Giriş. ACD ChemSketch programının tanıtımı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Giriş. ACD ChemSketch programının tanıtımı"

Transkript

1 ACD ChemSketch 12.0 ile kimyasal formüller nasıl çizilir? Hazırlayan: Uz. Dr. Barbaros Akkurt İstanbul Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Anorganik Kimya Maslak, İstanbul e-posta: İçindekiler Giriş...1 ACD ChemSketch programının tanıtımı...1 Nereden indirilir?...2 Nasıl kurulur?...2 Temel özellikleri nelerdir?...2 ChemSketch ile çizilen bazı örnek yapılar...3 Ticari sürüm ile bedava sürüm karşılaştırması...3 ACD ChemSketch programında şekil çizimi...3 Kolay kopyalama yöntemleri...3 Sübstitüent ekleme: Klorobenzen...4 Başka bir sübstitüent ekleme: o-diklorobenzen...5 Karbon-heteroatom değişimi: Piridin...5 Sübstitüent ekleme: Izonikotinik asit...5 Radikal Tablosunu kullanma: Serin aminoasidini iki yöntemle çizelim...5 Yapı (Structure) ve Çizim (Draw) kipleri...5 Periyodik tablodan element ekleme...5 Simgesel element ekleme...6 R grupları ekleme...6 Zincir çizim aracı...7 Stereokimyasal bağ ekleme...7 Yapı düzeltme ve basit eniyileştirme araçları...7 InChi ve SMILES araçları...7 PubChem, ChemSpider ve emolecules araçları...9 Üst menü seçenekleri: Menülerin incelenmesi...10 Hesaplama yöntemleri...13 Çizim (Draw) Kipindeki araçların incelenmesi...13 Giriş Bu eserde, Advanced Chemical Development (ACD) isimli bir Kanada firması tarafından ilk kez 1994 yılında piyasaya sunulmuş olan ChemSketch isimli formül çizim programını tanıtmaya çalışacağız. ACD ChemSketch programının tanıtımı ACD/ChemSketch programı bedava (freeware) ve ticari (commercial) olmak üzere iki biçimde sunulmaktadır. Doğal olarak ticari sürümde daha çok özellik vardır ve bedava sürümdeki bazı özellik kısıtlamaları kaldırılmıştır. Piyasadaki en güçlü formül çizim programlarından biri olan ACD/ChemSketch programını severek kullanacağınızı ümit <1>

2 ediyoruz. Nereden indirilir? ACD/ChemSketch programını indirmek için (sunum sırasında 30 adet CD hazırladık, bu CD'lerin içinde şu anda okuduğunuz metin, ACD firması tarafından sunulan İngilizce dilinde yazılmış kullanım kılavuzları ve programın 12.0 sürümüne ait EXE dosyası bulunmaktadır) adresine tıklayarak firmanın web sitesine bağlanıyoruz. Ekranın orta-sağ kısmında bulunan dört parçalı yuvarlak şeklin sol alt diliminde Desktop Products yazmaktadır. Buradan Nomenclature&Chemical Drawing kısmını seçiyoruz, Yeni sayfada sol kısımda iki seçenek bulunmaktadır. Bunlardan birisi Nomenclature, diğeri de Structure Drawing olarak gözükmektedir. Structure Drawing kısmını seçiyoruz ve açılan küçük pencereden ACD/ChemSketch seçeneğini işaretliyoruz. Nasıl kurulur? Temel özellikleri nelerdir? ACD/ChemSketch programı, organik, organometalik, polimer ve Markush yapıları olmak üzere hemen her tür yapıyı çizebileceğiniz kimya zekâsı olan bir bilgisayar yazılımıdır. Bu programı profesyonel görünümlü yapılar, diyagramlar, raporlar ve yayınlar oluşturmak için kullanabilirsiniz. Yapılar iki boyutlu olarak çizilebilir, üç boyutlu hale çevrilebilir ve istenen açıda çevrilebilir. Tepkimeler, tepkime şemaları, reaktif miktarlarını görüntüleyebilirsiniz, InChi ve SMILES dizgelerinden yapı oluşturabilirsiniz, 50 atom ve 3 halka yapısına kadar olan bileşikler için IUPAC'ın önerdiği isimlendirmeyi oluşturabilirsiniz, Tek yapılar için logp değerlerini hesaplayabilirsiniz, geleneksel, sistematik ve ticari isimli yapı içinden arama yaptırabilirsiniz, Programdan edineceğiniz faydaları da şöyle özetleyebiliriz: Uzaysal dizilimleri daha iyi görüntülemek için iki veya üç boyutlu olarak molekülün gösterilmesi, Aynı anda profesyonel raporlar üretmek, yapılarla, metinlerle ve grafiklerle çalışmak mümkündür. ACD/ChemSketch yazılımı, çizdiğiniz yapının diğer tautomerik biçimlerini gösterebilir. Tautomerik biçimlerin düşünülmesi yapı arama, pk a gibi fizikokimyasal özelliklerin belirlenmesi, ve yapı özelliklerinin (NMR, MS ve diğer analitik veriler) bulunması için son derece önemlidir. ChemSketch yazılımı bir seri dosya biçimine veri kaydedebilir ve bu dosya biçimlerinden veri alabilir. Böylece başka bir bilgisayarda ChemSketch kurulu değilse ortak bir paylaşım biçimi kullanarak çalışmanıza devam edebilirsiniz. <2>

3 ChemSketch ile çizilen bazı örnek yapılar Ticari sürüm ile bedava sürüm karşılaştırması İşlevsellik Ticari Bedava sürüm İleri çizim araçları Var var Tautomerlerin bulunması var var 50 ağır atoma kadar olan yapıların isimlendirilmesi var var 3D görüntüleyici var var Adobe PDF biçimine aktarma var Var ACD/Sözlük var yok Bir yapının bilgisayarınızda aranması var yok ChemDraw için ACD/Labs eklentisi var yok Teknik destek var yok Görüldüğü gibi bedava sürüm pek çok kuvvetli özellik içermektedir. Çalıştığınız şirkete veya okula bir adet ticari sürüm kazandırmayı ve ortak kullanmayı düşünebilirsiniz. Ticari sürümün bir lisansı 400 TL civarındadır. ACD ChemSketch programında şekil çizimi Kolay kopyalama yöntemleri ChemSketch programında çizilmiş bir şekli Microsoft Word veya OpenOffice/LibreOffice programlarına aktarabilirsiniz. 5.0 sürümünden bu yana tanıdığımız ChemSketch programı ile ilgili edinmiş olduğumuz tecrübe, şekli kopyalayıp doğrudan (CTRL+V tuşu ile veya yapıştır düğmesine basarak) yapıştırmanın iyi bir yol olmadığını anlatmaktadır. Bunun yerine özel yapıştır fonksiyonunu çalıştırarak yapıyı bir resim (metafile-bitmap- GIF-TIF-JPG vs) olarak yapıştırmak, özellikle bu programı içermeyen bilgisayarlarda metin <3>

4 dosyasının görüntülenmesinde sorun çıkmasını engelleyecektir. Kopyalama kelimesinin ChemSketch için bir başka tanımı da ChemSketch penceresi içinde bir yapının kopyalanmasıdır. Burada az önce anlattığımız yapıştırma kısıtlamaları yoktur. Bir yapıyı kopyalayıp yapıştırmanın klasik yolu yapıyı seçmektir. Yapıyı seçmenin iki yolu vardır: a) Yapıyı seçme tuşunu kullanıp yapıyı tarayarak seçmek, b) Yapının üzerine gelmeden, çok yakınına gelerek farenin sol tuşuna bir kere basmak. Yapıyı kopyalamak için CTRL+C tuşuna basmak veya ilgili düğmeyi tıklamak yeterlidir. İlgili yere yapıştırmak için de CTRL+V ve yapıştırma düğmesi kullanılabilir. Ancak bizim tavsiye edeceğimiz yöntem başkadır ve bize göre daha basittir. Az önce bahsettiğimiz yöntemlerden size uygun olan birini seçerek yapıyı seçtikten sonra, yapının üzerine gelin (seçim işaretinin biçimi değişecektir), CTRL tuşunu basılı tutarak yapıyı sürükleyin ve bir kopyasını istediğiniz yere bırakın. Bu yöntemle yapıyı kolay ve hızlı bir şekilde kopyalayabilir ve üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Bu yöntem yapılar ve ok şekilleri, artı şekilleri gibi bu sayfada göreceğiniz diğer her şey için de geçerlidir. Sübstitüent ekleme: Klorobenzen Klorobenzen yapısını iki adımda elde edeceğiz: 1) Benzen halkasının eklenmesi, 2) Bir karbona klor bağının eklenmesi. Benzen halkası, sağ taraftaki araç çubuğunda hazır bulunmaktadır. Herhangi bir sebepten dolayı benzen halkasını sağdaki çubukta bulamıyorsanız, biraz üstte bulunan Radikal Tablosu (Table of Radicals) tıklanarak bir çok radikale erişilebilir. Benzen halkasına tıkladığınız zaman, imleçle beraber hareket eden bir benzen gölgesi göreceksiniz. İmleci sizin için uygun bir yere götürdükten sonra farenin sol tuşuna bir kere basarak yapıştırabilirsiniz. Başka bir benzen halkasına ihtiyacınız olabilir düşüncesi ile yapıştırma işlemine devam etmeniz mümkündür, işlemleri tekrarlayarak benzen halkalarını eklemeye devam edebilirsiniz. Başka bir benzen halkası eklemek istemiyorsanız, farenin sağ tuşuna tıklayarak yapıştırma işlemini bitirebilirsiniz. Bu aşamadan sonra klor atomunun eklenmesine sıra gelmiştir. Klor atomunu sol taraftaki araç çubuğunda görebilirsiniz. Klor atomuna tıkladıktan sonra benzen atomunun herhangi bir karbon atomu üzerine gelin, sol fare tuşuna basılı tuttuktan sonra dışarıya doğru sürükleyin ve sol fare tuşunu bırakın. Böylece bir sübstitüentin nasıl ekleneceğini de öğrenmiş oldunuz. Bunu yapmanın bir başka yolu daha var, onu da açıklayalım: Benzer şekilde klor atomuna ait düğmeye tıklayıp benzen karbonuna geldikten sonra SHIFT tuşuna basılı tutarak sürükleme yaparsanız bağ uzunluğu eniyileştirilmiş bir şekilde sübstitüent eklemiş olursunuz. Biz bu yöntemi daha çok seviyor ve kullanıyoruz. Eğer ilk yöntemle sübstitüent eklemişseniz ve bağ uzunluğu veya açısı sizi tatmin etmemişse, ChemSketch sizin için bağ eniyileştirmesi yapabilir. Bunu yapmak için yapıyı yukarıda anlattığımız gibi seçin ve F9 tuşuna basın ya da sağ üst araç çubuğunda bulunan Yapıyı Düzenle (Clean Structure) tuşuna basın. Böylece bilgisayar sizin için en uygun geometriyi oluşturacaktır. Beğenmezseniz veya başka hangi alternatiflerin olduğunu görmek isterseniz, F9 tuşuna veya yapı düzenleme düğmesine bir kere daha tıklayın ve sizin için uygun olan sonucu bulana kadar devam edin. <4>

5 Başka bir sübstitüent ekleme: o-diklorobenzen Başka bir sübstitüent eklemenin, benzen halkasına tek bir sübstitüent eklemekten bir farkı yoktur. Ancak kısaca açıklamak gerekirse klorobenzen halkasının orto konumuna gelerek yukarıda açıkladığımız gibi ikinci bir klor atomu ilave edebilirsiniz. Karbon-heteroatom değişimi: Piridin Karbon-heteroatom değişimini yapmak için, bir benzen halkası alın, yapıştırın ve sol menüden azot atomuna ait düğmeyi tıklayın ve benzen karbonlarının herhangi biri üzerine gelip farenin sol tuşu ile tıklayın. Böylece karbon atomlarından biri azot atomu ile değiştiğinden piridin halkasını elde etmiş olacaksınız. Sübstitüent ekleme: Izonikotinik asit İzonikotinik asit, piridin-4-karboksilli asittir ve benzen halkasının seçilmesi, yapıştırılması, azotun seçilmesi, karbonla değiştirilmesi ve sağ menüden karboksilli asit radikalinin seçilmesi (hazırda yoksa Radikal Tablosundan bulunacak) ve 4-konumundaki karbon atomu üzerine gelip sol tuşa bir kere tıklamakla kolayca çizilebilir. Radikal Tablosunu kullanma: Serin aminoasidini iki yöntemle çizelim Radikal tablosu, ihtiyacınız olabilecek pek çok grubu barındırmaktadır. Bunların içinde amino asitler de vardır. Serin aminoasidinin üç harfli kısaltması Ser olduğu için, radikal tablosunun sağ üstünde yer alan aminoasitler kısmından serin aminoasidini bulup tıklayarak editör ekranına dönebilir ve uygun yere gelip bir kere tıklayarak serin radikalini ekleyebiliriz. Serin aminoasidinden tek farkı COOH grubunun OH kısmının olmamasıdır, basit bir sübstitüsyon ile bu kısmı da halletmeniz mümkün. Böyle kolay bir yöntem varsa da şimdilik çizim tekniğinizi oturtmak için uzun uzun çizim yapmak kabul edilebilir. Bunun için çizmeye istediğiniz taraftan başlayabilirsiniz. Bir COOH grubunu ekliyoruz, CH 3 grubu ekliyoruz, ona NH 3 grubu ekliyoruz, eklenen C grubuna bir CH 3 grubu daha ekliyoruz ve son olarak OH grubunu ilave ederek çizimimizi tamamlıyoruz. Yapı (Structure) ve Çizim (Draw) kipleri Yapı (Structure) ve Çizim (Draw) kiplerinde ChemSketch programının iki kuvvetli yönünü göreceğiz. Yapı (Structure) kipinde yapıları çiziyoruz. Çizim (Draw) kipinde ise yapıya ait bazı özellikleri (yazıtipi değiştirme, boyut büyütme/küçültme, renk değiştirme, bağ uzunluğu ve bağ rengi değiştirme gibi) ayarlıyoruz. Bir yazı yazmak istediğimiz zaman Çizim kipini kullanacağız. Daha sonra da anlatacağımız üzere yazı yazmak için kullanacağınız iki değişik düğme var, biz Metin Düğmesi (T biçiminde) kullanmayı tercih ediyoruz. Yapı ve Çizim kiplerinin arasında sık sık gidip geleceksiniz. Bunun için SPACE tuşunu kullanmak büyük kolaylık sağlar. Alternatif olarak ekranın sol üst tarafında bulunan düğmeleri de kullanabilirsiniz. ChemSketch yazılımı, sizin rahat ve konforlu bir ortamda kimyasal formül çizimi yapabilmeniz için elinden geleni yapmıştır. Periyodik tablodan element ekleme Biraz önce azot, oksijen elementlerini nasıl ekleyeceğimizi öğrenmiştik. Tazeleme amaçlı <5>

6 olarak tekrarlamak istiyoruz. Metal komplekslerini çizerken önce ligandı (organik veya anorganik yapıyı), sonra metali eklemek bizce en uygun yoldur. Şimdi, az önce çizmiş olduğumuz serin aminoasidinin çinko kompleksini ekleyelim. Silmişseniz serin aminoasidini yukarıda bahsettiğimiz yöntemle bir daha ekleyin. Daha sonra ikinci bir ligandı ters çevirerek eklememiz gerekiyor. Bu size başta biraz zor gelebilir. Ancak anlattıktan sonra siz de deneyince kolayca alışacağınızı umuyoruz. İkinci serin ligandını kopyalayıp yapıştırdıktan sonra Flip Top to Bottom ve Flip Left to Right (üst menüde sağ tarafa doğru bulabilirsiniz) düğmelerine istediğiniz sıra ile birer kere basarak yapının uygun şekilde dönmesini sağlayın. Aradaki boşluğa (dört oksijenin oluşturduğu boşluğun ortalarında bir yere) çinko atomunu ilave edin. Büyük ihtimalle listede bulunmadığı için sol üst taraftaki element tablosunu açıp çinko atomunu seçin ve ortadaki boşluğa bir kere tıklayarak yapıştırın. Şimdi bağ oluşturma aşamasına geldik. COOH türleri ile Zn türü arasında düz çizgi, alkol OH türü ile Zn türü arasında koordinasyon bağı olması uygun olacaktır. Metal-oksijen arasındaki düz çizgi daha önce bahsettiğimiz sübstitüsyon ile aynı şekilde (oksijen atomuna tıklayıp çinko atomuna doğru sürükleyerek) yapılabilir. Sizin için yeni olabilecek koordinasyon bağı da ChemSketch'te tanımlanmıştır. Koordinasyon bağı Coordinating [Arrow] Bonds düğmesine tıklayarak olur. Koordinasyon bağlarının eklenmesi ligand donör atomundan metal atomuna tıklayıp sürükleyerek kolayca eklenebilir. Simgesel element ekleme Simgesel elementler (programda label olarak tanımlanmıştır) veya etiketleri eklemek için kolay bir yol var. Diyelim ki uzun uzun heksil grubu yazmak, yani altı tane CH 2 grubunu eklemek istemiyorsunuz, o zaman C 6 H 13 diye bir grup oluşturabilir ve ihtiyacınız olduğu yerlerde ekleyebilirsiniz. O grupla ilgili özel bir işiniz yok ise bu tarz kısaltmalar oldukça işe yarayacaktır. Gerekirse girdiğiniz kısa isimlendirmenin (kurallara uyması şartı ile) uzun hallerine dönüştürülmesi de mümkündür. Örneğin heksil grubunun uzun halini görmek istiyorsanız Tools Expand Shorthand Formulae komutunu işleterek uzun hallerini görebilirsiniz. Şimdi, etiket eklemek için gereken adımları anlatarak bu bölümü sonlandıralım. Etiket bir sübstitüent olarak eklenmelidir. Bunun için istediğiniz atomu seçebilirsiniz, biz C atomunu seçerek bir CH 3 sübstitüenti oluşturduk. Daha sonra, sol araç çubuğunun alt kısımlarında Edit Atom Label düğmesini tıklatıyoruz ve CH 3 grubunun üzerine tıklayınca bir pencere açılıyor. Pencere açılınca otomatik olarak metin girme kısmına geliyoruz. C6H13 yazıyoruz ve program sayıları otomatik olarak alt indis şeklinde gösteriyor. Ekleme bittikten sonra sol alttaki Insert düğmesini tıklayarak işlemi bitiriyoruz. Benzer şekilde, bazı bileşikler tek formül şeklinde O veya S atomu içerebilir. Bu durumda O ve S atomu içeren yapıları ayrı ayrı çizmek yerine X = O, S gibi bir düşünce ile O veya S atomu bulunan yerlere X yazılabilir. Bunu da aynı yöntemle yapabiliriz. Denemeyi size bırakıyoruz. R grupları ekleme Bazı durumlarda alkil ve aril grupları kısaca R şeklinde gösterilir. Bazı durumlarda da, bir bileşiğe birden fazla sübstitüent bağlanır ve bunlar birbirinden farklı ise R 1, R 2, R 3 şeklinde gösterilebilir. Her iki işlevi de aynı yerden halledeceğiz. Yukarıda bahsettiğimiz etiket oluşturma fonksiyonunda olduğu gibi R gruplarının eklenmesinde de yapının sübstitüentli olarak çizilmesi gerekir, sürükle-bırak yöntemi işe yaramaz. Sübstitüenti çizdikten sonra Radical Label tuşuna (sol araç çubuğunda alt tarafta, R şeklinde görünen düğme) basıyoruz. Doğrudan R simgesine ihtiyaç duyuyorsak yapmamız gereken <6>

7 oldukça basit, ancak R 1 veya R 1 veya yalancı atom ilave etmek istiyorsak, düğmenin sağ alttaki beyaz kısma tıklayarak alternatif görünümlere ulaşabilirsiniz ve uygun olan seçeneği işaretleyebilirsiniz. ChemSketch'te bir düğmenin sağ altındaki beyaz kısım, düğmenin daha başka fonksiyonları olduğunu gösteren önemli bir özelliktir. Boş vaktinizde ChemSketch dünyasında yolculuğa çıkarak başka hangi düğmelerde başka işlevlerin saklı olduğunu görmek sanırız ilginç olacaktır. Zincir çizim aracı Zincir şeklinde (özellikle karbon için), bir yapıyı zincir şeklinde göstermeniz gerekirse zincir çizim aracını kullanabilirsiniz. Bu araç üst araç çubuğunda sol tarafta bulunmaktadır. Bu aracı kullanmadan önce karbon tuşuna bastığınızdan emin olun, yoksa elde edeceğiniz sonuç sizi tatmin etmeyebilir (oksijen tuşuna basılı iken 16 atomlu bir zincir çizdiğinizi düşünün!). Zinciri uzatmak basılı tutup sürüklemek ile olur ve kaç karbonda olduğunuzu takip etmenizi kolaylaştırmak amacı ile bir sayı görüntülenir. Yine de biz mecbur kaldığınız haller dışında kısa gösterimi tercih etmeniz konusunda sizi yüreklendirmek isteriz. Stereokimyasal bağ ekleme Bazı bağlar stereokimyasal olarak ifade edilmelidir. Yani wedge veya kama şeklinde gösterilmelidir. Bunu eklemek için sübstitüent oluşturulur, uygun kama şekli seçilir (bize doğru olan koyu renkli kama veya bizden uzakta olan açık renkli kama) ve bağın üzerine tıklanır. Bağın üzerine tekrar tekrar tıklayarak size en uygun biçimi bulabilirisiniz. Toplam 3-4 olasılık vardır, vazgeçerseniz tıklamaya devam ederek başa dönmek mümkündür. Yapı düzeltme ve basit eniyileştirme araçları Yapı düzeltme (clean structure) aracı bağ uzunluklarını ve açılarını en uygun hale getirmeye yarar. F9 tuşu veya çizim kipinde sağ üstte yer alan düğmesi kullanılarak seçilmiş bir yapı veya çizilmiş bütün yapılar aynı anda düzeltilebilir. Biz mümkün mertebe tek bir yapının düzeltilmesinden yanayız, çünkü zaten güzel görünen bir şeklin bozulma tehlikesine karşı iyi bir önlem olarak düşünüyoruz. Basit eniyileştirme (optimization) aracı ise CTRL+3 tuşu ile veya yapı düzeltme düğmesinin yanında bulunan düğme ile çalıştırılır. Yapı düzeltmeden farklı olarak bir kerede yalnızca bir yapı eniyileştirilebilir. Burada yapılan iş bir algoritma üzerinden yapının düzeltilmeye çalışılması ve bağ açıları ile uzunluklarının ayarlanmasından ibarettir. Bu aracı hesapsal kimya modüllerindeki eniyileştirme araçlarıyla bir tutmamak gerekir. Algoritmasının basit olması nedeniyle küçük organik moleküller için kullanışlı olsa da molekül büyüdükçe hata oranı artar. Basit bir örnek olarak klorobenzen örneğini vereceğiz. Klorobenzen molekülündeki kloru iyice uzatın ve eniyileştirme algoritmasını çalıştırın. Klor atomunun benzen halkasına en uygun yere konumlandığını ve bağ açısının en uygun duruma ayarlandığını göreceksiniz. InChi ve SMILES araçları InChi IUPAC tarafından ortaya konan bir metinsel yapı dönüştürme aracıdır. SMILES ise InChi'den biraz daha eski ve kanımızca biraz daha sık kullanılan bir başka metinsel yapı dönüştürme aracıdır. <7>

8 Basit olması amacıyla metilamin, piridin ve benzoik asit moleküllerinin InChi ve SMILES kodlarını yazacağız. Yeri gelmişken, çizdiğiniz bir yapının InChi kodunu üretmek için Tools Generate InChi for Structure komutunu vermelisiniz. SMILES kodu için ise aynı yerdeki SMILES notation komutunu işleteceksiniz. Yapı InChi kodu SMILES kodu metilamin InChI=1/CH5N/C1-2/h2H2,1H3 CN piridin InChI=1/C5H5N/C /h1-5H c1ccccn1 benzoik asit InChI=1/C7H6O2/C8-7(9) /h1-5H,(H,8,9) O=C(O)c1ccccc1 SMILES ve InChI notasyonlarını kullanmanın ikinci kısmı da, bir web sitesinden veya başka bir kaynaktan bulduğunuz notasyonların formüle çevrilmesidir. ChemSketch bu konuda da size uzman çözümler sunmaktadır. Yine üç örnek vererek konuyu bitirelim (örneklerimiz en.wikipedia.org adresinden alınmıştır): Brusin için InChI dizgesi olarak InChI=1S/C23H26N2O4/c (9-17(16)28-2)25-20(26) (14,22(21)25)4-5-24(19)11-12(13) /h3,8-9,13,18-19,21-22H,4-7,10-11H2,1-2H3/t13-,18-,19-,21-,22-,23+/m0/s1 önerilmiştir. Bu dizgeyi girdiğimiz zaman elde edilen sonuç şöyledir: Aynı yapının SMILES dizgesi olan ifadesi de şu sonucu veriyor: Bu iki yapı arasında biraz dikkatli bakarsanız önemli bir fark göreceksiniz. SMILES yapısı çok basit ifadeler kullanmasına rağmen hata yapmaktadır. Dolayısı ile yapıda stereokimyasal bağlar varsa SMILES yerine InChI notasyonunun kullanılması daha doğrudur kanaatine vardık. Peki, bir SMILES veya InChI dizgesini bulduğumuz zaman yapıya nasıl dönüştüreceğiz, onu anlatalım. Tools Generate Structure from InChI veya Structure from SMILES komutları işletilerek yapılar bir saniyede oluşturulabilir. <8>

9 İki kısa örnek yaparak bu konuyu kapatıyoruz. Riboflavin, B 2 vitamini olup InChI formülü şöyledir: InChI=InChI=1S/C17H20N4O6/c (4-8(7)2)21(5-11(23)14(25)12(24)6-22)15-13(18-9)16(26)20-17(27)19-15/h3-4,11-12,14,22-25H,5-6H2,1-2H3, (H,20,26,27)/t11-,12+,14-/m0/s1 Bu formüle uygun yapı da şöyle elde edilmektedir: Yapının SMILES kodu şeklindedir ve ChemSketch programı ile oluşturulan yapı şöyledir: PubChem, ChemSpider ve emolecules araçları PubChem, ChemSpider ve emolecules, birbirinden yetenekli üç yapı bulma aracıdır. Yapı bulmadan kastımız, çizdiğiniz bir yapının çok önemli olan Chemical Abstracts kayıt numarasını (CAS RN), erime, kaynama noktalarını, zehirliliğini, hangi kimya firmaları tarafından satıldığını öğrenebilirsiniz. Şimdi örnek molekül olarak isatini (1H-indol-2,3- dion) alarak üç araç için ne sonuçlar elde edildiğini görelim. Bu arada, sonuçların internet tarayıcısında açılması ChemSketch içinde açılmasından daha iyi sonuçlar vermektedir. PubChem düğmesi veya diğer düğmeler tıklanınca yapının tam olarak mı, yoksa alt yapılar düşünülerek mi açılması gerektiği sorulacaktır. Yapıdan %100 eminseniz tam yapıyı seçmeniz daha akıllıca olur. Aksi takdirde alt yapıları da görüntüleyebilirsiniz. PubChem çok ayrıntılı bilgiler verirken emolecules maddenin yapısını, molekül ağırlığını ve sağlayan firmaların isimleri ile katalog numaralarını bildirmektedir. ChemSpider ise İngiliz Kimya Cemiyetinin (RSC) ürünü olup PubChem'e yakın bilgiler vermektedir. Size tavsiyemiz, bir arama motorunda ilgilendiğiniz sonucu bulamazsanız diğer motorlarda şansınızı deneyin ve özellikle CAS RN elde edilmişse Science Finder gibi güçlü literatür arama motorlarını kullanarak çok sayıda bilgi elde edebilirsiniz. <9>

10 Üst menü seçenekleri: Menülerin incelenmesi Yapı (Structure) kipinde üst menüler şöyle sıralanmaktadır: File menüsünde sıra ile yeni bir dosya oluşturma, bir dosya açma, dosyayı kapama, kaydetme, farklı bir isim veya biçimle kaydetme ve açık dosyaların tümünü kaydetme seçenekleri bulunur. Bunun dışında farklı biçimlere dosya kaydetmek için bizim de sıkça kullandığımız Export ve Import seçenekleri vardır. Export seçeneği ile daha önce bahsettiğimiz ScienceFinder için MOL (MDL) biçiminde dosya kaydederek ScienceFinder içinde çizmek zorunda kalmadan doğrudan doğruya dosyayı gönderebilirsiniz. Import da başka bir çizim programından ChemSketch içine veri almak için kullanılabilir, ancak kanımızca InChI ve/veya SMILES (yapının basitliğine göre) daha uygun çözümler sunar. ChemBasic betikleri bas uzantısına sahiptir ve ChemBasic dili ile kodladığınız küçük programları işletmenize olanak tanır. Bu konuya burada girmeyeceğiz, ancak programlamaya hevesli olanların ve en az bir programlama dilini iyi biçimde bilenlerin anlayabileceği birşey olduğunu söylemekle yetineceğiz. Form düzenleme de ileri düzey bir konu olup büyük ihtimalle bu seviyede işinize yarayacak birşey değildir, o nedenle ilgilenenlerin ChemSketch elkitabını okumasını öneririz. Sayfa düzeninde sayfa biçimini (A4 öneririz), kenar boşluklarını ayarlayabilirsiniz. Yazdırma bir dosya içindeki bütün sayfaları yazdırma şeklinde olabileceği gibi aralıklı veya tek sayfa yazdırma (Geçerli Sayfa) şeklinde de olabilir. Yazdırma düzeni seçeneğinde çalışmanızın sayfada nasıl görüneceğini de görebilirsiniz. Properties ile belge özelliklerini düzenleyebilirsiniz (Yazar, kurum, kişi, vs). Send komutu ile çalışmayı olduğu gibi (ChemSketch'in dosya biçimi olan SK2 şeklinde) veya PDF olarak gönderebilirsiniz. Dosya biçimlerini kontrol edebilmeniz için (File Associations), yani SK2 dosyalarının hangi programla açılacağını kontrol edebilmeniz için yönetici haklarına sahip olmanız gerekir. Çıkış yapılan komutun altında son zamanlarda açılan dosyaların listesinin tutulduğu, bize göre çok kullanışlı bir komut vardır. Burada bugün, dün, son bir hafta, son ay, son yıl şeklinde kategorilere ayrılmış olan dosyalarınızı görüntüleyebilirsiniz. Bunun dışında, 0, 1, 2 şeklinde en altta görüntülenen sayılar, o anda açık olan dosyaları temsil etmektedir ve buradan bu dosyalar arasında geçiş yapabilirsiniz. <10>

11 File Edit Pages Tools Templates Options Documents Add-Ons I-Lab ACD/Labs Help New Undo New Structure Properties Template Window... Preferences... Next Calculate LogP Login D Viever (Freeware) Help Topics Open Redo Insert Clean Structure Template Organizer... Show Grid Previous Search PubChem Options... 2 C+H NMR Viewer Using Help Close Cut Change Order... Check Tautomeric Forms Save User Template... Snap on Grid Close All Search emolecules About ACD/I- Lab... 3 ChemSketch (Freeware) (Loaded) Tip of the Day... Save Copy Delete 3D Structure Optimization Table of Radicals... Show Palette 1 [dosya adı] Search ChemSpider Help Contents Next Loaded ChemBasic Help Save As Paste Rename... MassSpec Scissors Periodic Table... Show RSS 2 [dosya adı] Search Options... Send Feedback... Anchor Message Box Preferences... Save All Delete Color... Show Aromaticity Dictionary... Set Structure Drawing Style Register at I- Lab... Exit All Documents Export Select All Header and Footer Hide Aromaticity Add-On Organizer... Request Demo Key... Setup Style... ACD/Labs Products... Import Insert Object... Previous Expand Shorthand Formulae ChemBasic Organizer... Register Demo Access... Visit ACD/Labs Web Site... Run ChemBasic... Edit Object Next Add Explicit Hydrogens Activate Account... Bug Report/Featu re Request... Forms Manager... First Remove Explicit Hydrogens Bug Report Settings...

12 Page Setup... Last Bring Bond(s) to Front About ACD/ChemSk etch (Freeware) Print... Print Preview... Properties Send File Associations... Exit Bring Bond(s) to Back Auto Renumbering Clear Numbering Generate Search for Structure... Calculate Recent Files 0

13 Edit menüsü altında son yapılan işlemi geri alma ve yineleme olarak sıkça kullandığımız faydalı araçlar bulunmaktadır. Bunun dışında kesme, yapıştırma, özel yapıştırma ve çok ilginç olarak tablo yapıştırma öğelerine erişebilirsiniz. Pages menüsü altında sayfa yönetim araçları bulunuyor. Yeni bir sayfa oluşturmak, sayfa eklemek, sayfaların sırasını değiştirmek, sayfa silmek, sayfaları yeniden adlandırmak, sayfaların renklerini ayarlamak, sayfaya üstbilgi ve altbilgi eklemek, sayfalar arasında dolaşmak (önceki sayfa, sonraki sayfa, ilk sayfa, son sayfa) mümkündür. Tools menüsünde ise yapı özellikleri, yapıyı düzeltme, tautomerik biçimleri denetleme, 3D yapı eniyileştirmesi, kütle spektrometrede tespit edilebilecek kısımların görünmesi için makas aracı, aromatikliği gösterme, aromatikliği gizleme, kısa biçimi yazılmış ifadelerin uzun hallerine çevrilmesi, görüntülenmeyen hidrojenleri görüntüleme, görüntülenen hidrojenleri gizleme seçenekleri bulunmaktadır. Bunların yanı sıra bağları öne getirmek, bağları arkaya götürmek, atomlara numara vermek, numarayı temizlemek, çeşitli özellikleri oluşturmak için Generate menüsü, bir yapıyı aramak (bu özellik yalnızca ticari sürümde geçerlidir), çeşitli özellikleri hesaplamak için Calculate menüsü bulunmaktadır. Templates menüsü şablon özelliklerini barındırmaktadır. Şablonları görüntüleme, şablonları ayarlama, kullanıcı şablonu kaydetme, radikal tablosu, periyodik tablo, yalnızca ticari sürümde bulunan sözlük özelliklerine ulaşılabilir. Options menüsünde tercihler, ızgara görünümünü etkinleştirme, ızgaraya yapıştırma, paleti gösterme, RSS (ACD firmasının haberleri) özelliğini etkinleştirme, yapı çizim biçimini ayarlama, eklenti biçimini ayarlama, ChemBasic ayarlarını görüntüleme özellikleri yer almaktadır. Documents kısmında aynı anda açık birden fazla dosyaya erişimi kolaylaştıran özellikler bulunmaktadır. Sonraki belge, önceki belge, bütün belgeleri kapatma, dosya adına numaralardan kısa erişim sağlama özellikleri bu menüde bulunmaktadır. Add-Ons menüsü eklentileri yöneten menüdür. LogP hesabı yapmak, PubChem dizinini aramak, emolecules dizinini aramak, ChemSpider dizinini aramak, arama özelliklerini incelemek burada yapılabilecek işlemler arasındadır. I-Lab, ACD-Labs firmasının uzaktan erişim modeline göre oluşturduğu ticari bir hizmettir. I-Lab hesabı alındıktan sonra internet üzerinden bir bilgisayar kullanarak ACD-Labs bilgisayarlarına bağlanarak ticari sürümde yer alan özellikleri test edebilir ve faydalanabilirsiniz. Giriş yapma, seçenekleri inceleme, ACD/I-Lab hakkında bilgi alma, yardım içeriklerini görüntüleme, geri bildirim yapma, I-Lab hizmetine kayıt olma, Demo (gösteri) anahtarı talep etme, Demo erişime kayıt olma, hesabı aktifleştirme özelliklerine buradan erişebilirsiniz. ACD/Labs menüsü altında ACD/Labs programlarının hangisinin çalışır durumda olduğunu görüntüleyebilirsiniz. 1 tuşu altında 3D Viewer (belli koşula sahip moleküllerin üç boyutlu olarak çeşitli gösterim tekniklerine göre görüntülenmesi), 2 tuşu altında C+H NMR görüntüleyici (yapıdan NMR spektrumu çıkaran bazı programlar bulunsa da, bunların güvenirliği azdır, ACD/Labs programları içinde böyle bir program mevcut değildir; bu program sadece kaydedilmiş bir NMR dosyasını görüntülemeye yarar), 3 tuşu altında ChemSketch (bedava ya da ticari sürüm), bunun altında hafızada yüklü bir sonraki programa geçme, Anchor özelliği ile ekrana çapalama, Exit All ile hepsinden çıkma ve Setup Style ile özellik ayarlaması yapılabilir. Yardım menüsü oldukça geniştir, ancak İngilizce dilinde hazırlanmıştır. Yardım konuları, <13>

14 yardım menüsünün kullanılması, günün ipucu, ChemBasic yardımının görüntülenmesi, ileti kutusunun tercihlerini görüntülemek, belgeleri incelemek, ACD/Labs ürünleri hakkında bilgi almak, ACD/Labs web sitesini ziyaret etmek, bir hata bildirimi veya özellik isteğinde bulunmak, hata bildirimi ayarlarını incelemek, ACD/ChemSketch programının sürüm bilgisini edinmek burada yapabileceğiniz işlemler arasındadır. Özellik üretme (Generate) yöntemleri Özellik üretme menüsü Hesaplama (Calculate) yöntemleri Yukarıda da kısaca Çizim (Draw) Kipindeki araçların incelenmesi <14>

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 1 MİCROSOFT EXCEL Elektronik tablolama veya hesaplama programı olarak da adlandırılan Excel, girilen veriler üzerinde

Detaylı

Bo lu m 7: Hesap Tabloları

Bo lu m 7: Hesap Tabloları Bo lu m 7: Hesap Tabloları Konu 1: Dosya, Tablo ve Grafik Oluşturma Hazırlayan: S.Engin Koç Bu konu bittiğinde; Dosya oluşturma ve tabloya şekil verme Tabloya sütun, satır ekleme ve hücreleri biçimlendirme

Detaylı

Flow Kullanım Klavuzu Mart 2014

Flow Kullanım Klavuzu Mart 2014 Flow Kullanım Klavuzu Mart 2014 İçindekiler Flow nedir? Bir Flow hesabı oluşturmak Oturum açmak Flow Hesabınız Genel Görünüm Flow Hesabınız Kullanım + Add (ekle butonu) Bibliography (Künye/Atıf butonu)

Detaylı

Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. Microsoft Word 2010 programı hakkında temel bilgileri öğrenmek.

Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. Microsoft Word 2010 programı hakkında temel bilgileri öğrenmek. Amaçlarımız 2 Kelime işlemcilerin işlevlerini öğrenmek. Başlıca kelime işlemcileri tanımak. programı hakkında temel bilgileri öğrenmek. da metin biçimlendirmek. 1 Kelime İşlemcilerin İşlevleri 3 Kelime

Detaylı

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak MS POWERPOINT 2010 1.Giriş: PowerPoint, Windows ortamında çalışan bir sunu paket programıdır. Metin, taslak, çizim ve grafikler kullanılarak sunular, slaytlar, broşürler, bildiriler, konuşmacı notları

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI İşletim Sisteminde Yapılan Uygulamalar Bir Bilgisayarda Hangi İşletim Sistemi Yüklü Olduğunu

Detaylı

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile POWERPOINT PROGRAMI Powerpoint bir sunu hazırlama programıdır. Belirli bir konu hakkında bilgi vermek için, derslerle ilgili bir etkinlik hazırlamak için, dinleyicilere görsel ortamda sunum yapmak için

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Microsoft Office Kursu Eğitim İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Microsoft Office Kursu Eğitim İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU Microsoft Office Kursu Eğitim İçeriği Microsoft WORD 1. PENCERE ELEMANLARI VE GÖRÜNTÜLEME BİÇİMLERİ 1.1. Genel Bilgiler 1.2. Ekran Görünümleri 1.3. Metin Sınırları ve Basımda Çıkmayan

Detaylı

MICROSOFT WORD 2002. Şekil 1

MICROSOFT WORD 2002. Şekil 1 MICROSOFT WORD 2002 Microsoft Word 2002, bir kelime işlem programı olup, Microsoft Office XP bileşenidir. Word 2002 programı kullanılarak, mektup, rapor, kitap gibi belgeler hazırlanabilir. Bu belgelere

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Publisher 2013 önceki sürümlerden farklı görünüyor, bu nedenle öğrenmenizi kolaylaştırmak için bu kılavuzu oluşturduk. Hızlı Erişim Araç Çubuğu En sevdiğiniz komutları

Detaylı

Teknik Resim Çıkartılması

Teknik Resim Çıkartılması Teknik Resim Çıkartılması Open komutuna tıklayarak daha önce çizmiş olduğumuz D2-Revolved Feature isimli part dosyamızı açalım. New komutuna tıklayarak yeni bir Drawing dokümanı oluşturalım. Karşımıza

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM II

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM II 0 BÖLÜM 1 ORCAD PROGRAMINA GİRİŞ: OR-CAD programını başlatmak için Başlat menüsünden programlara gelinir. Programların içerisinde ORCAD Release 9 ve bunun içerisinden de ORCAD Capture seçilir. Karşımıza

Detaylı

MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI

MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI 1-) Word 2010 nedir? A-) Hesap Programıdır B-) Tablo - Grafik Programıdır C-) Kelime İşlem Programıdır D-) İşletim Sistemidir 2-) Microsoft Word 2007 programında

Detaylı

08.11.2015 WORD KULLANIMI

08.11.2015 WORD KULLANIMI KELİME İŞLEMCİ-MİCROSOFT OFFİCE OFFICE DÜĞMESİ HIZLI ERİŞİM ARAÇ ÇUBUĞU MENÜLER ŞEKİL, RESİM EKLEME TABLO EKLEME ETKİNLİKLER 1 OFFICE DÜĞMESİ: Çalışmamız ile ilgili dosya işlemleri yapmamızı sağlar. Yeni

Detaylı

www.wikispaces.com Kullanım Kılavuzu

www.wikispaces.com Kullanım Kılavuzu www.wikispaces.com Kullanım Kılavuzu İnternet tarayıcınıza(internet Explorer vb.) www.wikispaces.com adresini yazıp enter tuşuna bastığınızda yukarıdaki ekranla karşılaşacaksınız. Önceden oluşturmuş olduğunuz

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA. Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA. Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 EXCEL DE GRAFİK UYGULAMA GRAFİKLER Grafikler, çok sayıda verinin ve farklı veri serileri arasındaki ilişkinin anlaşılmasını

Detaylı

MİCROSOFT WORD. Araç çubukları: menü çubuğundan yapabileceğimiz işlemleri daha kısa zamanda araç çubukları ile yapabiliriz.

MİCROSOFT WORD. Araç çubukları: menü çubuğundan yapabileceğimiz işlemleri daha kısa zamanda araç çubukları ile yapabiliriz. MİCROSOFT WORD Office programlarının içersinde genelde yazı yazmak amaçlı kullanılan bir programdır Microsoft Word. Aşıdaki şekilde çalışma sayfası görülür. Şimdi Word çalışma sayfasını inceleyelim. Microsoft

Detaylı

ACS790 Programından OZW672 Web Server a tesis diyagramının aktarılması

ACS790 Programından OZW672 Web Server a tesis diyagramının aktarılması ACS790 Programından OZW672 Web Server a tesis diyagramının aktarılması 1. OCI 700 servis aracını RVS serisi kontrol cihazı kullanıyorsanız sol taraftaki resimde görüldüğü gibi BSB soketine, LMS kazan kontrol

Detaylı

AEGEE-Eskişehir Online Web Yönetim Paneli ( WEBBY ) Yardım Dökümanı

AEGEE-Eskişehir Online Web Yönetim Paneli ( WEBBY ) Yardım Dökümanı AEGEE-Eskişehir Online Web Yönetim Paneli ( WEBBY ) Yardım Dökümanı Emre GÜLCAN IT Responsible & Web Admin AEGEE-Eskişehir emregulcan@gmail.com e_gulcan@hotmail.com 0535 729 55 20 1 1. YÖNETİM PANELİNE

Detaylı

Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir.

Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir. Sayfa numarası ekleme: Ekle menüsünden sayfa numaraları seçeneğine tıklandığında Açılan penceren gerekli ayarlamalar yapılarak sayfa numaraları görüntülenir. Tarih ve saat ekleme: Ekle menüsünden Tarih

Detaylı

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU

ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU ÇANKAYA ÜNİVERSİTESİ WEBMAIL KULLANIM KLAVUZU Üniversitemiz Webmail servisi yenilenmiş olup Roundcube webmail üzerinden servis vermeye başlamıştır. Daha önce kullanılan SquirrelMail servisi https://oldwebmail.cankaya.edu.tr/

Detaylı

MS WORD 4.BÖLÜM. Bölüm Adı: NESNE EKLEME Bölümün Amacı: Belgeye nesne ekleme işlemlerini gerçekleştirmek.

MS WORD 4.BÖLÜM. Bölüm Adı: NESNE EKLEME Bölümün Amacı: Belgeye nesne ekleme işlemlerini gerçekleştirmek. MS WORD 4.BÖLÜM Bölüm Adı: NESNE EKLEME Bölümün Amacı: Belgeye nesne ekleme işlemlerini gerçekleştirmek. Neler Öğreneceksiniz? Bu bölümü bitiren kişi: 1. Ekle sekmesini tanır. 2. Kapak sayfası oluşturabilir.

Detaylı

EndNote Web Hızlı Başvuru kartı

EndNote Web Hızlı Başvuru kartı EndNote Web Hızlı Başvuru kartı THOMSON SCIENTIFIC Web öğrencilere ve araştırmacılara çalışmalarını yazarken yardımcı olacak şekilde tasarlanmış Web tabanlı bir servistir. ISI Web of Knowledge, EndNote,

Detaylı

KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU. Kaynak : www.veppa.

KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU. Kaynak : www.veppa. KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU Kaynak : www.veppa.com Hakkında EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü

Detaylı

1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ

1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ 1. MİCROSOFT EXCEL 2010 A GİRİŞ 1.1. Microsoft Excel Penceresi ve Temel Kavramlar Excel, Microsoft firması tarafından yazılmış elektronik hesaplama, tablolama ve grafik programıdır. Excel de çalışılan

Detaylı

Şekil 7.14: Makro Kaydet Penceresi

Şekil 7.14: Makro Kaydet Penceresi 7.2.4. Makrolar Kelime işlemci programında sık kullanılan bir görevi (çok kullanılan düzenleme ve biçimlendirme işlemlerini hızlandırma, birden çok komutu birleştirme, iletişim kutusu içinde daha kolay

Detaylı

1. BELGE İŞLEMLERİ. Şekil 1.2: Open Office ilk açıldığında gelen ekran

1. BELGE İŞLEMLERİ. Şekil 1.2: Open Office ilk açıldığında gelen ekran 1.1. Arayüz 1. BELGE İŞLEMLERİ Open Office içerisinde hesap tablosu programının arayüzünü inceleyelim. Şekil 1.1:Sunum programını çalıştırma Sunum programını çalıştırmak için aşağıdaki yöntemleri deneyebiliriz.windows

Detaylı

www.elektrikogretmenleri.com

www.elektrikogretmenleri.com DREAMWEAVERDA NESNELERE DAVRANIŞ EKLEME Dreamweaver da fare hareket olaylı, animasyonlu görüntüler oluşturmak istenildiğinde hazır scriptler anlamına gelen Davranışlar(behaviors) kullanılmaktadır. Yukarıdaki

Detaylı

Turgut Özal Üniversitesi WEB Sitesi Kullanım Kılavuzu

Turgut Özal Üniversitesi WEB Sitesi Kullanım Kılavuzu Turgut Özal Üniversitesi WEB Sitesi Kullanım Kılavuzu Temmuz 2012 Turgut Özal Üniversitesi web sitesi yönetim paneline aşağıdaki link yardımıyla ulaşabiliriz. http://www.turgutozal.edu.tr/webmin/ Karşımıza

Detaylı

Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır.

Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır. Powerpoint; Microsoft ofis programları içinde bulunan bir sunum hazırlama programıdır. Powerpoint ile toplantılar da veya herhangi bir konu üzerinde açıklama getirmek için sunu hazırlarız. Powerpoint2003

Detaylı

KELİME İŞLEMCİLERE GİRİŞ 5.SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ ÇALIŞMA KÂĞIDI

KELİME İŞLEMCİLERE GİRİŞ 5.SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ ÇALIŞMA KÂĞIDI KELİME İŞLEMCİLERE GİRİŞ 5.SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ ÇALIŞMA KÂĞIDI Microsoft Office Word programı, Amerika da bulunan ve Bill Gates in sahibi olduğu yazılım firması Microsoft tarafından

Detaylı

MİCROSOFT OFFİCE EXCEL 2010 İLE GRAFİK OLUŞTURMA

MİCROSOFT OFFİCE EXCEL 2010 İLE GRAFİK OLUŞTURMA MİCROSOFT OFFİCE EXCEL 2010 İLE GRAFİK OLUŞTURMA YAZARLAR BÜŞRA TÜFEKCİ/ e-mail busratufekci@anadolu.edu.tr FERİDE NUR ŞAHİN/ e-mail fns@anadolu.edu.tr MAYIS 2013 ÖNSÖZ Bu kılavuz Microsoft Office Excel

Detaylı

İçindekiler. Akıllı Tahta Uygulaması (ATU) Kullanma Kılavuzu. İçindekiler. Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2

İçindekiler. Akıllı Tahta Uygulaması (ATU) Kullanma Kılavuzu. İçindekiler. Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2 İçindekiler 1 İçindekiler Bölüm 1: Uygulama Hakkında Genel bilgi 2 Bölüm 2: Akıllı Tahta Uygulamasının Yüklenmesi Akıllı Tahta Uygulaması nı yükleme 3 Akıllı Tahta Uygulaması nı kaldırma 3 Akıllı Tahta

Detaylı

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 5. 6. HAFTA KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI (MİCROSOFT WORD)

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 5. 6. HAFTA KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI (MİCROSOFT WORD) BİLGİ TEKNOLOJİLERİ SMO103 5. 6. HAFTA KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI (MİCROSOFT WORD) Kelime İşlemi Programı Nedir? Kelime işlemci terimi, 1970 ve 1980'li yıllarda popüler olan elektronik yazı makinelerine denilmektedir.

Detaylı

III. Ünite A. BAŞLANGIÇ B. TEMEL İŞLEMLER C. BİÇİMLEME D. SAYFA BİÇİMLEME E. YAZDIRMA F. İLERİ ÖZELLİKLER KELİME İŞLEM PROGRAMI

III. Ünite A. BAŞLANGIÇ B. TEMEL İŞLEMLER C. BİÇİMLEME D. SAYFA BİÇİMLEME E. YAZDIRMA F. İLERİ ÖZELLİKLER KELİME İŞLEM PROGRAMI III. KELİME İŞLEM PROGRAMI Ünite A. BAŞLANGIÇ B. TEMEL İŞLEMLER C. BİÇİMLEME D. SAYFA BİÇİMLEME E. YAZDIRMA F. İLERİ ÖZELLİKLER 71 A BAŞLANGIÇ Konuya Hazırlık 1. Bildiğiniz kelime işlemci programlarını

Detaylı

VERİ TABANI NEDİR A. TABLO OLUŞTURMA

VERİ TABANI NEDİR A. TABLO OLUŞTURMA VERİ TABANI NEDİR Belli bir amaca dayalı ortak alanlara (ad soyad, ürün adı, fiyatı gibi) sahip kişilerin ve nesnelerin bilgilerinin tutulduğu, istendiğinde bu bilgiler için arama, düzeltme, silme, kayıt

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Excel 2013 önceki sürümlerden farklı görünüyor, bu nedenle öğrenmenizi kolaylaştırmak için bu kılavuzu oluşturduk. Hızlı Erişim Araç Çubuğu'na komutlar ekleme Şeridi

Detaylı

Boğaziçi Üniversitesi Bilgi İşlem Merkezi. Web Yönetimi Birimi. Drupal Kullanım Kılavuzu

Boğaziçi Üniversitesi Bilgi İşlem Merkezi. Web Yönetimi Birimi. Drupal Kullanım Kılavuzu Boğaziçi Üniversitesi Bilgi İşlem Merkezi Web Yönetimi Birimi Drupal Kullanım Kılavuzu KONULAR 1. Kullanıcı Girişi Yapma 2. Ana Menüyü Düzenleme 3. Site Logosunu Düzenleme 4. Yeni Sayfa Ekleme / Düzenleme

Detaylı

MS Outlook Programında İmzamatik Kullanımı

MS Outlook Programında İmzamatik Kullanımı MS Outlook Programında İmzamatik Kullanımı Öncelikle MS Outlook programında mevcut sertifikalarınızın tanıtılması gerekmektedir. Bu işlem manuel olarak yapılmalıdır. 1.) MS Outlook Programında sertifikaları

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Access 2013 önceki sürümlerden farklı görünmektedir, dolayısıyla öğrenme eğrisini en aza indirmenize yardımcı olmak üzere bu kılavuzu hazırladık. Ekran boyutunu değiştirme

Detaylı

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI NESNE İŞLEMLERİ

BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI NESNE İŞLEMLERİ BİLGİSAYARDA OFİS PROGRAMLARI NESNE İŞLEMLERİ Büro Yönetimi Öğretmeni Fatma GEZ RESİM EKLEME RESİM EKLEME Kelime işlemci programı, hazırlamış olduğumuz belgenin istenilen yerine resim ekleme özelliğine

Detaylı

Prezi kullanım hatırlatmaları

Prezi kullanım hatırlatmaları Prezi kullanım hatırlatmaları Prezi bize daha ilgi çekici sunumları hazırlama olanağı sunan çevrimiçi bir araç. edu uzantılı e-posta adresiyle alınan üyelikler daha kapsamlı özelliklere sahip. Hesabımızı

Detaylı

İleri Seviye Excel Çözümleri

İleri Seviye Excel Çözümleri İleri Seviye Excel Çözümleri Excel'de size özel sayı formatları : Excel de hücrelere sayı biçimi verirken, size sunulan seçenekler dışında kendi isteğinize bağlı formatlar da oluşturabilirsiniz. Bu formatları

Detaylı

Yeni Ebrary Arayüzü Kullanıcı Kılavuzu

Yeni Ebrary Arayüzü Kullanıcı Kılavuzu Yeni Ebrary Arayüzü Kullanıcı Kılavuzu İçindekiler Arayüze Genel Bakış Okuyucu Seçimi Search Arama Seçenekleri Simple Search Basit Arama Focus Search Konulara Göre Arama Advance Search Gelişmiş Arama Recent

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Word 2013 önceki sürümlerden farklı görünüyor, bu nedenle öğrenmenizi kolaylaştırmak için bu kılavuzu oluşturduk. Hızlı Erişim Araç Çubuğu Buradaki komutlar her zaman

Detaylı

Yenilikler LogiKal VERSİYON 7

Yenilikler LogiKal VERSİYON 7 Yenilikler LogiKal VERSİYON 7 Yenilikler Versiyon 7 Sayfa 1 İÇERİK YENİ KULLANICI ARAYÜZÜ...4 ANA MENÜ...4 PROJE YÖNETİCİSİ...5 PROJE MERKEZİ...6 PROJE GİRİŞİ...7 PROJE YÖNETİCİSİ...8 MENÜ İŞLEVİ YAPILANDIRMASI...8

Detaylı

Microsoft Office paketlerinin son sürümü olan Office 2010 sürümü ile;

Microsoft Office paketlerinin son sürümü olan Office 2010 sürümü ile; Microsoft Office Word 2010 Microsoft Office paketlerinin son sürümü olan Office 2010 sürümü ile; Her türlü rapor, dilekçe gibi işleminizi rahatça yapabilirsiniz. Fiyat ve ürün tabloları oluşturabilirsiniz.

Detaylı

Bilgisayar Uygulamaları PSİ105

Bilgisayar Uygulamaları PSİ105 Bilgisayar Uygulamaları PSİ105 Yrd.Doç.Dr. Serdar YILMAZ Kaynak: Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Bilgisayar Kursu Ders Notları, Kasım 2007 1 2 3 4 Başlat Düğmesi Bilgisayarınızı kapatma ve

Detaylı

Temel Bilgi Teknolojileri - II Ayrıntılı Ders İçerikleri

Temel Bilgi Teknolojileri - II Ayrıntılı Ders İçerikleri Temel Bilgi Teknolojileri - II Ayrıntılı Ders İçerikleri Hesap Tabloları(Excel 2007) HAFTA 1 1. Hesap Tablolarına Giriş 1.1. Hesap tablosu tanımı, kullanım amacı ve yerleri 1.2. MS Excel Uygulamasına giriş

Detaylı

LAYOUT ORTAMINDA ÇALIŞMA:

LAYOUT ORTAMINDA ÇALIŞMA: BÖLÜM 13 LAYOUT ORTAMINDA ÇALIŞMA: Daha önce projesini capture ortamında hazırlamış olduğumuz diyot devresini layout ortamında açalım. Karşımıza aşağıdaki şekil gelir(şekil 13.1.). Şekil 13.1. Diyot Devresi

Detaylı

Android telefonunuzda Office 365'i kullanma

Android telefonunuzda Office 365'i kullanma Android telefonunuzda Office 365'i kullanma Hızlı Başlangıç Kılavuzu E-postayı denetleme Office 365 hesabınızdan e-posta göndermek ve almak için Android telefonunuzu ayarlayın. Takviminizi nerede olursanız

Detaylı

Conficy 2014. Efficy 2014 Kullanıcı Kılavuzu. Oturum Açma. Ana Ekran. Alan Ekleme. Formlar

Conficy 2014. Efficy 2014 Kullanıcı Kılavuzu. Oturum Açma. Ana Ekran. Alan Ekleme. Formlar Conficy 04 Efficy 04 Kullanıcı Kılavuzu Oturum Açma Ana Ekran Alan Ekleme 4 Formlar Oturum açma İnternet tarayıcınızı açınız ve Conficy e ait web adresini tuşlayınız. Bu adresi bilmiyorsanız, Favoriler

Detaylı

U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları. IPera İletişim Teknolojileri

U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları. IPera İletişim Teknolojileri U y g u l a m a A i l e s i (Abakus 360, T-Panel, T-CRM) Tarayıcı Ayarları Başlarken İletişim yönetimi için gerekli tüm araçları sunan OfisTelefonu 07 programları Abakus 360, T-Panel ve T-CRM, bir kuruluştaki

Detaylı

OKUL HABER EKLEME MODÜLÜ TANITIM DOSYASI. Okul haberlerinizi ilçemiz web sitesinde yayınlayabilmek için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekmektedir.

OKUL HABER EKLEME MODÜLÜ TANITIM DOSYASI. Okul haberlerinizi ilçemiz web sitesinde yayınlayabilmek için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekmektedir. OKUL HABER EKLEME MODÜLÜ TANITIM DOSYASI Okul haberlerinizi ilçemiz web sitesinde yayınlayabilmek için aşağıdaki adımları uygulamanız gerekmektedir. http://maltepe.meb.gov.tr/mebpanel adresine giriniz.

Detaylı

BİLGİSAYAR UYGULAMALARI BÖLÜM 2

BİLGİSAYAR UYGULAMALARI BÖLÜM 2 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI BÖLÜM 2 Microsoft Word, bir kelime işlem programı olup, gelişmiş bir Windows altı programdır. Word programı kullanılarak; mektup, rapor, kitap gibi belgeler hazırlanabilir. Bu belgelere

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Pencerenin ortasında bulunan beyaz sayfa, slayt tasarımında kullanacağımız sayfamızdır. Sol panelde bu slayt sayfasının küçültülmüş halde bir

Detaylı

1 Organizasyon Tanımlama

1 Organizasyon Tanımlama İçindekiler 1 Organizasyon Tanımlama... 3 1.1 Şirket Tanımlama... 3 1.2 Kullanıcı Tanımlama... 3 1.3 İş Akışında Kullanılacak Grup/Birimlerin Oluşturulması... 3 1.4 Oluşturulan Grup/Birim Altına Kullanıcı

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3

ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 AMAÇ Bu öğrenme faaliyeti ile tasarım düzenlemelerini yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Tema ne demektir? Temayı oluşturan ögeler nelerdir? Araştırınız. Arka plan ne demektir?

Detaylı

OYAK YATIRIM FX Meta İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu

OYAK YATIRIM FX Meta İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu İçindekiler: FX Meta İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu 1- Demo Hesap Açılışı 2- Genel Görünüm 3- Alım-Satım İşlemleri 4- Stop-Limit İşlemleri 5- Pozisyon Kapatma 6- Grafiklerin Kullanımı 7- Göstergeler

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI V. Ünite VERİ TABANI UYGULAMALARI A. BAŞLANGIÇ B. BİR VERİ TABANI YARATMA C. FORMLARIN KULLANIMI D. BİLGİYE ERİŞİM E. RAPORLAMA 127 A BAŞLANGIÇ Konuya Hazırlık 1. Veri tabanı programları hangi amaç için

Detaylı

CRYSTAL REPORT EĞĠTĠM DÖKÜMANLARI

CRYSTAL REPORT EĞĠTĠM DÖKÜMANLARI CRYSTAL REPORT EĞĠTĠM DÖKÜMANLARI Create a new Crystal report Document: Yeni bir Crystal Report dökümanı oluşturmak için aşağıdaki optionlardan biri seçilir a) Using the report expert: Crystal Reportun

Detaylı

ÜNİTE 1: KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI

ÜNİTE 1: KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI ÜNİTE 1: KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI Kelime İşlemci Nedir? Bilgisayarda yazıların(metinlerin) yazılmasını ve düzenlenebildiği, resimlerin ve tabloların eklenebildiği yazılımların(programların) genel adıdır.

Detaylı

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA

GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA GOOGLE DRİVE KULLANARAK FORM OLUŞTURMA Google Docs yani Google Dokümanlar hizmeti bir süre önce Google Drive adlı bulut depolama hizmetinin içerisine alındı ve çok daha gelişerek yoluna devam etti. Google

Detaylı

ProQuest DISSERTATIONS AND THESIS FULL TEXT

ProQuest DISSERTATIONS AND THESIS FULL TEXT ProQuest DISSERTTIONS ND THESIS FULL TEXT Kullanım Kılavuzu Kapsam Kendi alanındaki tek veritabanı olan bu veritabanı Mühendislik, Tıp Bilimleri, Fizik, Psikoloji, Eğitim, Edebiyat, Felsefe, Sosyal Bilimler,

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 MİCROSOFT EXCEL Elektronik tablolama veya hesaplama programı olarak da adlandırılan Excel, girilen veriler üzerinde

Detaylı

TRAKYA BİRLİK WEBSİTE YÖNETİM PANELİ. Kullanıcı Dokümantasyonu

TRAKYA BİRLİK WEBSİTE YÖNETİM PANELİ. Kullanıcı Dokümantasyonu TRAKYA BİRLİK WEBSİTE YÖNETİM PANELİ Kullanıcı Dokümantasyonu B&M MUHSINOGLU BILISIM HIZMETLERI A.S. 4/21/2014 Içindekiler DOKÜMAN İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER... 3 DOKÜMAN KAPSAMI... 4 YÖNETİM PANELİ ÜZERİNDEN

Detaylı

IOF Eventor için Sporcu Kılavuzu

IOF Eventor için Sporcu Kılavuzu IOF Eventor için Sporcu Kılavuzu İçindekiler Sporcu İçin Kullanıcı Hesabı Oluşturma Profilimi düzenle Herkese açık profilini görüntüle Profil metninizi düzenleyin Fotoğrafınızı değiştirme / Ekleme Yarışmalarımı

Detaylı

MEBİS Kullanım Kılavuzu. Öğretim Elemanı Yeni. 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi

MEBİS Kullanım Kılavuzu. Öğretim Elemanı Yeni. 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi MEBİS Kullanım Kılavuzu Öğretim Elemanı Yeni 2013-2015 - İstanbul Medipol Üniversitesi İçindekiler 1. Uzem 1. Uzem mebis.medipol.edu.tr adresine girdiğinizde sol alt tarafta bulunan seçeneklerden "Muzem

Detaylı

MICROSOFT EXCEL 2002

MICROSOFT EXCEL 2002 MICROSOFT EXCEL 2002 Microsoft Excel, verileri hesaplama, yenileme, depolama, grafik hazırlama, sıralama, tablo gibi işlemlerin yapılabilmesini sağlayan bir hesap programıdır.excel dosyalarında verilerin

Detaylı

Course Online. Güncelleme: Haziran 24, 2013

Course Online. Güncelleme: Haziran 24, 2013 Course Online Güncelleme: Haziran 24, 2013 Course Online, Campus Online ile birlikte hocaların kullanımına açık, verdikleri derslerle ilgili çeşitli değişiklikleri ve bildirimleri yapabilecekleri web tabanlı

Detaylı

AKINSOFT WOLVOX Beyanname

AKINSOFT WOLVOX Beyanname AKINSOFT Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 17.01.2011 Sayfa-1 1- ÇALIŞMA ŞEKLİ HAKKINDA KISA BİLGİ programı, ticari işletmelerin periyodik sürelerde resmi olarak vergi dairelerine vermesi

Detaylı

2. SCADA PROGRAMI. TEOS' un size sunduğu bir çok hizmet içerisinde en önemlilerini şöyle sıralayabiliriz:

2. SCADA PROGRAMI. TEOS' un size sunduğu bir çok hizmet içerisinde en önemlilerini şöyle sıralayabiliriz: 2. SCADA PROGRAMI Bu bölümde ülkemizde sıklıkla kullanılmaya başlayan, ülkemiz mühendislerince geliştirilmiş bir scada yazılım programı olan TEOS SCADA programı hakkında bilgiler vereceğiz. TEOS SCADA

Detaylı

Yazılım Arayüzünün Tanıtılması

Yazılım Arayüzünün Tanıtılması İçindekiler Yazılım arayüzünün tanıtılması Sunu tasarımı ilkeleri Sunu şablonlarını kullanma Slayt işlemleri (Yeni slayt ekleme, slaytı çoğaltma kopyalama taşıma, slayta metin ekleme) Slaytlar arası geçişler

Detaylı

MS-OFFICE EXCEL 2003

MS-OFFICE EXCEL 2003 MS-OFFICE EXCEL 2003 İnternetten indirilmiş ders notları düzenlenmiştir. Excel; bir hesap tablosu ve grafik programıdır. Genellikle matematiksel işlemler, tablo ve grafik çizimleri için kullanılır. Microsoft

Detaylı

MS-OFFICE EXCEL 2003 21.05.2014. Formül çubuğu: Yapacağımız hesaplama için kullanacağımız formülü yazdığımız yer.

MS-OFFICE EXCEL 2003 21.05.2014. Formül çubuğu: Yapacağımız hesaplama için kullanacağımız formülü yazdığımız yer. SÜTUN 21.05.2014 MS-OFFICE EXCEL 2003 İnternetten indirilmiş ders notları düzenlenmiştir. Excel; bir hesap tablosu ve grafik programıdır. Genellikle matematiksel işlemler, tablo ve grafik çizimleri için

Detaylı

Packet tracer arayüzü yukarıdaki şekilden de görüldüğü gibi üç ana araç çubuğundan oluşmaktadır.

Packet tracer arayüzü yukarıdaki şekilden de görüldüğü gibi üç ana araç çubuğundan oluşmaktadır. Lab1 Packet Tracer Arayüzü ve Komut Satırı Kullanımı Packet tracer arayüzü yukarıdaki şekilden de görüldüğü gibi üç ana araç çubuğundan oluşmaktadır. Main Toolbar: Sırayla, New: yeni çalışma alanı oluşturma,

Detaylı

ÜNİTE ÜNİTE MICROSOFT POWER POINT - I TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER

ÜNİTE ÜNİTE MICROSOFT POWER POINT - I TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÜNİTE 11 MICROSOFT POWER POINT - I İÇİNDEKİLER BAYBURT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Genel bilgiler PowerPoint penceresinin tanıtımı Sekmelerin genel tanıtımı Sunular ile ilgili işlemler Boş sunu

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA İÇERİK Excel program penceresi elemanlarının tanıtımı. Menüler ve araç çubuklarının içerikleri ve uygulamaları. Dosya, Düzen ve Görünüm menülerinin

Detaylı

A1FX MT4 İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu

A1FX MT4 İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu A1FX MT4 İşlem Platformu Kullanma Kılavuzu İçindekiler: 1- Demo Hesap Açılışı (Gerçek Hesap Girişi) 2- Genel Görünüm 3- Alım-Satım İşlemleri 4- Stop-Limit İşlemleri 5- Pozisyon Kapatma 6- Grafiklerin Kullanımı

Detaylı

CAEeda ÇÖZÜMÜ YAPILMIŞ NACA 0012 KANADI İÇİN 2B ÇİZİM EĞİTİM NOTU. EDA Tasarım Analiz Mühendislik

CAEeda ÇÖZÜMÜ YAPILMIŞ NACA 0012 KANADI İÇİN 2B ÇİZİM EĞİTİM NOTU. EDA Tasarım Analiz Mühendislik CAEeda TM ÇÖZÜMÜ YAPILMIŞ NACA 0012 KANADI İÇİN 2B ÇİZİM EĞİTİM NOTU EDA Tasarım Analiz Mühendislik 1. Kapsam Çözümü yapılmış *.pos.edf dosyasında bulunan çözümağını al. Sonlu eleman modeli üzerinde bulunan

Detaylı

Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri

Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri Öğretim Teknolojileri Destek Ofisi Instructional Technologies Support Office Flash ile Etkileşimli Öğretim Materyali Hazırlama Semineri Semboller, Ses Ekleme, Video Ekleme Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Detaylı

ACCESS DERS 2. 1. Tablolarda Düzenleme

ACCESS DERS 2. 1. Tablolarda Düzenleme ACCESS DERS 2 1. Tablolarda Düzenleme Geçen notlarda en durumda Musteri, iller ve ilçeler isminde 3 tane tablomuz olmuştu. Şimdi bu tablolar üzerinde düzenlemeler yapacağız. İlk düzenlemeyi tablo ve tablo

Detaylı

MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı

MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı MEB E-Posta Hizmetleri ve Outlook Programı İçindekiler Bakanlık E-Posta Hizmetleri ve Sistem Ara yüzü E-posta Hizmetlerinin Outlook Programına Bağlanması Outlook 2010 Kullanımına ilişkin temel bilgiler

Detaylı

Avrasya Üniversitesi. Tuncay AYDEMİR

Avrasya Üniversitesi. Tuncay AYDEMİR Avrasya Üniversitesi Moodle Sistemi Kullanım Klavuzu Hazırlayan Tuncay AYDEMİR Moodle Nedir? Moodle; Öğrenci eğitimci arasında internet ortamında paylaşımların yapılabilmesini sağlayan bir sistemdir. Eğitimci

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Visio 2013 önceki sürümlerden farklı görünüyor, bu nedenle öğrenmenizi kolaylaştırmak için bu kılavuzu oluşturduk. Güncelleştirilmiş şablonlar Şablonlar, istediğiniz

Detaylı

Microsoft Access 2003 ten. Access 2010 a geçiş

Microsoft Access 2003 ten. Access 2010 a geçiş Bu Kılavuzda Microsoft Microsoft Access 2010 un görünüşü çok farklı olduğundan, öğrenme çabasını en aza indirmede size yardımcı olmak amacıyla bu kılavuzu hazırladık. Yeni arabirimin önemli bölümlerini

Detaylı

Aşağıdaki örnekte, aynı düzen tablosu ve hücreleri içerikle birlikte gösterilmektedir.

Aşağıdaki örnekte, aynı düzen tablosu ve hücreleri içerikle birlikte gösterilmektedir. 12 DÜZEN TABLOLARI Microsoft Office FrontPage 2003 programında düzen tabloları ve hücrelerini kullanarak, profesyonel görünümlü Web sayfası düzenleri oluşturabilirsiniz. Düzen tablosu, sayfa düzeni için

Detaylı

AKINSOFT OfficeMessenger

AKINSOFT OfficeMessenger AKINSOFT Yardım Dosyası Doküman Versiyon : 1.01.01 Tarih : 20.01.2011 Sayfa-1 1- ÇALIŞMA ŞEKLİ HAKKINDA KISA BİLGİ Yerel ağlarda (ofis veya ev) veya internet üzerinden (E-Ofis programı entegrasyonu sayesinde)

Detaylı

FRONT PAGE EĞİTİM NOTLARI BAŞLANGIÇ. 1- Open araç çubuğu düğmesinin yanındaki aşağı oku tıklayarak, web seçeneğini işaretleyin

FRONT PAGE EĞİTİM NOTLARI BAŞLANGIÇ. 1- Open araç çubuğu düğmesinin yanındaki aşağı oku tıklayarak, web seçeneğini işaretleyin FRONT PAGE EĞİTİM NOTLARI BAŞLANGIÇ 1- Open araç çubuğu düğmesinin yanındaki aşağı oku tıklayarak, web seçeneğini işaretleyin 2- Açılan sayfadan, oluşturulmak istenen sitenin içeriğine göre hazır şablon

Detaylı

"Her zaman düzeltme öner" seçeneği işaretliyse solda bulunan pencerenin "Öneriler" bölümünde düzeltme önerir.

Her zaman düzeltme öner seçeneği işaretliyse solda bulunan pencerenin Öneriler bölümünde düzeltme önerir. ARAÇLAR: Yazım ve Dilbilgisi (F7): Yazılan belgede bulunan yazım hatalarını bulmak için kullanılır. Microsoft'un hazırladığı Office programı ile birlikte bilgisayara yüklenen sözlük (custom.dic) kullanılanarak

Detaylı

İçerik Yönetim Sistemi

İçerik Yönetim Sistemi İçerik Yönetim Sistemi Kullanıcı Kılavuzu Katkılarından dolayı Gördes Meslek Yüksek Okulu na teşekkür ederiz. 01.07.2015 ver:1,0 1) Giriş Üniversitemiz bağlı birimleri ile 2015 yılı itibari ile web sitelerinin

Detaylı

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2

İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 İşletme Fakültesi Bil. Kullanımı Ders notları 2 Öğr.Gör.Ali ATALAY EXCEL PAKET PROGRAMI Günümüzde hesap tablosu, veri analizi, kod yazımı, grafik çizimi, veri tabanı oluşturma gibi bir çok özelliği olan

Detaylı

Microsoft FrontPage 2003. Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça

Microsoft FrontPage 2003. Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça Microsoft FrontPage 2003 Web Sitesi Hazırlama Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça Microsoft FrontPage 2003 Web Sitesi Hazırlama Birinci Bölüm Microsoft FrontPage 2003 i Yeni Web Sitesi Oluşturmak 2 Dosyanın Kaydedilmesi

Detaylı

MICROSOFT EXCEL 2000

MICROSOFT EXCEL 2000 MICROSOFT EXCEL 2000 Microsoft Excel, verileri hesaplama, yenileme, depolama, grafik hazırlama, sıralama, tablo gibi işlemlerin yapılabilmesini sağlayan bir hesap programıdır.excel dosyalarında verilerin

Detaylı

DENEME SINAVI. ECDL BAŞLANGIÇ Hesap Tablosu

DENEME SINAVI. ECDL BAŞLANGIÇ Hesap Tablosu DENEME SINAVI ECDL BAŞLANGIÇ Hesap Tablosu 1. Hesap Çizelgesi (Microsoft Office - Excel) uygulamasını açınız. Başlat > Programlar > Microsoft Office > Microsoft Office Excel 2003 yolu izlenerek Excel programı

Detaylı

İdari Birimler Yönetim Paneli Kullanma Kılavuzu Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Web Tasarım Ve Yazılım Birimi

İdari Birimler Yönetim Paneli Kullanma Kılavuzu Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Web Tasarım Ve Yazılım Birimi İdari Birimler Yönetim Paneli Kullanma Kılavuzu Bilgi İşlem Daire Başkanlığı Web Tasarım Ve Yazılım Birimi Duyurular Nasıl Girilir? Duyuru girmek için ilk olarak İKÇ yönetim panelinden; 1-Kullanıcı adınızı

Detaylı

INTERNET KAYNAKLARI. Wik.is Kılavuzu GRUP OTANTİK GRURLA SUNAR

INTERNET KAYNAKLARI. Wik.is Kılavuzu GRUP OTANTİK GRURLA SUNAR INTERNET KAYNAKLARI Wik.is Kılavuzu GRUP OTANTİK GRURLA SUNAR Bir Wiki ye Kayıt Olma 1. Öğrencileriniz ya da kurs katılımcılarınız için e- posta adresleri alın. 2. www.wik.is* adresine gidin. 3. Wik.is

Detaylı

Microsoft FrontPage 2003. Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça

Microsoft FrontPage 2003. Web Sitesi Hazırlama. Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça Microsoft FrontPage 2003 Web Sitesi Hazırlama Ögr.Gör.N.Nilgün Çokça Microsoft FrontPage 2003 Web Sitesi Hazırlama Birinci Bölüm Microsoft FrontPage 2003 2 Yeni Web Sitesi Oluşturmak 2 Dosyanın Kaydedilmesi

Detaylı

Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemi

Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemi Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemi Kullanım Kılavuzu Faik Demirbaş Ankara 2010 2 Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemi İçindekiler Giriş... 3 Kişisel Web Sayfası Tasarım Sistemine Giriş... 3 Menü İşlemleri...

Detaylı