Türk Popülasyonunda Miyokard İnfarktüsü Riski ile Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim İnsersiyon/Delesyon Gen Polimorfizminin İlişkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türk Popülasyonunda Miyokard İnfarktüsü Riski ile Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim İnsersiyon/Delesyon Gen Polimorfizminin İlişkisi"

Transkript

1 Türkiye Tıp Dergisi 2002; 9(3): Klinik Çal şmalar/clinical Reports Türk Popülasyonunda Miyokard İnfarktüsü Riski ile Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim İnsersiyon/Delesyon Gen Polimorfizminin İlişkisi Zehra EREN*, Gülçin KANTARCI**, Tülin KURT***, Özkan KANTARCI**** * Marmara Üniversitesi T p Fakültesi, Nefroloji Bilim Dal ** SSK Göztepe Hastanesi, Nefroloji Kliniği *** SSK Vak f Gureba Hastanesi, Dahiliye Kliniği **** Özel İsviçre Hastanesi, Genel Kalp-Damar Cerrahisi Kliniği, İSTANBUL ÖZET Amaç: Son zamanlarda yapılan çalışmalarda anjiyotensin konverting enzim (ACE) geninin DD/ID/II polimorfizmi ile kardiyovasküler hastalıklar arasında ilişki olduğu ile ilgili bazı kanıtlar gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı; ACE gen polimorfizmi ile miyokard infarktüsü (Mİ) riski arasındaki ilişkiyi daha önce Mİ geçirmiş olan hastalarda tespit etmektir. Yöntem: Bu çalışmaya, Vakıf Gureba Hastanesi Koroner Yoğun Bakım Ünitesi nde izlenen hastalar alınmıştır. Toplam 96 hasta çalışmaya alınmıştır (yaş ortalaması: 57.3 ± 10.2). Yaş olarak uygun 39 sağlıklı gönüllü de kontrol grubu (yaş ortalaması: 54.3 ± 9.9) olarak seçilmiştir (p> 0.05 ). ACE genotiplerini ayırmada polimeraz zincir reaksiyonu ve agaroz jel elektroforezi teknikleri kullanılmıştır. Bulgular: Hasta grubunda DD/ID/II genotip sıklığı sırasıyla %33.0, %61.5, %5.2 iken, kontrol grubunda %53.6, %43.6, %2.6 dır. Hasta grubunda ID genotipi de istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek oranda bulundu. Allel sıklığı için yapılan analizlerde D alleli %64.1 ve I alleli %35.9 olarak bulundu. Kontrol grubunda da D allel sıklığı %75.6, I allel sıklığı %24.4 idi. Allel sıklığı açısından hasta ve kontrol grupları arasında istatistiksel fark yoktu (p> 0.05). ACE geninin DD/ID/II polimorfizmi ile koroner risk faktörlerinden yaş, diyabet, hipertansiyon, aile öyküsü, sigara alışkanlığı, düşük HDL, yüksek kolesterol ve sol ventrikül hipertrofisi açısından da fark tespit edilmedi (p> 0.05). Yorum: Sonuç olarak, miyokard infarktüsü geçiren Türk hastalarda ID genotipi sıktır. ACE geninin DD/ID/II polimorfizmi ve koroner risk faktörleri arasında da korelasyon yoktur ve ACE geninin D allelinin bulunması Türk hasta popülasyonunda Mİ riskinde anlamlı artışa neden olmamaktadır. Anahtar Kelimeler: Miyokard infarktüsü, anjiyotensin konverting enzim gen polimorfizmi SUMMARY Association of Angiotensin Converting Enzyme Polymorphism and the Risk of Myocardial Infarction in Turkish Patients Objective: Recent studies showed some evidence of relationship between angiotensin converting enzyme (ACE) gene DD/ID/II polymorphism and cardiovascular diseases. The aim of the present study was to investigate the 95

2 Eren Z, Kantarcı G, Kurt T, Kantarcı Ö association of ACE gene polymorphism and the risk of myocardial infarction in the patients with the history of myocardial infarction. Method: The study was focused on the patients of Vakıf Gureba Hospital Coronary Intensive Unite. Totally 96 patients were included in the study (mean age 57.3 ± 10.2). Age matched 39 healthy volunteers were selected as a control group (mean age 54.3 ± 9.9) (p> 0.05). Polymerase chain reaction and agarouse gel electrophoresis techniques were used to identify the ACE genotypes. Results: The frequency of ACE DD/ID/II genotypes were 33.0%, 61.5%, 5.2% in patients groups and 53.6%, 43.6%, 2.6% in control group respectively. ID genotype was statistically significantly high in patients group (p= 0.05). Additional analyses were assumed for allele frequency. The frequency of D allele was 64.1% and I allele was 35.9% in patients group. In control group the frequencies were 75.6% for D allele, 24.4% for I allele. There were no statistically significant differences between control and patient grups in terms of allele frequency (p> 0.05). There were no correlation between DD/ID/II polymorphism of ACE gene and coronary risk factors such as age, diabetes mellitus, hypertension, family history, smoking habits, low HDL, high cholesterol and left ventricular hypertrophy (p> 0.05). Conclusion: In conclusion, ID genotype is high among the Turkish patients with myocardial infarction history. There was no correlation between ACE gene DD/ID/II polymorphism and coronary risk factors and the presence of D allele of ACE gene caused no appreciable increase for the risk of myocardial infarction in Turkish patient population. Key Words: Myocardial infarction, angiotensin converting enzyme gene polymorphism GİRİŞ Miyokard infarktüsü (Mİ), miyokard n mutlak veya rölatif ağ r perfüzyon yetersizliği sonucu gelişen bölgesel nekrozdur. Hastan n fonksiyonel kapasitesinde değişik derecelerde kay plara neden olur veya ölümle sonuçlan r (3). Bugüne kadar yap lan epidemiyolojik ve klinik çal şmalarda koroner arter hastal ğ na yol açan çok say - da risk faktörü iyi tan mlanm şt r. Bu risk faktörleri, gelecekteki koroner arter hastal ğ riskinin belirlendiği Framingham Çal şmas gibi popülasyon çal şmalar sonucunda ortaya ç km şt r (1). Çok yönlü risk faktör modifikasyonunun kardiyak mortaliteyi azaltt ğ n gösteren çok say da çal şma vard r (2). Koroner arter hastal ğ patogenezinde rol alan değişik risk faktörlerinin belirlenmesinde birçok çal şma yap lm ş ve büyük ilerlemeler kaydedilmiş olmas na rağmen, genetik faktörler ile ilgili çal şmalar halen yetersizdir. Bu yönde yap lacak olan araşt rmalar koroner arter hastal ğ patofizyolojisi hakk nda bilgilerimizi genişletecek, yeni önleme seçenekleri ve modern, spesifik tedavi yöntemleri geliştirmede öncü olacakt r. Renin-anjiyotensin sistemi (RAS) genetik faktörlerin belirlenmesi için yap lan araşt rmalar n hedef konular ndan birisidir. Bu sistemin ana elemanlar olan Renin, anjiyotensinojen, anjiyotensin konverting enzim (ACE), anjiyotensin reseptörlerinin genleri oldukça polimorfiktir. Bu polimorfik genlerin de çeşitli hastal klarda farkl klinik yans malar dikkati çekmektedir. ACE geninde de insersiyon ve delesyonlarla farkl yap lanma gösteren bir polimorfizm vard r. ACE yi kodlayan genlerin insandaki genotipleri: II (insersiyon/insersiyon), ID (insersiyon/delesyon), DD (delesyon/delesyon) dir (3). ACE I/D polimorfizminin birçok hastal kla ilişkisini destekleyen çal şmalar bulunmaktad r. ACE gen polimorfizminin koroner arter hastal ğ, Mİ, iskemik veya dilate kardiyomiyopati, hipertrofik kardiyomiyopati ve ani ölüm, sol ventrikül hipertrofisi (SVH), perkütan translüminal anjiyoplasti sonras koroner arter stenozu, diyabetik nefropati ve retinopati gelişiminde, IgA nefropati progresyonunda, renal arter stenozunda, iskemik inme (stroke) ve esansiyel hipertansiyon gelişiminde önemli bir genetik belirleyici olabileceğini gösteren çal şmalar vard r (4-14). Bu çal şman n amac, Mİ geçirmiş olan popülasyon ve kardiyak hastal ğ olmayan kişilerdeki ACE gen polimorfizmi dağ l m n karş laşt rmak, ACE gen polimorfizmini bir risk faktörü olarak değerlendirmek ve ACE gen polimorfizmi ile diğer koroner arter hastal ğ risk faktörleri aras ndaki ilişkiyi belirlemektir. GEREÇ ve YÖNTEM Çal şmaya, Ekim 1998-Kas m 1999 tarihleri aras nda Bezm-i Alem Valide Sultan Vak f Gureba Hastanesi Koroner Yoğun Bak m Ünitesi nde akut miyokard infarktüsü (AMİ) tan s ile izlenen 96 hasta al nd. Hastalardan klinik ve laboratuvar bulgular Dünya Sağl k Örgütü (DSÖ) taraf ndan kabul edilen AMİ için tan kriterlerinden (1. İskemik tipte göğüs ağr s, 96

3 Türkiye Tıp Dergisi 2002; 9(3): Seri çekilen EKG lerde AMİ için özgün tipik değişiklikler, 3. Serum kardiyak marker lar n tipik yükselme ve düşme seyri) en az ikisi birarada olanlar Mİ olarak kabul edildi. Tan s kesinleşmeyen veya şüpheli bulunan ve sözlü olarak bilgilendirildikten sonra kat lmak istemeyenler çal şma d ş nda b rak ld. Kontrol grubu olarak, çal şma grubu ile yaş bak m ndan eşleştirilmiş, ancak cinsiyet dağ l m yönünden fark bulunan, AMİ geçirmemiş, EKG de iskemi bulgusu tespit edilmeyen ve koroner arter hastal ğ için risk faktörü taş mayan 39 sağl kl kişi al nd. Hastalar koroner arter hastal ğ risk faktörleri (aile hikayesi, hipertansiyon, diabetes mellitus, hiperkolesterolemi, sigara kullan m ) yönünden detayl bir şekilde sorguland. Boy ve kilolar ölçülerek beden kitle indeksleri (BKİ) hesapland. Mİ nin başlang - c ndan itibaren ilk 24 saat içinde al nan kan örneğinden lipid profili, kan şekeri tayini yap ld. Koroner yoğun bak m ünitesinde yap lan kan bas nc ölçümlerinin ortalama değerleri kaydedildi. Yoğun bak m süresini geçirip servise al nan hastalara ekokardiyografi yap ld ve SVH, sol ventrikül dilatasyonu (SVD), duvar hareketleri değerlendirilip ejeksiyon fraksiyonu (EF) kaydedildi. ACE I/D Gen Polimorfizminin Belirlenmesi Mİ geçirmiş olan hastalardan ve sağl kl kontrollerden periferik kan örneği al nd ve oda s s nda muhafaza edilerek İstanbul Üniversitesi Deneysel T p Araşt rma Enstitüsü (DETAE) Moleküler T p Anabilim Dal Laboratuvar na ulaşt r ld. ACE I/D gen polimorfizmine, polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemi ile bak ld (15). Bilindiği gibi DNA ekstraksiyonu kan, hücre ve dokudan yap labilmektedir. PCR yöntemi ekstrakte edilen DNA daki hedef bölgenin, yapay olarak haz rlanm ş primer oligonükleotidler ile s n rland r larak çoğalt lmas d r. Dörtyüzdoksan baz çift içeren PCR ürünü, DD genotipi (delesyon/delesyon), Yüzdoksan baz çift içeren PCR ürünü, II genotipi (insersiyon/insersiyon), Dörtyüzdoksan baz çift ve 190 baz çiftini birlikte içeren PCR ürünü, ID genotip (insersiyon/delesyon) olarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel Değerlendirme Herhangi bir özellik aç s ndan oluşturulan iki grubun yaş, kolesterol değerleri gibi ölçümsel değerlerini k - yaslarken t-testi kullan ld. Eğer örnek say s çok büyükse bu k yaslama Mann-Whitney U testi kullan larak yap ld. Yine bu gruplar n cinsiyet, aile hikayesi gibi kategorik özelliklerini k yaslarken Ki-kare (χ 2 ) testi kullan ld. Teorik gereksinim olduğunda χ 2 testi yerine dört gözlü tablolardan Fisher kesin p değeri hesapland. Çal şman n çok değişkenli analiz k sm ise sonuç değişkenin var/yok biçiminde dikotom olduğu lojistik regresyon analizi ile yap ld. Tüm testlerde anlaml l k değeri p< 0.05 kabul edildi ve iki yönlü hipotez test edildi. BULGULAR Çal şmaya al nan Mİ geçirmiş 96 hastan n yaş ortalamas y l olarak 57.3 ± 10.2 bulundu. Bu grubun %75 (n= 72) i erkek, %25 (n= 24) i kad n olarak saptand. Mİ grubunda erkeklerde yaş ortalamas y l olarak 56.5 ± 9.9, kad nlarda ise 59.4 ± 10.7 olarak bulundu. Sağl kl kontrol grubunu oluşturan toplam 39 kişinin yaş ortalamas 54.3 ± 9.9 y l olarak tespit edildi. Kontrol grubuna dahil edilen kişilerden %53.8 (n= 21) i erkek, %46.2 (n= 18) si kad n olarak saptand. Yaş ortalamas erkeklerde 52.2 ± 10.0, kad nlarda 56.6 ± 9.5 olarak bulundu. Ortalama yaş dağ l m her iki grupta eşit olup, s ras yla Mİ grubunda ortalama 57.3 ± 10.2 y l, kontrol grubunda ise 54.3 ± 9.9 y l olarak bulundu ve istatistiksel fark tespit edilmedi (p> 0.05). Cinsiyet gruplar aras nda farkl l k gösteriyordu. Mİ grubunda kad n/erkek oran s ras yla %25 (n= 24)/ %75 (n= 72) iken, kontrol grubunda kad n/erkek oran %46.2 (n= 18)/%53.8 (n= 21) şeklindeydi. Her iki grupta ortalama boy, kilo ve BKİ değerleri aras nda fark istatistiksel olarak anlaml bulundu. Mİ grubunda ortalama boy değeri cm olarak ± 6.4 iken, kontrol grubunda ± 4.3 cm olarak tespit edildi (p= 0.03). Ortalama kilo değeri iki grupta s ras yla 73.0 ± 9.9 kg ve 68.7 ± 6.0 kg olarak bulundu (p= ). BKİ, Mİ grubunda 25.9 ± 3.2, kontrol grubunda 25.0 ± 2.0 olarak saptand (p= 0.001). ACE Gen Polimorfizminin Gruplararas Dağ l m Mİ geçirmiş hasta grubunda DD genotipi %33.3 (n= 32); ID genotipi %61.5 (n= 59); II genotipi %5.2 (n= 5) idi. Sağl kl kontrol grubunda DD genotipi %53.6 (n= 21); ID genotipi %43.6 (n= 17); II genotipi %2.6 (n= 1) olarak saptand (Tablo 1). Mİ geçirmiş hastalarda yüksek oranda görülen ID (%61.5) genotipi, sağl kl kontrol grubu ile k yasland ğ nda istatistiksel olarak anlaml ya yak n bir değer 97

4 Eren Z, Kantarcı G, Kurt T, Kantarcı Ö Tablo 1. ACE I/D gen polimorfizminin gruplararas dağ l m. Mİ geçirmiş grup Kontrol grubu Toplam ACE gen polimorfizmi Sayı % Sayı % Sayı % DD* ID** II * p= 0.02, ** p= bulundu (p= 0.05). Sağl kl kontrol grubunda en yüksek oranda görülen DD (%53.3) genotipi, Mİ grubu ile k yasland ğ nda istatistiksel olarak anlaml yüksek bulundu (p= 0.02). Her iki grup aras nda II genotipi k yasland ğ nda istatistiksel olarak anlaml fark bulunmad (p= 0.6). Toplam olgu say s gözönüne al nd ğ nda ACE I/D gen polimorfizmi dağ l m : DD genotipi %39.3 (n= 53); ID genotipi %56.3 (n= 76); II genotipi %4.4 (n= 6) olarak saptand. En fazla ID %56.3 ve DD %39.3 ile dikkati çekmektedir ve istatistiksel olarak anlaml fark bulunmaktad r (p= 0.01). Mİ geçirmiş hasta grubunda ACE D ve ACE I allel s kl klar s ras yla %64.1 ve %35.9 olarak tespit edildi. Kontrol grubunda ACE D ve ACE I allel s kl klar ise %75.6 ve %24.4 olarak bulundu (Şekil 1). Her iki grup aras nda istatistiksel aç dan anlaml fark bulunmad (χ 2 = 3.38, p= 0.066). Koroner arter hastal ğ n n majör risk faktörlerinde ACE I/D gen polimorfizmi dağ l m Tablo 2 de özetlenmiştir. Mİ geçirmiş olan hasta grubuna al nan olgulara ekokardiyografi yap ld. SVH ve SVD değerlendirildi. Olgular n %28.1 (n= 25) inde SVH tespit edildi. SVH olan hasta grubunda ACE I/D gen polimorfizmi dağ l m : DD genotipi %36 (n= 9), ID genotipi %60 (n= 15), II genotipi %4 (n= 1) olarak tespit edildi. SVD %20 (n= 20) oran nda saptand. ACE I/D gen polimorfizmi dağ l m : DD genotipi %35 (n= 7), ID genotipi %60 (n= 12), II genotipi %5 (n= 1) olarak belirlendi. Mİ geçirmiş hasta grubunda SVH ve SVD olan olgular ile ACE I/D gen polimorfizmi aras ndaki ilişki istatistiksel aç dan anlaml görülmedi. (p> 0.05). TARTIŞMA Koroner arter hastal ğ nda risk faktörlerinin tan mlanmas gerek AMİ önlenmesinde (primer koruma) gerekse koroner arter hastal ğ tan s olan hastalar n takip ve tedavisinde (sekonder koruma) büyük önem taş maktad r. Değiştirilemez risk faktörleri aras nda yaş, cinsiyet, rk, heredite, lipoprotein(a) düzeyi, hemostatik fak % % Allel yüzdesi %35.9 D alleli I alleli 20 % Mİ grubu Kontrol grubu Şekil 1. Miyokard infarktüsü geçirenler ile kontrol grubunda D ve I allel dağ l m. 98

5 Türkiye Tıp Dergisi 2002; 9(3): Tablo 2. Miyokard infarktüsü geçirmiş hasta grubunda, koroner arter hastal ğ majör risk faktörlerine göre ACE I/D gen polimorfizmi dağ l m. DD genotipi ID genotipi II genotipi Risk faktörleri Sayı % Sayı % Sayı % Yaş Aile öyküsü Sigara Hipertansiyon Hiperkolesterolemi Düşük HDL Diabetes mellitus p> 0.05 (tüm karşılaştırmalar için). törler, familyal dislipidemi ile birlikte ACE genotipi yer almaktad r. Son y llarda özellikle genetik faktörlerin ayd nlat lmas na yönelik çal şmalar büyük önem taş maktad r. Bu nedenle koroner arter hastal - ğ ile ACE genindeki I/D polimorfizmi aras ndaki ilişkiyi araşt rd k. Mİ geçirmiş hasta grubunda ID (%61.5) genotipinin daha s k tespit edildiği sağl kl kontrol grubunda DD (%53.3) genotipinin daha yüksek bulunduğu, D ve I allel s kl ğ aç s ndan da her iki grup aras nda anlaml fark tespit edilmediği çal şmam z, daha önce yay nlanan baz çal şmalarla çelişmektedir. Ludwig ve arkadaşlar, koroner arter hastal ğ n n derecesi ile ACE I/D gen polimorfizmi aras nda bir ilişki saptamazken; daha önce Mİ geçirenlerde, geçirmeyenlere göre daha yüksek oranda D alleli saptam şlard r (16). Pfohl ve arkadaşlar koroner anjiyografi uygulanan 969 erkek ve 341 kad n incelemişler, Kafkas erkek ve kad nlarda ACE I/D gen polimorfizmi ile koroner arter hastal ğ ve Mİ aras nda ilişki bulamam şlard r (17). Hubacek ve arkadaşlar Çek popülasyonunda ACE I/D gen polimorfizminin Mİ için genetik risk faktörü olmad ğ n göstermişlerdir (18). Nakai ve arkadaşlar n n yapm ş olduklar çal şmada, Japon popülasyonunda DD genotipi diğer iki genotipten (ID ve II) daha fazla koroner arter hastal ğ ile ilişkili bulunmuştur. Delesyon allellerinin s kl ğ koroner arter hastal ğ grubunda sağl kl kontrol deneklerden daha yüksek saptanm ş ve çok damar hastal - ğ olanlarda bu ilişkinin daha kuvvetli olduğu tespit edilmiştir (4). Cambien ve arkadaşlar n n 1086 Mİ li hastada yapm ş olduğu çal şmada; ACE seviyesinin, ACE I/D polimorfizminden bağ ms z olarak, Mİ ile ilgili risk faktörü olabileceği gösterilmiştir (19). Tokunaga ve arkadaşlar n n yapt ğ başka bir çal şma sonucunda, Japon hastalar ndan seçilmiş bir Kohortta ilk Mİ sonras DD genotipi belirgin kardiyak mortalite ile ilişkili olabileceği bildi-rilmiştir (5). Sloven ve arkadaşlar, hastalarda DD genotipinin koroner arter hastal ğ için 2.3 kat artm ş risk ile ilişkili olduğunu göstermiştir (20). Bohn ve arkadaşlar başka bir toplulukta ayn ilişkiyi araşt rm ş, düşük riskli grupta DD genotipi ile AMİ aras nda istatistikisel aç dan anlaml ilişki bulamam şlard r (21). Bu çal şma sonuçlar aras ndaki çelişki, topluluklar n demografik özelliklerinin farkl l ğ ndan kaynaklanmas ihtimalini düşündürmektedir. Lindpaintner ve arkadaşlar n n, Amerika Birleşik Devletleri nde erkek doktorlar aras nda yapt ğ çal şma, ACE geni DD genotipinin iskemik kalp hastal ğ (İKH) veya Mİ riskinde kabul edilebilir derecede bir artmaya neden olmad ğ n göstermiştir (22). Tokgözoğlu ve arkadaşlar, düşük risk grubunda olan (total kolesterol/hdl kolesterol oran n n 4.5 in alt nda olmas, sigara içmeyenler), daha önce Mİ geçirmiş ve anjiyografi ile tespit edilmiş koroner arter hastal ğ olanlarda DD genotipini kontrol grubuna göre artm ş bulmazken; Gensini skorlama sistemine göre belirledikleri koroner ateroskleroz derecesi ile ACE I/D gen polimorfizmi aras nda bağlant saptam şlard r (23). Marmara Üniversitesi nde Çiftçioğlu ve arkadaşlar taraf ndan yap lan çal şmada, esansiyel hipertansif hasta ile ailesinde hipertansiyon öyküsü olmayan normotansif grup aras nda genotip dağ l m aç s ndan istatistiksel olarak anlaml fark saptanmam şt r. Hedef organ hasar incelendiğinde ise SVH, mikroalbuminüri prevalans aç s ndan üç genotip aras nda anlaml fark saptanmam şt r. Ancak DD ve ID geno- 99

6 Eren Z, Kantarcı G, Kurt T, Kantarcı Ö tipine sahip hastalarda hipertansif retinopati prevalans II genotipindeki hastalara k yasla anlaml derecede yüksek bulunmuştur. Bedir ve Arik in elde ettikleri veriler, aile hikayesi pozitif olan olgularda ACE geni DD genotipi şiddetli hipertansiyon için predispozan etki ve ACE gen polimorfizmin hipertansiyon etyolojisinde önemli bir risk faktörü olabileceğini göstermiştir (24). Haseki Kardiyoloji Enstitüsü nde Bostan ve arkadaşlar taraf ndan yap lan çal şmada, hipertrofik kardiyomiyopatili 45 hasta ve kontrol grubu olarak hastalar n birinci derece akrabalar al nm ş; iki grup aras nda ACE geni polimorfizmi ve allel s kl ğ aç s ndan anlaml fark bulunmam şt r. Çal şmam zda, Türk popülasyonunda Mİ geçirmiş olan hastalarda kontrol grubuna göre, ACE geni DD genotipinde art ş tespit edilmedi ve bu sonuç Tokgözoğlu ve arkadaşlar n n yapt klar çal şma sonucu ile uyumlu idi. ACE D allelinde Mİ geçirenlerde kontrol grubuna göre art ş tespit edilmedi. Caerphilly Kalp Çal şmas nda koroner arter hastal - ğ ile ACE geni DD genotipi aras nda bariz bir ilişki bulunmuştur, ama BKİ d ş nda diğer risk faktörlerinin bu ilişkiyi artt rmad ğ veya değiştirmediği vurgulanm şt r (25). Bizim çal şmam zda da majör risk faktörleri ile ACE I/D gen polimorfizmi aras nda ilişki saptanmad ve bu sonuç Caerphilly Kalp Çal şmas sonucu ile uyumludur. Çal şmada Mİ geçirmiş ve sağl kl kontrol grubunda toplam DD genotipi %39.3, ID genotipi %56.3, II genotipi %4.4 oran nda saptand. Avrupa kökenli beyaz rkla yap lan birçok çal şmada, DD/ID/II genotip dağ l m 1/2/1 şeklinde bulunmuştur. Bu sonuçlara göre Avrupa kökenli beyaz rkla k yasland ğ nda, Türk popülasyonunda DD ve ID genotipi oran daha yüksek, II genotipi oran daha düşük saptanm şt r. Bunun olas nedeni, Türk popülasyonunun genetik profilinin Avrupa ve Akdeniz popülasyonlar ndan farkl olmas na bağl olabilir. Bu tahmin, Mahley ve arkadaşlar n n 1995 y l nda yapt klar Türk Kalp Çal şmas n n sonuçlar na dayanmaktad r (26). ACE I/D gen polimorfizmi üzerine yap lan geniş çapl çal şmalardaki farkl sonuçlar genetik geçmişin farkl l ğ d ş nda, çevresel faktörlerin (sosyoekonomik ve kültürel nedenler, zararl al şkanl klar) büyük farkl l klar göstermesi, olgular n çal şmaya al nma kriterleri aras ndaki farklar, baz çal şmalarda yaş ve cinsiyet k s tlamas n n uygulanmas, çal şmaya al - nan olgu say s ndaki farkl l klar ve son olarak ACE I/D gen polimorfizminin saptanmas nda kullan lan metodolojideki hatalar olabilir. Bizim çal şmam zda insersiyon spesifik primerler kullan larak hatal tiplendirilen ID genotipi olmad ğ için metodoloji ile ilgili bir problem olmad ğ n düşünmekteyiz (15). Tiret ve arkadaşlar segragasyon ve bağlant (Linkage) analizi ile yapt klar çal şmada, henüz moleküler düzeyde saptanmam ş, fakat ACE gen lokusu içinde veya yak n nda yer alan S/s isimli fonksiyonel varyant n genetik belirteci olduğunu ve bu varyantla kuvvetli bir şekilde bağlant sapmas (Linkage disequilibrium) gösterdiğini saptam şlard r (27). ACE gen lokusu içinde veya yak n nda yer alan moleküler varyant n ayd nlat lmas, ayr ca, ACE lokusuna yak n tüm genlerin belirlenmesi ve özellikle ilgili genler üzerinde çal şmalar n derinleştirilmesi ile ACE I/D gen lokusu koroner arter hastal ğ aras ndaki ilişki daha iyi anlaş lacakt r. Bu sonuçlar bugüne kadar yap lan epidemiyolojik ve klinik çal şmalar iyi tan mlanm ş koroner arter hastal ğ na yol açan çok say da risk faktörü ile birlikte ACE geninin DD ve ID genotipine bir genetik belirteç olarak dikkatleri çekebilir. ACE I/D gen polimorfizmi ile beraber moleküler düzeyde bu gen lokus komşuluğundaki fonksiyonel minör genlerin varyantlar n n da birbiri üzerine etkileri, RAS içinde yer alan diğer genler ve onlara ait mutasyonlar n araşt - r lmas yan nda, etnik gruba dayal heterojenitenin de gözard edilmemesi önemli bir gerçektir. KAYNAKLAR 1. Levy D, Wilson PW, Anderson KM, et al. Stratifying the patient at risk from coronary disease: New insights from the Framingham Heart Study. Am Heart J 1990; 119: Forrester JS, Merz CN, Bush TL, et al. Task Force 4. Efficacy of risk factor management. J Am Coll Cardiol 1996; 27: Soubrier F, Alhenc-Gelas F, Hubert C, et al. Two putative active centers in human angiotensin I- converting enzyme revealed by molecular cloning. Proc Natl Acad Sci USA 1998; 85: Nakai K, Itoh C, Miura Y, et al. Deletion polymorphism of the angiotensin I- converting enzyme gene is associated with serum ACE concentration and increased risk for CAD in the Japanese. Circulation 1994; 90: Tokunaga S, Tsuji H, Nishiye T, et al. Lower mortality in patients with the DD genotype of the angiotensin-converting enzyme gene after acute myocardial infarction. Acta Cardiol 2001; 56:

7 Türkiye Tıp Dergisi 2002; 9(3): Raynolds MV, Bristow MR, Bush EW, et al. Angiotensin-converting enzyme DD genotype in patients with ischaemic or idiopatic dilated cardiomyopathy. Lancet 1993; 342: Marian AJ, Yu Q-T, Workman R, et al. Angiotensinconverting enzyme in hypertrophic cardiomyopathy and sudden cardiac deat. Lancet 1993; 342: Schunkert H, Hense HW, Holmer SR, et al. Association between a polymorphism of the angiotensin-converting enzyme gene and left ventricular hypertrophy. N Engl J Med 1994; 330: Ohishi M, Fujii K, Minamino T, et al. A potent genetic risk factor for restenosis. Nat Genet 1993; 5: Freire M, Dijk D, Erman A, et al. DNA polymorphism in the ACE gene, serum ACE activity and the risk of nephropathy in insulin-dependent diabetes mellitus. Nephrol Dial Transplant 1998; 13: Harden PN, Geddes C, Rowe PA, et al. Polymorphism in angiotensin-converting enzyme gene and progression of IgA nephropaty. Lancet 1995; 345: Missouris CG, Barley J, Jeffery S, et al. Genetic risk for renal artery stenosis: Association with deletion polymorphism in angiotensin I-converting enzyme gene. Kidney Int 1996; 49: Kario K, Kanai N, Saito K, et al. Ischemic stroke and the gene for angiotensin-converting enzyme in Japanese hypertensives. Circulation 1996; 93: Nara Y, Nabika T, Ikeda K, et al. Blood pressure cosegregates with a microsatellite of angiotensin I-converting enzyme (ACE) in F2 generation from a cross between original normotensive Wistar-Kyoto rat (WKY) and stroke-prone spontaneously hypertensive rat (SHRSR). Biochem Biophys Res Comm 1991; 181: Baker KM, Aceto JF. Angiotensin II stimulation of protein synthesis and cell growth in chick heat cell. Am J Psysiol 1990; 259: Ludwig EH, Corneli PS, Anderson JL, et al. Angiotensin converting enzyme gene polymorphism is associated with myocardial infarction but not with development of coronary stenosis. Circulation 1995; 91: Pfohl M, Koch M, Prescod S, et al. Angiotensin I-converting enzyme gene polymorphism, coronary artery disease and myocardial infarction. An angiographically controlled study. Eur Heart J 1999; 20: Hubacek JA, Pitha J, Podrapska I, et al. Insertion/deletion polymorphism in the angiotensin-converting enzyme gene in myocardial infarction survivos. Med Sci Monit 2000; 6: Cambien F, Costerousse O, Tiret L, et al. Plasma levels and gene polymorphism of angiotensin-converting enzyme in relation to myocardial infaction. Circulation 1994; 90: Peterlin B, Petrovic D, Zorc M, et al. Deletion/insertion polymorphism in the angiotensin-converting enzyme gene as a risk factor in the Slovenian patient with coronary heart disease. Pflugers Arch 2000; 439(Suppl 3): Bohn M, Berge KE, Bakken A, et al. Insertion/deletion (I/D) polymorphism at the locus for angiotensin I converting enzyme and myokardial infarction. Clin Genet 1993; 44: Lindpaintner K, Pfeffer MA, Kreuntz R, et al. A prospective evaluation of an angiotensin-converting ezyme gene polymorphism and the risk of ischemic heart disease. N Engl J Med 1995; 332: Tokgözoğlu SL, Alikaşifoğlu M, Atalar E, et al. Angiotensin converting enzyme gene polymorphism and the risk and extent of ischemic heart disease among Turkish patients. Coronary Artery Disease 1997; 8: Bedir A, Arik N, Adam B, et al. Angiotensin converting enzyme gene polymorphism andactivity in Turkish patients with essential hypertension. Am J Hypertens 1999; 12: Raj K, Mattu MB, Edward WA, et al. A DNA variant at the angiotensin-converting enzyme gene locus associates with coronary artery disease in the caerphilly heart study. Circulation 1995; 91: Mahley RW, Paloğlu KE, Atak Z, et al. Turkish Heart Study: Lipids, lipoproteins and apolipoproteins. J Lipid Res 1995; 36: Tiret L, Rigat B, Visvikis S, et al. Evidence form combined segregation and linkage analysis that a variant of the angiotensin I-converting enzyme (ACE) gene controls plasma ACE. Am J Hum Genet 1992; 51: YAZIŞMA ADRESİ Dr. Zehra EREN Marmara Üniversitesi T p Fakültesi Nefroloji Bilim Dal, Tophanelioğlu Caddesi 13/15 Altunizade, Üsküdar-İSTANBUL 101

8 102 Eren Z, Kantarcı G, Kurt T, Kantarcı Ö

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması

Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması İ.Ü. CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI Parkinson Hastalığı ile α-sinüklein Geni Polimorfizmlerinin İlişkisinin Araştırılması Araş.Gör. Yener KURMAN İSTANBUL

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı

Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Türk Hipertansiyon Prevalans Çalışması (PatenT) 2003 Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması (HinT) 2007 Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması (SALTurk) 2007 Türk Hipertansiyon Prevalans

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA REZİDÜEL RENAL FONKSİYON VE İNVAZİF OLMAYAN ATEROSKLEROZ BELİRTEÇLERİ İLİŞKİSİ Yaşar Çalışkan 1, Halil Yazıcı 1, Tülin Akagün 1, Nadir Alpay 1, Abdullah Özkök 1, Nihat Polat

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL

DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL DÜZEN LABORATUVARLAR GRUBU MOLEKÜLER TANI MERKEZİ İSTANBUL PRENATAL VE POSTNATAL MOLEKÜLER TANI TESTLERİ Dr.Belgin Eroğlu Kesim *1800 lerde Mendel ile başlayan serüven, *1900 lerde kalıtım biriminin gen

Detaylı

Sosyoekonomik düzey ile miyokart enfarktüsü ve komplikasyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Sosyoekonomik düzey ile miyokart enfarktüsü ve komplikasyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi doi:10.5222/j.goztepetrh.2011.143 KLİNİK ARAŞTIRMA ISSN 1300-526X Kardiyoloji Sosyoekonomik düzey ile miyokart enfarktüsü ve komplikasyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi Ahmet Yıldırım (*),

Detaylı

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Prof.Dr.Oktay Demirkıran İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Acil Yoğun Bakım Ünitesi Avrupa da yaklaşık 700,000/yıl

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Kalp yetersizliğine ine sahip yaşlılarda larda Nebivolol ü ün KARDİYAK SONUÇLARA (outcomes)) ve rehospitalizasyon üzerindeki etkileri Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Hipertansiyonla Mücadele

Detaylı

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar 1. Ege Üniversitesi İlaç Geliştirme Ve Farmakokinetik Araştırma-Uygulama Merkezi (ARGEFAR) 2. Central

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

ÖZGÜN ARAfiTIRMA. Celalettin Usalan 1, Özlem Tiryaki 2, Ayfle fiahin 2, Hakan Büyükhatipo lu 2 1

ÖZGÜN ARAfiTIRMA. Celalettin Usalan 1, Özlem Tiryaki 2, Ayfle fiahin 2, Hakan Büyükhatipo lu 2 1 ÖZGÜN ARAfiTIRMA Primer Hipertansiyonu Olan Normotansif Bireylerin Birinci Derece Yak nlar nda Uyar lm fl Endotel ve Renin-Anjiyotensin Sistem Fonksiyonu The Function of Stimulated Endothelium and Renin-Angiotensin

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Kan Basıncının Mortalite ile İlişkisi Doç. Dr. Gürsel YILDIZ Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi

Diyaliz Hastalarında Kan Basıncının Mortalite ile İlişkisi Doç. Dr. Gürsel YILDIZ Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Diyaliz Hastalarında Kan Basıncının Mortalite ile İlişkisi Doç. Dr. Gürsel YILDIZ Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Kış Okulu Magosa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, 26-29 Mart 2015. 1 Tarihçe

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

Koroner Bypass Ameliyatında Mortalite ve Morbiditeye Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi

Koroner Bypass Ameliyatında Mortalite ve Morbiditeye Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi Koroner Bypass Ameliyatında Mortalite ve Morbiditeye Etki Eden Risk Faktörlerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi A. HAMULU, M. ÖZBARAN, Y. ATAY, H. POSACIOĞLU, İ. ARAS, Suat BÜKET, Alp ALAYUNT, Ö. BİLKAY,

Detaylı

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi!

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Hasta Bilgilendirme Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Başlang çtan itibaren yan n zday z AOK Curaplan nedir? AOK Curaplan, Tip 2 Diyabet hastal

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

Ülkemizde ölüm nedenleri arasında koroner

Ülkemizde ölüm nedenleri arasında koroner Türk Kardiyol Dern Arş - Arch Turk Soc Cardiol 2011;39 Suppl 4:1-5 doi: 10.5543/tkda.2011.abaci 1 Kardiyovasküler risk faktörlerinin ülkemizdeki durumu The current status of cardiovascular risk factors

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler. Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kardiyovasküler olayların önlenmesinde statinler Dr. Sadi GÜLEÇ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Cleveland, Ohio/ABD, Kasım 1998 Kaza notları: 2 kişi olay anında, 1 kişi hastanede

Detaylı

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD

MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ. SERPİL ERASLAN, PhD β-talaseminin MOLEKÜLER TANISI DÜZEN GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ SERPİL ERASLAN, PhD BETA TALASEMİ HEMOGLOBİNOPATİLER Otozomal resesif (globin gen ailesi) Özellikle Çukurova, Akdeniz kıyı şeridi,

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI SERKAN YILDIZ¹, REMZİ DÜNDAR², ÖMÜR KURU², FERCEM ERBAY², FATİH KILIDz,

Detaylı

Serum Sialik Asit Düzeylerinin Diabetin Komplikasyonlar ile İlişkisi

Serum Sialik Asit Düzeylerinin Diabetin Komplikasyonlar ile İlişkisi Serum Sialik Asit Düzeylerinin Diabetin Komplikasyonlar ile İlişkisi Mehmet ŞENCAN, Saniye TOPÇU, Hatice Sebila DÖKMETAŞ, Serhat İÇAĞASIOĞLU, Mehmet İBİŞ, İbrahim DUMAN Cumhuriyet Üniversitesi T p Fakültesi,

Detaylı

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi!

Hasta Bilgilendirme. Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program. AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! Hasta Bilgilendirme Sağl k sigortan z AOK`n n yeni Diyabet Tip 2 program AOK-Curaplan Daha fazla yaşam kalitesi! 2 AOK-Curaplan Diyabet Tip 2 AOK Curaplan nedir? AOK Curaplan, Tip 2 Diyabet hastal ğ olan

Detaylı

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER***

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji AD*, Biyokimya AD**, Kalp Damar Cerrahi

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı?

Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı? Hipertansiyon Tedavisinde Kan Basıncı Ölçümü: Evde mi? Ofiste mi? Ambulatuar mı? Dr. Hasan Micozkadıoğlu Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Logan et al. J Hypertens 2008;26:446-452

Detaylı

Sa l kl bireylerde endotel fonksiyonlar üzerine anjiyotensin dönüfltürücü enzim genotipinin etkisi

Sa l kl bireylerde endotel fonksiyonlar üzerine anjiyotensin dönüfltürücü enzim genotipinin etkisi 2 Orijinal Araflt rma Original Investigation Sa l kl bireylerde endotel fonksiyonlar üzerine anjiyotensin dönüfltürücü enzim genotipinin etkisi Effect of angiotensin converting enzyme genotype on endothelial

Detaylı

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. Endotel zedelenmesi ATEROSKLEROZ Monositlerin intimaya göçü Lipid yüklü makrofajlar Sitokinler İntimaya kas h. göçü

Detaylı

İZMİR İLİ İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI İSTATİSTİKLERİ VE İŞ GÜVENLİĞİNİNKENT YAŞAMINA ETKİLERİ. Aykut AKDEMİR Maden Mühendisi izmir@maden.org.

İZMİR İLİ İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI İSTATİSTİKLERİ VE İŞ GÜVENLİĞİNİNKENT YAŞAMINA ETKİLERİ. Aykut AKDEMİR Maden Mühendisi izmir@maden.org. 719 İZMİR İLİ İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI İSTATİSTİKLERİ VE İŞ GÜVENLİĞİNİNKENT YAŞAMINA ETKİLERİ Alpaslan ERTÜRK Maden Yüksek Mühendisi izmir@maden.org.tr Aykut AKDEMİR Maden Mühendisi izmir@maden.org.tr

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler

Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler Gen Arama Yordamı ve Nörolojik Hastalıklarla İlgili Gen Keşfi Çalışmalarına Türkiye den Örnekler Doç. Dr. Sibel Aylin Uğur İstanbul Üniversitesi Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü-Genetik 13. Ulusal Sinirbilim

Detaylı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı

Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 15 (1) 29-33 (2008) Tip 2 Diyabetli Hastalarda Metabolik Sendrom Prevalansı Serkan İpek Doğanşehir Devlet Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, Malatya Amaç: Bu çalışma,

Detaylı

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS)

SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) SNP TEK NÜKLEOTİD POLİMORFİZMLERİ (SINGLE NUCLEOTIDE POLYMORPHISMS) Herhangi iki bireyin DNA dizisi %99.9 aynıdır. %0.1 = ~3x10 6 nükleotid farklılığı sağlar. Genetik materyalde varyasyon : Polimorfizm

Detaylı

Akut Koroner Sendrom Kliniği ile Başvuran Hastalarda Koroner Arter Hastalığı Risk Faktörleri

Akut Koroner Sendrom Kliniği ile Başvuran Hastalarda Koroner Arter Hastalığı Risk Faktörleri Klinik Çalışma Van Tıp Dergisi: 18 (3):147-154, 2011 Akut Koroner Sendrom Kliniği ile Başvuran Hastalarda Koroner Arter Hastalığı Risk Faktörleri Yemlihan Ceylan*, Yüksel Kaya**, Mustafa Tuncer* Özet Amaç:

Detaylı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı. Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrılarının ayırıcı tanısı Prof. Dr. Zeki Öngen İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? Göğüs ağrısı ile ne sıklıkta karşılaşıyoruz? İngiltere

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği Asemptomatik Hiperürisemi Tanım: Serum ürik asit düzeyinin kristal depolanma hastalığı bulguları

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri

Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İl Merkezinde Yaşlı Nüfusta Bazı Kronik Hastalıkların Prevalansı ve Risk Faktörleri Frequency of Some Chronic Diseases and Risk Factors Among the Elderly People

Detaylı

Obezite Tedavisinde Orlistat ve Sibutraminin Vücut Kilosu ve Koroner Kalp Hastal ğ Risk Faktörlerine Etkilerinin Karş laşt r lmas

Obezite Tedavisinde Orlistat ve Sibutraminin Vücut Kilosu ve Koroner Kalp Hastal ğ Risk Faktörlerine Etkilerinin Karş laşt r lmas Obezite Tedavisinde Orlistat ve Sibutraminin Vücut Kilosu ve Koroner Kalp Hastal ğ Risk Faktörlerine Etkilerinin Karş laşt r lmas Cengiz PATA*, Aziz YAZAR*, Esen AKBAY**, Oğuz ULU*, Kamuran KONCA*** *

Detaylı

Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı HANGİSİ DAHA TEHLİKELİ: TUZ MU? ŞEKER Mİ? Şeker Daha Tehlikeli Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 17. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

UMU ETKİLEYEN ETKİLEYEN ETMENLER ETMENL

UMU ETKİLEYEN ETKİLEYEN ETMENLER ETMENL Kurum ve kuruluşlarla ilişki bulunmamaktadır CEZA SORUMLULUĞU KALDIRILAN OLGULARDA ZORUNLU AYAKTAN TEDAVİYE UYUMU ETKİLEYEN ETMENLER Dr.Sena Yenel Özbay CEZA SORUMLULUĞUNUN KALDIRILMASI Suç eyleminin gerçekleştiği

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Dr. Cem Alhan XVI. Ulusal Kongre, 19-22 Mayıs, Eskişehir Changing patterns of initial treatment selection among medical therapy (MED, yellow line), percutaneous

Detaylı

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris;

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; KALP AĞRISI Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; Kalp ağrısı yada Akut koroner sendrom kalbe giden kan akımının aniden

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

Akut poststreptokokkal glomerulonefritli Türk çocuklarında ACE gen polimorfizmi

Akut poststreptokokkal glomerulonefritli Türk çocuklarında ACE gen polimorfizmi Akut poststreptokokkal glomerulonefritli Türk çocuklarında ACE gen polimorfizmi ACE gene polymorphism in Turkish children with acute post streptococcal glomerulonephritis Ümit Çelik 1, Aytül Noyan 2, Gülen

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Sigara çenlerde ve çmeyenlerde Akci er Kanseri: Genel Özelliklerde Farkl l k Var m?

Sigara çenlerde ve çmeyenlerde Akci er Kanseri: Genel Özelliklerde Farkl l k Var m? ULUSLARARASı HEMATOLOJI-ONKOLOJI DERGISI MAKALE / ARTICLE International Journal of Hematology and Oncology Sigara çenlerde ve çmeyenlerde Akci er Kanseri: Genel Özelliklerde Farkl l k Var m? Ahmet E. ERBAYCU

Detaylı

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ 1. Dünyada kalp-damar hastalıkları ile ilgili epidemiyolojik gerçekler 1.1. Kalp ve Damar Hastalığı Kavramı 1.2. Dünyada Kalp ve Damar Hastalıklarının Epidemiyolojisi

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Risk Ölçütleri. Doç Dr Zeliha Öcek

Risk Ölçütleri. Doç Dr Zeliha Öcek Risk Ölçütleri Doç Dr Zeliha Öcek Risk nedir? Zarara uğrama tehlikesi, olasılığı Risk Faktörü Nedir? Hastalık oluşumu ile pozitif yönde ilişkisi olan faktör Yoksulluk verem hastalığı Annenin düşük eğitim

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemii id i Tedavisi i Prof.Dr. Oktay Ergene İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemi Gelişimiş VLDL Chylomicron Liver Defective Lipolysis Remnants

Detaylı

Araştırma. Hatice ŞİMŞEK 1, Yücel DEMİRAL 1, Özgür ASLAN 2, Belgin ÜNAL TOĞRUL 1

Araştırma. Hatice ŞİMŞEK 1, Yücel DEMİRAL 1, Özgür ASLAN 2, Belgin ÜNAL TOĞRUL 1 Araştırma Bir Üniversite Hastanesinde Koroner Kalp Hastalarına Uygulanan Tedavi Oranları TREATMENT UPTAKE LEVELS AMONG THE CORONARY HEART DISEASE PATIENTS AT THE UNIVERSITY HOSPITAL Hatice ŞİMŞEK 1, Yücel

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

Adiposit

Adiposit Tip 2 diyabetik obez kadınlarda adiponektin diyabetik nefropati ilişkisi Dr. Murat Şakacı S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği Adiposit Adipokinler Antidiyabetik Antiinflamatuvar

Detaylı

Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan 2, Fatma Savran Oğuz 1, Aydın Türkmen 2, Mehmet Şükrü Sever 2

Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan 2, Fatma Savran Oğuz 1, Aydın Türkmen 2, Mehmet Şükrü Sever 2 BÖBREK NAKLİ ALICILARINDA GLUTATYON S-TRANSFERAZ ENZİM POLİMORFİZMLERİNİN VE GSTT1 POLİMORFİZİMİNE KARŞI GELİŞEN ANTİKORLARIN ALLOGRAFT FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Sebahat Usta Akgül 1, Yaşar Çalışkan

Detaylı

ELAZIĞ EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ KURUM HEKİMLİĞİNE BAŞVURAN EMNİYET TEŞKİLATI ÇALIŞANI VE EŞLERİNDE KORONER ARTER HASTALIKLARI RİSK FAKTÖRLERİ ARAŞTIRMASI

ELAZIĞ EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ KURUM HEKİMLİĞİNE BAŞVURAN EMNİYET TEŞKİLATI ÇALIŞANI VE EŞLERİNDE KORONER ARTER HASTALIKLARI RİSK FAKTÖRLERİ ARAŞTIRMASI ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE ELAZIĞ EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ KURUM HEKİMLİĞİNE BAŞVURAN EMNİYET TEŞKİLATI ÇALIŞANI VE EŞLERİNDE KORONER ARTER HASTALIKLARI RİSK FAKTÖRLERİ ARAŞTIRMASI S. Erhan DEVECİ*, Yasemin AÇIK*,

Detaylı

Ateroskleroz ve Endotel Disfonksiyonu. Prof. Dr. Zeliha KERRY Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi

Ateroskleroz ve Endotel Disfonksiyonu. Prof. Dr. Zeliha KERRY Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Ateroskleroz ve Endotel Disfonksiyonu Prof. Dr. Zeliha KERRY Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi 1 2 3 4 5 Oksidatif stres İntimal hiperplazi LOX-1 reseptörü İntimal hiperplazi Perkütanöz transluminal

Detaylı

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test Yeni Nesil DNA Dizileme (NGS), İmmünHistoKimya (IHC) ile Hastanızın Kanser Tipinin ve Kemoterapi İlacının Belirlenmesi Kanser Tanı

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar

Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar Dr.Şükrü ULUSOY KTÜ T p Fakültesi Nefroloji BD Niçin güncelleme? Son iki yıl içindeki klavuzu etkileyebilecek çalışmaların

Detaylı

Hastanemizde Kardiyoloji ve Kalp Damar Cerrahisi Bölümlerinde SGK anlaşması geçerli olup, diğer bölümlerimizde özel sağlık sigortanızı kullanabilir veya bireysel ödeme yapabilirsiniz. Özel TOBB ETÜ Hastanesi

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Türk Halk nda Ramazan Orucunun Akut Miyokard İnfarktüsü Sirkadiyen Ritmi Üzerindeki Etkisi

Türk Halk nda Ramazan Orucunun Akut Miyokard İnfarktüsü Sirkadiyen Ritmi Üzerindeki Etkisi Orijinal makale Türk Halk nda Ramazan Orucunun Akut Miyokard İnfarktüsü Sirkadiyen Ritmi Üzerindeki Etkisi Ahmet KARABULUT 1, Kadir TOPÇU 2, Bülent UZUNLAR 1, Mahmut ÇAKMAK 1 1 İstanbul Medicine Hospital

Detaylı

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU

KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU KRONİK HEMODİYALİZ HASTALARINDA ENDOTEL PROGENİTÖR HÜCRELERİ, İNFLAMASYON VE ENDOTEL DİSFONKSİYONU Abdullah Özkök¹, Esin Aktaş², Akar Yılmaz 3, Ayşegül Telci 4, Hüseyin Oflaz 3, Günnur Deniz², Alaattin

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

Cukurova Medical Journal

Cukurova Medical Journal Cukurova Medical Journal Araştırma Makalesi / Research Article Glutatyon S-Transferaz Genindeki Delesyonların (GSTT1 ve GSTM1) Koroner Arter Hastalığı ve Akut Miyokart Infarktüsü ile Ilişkisi Relationship

Detaylı

KALP SAĞLI. Prof. Dr. Dilek Ural. Kardiyoloji Anabilim Dalı

KALP SAĞLI. Prof. Dr. Dilek Ural. Kardiyoloji Anabilim Dalı GÜNÜMÜZDE KALP SAĞLI LIĞI Prof. Dr. Dilek Ural Kocaeli Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı XX. YÜZYILY 20. YY Sonunda Doğumdan İtibaren Beklenen Yaşam am SüresiS Kaynak: Healthy People

Detaylı

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Prof. Dr. Tuna DEMİRDAL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları AD, SB Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kliniği, İzmir Avcılarda

Detaylı

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu

Lipid Paneli Hangi Yaşta. Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Lipid Paneli Hangi Yaşta Taranmaya Başlanmalı? Dr. Fatih BAKIR Düzen Laboratuvarlar Grubu Koroner kalp hastalığı-ateroskleroz ğ t Ateroskleroz çocuk yaş grubunda başlar ş ve ileri yaşlarda ş bulgu verir

Detaylı