Kanserde Prediktif (Presemptomatik) Genetik Test

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kanserde Prediktif (Presemptomatik) Genetik Test"

Transkript

1 16 Dalı, Bornova, İZMIR, Türkiye Tel: E-posta: Web: Kanserde Prediktif (Presemptomatik) Genetik Test Bu bilgiler Genetic Alliance UK tarafından geliştirilmiştir. Çeviri; Dr. Türker BİLGEN, Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı Mart 2009 Bu çalışma EuroGentest, Avrupa Birliği FP6 tarafından desteklenmiştir. Kontrat Numarası: Resimler; Rebecca J Kent Hastalar ve Aileler için Bilgiler

2 2 Kanserde Prediktif (Presemptomatik) Genetik Test Bu broşürde kalıtsal kanser hastalıkları için uygulanan prediktif (Presemptomatik, öngörü veya hastalık öncesi) genetik testler hakkında bilgiler yer almaktadır. Bu broşür şu sorulara yanıt bulmanıza yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır: Prediktif Genetik Test Nedir? Niçin prediktif genetik test yaptırmaya karar veririz? Prediktif genetik test yaptırmayı düşündüğümde neleri göz önünde bulundurmalıyım? Bölüm 1. Genlerimiz hakkında Öncelikle genlerin ve kromozomların ne olduğunu anlamamız Prediktif genetik testi anlamamıza yardımcı olacaktır. Gen ve Kromozom nedir? Vücudumuz milyonlarca hücreden oluşur. Hücrelerin çoğu genlerin tamamını içerir. Genler büyümemizi ve vücudumuzun nasıl çalışacağını kontrol eden bir yönergeler dizisi gibidir. Ayrıca genler göz rengimiz, kan grubumuz ve boyumuz gibi birçok özelliğimizin oluşmasından sorumludurlar. Genler kromozom olarak tanımlanan ipliksi yapılar üzerinde taşınırlar. Genellikle çoğu hücremizde 46 kromozom bulunur. Kromozomlarımızı anne ve babamızdan alırız. 23 kromozomluk bir takımı annemizden ve diğer 23 kromozomluk takımı babamızdan alırız. Böylelikle 2 takım 23 kromozoma veya diğer bir ifade ile 23 çift kromozoma sahip oluruz. Kromozomlar genlerden oluştuğu için hemen hemen tüm genlerimizin iki kopyasını, her biri bir ebeveynden gelecek şekilde anne ve babamızdan alırız. Ebeveynlerimiz ile benzer özelliklere sahip olmamızın altında yatan gerçek budur. Kromozomlar ve dolayısı ile genler DNA ismi verilen bir kimyasal molekülden yapılmıştır. Tel: Web: Dr. Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi nin resmi web sayfasıdır. Genetik testler ve verilen hizmetler hakkında bilgiler bulmak mümkündür. Adres: Talatpaşa Bulvarı Samanpazarı / ANKARA Tel: (0312) E-posta: Web: Ankara Üniversitesi, Pediatrik Moleküler Genetik Bölümü nün hazırladığı genetikle ilgili oldukça kapsamlı bilgiler veren resmi web sayfasıdır. Adres: KORU Mahallesi, 606. Sokak, UYUM Sitesi No: , Cayyolu, ANKARA, FAX : or Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı nın resmi web sayfasıdır. Genetik laboratuarlarında yapılan testler ve bölüm hakkında detaylı bilgi bulmak mümkündür. Adres: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı. Dekanlık Binası 3. Kat Kampus ANTALYA Tel: Gülhane Askeri Tıp Akademisi nin resmi web sayfasıdır. Address: Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Askeri Tıp Fakültesi Etlik, ANKARA, Web: Ege Üniversitesi nin resmi web sitesidir. Genetikle ilgili konularda kısa bilgiler veren ve genetik laboratuvarının güncel olarak hangi hizmetleri verdiğini gösteren web sayfasıdır. Adres: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim 15

3 14 Evlilik veya doğum gibi kutlama zamanları gibi boşanma, ayrılmalar, iş yerindeki stresli zamanlar ve bunun gibi zamanlar test yaptırmak için zor anlardır. Sonuçları aldığınızda sonuçlar ne olursa olsun kendinizi duygusal hissedeceğiniz için, ne yapacağınızı önceden planlamak iyi bir fikirdir. Örneğin; kesin olmasa bile en azından 30 yaşına gelinceye kadar kesinlikle yaptırmayacağım demek test hakkında bir karar vermenize yardımcı olabilir. Bu şekilde konuyu gelecekte tekrar gözden geçirmek üzere bir kenara koyabilirsiniz. Test sonuçlarını aldığınızda geri dönüş yoktur. Bu nedenle vereceğiniz karar hakkında emin olmanız ve deneyimli genetik uzmanları ile kararınızı tartışmanız önemlidir. Genetik uzmanından randevu almanızın, testi yaptıracağınız anlamına gelmeyeceğini unutmayınız. Şekil 1: Genler, Kromozomlar ve DNA 3 Daha Fazla Bilgi için: Türk Kanser Araştırma ve Savaş Kurumu Derneği Tel: E-posta: Web: Jinekolojik Onkoloji Derneği Tel: E-posta: Web: Tıbbi Onkoloji Derneği Tel: Tel: Web: Ulusal genetik merkezler: Bu web sayfası Hacettepe Üniversitesi tarafından yaygın genetik hastalıklar hakkında kısa bilgiler vermek üzere hazırlanmıştır. Adres: Hacettepe Üniversitesi, ANKARA Genin düzgün bir şekilde çalışmasını engelleyen bir genomik değişim (mutasyon) bazen kalıtım yoluyla aktarıldığı gibi tarafımızdan da oluşturulabilir. Bu değişim bazı durumlarda belirli kanser tiplerine yatkınlığa neden olabilir, çünkü gen vücuda doğru bilgileri verememektedir. Bölüm 2. Prediktif Genetik Testler Prediktif genetik test nedir? Prediktif test (presemptomatik test olarak da bilinir) bir kişide, belirli kanser tipinin gelişmesi açısından artmış bir risk olup olmadığı hakkında bilgi sağlayabilir. Genellikle yetişkinlerde ortaya çıkmasına rağmen, belirli kanser tipleri çocuklukta veya ergenlikte de oluşabilmektedir (Çoklu endokrin neoplazisi veya ailesel adenomatöz polipozis hastalığına sahip bireylerde olduğu gibi). Test genellikle kan örneği alınarak yapılır. Kan, genetik laboratuvarında hastalıkla ilişkili belirli bir gen ya da genlerde herhangi bir değişiklik olup olmadığını belirlemek üzere analiz

4 4 edilir. Genlerin nasıl analiz edildiği hakkındaki daha fazla bilgiyi Genetik Laboratuvarında Yapılan İşlemler? isimli broşürde bulabilirsiniz. Gizlilik f) Gizlilik, Sigorta ve Mali Durum 13 Hangi durumlarda prediktif genetik test yaptırılır? Eğer ailenizde belirli bir kanser tipi daha önce ortaya çıkmış ise (genellikle 60 yaş altı gibi genç yaşlarda, aynı taraftan olan akrabanızda 2 ya da daha fazla kişide kanser görülmüş ise) bunun nedeni ailedeki değişime uğramış gen olabilir. Özellikle genç yaşlarda veya 50 yaşından önce, meme ve yumurtalık kanserinin aynı kişide görülmesi gibi, birden fazla farklı tipte kansere yakalanan bazı kişilerin değişmiş gene sahip olma olasılığı ortalamadan daha yüksektir. Eğer yakın akrabanızdan birisinde, değişmiş gen belirlenmiş ise bu değişimin kalıtımla size geçip geçmediğini görmek için prediktif test yaptırabilirsiniz. Şu durumlarda test yaptırmayı isteyebilirsiniz: Bazı kanser tipleri etkili bir şekilde önlenebilir veya tedavi edilebilir. Yüksek riske sahip olduğunuzda, mevcut bazı taramalardan geçmenizin önerilebildiği durumlarda. Belirli bir kanser tipinin sizde ortaya çıkma olasılığı hakkında daha fazla bilgiye sahip olduğunuzda, hayatınızla ilgili özellikle sağlığınız hakkında (daha sık sağlık kontrolünden geçmek veya engelleyici operasyon gibi) önemli kararlar vermenize yardımcı olabileceğini düşündüğünüzde. Ç o c u k l a r ı n ı z ı n h a s t a l ı ğ a yakalanma olasılığı hakkında daha fazla bilgi edinebilmek için test yaptırmayı isteyebilirsiniz. Geleceğiniz hakkında daha çok bilgiyi merak eden bir kimse olarak, kansere yakalanma Genetik test sonuçlarınıza erişim gizlidir. Doktorunuz genetik test yaptırdığınızı veya test sonuçlarınızı izniniz olmaksızın hiç kimseye söyleyemez. Sigorta Özellikle belirli bir miktarın üzerindeki sigorta poliçesi için başvurduğunuzda, sigorta şirketleri sıklıkla siz ve aileniz hakkındaki tıbbi detayları sağlamanızı talep ederler. Sigorta şirketleri ve işverenlerin sormalarına izin verilen bilgiler, ülkeden ülkeye büyük oranda değişmektedir. Yaptırdığınız veya yaptırmayı düşündüğünüz genetik testin sonuçlarının bu kapsamda olup olmadığını öğrenmelisiniz. Bu durumu genetik uzmanına sorunuz ve ulusal yasalar için danışınız. Mali Durum Genetik bir hastalıkla yaşamak parasal açıdan zor olabilir. Bu tip bir hastalığa sahip olan kişiler, uzun süre çalışamayabilir veya tümüyle ç alışmayı b ıra kmak zo runda kalabilirler. Eşler ve diğer aile bireyleri h a s t a n ı n b a k ı m ı i l e i l g i l i sorumluluklarını düzenlemekte zorlanabilirler. Bazı kimseler için genetik bir hastalığın oluşması riskine sahip olduğunu bilmek, parasal ve diğer pratik açılardan geleceğini planlamasına olanak verir. g) Testin Zamanlaması Eğer test yaptırmaya karar verdiyseniz, kararınızı güçleştiren dışsal faktörlerin minimum seviyede olduğu zamanı seçiniz.

5 12 5 konusunda da sahip olduğunuz riskleri öğrenmeyi tercih eden bir kişi olabilirsiniz. Hangi kanser tipleri prediktif test ile belirlenebilir? Günümüzde prediktif genetik testlerin yapılabildiği bazı kalıtsal kanser tipleri mevcuttur. Örneğin: diğer aile bireyleri ile olan ilişkinizi nasıl etkileneceği hakkında düşünmek ve bir sonuca varmak iyi fikirdir. Değişmiş genin belirlenebilmesi için öncelikle etkilenen aile bireyinin test yaptırmak için ikna olması gereklidir. Aile bireylerini ikna etmek zor olabilir. Bazen aile bireyleri birbirleriyle olan iletişimlerini kaybetmişlerdir. Ayrıca geçmişte olmuş acı verici anıların hatırlanmasına neden olacağından, hastalık hakkında konuşmak zor olabilir. Genetik uzmanları bu durumlarda size bazı öneriler sunabilirler. Bazı kişiler aile bireyleri için duydukları endişe nedeniyle genetik riskleri hakkında bilgi edinmek isteyebilirler. Bunun yanında, diğer aile bireyleri ise sahip oldukları riskler hakkında bilgi sahibi olmamayı tercih ettikleri için test yaptırmayı istemeyebilirler. Bu konuda hassas olmanız gerekebilir. Çünkü test sonucunuz diğer aile bireylerine istemedikleri halde, sahip oldukları riskler hakkında bilgiler verebilir. Aynı ailedeki bireylerin test yaptırmak ile ilgili saygı duymanızı gerektiren farklı düşünceleri olabileceğini unutmayınız. Genetik test bazen evlat edinme ve öz babanın farklılığı (örneğin biyolojik baba ailenin düşündüğü kişi olmayabilir) gibi aile sırlarını ortaya çıkarabilir. Bunun nedeni test yaptırırken insanların aile öyküsüne bakılması ve aile bireyleri ile aynı genleri paylaşmıyor olmanızın açığa çıkabilmesidir. Bu olasılıkların varlığı test yaptırmaya karar vermeden önce bilinmelidir. 1) Meme ve/veya Yumurtalık Kanserinin bazı tipleri. 2) Kalıtsal poliposiz olmayan kolorektal kanser (HNPCC) ve ailesel adenomatöz polipozisin (FAP) de dahil olduğu bazı Bağırsak, Kolon veya Rahim (endometriyal) kanseri tipleri. 3) Gözde ortaya çıkan retinolastoma gibi nadir görülen diğer bazı kanser tipleri. Not: Kanserin çoğu zaman genlerimizin, yaşam tarzımızın ve diğer çevresel faktörlerin birleşimi sonucu ortaya çıkan bir hastalık olduğunu bilmek önemlidir. Kanserlerin sadece küçük bir bölümü (%5-10) kalıtsaldır. Risk ile neyi kastediyoruz? Kalıtsal kanserler için, değişmiş gene sahip olmak, ailesinde değişmiş gen bulunmayan kişilere kıyasla, belirli bir kanser tipinin ortaya çıkma riskinin yüksek olduğu anlamına gelir. Birçok durumda bu sizin kesinlikle bu kanser tipine yakalanacağınız anlamına gelmez, fakat yaşamınız süresince kansere yakalanma ihtimalinizin artmış olduğunu gösterir. Eğer risk altında olabileceğinizi ve belirli bir kanser tipi için prediktif test yaptırmayı düşünüyorsanız, bir genetik uzmanı ile görüşmek için randevu almalısınız. Test yaptırmaya karar vermeden önce, eğer test sonucunda değişmiş gene sahip olduğunuz belirlenir ise, kansere yakalanma riskinizin ne olduğunun açıklanmasını uzmanınızdan istemelisiniz.

6 6 Genetik test süreci Prediktif test yaptırmadan önce, gerçekten risk altında olduğunuz teyit edilmelidir. Eğer risk altında iseniz hangi g e n d e d e ğ i ş i m i n a r a n a c a ğ ı belirlenmelidir. Bu 2 aşamalı bir süreçtir. Ailenizdeki kanserlerin dağılımını değerlendirmek için öncelikle aile öyküsü elde edilmelidir. Böylelikle belirli bir kanser tipinden daha önce veya şu anda etkilenmiş yakın akrabalarınız da değişmiş genin varlığı açısından test edilebilirler. Eğer ailede görülenle aynı kanser tipine yakalanmış iseniz, ailenizde testin yapılacağı ilk kişi siz olabilirsiniz (bu tip testler prediktif test değil de tanı testi olarak bilinir). Eğer daha önce bir akrabanızda mutasyon tespit edilmişse, sizin de kalıtım yoluyla değişmiş geni alıp almadığınızı belirlemek için genetik test yaptırmanız önerilebilir. Eğer akrabanızda değişmiş gen tespit edilmemişse, prediktif test yaptırmanız olası olmayabilir. Bu, yüksek risk taşımadığınız anlamına gelmez. Gerçekte aile öykünüzden dolayı ortalamaya kıyasla daha yüksek riske sahip olabilirsiniz. Bu nedenle düzenli sağlık kontrolü ve takibi yaptırmalısınız. Genetik test yaptırmak sizin seçiminizdir. Sağlık uzmanları, aileniz veya arkadaşlarınız tarafından test yaptırmanız konusunda asla baskı hissetmemelisiniz. Aynı zamanda, test yaptırmak genetik uzmanları ile birkaç kez görüşmenizi gerektirecek uzun bir süreçtir. Laboratuvarda sonuçların elde edilmesi aylar sürmektedir. Sizin için yeni ve oldukça karmaşık olan bilgileri kavramak zor olabilir. Randevularınız için size destek olabilecek arkadaş veya eş gibi birinin yanınızda olması iyi fikirdir. Randevularınız sırasında yanınızdaki kişi notlar alabilir. Deneyimli bir genetik uzmanı ile genetik test konusunda 11 Çocuğumun kansere yakalanmasını engellemenin herhangi bir yolu var mı? Çocuklarınızı kansere yakalanmaktan korumanın en iyi yolu : a) Çocuklarınızı ailedeki hastalık hakkında bilgilendirmek, ve b) Belirli bir kanser tipini engellemeye yardımcı olabilecek önleyici tedbirlerin varlığından haberdar olmalarını sağlamaktır. Özellikle çocukları ve ergenlik çağındaki gençleri etkileyen bazı belirli kanser tiplerinde, bebeğin değişmiş geni kalıtımla alıp almadığını belirleyebilmek için hamilelik sırasında test yapılması mümkündür (prenatal test, doğum öncesi test). Daha fazla bilgi için Amniyosentez ve CVS broşürlerine bakınız. Eğer bu seçeneği düşünüyorsanız, durumunuza ilişkin hastalık ile ilgili uygun testlerin olup olmadığını doktorunuzla görüşünüz. Bunun yanında yetişkinlikte ortaya çıkan çoğu kanser tipi için tedavi edici ve önleyici yöntemler sürekli gelişmektedir, bu nedenle prenatal test çok sık talep edilmez. Hamilelik sırasında fetüse test yapılması konusunda alternatif bir teknik olan Preimplantasyon Genetik Tanı (PGT) olarak adlandırılan testin yapılması mümkündür. Bu test tıbbi destekli üremenin uygulandığı çiftleri kapsamaktadır. Yumurta döllendikten sonra (embriyo durumunda) değişmiş genin var olup olmadığı test edilmektedir. Sadece değişmiş gene sahip olmayan ebriyolar annenin rahmine yerleştirilir. Bu yöntem uzun bir süreçtir ve herkese uygun değildir. PGT hakkında daha fazla bilgi ve sizin için uygun olup olmadığını öğrenmek için doktorunuzla görüşmelisiniz. e) Diğer Aile Bireyleri Birçok durumda genetik test süreci, aile üyelerinin yakınlaşmasını sağlar ve aile destek almak için iyi bir kaynak olabilir. Bazı durumlarda ise süreç, aile içinde gerginliğe ve sıkıntıya neden olabilir. Test süreci ve sonuçlarının eşinizle ve

7 10 kabullenmek zordur. d) Çocuklarınızdaki Risk Test sonuçları çocuklarınız (ve gelecekte olabilecek çocuklarınız) için ne anlama gelir? Genetik testinizin sonuçları sadece kansere yakalanma riskiniz hakkında değil, aynı zamanda çocuklarınızın sahip olduğu risk hakkında da bilgiler verecektir. Eğer test sonuçlarınız ailenizde belirlenmiş olan genetik değişikliği taşımadığınızı gösteriyor ise, bu kanser gelişimi açısından artmış bir riske sahip olmadığınızı ve çocuklarınızın da genetik riski sizden almayacakları anlamına gelir. Çünkü sizde olmayan bir genetik değişikliği çocuklarınıza aktaramazsınız. Eğer test sonuçlarınız değişmiş gene sahip olduğunuzu gösteriyor ise, çocuklarınızın değişmiş gene sahip olma olasılığı %50 (½) dir. Yaşam süresince kanser gelişimi açısından artmış bir riske sahiptirler. Çocuklar genellikle 18 yaşına kadar prediktif test yaptırmak zorunda değildirler. Eğer çocuğa test yapılmasında tıbbi bir yarar yoksa, kendi kararını verebileceği olgunluğa erişmesini beklemek iyi fikirdir. Eğer ailenizdeki kanser takibi 18 yaşından küçük çocuğunuz için de öneriliyorsa, prediktif test yaptırmanın özel tıbbi yararı vardır ve bu bir istisnadır. Genetik bir hastalığı ve prediktif test sonuçlarını, çocuklarınızla ve ergenlik dönemindeki gençlerle konuşmak çok zor olabilir. Çok sayıda soruları olabilir ve mümkün olduğu kadar dürüst bir şekilde, yaşlarını ve olgunluk seviyelerini göz önünde bulu ndura ra k sorularına cevap vermek önemlidir. 7 konuşma imkânına sahip olmak önemlidir. Sizin en doğru kararı vermeniz için ihtiyacınız olan bütün bilgiyi uzmanınız size sağlayacaktır. Ayrıca, uzmanlar ortaya çıkabilecek herhangi bir duygusal problemler için size yardımcı olabilir, her türlü sorularınızı cevaplayabilir ve kaygılarınızı giderebilirler. Test sonuçlarını aldıktan sonra geri dönüşün olmadığını bilmelisiniz. Bu yüzden karar vermeden önce, bazı temel konular üzerinde düşünmeniz önemlidir. Bunlardan bazıları aşağıda ele alınmıştır; üzerinde düşünmeniz ve tartışmanız için bazı faydalı soruları içermektedir. Bununla birlikte bu liste her şeyi içermez ve size özel durumlarla ilgili tüm durumları içermemektedir. Bölüm 3. Karar verme a) Tedavi ve Önleme Hastalığı tedavi etmenin veya önlemenin yolu var mıdır? Değişime uğramış geni taşıdığınız belirlenmiş ise, tedavi seçeneğinin veya kansere yakalanma riskini azaltmanın bir yolunun olup olmadığını öğrenmek önemlidir. Riskleri azaltmak için yapılacakları önceden bilmek, karar vermenizde yardımcı olabilir. Kansere yakalanma açısından yüksek risk taşıyan kişilerin sık sık sağlık kontrolü ve takibi yaptırması, hastalığın erken dönemlerde teşhisine yardımcı olabilir. Bu tedavinin daha etkili olması anlamına gelir. Bazı kişiler risk azaltıcı operasyonu tercih edebilir. Bu; kanser açısından yüksek riske sahip olan meme veya yumurtalık gibi organların alınması anlamına gelir. Eğer belirli bir kanser tipi açısından aşırı riskli bir aile öyküsüne sahip iseniz, bu ileride kansere yakalanma riskinizin yüksek olabileceğini gösterir. Genetik test yaptırmamış olsanız bile, riski azaltabilecek birçok seçenek mevcuttur. Bunu doktorunuzla görüşebilirsiniz.

8 8 b) Genetikte Belirsizlik Hastalığın ve test sonuçlarının belirsizliği Prediktif test sonuçları çok az da olsa bir derece belirsizlik taşır. Değişmiş gene sahip olmanız, kansere yakalanıp yakalanmayacağınız hakkında kesin bir şey söylemez. Diğer yandan toplumdaki ortalama bir bireyden daha fazla risk taşıdığınızı söyler. Eğer değişmiş geni taşımıyorsanız, bu da asla kansere yakalanmayacağınız anlamına gelmez, fakat genel toplumla benzer riske sahip olduğunuz anlamına gelir. c) Sonuçların değerlendirilmesi Test sonuçları beni duygusal açıdan nasıl etkileyebilir? Genetik test yaptırmaya karar vermeden önce, iyi veya kötü sonuç aldığınızda nasıl hissedebileceğinizi hayal etmeniz ve düşünmeniz ya da geçmişte kötü sonuç aldığınızda nasıl tepki verdiğinizi hatırlamanız iyi fikirdir. Bu size bilmemenin belirsizliği ile yaşamanın mı daha iyi olduğu veya sonuç her ne olursa olsun bilmenin mi iyi olduğuna karar vermenize yardımcı olabilir. Hepimizin farklı reaksiyon verdiğini ve normal reaksiyon diye bir şeyin olmadığını bilmeniz önemlidir. Sonuçlar değişmiş geni taşıdığımı gösterirse nasıl davranabilirim? Bazı kişiler, test sonucunun değişmiş gene sahip olduğunu gösterse bile, bunu sonucu bilmemenin verdiği strese ve kaygıya tercih eder. Bu kişiler için daha fazla bilgiye sahip olmak, bilgi ne olursa olsun, rahatlatıcı olabilir. Bazı insanlar belirli bir kanser tipi için yüksek risk altında oldukları belirlendiğinde, bunun tedavi edilebilir bir şey olduğunu 9 öğrendiklerinde rahatlarlar. Yaşamlarını sağlıklı olarak sürdürme şansını arttırmak için her şeyi yapabilecekleri anlamına gelen bu bilginin, önemli olduğunu düşünürler. Bazı kimseler için ise yüksek risk grubunda olduklarının belirlenmesi, kanser olduklarını öğrenmek ile aynı anlama gelir. Akıllarındaki tek soru gerçekte ne zaman kanser olacağım? sorusudur. Bu durum çok stres verici olabilir. Bazı kişiler değişmiş gene sahip oldukları belirlendiğinde kendilerini şokta hissederler. Kendilerini yalnız, endişeli, kızgın ve mahcup hissedebilirler. Genetik uzmanları ve psikolojik danışmanlar ile psikologlar gibi diğer sağlık uzmanları bu durumdaki kişilere yardımcı olmakta deneyimlidirler ve destek almak için iyi bir kaynak olabilirler. Bazı kişiler ise hasta dernekleri veya destek grupları ile iletişime geçmenin daha yararlı olduğunu düşünebilirler. Bu gruplar, özellikle pratik ve duygusal açıdan sahip oldukları deneyimlerini kullanarak, hastalık ve hastalıkla yaşamanın nasıl bir şey olduğu hakkında bilgi verebilirler. Aileleri ve kişileri aynı durumda bulunan diğer kişilerle sık sık bir araya getirebilirler. Değişmiş gene sahip olduğunuzun belirlenmesi ve çocuklarınıza bunu aktarabilme ihtimalinden dolayı, çocuklarınızın gelecekteki sağlığı ile ilgili kendinizi suçlu ve endişeli hissedebilirsiniz. Bunun yanında genlerin şansa bağlı olarak dağıtıldığını ve değişmiş gene sahip olmanın kimsenin suçu olmadığını bilmeniz önemlidir. Sonuçlar değişmiş geni taşımadığımı gösterirse nasıl davranabilirim? Birçok kişi, değişmiş geni taşımadığının belirlenmesiyle kendisini rahatlamış hisseder. Yinede bazı kimseler iyi haberi akrabalarına iletmekte zorlanırlar. Diğer aile bireylerinin aksine, kendilerinin nasıl olup da değişmiş geni almaktan kurtulduğunu merak ederler. Bazen diğerlerinin aksine, şanslı olduğunuzu

Prediktif (Presemptomatik) Genetik Test Nedir?

Prediktif (Presemptomatik) Genetik Test Nedir? 16 Anabilim Dalı nın resmi web sayfasıdır. Genetik laboratuarlarında yapılan testler ve bölüm hakkında detaylı bilgi bulmak mümkündür. Adres: Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyoloji ve Genetik

Detaylı

Resesif (Çekinik) Kalıtım

Resesif (Çekinik) Kalıtım 12 Resesif (Çekinik) Kalıtım İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi k a l i t e s t a n d a r t l a r ı n a u y g u n o l a r

Detaylı

Dominant (Baskın) Kalıtım

Dominant (Baskın) Kalıtım Dominant (Baskın) Kalıtım İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına uygun olarak uyarlanmıştır. Ocak 2007

Detaylı

X e Bağlı Kalıtım. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler

X e Bağlı Kalıtım. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler 15 X e Bağlı Kalıtım İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına uygun olarak uyarlanmıştır. Ocak 2007 Bu çalışma

Detaylı

Genetik Test Nedir? Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler. İngiltere deki Guy s ve St. Thomas Hastanesi tarafından hazırlanan broşürlerden uyarlanmıştır.

Genetik Test Nedir? Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler. İngiltere deki Guy s ve St. Thomas Hastanesi tarafından hazırlanan broşürlerden uyarlanmıştır. Genetik Test Nedir? İngiltere deki Guy s ve St. Thomas Hastanesi tarafından hazırlanan broşürlerden uyarlanmıştır. Ocak 2007 Bu çalışma EuroGentest, Avrupa Birliği FP6 tarafından desteklenmiştir. Kontrat

Detaylı

Randevunuz Hakkında Bazı Bilgiler

Randevunuz Hakkında Bazı Bilgiler 12 Randevunuz Hakkında Bazı Bilgiler İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına uygun olarak uyarlanmıştır.

Detaylı

Kromozom Translokasyonları

Kromozom Translokasyonları 16 Kromozom Translokasyonları İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi ve IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına uygun olarak uyarlanmıştır. Ocak 2007

Detaylı

Amniyosentez. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler

Amniyosentez. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler 12 Amniyosentez İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi, Royal Koleji Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanları ile IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden kendi kalite standartlarına

Detaylı

Koryonik Villus Biyopsi (CVS) Testi

Koryonik Villus Biyopsi (CVS) Testi 12 Koryonik Villus Biyopsi (CVS) Testi İngiltere' deki Guy's ve St Thomas Hastanesi, Royal Koleji Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanları ile IDEAS Genetik Bilgi Parkı tarafından hazırlanan broşürlerden

Detaylı

Kromozom Değişimleri. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler. Ocak 2007

Kromozom Değişimleri. Hastalar ve Aileler İçin Bilgiler. Ocak 2007 16 Kromozom Değişimleri Ocak 2007 Bu çalışma EuroGentest, Avrupa Birliği FP6 tarafından desteklenmiştir. Kontrat Numarası: 512148. Çeviri; Dr. Türker BİLGEN, Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi

Detaylı

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir?

Otozomal Baskın Kalıtım (Autosomal Dominant Inheritance) nedir? This information (1) on Autosomal Dominant genetic disorders is in Turkish Otozomal Baskın Genetik Hastalıklar (Kadınlar İçin) (İngilizce si Autosomal Dominant Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalığa,

Detaylı

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders)

This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) This information (23) on X-linked genetic disorders is in Turkish X bağlantılı Genetik Hastalıklar (İngilizce'si X-linked Genetic Disorders) Genetik (genetic) hastalıklara bir veya daha fazla hatalı gen

Detaylı

Genetik Laboratuvarında Yapılan İşlemler

Genetik Laboratuvarında Yapılan İşlemler 12 Genetik Laboratuvarında Yapılan İşlemler Bu broşür Dr. Ian M Frayling (Galler Üniversitesi Hastanesi, Tıbbi Genetik Enstitüsü, Cardiff, UK), Dr. Domenico Coviello (Tıbbi Genetik Laboratuvarı, Fondazione

Detaylı

Kanser ve genler. Bağırsak kanseri ve Polipsiz kalıtsal kolon kanseri. Polipsiz kalıtsal kolon kanseri

Kanser ve genler. Bağırsak kanseri ve Polipsiz kalıtsal kolon kanseri. Polipsiz kalıtsal kolon kanseri 1 Kanser ve genler This information (7) on Hereditary non-polyposis colon cancer is in Turkish Polipsiz Kalıtsal Kolon Kanseri (İngilizce si Hereditary Non Polyposis Colon Cancer, HNPCC) ayrıca Lynch Sendromu

Detaylı

This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis)

This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis) This information (8) on Cystic Fibrosis is in Turkish Kistik Fibroz (İngilizce'si Cystic Fibrosis) Kistik Fibroz nedir? Kistik Fibroz (Cystic Fibrosis, CF), kalıtsal bir genetik (genetic) hastalıktır.

Detaylı

Pompe hastası iken çocuk sabihi olmak

Pompe hastası iken çocuk sabihi olmak Pompe hastası iken çocuk sabihi olmak Pompe hastalığı, kalıtsal bir hastalıktır. Bu da, her iki ebeveyn de hastalığa sebep olan genetik özre sahip ise, hastalık çocuklarda da görülebilir. Bu sebeple, aile

Detaylı

This information (3) on Bowel cancer and genetics is in Turkish Bağırsak kanseri ve genetiği (İngilizce'si Bowel cancer and genetics)

This information (3) on Bowel cancer and genetics is in Turkish Bağırsak kanseri ve genetiği (İngilizce'si Bowel cancer and genetics) Kanser ve genler This information (3) on Bowel cancer and genetics is in Turkish Bağırsak kanseri ve genetiği (İngilizce'si Bowel cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

Anne ve baba akrabaysa çocukta genetik (genetic) sorun olma olasılığı artar mı?

Anne ve baba akrabaysa çocukta genetik (genetic) sorun olma olasılığı artar mı? This information (16) on Marrying a Relative is in Turkish Akraba evliliği (İngilizce si Marrying a relative) Anne ve baba akrabaysa çocukta genetik (genetic) sorun olma olasılığı artar mı? Bu sorunun

Detaylı

Kolon Kanseri Nedir? Prof. Dr Tahsin ÇOLAK. MEÜ Tıp Fakültesi. Kolorktal Cerrahi Ünitesi. Genel Cerrahi AD

Kolon Kanseri Nedir? Prof. Dr Tahsin ÇOLAK. MEÜ Tıp Fakültesi. Kolorktal Cerrahi Ünitesi. Genel Cerrahi AD Kolon Kanseri Nedir? Nasıl Tanıyacağız? Prof. Dr Tahsin ÇOLAK MEÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi AD Kolorktal Cerrahi Ünitesi Kolorektal Kanser (CRC) 1. Dünyadaki dağılımı ve yaygınlığı (Epidemiology) 2.

Detaylı

Tıbbi Genetik Bölümü Ne iş Yapar? Uzm. Dr. Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR

Tıbbi Genetik Bölümü Ne iş Yapar? Uzm. Dr. Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR Tıbbi Genetik Bölümü Ne iş Yapar? Uzm. Dr. Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR Genetik Test Nedir? Genetik testlerin çoğunda vücudumuzun büyümesi, gelişmesi ve fonksiyonunu yerine getirebilmesi için gerekli bilgileri

Detaylı

Gen ve kromozom nedir?

Gen ve kromozom nedir? This information (21) on Robertsonian translocations is in Turkish Robertsonian Kromozom Translokasyonları (İngilizce'si Robertsonian Chromosome Translocations) Kromozom translokasyonu nedir? Kromozom

Detaylı

Gen ve kromozom nedir?

Gen ve kromozom nedir? This information (6) on Chromosome Translocations is in Turkish Kromozom Translokasyonları (İngilizce'si Chromosome Translocations) Kromozom translokasyonu nedir? Kromozom yer değiştirmesinin (chromosome

Detaylı

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014

GENETİK HASTALIKLAR. Dr.Taner DURAK. Tıbbi Genetik Uzmanı. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 GENETİK HASTALIKLAR Dr.Taner DURAK Tıbbi Genetik Uzmanı Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Fikir Bahçesi Konferansı 06.03.2014 Dr. Taner DURAK özgeçmişi 1966 Artvin Şavşat doğumlu 1983-1989, Bursa, Uludağ Üniv,Tıp

Detaylı

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir.

Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Kelime anlamı olarak kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz bir şekilde bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü urlara denir. Genel anlamda ise kanser, hücrelerde DNA'nın hasarı sonucu hücrelerin

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Tiedot turkiksi DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu)

Detaylı

This information (35) on genetic deafness is in Turkish Genetik Sağırlık (İngilizce'si genetic deafness)

This information (35) on genetic deafness is in Turkish Genetik Sağırlık (İngilizce'si genetic deafness) This information (35) on genetic deafness is in Turkish Genetik Sağırlık (İngilizce'si genetic deafness) Genetik (genetic) sağırlığa değişim geçirmiş bir veya daha fazla sayıda gen (gene) neden olur. İşitme,

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı

Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda. Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri Sendromunda Prof.Dr.Mehmet Ali Ergün Gazi Üniversitesi Tı p Fakültesi T ı bbi Genetik Anabilim Dalı Herediter Meme Over Kanseri (HBOC) %5-10 arası kalıtsaldır Erken başlama

Detaylı

Huntington hastalığı, aynı aile içinde bile oldukça değişkendir. Huntington hastalığının ilk semptomları genellikle şunları içerir:

Huntington hastalığı, aynı aile içinde bile oldukça değişkendir. Huntington hastalığının ilk semptomları genellikle şunları içerir: This information (12)on Huntington s disease and presymptomatic testing is in Turkish Huntington Hastalığı ve Presemptomatik Test (İngilizce'si Huntington s Disease and Presymptomatic Testing) Huntington

Detaylı

AMNİYON SIVISININ İÇERİĞİ

AMNİYON SIVISININ İÇERİĞİ AMNİYON SIVISININ İÇERİĞİ 1- Gebeliğin başında amniyon sıvısının içeriği ekstrasellüler sıvı ile aynıdır. 2- Amniyon sıvısının birinci trimesterde major kaynağı amniyotik membrandır. 3- Gebelik ilerledikçe,

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Information på turkiska DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

Kadın sağlığı konusunda küçük bir rehber

Kadın sağlığı konusunda küçük bir rehber Kadın sağlığı konusunda küçük bir rehber Skåne deki Temel Bakımda bulunan Ebe muayenehaneleri (Barnmorskemottagningarna) NEREYE BAŞ- VURABILIRIM? IKIZLERIM OLUR MU? BENİM İÇİN UYGUN MU? NORMAL MI? KAÇA

Detaylı

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen

Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı. B. Aysin Sermen Tıbbın Geleceğine dair.. Genetik Testler ve Kişiselleşmiş Tıp Anlayışı B. Aysin Sermen Daha güçlü.. Daha atletik.. Daha genç.. Daha huzurlu.. Daha mutlu.. Daha akıllı.. Daha sağlıklı.. Daha akıllı ve sağlıklı

Detaylı

Informazioni sullo screening intestinale. www.bowelscreeningwales.org.uk

Informazioni sullo screening intestinale. www.bowelscreeningwales.org.uk Informazioni sullo screening intestinale 1 www.bowelscreeningwales.org.uk Bağırsak Taraması Açıklaması Bu broşür size Galler de bağırsak taraması hakkında bilgi vermektedir. Ayrıntılı bilgi www.bowelscreeningwales.org.uk

Detaylı

Sağlık kayıtlarınızda değişiklikler Özet Bakım Kayıtları

Sağlık kayıtlarınızda değişiklikler Özet Bakım Kayıtları Lütfen bu broşürü okumak için zaman ayırınız Sağlık kayıtlarınızda değişiklikler Özet Bakım Kayıtları Biz, (İngiltere deki NHS) sağlık kayıtlarınızı sakladığımız ve Değişiklikler nedir? Hasta bakımının

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

Interventi di screening per i tumori intestinali in Galles

Interventi di screening per i tumori intestinali in Galles Interventi di screening per i tumori intestinali in Galles 3 www.bowelscreeningwales.org.uk Galler de yapılan Bağırsak Taraması nı Anlamak Bağırsak kanseri taraması neden yapılmalı? Bağırsak taraması bağırsak

Detaylı

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Kanserli Hastalar Tarafından Sık Sorulan Sorular Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Hastaların Soruları Tıbbi tedavi Otonomi

Detaylı

İmplantasyon Öncesi Genetik Tanı

İmplantasyon Öncesi Genetik Tanı This information (19) on pre-implantation genetic diagnosis is in Turkish İmplantasyon öncesi Genetik Tanı (İngilizce'si Pre-implantation Genetic Diagnosis) Kalıtsal genetik hastalığı (genetic disorder)

Detaylı

Parkinson. Bilgileri ve. Desteğ. Parkinson s information and support Turkish

Parkinson. Bilgileri ve. Desteğ. Parkinson s information and support Turkish Parkinson Bilgileri ve Desteğ Parkinson s information and support Turkish Bir Parkinson tanısı, yaşamınızı tepetaklak edebilir. Bize başvurun. Parkinson hastasıysanız ya da bir hastayı tanıyorsanız, muhtemelen

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Preimplantasyon ve Genetik Tanı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan

Detaylı

İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ile. canlı uygulama

İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ile. canlı uygulama İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi ile canlı uygulama İlk Yıllar Öğrenim Çerçevesi Uygulamasına Dayanan Kaynaklar projesine, Eğitim Çalışma ve İşyeri İlişkileri Bakanlığı aracılığıyla Avustralya Hükümeti tarafından

Detaylı

This information (25) on XYY syndrome is in Turkish XYY sendromu (İngilizce'si XYY syndrome)

This information (25) on XYY syndrome is in Turkish XYY sendromu (İngilizce'si XYY syndrome) This information (25) on XYY syndrome is in Turkish XYY sendromu (İngilizce'si XYY syndrome) XYY sendromu nedir? XYY sendromu (XYY syndrome), fazladan bir kromozomun (chromosome) neden olduğu genetik (genetic)

Detaylı

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ

PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ PREİMPLANTASYON GENETİK TANIDA KULLANILAN YÖNTEMLER ve ÖNEMİ Yrd. Doç. Dr. Hakan GÜRKAN Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı PGT NEDİR? Gebelik öncesi genetik tanı (PGT) adı verilen

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

Prof. Dr.İmirzalıoğlu. Tarih Aralığı: 20.01.2016-23.01.2016. Haber Sayısı: 46

Prof. Dr.İmirzalıoğlu. Tarih Aralığı: 20.01.2016-23.01.2016. Haber Sayısı: 46 Prof. Dr.İmirzalıoğlu Tarih Aralığı: 20.01.2016-23.01.2016 Haber Sayısı: 46 İÇİNDEKİLER No Haber Başlığı 1 21.01.2016 81HABER.COM Anne Karnındayken Bebeğinizin Sağlığını Merak Ediyorsanız 2 21.01.2016

Detaylı

Check-Up. Kişiye Özel Sağlık Taramaları

Check-Up. Kişiye Özel Sağlık Taramaları Check-Up Kişiye Özel Sağlık Taramaları Kent Hastanesi nde her misafirimiz özeldir. Kent Hastanesi nin tüm çalışanları her misafirine, Kent Sağlık Kültürü nün özünü oluşturan dürüstlük, güven, güleryüzlülük

Detaylı

Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla

Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla Kekemelik Nedir? Kekemelik, konuşmanın akıcılığıyla ilgili bir iletişim bozukluğudur. Ses, hece ve sözcüklerde uzatmalar, tekrarlar veya duraklamalarla ortaya çıkan konuşmanın akıcılığının bozulduğu durum

Detaylı

Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NİPT) Uluslararası kalite güvenceniz

Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NİPT) Uluslararası kalite güvenceniz Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NİPT) Uluslararası kalite güvenceniz NIPT Testi Nedir? Non-İnvaziv Prenatal Tarama (NIPT) trizomi taraması için geliştirilmiş daha güvenilir ve daha hassas ileri düzey bir

Detaylı

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081 Sağlıklı BR.HLİ.081 Sağlıklı Sağlıklı bir hamilelik geçirmek hamilelik öncesi dönemde sağlığınızla ilgili testleri yaptırmakla başlar. Bu nedenle çocuk istediğinize karar verdiğinizde önce bir kadın hastalıkları

Detaylı

Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu

Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu Bayındır Hastanesİ Söğütözü Genel Yoğun Bakım Zİyaretçİ Kılavuzu Bu broşür, Bayındır Hastanesi Söğütözü (BHS) Genel Yoğun Bakım (Reanimasyon) süreci hakkında sizi aydınlatmak amacıyla hazırlanmıştır.

Detaylı

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ 8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ ÇOCUKLARIMIZIN GELİŞİM DÖNEMİ ÖZELLİKLERİNİ BİLMEK NE

Detaylı

Gen ve kromozom nedir?

Gen ve kromozom nedir? This information (24) on triple X is in Turkish XXX (İngilizce'si Triple X) XXX nedir? XXX (triple X), fazladan bir kromozomun (chromosome) neden olduğu genetik bir hastalıktır. XXX hastalığının ne olduğunu

Detaylı

HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI. Ders adı : Endokrin çevre bozucular ve tarama programı

HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI. Ders adı : Endokrin çevre bozucular ve tarama programı HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI Ders adı : Endokrin çevre bozucular ve tarama programı Öğretim Üyesi : Prof. Dr. A. Emel ÖNAL Endokrin sistemin çalışmasını değiştiren, sağlıklı insanda veya çocuklarında sağlık

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

HPV aşısı rehberiniz. Servikal Kanseri Yenmek

HPV aşısı rehberiniz. Servikal Kanseri Yenmek HPV aşısı rehberiniz Servikal Kanseri Yenmek Servikal kanser nedir? Servikal kanser (rahim ağzı kanseri), vajinanın üstünde bulunan servikste (rahmin girişi) gerçekleşir. Servikal kanser, çok ciddi olabilir.

Detaylı

Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir?

Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Anneye En Güzel Hediye Olarak Ne Alınması Gerekir? Hayatımızın en değerli varlığıdır anneler. O halde onlara verdiğimiz hediyelerinde manevi bir değeri olmalıdır. Anneler için hediyenin maddi değeri değil

Detaylı

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test Yeni Nesil DNA Dizileme (NGS), İmmünHistoKimya (IHC) ile Hastanızın Kanser Tipinin ve Kemoterapi İlacının Belirlenmesi Kanser Tanı

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 1886 ÖZEL GETRONAGAN ERMENĐ LĐSESĐ R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 2010 2011 Kız olursa Sarin, erkek olursa Masis Erkek olursa doktor, kız olursa öğretmen KENDĐNĐ TANIMA VE MESLEK SEÇĐMĐ Sevgili veliler,

Detaylı

Erken Bo alma. (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü. www.späterkommen.de

Erken Bo alma. (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü. www.späterkommen.de Erken Bo alma (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü www.späterkommen.de Erken bo alma sorununuz var ml test edin Erken boşalma riskinizi, aşağıdaki uzman kişilerce hazırlanmış sorulara

Detaylı

Hayatınız. için tek bir an!

Hayatınız. için tek bir an! Bilgilendirme broşürü LebensBlicke Barsak Kanseri Erken Teşhis Vakfı Hayatınız için tek bir an! 05.04. Aile doktoru ile görüşme Saat 14. 00 de Erken teşhis muayenesi Salı 10.06. Barsak endoskopisi Saat

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

GENETİK TESTLER VE ETİK

GENETİK TESTLER VE ETİK GENETİK TESTLER VE ETİK 1. Genetik Test Nedir? Bireyin genetik bilgisini (DNA dizi bilgisi) ortaya çıkarmak için genetik materyale uygulanan testler, genetik test kapsamına girmektedir. Bu testlerin amacı

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

This information (17) on Myotonic Dystrophy is in Turkish Myotonik Distrofi (İngilizce'si Myotonic dystrophy, MD)

This information (17) on Myotonic Dystrophy is in Turkish Myotonik Distrofi (İngilizce'si Myotonic dystrophy, MD) Myotonik Distrofi nedir? This information (17) on Myotonic Dystrophy is in Turkish Myotonik Distrofi (İngilizce'si Myotonic dystrophy, MD) Myotonik distrofi, kasların zayıflamasına ve erimesine neden olur.

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ

GENETİK ALGORİTMALAR. Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Araş. Gör. Nesibe YALÇIN BİLECİK ÜNİVERSİTESİ GENETİK ALGORİTMALAR Genetik algoritmalar, Darwin in doğal seçim ve evrim teorisi ilkelerine dayanan bir arama ve optimizasyon yöntemidir.

Detaylı

Prof. Dr. İmirzalıoğlu. Tarih Aralığı: 31.01.2016-01.02.2016. Haber Sayısı: 45

Prof. Dr. İmirzalıoğlu. Tarih Aralığı: 31.01.2016-01.02.2016. Haber Sayısı: 45 Prof. Dr. İmirzalıoğlu Tarih Aralığı: 31.01.2016-01.02.2016 Haber Sayısı: 45 İÇİNDEKİLER No Yayın Tarihi Yayın Adı Haber Başlığı 1 31.01.2016 81HABER.COM GEN MUTASYONUNUZU ÖĞRENMEK HAYATINIZI 2 31.01.2016

Detaylı

Bölüm A. NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay

Bölüm A. NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay NEW YORK EYALETİ SAĞLIK DAİRESİ AIDS Enstitüsü HIV Testi için Bilgilendirilmiş Onay HIV testi isteğe bağlıdır. Size sağlık hizmeti veren personeli bilgilendirerek herhangi bir tarihte onayınızı geri alabilirsiniz.

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2 TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Dersin Adı Kodu Yarıyıl TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

Hollanda dışında ikamet edecekseniz veya çalışacaksanız: Gönüllü Anw sigortası

Hollanda dışında ikamet edecekseniz veya çalışacaksanız: Gönüllü Anw sigortası Hollanda dışında ikamet edecekseniz veya çalışacaksanız: Gönüllü Anw sigortası İçindekiler Neden gönüllü sigorta yaptırmalısınız 2 Gönüllü sigorta kimler içindir? 2 Gönüllü sigortaya en fazla ne kadar

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Anaokulu Bilgi ve İletişim Sistemi

Anaokulu Bilgi ve İletişim Sistemi Anaokulu Bilgi ve İletişim Sistemi Kullanıcı Kılavuzu [Sürüm 1.0-23.12.2015] 1 İçindekiler Kurulum İşlemleri / İlk Kullanım...3 Hızlı başlangıç...4 Etkinlik planlama...5 Yemek Planlama...5 Servis Planlama...5

Detaylı

WES [Whole Exome Sequencing]: Tüm Ekson Dizileme hakkında bilgilendirme yazısı ve izin formu

WES [Whole Exome Sequencing]: Tüm Ekson Dizileme hakkında bilgilendirme yazısı ve izin formu WES [Whole Exome Sequencing]: Tüm Ekson Dizileme hakkında bilgilendirme yazısı ve izin formu Sayın Ebeveyn, Çocuğunuzun hekimi, size genetik malzeme (DNA) üzerinde yeni bir teknik kullanarak geniş kapsamlı

Detaylı

İnsanda genetik düzensizlik sonucu, fazladan bir 21. kromozomun bulunmasına Down Sendromu denir.

İnsanda genetik düzensizlik sonucu, fazladan bir 21. kromozomun bulunmasına Down Sendromu denir. Bu dostlarımız hakkında biraz daha bilgi alalım; İnsanda genetik düzensizlik sonucu, fazladan bir 21. kromozomun bulunmasına Down Sendromu denir. Down Sendromu genetik bir farklılıktır, bir hastalık değildir.

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM

BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM BİRİNCİ BASAMAKTA ÇOCUK İSTİSMARINA YAKLAŞIM Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ankara Çocuk Koruma Birimi Çocuk ve Bilgi Güvenliği Derneği İstismarı -

Detaylı

KANSERE YAKALANDIKTAN SONRA YAPMANIZ GEREKENLER. Prof. Dr. Oktar Asoğlu

KANSERE YAKALANDIKTAN SONRA YAPMANIZ GEREKENLER. Prof. Dr. Oktar Asoğlu KANSERE YAKALANDIKTAN SONRA YAPMANIZ GEREKENLER Eskiden kanser en korkulan hastalıkların başında geliyordu artık hayatımızın bir parçası. Yakınları arasında kansere yakalanmamış kişi yok gibi. Kolon kanseri

Detaylı

For Sifa University Hospital Saç Ekimi Ünitesi

For Sifa University Hospital Saç Ekimi Ünitesi For Sifa University Hospital Saç Ekimi Ünitesi www.sifa.edu.tr FUE SAÇ EKİMİ Saç ekimi, çeşitli nedenlerle saç açıklığı ya da seyrekliği oluşmuş alanlara, kişinin kendi saç köklerinin nakledilerek saçsız

Detaylı

Ebeveynler için bilgi

Ebeveynler için bilgi Ebeveynler için bilgi Sevgili Ebeveynler, Burada yer alan bilgilerle sizleri, Oldenburglu çocuklar için sunulan bakım hizmetleri ve bu hizmetlerin kuralları hakkında genel olarak bilgilendirmek istiyoruz.

Detaylı

Verimli Çalışma. Edinilmiş çalışma alışkanlıkları

Verimli Çalışma. Edinilmiş çalışma alışkanlıkları Verimli Çalışma Edinilmiş çalışma alışkanlıkları Bir üniversite öğrencisi olarak sizden beklenilen, bağımsız bir öğrenci olmanızdır. Kimse nasıl çalışmanız gerektiğini sizden daha iyi bilemez, ancak size

Detaylı

REHBERLİK SERVİSİ BÜLTENİ KASIM 2011 BOŞANMA VE ÇOCUK

REHBERLİK SERVİSİ BÜLTENİ KASIM 2011 BOŞANMA VE ÇOCUK REHBERLİK SERVİSİ BÜLTENİ KASIM 2011 BOŞANMA VE ÇOCUK Boşanma her çocuk ve ebeveyn için travmatik bir olaydır. Boşanma kararı hangi koşullar altında alınmış olursa olsun ailedeki her bireyin farklı şekillerde

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

Down Sendromu nasıl oluşur? Down Sendromu, nedir?

Down Sendromu nasıl oluşur? Down Sendromu, nedir? Down Sendromu, nedir? Down Sendromlu çocuk sahibi ailelerin en büyük düşmanı bilgi eksikliğidir. Bu yüzden, "Down Sendromu nedir?" sorusunu cevaplamaya çalışacağız. Bunu yaparken kullanacağımız bazı terimler

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR 1 Kalıtım : Bir canlının sahip olduğu özelliklerin nesilden nesile aktarılması olayına kalıtım denir. Genetik: Canlı soyları arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkmasını

Detaylı

Çocukları biliyoruz. ve ana babaları anlıyoruz

Çocukları biliyoruz. ve ana babaları anlıyoruz Çocukları biliyoruz ve ana babaları anlıyoruz Çocuğunuzu en iyi siz kendiniz tanırsınız Biz, çocuk sağlığı konusunda uzmanız Ana baba olmak büyük ve tamamen değişik bir deneyimdir. Çocuğunuzun size ihtiyacı

Detaylı

Çocuğunuzun fiziksel görünümü diğer çocuklardan biraz farklı olabilir, bir takım sağlık sorunları

Çocuğunuzun fiziksel görünümü diğer çocuklardan biraz farklı olabilir, bir takım sağlık sorunları Down Sendromu, nedir O? Down Sendromlu çocuk sahibi ailelerin en büyük düşmanı bilgi eksikliğidir. Bu yüzden, "Down Sendromu nedir?" sorusunu cevaplamaya çalışacağız. Bunu yaparken kullanacağımız bazı

Detaylı

COUMADİN TEDAVİSİ. Cerrahi Servisler

COUMADİN TEDAVİSİ. Cerrahi Servisler COUMADİN TEDAVİSİ Cerrahi Servisler Coumadin tedavisi hakkında merak ettikleriniz Bu kitapçık Coumadin tedavinizin daha başarılı ve yaşamınızın olabildiğince normal hale gelmesine yardımcı olmak üzere

Detaylı

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Riskler Down sendromu 1/800 Spina bifida 1/1800 Anensefali 1/1800 Trizomi 18 1/3800 Omfalosel 1/6000 Gastroşizis 1/10000 Türkiye de her

Detaylı

Doğum Sonrası Doğum Kontrolü

Doğum Sonrası Doğum Kontrolü Lothian Cinsel ve Üreme Sağlığı Hizmetleri Doğum Sonrası Doğum Kontrolü Sizin için en uygun doğum kontrol yöntemini seçmenize yardımcı oluyoruz Doğum kontrol seçenekleri Yeni doğum yapmış olan ve hamileliklerine

Detaylı

Turkish DOMUZ GRİBİ AŞISI: altı aydan büyük beş yaşından küçük çocukların anne babaları için bilgiler. Grip. Korunun, koruyun.

Turkish DOMUZ GRİBİ AŞISI: altı aydan büyük beş yaşından küçük çocukların anne babaları için bilgiler. Grip. Korunun, koruyun. Turkish DOMUZ GRİBİ AŞISI: altı aydan büyük beş yaşından küçük çocukların anne babaları için bilgiler Grip. Korunun, koruyun. 1 İçindekiler Bu broşür hakkında 3 Domuz gribi nedir? 3 Domuz gribi aşısı hakkında

Detaylı

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS)

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) Herhangi iki bireyin DNA dizisi %99.9 aynıdır. %0.1 = ~3x10 6 nükleotid farklılığı sağlar. Genetik materyalde varyasyon : Polimorfizm

Detaylı

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma 1 of 5 14/10/2010 Stresle Başa Çıkma Stres bizim baskıya karşı duygusal ve fiziksel tepkimizdir. Bu baskı dışsal faktörlerden kendimizin ya da bir yakınımızın yaşam etkinliklerinden, hastalıklarından yaşam

Detaylı