DAYANIKLILIĞIN FİZYOLOJİSİ VE ANTRENMANA UYUM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DAYANIKLILIĞIN FİZYOLOJİSİ VE ANTRENMANA UYUM"

Transkript

1 DAYANIKLILIĞIN FİZYOLOJİSİ VE ANTRENMANA UYUM HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SPOR BİLİMLERİ VE TEKNOLOJİSİ YÜKSEKOKULU Dr. Tahir Hazır

2 DAYANIKLILIK Sporcuların yorgunluğa karşı direnme kapasitesi (Harre, 1982) Belirli bir şiddette egzersiz süresinin sınırları (Bompa,1998)

3 DAYANIKLILIĞI I ETKİLEYEN FİZYOLOJİK K FAKTÖRLER Maks KAH Maks SV (Hb); SaO2 % Kapiler Yoğunluk Oksidatif Enzimler Maks Q Maks (Ca - Cv O2) Fibril tipi Tip I % VO2 maks LT de VO2 maks % Koşu Ekonomisi LT de çalışma hızı Spor dalına özel Çalışma hızı (Bassett ve Howley, 2000)

4 MAKSİMAL OKSİJEN TÜKETİMİ MAKSİMAL AEROBİK GÜÇ MAKSİMAL AEROBİK KAPASİTE (VO 2maks ) OKSİJENİN ALINMASI (SOLUNUM SİSTEMİ), TAŞINMASI (DOLAŞIM SİSTEMİ) VE KULLANILMASI (KAS) FONKSİYONEL SINIRLARIN EN İYİ GÖSTERGESİ

5 VO 2maks Büyük kas gruplarının aktif olduğu şiddeti giderek artan egzersizde bireyin tüketebildiği mümkün olan en yüksek oksijen miktarı Coyle, 1995

6 VO 2maks MUTLAK L/dk (Kürek, Kayak, Kol /Bisiklet ergometresi) ORANSAL Vücut ağırlığı / Yağsız vücut kitlesi ml/kg/dk ( Koşu bandı, saha)

7 VO 2max ORANSAL DEĞERLENDİRME BİREYSEL KARŞILAŞTIRMA VÜCUT KOMPOZİSYONUNDA DEĞİŞİM VA1 = 65 kg VO 2max = 5.0 L/dk VO 2max = 77 ml/kg/dk VA2 = 82 kg VO 2max = 5.0 L/dk VO 2max = 61 ml/kg/dk VA2 = 76 kg VO 2max = 66 ml/kg/dk

8 VO 2max ın fizyolojik temeli VO 2maks = atım hacmı x KAH x a-v O 2 farkı Kalbin bir atımda pompaladığı kan miktarı Antrenmansızlar ml Dayanıklılık sporcuları ml Doku tarafından kandan alınan oksijen miktarı Antrenmansızlar ml/l Dayanıklılık spor ml/l KALP DEBİSİ Kalbin bir dk pompaladığı kan miktarı Antrenmansızlar L/dk Dayanıklılık sporcuları L/dk Aktif dokulara taşınan Oksijen miktarı (Kanın Oksijen taşıma kapasitesi (Hb kon.))

9 VO 2max ın fizyolojik temeli

10 VO 2max ın fizyolojik temeli VO 2maks ATIM HACMI KAH a-v O2 farkı L/dk ml atım/dk ml / L MARATONCU L/dk ANTRENMANSIZ L/dk Fox ve Costill 1972

11 ETKİLEYEN FAKTÖRLER KALITIM (FİBRİL TİPİ, ENZİM AKTİVİTESİ, KALBİN BOYUTLARI VB.) Temel faktör (% 25-30) YAŞ 20 li yaşların ortalarında en yüksek (% 1/yıl) CİNSİYET bayanlar % daha düşük ANTRENMAN Bireysel (kalıtsal) % 5-35 YAŞAM ŞEKLİ-SEDANTER /AKTİF YÜKSELTİ yükselti arttıkça VO 2max düşer. ERGOMETRE/PROTOKOLLER Bisiklet testleri koşu bandından % 7-8 daha düşük

12 ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ İndirekt Kalorimetrik Yöntem Gaz analizi Saha / Lab

13 GAZ ANALİZ SİSTEMLERİ DOUGLAS BAG SİSTEMİ (REFERANS YÖNTEM) OTOMATİK GAZ ANALİZ SİSTEMLERİ-METABOLİK KARTLAR ELEKTRONİK GAZ ANALİZÖRLERİ HER SOLUMA HAVASINI ÖLÇEN SİSTEMLER PORTATİF TELEMETRİK GAZ ANALİZ SİSTEMLERİ

14 DOUGLAS BAG SİSTEMİ

15 OTOMATİK ANALİZ SİSTEMİ (Metabolik Ölçüm Kartı)

16 HER SOLUMA HAVASINI ÖLÇEN OTOMATİK SİSTEM

17 PORTATİF TELEMETRİK SİSTEM

18

19 BASAMAKLI PROTOKOLLER 3 4 dk da bir yük artışı SÜREKLİ VEYA KESİNTİLİ PROTOKOLLER RAMP PROTOKOLLER SÜREKLİ 1-15 sn de bir yük artışı Bisiklet ergometresi 1 Watt / 2 sn 5 Watt / 15 sn 30 Watt / dk

20 ERGOMETRELER KOŞU BANDI (Sedanter, mesafe koşucuları, takım sporcuları, artistik sporlar) BİSİKLET (Sedanter, Çocuk, Bisikletçi, Triatloncu, Mücadele sporcuları) KÜREK (Kürekçi, Kanocu, Yelkenci) KAYAK (Kayakçı (kros, Alp, kuzey)) KOL ERGOMETRESİ (Yüzücü, Özürlüler (tekerlekli sandalye), alt ekstremite sakatlıklarında)

21 SAHA TESTİ 8 km/h başlangıç 3 dk bir 1veya 2 km/h yük araları 1 dk dinlenme tempo cihazı 20 m 20 m 20 m 20 m 20 m

22 VO 2max KESTİRİM YÖNTEMLERİ Laboratuvar Testleri Astrand Rhyming Nomogramı Fiziksel İş Kapasitesi 170 Testi Balke Koşu Bandı Testi Bruce Koşu Bandı Testi Harward Basamak Testi Saha Testleri 20 m Mekik Koşusu 12 dk Yürü-Koş Testi (Cooper Testi)

23 VO 2maks ın FİZYOLOJİK KRİTERLERİ Birincil kriter VO 2 de PLATO İkincil kriterler Son iki yük arasında < 150 ml/dk VO 2 Laktik asit (>8 mmol/l) KAH maks ın (220 yaş) yüzdesi (% 90) RER (> 1.10) Algılanan zorluk derecesi (>18) Bassett ve Howley, 1997; McArdle, 1996

24 VO2(ml/kg/dk) Son iki yük VO 2 = 16 ml/dk LA = 8.87 mmol/l KAH = 191 % 97 KAHmaks YÜK(W)

25 VO 2maks (ml/kg/dk) Sedanter YAŞ erkek bayan Uzun mesafeci 73.3 Kros kayak 78.3 Bisiklet 68.2 Triatlon 67.9 Kayak (alp) 60.0 Kayak(alp)(Bayan) 55.0 Orta mesafeci (Bayan) 59.3 Sprinter 58.3 Basketbol 51.7 Voleybol 58.9 Güç/Kuvvet Sporları (Güreş, halter, Çekiç, Gülle) Pentatlon (Bayan) 45.9 Judo 59.2 Cimnastik 55.5 Cimnastik (Bayan) 36.5

26 VO 2max (ml/kg/dk) (FUTBOL) PROFESYONEL 51.3 (1968) (1976) MİLLİ TAKIM (ALMANYA) 62.0 (1981) PROFESYONEL (İTALYA) 58.9 (1988) SÜPER LİG (MACARİSTAN) 66.3 (1988) MİLLİ TAKIM (FİNLANDİYA) 56.3 (1991) PROFESYONEL (DANİMARKA) 60.0 (1991) SÜPER LİG (HIRVATİSTAN) 52.1 (1993) PROFESYONEL (İTALYA) 51.2 (1993) SÜPER LİG (PORTEKİZ) 59.6 (1993) SÜPER LİG (ISPANYA) 61.1 (1994)

27 VO 2max (ml/kg/dk) (FUTBOL) OLİMPİK TAKIM (ISPANYA) 55.9 (1996) SÜPER LİG (NORVEÇ) 63.3 (1998) MİLLİ TAKIM (SİNGAPUR) 58.2 (2000) ÜNİVERSİTE TAKIMI 57.8 (2000) SÜPER LİG (ISPANYA) 65.5 (2001) MİLLİ TAKIM (SUUDİ ARABİSTAN) 56.8 (2001)

28 VO 2maks - DAYANIKLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ

29 VO 2maks - DAYANIKLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ Antrenmanla VO 2maks daki gelişme sınırlı VO 2maks ın bir üst sınıra ulaşmasına rağmen dayanıklılık (Tanaka ve Ark.1984) VO 2maks m zamanı r = (Powers ve Ark., 1983) VO 2maks Yürüyüş temposu r = 0.62 (Hagberg ve Coyle, 1983) VO 2maks / m zamanı r = / (Kumagai ve Ark., 1982)

30 VO 2maks - DAYANIKLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ 14 BİSİKLETÇİ VO 2maks = 4.8 L/dk ( ) VO 2maks % 88 ( L/dk) YORGUNLUK ZAMANI = dk VO 2maks Dayanıklılığın temel kriteri Yüksek tempoda uzun süreli egzersiz yapmanın kriteri değil?! Coyle ve ark., 1988

31 ANAEROBİK EŞİK

32 Dayanıklılık VO 2max tan çok Anaerobik Eşik (AE) olarak bilinen spesifik kan La konsantrasyonlarına karşılık gelen iş yükü veya oksijen tüketimi ile daha yakın ilişki içerisindedir (Farrel ve Ark., 1979; Allen ve Ark., 1985).

33 ANAEROBİK EŞİK ENERJİ ÜRETİMİNDE ANAEROBİK METABOLİZMANIN ARTMAYA BAŞLADIĞI NOKTA İŞ YÜKÜ (KOŞU HIZI) KALP ATIM HIZI OKSİJEN TÜKETİMİ

34 ANAEROBİK EŞİK Aerobik Anaerobik Metabolizma Metabolizma ANAEROBİK METABOLİZMA LAKTİK ASİT GLİKOJEN DEPOLARI (KAS - KAN) YORGUNLUK

35 LAKTAT EŞİĞİ Kan LA konsantrasyonunun dinlenik değerin üzerine çıktığı nokta ANAEROBİK EŞİK Kan LA konsantrasyonunun aniden artış gösterdiği nokta LA üretimi ile eliminasyonu arasındaki dengenin üst sınırı

36 Plazma LA Birikim Noktası: Şiddeti giderek artan egzersizde LA konsantrasyonunun 1 mmol den fazla yükseldiği nokta

37 Laktat Eşiği: LA konsantrasyonunun 0.4 mmol den fazla yükseldiği nokta

38 Aerobik/Anaerobik Eşik: Kan LA konsantrasyonunun birikmeye başladığı nokta 4 mmol Eşiği-4 mmol Sabit LA Eşiği

39 Anaerobik Eşik: Laktat eşiği ile maksimal LA konsantrasyonu arasındaki doğrunun LA eğrisine en uzak mesafesine karşılık gelen nokta

40 Anaerobik Eşik(Dmax): Dinlenik LA ile maksimal LA konsantrasyonu arasındaki doğrunun LA eğrisine en uzak mesafesine karşılık gelen nokta

41 Bireysel Anaerobik Eşik: LA üretimi ile eliminasyonun dengede olduğu durumu temel alarak saptanan nokta

42 MLSS Kan La konsantrasyonunun sabit kaldığı en yüksek çalışma şiddeti Bu egzersiz şiddeti La üretimi ve eliminasyonu arasındaki dengeyi yansıtmaktadır. 30 dk egzersiz son 20 dk sında ±1 mmol.l -1 La sapma (Heck ve ark, 1985)

43 Solunumsal Eşik Egzersiz esnasında V E ile VO 2 arasındaki doğrusallığın bozulduğu nokta NEDENİ NaHCO 3 +HLa - NaLa + H 2 CO 3 H 2 CO 3 H 2 O + CO 2 Arteriyal PCO 2 V E

44 Solunumsal Eşik (Solunumsal Kompensasyon Yöntemi)

45 ANAEROBİK EŞİK - DAYANIKLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ

46 ANAEROBİK EŞİK - DAYANIKLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ VO 2maks = 4.8 L/dk VO 2maks % 88 Yorgunluk zamanı = 12 dk VO 2maks % 61 Yorgunluk zamanı = 75 dk VO 2maks % 86 Yorgunluk zamanı = 31 dk VO 2maks % 70 Coyle ve ark., 1988

47 ANAEROBİK EŞİK Aerobik Anaerobik Metabolizma Metabolizma ANAEROBİK METABOLİZMA LAKTİK ASİT GLİKOJEN DEPOLARI (KAS - KAN) YORGUNLUK

48 ANAEROBİK EŞİK - DAYANIKLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ ANAEROBİK EŞİK NOKTASINA KARŞILIK GELEN OKSİJEN TÜKETİMİNİN VO 2max a YÜZDE ORANI YÜKSEK TEMPODA UZUN SÜRELİ EGZERSİZ YAPMA KAPASİTESİNİN TEMEL KRİTERİ SEDANTER: % VO 2maks DAYANIKLILIK SPORCUSU : % VO 2maks

49 ANAEROBİK EŞİK - DAYANIKLILIK ARASINDAKİ İLİŞKİ Solunumsal eşik koşu hızı m zamanı r = (Powers ve ark., 1983) Anaerobik eşik koşu hızı / m zamanı r = / (Kumagai ve ark., 1982) Anaerobik eşik % VO 2maks 5000 / m zamanı r = /-0.88 (Tanaka ve ark., 1984) Anaerobik eşik koşu hızı Yürüyüş temposu r = 0.94 (Hagberg ve Coyle, 1983) Anaerobik eşik VO 2 Yürüyüş temposu r = 0.82 (Hagberg ve Coyle, 1983) 3 mmol LA VO 2 Total koşu mesafesi (Futbol) r = 0.58 (Bangsbo ve Lildquist, 1995)

50 DAYANIKLILIK ANTRENMANLARINA UYUM SOLUNUM VE DOLAŞIMSAL UYUMLAR PERİFERAL (KASSAL) UYUMLAR (METABOLİK UYUMLAR)

51 DOLAŞIM VE SOLUNUMSAL UYUMLAR Kalbin sol ventrikül çapı büyür. Atım hacmı artar. Futbol : 57.1 mm, Antrenmansız: 41.2 mm Bayan atlet : 49 mm, Erkek Dayanıklılık: > 60 mm Bennani ve ark, 2006, Pelliccia ve ark., 1999

52 DOLAŞIM VE SOLUNUMSAL UYUMLAR Kalp debisi artar. Aktif kaslara kan akımı artar. Kanın plazma hacmı artar. Kanın akışkanlığı artar. Total Hemoglobin kon. artar. Kanın oksijen taşıma kapasitesi büyür.

53 DOLAŞIM VE SOLUNUMSAL UYUMLAR Maksimal VE artar. Tidal volüm artar. Solunum frekansı artar. Solunum verimi artar. Akciğer hacmı artar. Aktif alveol miktarı artar. Alveol-kılcal arasında gaz difüzyon kapasitesi artar. Fox ve ark., 1988

54 PERİFERAL (KASSAL) UYUMLAR (METABOLİK UYUMLAR) Mitokondri sayı ve boyutları artar. Aerobik metabolizmada rol oynayan enzimlerin konsantrasyonu artar. Keissling et al. (1971)

55 PERİFERAL (KASSAL) UYUMLAR (METABOLİK UYUMLAR) Myoglobin konsantrasyonu artar. Kas içinde MİTOKONDRİYE oksijen taşınımı hızlanır. Kılcal damarlardan kas fibriline O 2 geçişi kolaylaşır

56 PERİFERAL (KASSAL) UYUMLAR (METABOLİK UYUMLAR) Kas fibrillerinin çevresinde kılcal damar yoğunluğu (KAPİLARİZASYON) artar. Vastus lateralis kası ANTRENMANSIZ HALTERCİ DAYANIKLILIK KILCAL/ KAS FİB KILCAL / mm² Tesch ve ark., 1984

57 PERİFERAL (KASSAL) UYUMLAR (METABOLİK UYUMLAR) Aktif dokuda kan akımı yavaşlar. Aktif dokuda kanın ortalama geçiş zamanı uzar. a-v oksijen farkı büyür. Savard ve ark., 1987

58 PERİFERAL (KASSAL) UYUMLAR (METABOLİK UYUMLAR) KAS İÇİ GLİKOJEN VE TRİGLİSERİT DEPOLARI ARTAR KASLAR TARAFINDAN KANDAN YAĞ ASİTİ ALIMI VE MİTOKONDRİYE TAŞINIMI ARTAR

59 DAYANIKLILIK ANTRENMANLARI SONRASINDA DİNLENİK VE SUBMAKSİMAL EGZERSİZDE MEYDANA GELEN DEĞİŞİMLER DİNLENİK VEYA EGZERSİZ OKSİJEN TÜKETİMİ değişmez veya hafifçe azalır OKSİJEN BORCU YAKIT KULLANIMI KAS GLİKOJEN KULLANIMI YAĞ ASİDİ KULLANIMI SOLUNUM DEĞİŞİM ORANI LAKTİK ASİT ÜRETİMİ azalır CHO dan SYA ya kayar azalır artar azalır azalır. Laktat eğrisi sağa kayar. Anaerobik eşik çalışma temposu yükselir. LAKTİK ASİTİN KANDAN UZAKLAŞTIRILMA HIZI artar Fox ve ark., 1988

60 DAYANIKLILIK ANTRENMANLARI SONRASINDA DİNLENİK VE SUBMAKSİMAL EGZERSİZDE MEYDANA GELEN DEĞİŞİMLER LAKTİK ASİTİN YAKIT OLARAK KULLANIMI KALP DEBİSİ ATIM HACMI artar. değişmez veya hafif azalır artar DİNLENİK VE EGZERSİZ KALP ATIM HIZI azalır (10 20 atım/dk) (20-40 atım/dk) AKTİF KASTA KAN AKIMI artar. Geçiş süresi uzar. EGZERSİZ SÜRESİ/YORGUNLUK ZAMANI uzar Fox ve ark., 1988

61 DAYANIKLILIK ANTRENMANLARI SONRASINDA MAKSİMAL EGZERSİZDE MEYDANA GELEN DEĞİŞİMLER VO 2maks KAH maks MAKSİMAL İŞ YÜKÜ KALP DEBİSİ ATIM HACMI a-v OKSİJEN FARKI LAKTİK ASİT ÜRETİMİ LAKTİK ASİDİ TAMPONLAMA KAPASİTESİ LAKTİK ASİDE TOLERANS TERMOREGÜLASYON TOPARLANMA HIZI artar değişmez veya hafif azalır (2-10 atım/dk) artar artar artar artar artar artar artar artar artar Fox ve ark., 1988

62 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Yöntemleri II. Antrenman Bilimi Sempozyumu 29 Haziran 1 Temmuz 2007 Ankara Dr. Alper Aşçı Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksek Okulu

63 Neden Dayanıklılık Geliştirilmeli? Antrenmana uyum özelliğinin geliştirilmesi Antrenman yapma kapasitesinin artırılması Yenilenmenin hızlanması Antrenmanlar arası Antrenman içi Maçveya yarışma sırasındaki yüksek şiddetli aktiviteler arası Performansın artırılması

64 Dayanıklılık Antrenmanı Şiddetinin Belirlenmsinde Kullanılan Yaklaşımlar: 1-Kalp Atım Hızı (KAH) a-maksimum KAH (KAH maks ) formülü b-karvonen Formülü c-kahmaks ın ölçülmesi -Yo Yo Testleri -Mekik testi 2-KAH sapma noktasının belirlenmesi a-conconi Testi 3-Laktik asit düzeyinin belirlenmesi

65 Antrenman Şiddet Kriteri KAHmaks ın Belirlenmesinde Kullanılan Yaklaşımlar: 1-Kalp Atım Hızı (KAH) a-maksimum KAH Maks KAH= 220 -yaş b-karvonen Formülü Hedef KAH= [(220-yaş)-Din KAH)] * Çalışma şiddeti + Din KAH = [(220-20)]-60)] * =158

66 (p < 0.05)

67 Antrenman Şiddet Kriteri KAHmaks ın Belirlenmesinde Kullanılan Yaklaşımlar: 1-Kalp Atım Hızı (KAH) a-maksimum KAH Maks KAH= 220 -yaş b-karvonen Formülü Hedef KAH= [(220-yaş)-Din KAH)] * Çalışma şiddeti + Din KAH = [(220-20)]-60)] * =158

68 Antrenman Şiddet Kriteri KAHmaks ın Belirlenmesinde Kullanılan Yaklaşımlar: 1-Kalp Atım Hızı (KAH) c-kahmaks ın ölçülmesi -Yo Yo Testleri -Mekik testi

69 Mekik Testi: A-KAH maks belirlenir B-VO 2maks = (5.857 * Koşu hızı [km/s]) ile hesaplanabilir. Koşu hızı: test sonlandığı anda koşu düzeyine ait hız (km/s)

70 Yo Yo Testleri: 1-Yo Yo Intermittent Recovery Test YIRT-VO2maks koşu hızı; r=.71 2-Yo Yo Intermittent Endurance Test 3-Yo Yo Endurance Test YET-VO2maks koşu hızı; r=.87 Bangsbo, J, The Yo Yo Tests, Bangsbo,J, Aerobic and Anaerobic Training,, Castagna, C., et al, JSCR, 20 (2): , 2006.

71 Yo Yo Testi:

72 YOYO Intermittent Recovery Test Formu: A- KAHmaks belirlenir B-Koşulabilen maksimum mesafe belirlenir C- VO 2maks = (0.014 * test koşu mesafesi [m]) ile hesaplanabilir. Krustrup, P. et al, MSSE, 35, (4): , 2003

73 KAH maks a Göre Dayanıklılık Antrenmanı Şiddet Bölgeleri: Yöntem Antrenman Şiddeti 1-Orta Düzey % Kilo Kontrolü % Aerobik Bölge % Anaerobik Eşik % Yüksek Şiddet %90-100

74 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Bölgeleri: (Bangsbo, 2007) Dayanıklılık Antrenmanı % KAHmaks 1-Düşük şiddet 65 (50-80) 2-Orta şiddet 80 (65-90) 3-Yüksek şiddet 90 (80-100) Bangsbo,J, Aerobic and Anaerobic Training,, 2007.

75 KAH maks ve VO 2maks yöntemlerinde şiddet bölgelerib Şiddet Düşük k 1 Düşük k 2 Düşük k 3 Orta 1 Orta 2 Orta 3 Yüksek 1 Yüksek 2 Yüksek 3 Çok yüksek y 1 Çok yüksek y 2 Maksimum KAH maks (%) VO 2maks (%) American College of Sports Medicine, (1995). ACSM s Guidelines for Exercise Testing and Prescription. Philadelphia: Lippincott Williams and Wilkins.

76 CONCON NCONI TESTİ Anaerobik eşiğin indirek olarak belirlenmesi TEST PROTOKOLÜ: parkur mesafesi= 100 veya 200 m başlang langıç hızı= 12 km/s artış hızı= 0.5 km/s hız z artışı mesafesi= 200 m

77 CONCONI TESTİ FORMU

78 CONCONI TESTİ Koşu hızı KAH grafiklenir. KAH (v/dk) Conconi Testi (EU; 10 Kasım 2006)

79 CONCONI TESTİ KAH-Koşu hızı arasındaki doğrusallığın bozulduğu nokta (Sapma Noktası) belirlenir. v

80 CONCONI TESTİ SONRASI DAYANIKLILIK ANTRENMANI YÖNTEMLERİNİN BELİRLENMESİ Sapma Noktası Koşu u Hızı H = % 100 eşik e koşu u hızıh Yöntem Antrenman Şiddeti 1-Yenilenme antrenmanı % Yaygın Dayanıklılık % Yoğun Dayanıklılık % Yaygın İnterval % Yoğun İnterval %

81 CONCONI TESTİ SONRASI DAYANIKLILIK ANTRENMANI YÖNTEMLERİNİN BELİRLENMESİ

82 LAKTİK ASİT TESTİ: MODİFİYE MEKİK TESTİ PROTOKOLÜ: parkur mesafesi= 100 veya 200 m başlang langıç hızı= 6 veya 8 km/s artış hızı= 1 km/s set süresi= s 3 dk set arası dinlenme= 1 dk kan alımı

83 MODİFİYE MEKİK K TESTİ PROTOKOLÜ: Dinlenik Kan örneği S 8 km/s S Kan örneği 3 dk koşu 3 dk koşu 10 km/s S Kan örneği 11 km/s S Kan örneği S 20 m 3dk koşu 3 dk koşu 12 km/s Kan örneği 13 km/s S Kan örneği S Geçerlik VO 2maks,KAH maks,la maks,ane, R > 0.71 Güvenirlik R > 0.90 (Hazır, 2000) 3 dk koşu 3 dk koşu 14 km/s Kan örneği... 22

84 laktat B3 7 6, km/s 5,5 5 4,5 9.8 km/s 4 3,5 8.8 km/s 3 2,5 2 1,5 1 dinlenik kah B dinlenik

85 SABİT KAN LAKTİK ASİTDÜZEYİNE GÖRE DAYANIKLILIKANTRENMANI YÖNTEMLERİ: Yöntem 1-Yenilenme Antrenmanı 2-Yaygın Dayanıklılık 3-Yoğun Dayanıklılık 4-Yaygın İnterval 5-Yoğun İnterval Antrenman Şiddeti mm mm mm mm mm

86 SABİT KAN LAKTİK ASİT DÜZEYİNE GÖRE DAYANIKLILIK ANTRENMANI YÖNTEMLERİ:

87 SABİT T KAN LAKTİK K ASİT T DÜZEYLERD ZEYLERİNE GÖRE G BİREYSEL FARKLILIKLAR: 2.5mM 3.0mM 4.0mM 400 metrelik bir pistte tur geçiş süreleri: KH (m/sn) KAH (a/dk) KH (m/sn) KAH (a/dk) KH (m/sn) KAH (a/dk) 1. Hafta yaygın day. (sn) yoğun day. (sn) yaygın orta int. (sn) B B B B B B B B B B B B B B

88 Laktat Testi: Saha-Ko Koşu u bandı karşı şılaştırması Koşu Hızı (km.s -1 ) La (mmol.l-1) Saha koşu bandı t n ort ss n ort ss Sabit kan laktat konsantrasyonları (mmol.l -1 ) Koşu Bandı Saha

89 Laktat Testi: Saha-Ko Koşu u bandı karşı şılaştırması Kalp Atım Hızı (a.dk -1 ) La (mmol.l-1) Saha Koşu Bandı t n ort ss n ort ss Sabit kan laktat konsantrasyonları (mmol.l -1 ) Koşu Bandı Saha

90 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Biçimleri: 1- Topsuz Koşu 4 set x 4 dk x KAHmaks ın % (3 dk arada %70 de jog) x 2 gün / hft x 8 hft laktat eşik: + % 16 VO2maks: + % 11 (58.1 den 64.3 ml/kg/dk ya) Bangsbo,J, Aerobic and Anaerobic Training,, Helgerud, J, et al, MSSE, 33 (11), , McMillan, K, et al, BJSM, 39: , 2005.

91 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Biçimleri: 2- Topla Koşu 4 set x 4 dk x KAHmaks ın % (3 dk arada %70 de jog) x 2 gün / hft x 10 hft VO2maks: + % 9 (63.4 den 69.8 ml/kg/dk ya) Bangsbo,J, Aerobic and Anaerobic Training,, McMillan, K, et al, BJSM, 39: , 2005.

92 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Biçimleri: Parkur-1: 530 m (260 m top sürme) Parkur-2: 830 m (280 m top sürme) ORTA

93 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Biçimleri: Topla ve Topsuz Koşu karşılaştırması: Topla ve topsuz koşu Parkur-1: 530 m (260 m top sürme) 3.0 mm.l -1 laktat düzeyinde 15 dk'lık koşular arası karşılaştırma: KAH Topsuz Koşu 181 ORTA Parkur Parkur-2: 830 m (280 m top sürme) Parkur v/dk

94 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Biçimleri: Topla ve Topsuz Koşu karşılaştırması: Topla ve topsuz koşu Parkur-1: 530 m (260 m top sürme) 3.0 mm.l -1 laktat düzeyinde 15 dk'lık koşular arası karşılaştırma: % KAHmaks Topsuz Koşu 90 ORTA Parkur-1 89 Parkur-2: 830 m (280 m top sürme) Parkur % KAHmaks ANOVA: Koşular arası: F(2,39)= 1.17; (p>0.05)

95 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Biçimleri: Topla ve Topsuz Koşu karşılaştırması: Topla ve topsuz koşu Sabit laktat konsantrasyonlarında geçirilen süre (%): 15dk'lık koşular arası karşılaştırma Parkur-1: 530 m (260 m top sürme) Topla ve topsuz koşu % KAHmaks bölgelerinde geçirilen süre (%): 15dk'lık koşular arası karşılaştırma < 2.0 mm.l % of HRmax Topsuz Koşu * mm.l * 42 % of HRmax Parkur mm.l mm.l mm.l * # Topsuz Koşu Parkur-1 # * % of HRmax % of HRmax % of HRmax ORTA Parkur-2: 830 m (280 m top sürme) Parkur-2 * mm.l Parkur-2 % of HRmax > 8.0 mm.l % koşu zamanı % of HRmax % koşu zamanı MANOVA: Parkurlar arası: F(14,64)= 2.13; (p<0.05) MANOVA: Parkurlar arası: F(14,64)= 2.38; (p<0.05)

96 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Biçimleri: Parkurlar 2.5 mm ( ) 2.5 mm ( ) 3.5 mm ( ) OE; Ankaraspor A.Ş. 3.0 mm ( ) 2.5 mm ( ) 2.5 mm ( ) ED; Ankaraspor A.Ş.

97 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Biçimleri: 3.5 mmol: 320 m * 8 dk (5 tur= 1600 m + 10 şut) * 4 set (6.4 km + 40 şut) 3.5 mm ( ) ED; Ankaraspor A.Ş. 3.5 mm ( ) ED; Ankaraspor A.Ş.

98 Aerobik Dayanıklılık Antrenman Biçimleri: Parkurlar Benzer başka bir parkur örneği

99 4.0 mm/l koşu hızı değişimi: Şekerspor A.Ş. DSGL Takımları 4 mm/l koşu hızı (artış miktarı: % 5) DSGL yaş grubu (n= 10) Mayı s 2006 Ağustos Aerobik 23 Anaerobik 142 Teknik-Taktik 243 Antrenman Ünitesi km/s 4 mm/l koşu hızı (artış miktarı: % 5) DSGL yaş grubu (n=15) Nisan 2007 Ağustos Aerobik 35 Anaerobik 150 Teknik-Taktik 286 Antrenman Ünitesi km/s

100 Teşekk ekkürler Sedat Karabük, Ankaraspor A.Ş. Futbol Akademi Koordinatörü Süleyman Tekgül, Şekerspor A.Ş. Menajeri Ercan Düzgör, Şekerspor A.Ş. Altyapı Koordinatörü Mehmet Ak, Şekerspor A.Ş. DSGL Antrenörü Antrenman ve Hareket Araştırma Grubu Caner Açıkada Tahir Hazır Alper Aşçı Zambak Şahin Sinem Mavili

101 DAYANIKLILIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE LAKTAT EĞRİSİ LA(mmol/L ) Prof. Dr. Caner Açıkada Dr. Tahir Hazır Dr. Alper Aşçı YÜK(W) Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu LA(mmol/L ) YÜK(W)

102 TESTLERİN AMACI / NEDEN TEST? Sporcunun eksik veya zayıfolduğu özellikleri belirlemek Bireysel olarak optimal antrenman programını saptamak Önceden planlanmış ve uygulanmış veya uygulanan antrenman programlarının etkilerini belirlemek, antrenman programında esneklik sağlamak, yeni antrenman yöntemleri geliştirmek

103 TESTLERİN AMACI / NEDEN TEST? Antrenörün sporcusunu, sporcunun kendini tanımasını sağlamak, spor dalının gerektirdiği özellikleri kazanıp kazanmadığını sorgulamak Hastalık, sakatlık, pasif geçiş dönemi vb durumlardan sonra antrenmansızlığın etkilerini belirlemek Yetenekli sporcuyu belirlemek Sporcunun genel sağlık durumu hakkında bilgi sağlamak

104 GENEL ÖZELLİKLER Spor dalına spesifik testler seçilmeli, protokoller spor dalının özelliklerini yansıtmalıdır. Testler antrenman programının bir parçası olarak düzenli aralıklarla uygulanmalıdır. Testler standart şartlarda yapılmalı, aynı test ve protokoller kullanılmalıdır. Güvenirliği/geçerliği yüksek testler seçilmelidir. Sporcuya testler ve sonuçlarıyla ilgili bilgi verilmelidir.

105 Laktat (Anaerobik Eşik ) Testinin Amaçları Dayanıklılığın değerlendirilmesi Antrenmanlara adaptasyonun takibi Bireysel antrenman programının yapılması

106 ANAEROBİK EŞİK TESTİ PROTOKOLLERİ İş yükü Laktik asit KOŞU BANDI BİSİKLET ERGOMETRESİ KÜREK ERGOMETRESİ SAHA TESTİ

107 ANAEROBİK EŞİĞİN İNDİREK TAYİNİ Saha Testi CONCONİ TESTİ 100, 200 ve 400 m lik Dairesel Parkur Başlangıç hızı : 8-12 km/h Hız Artışı : Her 400 m de 0.5 km/h Koşu Hızı / KAH arasındaki doğrusallığın bozulma noktası

108 CONCONI TEST

109 Dayanıklılık Antrenmanları Şiddet Kriterleri Spesifik La konsantrasyonları (2.0, 2.5, 3.0 mmol/l) VO 2maks ın yüzdesi KAH maks ın yüzdesi Rezerv KAH ın Yüzdesi (Karvonen) vvo 2maks yüzdesi vvo 2maks daki tükenme zamanının yüzdesi Anaerobik eşik VO 2maks işyükleri arasındaki farkın yüzdesi (Delta % 25, % 50, % 75)

110 DAYANIKLILIK ANTRENMANI 2 mmol : Yenilenme Antrenmanı 2.5 mmol : Yaygın Dayanıklılık Antrenmanı 3.0 mmol: Yoğun Dayanıklılık Antrenmanı 3.5 mmol: Yaygın İnterval Antrenmanı 4.0 mmol: Yoğun İnterval Antrenmanı 5-8 mmol: Yaygın/Yoğun Tekrar

111 SAHA TESTİ 8 km/h başlangıç tempo cihazı 3 dk bir 1veya 2 km/h yük araları 1 dk dinlenme / kan örneği 8 km/h 3 dk 1 dk ara 9 km/h 3 dk 1 dk ara 10 km/h 3 dk 1 dk ara 11 km/h 3 dk 1 dk ara 12 km/h 3 dk 1 dk ara 13 km/h 3 dk 20 m 20 m 20 m 20 m 20 m

112 LAKTAT TESTİ

113 LAKTAT TESTİ

114

115

116

117

118

119

120

121

122 Gen Dopingi:Genetik mi? Doping mi? Dr.Haydar A. Demirel Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi YO. Kas boyutu %53-%90 genetik olarak belirlenir Dupae E ve ark. Acta Genet Med Gemellol (Roma) 31: , Clark PJ.. Am J Hum Genet 8: 49 54, Byard PJ ve ark.am J Phys Anthropol 64: , Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Yetenekli sporcu seçimi Olimpik düzeyde sporcu olmak istiyorsanız anne babanızı iyi seçmelisiniz... Per Olof Astrand Antrenmana yanıt bireyseldir! Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 1

123 Fiziksel Performansla ilgili fenotip Egzersiz kalp atım sayısı Egzersiz kan basıncı Kalp morfolojisi Aerobik güç Kas kuvveti Antropometri Elit sporcu dayanıklık performansı Glukoz/lipid metabolizması Esneklik Motor ö renme Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Max VO2 Ya : Max VO2 geli imi %0-%50 Ya : 60-71; 9 ay %0-58 (ort: %24) BOUCHARD, C., and T. RANKINEN.. Med. Sci. Sports Exerc., Vol.33, No. 6, Suppl., 2001, pp. S446 S451. Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Antrenman ve Maksimum VO2 geli imindeki bireysel varyasyon BOUCHARD, C ve ark. the HERITAGE family study. Med. Sci. Sports Exerc. 30: , Antrenman ve Kalp atım sayısı/dk BOUCHARD, C ve ark. the HERITAGE family study. Med. Sci. Sports Exerc. 30: , hafta boyunca toplam 60 antrenman Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 20 hafta boyunca toplam 60 antrenman sonrası 50W i yükünde egzersize yanıt Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 2

124 Fiziksel Performansla ilgili genler Kardiyo-respiratuvar dayanıklık Elit sporcu dayanıklık performansı Kassal kuvvet Antrenmana adaptasyon (yanıt) Egzersize toleransın olmayı ı Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 AKRABALIK ÇALI MASI Egzersize yanıtı Ya Cinsiyet Etnik köken etkilemiyor Aynı aileden gelenlerde benzer yanıtlar gözleniyor! Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Tek yumurta ikizlerinde MaxVO2 ye antrenman ve kalıtımın etkisi Danis A, Kyriazis Y, Klissouras V. Eur J Appl Physiol (2003) 89: Antrenmanın tek yumurta ikizlerinde Laktat E i i ne etkisi Danis A, Kyriazis Y, Klissouras V. Eur J Appl Physiol (2003) 89: Antrenmanın etkisi: %35 Kalıtım: % 45 kisinin etkile imi: %20 Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Antrenmanın etkisi: %25-30 Kalıtım: %50-60 kisinin etkile imi: %15-20 Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 3

125 2001 yılı itibarıyla insan performans ve sa lıkla ilgili fiziksel uygunluk genleri Med. Sci. Sports Exerc., Vol. 33, No. 6, 2001, pp TUOMO RANKINEN, LOUIS P ERUSSE, RAINER RAURAMAA, MIGUEL A. RIVERA, BERND WOLFARTH, and CLAUDE BOUCHARD 2002 yılı itibarıyla insan performans ve sa lıkla ilgili fiziksel uygunluk genleri (CLAUDE BOUCHARD nın laboratuvarından) PE RUSSE, ve ark. The Human Gene Map for Performance and Health-Related Fitness Phenotypes: The 2003 Update. Med. Sci. Sports Exerc., Vol. 36, No. 9, pp , Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu yılı itibarıyla insan performans ve sa lıkla ilgili fiziksel uygunluk genleri RANKINEN, ve ark. The Human Gene Map for Performance and Health-Related Fitness Phenotypes: The 2003 Update. Med. Sci. Sports Exerc., Vol. 36, No. 9, pp , yılı itibarıyla insan performans ve sa lıkla ilgili fiziksel uygunluk genleri WOLFARTH, B., M. S. BRAY, J. M. HAGBERG, L. PE RUSSE, R. RAURAMAA, M. A. RIVERA, S. M. ROTH, T. RANKINEN, and C. BOUCHARD.. Med. Sci.Sports Exerc., Vol. 37, No. 6, pp , de 29 bölge söz konusu iken 2003 sonunda bu sayı 126 (2si X kromozumunda ve 15 i mitokondrial gen) Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 4

126 Eritropoetin Alyuvar Yapımını Uyarır EPO Reseptör Geni Mutasyonu %25-50 daha fazla Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 EPO tedavi amaçlı 1989 dan bu yana kullanılıyor! Peki ya doping maddesi olarak? Maratoncu Fare Wang and Evans. Regulation of Muscle Fiber Type and Running Endurance by PPAR. Public Library of Science. August 24, Fransız Bisiklet Turu! Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 90 dk, 900m ye kar ılık 1 saat fazla ve 1800m ko u Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 5

127 PPAR geni ( Peroxisome proliferatoractivated receptor geni) Ya kullanımda esas transkripsiyonel regülatör Ya metabolizmasını hızlandırıyor Sonuç: Özellikle tipi kasları enerji olarak ya ı daha kolay kullanıyor ve dayanıklık aktivitesi artıyor Maratoncu Fare TipI kas lifinde 2 katı artı! Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Wang et al. Public Library of Science. August 24, 2004 Maratoncu Fare Vücut a ırlı ı nguinal ya dokusu Transkripsiyon faktörü' Velociphin Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Kas glikojen, trigliserid ve kan glukoz düzeyleri Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 6

128 'transkripsiyon faktörü' Velociphin in kasa enjeksiyonu Yava kas lif tipinin hızlı lif tipine dönü ümü Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 "Schwarzenegger Fare " Ferede IGF1 gene uygulaması Tek baca a uygulamanın ardından 8 hafta a ırlık çalı ması Uygulanan bacakta 2 katı kuvvet artı ı Daha geç geriye dönü Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 IgF1 gen dopingi nasıl yapılabilir? Kas geli tirici gen do rudan kasa verilebilir (uygun vektör ve kontrol eleman) Uygun ekilde kontrol edilebilen IgF1 geni insan embriyosuna verilebilir Satellit hücre izole edilip uygun bir ekilde kontrol edilebilen migf1 bu hücreye yerle tirilir sonra ki inin kasına yerle tirilir. Proc. Natl. Acad. Sci. USA Vol. 95, pp , December 1998 Viral mediated expression of insulin-like growth factor I blocks the aging-related loss of skeletal muscle function ELISABETH R. BARTON-DAVIS*... H. LEE SWEENEY*... sportif performansı geli tirilmesi amacıyla yada kozmetik amaçlı kullanım olasılı ının varlı ı ciddi etik sorular olu turmaktadır! Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 Dr.Haydar Demirel Antrenman Bilimi Sempozyumu 2 7

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR FİZYOLOJİ İNSAN VÜCUDUNU OLUŞTURAN SİSTEMLER NASIL ÇALIŞIYOR? ANATOMİ MOLEKÜLER BİYOLOJİ BİYOFİZİK BİYOKİMYA EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ EGZERSİZ ESNASINDA SİSTEMLER NASIL

Detaylı

AEROBİK VE ANAEROBİK DAYANIKLILIK

AEROBİK VE ANAEROBİK DAYANIKLILIK AEROBİK VE ANAEROBİK DAYANIKLILIK SBA 302 ANTRENMAN BİLİMİ II Dr. Alper Aşçı Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu Performans Çevre koşulları ve bireysel özelliklerden kaynaklanan

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

Yaş Gruplarında Kuvvet. Dr. Alper AŞÇI Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi

Yaş Gruplarında Kuvvet. Dr. Alper AŞÇI Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Yaş Gruplarında Kuvvet Dr. Alper AŞÇI Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi TEKNİK-TAKTİK KONDİSYON Kuvvet, Sürat, Dayanıklılık, Koordinasyon GENÇ FUTBOLCU PSİKOLOJİK VE KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ Algılama,

Detaylı

FUTBOL HAZIRLIK DÖNEMİ DAYANIKLILIK ANTRENMANI. Hasan ÇAKMAK Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hareket ve Antrenman Bilimleri

FUTBOL HAZIRLIK DÖNEMİ DAYANIKLILIK ANTRENMANI. Hasan ÇAKMAK Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hareket ve Antrenman Bilimleri FUTBOL HAZIRLIK DÖNEMİ DAYANIKLILIK ANTRENMANI Hasan ÇAKMAK Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hareket ve Antrenman Bilimleri DAYANIKLILIK Sporda dayanıklılık "Uzun süre devam eden yüklenmelerde

Detaylı

Futbolda Dar ( Küçük) Alan Oyunları Fizyolojisi ve Antrenmana Çıkarımlar. Yusuf Köklü

Futbolda Dar ( Küçük) Alan Oyunları Fizyolojisi ve Antrenmana Çıkarımlar. Yusuf Köklü Futbolda Dar ( Küçük) Alan Oyunları Fizyolojisi ve Antrenmana Çıkarımlar Yusuf Köklü Pamukkale Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu 5. Antrenman Bilimi Kongresi 2-4 Temmuz 2013 Beytepe/

Detaylı

EGZERSİZE KAS SİSTEMİNİN YANITI

EGZERSİZE KAS SİSTEMİNİN YANITI EGZERSİZE KAS SİSTEMİNİN YANITI Prof. Dr. F ÖZYENER EGZERSİZ SIRASINDAKİ DAYANIKLILIĞIMIZ VE SÜRATİMİZ BÜYÜK ORANDA KASLARIMIZIN ENERJİ VE GÜÇ ÜRETEBİLME YETENEĞİNE BAĞLIDIR. Kas Hücresi Sarkotübüler

Detaylı

Prof. Dr Caner Açıkada Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi YüksekokuluY

Prof. Dr Caner Açıkada Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi YüksekokuluY Alt Yapı Oyuncularında nda Kuvvet Antrenmanları Prof. Dr Caner Açıkada Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi YüksekokuluY Alt Yapı Oyuncularında nda Kuvvet Antrenmanları Kuvvetin Geliştirilmesi

Detaylı

16.10.2015. Outline (İzlence) Fitness. Vücut geliştirme (Body Building)

16.10.2015. Outline (İzlence) Fitness. Vücut geliştirme (Body Building) Doç.Dr. M.Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Malatya/2015 Fitness Fit -ness Vücut geliştirme (Body Building) 1. Hafta Kas, Kas Çeşitleri, Kasların Yapısı 8. Hafta Orta Düzey İçin Fitness ve Beslenme 9. Hafta

Detaylı

FUTBOLDA DAYANIKLILIK. Atilla YÜCE

FUTBOLDA DAYANIKLILIK. Atilla YÜCE FUTBOLDA DAYANIKLILIK Atilla YÜCE DAYANIKLILIK DAYANIKLILIK, GENELDE, SPORCUNUN FİZİKİ VE FİZYOLOJİK YORGUNLUĞA DAYANMA GÜCÜ OLARAK TANIMLANABİLİR. BİR BAŞKA TANIMDA İSE, TÜM ORGANİZMANIN, UZUN SÜRE DEVAM

Detaylı

Birkaç saniye ile birkaç dakika arasında süren yüksek şiddetli kas aktiviteleri için performans göstergesi

Birkaç saniye ile birkaç dakika arasında süren yüksek şiddetli kas aktiviteleri için performans göstergesi 1 Birkaç saniye ile birkaç dakika arasında süren yüksek şiddetli kas aktiviteleri için performans göstergesi Anaerobik Güç Maksimal bir egzersiz sırasında birim zamanda oluşturulabilen maksimal enerji

Detaylı

ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ SPORCULARDA ÖZELLİKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ

ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ SPORCULARDA ÖZELLİKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ ERGENLİK DÖNEMİNDEKİ SPORCULARDA KOORDİNASYON, ESNEKLİK VE KUVVET ÖZELLİKLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ TANER ATİK ERGENLİK DÖNEMİ Ergenlik dönemi, biyolojik, psikolojik, zihinsel ve sosyal açıdan bir gelişmenin

Detaylı

FUTBOLDA KUVVET ANTRENMANLARI VE PLYOMETRİK ANTRENMANLAR. Doç.Dr. Güven ERDİL TFF Futbol Gelişim Direktörü

FUTBOLDA KUVVET ANTRENMANLARI VE PLYOMETRİK ANTRENMANLAR. Doç.Dr. Güven ERDİL TFF Futbol Gelişim Direktörü FUTBOLDA KUVVET ANTRENMANLARI VE PLYOMETRİK ANTRENMANLAR Doç.Dr. Güven ERDİL TFF Futbol Gelişim Direktörü FUTBOLDA KUVVET 1- Kuvvetin Genel Tanımlanması 2- Futbolda kuvvet neden önemlidir? 3- Kuvvet Konusunda

Detaylı

Performans Testleri. Antrenör Nihan DÖNMEZ

Performans Testleri. Antrenör Nihan DÖNMEZ Performans Testleri Antrenör Nihan DÖNMEZ Yetenek seçimi Vücut yapısı Reaksiyon zamanı Güç ve kuvvet testi Anaerobik kapasite Dayanıklılık Sağlık testleri gibi konu başlıkları altında farklı birçok testi

Detaylı

EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA

EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA Normale dönüş-performans ilişkisi Ne kadar hızlı? Egzersiz sonu toparlanmanın amacı... Tüm vücudu ve kasları dinlendirmek, egzersiz öncesi şartları yeniden hazırlamaktır. Kısa

Detaylı

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ SPORCU BESLENMESİ SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans

Detaylı

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler; kemik

Detaylı

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER.

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER. EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER FİZYOLOJİ BİLİM DALI NIN BİR ALT DİSİPLİNİDİR. FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN (ANTRENMAN) DÖNEMDEKİ STRES SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI

Detaylı

Türkiye Hentbol Federasyonu Türkiye Hentbol Antrenörleri Derneği Alanya Belediyesi

Türkiye Hentbol Federasyonu Türkiye Hentbol Antrenörleri Derneği Alanya Belediyesi Türkiye Hentbol Federasyonu Türkiye Hentbol Antrenörleri Derneği Alanya Belediyesi Gelişim Semineri 2-4 Temmuz 2010 Alanya Uzun Süreli Sporcu Gelişim Programı: Erken ve Geç Özelleşme ve Hentbol? Prof.Dr.

Detaylı

Sürat Antrenmanı. Dr.Ali KIZILET

Sürat Antrenmanı. Dr.Ali KIZILET Sürat Antrenmanı Bu antrenmanlar sürat ve çabukluk çeviklik gelişimi için antrenörler için temel kaynaktır.özel bir sürat antrenmanını takiben gevşeme egzersizleri her zaman kullanılmalıdır. Sürat antrenmanları

Detaylı

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA 4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA EGZERSİZ SONRASI TOPARLANMA Toparlanma, organizmanın egzersiz sonrasında istirahat seviyesine dönmesi olarak tanımlanabilir ve toparlanma süreci 4 ana başlık altında incelenir;

Detaylı

PROF. DR. ERDAL ZORBA

PROF. DR. ERDAL ZORBA PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler, kemik mineral yoğunluğundaki artış, beden suyundaki değişimler,

Detaylı

SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME. Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME. Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Ders İçeriği Enerji Sistemleri (2 saat) İş, güç, enerji tanımları ve ilişkileri Aerobik enerji yolu Anaerobik

Detaylı

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ 3 farklı enerji sistemi Acil enerji sistemi Kısa süreli enerji sistemi Uzun süreli enerji sistemi Acil enerji ATP -------------> ADP Creatine + ADP ------------>

Detaylı

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ 3 farklı enerji sistemi Acil enerji sistemi Kısa süreli enerji sistemi Uzun süreli enerji sistemi Acil enerji ATP -------------> ADP Creatine + ADP ------------>

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

Kas Uzunluğu - Kuvvet İlişkisi

Kas Uzunluğu - Kuvvet İlişkisi % Maksimal Gerim Kas Uzunluğu - Kuvvet İlişkisi Uzunluk Sarkomer boyu istirahat koşullarında 2 mm (mikron mikro metre) kadardır Kas Fibrili Uzunluğu ve Kuvvet Üretimi Sarkomerlerin boyu, dolayısıyla da

Detaylı

KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA

KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA KADIN VE EGZERSİZ PROF. DR. ERDAL ZORBA MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ Ergenliğe kadar boy, ağırlık ve kuvvet bir cinsiyet farkı göstermezken, ergenlikten sonra cinsiyetler arasındaki bazı değişiklikler belirginleşir.

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı. EGZERSİZ Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı. EGZERSİZ Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı EGZERSİZ Fizyolojisi Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Kaslarda güç, kuvvet ve dayanıklılık Maksimum kasılma kuvveti 3-4 kg/cm2 kesit alanı

Detaylı

BEDEN EĞĠTĠMĠ VE SPOR

BEDEN EĞĠTĠMĠ VE SPOR BEDEN EĞĠTĠMĠ VE SPOR YÜKSEK OKULU Müdür: Doç. Dr. ġahin Ahmedov - sahmedov@neu.edu.tr Yüksek Lisans Programları Program Yürütücüsü Telefon e-mail Beden Eğitimi ve Spor Anabilim D. Doç. Dr. Cevdet Tınazcı

Detaylı

ESNEKLİK GELİŞTİRME VE PROGRAMLAMA

ESNEKLİK GELİŞTİRME VE PROGRAMLAMA ESNEKLİK GELİŞTİRME VE PROGRAMLAMA 1 ESNEKLİK Tanımlar Esneklik Bir eklem ya da bir dizi eklemin kendi hareket genişliğinde tamamen hareket edebilmesi Ya da bir eklemin ya da eklem dizisinin hareket genişliği

Detaylı

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER 0-2 Yaş Süt çocukluğu 2-5 Yaş Oyun çocukluğu veya okul öncesi 6-12,14 Yaş Okul çağı veya büyük çocukluk 4-5 yıl Ergenlik dönemi 23-26 Yaş Gençlik veya ergenlik sonu 2-5 YAŞ

Detaylı

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir ESNEKLİK 1 ESNEKLİK Hareketleri büyük bir genlikte uygulama yetisi Hareketlilik olarak da bilinmektedir Bir sporcunun becerileri büyük açılarda ve kolay olarak gerçekleştirmesinde önde gelen temel gerekliliktir

Detaylı

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER 0-2 Yaş Süt çocukluğu 2-5 Yaş Oyun çocukluğu veya okul öncesi 6-12,14 Yaş Okul çağı veya büyük çocukluk 4-5 yıl Ergenlik dönemi 23-26 Yaş Gençlik veya ergenlik sonu 2-5 YAŞ

Detaylı

DİNLENİMDE VE EGZERSİZDE ENERJİ TÜKETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

DİNLENİMDE VE EGZERSİZDE ENERJİ TÜKETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ DİNLENİMDE VE EGZERSİZDE ENERJİ TÜKETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Vücutta serbestleyen enerjinin son ürünü ısıdır Hücrelerin fonksiyonel sistemlerinde kullanılan enerji nasıl ısıya dönüşür? Protein

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

SPOR TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ

SPOR TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ SPOR TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ A ADAPTASYON : Uyum. AEROBİK : Oksijenli. AFFERENT : Duyu. AGRESİF : Saldırgan. AKLİMATİZASYON : İklime (yüksekliğe) uyum. AKTİN : Kas kasılmasında rol oynayan bir protein çeşidi.

Detaylı

İrfan Gülmez Marmara Üniversitesi

İrfan Gülmez Marmara Üniversitesi İrfan Gülmez Marmara Üniversitesi Yıllardır çocuk ve gençlerde kuvvet antrenman ilkeleri tartışılmaktadır. 50 kg. bir çocuk kendi vücut ağırlığıyla on kez barfiks yapabilirken 10 kg. bir barı veya ağırlığı

Detaylı

EGZERSİZDE KALP - DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER UÜTF Fizyoloji AD

EGZERSİZDE KALP - DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER UÜTF Fizyoloji AD EGZERSİZDE KALP - DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER UÜTF Fizyoloji AD Kuvvet-Çabukluk (sprint) egzersizleri Atmalar: gülle, çekiç, vb Halter egzersizleri Atlamalar: yüksek, sırıkla, tek adım,

Detaylı

3. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA

3. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA 3. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA EGZERSİZ Z SONRASI TOPARLANMA Egzersizden sonraki toparlanma periyodu sırasındaki enerji ihtiyacı, egzersiz sonlandığı için egzersiz sırasındaki enerji ihtiyacından daha

Detaylı

SPORCULAR için......sizin için

SPORCULAR için......sizin için SPORCULAR için......sizin için 1 NEDEN EGZERSİZ YAPARIZ? Kilo kontrolü İyi bir görünüm Fitness / Egzersiz Performans 2 2 ENERJİ KAYNAKLARI 3 MAKROBESİNLER 4 Gün içinde beslenmenizi çeşitlendirmek önemlidir...

Detaylı

İSKELET KASI FİZYOLOJİSİ. Doç.Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD

İSKELET KASI FİZYOLOJİSİ. Doç.Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD İSKELET KASI FİZYOLOJİSİ Doç.Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Tartışma konuları Kasılmada kayan filamentler kuramı İskelet kasında kasılma mekaniği Kas gücü ve etkileyen unsurlar Kas lifi tipleri Kasılma

Detaylı

YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ. HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1

YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ. HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1 YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1 Spor insanoğlunun var oluşundan beri onunla beraber olan, belirli kurallar içeren, rekabet ortamı olan, haz veren

Detaylı

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ AKTS. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori. Uygulama. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 - - 2 EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ FTR

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ AKTS. Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori. Uygulama. (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 2 - - 2 EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ FTR EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar AKTS EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ FTR 203 Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin öğrenme ve Yüz yüze öğretme teknikleri Dersin

Detaylı

DAYANIKLILIK ÖLÇÜMÜ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

DAYANIKLILIK ÖLÇÜMÜ DOÇ.DR.MİTAT KOZ DAYANIKLILIK ÖLÇÜMÜ DOÇ.DR.MİTAT KOZ 1 İndirekt Kalorimetri- Oksijen Tüketim Hızı VO 2 Egzersiz yapan bireyin oksijen tüketim hızının (VO 2 ) ölçümünden enerji tüketimi hesaplanabilir. Buna indirekt kalorimetri

Detaylı

Ezgi Tülay Aslıcan Arzuman Ayça Şeyma Aslan Tolga Ateş

Ezgi Tülay Aslıcan Arzuman Ayça Şeyma Aslan Tolga Ateş Ezgi Tülay Aslıcan Arzuman Ayça Şeyma Aslan Tolga Ateş GİRİŞ Voleybol; interval özellikli yüklenme ve dinlenme periyotlarının ardışık uygulandığı Smaç, blok, file hareketleri ani patlayıcı gücü Voleybol

Detaylı

20.04.2014 AEROBİK DAYANIKLILIK PERFORMANSINI ARTTIRMADA GÜNCEL YÖNTEMLER. Aerobik Kapasite Antrenmanları ve Performans Gelişimi

20.04.2014 AEROBİK DAYANIKLILIK PERFORMANSINI ARTTIRMADA GÜNCEL YÖNTEMLER. Aerobik Kapasite Antrenmanları ve Performans Gelişimi AEROBİK DAYANIKLILIK PERFORMANSINI ARTTIRMADA GÜNCEL YÖNTEMLER Muzaffer ÇOLAKOĞLU Ege Üniversitesi BESYO Aerobik Kapasite Antrenmanları ve Performans Gelişimi (Aerobik Eşik, Anaerobik Eşik, Koşu Ekonomisi

Detaylı

14.12.2010 MOTOR BECERĐLER

14.12.2010 MOTOR BECERĐLER MOTOR BECERĐLER HALTER TAKIM SPORLARI SPRİNT MARATON YRD DOÇ DR MURAT BİLGE KÜ BESYO Beceri kısa süre içerisinde zor hareketleri öğrenebilme ve değişik durumlarda amaca uygun çabuk bir şekilde tepki gösterebilme,

Detaylı

AKTİVİTE DÜZEYLERİ İLE DİZ ÖĞRENCİ GRUBUNUN FİZİKSEL KUVVETİNİN İZOKİNETİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI

AKTİVİTE DÜZEYLERİ İLE DİZ ÖĞRENCİ GRUBUNUN FİZİKSEL KUVVETİNİN İZOKİNETİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI AKTİVİTE DÜZEYLERİ FARKLI İKİ ÖĞRENCİ GRUBUNUN FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYLERİ İLE DİZ KUVVETİNİN İZOKİNETİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI ARAŞTIRMACI: AHMET MİÇOOĞULLARI TEZ DANIŞMANI: PROF. DR. AYŞE DİCLE TURHANOĞLU

Detaylı

Yükseltide ne değişir? YÜKSELTİ ANTRENMANLARINA GİRİŞ 27.04.2014. Yaşanılan yükseklik arttıkça ortam havası incelir. Yükselti antrenmanı:

Yükseltide ne değişir? YÜKSELTİ ANTRENMANLARINA GİRİŞ 27.04.2014. Yaşanılan yükseklik arttıkça ortam havası incelir. Yükselti antrenmanı: Yükseltide ne değişir? YÜKSELTİ ANTRENMANLARINA GİRİŞ Yaşanılan yükseklik arttıkça ortam havası incelir. Yükselti antrenmanı ve sentetik dopingi genellikle dayanıklılık sporcuları tarafından yapılır. Yükselti

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP Tüm vücut hücrelerinde enerji oluşumu adenozin trifosfat (ATP) molekülü vasıtasıyla gerçekleşir. Hücre içinde ATP depo halde bulunur ve sınırlı miktardadır. Ancak, yapılan

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan. Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ İ İ İ Düz Kas Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.net net Düz Kas Kalp kası İskelet kl kası Düz kas Düz Kas Düz

Detaylı

FİZİKSEL UYGUNLUK. (Clarke, 1967)

FİZİKSEL UYGUNLUK. (Clarke, 1967) FITNESS (UYGUNLUK) Kişilerin fizyolojik, psikolojik ve sosyolojik olarak yeterli düzeyde sağlıklı olması (Stokes, Moore, Moore, 1988; Fitness- the new wave) Psikolojik yeterlik davranış sosyal yeterlik

Detaylı

AYAK BİLEĞİ SPORA DÖNÜŞ EGERSİZLERİ. Hasan ÇAKMAK Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü

AYAK BİLEĞİ SPORA DÖNÜŞ EGERSİZLERİ. Hasan ÇAKMAK Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü AYAK BİLEĞİ SPORA DÖNÜŞ EGERSİZLERİ Hasan ÇAKMAK Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Ayak Bileği - Spora Dönüş Kriterleri Sağlam ayak bileği ile karşılaştırıldığında eklem hareket açıklığı

Detaylı

SÜRAT ANTRENMANI VE TEMEL ĐLKELERĐ

SÜRAT ANTRENMANI VE TEMEL ĐLKELERĐ MOTOR BECERĐLER SÜRAT ANTRENMANI VE TEMEL ĐLKELERĐ HALTER TAKIM SPORLARI SPRİNT MARATON SÜRAT SÜRAT Sporcunun kendisini en yüksek hızda bir yerden bir yere hareket ettirebilme ya da hareketlerini mümkün

Detaylı

Egzersiz ve İnsülin Direnci. Dr.Haydar A. Demirel H.Ü.Spor Bilimleri Fakültesi

Egzersiz ve İnsülin Direnci. Dr.Haydar A. Demirel H.Ü.Spor Bilimleri Fakültesi Egzersiz ve İnsülin Direnci Dr.Haydar A. Demirel H.Ü.Spor Bilimleri Fakültesi Hareketli bir yaşama programlandık! avcı-toplayıcı toplum: 84.000 kuşak (2.5 milyon yıl) Hareketli bir yaşama programlandık!

Detaylı

FİZİKSEL UYGUNLUK VE ESNEKLİK

FİZİKSEL UYGUNLUK VE ESNEKLİK FİZİKSEL UYGUNLUK VE ESNEKLİK ESNEKLİK Bir hareketi eklemlerin müsaade ettiği en geniş açıda yapabilme yeteneğidir Esnekliği Etkileyen Faktörler Eklem Yapısı Merkezi sinir sistemi Kas lifi ve derinin gerilme

Detaylı

FUTBOLDA KUVVET. Atilla YÜCE

FUTBOLDA KUVVET. Atilla YÜCE FUTBOLDA KUVVET Atilla YÜCE FUTBOLCUNUN NİÇİN KUVVETE İHTİYACI VARDIR? Süratli Koşular Sprint Kafa Vuruşu Ani Durma Hareketlenme Yön Değiştirmeler İkili Mücadele Şut ve Pas KAS KUVVETİ FUTBOLUN TEMEL TAŞIDIR.

Detaylı

BOSU EĞİTMENLİK PROGRAMI. Sporkariyerim.com. BOSU Master Trainer - HASAN ÇAKMAK 10.06.2012 BOSU TRAİNER CERTIFICATION 1

BOSU EĞİTMENLİK PROGRAMI. Sporkariyerim.com. BOSU Master Trainer - HASAN ÇAKMAK 10.06.2012 BOSU TRAİNER CERTIFICATION 1 BOSU EĞİTMENLİK PROGRAMI Sporkariyerim.com BOSU Master Trainer - HASAN ÇAKMAK 10.06.2012 BOSU TRAİNER CERTIFICATION 1 Eğitim İçeriği BOSU Nedir? BOSU Balans Antrenmanları BOSU Bireysel Antrenman Entegrasyonu

Detaylı

GENEL ANTRENMAN Antrenmanla gelişimi amaçlanan özellikler:

GENEL ANTRENMAN Antrenmanla gelişimi amaçlanan özellikler: GENEL ANTRENMAN Antrenman fizik ve moral güç ile teknik ve taktik becerilerin artırılması için yapılan fiziksel ve psikolojik yüklenmelerdir. Diğer bir ifade ile antrenman, sporcuların en yüksek sportif

Detaylı

AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ

AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe,. ofsport Sciences 2000, 11 (1-2-3-4), 47-55 AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ SONRASı insülin VE KAN GliKOZ DEGERlERiNiN incelenmesi Cüneyt AYDIN". Kadir GÖKDEMIR"", ıbrahim

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

Futbol ve Maç Analizi

Futbol ve Maç Analizi Futbol dünyada en çok tercih edilen spor dallarından biridir. Bilim ve teknoloji alanındaki gelişmeler, FİFA nın liglere kattığı yenilikler Transfer ücretlerinin yükselişi bu spor dalına olan ilgi ve Başarı

Detaylı

YÜZÜCÜLERDE BESLENME

YÜZÜCÜLERDE BESLENME Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe J. ofsport Sciences 2006,17 (4),192-204 Davetli Derleme YÜZÜCÜLERDE BESLENME Efsun KARABUDAK, Yasemin ÖNOR Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik

Detaylı

İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar. Doç.Dr.Mitat KOZ

İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar. Doç.Dr.Mitat KOZ İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar. Doç.Dr.Mitat KOZ İskelet Kasının Egzersize Yanıtı Kas kan akımındaki değişim Kas kuvveti ve dayanıklılığındaki

Detaylı

Adı-soyadı: Gamze ERİKOĞLU ÖRER Doğum tarihi ve yeri: 13 Şubat 1983 Ankara E-mail: gamzeorer@gmail.com, basketball.08@hotmail.com

Adı-soyadı: Gamze ERİKOĞLU ÖRER Doğum tarihi ve yeri: 13 Şubat 1983 Ankara E-mail: gamzeorer@gmail.com, basketball.08@hotmail.com ÖZGEÇMİŞ 1.KİŞİSEL BİLGİLER Adı-soyadı: Gamze ERİKOĞLU ÖRER Doğum tarihi ve yeri: 13 Şubat 1983 Ankara E-mail: gamzeorer@gmail.com, basketball.08@hotmail.com 2. EĞİTİM DERECE ÜNİVERSİTE - FAKÜLTE BÖLÜM

Detaylı

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri KAS DOKUSU Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri Kasın Fonksiyonu Hareket Solunum Vücut ısısının üretimi İletişim Organların kontraksiyonu

Detaylı

ANTRENMAN BĐLGĐSĐ. Yrd Doç Dr MURAT BĐLGE ANTRENMAN BĐLGĐSĐ KUVVET

ANTRENMAN BĐLGĐSĐ. Yrd Doç Dr MURAT BĐLGE ANTRENMAN BĐLGĐSĐ KUVVET KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ANTRENMAN BĐLGĐSĐ ANTRENMAN BĐLGĐSĐ Yrd Doç Dr MURAT BĐLGE 08.11.2010 Yrd. Doç. Dr. Murat Bilge 1 KIRIKKALE ÜNĐVERS VERSĐTES TESĐ BEDEN EĞĐTĐMĐ

Detaylı

Prof. Dr. Bahtiyar ÖZÇALDIRAN Hocama TEŞEKKÜRLER. Harun Reşit GÜZELİMDAĞ

Prof. Dr. Bahtiyar ÖZÇALDIRAN Hocama TEŞEKKÜRLER. Harun Reşit GÜZELİMDAĞ Prof. Dr. Bahtiyar ÖZÇALDIRAN Hocama TEŞEKKÜRLER Harun Reşit GÜZELİMDAĞ İnsan organizmasıyla bilgisayarların ortak yönleri oldukça fazladır. İnsanı incelemek aynı bilgisayarı incelemek gibidir. Antrenmanlar

Detaylı

6 HAFTALIK BLOK KONDİSYON ANTRENMANI PLANLAMASININ 16 YAŞ ERKEK BASKETBOLCULARDA AEROBİK KAPASİTE ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

6 HAFTALIK BLOK KONDİSYON ANTRENMANI PLANLAMASININ 16 YAŞ ERKEK BASKETBOLCULARDA AEROBİK KAPASİTE ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ 6 HAFTALIK BLOK KONDİSYON ANTRENMANI PLANLAMASININ 16 YAŞ ERKEK BASKETBOLCULARDA AEROBİK KAPASİTE ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Dr. Murat BİLGE 2011 Basketbol Yıldız Erkekler Türkiye Şampiyonası na katılacak

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Egzersiz sırasında çalışan kaslar, ihtiyaç duydukları enerji için oksijen (O 2 ) kullanır ve karbondioksit (CO 2 ) üretir. Akciğerler, hava ile kanın karşılaştığı ı organlardır.

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

SPOR EGZERSİZLERİNİN İNSAN ORGANİZMASI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

SPOR EGZERSİZLERİNİN İNSAN ORGANİZMASI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ KIRŞEHİR EĞİTİM FAKÜLTESİ, Cilt 5, Sayı 2,(2004),109-114 109 SPOR EGZERSİZLERİNİN İNSAN ORGANİZMASI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Metin DEMİR Gazi Üniversitesi, Beden Eğitim ve Spor Yüksekokulu,

Detaylı

1.FİZYOTERAPİ ZİRVESİ SEMİNER GÜNLERİ

1.FİZYOTERAPİ ZİRVESİ SEMİNER GÜNLERİ 1.FİZYOTERAPİ ZİRVESİ SEMİNER GÜNLERİ DİRENÇLİ EGZERSİZ İLE VİBRASYON EGZERSİZİNİN ALT EKSTREMİTE KAS KUVVETİ ÜZERİNE ETKİSİNİN KARŞILAŞTIRILMASI DANIŞMAN: PROF.ALİ CIMBIZ FZT.ESRA BAYRAMOĞLU 1.GİRİŞ VE

Detaylı

FİZİKSEL UYGUNLUK PROGRAMLARI PROF. DR. ERDAL ZORBA

FİZİKSEL UYGUNLUK PROGRAMLARI PROF. DR. ERDAL ZORBA FİZİKSEL UYGUNLUK PROGRAMLARI PROF. DR. ERDAL ZORBA Hızlı Yürüme ve Hafif Tempolu Koşu EGZERSİZ SÜRELERİ (dk) TEKRARLAR Adım Koşma(dak.) Yürüme dak. Koşma Yürüme Toplam Süre dk 1 1 1 12 12 24 2 2 1 8 8

Detaylı

Kilo Kontrolünde Fiziksel Ak1vitenin Önemi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü

Kilo Kontrolünde Fiziksel Ak1vitenin Önemi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Kilo Kontrolünde Fiziksel Ak1vitenin Önemi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Hareketsiz yaşamın en önemli sebebi Teknoloji ve motorlu taşıt kullanımının

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

MÜSABAKA ÖNCESİ,SIRASI ve SONRASI DÖNEMDE BESLENME. Doç. Dr.Funda Elmacıoğlu O.M.Ü Tıp Fakültesi Beslenme ve Diyet Uzmanı

MÜSABAKA ÖNCESİ,SIRASI ve SONRASI DÖNEMDE BESLENME. Doç. Dr.Funda Elmacıoğlu O.M.Ü Tıp Fakültesi Beslenme ve Diyet Uzmanı MÜSABAKA ÖNCESİ,SIRASI ve SONRASI DÖNEMDE BESLENME Doç. Dr.Funda Elmacıoğlu O.M.Ü Tıp Fakültesi Beslenme ve Diyet Uzmanı SPORCULARIN MÜSABAKALARDAKĠ BAġARISI ÇEġĠTLĠ FAKTÖRLER BAĞLIDIR. Antrenman süresi

Detaylı

skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça

skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça fazla bulunur. Sadece iskelet kasları toplam a ırlı ın

Detaylı

İş, Güç Kavramları. İş = kuvvet x kuvvet yönünde uygulanan mesafe =kgm veya kalori olarak belirlenir.

İş, Güç Kavramları. İş = kuvvet x kuvvet yönünde uygulanan mesafe =kgm veya kalori olarak belirlenir. ENERJİ ENERJİ Enerji, iş yapabilme kapasitesidir. Doğada mevcut olan enerji şekilleri; 1.Kimyasal Enerji 2.Mekanik Enerji 3.Isı Enerjisi 4.Işık Enerjisi 5.Elektrik enerjisi 6.Nükleer Enerji 2 ENERJİ KAYNAKLARI

Detaylı

AEROBİK KAPASİTENİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN SAHA VE LABORATUVAR TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRMASI

AEROBİK KAPASİTENİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN SAHA VE LABORATUVAR TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRMASI AEROBİK KAPASİTENİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN SAHA VE LABORATUVAR TESTLERİNİN KARŞILAŞTIRMASI Utku ALEMDAROĞLU NİSAN 2008 DENİZLİ AEROBİK KAPASİTENİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN SAHA VE LABORATUVAR TESTLERİNİN

Detaylı

AMAÇLAR. Aerobik Egzersiz Programının Düzenlenmesi. Egzersize Uyum Prensipleri. Fiziksel Uygunluk Düzeyi. Biçim. Exersiz Planının unsurları.

AMAÇLAR. Aerobik Egzersiz Programının Düzenlenmesi. Egzersize Uyum Prensipleri. Fiziksel Uygunluk Düzeyi. Biçim. Exersiz Planının unsurları. AMAÇLAR Aerobik Egzersiz Programının Düzenlenmesi Egzersiz reçetesi M. Kamil ÖZER Aerobik egzersiz reçetesinin temel unsurları nelerdir? Bireysel aerobik egzersiz reçetesi nasıl hazırlanır? Egzersiz yoğunluğunu

Detaylı

Hasan ÇAKMAK Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hareket ve Antrenman Blimleri

Hasan ÇAKMAK Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hareket ve Antrenman Blimleri Hasan ÇAKMAK Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hareket ve Antrenman Blimleri Çalışmanın Amacı: Barbell, dumbell, ve thera bant ekipmanlarıyla uygulanacak bench press hareketi esnasında sağ

Detaylı

Dayanıklılık. Kardiovasküler uygunluk Kardiorespiratuar uygunluk Aerobik uygunluk. Kardiovasküler sistemin göstergeleri

Dayanıklılık. Kardiovasküler uygunluk Kardiorespiratuar uygunluk Aerobik uygunluk. Kardiovasküler sistemin göstergeleri Aerobik Uygunluk ve Değerlendirilmesi Prof. Dr. kamil.ozer@gedik.edu.tr Dayanıklılık Kardiovasküler uygunluk Kardiorespiratuar uygunluk Aerobik uygunluk Amaç? Kardio vasküler sistemin Stres altındaki durumunu

Detaylı

KARDİYOVASKÜLER SİSTEMİN EGZERSİZE UYMU

KARDİYOVASKÜLER SİSTEMİN EGZERSİZE UYMU KARDİYOVASKÜLER SİSTEMİN EGZERSİZE UYMU GİRİŞ Aerobik yolla enerji üretiminde besin maddelerinden ATP resentezi için ortamda yeterli miktarda oksijen bulunması gereklidir. Oksijen akciğerler yoluyla kana

Detaylı

FİZİKSEL UYGUNLUK DAYANIKLILIK, SÜRAT ÇABUKLUK Prof. Dr. Erdal ZORBA

FİZİKSEL UYGUNLUK DAYANIKLILIK, SÜRAT ÇABUKLUK Prof. Dr. Erdal ZORBA FİZİKSEL UYGUNLUK DAYANIKLILIK, SÜRAT ÇABUKLUK Prof. Dr. Erdal ZORBA DAYANIKLILIK NEDİR? Dayanıklılık; uzun süren yüklenmelerde organizmanın yorgunluğa karşı koyabilme yeteneğidir. Kısaca dayanıklılık

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ

SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ SAĞLIKLI VE KİŞİYE ÖZEL EGZERSİZ REÇETESİ Uzm. Dr. Lütfi AKGÜN Afyonkarahisar Halk Sağlığı Müdürlüğü İnsanlara; mevcut sağlık durumları başta olmak üzere sosyoekonomik durumları ve istekleri göz önünde

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri. Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve ÜNVAN BÖLÜM ÜNİVERSİTE

Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri. Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve ÜNVAN BÖLÜM ÜNİVERSİTE ÖZGEÇMİŞ 1.KİŞİSEL BİLGİLER Adı-soyadı: Gamze ERİKOĞLU ÖRER Doğum tarihi ve yeri: 13 Şubat 1983 Ankara Görevi: Öğr. Gör. Dr. Telefon: E-mail: gorer@ybu.edu.tr 2. EĞİTİM DERECE ÜNİVERSİTE - FAKÜLTE BÖLÜM

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler KAN VE EGZERSİZ KAN VE EGZERSİZ ASİT-BAZ DENGESİ VE EGZERSİZ - Damarlarda dolaşan kırmızı renkli sıvıya kan adı verilir. - Vikoz bir sıvıdır. - Sudan daha koyu ve yoğundur. - Suyun vizkositesi 1.0 - Kanın

Detaylı

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur.

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur. KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER Canlılığın belirtisi olarak kabul edilen hareket canlıların sabit yer veya cisimlere göre yer ve durumunu değiştirmesidir. İnsanlarda hareket bir sistemin işlevidir. Bu işlevi

Detaylı

Antagonistik Kas Aktivitesi ve Çeviklik Performansının Farklı Çeviklik Testleri için İncelenmesi

Antagonistik Kas Aktivitesi ve Çeviklik Performansının Farklı Çeviklik Testleri için İncelenmesi Antagonistik Kas Aktivitesi ve Çeviklik Performansının Farklı Çeviklik Testleri için İncelenmesi Bedrettin BULGURU, Pınar ARPINAR AVŞAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, Ankara Çeviklik;

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Verim Arzının Zaman İçinde Değişimi Verim Arzının dış görünümü olan iş verimi işin tekrarlanması

Detaylı

BESLENME VE SPOR. E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu

BESLENME VE SPOR. E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu BESLENME VE SPOR E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu BESLENME VE SPOR Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık

Detaylı

SPOR VE SAĞLIKLI YAŞAM AMAÇLI YÜRÜME TEKNİKLERİ. Doç. Dr. Haluk H. Öztekin 2013

SPOR VE SAĞLIKLI YAŞAM AMAÇLI YÜRÜME TEKNİKLERİ. Doç. Dr. Haluk H. Öztekin 2013 SPOR VE SAĞLIKLI YAŞAM AMAÇLI YÜRÜME TEKNİKLERİ Doç. Dr. Haluk H. Öztekin 2013 Yaşam boyu sporun kanıta dayalı temel yararları Enerji tüketimi ve kilo kontrolü Solunum sistemi Dolaşım sistemi Kemikler,

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Yüksel O, Koç H, Özdilek Ç, Gökdemir K SÜREKLİ VE İNTERVAL ANTRENMAN PROGRAMLARININ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN AEROBİK VE ANAEROBİK GÜCÜNE ETKİSİ* The Effect of Continuous and

Detaylı