Kad n Cinsel fllev Bozuklu u

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kad n Cinsel fllev Bozuklu u"

Transkript

1 Kad n Cinsel fllev Bozuklu u Dr. brahim O uzülgen, Doç. Dr. Levent Peflkircio lu Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi, Üroloji AD Girifl Son y llarda ortalama yaflam süresinin artmas ve erektil disfonksiyon için etkin tedavilerin gelifltirilmesi, orta ve ileri yafl populasyonunda cinsel davran fllar ve cinsel problemlere olan ilgiyi oldukça artt rm flt r. Erkek cinsel disfonksiyonu için yerleflmifl tan mlar, epidemiyolojik veriler, tan yöntemleri ve tedaviler olmas na karfl n kad n cinsel disfonksiyonu (KC B) konusunda çal flmalar henüz geliflme sürecindedir. Bu ilerlemeler geliflmifl ülkelerde hastalar n cinsel problemleri nedeniyle doktora baflvuru oranlar n artt rm flt r. Berman ve arkadafllar n n yapt çal flmada cinsel yak nmalar bulunan kad nlar n % 42 si doktora baflvuruken, bu konuda yard m almayanlar n % 54 ü asl nda bunu istediklerini belirtmifllerdir (1). Türkiye den de örneklemenin yap ld çok uluslu, erkek ve kad n n kat ld bir seride çal flmaya kat lan kad nlar n % 49 unun hayatlar boyunca en az bir cinsel problemle karfl laflmalar na ra men ancak % 18.8 nin t bbi yard m için baflvurduklar ve % 39 unun problemlerini sadece partnerleriyle paylaflt klar, % 16 s n n magazin dergileri, telefonla bilgilendirme hatlar ve internetten bilgilenmeye çal flt klar ortaya konmufltur (2). Dünya Sa l k Örgütü, cinsel disfonksiyonu, farkl nedenlere ba l olarak, kiflinin istedi i halde cinsel iliflkiye girememesi olarak tan mlam flt r (3). KC B, bir çok biyolojik, psikolojik, t bbi, kiflisel ve sosyal yönleri olan çok yönlü bir durum olarak ele al nmaktad r (4). International Consensus Development Conference on Female Sexual Dysfunction raporuna göre KC B, cinsel istek bozuklulu- u, cinsel uyar lma bozuklu u, orgazm bozuklu u, cinsel a r bozukluklar (daha sonra disparoni, vajinismus ve iliflki harici a r olarak ayr lm flt r) s n fland r lm flt r (5). Literatürde Avrupa ülkeleri için say l prevalans araflt rmas bulunmaktad r. Barun ve arkadafllar n n 3145 cinsel olarak aktif kad nda yapt klar çal flmalar nda KC B prevalans, % 31.1 olarak bulunmufltur (6). Avusturya da yap - lan baflka bir çal flmada ise % 22 oran nda, cinsel istek bozuklu u, % 35 oran nmda uyar lma bozuklu u, % 39 oran nda orgazm problemi ve % 12.8 oran nda a r bozukluklar saptanm flt r (7). Amerika Birleflik Devletleri nde yafllar aras nda 1749 kad n ve 1410 erke in dahil edildi i çal flmada cinsel disfonksiyonun kad nlarda erkeklere oranla daha s k görüldü ü (% 43 e karfl % 31) bulunmufltur (8). On ayr Asya ülkesini kapsayan 3350 kiflinin kat ld anket çal flmas nda cinsel istekte azalma, lubrikasyon zorluklar ve orgazm problemleri s ras yla % 27, % 24 ve % 23 oran nda saptanm flt r (9). Ülkemizde, Çayan ve arkadafllar taraf ndan yafllara göre yap lan prevalans çal flmas nda KC B görülme s kl yafl aras % 21.7, yafl aras % 25.5, yafl aras % 53.5, yafl aras % 65.9 ve yafl aras % 92.9 olarak bulunmufltur. Ayn çal flmada risk faktörleri irdelendi inde sigara, evlenme yafl, geçirilmifl pelvik cerrahi ve do um kontrol yöntemleri, KC B için risk olarak bulunmazken, yafl, düflük e itim düzeyi, iflsizlik, kronik hastal k, multiparite ve menopoz risk aç s ndan anlaml bulunmufltur (10). Etyopatogenez KC B nun etyopatogenezi üzerine yap lan, yer yer birbiri ile çeliflen çok say da çal flma vard r. Bunlar n ço u hormonal dengeler üzerinedir. Östrojenin KC B üzerine etkisi tart flmal d r. Masters, menopozla birlikte cinsel fonsiyonun bozuldu unu belirterek, klitoris reaksiyon zaman ndaki gecikme, vajinal lubrikasyon ve kanlanmadaki azalma ve orgazmik kontraksiyonlar n süresindeki azalmay, östrojen seviyelerinin düflmesine ba lam flt r (11). Sistemik östrojen replasman tedavisi ile bu parametrelerde düzelme görülmesine karfl n cinsel fonksiyondaki subjektif düzelmelerin bu sonuçlarla korele olmad gösterilmifltir (12,13). Ayr ca sistemik östrojen tedavisinin tek bafl na cinsel disfonksiyonu tedavi etmede yeterli olmad - n gösteren birçok çal flma vard r (14). 253

2 Derleme Androjen eksikli i, klinik olarak kendini iyi hissetme duygusunda azalma, aç klanamayan kal c yorgunluk, libido azalmas ve cinsel memnuniyetsizlik gibi belirtilerle kendisini göstermektedir. Kad nlarda androjen yetersizli i sendromu son zamanlarda tan mlanm flt r ve postmenopozal kad nlarda premenopozal kad nlara göre daha s k görülmektedir. Buna neden olarak hipopituitarizm, Adison hastal, kortikosteroid tedavisi, ovariyan yetmezlik veya ooferektomi, oral östrojen replasman, oral kontraseptifler ve idiopatik nedenler gösterilmektedir (14). Buna karfl n, Nyunt ve arkadafllar ise androjen düzeylerinin libido kayb ile iliflkili olmad n göstermifllerdir (15). Diabetes Mellitus, etyolojik faktörler aras nda gösterilmektedir. Yetmifliki genç diabetik kad nda yap lan çal flmada libido kayb, % 77, klitoral duyarl l k azalmas, % 62.5, vajinal kuruluk, % 37.5, vajinal rahats zl k, % 41.6 ve orgazm bozuklu u, % 49 oran nda saptanm flt r (16). Diyabetik kad nlarda yap lan bir baflka çal flmada ise Tip I Diabetin Tip II ye göre KC B na anlaml olarak daha fazla neden oldu u saptanm flt r (% 71 ye karfl % 42). Ancak cinsel disfonksiyona neden olabilecek diabete özgün bir faktör gösterilememifltir (17). Erkekteki erektil disfonksiyonun KC B için bir etyolojik faktör olabilece i gösterilmifltir. Partnerlerinde erektil disfonksiyon saptanan kad nlar n, partnerlerinde erektil disfonksiyon bulunmayan kad nlarla karfl laflt r ld çal flmada cinsel istek aç s ndan fark bulunmazken uyar lma bozuklu- u, lubrikasyon bozuklu u, orgazm problemi, tatminsizlik ve a r parametreleri anlaml olarak daha yüksek bulunmufltur. Erektil disfonksiyonu tedavi edilen hastalar n efllerinde cinsel istekte bir de ifliklik saptanmazken, di er parametrelerde belirgin düzelmeler gösterilmifltir (18). Ürojinekolojik problemlerin KC B ile iliflkisini gösteren çal flmalar da vard r. Üriner inkontinans, rekürren veya kal c alt üriner sistem semptomlar bulunan kad nlarda cinsel istek azl, uyar lma bozuklu u, vajinal duyarl l kta azalma veya kay p, vajinal lubrikasyonda azalma, orgazm bozuklu u, anorgazmi ve a r varl gösterilmifltir (4). Tan Kültürel, etnik de ifliklikler ve yafl, hastalar n problemlerini doktora aç klamas nda önemli farkl l k yaratmaktad r. Birçok kad n cinsel problemlerini sorulmadan gönüllü olarak doktorlara anlatamamaktad r. Bu aç dan doktorlar n hastalardan bu yükü al p toplumdaki cinsel problemler veya hastal klarla iliflkisi hakk nda bilgilendirici ve hastaya sorunlar n anlatmaya teflvik edici bir tutum içinde olmalar önemlidir (19). Hastan n medikal, cerrahi, obstetrik, jinekolojik, psikiyatrik, cinsel ve sosyal öyküsü al nmal d r. Hastan n geçmifl cinsel deneyimleri, konuyla ilgili bilgisi de erlendirilmelidir. Sigara kullan m, alkol ve ilaç ba ml l sorgulanmal d r. Depresyon, anksiyete gibi cinsel disfonksiyon aç s ndan ay r c tan gerektiren durumlar de- erlendirilmelidir. Nörolojik veya kardiyovasküler hastal klar, cerrahi do um, epizyotomi, endometriyozis, enfeksiyon, prolapsus, üriner inkontinans varl pelvik travma veya yaralanma öyküsü araflt r lmal d r (20,21). Pelvik cerrahinin cinsel fonksiyon üzerine etkisi tart flmal d r. Baz ilaçlar, (örne in; beta blokerler, alfa blokerler, trisiklik antidepresanlar, selektif serotonin reuptake inhibitörleri, antiepileptikler, oral kontraseptifler, antiandrojenler, antiöstrojenler ve östrojenler) cinsel disfonksiyona neden olabilece i için, ilaç kullan m detayl sorgulanmal d r (22,23). KC B yak nmas olan hastalar n de erlendirilmesinde psikolojik de erlendirme önemli bir noktad r. Hastalar n iliflkileriyle ilgili sorunlar, stres faktörü olabilecek durumlar tan mlanmal d r. Mevcut cinsel problemlerin temeli olabilecek geçirilmifl travmatik iliflkiler ve cinsel istismarlar hastalar huzursuz etmeden sorgulanmal d r. Depresyon, anksiyete, anoreksiya gibi psikiyatrik sorunlar irdelenmeli ve medikasyonla birlikte gerekirse psikoterapi düflünülmelidir (14). KC B de erlendirmesinde önemli bir basamak hastalar n cinsel davran fllar n ve cinsel problemlerini de erlendirmek için kullan lan günlükler ve anketlerdir. The Food and Drug Administraiton (FDA) 2000 y l k lavuzunda, de erlendirmede birincil olarak günlükleri ve ikincil olarak anketleri önermektedir. Bununla birlikte Stanley ve arkadafllar günlü ün erkek cinsel disfonksiyonu de erlendirmesi aç s ndan yeterli olabilece i ancak KC B de erlendirilmesinde psikometrik teori fl nda anketlerin günlüklere göre daha duyarl ve güvenilir oldu unu öne sürmüfllerdir (24). Brief Index of Sexual Function, Sexual Distress Scale, German Female Sexual Disfunction Quetionare gibi çeflitli anketler bulunmas na karfl n bugün en yayg n kullan lan KC B de erlendirme anketi Female Sexual Function Index (FSFI) tir (10,25,26). FSFI kullan m kolay olmas, göreceli olarak k sa olmas, çok boyutlu olmas ve 254

3 uyar lma, orgazm, cinsel istek bozukluklar için Diagnostic and Statistical Menual of Mental Disorders-IV (DSM-IV) temelli geçerlili i olmas nedeniyle konuyla ilgili çal flmalarda en çok kullan lan skalad r (27-29). Cinsel disfonksiyon nedeniyle de erlendirilen kad nlar n d fl genital organlar n n muayenesi özellikle a r sorunu olanlarda oldukça önem tafl maktad r. Vulvadinyas bulunan kad nlar n sa l kl bireylere göre FSFI skorlar anlaml olarak düflük bulunmufltur. Vulvadinyan n iki majör alt tipi olarak vulvar vestibulit ve disestetik vulvadinya tan mlanm flt r (30). Hastalar n klitorisleri ve vestibüler glandlar de erlendirilmeli, pelvik duvar kaslar hakk nda bilgi sahibi olunmal d r. Levator kaslar, kas lma, pelvik organlar hassasiyet aç s ndan de erlendirilmelidir (14). KC B de erlendirilmesinde spesifik tan yöntemlerinden Doppler ultrasonografi, vajinal Ph ölçümleri, duyusal alg lama testleri çok yayg n kullan lmamas na, maliyetleri yüksek olmas na ve baz yazarlar taraf ndan tan için gereksiz bulunmas na ra men tan sal önemlerini araflt ran çal flmalar vard r. Erol ve arkadafllar diabetli kad nlarda biyotesiyometri ile ölçülen somatik duyusal alg laman n sa l kl kad nlara oranla belirgin olarak düflük oldu unu göstermifllerdir (31). Hormonal yetmezlik, menopoz düflünülen hastalarda FSH, östradiol, LH u içeren hormon profili, androjen yetmezli i düflünülen hastalarda (Testosteron?, DHEA?) DHEA-S, trioid disfonksiyonu aç s ndan TSH tan da de erli olabilir. Tedavi Tedavide öncelikle hasta ve partnerin konuyla ilgili bilgilendirilmesi ve e itimi, tedaviden hekimin beklentileri ortaya konulmal d r. Davran flsal ve ilaç d fl tedaviler ile baflar l sonuçlar al nm fl olmas na ra men sonuçlar kontrollü de ildir ve bu kazan mlar uzun sürmemektedir. Cinsel disfonksiyon tedavisinde hipnoz ve ego-durum tedavisinin etkili oldu unu gösteren çal flmalar da vard r (33). Hastalara, konuyla ilgili kitap ve yay nlar okumalar önerilerek durumun sadece kendilerine özgü olmad bilinci verilmelidir. Tedaviye KC B na neden olabilecek bilinen risk faktörlerinin belirlenmesi (hipertansiyon, DM, ilaçlar vb.) ve kontrol alt na al nmas yla bafllanmal d r (32). Tedavide klitoral vakum cihazlar (ör: Eros TM, Urometrics Inc., A.B.D.), ilaç tedavisi d fl nda kullan lan ancak çok yayg n olmayan bir seçenektir. Serviks kanseri nedeniyle tedavi görmüfl ve cinsel disfonksiyonu olan hastalar üzerinde yap lan bir çal flmada bu cihaz ile tedavinin etkili oldu u gösterilmifltir (34). Disparoni ve vajinal kuruluk durumunda topikal lubrikanlar ve vajinal nemlendiriciler kullan labilir. Antidepresan kullan m na ba l libido ve uyar lma bozukluklar nda, kullan lan antidepresan n de ifltirilmesi hastan n antidepresana adaptasyonunun beklenmesi veya ilaç dozunun etkin minimal doza indirilmesi tedavi seçenekleri aras ndad r. Selektif serotonin reuptake inhibitörlerine ba l cinsel disfonksiyonda sildenafil tedavisinin etkili oldu unu gösteren çal flmalar vard r (14). Östrojen replasaman tedavisi, postmenopozal kad nlardaki KC B tedavisinde semptomlar düzeltmede tek bafl na yeterli görünmemektedir. Ayr ca bioaktif testosteron seviyelerini düflürerek potansiyel bir androjen yetmezli ini tetikleyebilirler. Böyle durumlarda sistemik östrojen tedavisinin yerine östrojen içeren lokal ajanlar kullan lmal veya sistemik östrojen tedavisine androjenler eklenmelidir (35). Androjen replasman n n kad nlarda kullan m tart flmal d r. Androjen replasman ile cinsel istek bozuklu unda düzelme gösterilmesine ra men uzun dönem etkileri konusunda yeterli çal flma bulunmamaktad r. Androjen yetmezli i sendromu belirtilerine sahip ve serbest testosteron seviyeleri düflük bulunan hastalarda androjen replasman düflünülebilir. Androjen tedavisi FDA taraf ndan onaylanmam flt r. Tedavi yak n takip alt nda yap lmal d r. Akne, hirsutizm, erkek tipi saç dökülmesi, ses kal nlaflmas ve klitoral hipertrofi dikkatli olunmas gereken yan etkilerdir (36). Kad n cinsel uyar lma bozuklu unun medikal tedavisinde kullan lan ajanlar (L-Arjinin, zestra, l-arjinin+yohimbin, alprostadil, avlimil, sildenafil) genifl bir ilgi alan bulmufl ancak KC B için güvenilirlili i ve etkisi kan tlanmam flt r. Bu ilaçlar n bir ço u lokal kan ak m n artt rmaya yöneliktir. Ancak artm fl kan ak m, lubrikasyon ve genital dolgunlaflmada art fla neden olmas na ra men, subjektif uyar lmay belirgin olarak etkilememektedir (14). Orgazm bozukluklar n n tedavisi, en çok zorluk yaflanan konudur. Sorunun primer mi yoksa sekonder mi oldu u önem tafl maktad r. Primer anorgazmi, tedavisi en zor bozukluk olup ço unlukla seks terapisi gerektirmektedir. Pelvik duvar kaslar ndaki gevfleklik ve güçsüzlük etyolojide bir neden olabilir. Tedavide pelvik kas egzersizleri veya biofeedback yararl olabilir. Hormon eksikli i olan has- 255

4 Derleme talarda östrojen veya androjen replasman tedavisi düflünülmelidir. Baz hastalar n vakum cihaz terapisi veya zestradan fayda gördü ü bildirilmifltir (14). Cinsel a r bozukluklar nda biliflsel davran fl terapileri ve efl terapileri tedavide önemli rol oynamaktad r. A r ya neden olabilecek fizyolojik neden saptanabilirse tedavi edilmelidir. Erkek cinsel fonksiyon bozuklu u oral tedavisinin pazardaki yerinin son on y lda önemli bir oranda artm flt r. Popülasyonun yar s n n kad n olmas nedeniyle arflt rmac - lar, medya ve ilaç endüstrisi bu denli genifl bir hasta grubunu etkileyen ve ilaç pazar nda oldukça önemli bir potansiyel vadeden yeni bir ufka yani Kad n Cinsel Disfonksiyonununa yönelmifltir de erektil disfonksiyon tedavisi için belirtilen resmi rakam n 2.7 milyar Dolar ve Proctor and Gamble firmas n n FDA onay alamam fl testostosteron yamas reklam giderleri için ay rd fonun 100 milyon Dolar oldu u göz önüne al n rsa, KC B alan ndaki geliflmelerin önünün ne kadar aç k oldu u hakk nda fikir sahibi olabiliriz (37,38). KC B nun karanl k yüzü dünyada androloglar n çal flmalar ile yavafl yavafl ayd nl a ç kmaktad r ancak epidemiyoloji, tan yöntemleri ve özellikle tedavi aç s ndan daha çok say da genifl serili, kontrollu çal flmalara ihtiyaç vard r. Kaynaklar: 1. Berman L, Berman J, Felder S, et al. Seeking help for sexual function complaints: what gynecologists need to know about the female patient s experience. Fertil Steril 2003;79: Moreira ED Jr, Brock G, Glasser DB, Nicolosi A, Laumann EO, Paik A, Wang T, Gingell C; GSSAB Investigators' Group. Help-seeking behaviour for sexual problems: the global study of sexual attitudes and behaviors. Int J Clin Pract Jan;59(1): Basson R, Berman J, Burnett A, Derogatis L, Ferguson D, Fourcroy J, Goldstein I, Graziottin A, Heiman J, Laan E, Leiblum S, Padma-Nathan H, Rosen R, Segraves K, Segraves RT, Shabsigh R, Sipski M, Wagner G, Whipple B. Report of the international consensus development conference on female sexual dysfunction: definitions and classifications. J Urol Mar;163(3): Salonia A, Zanni G, Briganti A, Fabbri, F, Rigatti P and Montorsi F. The role of the urologist in the management of female sexual dysfunctions. Curr Opin Urol 2004; 14: Basson R, Berman J, Burnett A, Derogatis L, Ferguson D, Fourcroy J, Goldstein I, Graziottin A, Heiman J, Laan E, Leiblum S, Padma-Nathan H, Rosen R, Segraves K, Segraves RT, Shabsigh R, Sipski M, Wagner G, Whipple B. Report of the international consensus development conference on female sexual dysfunction: definitions and classifications. J Urol Mar;163(3): Braun M., Korda B., Sommer F., Engelmann. UH. Prevelence and therapy necessity of sexual dysfunction (FSD), a different look at the epidemiology of female sexual disorders: results of the Cologne men survey. J Urol 2004: 171 (supplement):a Ponholzer A, Roehlich M, Racz U, Temml C, Madersbacher S. Female sexual dysfunction in a healthy Austrian cohort: Prevalence and risk factors. Eur Urol 2005; 47: Laumann EO, Paik A, Rosen RC. Sexual dysfunction in the United States; prevalence and predictors. JAMA 1999;281: Nicolosi A, Glasser DB, Kim SC, Marumo K, Laumann EO; GSSAB Investigators' Group. Sexual behaviour and dysfunction and help-seeking patterns in adults aged years in the urban population of Asian countries. BJU Int Mar;95(4): Cayan S., Akbay E., Bozlu M., Canbolat B., Acar D., Ulusoy E. The prevalance of female dysfunction and potential risk factors that may impair sexual function in Turkish women. Urol Int. 2004: 72(1): Masters EH, Johnson VE. Human Sexual Response. Boston: Little, Brown; Semimons JP, Wagner G. Estrogen deprivation and vaginal function in postmenopausal women. JAMA 1982;248: Berman JR, Berman LA, Werbin TJ, et al. Clinical evaluation of female sexual function: effects of age and estrogen status on subjective and physiologic sexual responses. Int J Impotence Res 1999;11: Pauls RN, Kleeman SD, Karram MM. Female Sexual Dysfunction: Principles of Diagnosis and Therapy. Obstet Gynecol Surv Mar;60(3): Nyunt A, Stephen G, Gibbin J, Durgan L, Fielding AM, Wheeler M, Price DE. Androgen status in healthy premenopausal women with loss of libido. J Sex Marital Ther Jan-Feb;31(1): Erol B, Tefekli A, Ozbey I, Salman F, dincag N.,Kadioglu A., Tellaloglu S. Sexual dysfunction in type II diabetic patients: a comparative study. J Sex Marital Ther. 2002: 28 suppl 1: Doruk H, Akbay E, Cayan S, Akbay E, Bozlu M, Acar D.Effect of diabetes mellitus on female sexual function and risk factors. Arch Androl Jan-Feb;51(1): Cayan S, Bozlu M, Canpolat B, Akbay E.The assessment of sexual functions in women with male partners complaining of erectile dysfunction: does treatment of male sexual dysfunction improve female partner's sexual functions? J Sex Marital Ther Oct-Dec;30(5): Clayton AH. Recognition and assessment of sexual dysfunction associated with depression. J Clin Psychiatry 2001;62(suppl 3): Sipski ML, Alexander CJ, Rosen RC. Sexual response in women with spinal cord injuries: Implications for our understanding of the ablebodied. J Sex Marital Ther 1999;25: Berman JB, Berman L, Goldstein I. Female sexual dysfunction: incidence, pathophysiology, evaluation and treatment options. Urology 1999;54: Thomas DR. Medications and sexual function. Clin Geriatr Med 2003;19: Mandal S, Goldstein I, Berman JR. Clinical evaluation of female sexual dysfunction: new diagnostic and treatment strategies. Prim Psychiatry 2001;8: Althof SE, Rosen RC, DeRogatis L, Corty E, Quirk F, Symonds T.Outcome measurement in female sexual dysfunction clinical trials: review and recommendations. J Sex Marital Ther Mar-Apr;31(2): Meston CM, Derogatis LR. Validated instruments for assessing female sexual function. J Sex Marital Ther 2002;28(suppl): Derogatis LR, Rosen R, Leiblum S, et al. The Female Sexual Distress Scale (FSDS): initial validation of a standardized scale for assessment of sexually related personal distress in women. J Sex Marital Ther 2002;28: Wiegel M, Meston C, Rosen R. The female sexual function index (FSFI): cross-validation and development of clinical cutoff scores. J Sex Marital Ther Jan-Feb;31(1): Meston CM. Validation of the Female Sexual Function Index (FSFI) in women with female orgasmic disorder and in women with hypoactive sexual desire disorder. J Sex Marital Ther 2003;29: Rosen R, Brown C, Heiman J, Leiblum S, Meston C, Shabsigh R, Ferguson D, D'Agostino R Jr.The Female Sexual Function Index (FSFI): a multidimensional self-report instrument for the assessment of female sexual function. J Sex Marital Ther Apr-Jun;26(2): Masheb RM, Lozano-Blanco C, Kohorn EI, Minkin MJ and Kerns RD. Assesing Sexual function and Dysparonia with female sexual function index (FSFI) in women with vulvodynia. J Sex Mar Ther 2004; 30:

5 31. Erol B, Tefekli A, Sanli O, Ziylan O, Armagan A, Kendirci M, Ersayar D, Kadioglu A. Does sexual dysfunction correlate with deterioration of somatic sensory system in diabetic women? Int J Impot Res 2003; 15: Walton B, Thorton T. Female sexual dysfunction. Curr Women s Health Rep 2003;3: Lemke W.Utilizing hypnosis and ego-state therapy to facilitate healthy adaptive differentiation in the treatment of sexual disorders. Am J Clin Hypn Jan;47(3): Schroder M, Mell LK, Hurteau JA, Collins YC, Rotmensch J, Waggoner SE, Yamada SD, Small W Jr, Mundt AJ.Clitoral therapy device for treatment of sexual dysfunction in irradiated cervical cancer patients. Int J Radiat Oncol Biol Phys Mar 15;61(4): Rioux JE, Devlin C, Gelfand MM, et al. 17 beta-estradiol vaginal tablet versus conjugated equine estrogen vaginal cream to relieve menopausal atrophic vaginitis. Menopause 2000;7: Davis S. Androgens and female sexuality. J Gend Specif Med 2000;3: Moynihan R. The marketing of a disease: female sexual dysfunction. BMJ Jan 22;330(7484): Wyllie MG.The hunt for pink Viagra. BJU Int Jan;95(1):

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr. Murat TUNCER Sunu planı: ED tanım, prevalans

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

Diyabetik Kadınlarda Seksüel Sorunlar. Prof.Dr. Demet ÇORAPÇIOĞLU 49. Diyabet Kongresi 18.Nisan.2013, Antalya

Diyabetik Kadınlarda Seksüel Sorunlar. Prof.Dr. Demet ÇORAPÇIOĞLU 49. Diyabet Kongresi 18.Nisan.2013, Antalya Diyabetik Kadınlarda Seksüel Sorunlar Prof.Dr. Demet ÇORAPÇIOĞLU 49. Diyabet Kongresi 18.Nisan.2013, Antalya Diyabetli kadınlarda seksüel sorunlar Diyabetes mellitus, tüm dünyada gideren artış göstermekte,

Detaylı

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman.

Dr. Erdal DUMAN. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı. Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir. Tel: 0232-4642932. www.erdalduman. Dr. Erdal DUMAN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Şair Eşref Bulvarı No:65 Alsancak İzmir Tel: 0232-4642932 www.erdalduman.com Söylenceler Erkeklerde osteoporoz olmaz Diyet yapınca vücuttaki

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

Dr. Mustafa Melih Çulha

Dr. Mustafa Melih Çulha Dr. Mustafa Melih Çulha ED li hastanın değerlendirilmesinde hem organik hem de psikojenik etkenlerin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Hastanın etyolojisini hızlı ve etkin bir şekilde ortaya

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 İÇİNDEKİLER Bölüm 1 Giriş 1 Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 Normal Dışı Davramışları Belirlemede Öznellik 2 Gelişimsel Değişimlerin Bir Bireyin Davranışsal ve Duygusal Dengesi Üzerindeki

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29 Dünyanın Derdi Depresyon Dünyada 120 milyon kişi depresyonda. 185 ülkenin verilerine göre 2020 yılında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada depresyon olacak. İSTANBUL - Türkiye psikiyatri Derneği'nin

Detaylı

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği En İyi Genç Araştırıcı Ödülü-2011 Dr. Serhat IŞIK 13.10.2011 TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD PARATİROİD TİROİD

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

PROSTAT KANSERİNDE NDE HORMON TEDAVİSİ. Dr Ferruh Zorlu

PROSTAT KANSERİNDE NDE HORMON TEDAVİSİ. Dr Ferruh Zorlu PROSTAT KANSERİNDE NDE HORMON TEDAVİSİ Dr Ferruh Zorlu Prostat hücreleri h fizyolojik olarak androjenlere bağı ğımlıdır Bilateral orşiektomi Altın n standart olarak kabul görmektedir g Ucuz ve Kolaydır

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca;

Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; SERVİKS KANSERİ Rahim ağzı kanseri; Serviks tümörü; Cerviks kanseri; Cerviks tümörü; Cervix Ca; Serviks kanseri uterusun giriş kısmı olan serviks bölümünün tümörüdür. Halk arasında Rahim ağzı kanseri denir.

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Andropozun temel nedeni testosteron hormonunun azalmasıdır.

Andropozun temel nedeni testosteron hormonunun azalmasıdır. Andropozun temel nedeni testosteron hormonunun azalmasıdır. Testosteron noksanlığının erkekleri en çok ilgilendiren yanı, libido ve potens azalmasıdır. Cinsel arzunun azalması, orgazm hissinin zayıflaması,

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com Be Selülit ile mücadelede son nokta Cellulaze www.ortadoguas.com Cellulite Laser Workstation Sadece tek bir uygulamadan sonra etkinli i kan tlanm fl, baflar l sonuçlar Cellulaze minimal invaziv bir selülit

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır?

Depresyon 1. Depresyon nedir? 2. Depresyon (çökkünlük) sanıldığı kadar sık mı? 3. Depresif belirtiler ile depresyon farklı mıdır? 1. Depresyon nedir? Depresyon ruh halinizi, hislerinizi, davranışlarınızı, ve ruh sağlığınızı etkileyen bir hastalıktır. Depresyonun bir halsizlik kendi kendinize çözebileceğiniz bir sorun olmayıp, biyolojik

Detaylı

SAĞLIKLI KADINLARDA CİNSEL FONKSİYON BOZUKLUĞU SIKLIĞI VE RİSK FAKTÖRLERİ

SAĞLIKLI KADINLARDA CİNSEL FONKSİYON BOZUKLUĞU SIKLIĞI VE RİSK FAKTÖRLERİ Yıl: 2010, Cilt:3, Sayı:1, Sayfa:137-144 TÜBAV BİLİM DERGİSİ SAĞLIKLI KADINLARDA CİNSEL FONKSİYON BOZUKLUĞU SIKLIĞI VE RİSK FAKTÖRLERİ Emel EGE 1, Belgin AKIN 1, Selda YARALI ARSLAN 1, Naile BİLGİLİ 2

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

KADIN CĠNSEL FONKSĠYON BOZUKLUĞU TANI VE TEDAVĠSĠNDE YENĠLĠKLER

KADIN CĠNSEL FONKSĠYON BOZUKLUĞU TANI VE TEDAVĠSĠNDE YENĠLĠKLER KADIN CĠNSEL FONKSĠYON BOZUKLUĞU TANI VE TEDAVĠSĠNDE YENĠLĠKLER Doç. Dr. Abdullah ARMAĞAN Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Isparta Çalışan Model: Kadın Seksüel Fonksiyonunu

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI CASODEX 150 mg film tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: 150 mg bikalutamid Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, magnezyum stearat, polividon, sodyum nişasta glikolat, hipromelloz,

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen Yrd. Doç. Dr. G. Zeynep Akabay Gülçat Klinik Psikoloji Tel: (312) 586 74 17 e-posta: zeynep.gulcat@ufuk.edu.tr gulcatz@gmail.com Adres: Kızılcaşar mahallesi İncek Bulvarı 06830 Gölbaşı Ankara / TÜRKİYE

Detaylı

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği OP. DR. ÜNSAL ÖZKUVANCI Genel bilgiler Şeker hastalığı bir çok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonları da olumsuz

Detaylı

Radyasyon onkologları ne diyor?

Radyasyon onkologları ne diyor? Radyasyon onkologları ne diyor? Bu çalışmalar eski Yeni aletlerimiz var (IMRT, IGRT, Robotik RT) En sevdiğim robotik radyocerrahi Yakında Proton tedavisi ve MİRT gelecek Dozlar çok arttırıldı Bizim hasta

Detaylı

Acil Servis Çalışanlarına Karşı Şiddet. Keziban Uçar Karabulut

Acil Servis Çalışanlarına Karşı Şiddet. Keziban Uçar Karabulut Acil Servis Çalışanlarına Karşı Şiddet Keziban Uçar Karabulut Şiddet; aşırı duygu durumunu, bir olgunun yoğunluğunu, sertliğini, kaba ve sert davranışı, beden gücünün kötüye kullanılmasını, bireye ve topluma

Detaylı

POLİKİSTİK OVER SENDROMU

POLİKİSTİK OVER SENDROMU POLİKİSTİK OVER SENDROMU Polikistik Over Hastalığı; PCOS; Stein Leventhal Sendromu; Polifolliküler Over; Hiperandrojenik Anovulasyon; Polikistik over sendromu kronik endokrin bir hastalıktır, kadınlarda

Detaylı

Nevrotik iştahsızlık; Yeme bozukluğu; Anoreksi;

Nevrotik iştahsızlık; Yeme bozukluğu; Anoreksi; ANOREKSİYA NERVOSA Nevrotik iştahsızlık; Yeme bozukluğu; Anoreksi; Anoreksi bir yeme bozukluğudur. Kişilerin aşırı kilolu olduklarına yönelik takıntıları sonucu ortaya çıkan iştahsızlık ve egzersiz yapma

Detaylı

Birinci Basamakta Cinsel ĠĢlev Bozukluklarına YaklaĢım. Uzm. Dr. Senem Aslan Tangürek Tortum Ġlçe Hastanesi Erzurum

Birinci Basamakta Cinsel ĠĢlev Bozukluklarına YaklaĢım. Uzm. Dr. Senem Aslan Tangürek Tortum Ġlçe Hastanesi Erzurum Birinci Basamakta Cinsel ĠĢlev Bozukluklarına YaklaĢım Uzm. Dr. Senem Aslan Tangürek Tortum Ġlçe Hastanesi Erzurum 1 GERÇEKLER 2 Global Study of Sexual Attitudes and Behaviors (GSSAB)International Journal

Detaylı

İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Malatya, Turkey

İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Malatya, Turkey between the Ages of 20-50 Living in Central Malatya [Malatya İl Merkezinde Yaşayan 20-50 Yaş Arasındaki Kadınların ] Filiz Çiledağ Özdemir 1, Erkan Pehlivan 2 1 İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Fizik

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

BPH KOMBİNASYON TEDAVİLERİ. Prof. Dr. Murat BOZLU Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 20 Aralık 2009 - GAZĠANTEP

BPH KOMBİNASYON TEDAVİLERİ. Prof. Dr. Murat BOZLU Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 20 Aralık 2009 - GAZĠANTEP BPH KOMBİNASYON TEDAVİLERİ Prof. Dr. Murat BOZLU Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı 20 Aralık 2009 - GAZĠANTEP Soru: Lutz PFANNENSTIEL kimdir? A. Jinekolog B. Ürolog C. Genel Cerrah

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur.

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. OTİZM NEDİR? Otizm, sosyal ve iletişim Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. GÖRÜLME SIKLIĞI Son verilere göre 110 çocuktan birini etkilediği kabul edilmektedir

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

Benign Prostat Hiperplazisi Nedeniyle Aç k Prostatektomi Yap lan Hastalarda Seksüel Aktivitenin De erlendirilmesi

Benign Prostat Hiperplazisi Nedeniyle Aç k Prostatektomi Yap lan Hastalarda Seksüel Aktivitenin De erlendirilmesi KL N K ÇALIfiMA/RESEARCH ARTICLE Akad Geriatri 2012; 4: 46-50 Gelifl Tarihi/Received: 05/08/2011 - Kabul Edilifl Tarihi/Accepted: 02/10/2011 Benign Prostat Hiperplazisi Nedeniyle Aç k Prostatektomi Yap

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Dersin Amacı KAH patogenezinin öğrenilmesi KAH lı hastaların klinik ve laboratuar bulgularının

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

PS K YATR DE KULLANILAN KL N K ÖLÇEKLER

PS K YATR DE KULLANILAN KL N K ÖLÇEKLER PS K YATR DE KULLANILAN KL N K ÖLÇEKLER Editörler Prof. Dr. Ömer Aydemir - Prof. Dr. Ertuğrul Köroğlu in De erli Türk Hekimlerine Arma an d r. HYB Bas m Yay n 226 PS KOLOJ VE PS K YATR D Z S 36 PS K YATR

Detaylı

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez

Değerlendirme. Seksüel Anamnez Detaylı bir medikal ve psikolojik anamnez Partnerle görüşme Medikal anamnez Seksüel anamnez Dr. MANSUR DAĞGÜLLİ Epidemiyoloji Memnun edici seksüel performansa izin verecek yeterli ereksiyonu sağlamak ve devam ettirmedeki kalıcı yetersizlik Hem etkilenen kişiler hem de onların partner ve ailelerinin

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

Diyabet ve Cinsel Sorunlar 51.Ulusal Diyabet Kongresi 25 Nisan 2015 Antalya

Diyabet ve Cinsel Sorunlar 51.Ulusal Diyabet Kongresi 25 Nisan 2015 Antalya Diyabet ve Cinsel Sorunlar 51.Ulusal Diyabet Kongresi 25 Nisan 2015 Antalya Prof. Dr. Habib BİLEN Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim

Detaylı

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD

Gebelikte Astım Yönetimi. Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD Gebelikte Astım Yönetimi Dr. Dilşad Mungan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD İmmünoloji ve Allerji BD ık Kadın Doğum uzmanları hangi koşullarda astımlı hasta ile karşılaşırlar? Astımlı

Detaylı

KLİMAKTERİK DÖNEMDE CİNSEL DİSFONKSİYON: FEMALE SEXUAL FUNCTION INDEX (FSFI) - KADIN CİNSEL FONKSİYON İNDEKSİ İLE YAPILAN SON 5 YILLIK ÇALIŞMALAR

KLİMAKTERİK DÖNEMDE CİNSEL DİSFONKSİYON: FEMALE SEXUAL FUNCTION INDEX (FSFI) - KADIN CİNSEL FONKSİYON İNDEKSİ İLE YAPILAN SON 5 YILLIK ÇALIŞMALAR KLİMAKTERİK DÖNEMDE CİNSEL DİSFONKSİYON: FEMALE SEXUAL FUNCTION INDEX (FSFI) - KADIN CİNSEL FONKSİYON İNDEKSİ İLE YAPILAN SON 5 YILLIK ÇALIŞMALAR Aslı KARAKUŞ 1, Emre YANIKKEREM 2 ÖZET Klimakterik dönemde

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Demirtaş G S 1 Yılmaz H 1 Bilgin O 1 Saygı H 2. Özet

Demirtaş G S 1 Yılmaz H 1 Bilgin O 1 Saygı H 2. Özet Araştırma Makalesi / Research Paper Ege Tıp Dergisi / Ege Journal of Medicine 50(1): 27-32, 2011 Postmenopozal cinsel fonksiyon bozukluklarında kan lipid profilinin ve hormonların etkileri The effect of

Detaylı

40 65 Yaş Grubu Kadınlarda Cinsel Fonksiyon Bozukluğu Prevalansı, Depresyon Ve Diğer İlişkili Faktörler

40 65 Yaş Grubu Kadınlarda Cinsel Fonksiyon Bozukluğu Prevalansı, Depresyon Ve Diğer İlişkili Faktörler 40 65 Yaş Grubu Kadınlarda Cinsel Fonksiyon Bozukluğu Prevalansı, Depresyon Ve Diğer İlişkili Faktörler Nebahat Özerdoğan*, F.Deniz SAYINER*, Nedime KÖŞGEROĞLU**, Alaattin ÜNSAL*** ÖZET Amaç: Klimakteryum;

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Kad n Cinsel fllev Bozukluklar nda Farmakolojik Tedavilerin Yeri

Kad n Cinsel fllev Bozukluklar nda Farmakolojik Tedavilerin Yeri Kad n Cinsel fllev Bozukluklar nda Farmakolojik Tedavilerin Yeri Sultan Do an*, Vesile Alt nyazar**, Engin Eker*** * Yrd. Doç. Dr., Nam k Kemal Üniversitesi T p Fakültesi, Psikiyatri Anabilim Dal, Tekirda.

Detaylı

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama

GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM. 1. Açıklama GEKA NİHAİ RAPOR TEKNİK BÖLÜM 1. Açıklama 1.1.Proje Ortaklarının Adları: Uzman Klinik Psikolog Özge Yaren YAVUZ ERDAN, Uzman Klinik Psikolog Elvan DEMİRBAĞ, Uzman Klinik Psikolog Nilay KONDUZ 1.2.Nihai

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

DEPRESYONUN TANIMI VE EP DEM YOLOJ S

DEPRESYONUN TANIMI VE EP DEM YOLOJ S Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Depresyon, Somatizasyon ve Psikiyatrik Aciller Sempozyumu 2-3 Aral k 1999, stanbul, s. 11-17 Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Ci C n i s n e s l e l iş i l ş e l v e v bo b z o u z k u l k u l k u l k a l r a r y l y a l a il i g l i g l i i l P i a P r a i r s i s t e t

Ci C n i s n e s l e l iş i l ş e l v e v bo b z o u z k u l k u l k u l k a l r a r y l y a l a il i g l i g l i i l P i a P r a i r s i s t e t Kadınlarda cinsel işlev bozukluğu Parlak buluş! Cinsel işlev bozukluklar yla ilgili Paris te düzenlenen büyük bir toplant ilaç satanlar için milyar dolarl k pazarlar yaratabilecek yeni bir hastal ğ tan

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI

2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI 06.04.2009/75 2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI ÖZET : 2008 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde değişiklikler

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU

ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU ELLE SÜT SAĞIM FAALİYETİNİN KADINLARIN HAYATINDAKİ YERİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI ANALİZ RAPORU Hazırlayan Sosyolog Kenan TURAN Veteriner Hekimi Volkan İSKENDER Ağustos-Eylül 2015 İÇİNDEKİLER Araştırma Konusu

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Çevre İş Sağlığı Güvenliği ŞİRKETLER

Detaylı

İSG Yasası & Uygulamalar

İSG Yasası & Uygulamalar İSG Yasası & Uygulamalar Dr. Rana GÜVEN, MSc. PhD. Genel Md. Yrd. 24 Mayıs 2013, Bursa İÇERİK Güvenlik Kültürü Kavramı Dünyada ve Türkiye de İSG İSG Yasası İSG Hizmetleri Yetkilendirme Hizmetleri Çalışma

Detaylı

Tarifname PARKĠNSON HASTALIĞININ SEMPTOMATĠK TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname PARKĠNSON HASTALIĞININ SEMPTOMATĠK TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname PARKĠNSON HASTALIĞININ SEMPTOMATĠK TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Teknik Alan Buluş, parkinson hastalığının semptomatik tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin

Detaylı

YAPISAL BÜYÜME ve ERGENL K GEC KMES

YAPISAL BÜYÜME ve ERGENL K GEC KMES Hasta Rehberi Say 10 YAPISAL BÜYÜME ve ERGENL K GEC KMES Orta kolayl kta okunabilir rehber Yap sal Büyüme ve Ergenlik Gecikmesi - Say 10 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi,

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

KADINDA C NSEL AKT V TE VE C NSEL filev BOZUKLUKLARI

KADINDA C NSEL AKT V TE VE C NSEL filev BOZUKLUKLARI C NSEL P ROBLEM, K ISIRLI I O LANLAR KADINDA C NSEL AKT V TE VE C NSEL filev BOZUKLUKLARI İstanbul Tıp Fakültesi HASTA OKULU Androloji Bilim Dalı nca hazırlanmıştır BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili

Detaylı

PAN K AGORAFOB ÖLÇE (PAÖ)

PAN K AGORAFOB ÖLÇE (PAÖ) PAN K AGORAFOB ÖLÇE (PAÖ) Özgün ad : Panic & Agoraphobia Scale Bandelow B, Hajak G, Holzrichter S, Kunert HJ, Rüther E: Assesing the efficacy of treatments for panic disorder and agoraphobia. I. Methodological

Detaylı