikaye gibidir; genlerde değişim olması ise hikayenin değişmesine benzer). genel anestezi (anaesthetic). (Ameliyat benzeri) bir işlem sırasında duyuları ortadan kaldırmak için uygulanan tedavi. Genel anestezi sırasında hasta uyanık değildir. genetik (genetic). Genlerin neden olduğu, genlerle ilgili. genetik danışmanı (genetic counsellor). Ailelerinde genetik hastalık geçmişi bulunan veya kalıtım yoluyla genetik hastalık alma veya aktarma riskiyle ilgili endişeleri olan kişilere bilgi ve destek sağlayan uzman. düşük (miscarriage). Bebek rahmin dışında hayatta kalabilecek aşamaya gelmeden önce, gebeliğin erkenden sonlanması. mutasyon (mutation). Gende değişim olması. Bazı mutasyonlar zararlı değildir. Bazen bir gen değişim geçirdiğinde, içerdiği bilgi de değişerek genin doğru şekilde çalışmasına engel olur. (Benzetme yapmak gerekirse: gende değişim veya mutasyon olması, hikaye içinde bir harfin eksik veya fazla olmasına benzer). ense kalınlığı testi (nuchal translucency test). Bebeğin boynunun arka kısmının ultrasonla taranması. Bir sorun varsa (Down sendromu gibi), sonuç anormal çıkabilir.

9 This information on prenatal diagnosis is in Turkish 9 doğum uzmanı (obstetrician). Gebelik ve doğum konularında uzmanlaşan doktor. plasenta (placenta)(veya son). Plasenta, gebe kadınlarda rahim duvarına tutunur. Bebek plasentadan beslenir. Bebek, plasentayla aynı genlere sahiptir. doğum öncesi tanı (prenatal diagnosis). Bebekte genetik hastalık olup olmadığını belirlemek için gebelik sırasında yapılan test. rhesus negatif (rhesus negative, RhD negative). Belli bir kan grubu. Kan grubu rhesus negatif olan annenin rahmine iğne yapılarak test uygulanırsa, bebekte herhangi bir sorun olmasını önlemek için anneye testten sonra anti-d iğnesi yapılır. Anne rhesus pozitifse bu işleme gerek yoktur. cinsiyet kromozomları (sex chromosomes). X kromozomu ve Y kromozomu. Cinsiyet kromozomları, cinsiyetin erkek veya dişi olmasını belirlerler. Kadınlarda genellikle iki tane X kromozomu vardır. Erkeklerde genellikle bir X kromozomu ve bir de Y kromozomu vardır. cinsiyetle bağlantılı (sex-linked) hastalık. Bkz. X bağlantılı hastalık. orak hücreli anemi (sickle cell anaemia). Orak hücre geninin her iki kopyasının değişim (mutasyon) geçirmesiyle ortaya çıkan genetik hastalık. Orak hücreli anemisi bulunan insanlar, şiddetli ağrı nöbetlerine veya yaşamı tehdit eden ani enfeksiyonlara yakalanabilirler. Değişim (mutasyon) geçirmiş orak hücre genini kalıtım yoluyla alma riski, kişinin soyuna bağlıdır. Hastalıktan etkilenen insanların çoğunun hem annesi hem de babası genellikle sağlıklı taşıyıcılardır ve hastalıktan etkilenen başka akrabaları yoktur. doku alma testi (smear test, smear testi). Bütün kadınlar için tavsiye edilen, rahim ağzındaki hücrelerde herhangi bir anormallik olup olmadığını kontrol eden bir test. spina bifida (spina bifida). Omurga hastalığı. Hastalıktan ciddi şekilde etkilenen insanlarda önemli fiziksel yetersizlikler bulunabilir. Bu hastalığın basit bir genetik nedeni yoktur. omurga (spine). Belkemiği. Sırtın ortasında bulunan kemik dizisi. sonlandırma (termination). Gebeliğin doktorlar tarafından erken sona erdirilmesi.

10 This information on prenatal diagnosis is in Turkish 10 Akdeniz anemisi (thalassaemia). Kanı etkileyen genetik hastalıklar grubu. Akdeniz anemisinin etkileri, değişim (mutasyon) geçirmiş Akdeniz anemisi genine ve kişide değişim geçirmiş kaç tane Akdeniz anemisi geni bulunduğuna bağlıdır. Değişim (mutasyon) geçirmiş Akdeniz anemisi genini kalıtım yoluyla alma riski, kişinin soyuna bağlıdır. Hastalıktan etkilenen insanların çoğunun hem annesi hem de babası genellikle sağlıklı taşıyıcılardır ve hastalıktan etkilenen başka akrabaları yoktur. ultrason taraması (ultrasound scan). Gebelik sırasında büyümekte olan bebeğin muayene edilmesi. Bu acısız bir işlemdir. Vücudun dışından, bir mikrofon yardımıyla karnın derisi üzerinde gerçekleştirilir. vajina (vagina). Kadında rahmi vücudun dışına bağlayan bağlantı; doğum kanalı. rahim (womb). Kadın vücudunda, gebelik sırasında bebeğin içinde büyüdüğü bölüm. X kromozomu (X chromosome). Cinsiyet kromozomlarından biri. Kadınlarda iki X kromozomu vardır. Erkeklerde genellikle bir X ve bir Y kromozomu vardır. X bağlantılı (X-linked). X kromozomu üzerindeki geni tarif eder. X bağlantılı genetik hastalığa, X kromozomu üzerindeki genin mutasyon (değişim) geçirmesi neden olur. Y kromozomu (Y chromosome). Cinsiyet kromozomlarından biri. Erkeklerde bir X kromozomu ve bir Y kromozomu vardır. Kadınlarda iki X kromozomu vardır. Bu sözlüğün, referans aldığı genetik bilgileriyle birlikte yalnızca hastalar ve aileleri tarafından kullanılması amaçlanmaktadır. Bu basım Temmuz 2005 te hazırlanmıştır This edition prepared in July 2005 Ref Glossary 20

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders)

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalıklara bir veya daha fazla hatalı gen

Detaylı

Anne ve baba akrabaysa çocukta genetik (genetic) sorun olma olasılığı artar mı?

Anne ve baba akrabaysa çocukta genetik (genetic) sorun olma olasılığı artar mı? This information (16) on Marrying a Relative is in Turkish Akraba evliliği (İngilizce si Marrying a relative) Anne ve baba akrabaysa çocukta genetik (genetic) sorun olma olasılığı artar mı? Bu sorunun

Detaylı

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir?

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir? This information (1) on Autosomal Dominant genetic disorders is in Turkish Otozomal Baskın Genetik Hastalıklar (Kadınlar İçin) (İngilizce si Autosomal Dominant Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalığa,

Detaylı

This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis)

This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis) This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis) Kistik Fibroz nedir? Kistik Fibroz (Cystic Fibrosis, CF), kalıtsal bir genetik (genetic) hastalıktır.

Detaylı

This information (35) on genetic deafness is in Turkish Genetik Sağırlık (İngilizce'si genetic deafness)

This information (35) on genetic deafness is in Turkish Genetik Sağırlık (İngilizce'si genetic deafness) This information (35) on genetic deafness is in Turkish Genetik Sağırlık (İngilizce'si genetic deafness) Genetik (genetic) sağırlığa değişim geçirmiş bir veya daha fazla sayıda gen (gene) neden olur. İşitme,

Detaylı

İmplantasyon Öncesi Genetik Tanı

İmplantasyon Öncesi Genetik Tanı This information (19) on pre-implantation genetic diagnosis is in Turkish İmplantasyon öncesi Genetik Tanı (İngilizce'si Pre-implantation Genetic Diagnosis) Kalıtsal genetik hastalığı (genetic disorder)

Detaylı

Gen ve kromozom nedir?

Gen ve kromozom nedir? This information (21) on Robertsonian translocations is in Turkish Robertsonian Kromozom Translokasyonları (İngilizce'si Robertsonian Chromosome Translocations) Kromozom translokasyonu nedir? Kromozom

Detaylı

Gen ve kromozom nedir?

Gen ve kromozom nedir? This information (6) on Chromosome Translocations is in Turkish Kromozom Translokasyonları (İngilizce'si Chromosome Translocations) Kromozom translokasyonu nedir? Kromozom yer değiştirmesinin (chromosome

Detaylı

This information (11) on Fragile X syndrome is in Turkish Frajil X Sendromu (İngilizce'si Fragile X Syndrome)

This information (11) on Fragile X syndrome is in Turkish Frajil X Sendromu (İngilizce'si Fragile X Syndrome) Frajil X Sendromu nedir? This information (11) on Fragile X syndrome is in Turkish Frajil X Sendromu (İngilizce'si Fragile X Syndrome) Frajil X Sendromu, öğrenme güçlüklerinin en yaygın kalıtımsal nedenidir.

Detaylı

This information (25) on XYY syndrome is in Turkish XYY sendromu (İngilizce'si XYY syndrome)

This information (25) on XYY syndrome is in Turkish XYY sendromu (İngilizce'si XYY syndrome) This information (25) on XYY syndrome is in Turkish XYY sendromu (İngilizce'si XYY syndrome) XYY sendromu nedir? XYY sendromu (XYY syndrome), fazladan bir kromozomun (chromosome) neden olduğu genetik (genetic)

Detaylı

This information (3) on Bowel cancer and genetics is in Turkish Bağırsak kanseri ve genetiği (İngilizce'si Bowel cancer and genetics)

This information (3) on Bowel cancer and genetics is in Turkish Bağırsak kanseri ve genetiği (İngilizce'si Bowel cancer and genetics) Kanser ve genler This information (3) on Bowel cancer and genetics is in Turkish Bağırsak kanseri ve genetiği (İngilizce'si Bowel cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

This information on Marfan syndrome is in Turkish Marfan Sendromu (İngilizce'si Marfan syndrome)

This information on Marfan syndrome is in Turkish Marfan Sendromu (İngilizce'si Marfan syndrome) This information on Marfan syndrome is in Turkish Marfan Sendromu (İngilizce'si Marfan syndrome) Marfan Sendromu nedir? Marfan sendromu (Marfan syndrome), kalıtsal bir genetik (genetic) hastalıktır. İskelet,

Detaylı

Gen ve kromozom nedir?

Gen ve kromozom nedir? This information (24) on triple X is in Turkish XXX (İngilizce'si Triple X) XXX nedir? XXX (triple X), fazladan bir kromozomun (chromosome) neden olduğu genetik bir hastalıktır. XXX hastalığının ne olduğunu

Detaylı

This information (17) on Myotonic Dystrophy is in Turkish Myotonik Distrofi (İngilizce'si Myotonic dystrophy, MD)

This information (17) on Myotonic Dystrophy is in Turkish Myotonik Distrofi (İngilizce'si Myotonic dystrophy, MD) Myotonik Distrofi nedir? This information (17) on Myotonic Dystrophy is in Turkish Myotonik Distrofi (İngilizce'si Myotonic dystrophy, MD) Myotonik distrofi, kasların zayıflamasına ve erimesine neden olur.

Detaylı

Gen ve kromozom nedir?

Gen ve kromozom nedir? This information (14)on Klinefelter syndrome is in Turkish Klinefelter Sendromu (İngilizce'si Klinefelter syndrome) Klinefelter Sendromu nedir? Klinefelter sendromu (Klinefelter syndrome), genetik (genetic)

Detaylı

Kanser ve genler. Bağırsak kanseri ve Polipsiz kalıtsal kolon kanseri. Polipsiz kalıtsal kolon kanseri

Kanser ve genler. Bağırsak kanseri ve Polipsiz kalıtsal kolon kanseri. Polipsiz kalıtsal kolon kanseri 1 Kanser ve genler This information (7) on Hereditary non-polyposis colon cancer is in Turkish Polipsiz Kalıtsal Kolon Kanseri (İngilizce si Hereditary Non Polyposis Colon Cancer, HNPCC) ayrıca Lynch Sendromu

Detaylı

This information on (22) Turner Syndrome is in Turkish Turner Sendromu (İngilizce'si Turner syndrome)

This information on (22) Turner Syndrome is in Turkish Turner Sendromu (İngilizce'si Turner syndrome) Turner sendromu nedir? This information on (22) Turner Syndrome is in Turkish Turner Sendromu (İngilizce'si Turner syndrome) Turner sendromu (Turner syndrome), bir eksik kromozomun (chromosome) neden olduğu

Detaylı

Huntington hastalığı, aynı aile içinde bile oldukça değişkendir. Huntington hastalığının ilk semptomları genellikle şunları içerir:

Huntington hastalığı, aynı aile içinde bile oldukça değişkendir. Huntington hastalığının ilk semptomları genellikle şunları içerir: This information (12)on Huntington s disease and presymptomatic testing is in Turkish Huntington Hastalığı ve Presemptomatik Test (İngilizce'si Huntington s Disease and Presymptomatic Testing) Huntington

Detaylı

This information (18) on Neurofibromatosis Type 1 is in Turkish Nörofibromatoz Tip 1 (İngilizce'si Neurofibromatosis Type 1 veya NF1)

This information (18) on Neurofibromatosis Type 1 is in Turkish Nörofibromatoz Tip 1 (İngilizce'si Neurofibromatosis Type 1 veya NF1) This information (18) on Neurofibromatosis Type 1 is in Turkish Nörofibromatoz Tip 1 (İngilizce'si Neurofibromatosis Type 1 veya NF1) Nörofibromatoz Tip 1 nedir? Nörofibromatoz (Neurofibromatosis), kalıtsal

Detaylı

Universitäts-Frauenklinik Essen. Koryon villus biyopsisi ve Amniyosentez

Universitäts-Frauenklinik Essen. Koryon villus biyopsisi ve Amniyosentez Universitäts-Frauenklinik Essen Koryon villus biyopsisi ve Amniyosentez Koryon villus biyopsisi Sorular ve cevaplar Koryon villus biyopsisi nedir? Trizomi 21(Down Sendromu), Trizomi 18(Edwards Sendromu)

Detaylı

X e Bağlı Kalıtım. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler

X e Bağlı Kalıtım. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler 15 X e Bağlı Kalıtım İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına uygun olarak uyarlanmıştır. Ocak 2007 Bu çalışma

Detaylı

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics)

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Kanser ve genler This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

Dominant (Baskın) Kalıtım

Dominant (Baskın) Kalıtım Dominant (Baskın) Kalıtım İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına uygun olarak uyarlanmıştır. Ocak 2007

Detaylı

Resesif (Çekinik) Kalıtım

Resesif (Çekinik) Kalıtım 12 Resesif (Çekinik) Kalıtım İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi k a l i t e s t a n d a r t l a r ı n a u y g u n o l a r

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Gelişimin Biyolojik Temelleri Öğr. Gör. Can ÜNVERDİ Konular kod kalıtım örüntüleri Down sendromu Fragile x sendromu Turner sendromu Klinefelter sendromu Prader willi sendromu danışma

Detaylı

Amniyosentez. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler

Amniyosentez. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler 12 Amniyosentez İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi, Royal Koleji Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanları ile IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına

Detaylı

Koryonik Villus Biyopsi (CVS) Testi

Koryonik Villus Biyopsi (CVS) Testi 12 Koryonik Villus Biyopsi (CVS) Testi İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi, Royal Koleji Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanları ile IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden

Detaylı

Genetik Test Nedir? Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler. İngiltere deki Guy s ve St. Thomas Hastanesi tarafından hazırlanan broşürlerden uyarlanmıştır.

Genetik Test Nedir? Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler. İngiltere deki Guy s ve St. Thomas Hastanesi tarafından hazırlanan broşürlerden uyarlanmıştır. Genetik Test Nedir? İngiltere deki Guy s ve St. Thomas Hastanesi tarafından hazırlanan broşürlerden uyarlanmıştır. Ocak 2007 Bu çalışma EuroGentest, Avrupa Birliği FP6 tarafından desteklenmiştir. Kontrat

Detaylı

Kromozom Translokasyonları

Kromozom Translokasyonları 16 Kromozom Translokasyonları İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına uygun olarak uyarlanmıştır. Ocak 2007

Detaylı

AMNİ YOSENTEZ. Amniyosentez nedir? Bu test nasıl yapılır? Alınan sıvı ile ne yapılır?

AMNİ YOSENTEZ. Amniyosentez nedir? Bu test nasıl yapılır? Alınan sıvı ile ne yapılır? AMNİ YOSENTEZ AMNİYOSENTEZ nedir?, gelişmekte olan bebeğin çevresinden alınan, bir miktar sıvı örneği üzerinde yapılan bir testtir. Bu sıvı test edildiğinde bebekte belirli birtakım anormallikler olup

Detaylı

Amniyosentezden önce bir şansınız daha var!

Amniyosentezden önce bir şansınız daha var! Hassasiyeti YÜKSEK ve GÜVENİLİR Bir Tarama Testi Fetal trizomilerin taranması ve Y kromozomunun değerlendirilmesinde kullanılan son derece gelişmiş bir kan testi Amniyosentezden önce bir şansınız daha

Detaylı

Bunları biliyor musunuz?

Bunları biliyor musunuz? This information on (26) familial hypercholesterolaemia is in Turkish Ailesel Hiperkolesterolemi (İngilizce'si Familial Hypercholesterolaemia, FH) Ailesel hiperkolesterolemili insanların kanlarındaki kolesterol

Detaylı

Kan Uyuşmazlığı Halinde Anne Karnındaki Bebeğin Rh Kan Grubunun Tespiti. results you can trust

Kan Uyuşmazlığı Halinde Anne Karnındaki Bebeğin Rh Kan Grubunun Tespiti. results you can trust Kan Uyuşmazlığı Halinde Anne Karnındaki Bebeğin Rh Kan Grubunun Tespiti results you can trust 444 58 09 BEBEĞİN RH KAN GRUBUNUN TESPİTİ KAN UYUŞMAZLIĞI VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ = Rh pozitif kan hücreleri

Detaylı

Universitäts-Frauenklinik Essen

Universitäts-Frauenklinik Essen Universitäts-Frauenklinik Essen Prenatal ve Fetal Tıp Merkezi 1. Seviye Perinatoloji Merkezi Sayın meslektaşım, Sevgili ebeveynler, Üniversitemizin prenatal tıp polikliniği sizlere fetal tıbbın gerektirdiği

Detaylı

Bebeğin ana karnında ters durması, makat gelişi ve dışarıdan müdahale

Bebeğin ana karnında ters durması, makat gelişi ve dışarıdan müdahale Bebeğin ana karnında ters durması, makat gelişi ve dışarıdan müdahale Çoğu bebek sekizinci ay civarında baş aşağı yatarlar. Buna baş pozisyonu (hoofdligging) adı veriyoruz. Bu bir çocukta doğum için en

Detaylı

Tıbbi Genetik Bölümü Ne iş Yapar? Uzm. Dr. Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR

Tıbbi Genetik Bölümü Ne iş Yapar? Uzm. Dr. Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR Tıbbi Genetik Bölümü Ne iş Yapar? Uzm. Dr. Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR Genetik Test Nedir? Genetik testlerin çoğunda vücudumuzun büyümesi, gelişmesi ve fonksiyonunu yerine getirebilmesi için gerekli bilgileri

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri (HBOC) %5-10 arası kalıtsaldır Erken başlama

Detaylı

Universitäts-Frauenklinik Essen. 1. Trimester Tarama Testi

Universitäts-Frauenklinik Essen. 1. Trimester Tarama Testi Universitäts-Frauenklinik Essen 1. Trimester Tarama Testi Birinci Trimester Tarama Testi nedir? Birinci Trimester Tarama Testi ile annenin veya çiftin sayısal kromozom bozukluğu olan bir çocuğa sahip olma

Detaylı

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081 Sağlıklı BR.HLİ.081 Sağlıklı Sağlıklı bir hamilelik geçirmek hamilelik öncesi dönemde sağlığınızla ilgili testleri yaptırmakla başlar. Bu nedenle çocuk istediğinize karar verdiğinizde önce bir kadın hastalıkları

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

Prof. Dr.İmirzalıoğlu. Tarih Aralığı: 20.01.2016-23.01.2016. Haber Sayısı: 46

Prof. Dr.İmirzalıoğlu. Tarih Aralığı: 20.01.2016-23.01.2016. Haber Sayısı: 46 Prof. Dr.İmirzalıoğlu Tarih Aralığı: 20.01.2016-23.01.2016 Haber Sayısı: 46 İÇİNDEKİLER No Haber Başlığı 1 21.01.2016 81HABER.COM Anne Karnındayken Bebeğinizin Sağlığını Merak Ediyorsanız 2 21.01.2016

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

Genetik Laboratuvarında Yapılan İşlemler

Genetik Laboratuvarında Yapılan İşlemler 12 Genetik Laboratuvarında Yapılan İşlemler Bu broşür Dr. Ian M Frayling (Galler Üniversitesi Hastanesi, Tıbbi Genetik Enstitüsü, Cardiff, UK), Dr. Domenico Coviello (Tıbbi Genetik Laboratuvarı, Fondazione

Detaylı

AMNİYON SIVISININ İÇERİĞİ

AMNİYON SIVISININ İÇERİĞİ AMNİYON SIVISININ İÇERİĞİ 1- Gebeliğin başında amniyon sıvısının içeriği ekstrasellüler sıvı ile aynıdır. 2- Amniyon sıvısının birinci trimesterde major kaynağı amniyotik membrandır. 3- Gebelik ilerledikçe,

Detaylı

Pompe hastası iken çocuk sabihi olmak

Pompe hastası iken çocuk sabihi olmak Pompe hastası iken çocuk sabihi olmak Pompe hastalığı, kalıtsal bir hastalıktır. Bu da, her iki ebeveyn de hastalığa sebep olan genetik özre sahip ise, hastalık çocuklarda da görülebilir. Bu sebeple, aile

Detaylı

Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Hasta Bilgilendirme Formu

Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Hasta Bilgilendirme Formu Nörovasküler Cerrahi Öğretim Ve Eğitim Grubu Beyin-Omurilik Arteriovenöz Malformasyonları ve Merkezi Sinir Sisteminin Diğer Damarsal Bozuklukları Hasta Bilgilendirme Formu 5 AVM ler Ne Tip Sağlık Sorunlarına

Detaylı

Kromozom Değişimleri. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler. Ocak 2007

Kromozom Değişimleri. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler. Ocak 2007 16 Kromozom Değişimleri Ocak 2007 Bu çalışma EuroGentest, Avrupa Birliği FP6 tarafından desteklenmiştir. Kontrat Numarası: 512148. Çeviri; Dr. Türker BİLGEN, Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi

Detaylı

Tekrarlayan Gebelik Kayıpları

Tekrarlayan Gebelik Kayıpları Tekrarlayan Gebelik Kayıpları Tekrarlayan gebelik kaybı, üç ve daha fazla gebeliğin 20. gebelik haftasından önce düşükle sonlanması olarak tanımlanır. Kadınların %10-20'sinde 1 kez düşük görülebilir. Yani

Detaylı

Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler

Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler Verem (TB) ile teması olan kişiler için bilgiler Information for contacts of Tuberculosis (TB) - Turkish January 2013 Page 1 Verem (Tüberküloz) için sizinle niçin ilişkiye geçtik? Veremli bir kişiyle temasınız

Detaylı

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 GENETİK HASTALIKLAR Dr.Taner DURAK Tıbbi Genetik Uzmanı Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 Dr. Taner DURAK özgeçmişi 1966 Artvin Şavşat doğumlu 1983-1989, Bursa, Uludağ Üniv,Tıp

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

Çocuk Mucizesi. Anne-baba adayları için bilgiler

Çocuk Mucizesi. Anne-baba adayları için bilgiler Çocuk Mucizesi. Anne-baba adayları için bilgiler Sevgili anne-baba adayları, çocuğunuza hangi ismi vereceğinizi mutlaka düşünmüşsünüzdür. Çünkü, isim de onun eşsizliğinin bir ifadesidir. Her insan başkadır.

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD β-talaseminin MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ SERPİL ERASLAN, PhD BETA TALASEMİ HEMOGLOBİNOPATİLER Otozomal resesif (globin gen ailesi) Özellikle Çukurova, Akdeniz kıyı şeridi,

Detaylı

Hasta Bilgi Broşürü. Gebelik. Bu konunun kısımları: Giriş Semptomlar Teşhis Komplikasyonlar Tanım İlgili Bağlantılar Bilgi Ortakları.

Hasta Bilgi Broşürü. Gebelik. Bu konunun kısımları: Giriş Semptomlar Teşhis Komplikasyonlar Tanım İlgili Bağlantılar Bilgi Ortakları. Hasta Bilgi Broşürü Gebelik Bu konunun kısımları: Giriş Semptomlar Teşhis Komplikasyonlar Tanım İlgili Bağlantılar Bilgi Ortakları Giriş Gebelik, bir sperm bir yumurtaya girdiğinde oluşur. Başarılı sperm,

Detaylı

HPV aşısı rehberiniz. Servikal Kanseri Yenmek

HPV aşısı rehberiniz. Servikal Kanseri Yenmek HPV aşısı rehberiniz Servikal Kanseri Yenmek Servikal kanser nedir? Servikal kanser (rahim ağzı kanseri), vajinanın üstünde bulunan servikste (rahmin girişi) gerçekleşir. Servikal kanser, çok ciddi olabilir.

Detaylı

Down sendromu tarama testi hakkında bilgi. Prenatal tarama. 2009 versiyonu

Down sendromu tarama testi hakkında bilgi. Prenatal tarama. 2009 versiyonu Down sendromu tarama testi hakkında bilgi Prenatal tarama 2009 versiyonu 1 English This brochure is designed to inform you (and your partner) about prenatal screening for Down syndrome. The English brochure

Detaylı

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI

AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI AİLE HAYATI, PLANLAMASI VE ANA ÇOCUK SAĞLIĞI Aile nedir? Toplum içindeki en küçük sosyal kurumdur. Çekirdek aile Ana, baba ve çocuklardan oluşur. Geniş aile ise çeşitli akrabalardan oluşur. Aile kurumunun

Detaylı

Sarkma daha da aşağıda olursa, aşağıda belirtilenlerin farkına varabilirsiniz:

Sarkma daha da aşağıda olursa, aşağıda belirtilenlerin farkına varabilirsiniz: VAJİNA (VEYA PELVİS ORGANI) SARKMASI NEDİR? Pelvis organlarınız idrar torbanızı, döl yatağınızı (rahim) ve rektumu (arka çıkış) içerir. Bu organlar bağdoku ve bağ denilen dokularla yerlerinde tutulur.

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır.

Bebekte doğum öncesinde kromozomsal ve genetik anormalliklerin tespiti amacıyla yapılır. AMNİYOSENTEZ Gebelik sırasına bebeğin genetik hastalıkları ve doğumsal anormalliklerini tespit amacıyla doğum kesesinden alınan sıvının incelenmesidir. Doğum kesesinden alınan küçük miktarda sıvıdan çalışılan

Detaylı

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Riskler Down sendromu 1/800 Spina bifida 1/1800 Anensefali 1/1800 Trizomi 18 1/3800 Omfalosel 1/6000 Gastroşizis 1/10000 Türkiye de her

Detaylı

CIPROFLOXACIN: Menengokok hastalığı bulaşmış olan bir kişi ile temas eden kimseler için antibiyotik

CIPROFLOXACIN: Menengokok hastalığı bulaşmış olan bir kişi ile temas eden kimseler için antibiyotik CIPROFLOXACIN: Menengokok hastalığı bulaşmış olan bir kişi ile temas eden kimseler için antibiyotik Ciprofloxacin, bazen menengokok hastalığına yakalanan kimselerle teması olan kişilere verilen bir antibiyotiktir.

Detaylı

Kürtaj Kürtaj (orjinal söylenişi ile küretaj)

Kürtaj Kürtaj (orjinal söylenişi ile küretaj) Küretajın kelime anlamı kazımaktır. Ama burada adı geçen Kürtaj halk arasında, küçük hamileliklerde rahim içerisindeki ceninin tıbbi müdahele ile alınması kastedilmektedir. Kürtaj ayrıca teşhis amaçlı

Detaylı

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı B. Aysin Sermen Daha güçlü.. Daha atletik.. Daha genç.. Daha huzurlu.. Daha mutlu.. Daha akıllı.. Daha sağlıklı.. Daha akıllı ve sağlıklı

Detaylı

Bölüm A. NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay

Bölüm A. NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay HIV testi isteğe bağlıdır. Size sağlık hizmeti veren personeli bilgilendirerek herhangi bir tarihte onayınızı geri alabilirsiniz.

Detaylı

Interventi di screening per i tumori intestinali in Galles

Interventi di screening per i tumori intestinali in Galles Interventi di screening per i tumori intestinali in Galles 3 www.bowelscreeningwales.org.uk Galler de yapılan Bağırsak Taraması nı Anlamak Bağırsak kanseri taraması neden yapılmalı? Bağırsak taraması bağırsak

Detaylı

Gebelikte Anöploidi Taraması: İkinci Üçayda Biyokimyasal Tarama. Dr. Atıl Yüksel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi TMFTP Derneği

Gebelikte Anöploidi Taraması: İkinci Üçayda Biyokimyasal Tarama. Dr. Atıl Yüksel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi TMFTP Derneği Gebelikte Anöploidi Taraması: İkinci Üçayda Biyokimyasal Tarama Dr. Atıl Yüksel İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi TMFTP Derneği Tarama Testlerinin Özellikleri Aranan hastalık ciddi olmalıdır. Nadir olmamalıdır.

Detaylı

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım

Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım http:www.babycentre.co.uk/midwives 10 steps to a healthy pregnancy (Turkish) Sağlıklı bir hamilelik için izlenmesi gereken 10 adım 1. Hamilelik sürecini erkenden planlayın ve organize edin! 2. Sağlıklı

Detaylı

Gebelikte Yapılan Testler. 6-8. Hafta: Gebelikte yapılan ilk kontroldür. Bu haftalarda yapılan tetkikler

Gebelikte Yapılan Testler. 6-8. Hafta: Gebelikte yapılan ilk kontroldür. Bu haftalarda yapılan tetkikler Gebelikte Yapılan Testler 6-8. Hafta: Gebelikte yapılan ilk kontroldür. Bu haftalarda yapılan tetkikler 1. Ultrasonografi: Ultrasonda düzgün gebelik kesesi içinde kalp atımı olan embriyo ile embriyoyu

Detaylı

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan.

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan. Kanserde erken tanı için, vücudumuzun verdiği uyarıcı belirtileri gözlemlemenin, olası risk faktörlerini göz ardı etmemenin önemli olduğunu belirten uzmanlar, kanser oluşumunun önceden yakalanması için

Detaylı

Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NİPT) Uluslararası kalite güvenceniz

Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NİPT) Uluslararası kalite güvenceniz Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NİPT) Uluslararası kalite güvenceniz NIPT Testi Nedir? Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NIPT) trizomi taraması için geliştirilmiş daha güvenilir ve daha hassas ileri düzey bir

Detaylı

İnsanda genetik düzensizlik sonucu, fazladan bir 21. kromozomun bulunmasına Down Sendromu denir.

İnsanda genetik düzensizlik sonucu, fazladan bir 21. kromozomun bulunmasına Down Sendromu denir. Bu dostlarımız hakkında biraz daha bilgi alalım; İnsanda genetik düzensizlik sonucu, fazladan bir 21. kromozomun bulunmasına Down Sendromu denir. Down Sendromu genetik bir farklılıktır, bir hastalık değildir.

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/8

Detaylı

Hamilelikte Down sendromu için test yapılması

Hamilelikte Down sendromu için test yapılması Turkish Translation Hamilelikte Down sendromu için test yapılması Testlerin yapılıp yapılmamasına karar vermek siz ve bebeœiniz için önemli bir karardır Bu kitapçık, testleri yaptırıp yaptırmamaya karar

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

DOWN SENDROMU TARAMA TESTİ (1. TRİMESTER)

DOWN SENDROMU TARAMA TESTİ (1. TRİMESTER) DOWN SENDROMU TARAMA TESTİ (1. TRİMESTER) Diğer adları: İkili tarama testi, İkili test. Kullanım amacı: Fetüste Down sendromu ve trizomi 18 bulunma olasılığının ve bu hastalıklar için ileri inceleme yaptırma

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Hamileliğin: Bebeğinin hareket etmesini hissetmek

Hamileliğin: Bebeğinin hareket etmesini hissetmek Hamileliğin: Bebeğinin hareket etmesini hissetmek Bebeğini hissetmek güvenilir bir his verir ve önemlidir. Bebeğin hareket ettiğini genelde hamileliğin 16-20 nci haftasından itibaren hissedebilirsin. Bebeğin

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Yetişkinde Gergin Omurilik Sendromu ve Eşlik Eden Toraks Deformitesi Gergin omurilik, klinik bir durumdur ve zemininde sebep olarak omuriliğin gerilmesi sonucu

Detaylı

Çocuklarda İnmemiş Testis

Çocuklarda İnmemiş Testis İnmemiş Testis BR.HLİ.021 görülen inmemiş testise zamanında müdahale edilmediğinde çocuğunuzun gelişimini ve geleceğini olumsuz yönde etkileyebileceğini biliyor muydunuz? inmemiş testis nedir? Erkek üreme

Detaylı

KALITIM- FATIH GIZLIGIDER SORULARI. 4. Rabia renkkörlüğü yönünden bir ailenin soy ağacını şekilde verilen

KALITIM- FATIH GIZLIGIDER SORULARI. 4. Rabia renkkörlüğü yönünden bir ailenin soy ağacını şekilde verilen KALITIM- FATIH GIZLIGIDER SORULARI 1. Fatma, melez sarı bezelyeleri birbiri ile çaprazladığında oluşabilecek ihtimalleri pasta grafik ile gösteriyor. Fatma nın çizmiş olduğu grafik aşağıdakilerden hangisi

Detaylı

Turkish DOMUZ GRİBİ AŞISI: altı aydan büyük beş yaşından küçük çocukların anne babaları için bilgiler. Grip. Korunun, koruyun.

Turkish DOMUZ GRİBİ AŞISI: altı aydan büyük beş yaşından küçük çocukların anne babaları için bilgiler. Grip. Korunun, koruyun. Turkish DOMUZ GRİBİ AŞISI: altı aydan büyük beş yaşından küçük çocukların anne babaları için bilgiler Grip. Korunun, koruyun. 1 İçindekiler Bu broşür hakkında 3 Domuz gribi nedir? 3 Domuz gribi aşısı hakkında

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

Doğum öncesi tarama Ocak 2015

Doğum öncesi tarama Ocak 2015 Down Sendromu taraması hakkında bilgi Doğum öncesi tarama Ocak 2015 Kısaca Down Sendromu taraması Doğum hemşireniz, aile doktorunuz ya da Jinekoloğunuz tarama hakkında size bilgi verir. Görüşmeden sonra

Detaylı

Rahim ağzı kanseri araştırması

Rahim ağzı kanseri araştırması Rahim ağzı kanseri araştırması 2015 Bevolkingsonderzoek Neden halk taraması yapılır? Her yıl yaklaşık 700 kadın rahim ağzı kanseri olur. Rahim ağzı kanseri en çok 30 ile 60 yaşları arasında görülür. Bu

Detaylı

Praenatal-Medizin und Genetik. Prenatal Tanı Hakkında Bilgiler. Praenatal-Medizin und Genetik

Praenatal-Medizin und Genetik. Prenatal Tanı Hakkında Bilgiler. Praenatal-Medizin und Genetik Praenatal-Medizin und Genetik Prenatal Tanı Hakkında Bilgiler Praenatal-Medizin und Genetik Tıbbi iş ortağımız PD Dr. med. P. Kozlowski und Partner Essen Yerel Mahkemesi PR 1853 09/12/29_V02_tü Sevgili

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

TB ile HIV arasındaki bağlantı Bilgilendirme Belgesi

TB ile HIV arasındaki bağlantı Bilgilendirme Belgesi NSW Health Factsheet - Turkish TB ile HIV arasındaki bağlantı Bilgilendirme Belgesi The connection between TB and HIV Bu, Verem (TB) ve Edinilmiş Bağışıklık Yetersizliği Sendromu na (AIDS) neden olan İnsanda

Detaylı

Biyokimyasal Aneuploidi Taraması

Biyokimyasal Aneuploidi Taraması Biyokimyasal Aneuploidi Taraması Doç. Dr. İsmail Özdemir Medicana International Beylikdüzü-İstanbul Konjenital anomali ~ % 0.6 Kromozom anomalisi ~ % 1 Tek gen hastalıkları ~ % 1 Multifaktoriel/poligenik

Detaylı

Dr. H. Fehmi Yazıcıoğlu

Dr. H. Fehmi Yazıcıoğlu Dr. H. Fehmi Yazıcıoğlu Etik Nedir? Etik düzgün ahlaklı yaşam ve onun çelişki ve çıkmazları ile uğraşan felsefi/dini bir alandır. Biomedikal etik, araştırma, genel anlamda tıp ve toplum ile ilgili etik

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ Yrd. Doç. Dr. Hakan GÜRKAN Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı PGT NEDİR? Gebelik öncesi genetik tanı (PGT) adı verilen

Detaylı

KROMOZOM HARİTALARI ve MAYOZ BÖLÜNME HATALARI

KROMOZOM HARİTALARI ve MAYOZ BÖLÜNME HATALARI KROMOZOM HARİTALARI ve MAYOZ BÖLÜNME HATALARI MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER GİRİŞ Mendel kalıtımında eğer genler bağımsız ise kalıtıldıklarında kabaca belli oranlarda ve sıklıkla

Detaylı