EPİDERMAL YAPILAR (Deri oluşumları)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EPİDERMAL YAPILAR (Deri oluşumları)"

Transkript

1 EPİDERMAL YAPILAR (Deri oluşumları) Yüzeysel korunma Kompleks fizikokimyasal bir yapıya sahip olan canlı, vücudunu dış etkilere karşı korumak zorundadır. Hayvansal organizmalarda bir ya da birkaç tabakadan oluşmuş deri yüzeysel korunmayı sağlar. Deri; kıl, tüy, pul, boynuz, tırnak, pençe, toynak, mukus veya kitinle desteklenmiş olabilir. Söz konusu oluşumlara epidermal yapılar denir. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 1 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 2 Cnidaria da yüzeysel korunma Cnidaria da yüzeysel korunma Süngerlerde özelleşmiş bir koruyucu tabaka bulunmaz. Organizma dıştan tek tabakalı bir epidermis ile sarılmış durumdadır. Hydra da yüzeysel korunmada özelleşme belirli ölçüde görülmektedir. Epidermis hücreleri arasında koruyuculuk knidosit adı verilen hücreler bulunur. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 3 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 4 Plathelminthes ve Nematoda da yüzeysel korunma Daha sonra yumuşak vücutlu hayvanlarda, özellikle Plathelminthes (Yassı solucanlar) ve Nematoda (Yuvarlak solucanlar) da vücut yüzeyini saran epidermisin arasına serpiştirilmiş bol miktarda mukus bezine rastlanır. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 5 Plathelminthes ve Nematoda da salgı bezleri Hem vücudun yumuşak kalmasını sağlar Hem de kurumasını önler. Sulu ya da nemli yerlerde yaşayan omurgasız hayvanların dış derisi bir katlı epidermisten oluşur. Bir çok omurgasız hayvanda epidermis tarafından salgılanan hücresiz kutikula, epidermis tabakasının üzerinde daha iyi bir koruma sağlar. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 6 1

2 Annelida da yüzeysel korunma Mollusca ve Arthropoda da yüzeysel korunma Arthropoda (Eklembacaklılar), Gastropoda (Salyangozlar) ve diğer bazı hayvanların epidermisi bir dış iskelet salgılamak suretiyle kurak ya da uygun olmayan ortamlara başarılı bir uyum yapmışlardır. Ayrıca Bivalvia (Midyeler) da vücut yine dıştan bir kabukla çevrilmiş, Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 7 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 8 Mollusca ve Arthropoda da yüzeysel korunma Echinodermata da yüzeysel korunma Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 9 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 10 Omurgalılarda deri Omurgalı derisinin yapısı Bütün omurgalılarda deri Epidermis (üstderi) Ektoderm kökenli Dermisden (altderi) Mesoderm kökenli meydana gelmiştir. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 11 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 12 2

3 Epidermal yapılar - pullar Epidermal yapılar - pullar Kemiğimsi yapılar özellikle eski devirlerde yaşayan kemikli balıklarda (Ostracodermi ve Placodermi) ve günümüzde birkaç balık türünde bulunur. Kemik pullar (Placoid pullar) dermis içerisinde olup memelilerin dişlerine homologdur ve üzeri mine tabakası ile örtülüdür. Ayrıca kemikli balıklarda şekil, yapı, sayı ve diziliş bakımından Ganoid, Sikloid, Ktenoid tip pullar bulunur. Yine sürüngenlerde vücut epidermal ve dermal kökenli iki tip pulla örtülüdür. Epidermal kökenli pullar tipik olarak yılan ve kertenkelelerde görülür. Kuşlarda bacak ve ayakların tüysüz kısımlarında, gaganın yanlarında ve bazen boyunda epidermal kökenli pullar bulunur. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 13 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 14 Epidermal yapılar kabuk (bağa) Epidermal yapılar - tüyler Kaplumbağalarda kabuk büyük, sadece önde ve arkada açıklık bırakacak şekilde birbirine sıkıca bağlanmış boynuzumsu ve kemik plakalardan oluşur. Boyun, baş ve kuyruk çoğu kez bu kabuğun içine çekilebilir. Karada yaşayanlarda az çok bombeli olan kabuğun üst kısmına karapaks, düz olan ventral kısmına ise plastron adı verilir. Buna benzer yapılar kertenkele, timsah ve Tatu (memeli) denen hayvanlarda da görülür. Bunlardaki plak ve plakçıklar kaplumbağalardan farklı olarak hareketlidir. Kuşların vücudu karakteristik epidermal yapıları ile kaplıdır. Bununla birlikte bazı vücut kısımları örneğin gaga, ayak parmakları, tarsometatarsus ve bazı gruplarda da boyun tüysüzdür. Bir tüy; tüy ekseni (scapus) ve tüy bayrağı (vexillum) olmak üzere iki kısımdan oluşur. Tüy ekseni de deri içerisine gömülü yuvarlak ve içi boş olan bir tür kökü (kalamus) ile dört köşeli, içi bir çeşit ilikle dolu olan tüy gövdesinden (rachis) meydana gelmiştir. Rachis ten iki tarafa kollar çıkar. Bu kollara ramus adı verilir. Ramuslar üzerinde bulunan daha küçük dalcıklara da radius denir. Ramus ve radiuslar tüyün veksillumunu meydana getirir. Bazı tüylerin radiuslarının uç kısımlarında çengel şeklinde radioluslar bulunmaktadır. Bu yapılar karşılarındaki raioluslara çengellenerek tüylerin dik olarak durmalarını sağlar. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 15 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 16 Epidermal yapılar - tüyler Epidermal yapılar - kıllar Bir tüyün kalamusu'nun deri içerisine gömüldüğü follikülde, kılcal kan damarları bakımından oldukça zengin olan papilla kısmı bulunur. Bu kısım tüyün gelişmesi ve büyümesini sağlar. Tüyler tüy ekseni ve tüy bayrağının şekline bağlı olarak üç gruba ayrılır. Bunlar; Pennae (büyük tüyler, telekler), Flumae (hav tüyleri) ve Filaplumae (kıl tüyleri) dir. Kıllar, kılcal damarlarca zengin dermal papillaya kadar uzanır. Kılın dermal papilla içinde kalan kısmına kıl kökü denir. Kıl köküne verilen yağ bezlerinin salgıları kılın nemli kalmasını sağlar. Kıllar kıl folikülündeki kaslar yardımıyla hareket ettirilebilir. Bir kıl üç tabakadan meydana gelmiştir. Bunlar dıştan içe doğru Kutikula Kutikula kiremit gibi dizilmiş pullarla örtülüdür. Bu kısımda pigment maddesi yoktur. Korteks (kabuk) ve Kıl ve dolayısıyla buna bağlı olarak rengi genellikle kortex içerisindeki pigment maddeleri tarafından salgılanır. Bazen bu kısımda da pigment hücreleri bulunmayabilir. Medula (kıl özü) dır. Kübik hücrelerden oluşan medula kısmı ise çok gevşek yapıda olup bazen pigment hücresi içerirler. Bazı kıllarda çok gelişmiş olmasına rağmen bazılarında da bulunmayabilir. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 17 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 18 3

4 Epidermal yapılar - kıllar Epidermal yapılar - kıllar Bir memeli hayvanda genellikle hayvanın derisini korumaya yarayan uzun kıllar ile bunların arasında vücut sıcaklığını korumaya yarayan kısa kıllar olmak üzere iki tip kıl vardır. Kısa kıllar uzun kıllar gibi belirgin olarak görülmezler. Kısa kıllar bazı memelilerde hiç yoktur (örneğin Pinnipedia). Insectivora türlerinde ise kıllar o kadar incelmiştir ki uzun kıllarla kısa kılları birbirinden ayırmak imkansızdır. İnsanların başları ile atların boyunlarındaki kıllar dışında kılların büyümeleri sınırlıdır. Kıllar cansız yapılar olduklarından sık sık aşınmakta ve renkleri solmaktadır. Bu nedenle periyodik olarak dökülüp yerlerine yenileri oluşturulur. Bu nedenle kuzey yarı küredeki türlerin kılları tropiklerdekilere nazaran daha kalın ve sıktır. Kutuplarda yaşayan hayvanlarda buzda kayma ve karda batmayı önlemek için ayak tabanlarında da kıllar bulunur. Balinalarda kıllar tamamen kaybolmuştur. Bunlarda vücut sıcaklığı deri altındaki kalın yağ tabakası ile sağlanır. Foklarda ise yoğun bir kıl örtüsü bulunur. sincaplarda kuyruk üzerindeki kıllar dengenin sağlanmasında görev yapar. Özellikle toprak altında veya karanlık yerde yaşayan memelilerin vücutlarının çeşitli bölgelerinde dokunmaya karşı olan Vibrissae adı verilen kıllar bulunur. Örneğin karnivor ve kemiricilerin burun ve gözleri civarındaki kıllar. Örneğin kirpilerde diken şeklini almış kıllar hayvanın düşmanlarından korunmasında kullanılır Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 19 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 20 Epidermal yapılar - boynuzlar Epidermal yapılar - boynuzlar Boynuzlar vücut savunmasında, metabolizmada ve vücut sıcaklığının düzenlenmesinde önemlidir. Geyik boynuzları diğer hayvanların boynuzlarından farklıdır. Geyik boynuzları Cervidae (Geyikler) familyasında yalnız erkeklerde bulunur ve her yıl eskiler sonbaharda düşerek yerine yenileri oluşur. Ancak bu familyanın Asya da yaşayan Moschus ve Hydropes cinslerinde hiç bulunmaz, Rangifer cinsinde ise her iki eşeyde bulunur. Bovidae ve Antilocapridae (Antilop) familyası türlerinde ise erkek ve dişi bireylerin her ikisinde de bulunur. Bu durumda erkek bireylerin boynuzları daha uzundur. Bu tip boynuzlar kesinlikle düşmez, yalnız dış kısımdaki deri kılıf dökülür. Cervidae familyasına ait bireylerin boynuzları genellikle dallı olup türlere göre birbirinden oldukça farklıdır. Bovidae ya ait türlerin boynuzları ise dallanmamıştır. Antillocapridae familyası türlerinin yalnız erkeklerinde boynuzlar dallanmış ve kemik yapı üzerindeki örtü her yıl dökülür. Bovidae ve Antilocapridae boynuzları hiçbir zaman değiştirilmezler sürekli büyürler. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 21 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 22 Epidermal yapılar - boynuzlar Epidermal yapılar - boynuzlar Giraffidae (Zürafalar) familyasında diğer memelilerden farklı olan bir boynuz yapısı görülür. Bunlarda doğum sırasında kıkırdak şeklinde mevcut olan kabartıların kemikleşmesiyle meydana gelir ve üst kısımları kıl içeren canlı deri ile örtülüdür. Rhinoceratidae (Gergadanlar) türlerinde boynuzlar epidermis tabakasının keratinleşmesiyle oluşur. Bunlarda keratin ipliklerin birbiri ile kaynaşması sonucunda çok sert bir yapı kazanır. Bu yapılarından dolayı bu boynuzlara kıl boynuzları da denir. Gergadanlarda burun bölgesinde bulunan bu boynuzlar her iki eşeyde de mevcuttur. Bazı Afrika gergadanlarında biri ön biride arkada olmak üzere iki burun boynuzu bulunur. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 23 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 24 4

5 Epidermal yapılar pençe, tırnak, toynak Derideki salgı bezleri Parmakların ucunda yer alan epidermal yapılardır. Yırtıcı hayvan tırnakları (pençe), Primat tırnakları, Toynaklar olmak üzere 3 tipi bulunur. Pençeler ilk olarak sürüngenlerde ortaya çıkmış, kuş ve memelilerde devam etmiştir. Hepsinde temel yapı aynı olup boynuzumsu bir dorsal plaka (unguis) ile yumuşak bir ventral plakadan (subunguis) oluşur. Her iki plaka da parmakların ucunu kısmen çevirerek örter, pençe şeklinde olursa sivri, tırnak olursa küt sonlanır. Ungulata da (Toynaklılar) subunguis tarafından kısmen çevrilmiş cuneus denilen hala yumuşak bir yastık bulunur. Tırnağın unguisi yassılaşmış, subunguisi ise körelmiştir. Sonuçta tırnaklar parmakların sadece dorsal kısmını örter. ancak uzamasına izin verilirse pençe şeklini alır. Epidermisteki mukus bezleri balıklarda tek tek bulunmasına karşılık, amfibilerde çok hücrelidir. Bazı balık ve amfibilerin derilerinde düşmanlarına karşı zehir bezleri bulunur. Sürüngenlerde mukus ve zehir bezleri yoktur. Kuru ve boynuzumsu derileri içinde pek az bez bulunur. Kuşlarda aynı şekilde bez yönünden fakir bir deriye sahiptirler. Memeli derisi diğer omurgalılardan farklı olarak bez yönünden hem çeşitlilik hem de zenginlik gösterir. Yağ bezleri Ter bezleri Süt bezleri Koku bezleri Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 25 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 26 Epidermal yapılar tırnak, gaga ve boynuzlar Hayvanların rengi Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 27 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 28 İnsan derisinin görevleri ve yapısı İnsan derisinin işlevleri Altta bulunan hücreleri fiziksel ve kimyasal etkenlerden korur; Mikropların vücuda girmesine engel olur; Karada yaşayanlarda suyun yitirilmesini; Suda yaşayanlarda fazla suyun vücuda girmesini engeller; Ayrıca güneş ışınları içinde bulunan zararlı ışınlara karşı korur. Yüksek yapılı omurgalılarda ısı düzenleyicisi olarak işlev görür. Belirli ölçüde gaz alışverişi yapmak suretiyle solunuma (deri solunumu); Ter bezleri aracılığıyla boşaltıma yardımcı olur. Ayrıca çeşitli duyuların alınması da deri yoluyladır. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 29 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 30 5

6 İnsan derisinin işlevleri Derinin yapısı protection prevention of water loss temperature regulation metabolic regulation immune defense sensory reception excretion Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 31 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 32 Epidermis Epidermis Çok katlı yassı, keratinli örtü epitelinden oluşur. Avuç içi ve ayak tabanlarında en kalın olup dıştan içe beş katmanlıdır Stratum corneum Stratum lucidum Stratum granulosum Stratum spinosum Stratum basale Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 33 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 34 Keratinosit & Melanosit Langerhans hücreleri & Merkel hücresi Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 35 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 36 6

7 Dermis ve Hipodermis Dermis Kollagen, elastik ve retiküler fibrillerin ağsı bir yapı olşuturduğu derinin en kalın katmanıdır. Hipodermis Fibröz bağ dokusundan meydana gelir. Meme, kalça, karın ve topukta bulunan yağ dokusu katmanları Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 37 Deri bezleri Ter bezleri Dudak kenarı, vulvanın iç dudakları, tırnak yatakları, klitoris ve penis başı dışındaki tüm vücut derisinde bulunur. Vücut ısısının düşürülmesinde rol oynarlar Küçük ve basit dallanmış tubüler tip bezlerdir. Vulvanın büyük dudakları, anal ve genital bölgede daha büyük ve derine yerleşmiş apokrin salgı yapan ter bezleri vardır. Ayrıca dış kulakta bulunan apokrin bezler vardır. Meme bezleri de ter bezlerinin özelleşmiş bir tipidir Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 38 Yağ bezleri Kıllar Basit veya dallanmış, alveolar bezlerdir. Dermiste bulunurlar. Salgılarını doğrudan kıl folikülleri veya deriye verirler. Ayak ve avuç içi hariç tüm vücutta bulunurlar. Salgılarına sebum denir. Salgılarını ilettikleri açıklık kapanacak olursa veya iltihaplanırsa akne denen sivilceler ortaya çıkar Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 39 Her iki eşeyde de bulunan ve pubertede oluşanlar Koltuk altı kılları, pubis kılları, baş kılları ve genital kıllar Erkeklerde androjenlerin etkisi altında olanlar Sakal, dış kulak kılları, burun kılları, omuz, sırt, göğüs, karın, kol ve ön kol kılları Her iki eşeydede bulunan ve puberte ile ilgili olmayanlar Kaş, kirpikler ve bacak kılları Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 40 Kıllar Kıl ve anatomik yapısı Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 41 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 42 7

8 Tırnak ve anatomik yapısı Derinin rengi Melanin ve karoten ile kanın deriye verdiği renkten ileri gelir. Melanin pigmenti, melanosit denilen özelleşmiş hücrelerin melanozom denilen organellerinde trozinaz enzimi yardımıyla tirozinden sentezlenir. Tüm deride bulunmasına rağmen genital organlar ile meme başlarında daha fazladır. Karoten de deriye portakal sarı, sarımsı bir renk verir. Bu pigmentlerin kompozisyonu ve konsantrasyonlarının kombinasyonunun yanı sıra oksijenlenmiş kanın kırmızı rengi de deri renginin oluşumunda etkilidir. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 43 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 44 Deri kanserleri Bazal hücre epitelioması (karsinoma) Skuamoz hücre Melanoma Cancer of melanocytes Most dangerous type of skin cancer Highly metastatic Resistant to chemotherapy Treated by wide surgical excision & immunotherapy Chance of survival is poor if the lesion is over 4 mm thick karsinoması Malignant melanoma Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 45 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 46 Melanoma Melanomas are characterized by the ABCD rule A: Asymmetric: halves of the pigmented unequal B: Border: irregular with indentations C: Color: black, brown, tan, sometimes red or blue D: Diameter: larger than 6 mm Basal Cell Carcinoma Most common skin cancer Stratum basale cells proliferate and invade the dermis and hypodermis Slow growing and nonmetastatic Surgical excision effective in 99% of cases Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 48 8

9 Squamous Cell Carcinoma Keratinocytes of stratum spinosum Most frequent on scalp, ears, and lower lip Rapid growing and metastatic Early surgical removal followed by irradiation Poor prognosis if metastasized Yanıklar Yanığın derecesi Etkilenen alan yüzdesi 1. Derece (hafif) Vücut yüzeyinin % 10 undan az 2. Derece (ciddi) Vücut yüzeyinin % 15 inden fazlası çocuklarda % 10) 3. Derece (tehlikeli) Vücut yüzeyinin % 20 sinden fazlası Doku hasarının şiddeti Epidermis hasarlı Epidermisin tamamı ve dermisin bir kısmı hazarlı, yeni deri oluşabilir Tüm deri tabakası hasarlı, doku hasarı derin, yeni deri oluşamaz, operasyon ve deri nakli gerekir Başlıca etkileri Acı, şişme ve kızarıklık ortaya çıkar, yara izi olmadan en fazla günde iyileşir. Şişme, ödem, plazma kaybından dolayı nemli yüzey ve şiddetli ağrı Kömürleşmiş veya beyazımsı görünüm vardır, sıvı kaybı şiddetlidir. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 49 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 50 Yanıklar Deriden alınan duyular Serbest sinir sonları Kıl kökü pleksusları Meissner kopüskülü Merkel diskleri Pacini (Lamelli korpüskülü) korpüskülü Ruffini ve krause korpüskülü Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 51 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 52 Derideki duyu organları Derideki duyular ve reseptörleri Deri duyusu Temas (hafif) Temas (derin), basınç Sıcak Soğuk Ağrı Propriosepsiyon Reseptör tipi Serbest sinir uçları, Merkel diskleri ve Meissner korpüskülü Kıl kökü pleksusları, Pacini korpüskülü, Ruffini ve Krause korpüskülü Serbest sinir uçları Serbest sinir uçları Özelleşmiş serbest sinir uçları Özelleşmiş yaygın sinir uçları, sinovia ve ligamentlerdeki pacini korpüskülleri Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 53 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 54 9

10 Derideki mekanoreseptörler Gıdıklanma ve kaşınma Derinin yüzeysel tabakalarında bulunan mekanoreseptif serbest sinir uçlarıyla algılanır. Bu duyu, ince C tipi miyelinsiz liflerle iletilir. Kaşınma duyusu, deri üzerinde yürüyen bit ya da sinek ısırmasına dikkati çekmek içindir ve bildirilen sinyaller kaşınma refleksini ya da etkenin verdiği rahatsızlıktan kurtulmak için yapılacak diğer manevraların devreye sokulmasını sağlar. Kaşınma yolu ile etken uzaklaştırılırsa veya kaşınma ağrı oluşturacak kadar kuvvetli ise, omurilikte lateral inhibisyon ile yatıştırılabilir. Vücudun somatik bölümlerinden gelen duysal bilgiler spinal sinirlerin arka kökleriyle omuriliğe girerler. Bu noktadan itibaren dorsal kolon-medyal lemniskal sistem (dokunma, vibrasyon, deri üzerindeki hareketler, pozisyon duyuları, basınç duyuları) veya anterolateral sistemle (ağrı, soğuk-sıcak, kaba dokunma ve basınç duyuları, gıdıklanma-kaşınma duyuları, cinsel duyular) beyne doğru taşınırlar. Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 55 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 56 Ağrı Akut ağrı Hızlı, keskin, batıcı Kronik ağrı Yavaş ve müzmin ağrı Derin ağrı Kas, eklem, tendon ve iç organlardan gelen ağrı Geldiği yere göre Yüzeysel ağrı (deri) Derin ağrı (kas, eklem, tendon) Visseral ağrı (iç organlar) Nosiseptör duyarlılığına göre Sıcaklığa duyarlı Mekanik hasarlara duyarlı Yaralı, harap hücrelerden salınan kimyasallara duyarlı Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 57 Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 58 Bittiiiii Aralık 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 59 10

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1. Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.5-2 m 2 ) Deri esas olarak iki tabakadan olu ur Üst deri (Epidermis)

Detaylı

Deri 05.10.2015. Deri nedir? Derinin Fonksiyonları. Derinin Tabakaları

Deri 05.10.2015. Deri nedir? Derinin Fonksiyonları. Derinin Tabakaları Deri nedir? Deri Bir yetişkinin vücut ağırlığının %15-20 sini oluştururn (4-5 kg). Süreklidir ve mukoz membran olarak vücut yüzeyinin tamamında yer alır (1.8-2.0 m 2 ). Kalınlığı 0.5-2.0 mm arasında değişir.

Detaylı

Duyu Fizyolojisi ve Deri Duyuları

Duyu Fizyolojisi ve Deri Duyuları Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Duyu Fizyolojisi ve Deri Duyuları Doç. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Somatik Duyular Mekanik değişim ile uyarılan Dokunma Dokunma

Detaylı

DERİ VE EKLERİ. Doç. Dr. Belgin CAN

DERİ VE EKLERİ. Doç. Dr. Belgin CAN DERİ VE EKLERİ Doç. Dr. Belgin CAN DERİ İki tabakadan oluşur Epidermis Gövdenin dış yüzünü örten boynuzlaşan çok katlı yassı epitel dokusudur. Dermis Gevşek ve sıkı bağ dokusundan oluşan kalın bağ dokusudur.

Detaylı

Tıp Fakültesi 1. Sınıf Genel Histoloji Laboratuvar Ders Programı

Tıp Fakültesi 1. Sınıf Genel Histoloji Laboratuvar Ders Programı Tıp Fakültesi 1. Sınıf Genel Histoloji Laboratuvar Ders Programı Hücre kurulu laboratuvar programı Laboratuar: Mikroskobik inceleme için dokuların hazırlanması- Preparasyon- Boyama Laboratuar: Işık ve

Detaylı

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye

Detaylı

ÜNİTE İÇİNDEKİLER HEDEFLER DERİ VE EKLERİ. TIBBİ TERMİNOLOJİ Doç. Dr. Samet KAPAKİN

ÜNİTE İÇİNDEKİLER HEDEFLER DERİ VE EKLERİ. TIBBİ TERMİNOLOJİ Doç. Dr. Samet KAPAKİN HEDEFLER İÇİNDEKİLER DERİ VE EKLERİ Giriş Derinin Tabakaları Hakkında Genel bilgiler Derinin Ekleri Hakkında Genel Bilgiler Derinin Görevleri Deri ve Ekleri İle İlgili Klinik Terimler TIBBİ TERMİNOLOJİ

Detaylı

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır.

Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. KAS SİSTEMLERİ Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. Kas Dokusunun Karakteristikleri: 1.

Detaylı

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Bitkilerin Yapısı Biyoloji Ders Notları A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Karasal bitkiler iki organ sistemine sahiptir. Toprakların su ve mineral alınmasını sağlayan toprak altı kök sistemi ve gövde,

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi İnsanda Destek ve Hareket Sistemi A. HAYVANLARDA DESTEK VE HAREKET Canlı vücuduna desteklik görevi yapan, vücudun çeşitli kısımlarını koruyan ve hareketi sağlayan sisteme destek ve hareket sistemi denir.

Detaylı

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur.

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur. KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER Canlılığın belirtisi olarak kabul edilen hareket canlıların sabit yer veya cisimlere göre yer ve durumunu değiştirmesidir. İnsanlarda hareket bir sistemin işlevidir. Bu işlevi

Detaylı

YAŞLI FİZYOLOJİSİ. Seray ÇAKIR 0341110005

YAŞLI FİZYOLOJİSİ. Seray ÇAKIR 0341110005 YAŞLI FİZYOLOJİSİ Seray ÇAKIR 0341110005 Yaşlının Vücut Bileşimi İnsanda, kas yapısı ve gücü 25 yaşında doruğa ulaşır. Bu yaşlarda kadınların ortalama vücut ağırlığının %37 si, erkeklerin %45 i kadarını

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir.

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. İSKELET ve KAS SİSTEMLERİ İSKELET SİSTEMLERİ Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

Özofagus Mide Histolojisi

Özofagus Mide Histolojisi Özofagus Mide Histolojisi Sindirim kanalını oluşturan yapılar Gastroıntestınal kanal özafagustan başlayıp anüse değin devam eden değişik çaptaki bir borudur.. Ağız, Farinks (yutak), özafagus(yemek borusu),

Detaylı

TEDAVİSİ. Dr. Oğuz ÇETİNKALE. İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı

TEDAVİSİ. Dr. Oğuz ÇETİNKALE. İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı DERİ TÜMÖRLERİ VE TEDAVİSİ Dr. Oğuz ÇETİNKALE İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı epidermis Bazal hücre tabakası dermis deri altı yağ tabakası

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı

KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMA Kırık: Kemik dokusunun bütünlüğünün bozulmasına kırık denir. Çeşitleri: Kapalı kırık: Deri bütünlüğünün bozulmadığı, çevre dokularının ve organların çok fazla zarar görmediği kırıklardır.

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı

Santral (merkezi) sinir sistemi

Santral (merkezi) sinir sistemi Santral (merkezi) sinir sistemi 1 2 Beyin birçok dokunun kontrollerini üstlenmiştir. Çalışması hakkında hala yeterli veri edinemediğimiz beyin, hafıza ve karar verme organı olarak kabul edilir. Sadece

Detaylı

Kas Dokusunun Gelişimi. Doç.Dr. E.Elif Güzel

Kas Dokusunun Gelişimi. Doç.Dr. E.Elif Güzel Kas Dokusunun Gelişimi Doç.Dr. E.Elif Güzel Kasların çoğunluğu mezodermden gelişir paraksiyal mezoderm lateral mezodermin somatik ve splanknik tabakaları neural krest hücreleri Paraksiyal mezoderm İskelet

Detaylı

SİNİR HÜCRESİ ( NÖRON) PERİFERİK SİNİR

SİNİR HÜCRESİ ( NÖRON) PERİFERİK SİNİR SİNİR HÜCRESİ ( NÖRON) PERİFERİK SİNİR Doç. Dr. Belgin CAN Sinir Dokusunun Hücreleri Nöronlar Nörogliya Hücreleri = Gliya hücreleri NÖRONLAR -Sinir impulslarını almak, ilerletmek ve iletmek, -Belli hücresel

Detaylı

TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE

TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE 1 TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE GİRİŞ : Bir yaralı, hasta ya da kazazedeye ilk yardım yapabilmek ya da herhangi bir yardımda bulunabilmek için, öncelikle gerekenlerin doğru yapılabilmesi için, insan

Detaylı

BİTKİ TANIMA I. P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) Yrd. Doç. Dr.

BİTKİ TANIMA I. P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) Yrd. Doç. Dr. 1 BİTKİ TANIMA I Yrd. Doç. Dr. Taki DEMİR P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) C r y p t o m e r i a j a p o n i c a ( K a d i f

Detaylı

SİNDİRİM SİSTEMİ. Sindirim işlemi 4 aşamadan meydana gelir;1 - çiğneme ve yutma, 2-sindirim,3 -emilim,4 atılım

SİNDİRİM SİSTEMİ. Sindirim işlemi 4 aşamadan meydana gelir;1 - çiğneme ve yutma, 2-sindirim,3 -emilim,4 atılım 1 SİNDİRİM SİSTEMİ Yediğimiz gıda maddelerinin hücrelerimizde kullanılacak şekle getirilmesini sağlayan sistemdir. Vücudumuzun ihtiyacı olan enerji gıdalardan sağlanır. İşte sindirim sistemi büyük besin

Detaylı

5 Pratik Dermatoloji Notları

5 Pratik Dermatoloji Notları AİLE HEKİMLERİ İÇİN 5 Pratik Dermatoloji Notları En Sık Görülen Dermatolojik Hastalıklar İçindekiler Vitiligo Eritema Multiforme Ürtiker Uyuz Tahta Kurusu / Pire Isırığı Kaposi Sarkomu 2 Vitiligo 3 Vitiligo

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

Burada kısa sürede ve fazla masrafa girmeden uygulayabileceğiniz birkaç Vücut bakım önerisi bulacaksınız.

Burada kısa sürede ve fazla masrafa girmeden uygulayabileceğiniz birkaç Vücut bakım önerisi bulacaksınız. Tepeden Tırnağa Vücut bakımı Burada kısa sürede ve fazla masrafa girmeden uygulayabileceğiniz birkaç Vücut bakım önerisi bulacaksınız. Bakım için Duş Yapılan araştırmalarda en çok tercih edilen yıkanma

Detaylı

Salyangoz Mukus Süzüntüsü Bazlı Kozmetik

Salyangoz Mukus Süzüntüsü Bazlı Kozmetik İMDİ YENİLENME ZAMANI! IT'S TIME TO SLOW DOWN! EXCLUSIVE Salyangoz Mukus Süzüntüsü Bazlı Kozmetik ŞİMDİ YENİLENME ZAMANI! Ultra Enerji Kremi Salyangoz Mukus Süzüntüsü Bazlı Cildi yenilemek için olağanüstü

Detaylı

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kesim Aşamaları Kesimhaneye Taşıma Askılara Asma Bayıltma Kanatma Tüylerin Islatılması Tüylerin Yolunması İç organların Çıkarılması Duşlama Soğutma, Paketleme, Muhafaza,

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI

GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI GÜNLÜK HĠJYEN ALIġKANLIKLARI HĠJYEN NEDĠR? Bir sağlık bilimi olup,temel ilgi alanı sağlığın korunması ve sürdürülmesidi r. KĠġĠSEL HĠJYEN Kişilerin kendi sağlığını korudukları ve devam ettirdikleri öz

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 1) Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) Çok sayıda yararı varsa ilkyardımcı tek ise b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa

Detaylı

www.kanatlibilgi.com

www.kanatlibilgi.com www.kanatlibilgi.com TAVUK EMBRİYOSUNUN GÜNLÜK GELİŞİM SAFHALARI Kaynak: Dr Stephan WARIN, DVM, Avian Business Unit. CEVA Santé Animale, La Ballastiere, BP 126, 33501 Libourne Cedex, France Çeviren: Barbaros

Detaylı

KEM K OLU UMU ki çe it kemik olu umu vardır. 1)Ba dokusu aracılı ıyla süngerimsi kemik olu umu 2)Kıkırdak doku aracılı ıyla sıkı kemik olu umu

KEM K OLU UMU ki çe it kemik olu umu vardır. 1)Ba dokusu aracılı ıyla süngerimsi kemik olu umu 2)Kıkırdak doku aracılı ıyla sıkı kemik olu umu Embriyonik evrede kıkırdak kökenlidir. Daha sonra kemiklesir. Ergin evrede bazı vücut kısımlarında kıkırdak olarak kalır (burun ucu, kulak kepçesi, soluk borusu) skelet sistemi kemikler, eklemler, ligamentler

Detaylı

AĞRı VE DUYU EŞIĞININ ELEKTRIKSEL ÖLÇÜMÜ. Ezgi Tuna Erdoğan

AĞRı VE DUYU EŞIĞININ ELEKTRIKSEL ÖLÇÜMÜ. Ezgi Tuna Erdoğan AĞRı VE DUYU EŞIĞININ ELEKTRIKSEL ÖLÇÜMÜ Ezgi Tuna Erdoğan AĞRı-DUYU FIZYOLOJISI Reseptörler Sinir lifleri Spinal Yollar Uyarı Sinapslar Talamus-Çekirdekler Somatik Duysal Korteks Algı DUYU RESEPTÖRLERĠ

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 3. sınıf seviyesinde öğrencilerden; duyu organları ve görevleri ile birlikte sağlığının korunması için yapılması gerekenler; canlı ve cansız varlıklar, doğal

Detaylı

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler B i y o 1 0 3. 0 1 G e n. B i y o. L a b. ( Z o o l o j i ) 1 GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler Sistematik ve taksonomi nedir?...

Detaylı

Yaralanmalar. Bölüm 5

Yaralanmalar. Bölüm 5 Yaralanmalar Bölüm 5 Kapsam: Yara nedir? Kaç çeşit yara vardır? Yaraların ortak belirtileri nelerdir? Yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Ciddi yaralanmalar nelerdir? Ciddi yaralanmalarda ilkyardım

Detaylı

Porsuk. Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L.

Porsuk. Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L. Porsuk Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L. Genel olarak 15-20 m boylanır. 2-2.5 m çap yapabilir. Yenice - Karakaya (Karabük)

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Ergenlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Nelerden konuşacağız? Ergenlik nedir? Ergenlik sürecinde vücutta nasıl değişiklikler olur? Üreme organları nelerdir ve nasıl

Detaylı

Kulağın anatomik yapısı ÇEVRE FAKTÖRLERĐNĐN. iş yerinde çevre faktörleri. klima aydınlatma gürültü mekanik titreşimler ve zararlı maddeler

Kulağın anatomik yapısı ÇEVRE FAKTÖRLERĐNĐN. iş yerinde çevre faktörleri. klima aydınlatma gürültü mekanik titreşimler ve zararlı maddeler ÇEVRE FAKTÖRLERĐNĐN ĐŞ YAŞAMINA ETKĐSĐ iş yerinde çevre faktörleri klima aydınlatma gürültü mekanik titreşimler ve zararlı maddeler MAK4091 Ergonomi 1 Ses; SES elastik bir ortam olan havada, mekanik titreşimlerden

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KANAMALARDA İLKYARDIM BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Kanama

Detaylı

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir.

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir. Embriyoloji, genel anlamıyla canlıların oluşmasını ve gelişmesini inceleyen bir bilim dalıdır. İnsan ve memeli hayvanların doğumdan önceki, kanatlı hayvanların ise kuluçka dönemindeki hayatını inceler.

Detaylı

Şekil ve fonksiyonları benzer olan belli bir görevi yapmak üzere bir araya gelmiş hücre gruplarına doku denir. Hücreler dokuları,dokular da bir araya

Şekil ve fonksiyonları benzer olan belli bir görevi yapmak üzere bir araya gelmiş hücre gruplarına doku denir. Hücreler dokuları,dokular da bir araya Şekil ve fonksiyonları benzer olan belli bir görevi yapmak üzere bir araya gelmiş hücre gruplarına doku denir. Hücreler dokuları,dokular da bir araya gelerek organları,organlar ise organ sistemlerini oluştururlar.

Detaylı

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM

VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM ÜNİTE 1 VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - 1 Ad :... Soyad :... Vücudumuzu ayakta tutan, hareket etmemizi sağlayan ve bazı önemli organları koruyan sert yapıya iskelet denir. İskelet

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Duyu sendromları ve duyu muayenesi. Yrd.Doç.Dr. Adalet ARIKANOĞLU Dicle üni. nöroloji

Duyu sendromları ve duyu muayenesi. Yrd.Doç.Dr. Adalet ARIKANOĞLU Dicle üni. nöroloji Duyu sendromları ve duyu muayenesi Yrd.Doç.Dr. Adalet ARIKANOĞLU Dicle üni. nöroloji Yüzeysel duyular (Eksteroseptiv duyular) : Dokunma, ağrı ve ısı (sıcak, soğuk) duyuları. Derin duyular (Proprioseptiv

Detaylı

ANNELIDA. (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK

ANNELIDA. (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK ANNELIDA (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK ANNELIDA (Halkalı kurtlar) Vücutları, vücut boyunca devam eden, birbirinin benzeri bölümlerden (segment) oluşmuştur

Detaylı

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM SAĞLIK VE HİJYEN NEDİR? Sağlık; kişinin doğuştan getirdiği kalıtsal özellikleri ile fiziksel, biyolojik ve sosyal

Detaylı

P E P 1 0 1 _ H 0 5 C

P E P 1 0 1 _ H 0 5 C Yrd. Doç. Dr. Taki DEMİR BİTKİ TANIMA I P E P 1 0 1 _ H 0 5 C u p r e s s u s s e m p e r v i r e n s ( A d i s e r v i - A k d e n i z s e r v i s i ) C u p r e s s u s a r i z o n i c a ( A r i z o n

Detaylı

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık Nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yara Nedir? Bir travma sonucu deri ya da mukoza bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar

Detaylı

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu Tanım Purbertiye ulaşan bir dişide hormonların kontrolü (hipotalamus, hipofiz ve ovaryum dan salınan) altında ovaryum ve uterusta meydana gelen değişiklikler Genital siklus

Detaylı

AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ

AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ AĞRI İLE NASIL BAŞA ÇIKARIZ Öğr. Gör. Müjgan ONARICI Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Çankırı 2013 Ağrı / Organizmayı koruyan bir duyu Duyu doku hasarının olduğu bölgede yanıt Ağrı Tarih

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm

Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm BAZAL HÜCRELİ KARSİNOM Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm Nadiren met. yapar fakat tedavisiz bırakıldığında invazif davranış göstermesi,lokal invazyon,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak.

Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Yrd. Doç. Dr : Tanju ÇELİK MKÜ. Tıp Fak. Ağrı Ağrının tanımı Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilâtı tarafından 1979 yılında şu şekilde yapılmıştır: "Ağrı, vücudun herhangi bir yerinden kaynaklanan,

Detaylı

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI

ADI SOYADI : OKUL NO : SINIFI : 4/ NOTU : FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI FEVZİ ÖZBEY İLKOKULU FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 1. DÖNEM 1. YAZILISI 1. Aşağıdaki iskeletin temel bölümlerinin isimlerini yazınız. İskeletin temel bölümlerinin görevlerini belirtiniz. ( 10 puan) Bölümleri

Detaylı

Z O O L O J İ. Dr. İdris OĞURLU. Isparta-2005

Z O O L O J İ. Dr. İdris OĞURLU. Isparta-2005 Z O O L O J İ Dr. İdris OĞURLU Isparta-2005 Z O O L O J İ Dr. İdris OĞURLU Isparta-2005 1- GENEL BİLGİLER ZOO=Hayvan LOJİ=Bilim, inceleme anlamlarına gelir. Yani; Zooloji, Hayvan bilimi veya hayvanların

Detaylı

SİNİR DOKUSU ve SİNİR SİSTEMİ. Prof Dr. Faruk ALKAN

SİNİR DOKUSU ve SİNİR SİSTEMİ. Prof Dr. Faruk ALKAN SİNİR DOKUSU ve SİNİR SİSTEMİ Prof Dr. Faruk ALKAN SİNİR DOKUSU SİNİR DOKUSU Fonksiyonu Özellikleri irritabilite konduktivite korelasyon reaksiyon S.S. SINIFLANDIRMA Somatik (Sistema Nervosum Cerebrospinale)

Detaylı

SORU 1) Anatomi nedir? CEVAP: İnsan vücudunun yapısını ve şeklini inceleyen bilim dalıdır. SORU 2) Vücut sistemlerinden 5 tanesini yazınız CEVAP: a) Hareket sist. b) Dolaşım sist. c) Solunum sist. d) Boşaltım

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir?

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir? Soru 1) Aşağıdaki İfadelerden hangisi laboratuvar hayvanı barınakları için doğru değildir? a) Hayvanları dış etkenlerden korur b) Hayvanların doğal davranışlarını sergileyebilmelerine izin verir c) Hayvanlar

Detaylı

SİNİR R S İSTEMİ EGZE Z RS R İZ

SİNİR R S İSTEMİ EGZE Z RS R İZ SİNİR SİSTEMİ VE EGZERSİZ Sinir sistemi; hareket etme, konuşma ve vücudumuzdaki milyonlarca hücrenin koordineli bir şekilde çalışmasını sağlayan iç haberleşme yoludur. Bu nedenle, sinir sistemi hemostasizin

Detaylı

Yara denince genel olarak fiziksel veya kimyasal bir etkenin vücutta oluşturduğu her türlü hasar anlaşılır

Yara denince genel olarak fiziksel veya kimyasal bir etkenin vücutta oluşturduğu her türlü hasar anlaşılır YARALAR Yara denince genel olarak fiziksel veya kimyasal bir etkenin vücutta oluşturduğu her türlü hasar anlaşılır Böyle bir hasarın meydana gelmesine ise Yaralanma adı verilir. DOKULARDA OLUŞACAK OLAN

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Nisan 2014 BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM YANIKTA İLK YARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku

Detaylı

Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek)

Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek) KONU 10. ÜREME VE GELİŞME I. Bitki Hücrelerinde Üreme ve Gelişme: Materyal: Rosa sp. (gül; dikotil çiçek) ve Lilium sp. (zambak; monokotil çiçek) Yöntem: Rosa sp. ve Lilium sp. tam çiçeğinden alınan enine

Detaylı

Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım

Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım Kırık Nedir? Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Kırıklar darbe sonucu ya da kendiliğinden oluşabilir. Yaşlılık ile birlikte kendiliğinden kırık oluşma riski

Detaylı

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ Ordo (Takım): Blattoptera (Hamam böcekleri) Vücutları kahverengi tonlarında, yassı ve ovaldir. Antenler çoğunlukla

Detaylı

6 Pratik Dermatoloji Notları

6 Pratik Dermatoloji Notları AİLE HEKİMLERİ İÇİN 6 Pratik Dermatoloji Notları En Sık Görülen Dermatolojik Hastalıklar İçindekiler Siğil Skuamöz Hücreli Karsinom Bazal Hücreli Karsinom Melanom Lipom Nörofibromatözis 2 Siğil 3 Siğil

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI İLKOKULU 3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI İLKOKULU 3. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI ARALIK KASIM EKİM BEŞ DUYUMUZ KUVVET VE HAREKET MADDEYİ TANIYALIM 1.1.1 Duyu organlarını tanır. 1.1.2. Duyu organlarının temel görevlerini açıklar. 1.1.3. Duyu organlarının sağlığını korumak için yapılması

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Proteinlerin Tersiyer & Kuaterner Yapıları. Dr. Suat Erdoğan

Proteinlerin Tersiyer & Kuaterner Yapıları. Dr. Suat Erdoğan Proteinlerin Tersiyer & Kuaterner Yapıları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Proteinlerin Tersiyer (üçüncül) ve Kuaterner (dördüncül) yapıları Globüler ve fibröz proteinler Denatürasyon Proteinlerin biyolojik

Detaylı

Cildinizde yaşın ilerlemesine ve çevresel faktörlere bağlı olarak kurumalar ve kırışıklıklar meydana gelir

Cildinizde yaşın ilerlemesine ve çevresel faktörlere bağlı olarak kurumalar ve kırışıklıklar meydana gelir Cildinizde yaşın ilerlemesine ve çevresel faktörlere bağlı olarak kurumalar ve kırışıklıklar meydana gelir Cilt kırışıklıkları herhangi bir hastalık belirtisi değil, doğal bir süreçtir. Ciltte oluşan kırışıklıkların

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

Spor yaralanmaları ve tedavi yöntemleri

Spor yaralanmaları ve tedavi yöntemleri Spor yaralanmaları ve tedavi yöntemleri İster amatör olarak spor yapın, isterseniz profesyonel sporcu olun, başınıza en sık gelen olaylardan biridir sakatlanmak. Yazan: Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır.

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri iki kalça kemiği ile omurganın kuyruk sokumu kemiği arasında oluşan pelvis (leğen kavşağı) ile başlar.

Detaylı

YANIKLARDA İLK YARDIM

YANIKLARDA İLK YARDIM 1 YANIKLARDA İLK YARDIM Yanık vücut dokularının yüksek ısıdan zarar görmesi neticesinde oluşan deri bütünlüğü ya da doku bozulmasıdır. Kişinin hayatını tehdit etmesi yanında iz bırakıcı olması sebebiyle

Detaylı

Beyin Tümörü Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanabilir ya da vücudun başka bir yerindeki habis tümörün genellikle kan yolu

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri KAS DOKUSU Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri Kasın Fonksiyonu Hareket Solunum Vücut ısısının üretimi İletişim Organların kontraksiyonu

Detaylı

Negatif Geri Beslemeli Kontrol

Negatif Geri Beslemeli Kontrol Negatif Geri Beslemeli Kontrol Beyin Anatomisi ve EEG nin Biyofizik Temelleri Dr. Bülent Yılmaz 1 Giriş İnsan sinir sistemi (nervous system) Merkezi sinir sistemi (Central Nervous System (CNS)) Çevresel

Detaylı