karaciğerim KAHVE İnsanlığa Vakfedilen Bir Ömür Türk Karaciğer Vakfı Valimiz Vakfımıza Destek Sözü Verdi Prof. Dr. Muzaffer Gürakar anısına

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "karaciğerim KAHVE İnsanlığa Vakfedilen Bir Ömür Türk Karaciğer Vakfı Valimiz Vakfımıza Destek Sözü Verdi Prof. Dr. Muzaffer Gürakar anısına"

Transkript

1 karaciğerim Eylül 2014 Yıl:1 Sayı:2 Aylık Ücretsiz TKCV Sağlık Dergisi İnsanlığa Vakfedilen Bir Ömür Prof. Dr. Muzaffer Gürakar anısına Valimiz Vakfımıza Destek Sözü Verdi İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu: Yaşamın Temeli Sağlık Dr. Necmi Sınanmış Hepatit B Aşılaması ve Ülkemizde Hepatit Aşılama Sonuçları Doç. Dr. Selma Tosun Hepatit B virüsü infeksiyonu: Bulaşma, korunma yolları, klinik sonuçları ve tedavisi Prof. Dr. Yılmaz Çakaloğlu Karaciğer hastalıklarında yeni reçetemiz: Hepatit B mutluluğa engel değildir Dr. Karabet Yayla KAHVE Doç. Dr. Yusuf Yılmaz

2

3 Eylül 2014 TKCV Bülteni Karaciğerim TKV Adına Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü Prof. Dr. Yılmaz Çakaloğlu TKV Adına Yayın Sorumluları Dr. Karabet Yayla Uz. Dr. Koray Tuncer Yayın Kurulu Üyeleri Yılmaz Çakaloğlu Fehmi Tabak Yusuf Yılmaz Hilal Ünalmış Duda Necmi Sınanmış Karabet Yayla Koray Tuncer Birgül Mete Emre Ertan Cemal Battal Yönetim Yeri Halaskargazi Cad. Feza Apt. No:18/2 Şişli - İstanbul Tel: (212) Fax:(212) Ajans Poseidon Yayıncılık, Basım, Tanıtım ve Organizasyon Tel: (212) İstiklal Cad. Tokatlıyan İş Hanı K:2 D:20 Beyoğlu/İSTANBUL BASKI İKON Matbaacılık ve Yayıncılık San. Tic. Ltd. Şti. Çobanşeme Cad. No:14 Kağıthane - İst. TEL: Süreli Yayın Üç Ayda Bir Yayınlanır ISSN: İkinci sayımız ve Muzaffer Gürakar hocamıza veda eki ile karşınızdayız Prof. Dr. Yılmaz Çakaloğlu Karaciğerimʼi beklerken Dr. Karabet Yayla İşyeri hekimleri ile toplantı Mine Avunca İstanbul Valisi Sayın Hüseyin Avni Mutlu ile Söyleşi; Dr. Necmi Sınanmış Derideki Sorunlar Karaciğer hastalığının belirtisi midir? Dr. Oya Yönal Hepatit B ile tanışma hikayem Dr. Barbaros Akkurt Hepatit B virüsü infeksiyonu: Bulaşma, korunma yolları, klinik sonuçları ve tedavisi Prof. Dr. Yılmaz Çakaloğlu Hepatit B mutluluğa engel değildir Dr. Karabet Yayla Hepatit B Aşılaması ve Ülkemizde Hepatit Aşılama Sonuçları Doç. Dr. Selma Tosun Vakfımızın kurucu üyesi, 20 Kadir Akpınar ile söyleşi Dr. Karabet Yayla Sektörler Arası İletişim 21 Dr. Necmi Sınanmış Karaciğer hastalıklarında 22 yeni reçetemiz: KAHVE Doç. Dr. Yusuf Yılmaz Hayata Dokunmak Cemal Battal Temmuz Dünya Hepatit Günü, 2014 Türkiye için durum tespiti: 27 Prof. Dr. Yılmaz Çakaloğlu / Dr. Hilal Ünalmış Duda Hepatit ve malüllük aylığı Yrd. Doç. Dr. Emre Ertan Uzmanına Danışın Uz. Dr. Koray Tuncer/ Prof. Dr. Yılmaz Çakaloğlu

4 2 İkinci sayımız ve Muzaffer Gürakar hocamıza veda eki ile karşınızdayız Prof.Dr.Yılmaz Çakaloğlu Sayın vakıf üyeleri, değerli meslektaşlarım ve sevgili okuyucularımız, Karaciğerim dergisinin geciken 2. sayısını, Türk Karaciğer Vakfının (TKCV) kurucusu ve uzun yıllar başkanımız ve son yıllarda da onursal başkanımız olarak görev yapan ve son günlerine kadar her türlü aktivitemizde bitmez tükenmez enerjisi ve olumlu yaklaşımları ile yer alan, 20 Şubat 2014 tarihinde ebediyete uğurladığımız hocamız, Türk Hepatolojisinin duayen ismi, hayatını hastalarına ve halkına adamış Prof. Dr. Muzaffer Gürakar için öğrencileri, sevenleri ve vakıfta birlikte çalıştığı arkadaşlarının yazılarının yer aldığı bir ekle çıkarıyoruz. Dergimizin 2. sayısının orta kısmındaki bu 16 sayfalık küçük kitapçıkta yazısı yer alan, hocamızla ilgili anılarını ve düşüncelerini paylaşan arkadaşlarımıza ve büyüklerimize teşekkür ediyoruz. Prof. Dr. Nurdan Tözün her zaman olduğu gibi kadirşinaslık ve vefanın en güzel örneklerinden birini yaşamamızı sağladı. oldu diye düşünüyorum. Ayrıntıları sayın Tözünʼün yazısında bulacaksınız. Dergimizin bundan sonraki sayılarında da Muzaffer Gürakar hocamız için yazılmış yazıları ve haberleri her zaman göreceksiniz. Hocamızı kaybetmeden 25 gün önce gerçekleştirdiğimiz olağan genel kurulda yeni yönetim kurulu belirlendi. Yılmaz Çakaloğlu (Başkan), Necmi Sınanmış (2. Başkan), Sadakat Özdil, Karabet Yayla, Hilal Ünalmış Duda, Koray Tuncer ve Emre Ertanʼdan oluşan yeni yönetim göreve başladı. İşlerinin aşırı yoğunluğu sebebiyle ayrılan Prof. Dr. Fehmi Tabak arkadaşımızın yerine yönetime Prof. Dr. Sadakat Özdil seçildi. Fehmi Tabak hocamıza bugüne kadar yaptığı büyük hizmetlerinden (özellikle yıllarca vakfımızda düzenli olarak yüzlerce hasta görmüş ve danışmanlık hizmeti vererek maddi, manevi katkılarda bulunmuştur) dolayı çok teşekür ediyor, birlikte daha iyi şeyler yapmaya devam edeceğimize inanıyorum. TKCVʼnin 2014 Yönetim Kurulu: (Solan Sağa) Prof. Dr. Muzaffer Gürakar, Prof. Dr. Münci Kalayoğlu, Dr. Hilal Ünalmış Duda, Prof. Dr. Yılmaz Çakaloğlu, Prof. Dr. Sadakat Özdil, Dr. Necmi Sınanmış, Uz. Dr. Koray Tuncer, Prof. Dr. Fehmi Tabak, Yrd. Doç. Dr. Emre Ertan, Dr. Karabet Yayla ve Vakıf Md. Mine Güven 2014 EASL kongresi açılış oturumunda 5000ʼden fazla kişinin bulunduğu bir ortamda Muzaffer Gürakar hocanın Avrupaʼlı diğer 2 müteveffa hepatologla birlikte anılmasını sağladı. Böylece EASLʼın kurucularından olan hocamızın ruhu şad Denetleme ve disiplin kurulları oluşturuldu. Dergimizin yayın sorumlularından Karabet Yayla bu dönemdeki faaliyetleri yazısında belirtmiştir. Bunlardan özellikle işyeri hekimliği ve aile hekimliği uzmanları meslektaşlarımızı hedef alan toplan-

5 3 tılarımızın vakfımızın faaliyet alanı açısından önemli bir hedef kitleyi oluşturduğunu belirtmek isterim. Planlı toplantılarımız devam edecektir. Prof.Dr.Ahmet Gürakar ve Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hepatoloji ünitesindeki meslektaşlarımız ile birlikte Prof.Dr.Muzaffer Gürakar adına ve anısına 20 Şubat 2014 tarihinde Cerrahpaşa Tıp Fakültesi büyük salonunda bir bilimsel toplantı düzenlemeyi, Muzaffer Gürakar Hepatoloji Ödülü ihdas etmeyi ve diğer aktivitelerle hocamızın genç hekimlerimiz tarafından da tanınmasını sağlamayı amaçlamış bulunuyoruz. Bu konularda vakıf üyelerimizin ve Karaciğerim dergisi okuyucularının her türlü desteğine talip ve önerilerine açığız. Her yıl çıkarmayı amaçladığımız Hepatoloji Yıllığı kitabının ilkini hocamızın anısına armağan etmeyi düşündüğümüz de belirtmeliyim Bu sayıda çok ilginç ve yararlı yazılar okuyacaksınız. Derideki her belirti karaciğer hastalığına ait değildir diyor Uzm.Dr.Oya Yönal arkadaşımız. Doç. Dr. Yusuf Yılmaz kahvenin (hangi kahve olduğu yazıda belirtilmiştir) karaciğer hastalıkları açısından yararı ve diğer faydaları konusunu ele aldı. Mutlaka okumalısınız. Doç.Dr.Selma Tosun hocamız çok emek verdiği ülkemizde hepatit B aşılamasını ayrıntılı olarak değerlendirdi ve kafamızdaki bir çok soruyu yanıtladı. Hasta hikayeleri, vakfımızın kurucularından sayın Kadir Akpınar ve sayın İstanbul valisi Hüseyin Avni Mutlu ile yapılan söyleşiler son derece etkileyici. Yakında Karabet Yayla ve Necmi Sınanmış arkadaşlarımız gazetecilik teklifi alırlarsa şaşırmamak gerekir. Koray Tuncer dünyada ve Türkiyeʼde en aktüel konulardan biri olan bitkisel ürünlerle tedavi ve karaciğer toksisitesi konusunu ciddiyetle ele aldı ve inceledi. Ancak bu önemli yazı yer yokluğundan bir sonraki sayıya kaldı. Uzmanına danışın ve Sorunlar ve Çözümleri diğer yararlı bilgilerle dolu içeriği olan kısımlar 28 Temmuz 2014 Dünya Hepatit Günü her zaman olduğu gibi, TCKV yönetim kurulu üyesi ve Hep Yaşam Derneği başkanı Dr. Hilal Ünalmış Duda ve vefakar arkadaşlarının olağanüstü çabaları ile TCKV, Hep Yaşam Derneği ve VHSD (Viral Hepatitle Savaşım Derneği) tarafından hep birlikte birden fazla etkinlikle değerlendirildi. Bir sonraki genel kurula kadar daha kurumsallaşmış, vakıf faaliyeteri daha kapsamlı ve kalıcı hale gelmiş, bazı kaynaklardan uzun süreli ve belirli gelir kalemlerine sahip olmuş bir Türk Karaciğer Vakfı olmak, karşınıza daha iyi haberlerle çıkmak istiyoruz. Sonbahar ülkemizde Viral Hepatit, özellikle hepatit C tedavisinde yeni çıkan ve çok etkili olan ilaçların kullanımı ile ilgili bazı kuralların belirleneceği bir dönem olacak. 3.cü sayımızda ağırlıklı olarak Viral Hepatit Tedavisi konusunu ele alacağız. Bir sonraki sayıda görüşmek üzere hoşçakalın. Saygılarımla.

6 4 Karaciğerim i beklerken Dr. Karabet Yayla 6Ekim 2013; Pazar günü İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü Profesörler Evinde katılan üyelerimiz ile vakfımızın geleneksel kahvaltısını birlikte yaptık. Yazdan kalma bir hava vardı. Bu sıcaklık içeriye de yansıdı. Çünkü; Karaciğerim Dergisinin ilk sayısını takdim ettik ve dağıtmaya başladık. Prof.Dr.Seçkin Dindarʼa çok teşekkür ederiz. 25 Ocak 2014 günü; Vakfımız binasında, üyelerimizin çoğunluğunun katılımıyla Genel Kurul yaptık. Yeni yönetim kurulunda işlerinin aşırı yoğunluğu sebebiyle görev almak istemeyen değerli hocamız Prof.Dr.Fehmi Tabakʼın yerine Prof.Dr.Sadakat Özdil yer aldılar. Başkanımız ve diğer üyeler görevlerine devam 25 Ocak 2014 Genel Kurul etmektedirler. 1 Şubat 2014; Memorial hastanesi konferans salonunda İş Yeri Hekimleri Derneği ile, Viral Hepatitler ve Diğer Hepatobiliyer Hastalıklar konulu seminer düzenledik. Son derece verimli ve interaktif bir ortamda geçen bu toplantıya yaklaşık 65 işyeri hekimi arkadaşımız katıldı. Dergi çok ses getirdi ve böylece bir eksiğimizi tamamlamış olduk. İnanılmaz güzel tepkiler aldık Kasım 2013; İstanbul Üniversitesi ve Hep Yaşam Derneği ile birlikte; 1.Ulusal Sosyal Yönleriyle Hepatit Sempozyumu nu gerçekleştirdik. Başkanlığı üstlenen Dr.Hilal Ünalmış Duda ve üniversite adına her türlü desteği veren 20 Şubat 2014; Vakfımızın kurucusu, Türkiyeʼdeki ilk Hepatoloji Uzmanı, çok çalışkan ve fedakar, büyük insan ve hocamız Prof. Dr. Muzaffer Gürakar hakkın rahmetine erdi. Cenazesi, meslektaşları, dostları ve üst düzey bürokratlar eşliğinde zincirli kuyu aile mezarlığında toprağa verildi.

7 5 29 Mart 2014 Aile Hekimliği Toplantısı Dünya Hepatit Birliği (World Hepatitis Alliance) tarafından düzenlenen Dünya Hepatit Günü 2013 etkinliğinin raporunda 28 Temmuz 2013ʼde yaptığımız etkinliğin bilgileri bulunuyor. Hepatitʼin önemine dikkat çekmek ve farkındalığı arttırmak için yaptığımız bu çalışmalar için de ayrıca, Dünya Hepatit Birliğiʼnce teşekkür belgesi ile ödüllendirildik. 29 Mart 2014; İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTHAED) ile Viral Hepatitler ve Diğer Hepatobiliyer Hastalıklara Klinik Yaklaşım konulu, eğitim toplantılarından ilkini Florence Nightingale Hastanesi konferans salonunda gerçekleştirdik. 28 Temmuz 2013 Dünya Hepatit Günü Etkinlikleri WHA- Dünya Hepatit Birliğiʼnin önderliğinde 24 üye ülke de gönüllü ile aynı ortak temalı eylem gerçekleştirildi. Guiness gözlemcileri tarafından izlendi ve yeni bir Guinness Dünya Rekoru ile sonuçlandı., HepYaşam Derneği, Türk Karaciğer Araştırmaları Derneği (TKAD), Viral Hepatitle Savaşım Derneği (VHSD) ile birlikte, 28 Temmuz günü İstanbul Kadiköy İskele Meydanıʼnda 80 gönüllü katılımcı organizasyon dahilinde belirlenmiş hareketleri gerçekleştirildi. Avukat Olcay Yezdani ve Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği ( AIFD) Hepatit çalışma grubu başkanı Cemal Battal gözlemci olarak aktiviteleri izledi ve Guiness Dünya Rekoru Girişimi olarak ilgili kuruma ilettiler. Sonunda da 2013 yılı sertifikasının sahibi olduk. Belirtmediğimiz, iştirak ettiğimiz daha birçok etkinlikler oluşturduk. Zaman çok hızlı ilerlemekte. Vakıfta hastalarımıza tıbbi danışmanlık hizmeti vermeye devam edeceğiz. Telefonla veya internet üzerinden sorulan soruları uzmanlarımız yanıtlıyor. Karaciğer hastalıkları ile ilgili dünyadaki gelişmeyi takip etmekteyiz Yurt içi ve yurt dışından, arayanların sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Bunları cevaplıyoruz ve bu soruları ve cevapları ileride bir kitap haline getirmeyi düşünüyoruz. Gerek işyeri hekimleri ve gerekse aile hekimleriyle yaptığımız eğitim toplantıları sonunda istekli ve yoğun sorularından karaciğer hastalıklarına, ilgilerinin ne kadar çok olduğunu görmüş olduk. Bu mezuniyet sonrası eğitim toplantılarının belli bir program dahilinde sistematik olarak devam etmesi, vakfımızın bir boşluğu doldurması olarak değerlendirmekteyiz. Gerek üyelerimiz gerekse siz okurlarımızın, bu ilgisi devam ettikçe bizler daha çok ve verimli çalışmalar yapacağımıza inancım tamdır...

8 6 İşyeri hekimleri için Viral Hepatitler ve diğer karaciğer hastalıklarına klinik yaklaşım toplatılarının ilki gerçekleştirildi... Mine Avurca, Hep Yaşam Derneği ve İşyeri Hekimleri Derneği Karaciğer ve Hepatit konulu bir seminere imza attılar 1 Şubat 2014 Cumartesi günü Memorial Hastanesi Toplantı Salonuʼnda işyeri hekimleri için düzenlenen seminer çok başarılı geçti. Seminere, 54 işyeri hekimi ve 4 işyeri hemşiresi katıldı. Başkanı Prof. Dr. Yılmaz Çakaloğlu ve yönetim kurulu üyesi Dr. Koray Tuncer, viral hepatitlerin tanı ve tedavisindeki gelişmeler, karaciğer hastalıklarını düşündüren bulguların değerlendirilmesi konularında konuşurlarken, Yrd. Doç. Dr. Emre Ertan Çalışma ve iş hukuku açısından hepatitli çalışana yaklaşım başlıklı konuşmasını sundu. Hep Yaşam Derneği Başkanı Dr. Hilal Ünalmış Duda Sosyal bir sorun olarak Hepatit başlıklı bir konuşma yaptı. İşyeri Hekimleri Derneğiʼnden de Zülal Ateşoğlu, hepatiti işyeri hekimliği açısından değerlendirdi. İş Sağlığı Bilim Uzmanı Dr. Özkan Kaan Karadağʼın konuşması da Meslek Hastalıkları açısından Karaciğer: İş Sağlığında Kimyasalların Hepatotoksisite Riskinin Yönetilmesi başlığını taşıyordu. Seminere katılan işyeri hekimleri soruları ile seminerin ne kadar gerekli bir çalışma olduğunu gösterdiler. bundan sonra da çeşitli sivil toplum kuruluşları ile işbirliği içinde bu tür seminerlere devam edecek.

9 7 İstanbul Valisi Sayın Hüseyin Avni Mutlu ile Söyleşi; Yaşamın Temeli Sağlık Dr. Necmi Sınanmış Valimiz Vakfımıza Destek Sözü Verdi Dergimizin bu sayısında İstanbul Valisi Sayın Hüseyin Avni Mutlu ile Türk Karaciğer Vakfının adına bir söyleşide bulunduk. Tüm yoğun işlere rağmen bize zaman ayırıp söyleşi imkanı tanıdığı için sayın valimize vakfımız ve şahsım adıma şükranlarımızı sunarız. Sayın Hüseyin Avni Mutlu, Rizeʼnin Fındıklı ilçesinde 1956 yılında dünyaya gelmiş. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdikten sonra, 1985 yılında Kocaeli kaymakam adayı olarak göreve başlamış. Boluʼnun Gerede ve Çorumʼun Kargı ilçesinde kaymakam vekili görevinden sonra, 1988 yılında Bursaʼnın Büyükalan ilçesinde (ilçenin ilk kaymakamı) kaymakamlık görevine başlamış yılları Amerikaʼda lisan öğrenmek için geçmiş. Daha sonra Şırnak Silopi kaymakamı ve Şırnak vali yardımcılığı, Çanakkale Eceabat Kaymakamlığı ve Çanakkale vali yardımcılığı, İstanbul Bağcılar kaymakamlığı görevlerinde bulundu Siirt valiliği, yılları arasında Diyarbakır valiliği yaptı tarihinde İstanbul valiliğine atanan Sayın H. Avni Mutlu halen bu görevde başarıyla çalışmalarını sürdürmektedir. Diyarbakır valiliği sırasında 2010 yılında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesinde yapılan Gastroenteroloji kongresinde ilginç bir anı yaşanır. Bu anı sayın valimiz ile söyleşi yaptığım tarihten bir hafta sonra yaşamını yitiren Karaciğer Vakfının kurucusu ve başkanı Prof. Dr. Muzaffer Gürakar ile sayın valimiz H. Avni Mutlu arasında geçer. Dicle Üniversitesiʼndeki Tıp Kongresinde konuşma yapan sayın Mutluʼyu,Türk Karaciğer Vakfı Başkanımız, verilen molada, tebrik eder ve karşılıklı sohbette böyle devlet adamlarına ülkenin ihtiyacı olduğunu belirtir ve inşallah İstanbulʼa vali olarak atanırsın; dileklerini iletir. Sayın Vali bu temenniden kısa bir süre sonra İstanbulʼa atanır. Bu güzel temenniden sonra kurucu başkanımız ve yönetim kurulu olarak Sayın H. Avni Mutluʼyu makamında ziyaret ettik. Böylece kıymetli hocamızdan bize aktarılan bu anı ile hocamızı da burada rahmetle andık. NS: Sayın valim, yoğun işlerinize rağmen bu söyleşi teklifimizi kabul ettiğiniz için teşekkürler. İzin verirseniz vakfımızın işlerinden kısaca bahsetmek istiyorum. Karaciğer Vakfı 1992 yılında mütevazı ve zor şartlarda kurulmuş bilimsel ve sosyal bir sivil toplum (STK) kuruluşudur. Karaciğer hastalıkları ile ilgili tüzüğümüze uygun olarak halkı, karaciğer hastalıkları konusunda bilgilendirmek, farkındalık yaratmak, hatta tedavisini yaptırmak veya yönlendirmek gibi sağlık işlevlerimiz mevcuttur. Eğitim çalışmalarımız tüm hızıyla sürmektedir. Üniversiteler, belediyeler STKʼlar kamu ve özel tüm kuruluşlarla sağlık işbirliklerimiz devam ediyor. Kurum çalışanları veya halka, hekimlere eğitimlerimiz süreklilik arz ediyor hastanelerde de eğitimler sürmektedir. Taleplere göre ve bir program dahilinde devam eden çalışmalarımızın bir de uluslar arası boyutu var ki vakfımızın ismini GUINNES WORLD RECORDS a yazdırdı. 28 Temmuz Dünya Hepatit günü olarak anılmaktadır. Hepatitʼlerle ilgili çalışmaların babası sayılan Dr. Bloomberg in doğum günüdür.

10 8 28 /7/ 2012 de dünyada 30 ülkede kişi nin katıldığı Hepatit farkındalık etkinlikleri aynı saatte- aynı dakikalarda yapıldı. Galatasaray lisesinin önünde başlayıp bando eşliğinde Taksim de 3 maymun gösterisi ile farkındalık yarattık. Böylece dünya rekorlar kitabına girdik te de egale ettik. Sertifikalarımızı, Karaciğerim Dergisi ile izninizle arz etmek istiyorum. H. Avni Mutlu: Sağlık ve özelikle Karaciğer Hastalıkları konusundaki gayretlerinizi duyuyor gözlüyorum, dolayısıyla sizleri kutluyor ve destekliyorum. Sağlık: insan mutluluğunun en önemli aracıdır. Sağlıklı insan mutlu insandır. Yaşamın temeli sağlıktır. Sağlık olmayınca hiçbir şey olmaz. Sağlığa ciddi yaklaşmalıyız. Her şey sağlıklı yaşam üzerine inşa ediliyor. Burada en büyük görev devlete aittir. Devletin anayasal görevleri içinde sağlık hizmetleri de mevcuttur. Devlet; toplumun sağlığını da korumakla sorumludur. Ülkemizde Cumhuriyetimizin kuruluşundan bu yana sağlık politikaları, alanında kamu kaynaklarının en çok desteklediği alanlardan biridir. Vatandaşlarımızın yurt dışına tedaviye gitmek yerine yurt dışından insanların ülkemize gelerek tedavi olmaya dönüşümü gerçekleşti. Hatta gelişmiş ülkelerden bile hem özel hem de kamu sağlık merkezlerinden hizmetler talep edilmektedir. Sağlık sektörü turizmi oluştu. Başta İstanbul olmak üzere devletimizin bu konudaki gayretlerini takdirle izlemekteyiz. Bunu yeterli bulmayıp, sivil sektöründe sağlık alanında ileriye taşınması gerekmektedir. Devletin yetişemediği alanları sivil sektörün doldurması gerekmektedir. da bu alanda etkin başarılı çalışmalar yapan kuruluşlardandır. Karaciğer sağlığı ve hastalıkları ile ilgili eğitim ve tedaviye yönelik çalışmalarınızı takdirle karşılamaktayız. Sizleri yürekten kutluyorum, çalışmalarınızı güçlendirmeniz, yaygınlaştırmak ve halkı bilinçlendirmeniz gerekir. Karaciğer; vücudumuz içinde en temel organlardan biridir. Vücudumuzun olmazsa olmaz organıdır. Karaciğer sağlığı bozuldu mu tüm vücut kimyası alt üst oluyor. Karaciğerimizi işlevleriyle birlikte iyi tanımamız korumamız gerekir. Ülkemizde tedavi hizmetlerinde de iyi yol alındı. Ama karaciğer hastalığını tedavi etmek yerine öncelikle karaciğerimizi korumamız gerekir. Yeme, içme, beslenme alışkanlıklarımızla, fiziksel aktivitelerimizle iyi korunması gerekir. Tıpkı sigaradan ve diğer olumsuzluklardan uzak kalarak akciğerimizi koruduğumuz gibi. Dengeli beslenerek obesiteden uzaklaşmamız gibi. Organ sağlığımızı korursak vücut sağlığımızı korumuş oluruz. NS: Karaciğer Vakfı olarak; halka eğitim vermek, hastalıklardan korunma yolu öğretmek veya tedaviye yönlendirmek sağlığımız için FARKINDA- LIK yaratmaya çalışıyoruz. H. Avni Mutlu: Yeme içme alışkanlıkları, alkol, beslenme bozuklukları konusunda dikkatli olmamız gerekir. Eski yanlış beslenme alışkanlıklarımızı terk etmemiz gerekir. Yerine; bilimsel beslenme alışkanlıklarına sahip olmalıyız. Yapılan incelemelere göre; beslenme alışkanlığı dünya da bozulduğu gibi bizde de yanlışlar yerleşmiştir. Özelikle de Fast Food. Oysa neyi tükettiğimizi bilmemiz gerekir. Hastalıklara nasıl yakalandığımızı bilmeliyiz. Bu nedenle vakfımızın yaptığı farkındalık etkinliklerinizi fevkalade önemsiyorum. Topluma doğruları anlatmazsak bozulan sağlığımız yanında maliyetlerimiz, giderlerimiz de artacaktır. Geçen yıl 80 milyar lira civarında ilaç ve tedavi giderlerinde ciddi bir kaynak ayırmak zorunda kaldı devletimiz. Halk sağlığı-koruyucu sağlık alanlarında daha çok mesafe almalıyız. Batı toplumu, hastalıkları azaltmak, giderleri küçültmek için ciddi adımlar attılar. Halkı eğiterek bütçedeki giderleri azalttılar. Daha sağlıklı toplum oluşmaya başladı. Daha mutlu, huzurlu yaşam oluştu. Ortalama insan ömrü uzadı. Bizde sağlıklı toplum oluşturma yolunda koruyucu sağlık çalışmaları yapmak, paramız olsa dahi bütçedeki sağlık giderlerini azaltmalıyız. Çünkü hastalıkların büyük kısmı yaşam şekliyle orantılıdır. Yeme içme denilince; mide-bağırsak-karaciğer-pankreas vs. gelmektedir. Yani Gastroloji bu işin temelidir. Ben; tüm gücümle sizin gibi güzel çalışan sivil toplum kuruluşlarını önemsiyorum. Sizleri sağlık alanında desteklememiz, bilinirliğini artırmamız gerekir diye düşünüyorum. Ülkemize ve geleceğimize güveniyorum. Halkımıza müjdeli haberler verelim. İstanbulʼda Bakırköy Sadi Konuk Eğitim Araştırma ek üniteleri daha sonra Halkalı da 2100 yataklı şehir hastanesi temeli atacağız. Bahçelievler Devlet Hastanesini açacağız. Okmeydanı Araştırma Hastanesinin yeniden temelini atacağız. 1-2 ay sonra Kartal ve Göztepe Eğitim Araştırma Hastanesini yeniden yapacağız. Depreme dayanıklı modern hastaneleri 3,5 yılda tamamlamayı düşünüyoruz. Bunlar İstanbulʼlulara müjdeli haberler. Ama bunlar yetmez. Sivil sektör de bu yatırımlarını çoğaltmalıdır. En az 7-8 tane Ağız Diş sağlığı hastanesi yapacağız. Aile hekimleri sistemini kurduk, artık hastaların hemen yanında doktorları mevcut. 112 Acil Ambulans 3-5 dakikada gereken yerlere ulaşmaktadır. Sağlıklı ve mutlu toplum oluşturmak için devlet tüm gücünü kullanıyor. Ama devlet ve hükümetler ne yaparsa yapsın en büyük yatırım, kişinin kendine yapacağı yatırımlardır. Hasta olmadan sağlıklı yaşamayı

11 9 Karaciğer Vakfı da etkin başarılı çalışmalar yapan kuruluşlardandır. Karaciğer sağlığı ve hastalıkları ile ilgili eğitim ve tedaviye yönelik çalışmalarınızı takdirle karşılamaktayız. öğrenmeliyiz. NS: Sayın valim size özelden bir soru sormak istiyorum; siz nasıl kilo almadan hep dinamik yaşamayı gerçekleştiriyorsunuz yeme içme alışkanlıklarınız nasıl? H. Avni Mutlu: Aslında ben iştahlı bir insanım. Damak zevkim de iyidir. Güzel de beslenirim, Allah vergisi bu. Yaş ilerledikçe porsiyonları küçültüyorum, tatlılardan uzak durmaya çalışıyorum. Sebze ve protein ağırlıklı besleniyorum. Tuzlu beslenmiyorum, ama hayıflandığım bir konu var. Yüksek tempoda çalışmama rağmen, işlerimin yoğunluğundan dolayı spor yapamıyorum. Çok istememe rağmen zaman bulamıyorum. NS: Günde kaç saat uyuyorsunuz? Dinamizminizi nasıl koruyorsunuz? H. Avni Mutlu: Elhamdülillah 4-5 saat uyuyorum. Gece saat 1.oo-2.oo de başucumdaki kitabımı okuduktan sonra uyumaya çalışıyorum. Sabah güneş doğmadan uyanır ve güne erken başlarım. İstanbul da deliksiz uyumak her zaman nasip olmayabiliyor. Vücut artık 4-5 saat uyumaya alıştı. NS: Teknolojiyi çok iyi kullanıyorsunuz. Özel gündemi kaçırmıyor, izliyorsunuz. Katılımcı oluyorsunuz. H. Avni Mutlu: Bu sosyal medya artık herkesin gazetesi gibi. Sizi takip edenlere rahat ulaşıyorsunuz. Gündemi rahat gözleyebiliyorsunuz. Sizleri bu zenginleştiriyor. Gündemimiz sadece siyaset değil. Sanatla, sporla, sağlıkla, eğitimle de gündemimiz yoğunlaşabiliyor. İzleyicilerin neler üzerinde yoğunlaştığını görebiliyor ona göre gündemi belirliyorsunuz. En çok spor ve siyaset ama diziler, tv, spor ve şehrimizde yoğun gündemi oluşturuyor. İz bırakmış sanatçıları, eserlerini, şiirlerini, şarkılarını, yapıtlarını gündeme getirerek hatırlanmalarını sağlıyoruz. Bir Cem Karaca Barış Mançoʼnun ölüm yıldönümlerinde şarkılar ile anıp belleğimizi tazeliyoruz. Keyifli anılar oluyor. Kadınlar Gününde, İnsan Hakları Gününde, Kanser Gününde, Diyabet Gününde, Dünya Hepatit Gününde çocuk hakları konusunda gündemlere katılarak, mesaj verip farkındalıkları arttırmaya destek veriyoruz., güzel de oluyor. Bunların çok da yoğun izlendiğini görüyor, biz de mutlu oluyoruz. Farklı konulara gündemi ayırıyoruz. Bu da gündemin neresinde olduğumuzu gösteriyor. Bu sosyal konuları ihmal etmemek lazım. Özel günler özellikle ilgi çekiyor. Devletin yöneticisi olarak görüşlerimizi paylaşıyoruz. Çok keyifli de oluyor. Linklerin dinlenme sayısına bakınca, onbin kez tıklandığını görüyoruz, bizde bundan zevk alıyoruz. Sosyal medyayı, insanlarımızla paylaşmayı önemsiyoruz. NS: Sayın Valimiz tüm yoğunluğunuza rağmen Karaciğerim Dergimiz için söyleşi yapmak, buradan, okuyuculara mesaj verdiğiniz için, Karaciğer Vakfı Yönetim Kurulu adına size teşekkür ediyorum. Ancak sizden başkanımız ve yönetim kurulumuz adına bir ricamız olacak. Vakfımız tüm etkinliklerini mütevazi şartlarla gerçekleştirmektedir. Ekonomik anlamda desteğe ihtiyacımız var. H. Avni Mutlu: Yapacağınız etkinlik veya gece düzenlemek gibi vakıfʼa gelir getirecek sosyal olgulara sağlığa katkı sağlayacağı için yanınızda bulunmaktan keyif alacağım. Planlamanızı yapabilirsiniz. Allah uzun ömür verirse sağlık verirse biz destekleriz. NS: Teşekkür ediyoruz her şey için Sağlıklı günler diliyoruz.

12 10 Derideki Sorunlar Karaciğer hastalığının belirtisi midir? Dr. Oya Yöral Derideki sorunlar sıklıkla deri hastalıklarından kaynaklandığı gibi sistemik hastalıkların seyrinde de görülebilir. Kan hastalıkları, böbrek hastalıkları, tiroid hastalıkları, infeksiyon hastalıkları, karaciğer hastalıkları gibi çeşitli organ ve sistemik hastalıkların seyrinde bazı deri belirti ve bulguları mevcut olabilir. Kaşıntı, ürtiker (kurdeşen), egzama ve alerjik deri hastalıkları, sivilceler, siğil, cilt lekesi, deride renk değişikliği, mantar, saç dökülmesi, tırnak bozuklukları, deride yaralar, deri kanseri, bitlenme,uyuz, sedef hastalığı ve zona sık rastlanılan günlük pratikte dermatoloji hekimlerine başvuruların önemli bir oranını içeren deri hastalıklarıdır. Derideki Hangi Sorunlar Karaciğer Hastalıklarının Belirtisi Olabilir? Sarılık, ciltte koyu renk değişikliği, tırnak değişikliği, saçta dökülme, kılcal damarlarda genişleme, kaşıntı, ürtiker, liken planus gibi deri bulguları karaciğer hastalığı ile ilişkili olabilir. Sarılık Safra pigmentinin yani bilirubinin kanda birikimine bağlı olarak önce göz akları daha sonra da cilt ve mukozanın sarıya boyanmasını ifade eder. Karaciğer hastalıklarının önemli belirtisidir. Karaciğer sirozu olan hastada sarılık Ayrıca safrayolları ve pankreas hastalıklarının da bulgusu olabilir. Bazı kan hastalıklarında da (hemoliz) sarılık görülür. Ciltte Koyu Renk Değişikliği Karaciğerde demir birikimi ile giden bir karaciğer hastalığı olan hemokromatozisde, ciltte demir ve melanin pigmentinin sebep olduğu grimsi - bronz renk görülür. Ayrıca uzun süreli ileri sarılıklarda (melas ikter) ciltte yeşil siyahımsı renk görülebilir. Kaşıntı Deri hastalıkları, kronik böbrek yetersizliği, karaciğer hastalıkları, lenfoma gibi kan hastalıklarının önemli bir belirtisi olarak karşımıza çıkabilir. Kaşıntı kolestazın önemli bir klinik belirtisidir. Kolestaz ; karaciğer ve safra yollarının pek çok hastalığına bağlı olarak oluşabilen ciddi bir bulgudur. Safranın vücuttan yeterince atılamaması sonucu ortaya çıkar. Bu durumda normalde safra ile atılan maddeler kan ve diğer dokularda birikir ve kaşıntı gelişir. Primer biliyer siroz, primer sklerozan kolanjit ve gebeliğin intrahepatik kolestazında kaşıntı sık görülen bulgudur. Karaciğer hastalıklarında kaşıntı genelde avuç içi ve ayak tabanlarından başlar ve tüm vücuda yayılır. Kaşıntı inatçı olabilir ve yıllarca şikayetler devam edebilir. İyileşmeyen veya tekrar eden inatçı kaşıntı veya kaşıntı ile birlikte sarılık, idrar renginde koyulaşma, dışkı renginde açılma, karında şişlik gibi belirtiler var ise bir gastroenteroloji uzmanına başvurulmalıdır. Cilt hastalıklarındaki kaşıntı genelde bölgeseldir ve beraberinde leke,kızarıklık, kabuklanma ve pullanma gibi belirtiler olur. Arteriyal Örümcek Yüz, boyun, göğüs ve kollarda görülen ciltte kırmızı renkli örümceğimsi damarsal genişlemelerdir.karaciğer sirozunda Alkolik karaciğer sirozu olan bir hastada tipik arteriyal örümcek görünümleri görülür. Hastalık bulgusu olması için en az 3 arteriyel örümcek görünmesi gerekir. Gebelikte, normal kişilerde de görülebilir. Palmar Eritem Avuç içi kenarlarında belirgin kırmızı beneklenmeler şeklinde görülür. Karaciğer hastalıklarında sık rastlanılan bir bulgudur. Ayrıca normal kişilerde, gebelerde, romatoid artritli, hipertiroidisi olan hastalarda da görülebilir. Elde tipik palmar eritem

13 11 Dupuytren Kontraktürü: Avuç iç derisinin hemen altında yer alan yapının (fasya) anormal kalınlaşması ile meydana gelen bir durumdur. Bu rahatsızlık en çok yüzük parmağı ve küçük parmakta oluşur. Alkolik sirozlarda sık görülen bir durumdur.60 yaşın üzerindekilerde, çiftçilerde ve normalde de görülebilir. Kıllanma Değişiklikleri Erkeklerde kıllanmanın azalması karaciğer hastalığının bir bulgusu olabilir. Özellikle koltukaltı ve göğüs kıllarının dökülmesi, pubik bölgede kadın tipi kıllanma dikkat çekici bir bulgudur. Beyaz Tırnak Çomak Parmak Tırnak Değişiklikleri Beyaz Tırnak, tırnakta lunula kaybı, tırnakta enine çizgilenmeler karaciğer hastalıklarında görülebilir. Beyaz tırnakda tırnak yatağındaki normal pembe renk kaybolmuş ve yerini beyaz opasiteye bırakmıştır. Tırnak uçunda küçük pembe bir hat kalmıştır. Beyaz tırnak en sık görülen tırnak değişikliğidir. Birçok hastalıkta görülebilen çomak parmak, karaciğer hastalıklarında özellikle biliyer sirozlarda dikkat çeken bir bulgudur. Kanama ve Morarma Karaciğer hastalıklarında trombosit düşüklüğü ve pıhtılaşma bozuklukları nedeni ile ciltte kanama ve morarmalar görülebilir. Hepatit Bʼli hastalarda serum hastalığı, poliarteritis nodoza ve Gianotti-Crosti sendromu görülebilir. Serum hastalığı, halk arasında kurdeşen diye bilinen deriden Halk arasında derideki sorunlar karaciğer hastalığından kaynaklanır şeklindeki yaygın inanış doğru değildir. kabarık plaklar ( ürtiker) ve eklem tutulumu ile belirti verir. Gianotti-Crosti sendromu avuç içi ve ayak tabanlarında kırmızı renkli plaklarla karakerlidir ve hepatit Bʼli çocuklarda daha sık görülülür. Poliarteritis nodoza çeşitli organların küçük ve orta çapta damarlarının nekrotizan arteriti (damar iltihabı) ile karakterize cillte ülserler (yara), purpura ( mavi- kırmızı.renkte yuvarlak lekeler) ile seyreden romatizmal bir hastalıktır. Hepatit C virüs enfeksiyonlarına ise pruritus ( kaşıntı), nekrotizan vaskülit ( damar iltihabı), ürtiker, liken planus, mikst kriyoglobulinemi eşlik edebilir. Liken planus kaşıntılı morumsu kabarıklıklarla seyreden deri hastalığıdır. Mikst kriyoglobunimede ise ciltte purpura ve vaskülit ( damar iltihabı ) görülür. Halk arasında derideki sorunlar karaciğer hastalığından kaynaklanır şeklindeki yaygın inanış doğru değildir. Örneğin yaygın kanının aksine Liken Planus sivilceler ile karaciğer hastalığının ilişkisi yoktur. Ancak hastaların bir kısmında derideki sorunların nedeni karaciğer hastalığı olabilir, bu konuda ileri tetkiklerin yapılması için gastroenteroloji uzmanına başvurulması gerekmektedir. Ürtiker Purpura

14 12 İçimizden biri Hepatit B ile tanışma hikayem Barbaros Akkurt Kimyager Doktor - İTÜ Hepatit B ile tanışmam 1996 yılında, üniversite öğrencisi iken 18 yaşında kan bağışı için İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Çapa Kan Merkeziʼne gelmem ile oldu. Kan grubum 0 Rh(-) olduğu için başka insanlara faydam dokunsun dürtüsü ile hareket ederek kan bağışı fikrini gerçekleştirmeye karar vermiştim. Yaklaşık 500 g kan verdikten sonra normal olarak ayaklarımı yukarı kaldırarak biraz istirahat edip rahatlamam gerekmişti. Bir hafta kadar sonra ev adresime gelen bir mektupla beni yine kan merkezine çağırdılar ve doktor ile görüşmemde hepatit B virüsü taşıdığımı öğrendim. En kısa zamanda İstanbul Tıp Fakültesi, Gastroenteroloji-hepatoloji polikliniğine başvurarak durum hakkında ilk bilgileri almaya başladım. Altı ayda bir muayene ziyareti yaparak çeşitli kan değerleri ve üst karın bölgesi ultrasonografisi incelemelerini yaptırdım yılına kadar düzenli olarak devam ettiğim muayeneleri bazı sorunlardan dolayı durdurmak zorunda kaldım. İki yıl sonra askerlik görevi için Tekirdağ- Çorluʼdaki 4.Kademe Komutanlığına gittiğimde ilk iş olarak hepatit B virüsü taşıdığıma ait bilgiyi verdim, 19 günlük kışla hayatı içinde en az 2 kere Çorlu Asker Hastanesiʼne giderek kanda çeşitli tahliller yaptırdım ve 6 ay hava değişimi tanısı ile 1 Temmuz 2003 tarihine kadar izin aldım. Bu tarihte tekrar kışlaya katılarak hepatit B ile ilgili kontrollere devam ettim. 10 gün sonra Askerliğe elverişli değildir raporu düzenlenerek terhis edildim yılında hepatit B virüs taşıyıcılığı için 6 ay ara ile bakılan serolojik testlerde pozitifliğin kanıtlanması yeterli idi. Şu andaki durumun daha farklı olabileceğini tahmin ediyorum yılının başında, kışladan bana Türk Karaciğer Vakfı tarafından hazırlanmış bir broşür verilmişti. Buradan vakfın adresini ve telefonunu öğrenmiş olduğum için bir ziyaret yaparak vakıf hakkında bilgi aldım, vakfın çalışmalarını öğrendim. O zamanki vakıf başkanı olan Prof. Dr. Muzaffer Gürakar hocamız ile tanıştım, o zamandan beri vakıfta üye olarak görev yapmaktayım ve vakıf binasına sıkça ziyaret gerçekleştirerek elimden gelen yardımı göstermeye çalışmaktayım. Hepatit Bʼnin sağlık sorunları boyutuna geldiğimde oldukça şanslı ve sağlıklı olduğumu düşünerek daha kötü durumdaki insanlara şifa diliyorum. Şu anda tıbbi olarak incelendiğinde karaciğer fonksiyon testleri olarak bilinen AST ve ALT değerlerim 20 civarındadır, viral testler olarak HBsAg ve Anti-HBe testleri pozitif durumda, 2000 yılından itibaren karaciğer hastalarında tümör belirteci olarak değer kazanan alfa-fetoprotein (AFP) testi normal sınırın yaklaşık iki katında seyrederek normal olmayan tek değer olarak dikkat çekiyor. Üst karın bölgesi ultrasonografisinde her şey normal gidiyor, şu ana kadar herhangi bir soruna rastlanmadı. Bir radyoloji uzmanının bana söylemiş olduğu bu saate kadar bir şey olmadıysa bundan sonra da olmaz görüşünü aklımda tutmakla beraber son kararı karaciğer hastalıkları uzmanlarına bırakmayı tercih ediyorum. HBV-DNA viral yük testleri de müdahale gerektirecek düzeyde seyretmediği için ( birimi geçmiyor) 6 ayda bir standart testleri yaptırarak takip altında olmak çok huzur verici diye düşünüyorum. Şu anda Bakırköy Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları Polikliniği, Gastroenteroloji servisinde takip ediliyorum, bundan sonraki amaçlarım AFP testinin yüksekliğine neden olan sebebi sayın hekimler ile bulmaya çalışmak ve Hepatit B hastalarının fikir sahibi olması gereken Delta hepatiti konusundaki durumumu öğrenmek olacak. Bir evlilik yaptım ve eşime durumu açıkça anlattım, aşı olarak korunması gerektiğini belirttim, kendisi de üç doz Hepatit B aşısını oldu ve benden virüs bulaşması imkânını azaltmış olduk (tamamen sıfırlamanın mümkün olduğunu düşünmüyorum, ancak başarı yüzdesi epey yüksek diye biliyorum) yılında dünyaya gelen oğlumuz Leventʼe de derhal aşısı yapıldı ve doğuştan itibaren Hepatit Bʼye karşı koruma kazanmış oldu. Çevreme mümkün olduğu kadar ve bilgim dahilinde Hepatit Bʼnin tedavisi ve aşısı olan, gelişmiş ülkelerde artık sorun olmaktan çıkmış bir hastalık olduğunu ve aşılanmanın en etkili mücadele olduğunu anlatmaya çalıştım. Türkiyeʼde karaciğer hastalıkları ile mücadelede bir miktar katkım oldu ise kendimi mutlu sayacağım. Selam ve saygılarımla,

15 13 Hepatit B virüsü infeksiyonu: BULAŞMA, KORUNMA YOLLARI, KLİNİK SONUÇLARI ve TEDAVİSİ - Hepatit B virusu (HBV) infeksiyonunun önemi nedir? Hepatit B dünyada en sık görülen kronik infeksiyonlardan birisidir. Sebep olduğu kronik hepatit, siroz ve karaciğer kanseri gibi ciddi hastalıklar, her yıl yaklaşık bir milyona yakın insanın ölümüne yol açar. Dünyada ve Türkiyeʼde yaşayan insanların üçte biri (dünyada 2 milyar, Türkiyeʼde 25 milyon kişi) hepatit B virusu ile karşılaşmıştır. Bunların büyük çoğunluğu sarılık olmaksızın, çoğu kez belirtisiz ve tanı konulmadan geçirilen akut infeksiyondan sonra kendiliğinden iyileşmiş ve kanlarında koruyucu antikor (anti-hbs pozitif) bulunan kişilerdir. Akut HBV infeksiyonu olan her 5 kişinin ancak birinde akut hepatit B hastalığının en klasik belirtisi olan sarılık (ikter, jaundice ) olur. Hastanın doktora gitmesine sebep olan bir belirtidir. Sarılıksız seyredenlerde tablo bir üst solunum yolu ifeksiyonu, gripal infeksiyon veya gastroenterit gibi belirtilerle geçebilir. Yüz akut hepatit B hastasının birinde akut karaciğer yetersizliği (fulminan hepatit) gelişebilir. Bu durumda sarılık yanı sıra diğer karaciğer fonksiyonlarında bozukluk, ileri dönemde şuur bulanıklığı ve koma gelişebilir. Bu hastaların en az yarısında acil karaciğer nakli gerekir Sağlıklı erişkinlerde akut HBV infeksiyonu olanların %5ʼten azında infeksiyon kronikleşir. Bu kronikleşme oranları, eğer tedbir alınmazsa annesi taşıyıcı olan yeni doğan bebeklerde %90, çocuklarda ise %30 civarındadır. Kronik HBV infeksiyonunun en basit bulgusu, bu kişilerin kanında HBV infeksiyonunun göstergesi olan HBsAgʼnin 6 aydan uzun süreli olarak pozitif olmasıdır. Dünyada 350 milyon, Türkiyeʼde ise 3 milyon civarında kronik HBV infeksiyonlu kişi vardır. Bu kişilerin ortalama %25ʼi, yani HBsAg pozitif her 4 kişiden birisi ömrünün geri kalan kısmında ciddi kronik hepatiti takiben siroz ve karaciğer kanseri riski altındadır. Geriye kalan HBsAg pozitif %75ʼte (yani 4 kişinin 3ʼünde) inaktif HBV infeksiyonu (eski tanımlama ile Sağlıklı? Taşıyıcılık) söz konusudur. Bu inaktif infeksiyonlu grupta siroz ve kanser riski diğerlerine göre çok daha azdır. Ancak bu kişilerin de en az yılda bir kez kontrolü gerekir. Sonuç olarak kronik HBV infeksiyonu çok ciddi sonuçları olan yaygın bir hastalıktır. - Hepatit B virusunun kaynağı ne? İlk kez ne şekilde tanındığını söylermisiniz? Aslında MÖ 400ʼlü yıllarda Hipokrat zamanında sarılık salgınlarından bahsedilimiştir. Ancak viral hepatitlerle ilgili ilk sağlıklı bilgiler 20 yüzyılda, özellikle birinci ve ikinci dünya savaşları sırasında oluşmuştur. İnfeksiyöz hepatit (temiz olmayan su kaynakları ve gıdalardan bulaşan) ve serum hepatiti (ameliyat ve diğer tıbbi girişimler, kan ve kan ürünleri transfüzyonu ile bulaşan) ilk isimlendirmelerdir. Daha sonra infeksiyöz hepatitlerin A ve E hepatit viruslarına, serum hepatitinin ise B ve C hepatitlerine bağlı oduğu anlaşıldı. Hepatit B virusunun modern anlamda tanınmasına ve bugün Prof.Dr. Yılmaz Çakaloğlu Başkanı Hepatit B aşısı sizi ve çocuklarınızı korur kullandığımız tanı testlerinin ve koruyucu aşıların geliştitilmesine giden ilk adım 1963 yılında Baruch S. Blumberg ve ark. tarafından Avusturalyalı bir yerlinin (aborigine) kanında saptanan bir antijenik yapıdaki protein ile atıldı. Önce kırmızı antijen, daha sonra Au (Avusturalya) antijeni ve daha sonra HBV ile ilişkisi gösterilince HBsAg denen bu yapı, HBV virusunun dış çeperini oluşturan yüzey ( surface ) antijeni idi. Buna karşı oluşan antikorlar (anti-hbs) ise koruyucu, nötralizan antikorlardır. Bu bilgiler 1970ʼli yıllarda hepatit B aşısının geliştirilmesini sağladı. Blumberg ve ark. bu başarıları üzerine 1976 yılı Nobel Tıp Ödülünü kazandı. Bazı kaynaklara göre yüzlerce yıl öncesinden kalan mumyalanmış kadavralarda HBV DNA testinin pozitiftir. Bu bulgu virusun çok eski zamanlarda var olduğunun bilimsel kanıtıdır. - Hepatit B virusu infeksiyonu ile ilgili sağlanan en önemli bilimsel gelişmeler nelerdir? Hepatit B virusu infeksiyonu ile ilgili gelişmelerin hemen tamamı son 50 yılın ürünüdür. Bunları 3 ana grupta değerlendirebiliriz; Birincisi hepatit B virusu (dolayısıyla hepatit D virusu) infeksiyonu için son derece duyarlı ve özgün tanı testlerinin geliştirilmesi ve bunların hem tarama hem de tanı amaçlı olarak yaygın şekilde kullanılmasıdır. HBsAg testi HBV infeksiyonu tanısı için en önemli ve kolay ulaşılan testtir. HBsAg pozitif kişilerde hastalığın aktivitesi, prognozu, tedavi kararı ve tedaviye cevabı değerlendirmede tek başına en önemli virolojik test ise HBV DNA PCR kantitatif ölçümüdür. Buna HBV viral yükü denir. Pahalı ve her yerde yapılmayan bir testtir. Konunun uzmanı hekimler tarafından istenmeli ve değerlendirilmelidir. HBsAg pozitif herkeste hepatit D (Delta hepatiti) araştırılmalıdır. Bunun için anti-hdv testi yeterlidir. İkinci ve belki de halk sağlığı açısından en önemli gelişme hepatit B için son derece etkili ve emniyetli aşıların geliştirilmesi ve Türkiye dahil dünyanın 200ʼe yakın ülkesinde üniversal aşı programının (bütün yenidoğanlar ve ilköğretim çağındakilerin ve riskli grupların aşılanması) uygulanmasıdır. Üçüncü olarak hepatit Bʼye karşı etkili ilaçların bulunması sonucu tedavide sağlanan gelişmleredir. Bugün hastalığın her aşamasında kullanılabilen ağız yolu ile genellikle günde tek tablet olarak alınan ilaçlar, veya belirli özelliklere sahip hastalarda kullanılan pegile interferonlar başlıca tedavi ajanlarıdır. Oral antiviral ilaçlar ve birlikte kullanılan hepatit B immunglobulini (HBIG) sayesinde karaciğer nakli olan hastalarda hepatit B nüksü büyük oranda önlenebilmektedir. - Hepatit B için belirlenmiş risk grupları varmıdır? Evet vardır. Ancak risk grubu tanımlaması görece bir kavramdır. Örneğin HBsAg pozitifliğinin çok yüksek olduğu bölge-

16 14 lerde (Güneydoğu Asya, Afrikaʼnın bazı kesimleri) herkes zaten risk grubundadır. Özel risk grupları belirlemek mümkün değildir. Buna karşılık HBsAg pozitifliğinin seyrek (%1 veya altında) olduğu toplumlarda, %2 HBsAg pozitifliği saptanan sağlık çalışanları %100 artmış bir riskle karşı karşıyadır denebilir. Türkiye bu konuda orta grupta yer almaktadır. Ancak ülkemizde HBsAg pozitifliği %4 olduğu için herkesi risk altında gibi düşünmemiz gerekir. Aşağıdaki tabloda HBV (dolayısı ile HDV) için riskli gruplar verilmiştir. - Hepatit Bʼden korunma yolları var mıdır? Bu konuda ne gibi imkanlara sahibiz? Etkili ve emniyetli aşıların varlığı ve ülkemizde olduğu gibi Hepatit B Virusu İnfeksiyonu İçin Riskli Gruplar - HBsAg sıklığı %2 olan coğrafi bölgelerde yaşayanlar - Damar içi uyuşturucu bağımlıları - HBsAg pozitif annelerin bebekleri ( Infants ) - Hepatit B ile infekte kişinin aile üyeleri - İnfekte kişilerin eşleri, seks yaptıkları kişiler - Birden fazla kişi ile emniyetsiz seks yapanlar - Erkeklerle seks yapan erkekler - Hemodiyaliz ve organ nakli hastaları - Kan ve kan ürünleri ile teması olan sağlık çalışanları - Mental özürlüler okulu veya bakımevleri sakinleri ve çalışanları - HBV dışı nedenlerle kronik karaciğer hastalığı olanlar - Orta/ yüksek sıklıkta HBV infeksiyonlu ülkelere gidenler üniversal aşılama programının uygulanması en etkili korunma yoludur. Bunun dışında riskli gruplarda yer alanlarda HBV için tarama yapılması, HBV ile karşılaşmamış olanlarda aşılama önemlidir. HBsAg pozitif sağlık personeli veya seks çalışanlarında HBV DNA testi bakılarak, bulaşma riski olanlarda ilaçla tedavi yapılmalı (amaç HBV DNA PCR testini negatif yapmak) ve risk sıfırlanmalıdır. Ailesinde hepatit Bʼli kişi bulunanlar mutlaka aşı olmalıdır. Hamilelerde rutin olarak HBsAg testi yapılmaktadır. Yenidoğanlar annenin durumuna bakılmaksızın aşılanmaktadır. Ancak annede HBsAg pozitif ise bebeğe ilk 12 saatte aşının ilk dozuna ek olarak bir kereye mahsus HBIG yapılmalıdır. Emniyetli seks (sadece eşi ve uzun süreli partneri ile seks) dışına çıkanlar mutlaka korunmalıdır. Gereksiz yere kan ve kan ürünlerinin kullanılmaması, her türlü tıbbi girişimde ve diş hekimliği uygulamalarında sterilizasyon, mutlaka eldiven giyme ve el yıkama gibi basit temizlik kurallarına uyulması ve tek kullanımlık (disposable) injektörler ve diğer tıbbi malzemelerin tekrar kullanılmaması diğer önlemler olarak sayılabilir. HBsAg pozitif kişiler de herhangi bir kesik, yara, veya kanama (burun kanaması vb) olması halinde kanama durdurulmalı, yara ve kesikleri temizleyerek flaster veya uygun band ile kapatmalıdır. HBsAg pozitif bu kişilerin tırnak makası, traş bıçağı, diş fırçası gibi vücuda nüfuz edici eşyalarını başkaları kullanmamalıdır. Bunların dışında evde veya işyerinde başka bir önlem almak gerekmez. Her türlü sosyal ve sportif aktivitelere katılabilirler. Başka türlü bulaşma riski yoktur. Vücut sıvılarından pratik olarak bulaşma söz konusu değildir. - Hepatit B kimlerde ve ne sıklıkla siroz ve kansere sebep olur. Bu önlenebilir mi? Kronik HBV infeksiyonu iki ana gruba ayrılır; 1)İnaktif HBV infeksiyonu: HBsAg ve anti-hbe pozitif, HBeAg ve anti-hdv negatif. HBV DNA negatif veya düşük düzeyde (< 2000 IU/ml) pozitif, ALT ve AST normal, tam kan sayımı normal ve ultrasonografi (US) normal. 2)Kronik B Hepatiti (HBeAg pozitif veya negatif): HBsAg pozitif, HBV DNA pozitif ve sıklıkla >2000 IU/ml (sirozlu hastalarda düşük düzeyde pozitif olabilir), ALT ve/veya AST yüksek (devamlı veya aralıklı yüksek olabilir) ve karaciğer biyopsisinde aktif kronik hepatit HBV infeksiyonlu kişilerde; anti-hdv ve bakılabilirse HDV RNA pozitif ise artık kronik D hepatiti var demektir. Hastalığın seyri daha süratli ve siroz veya kanser gelişme riski daha yüksektir. Bu hastalarda en az 6 ayda bir bu açıdan izlenir ve uygun vakalarda pegile interferon tedavisi yapılır. Asıl karaciğer sirozu, karaciğer kanseri gelişmesi riski taşıyanlar ikinci gruptaki kronik hepatitli, yani karaciğerde kronik hasar olan hastalardır. İnaktif HBV infeksiyonunda da siroz ve kanser gelişebilir, ancak bu çok seyrektir. Bu sebeple inaktif HBV infeksiyonu olanlar yılda bir kez kontrol edilir ve karaciğer kanseri açısından AFP kan testi ve US istenir. Kronik hepatitli hastalardan ilaç tedavisi başlananlar zaten3-6 ayda bir, diğerleri ise 6 ayda bir ve gerekirse daha sık olarak izlenir. Siroz ve kanser gelişimi açısından takip edilirler. Mevcut ilaç tedavileri ile HBV infeksiyonunun baskılanması (HBV DNA negatif olması) sonucu siroza gidiş önlenebileceği gibi sirozlu hastalarda düzelme-iyileşme de sağlanabilir. Diğer taraftan kanserin gelişmesi tam önlenemeyebilir. HBV baskılansa bile özellikle siroz aşamasına gelmiş hastalar kanser riski devam eder ve bu açıdan izlenmeleri gerekir. - Hepatit B aşısı ne kadar etkilidir? Yan etkileri nelerdir? Kimlere yapılmalıdır? Normal sağlıklı kişilerde, yenidoğan bebeklerde ve çocuklarda HBV aşısı usulune uygun yapılırsa çok etkilidir. Ortalama >%90 koruyuculuk sağlar. Anti-HBs miktarının >10 miu/ml olması koruyuculuk düzeyini gösterir. Genel olarak aşılama sonrası titrenin >100 miu/ml olması hedeflenir. Özel durumlar dışında 3 doz aşı ve 0, 1 ve 6 kuralına göre yapılır. İlk aşının yapıldığı tarih 0 kabul edilirse, 1 ay sonra ikinci doz, ilk aşıdan 6 ay sonra da üçüncü doz yapılır. Temas sonrası profilaksi (örneğin hepatit Bʼli hastada kullanılmış iğnenin sağlık personelinin eline batması ya da hepatit Bʼli birisiyle korunmasız seks yapma durumu gibi) farklıdır. Bir ay ara ile 3 doz (0, 1. ay ve 2. ay) ve 12. ayda 4. doz aşı yapılır. Hemen evlilik öncesi HBsAg pozitif bulunan kişinin eşine veya endemik bölgeye seyahat edecek sporcu veya işadamına daha da hızlandırılmış aşı uygulamaları olabilir. İlk dozdan 7 ve 21 gün sonra 2. ve 3. dozun ve 12. ayda dördüncü dozun yapılması gibi. Hepatit B aşısının injeksiyon yerinde lokal kızarıklık, ağrı ve bazen hafif ateş dışında ciddi bir yan etkisi yoktur. Diğer bildirilen bazı hastalıkların görülme sıklığı plasebodan farklı değildir. Kişilerin %5-10ʼunda aşı etkili olmayabilir. Bunlarda aşı normal dozda ve çift doz olarak tekrarlanabilir. Obesite, şeker hastalığı, diyaliz hastası olmak, HBV dışı karaciğer hastalığı

17 olması, aşırı sigara içimi, alkolizm gibi faktörler aşının etkinliğini azaltır. Bu olumsuz faktörler bulunmayan az sayıda insan (<%5) anerjiktir ve aşıya antikor cevabı olmayabilir. Yenidoğan bebekler, ilköğretim çağındaki çocuklar, bütün sprocu adayları, sağlık meslek lisesi ve yüksek okulu ve tıp fakülteleri öğrencileri, askere alınanlar ve daha önce belirtilen risk gruplarında yer alanlar ve isteyen herkes aşılanmalıdır. - Hepatit Bʼnin sebep olduğu akut ve kronik hastalıkların tedavi yöntemleri nelerdir? Normal seyirli akut B hepatiti (sarılık olsun veya olmasın) sıklıkla kendiliğinden iyileşir. Sarılık 2-4 hafta sürer. Karaciğer testleri ALT ve AST ve bilirubinler 6-8 haftada normalleşir ve 3-6 ay içinde de HBsAg kanda negatif olur ve iyileşmenin belirtisi olarak anti-hbs pozitifleşir. Ancak ciddi seyirli (protrombin zamanı 4 sn.den fazla uzamış, INR >1.5 olan) veya akut karaciğer yetersizliği (AKY) tehdidi altındaki veya AKY gelişmiş hastalarda oral antiviral ilaçlar başlanmalıdır. Lamivudine, telbivudine, entecavir veya tenofovir benzer oranlarda etkilidir, herhangi biri kullanılabilir. Kronik HBV infeksiyonunda, inaktif HBV infeksiyonu olanlarda tedavi gerekmez. İzlenmeleri ve hastalık aktif hale dönüşürse tedavi edilmeleri gerekir. Klasik kronik B hepatiti veya siroz vakalarında yukarda belirtilen oral antiviral ilaçlar kullanılır. Entecavir ve tenofovir direnç gelişmemesi ve kuvvetli antiviral etkili olmaları sebebi ile tercih edilmesi gereken ilaçlardır. Sirozlu hastalarda HBV DNA düzeyine bakılmaksızın entecavir veya tenofovir kullanılabilir. Bu oral antiviral ilaçlarla tedavinin süresi belirsizdir. İdeali HBsAg kaybolup, anti-hbs pozitif olana kadar tedaviyi devam ettirmektir. Bu durumda ilaçlara karşı direnç gelişmesi sorunu ortaya çıkar. Bu lamivudine (5 yılda %70 direnç) ve telbivudine (3 yılda %30 direnç) için ciddi bir açmazdır. Gerek lamivudine gerekse telbivudine direnci daha sonra kullanılacak entecavir için direnç açısından risk faktörüdür. Bu sebeple direnç gelişenlerde tenofovir kullanılır. Genç, kısa süreli ilaç kullanması gereken, HBV DNA düzeyi görece düşük (HBeAg pozitiflerde < , Anti-HBe pozitiflerde < IU/ml) olan, ALT >2-3xnüs ve biyopside aktif karaciğer hastalığı bulunanlarda pegile interferonlarla tedavi önerilir. Türkiyeʼde hakim genotip olan HBV genotip Dʼde interferonlar daha az etkilidir. -Karaciğer nakli yapılan hastalarda hepatit B nüksü önlenebilir mi? Evet. Hepatit Bʼya bağlı akut karaciğer yetersizliği, ilerlemiş siroz ve karaciğer kanseri için karaciğer nakli yapılanlarda tedbir alınmazsa hemen daima hepatit B nükseder ve yeni karaciğer de hastalık yapar. Bunun için ameliyat öncesinden başlanan oral antiviral ilaç tedavisi nakilden sonra da devam ettirilir. Ek olarak ameliyat sırasında başlanıp daha sonra 1-2 yıl süre ile devam eden HBIG injeksiyonları (anti-hbs düzeyi >100 miu/ml olacak şekilde) yapılır. Bu çok başarılı bir uygulamadır. HBV + HDV (Delta hepatiti) olan hastalarda da aynı koruyucu tedavi etkilidir. -Hepatit B ile birlikte Delta hepatiti (Hepatit D) var, hastalığa etkisi nedir? Evet HDV bir asalak, ya da parazit virus. Tek başına patojen yani hastalık yapıcı değil. Ancak HBV varlığında devreye giren ve daha ciddi seyirli ve daha sık siroz ve kanser ile komplikasyonlu hastalık sebebi. Bugün için tedavisinde, o da vakaların %10-20ʼsinde etkili olan tek ilaç pegile interferonlardır. Türkiyeʼnin özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde sıktır. Güneydoğu Avrupa, Akdeniz, Ortadoğu, Asya, Afrika ve Güney Amerikaʼda belli bölgelerde vardır. Giderek azalmaktadır. HBV ile koruyucu mücadele HDV infeksiyonunu da önler. -Türkiyeʼde hepatit B sıklığında bir azalma var mı? Evet var. Bundan 20 yıl önce genellikle %7-8 civarında olan HBsAg sıklığı günümüzde %4ʼtür. Üstelik yaş arası gençlerde bu oran (%2.7), yaş arası erişkinlere (%5.3) göre yarı yarıya azalmıştır. Yaklaşık 18 yıldır devam eden aşılama sebebiyele 20 yaşına kadar olan grupta HBsAg sıklığının çok daha düşük (<%2) olması beklenir. Ancak gerek Avrupa, gerekse Türkiye çevresindeki sosyoekonomik düzeyi düşük ve HBV infeksiyonu sık olan ülkelerden kayıtlı veya kayıtdışı büyük göç almaktadır. Bunlar yeni HBV bulaş kaynakları olabilir. Tedbir alınmalıdır. HBV infeksiyonunun kontrol altına alınması için en az 2-3 dekat daha geçmelidir. -Hepatit B taşıyıcıları zamanla sıkılıp veya kendilerine bir şey olmayacağını zannedip kontrollere gelmiyorlarmış? Bu bir sorun yaratır mı? İnaktif HBV infeksiyonu genellikle ömür boyu süren ve mevcut ilaçlarla tedavi indikasyonu olmayan bir durum. Aslında yılda % oranında (yani 10 yılda %5-10 arasında) kendiliğinden iyileşme (HBsAg negatifleşmesi ve anti-hbs pozitifleşmesi) ihtimali var. Bir diğer önemli husus inaktif HBV infeksiyonu tanısının doğru konulmuş olması. Sıklıkla anti-hbe pozitif kronik B hepatiti ile karışır. İlk görüldüğünde inaktif HBV infeksiyonu düşünülen hasta en az 1 yıl 3 ayda bir ALT ve AST testleri ile izlenmeli, bu testler sürekli normal kalıyorsa tanı konulmalıdır. Aksine ilk görüldüğü zamanki normal ALT ve düşük HBV DNA ile bu tanı konulan hastaların en azından bir kısmı kronik hepatittir ve ilerleyici bir hastalığa sahiptir. Bunlar 5-10 yıl sonra karşımıza daha ciddi karaciğer hastalığı tablosu ile gelebilirler. Her halukarda inaktif HBV infeksiyonlu hastalar yılda bir kez kontrol edilmelidir. -Sporcularda, evlilik öncesi herkeste ve bazen işe girişlerde hepatit taraması yapılıyor. Bu uygulamalar yararlı mı? Aslında çok özel koşullar olmadıkça hiç kimse hepatit testlerini yaptırmaya ve sonuçlarını açıklamaya zorlanamaz. Hekimlerin hastalarına ait bilgileri izinsiz açıklama yetkisi yoktur. Ülkemizde spor okulları, spor kulüpleri, kamu kuruluşlarına ait spor tesisleri ve havuzlara girişte, evlilik öncesi, bir çok kurumda iş başvuruları sırasında yaptırılan hepatit B, hepatit C ve HIV taramaları, sonuçları kötü kullanılmaz ise yararlı sayılabilir. Söz konusu edilenlerin çoğu genç yaşlarda kişiler olup, bu testler sonucu bilgilenirler ve hepatit B için aşı olurlar. Ancak hiç kimseye hepatit B veya hepatit C pozitif diye spor kulüpleri veya tesislerden yararlanma konusunda kısıtlama getirilemez. Eğer kişide aktif bir hepatit B infeksiyonu varsa uzman doktor tarafından verilen ilaçla HBV DNA negatifleşir ve zaten pratikte çok sınırlı olan bulaşma riski sıfırlanır. İnaktif taşıyıcılarda zaten böyle bir risk yoktur. İş hukuku açısından da HBsAg pozitif, yani hepatit Bʼli olmak işe alınmama veya işten çıkarılma sebebi olamaz. Hepatitten korkma! Test yaptır ve aşı ol! 15

18 16 Aile Hekiminin Günlüğünden Hepatit B mutluluğa engel değildir Dr. Karabet Yayla Yoğun bir günün ortasında ASM'nin ihtiyaç listesini yaparken bir hasta geldi. Yaşlıca bir hanımefendi, karşımdaki koltukta oturmasını söyleyince yavaşça ve ürkek bir tavır ile oturdu. Nasıl yardımcı olabileceğimi sorduğumda, evlenmek istediğini bununla ilgili rapor almak istediğini söyledi. Bende, hayhay tabii ki de yardımcı olabileceğimi söyledim. Çay içip içmeyeceğini sordum. Teşekkür etti. Kan tahlillerinin yapılıp yapılmadığını sordum. Ne için dedi? Evlenenlere hepatit testlerinin yapılması mecbur olduğunu kendisinin de bu testi yaptırması gerektiğini söyledim. O sırada personel içeri girerek, önce hanımefendiye sonra bana sordu tekrar çay içip içmeyeceğimizi sordu. Personel çıktıktan sonra hastanın ağladığını gördüm. Hayırdır neden ağlıyorsun bir şey mi oldu diye sorduğumda, evlilik için nikah dairesine gittiğini evlenmek için ne gerekli diye sorduğunda bir takım insanların ona güldüğünü söyledi. Bunun üzerine ben kimle evleneceğini sordum. Kimliklerini istedim. Ve bana yarın sabah aç karnına kan vermeleri için gelmelerini söyledim. Hasta mutlu bir yüz ifadesiyle poliklinikten ayrıldı. Hemen hastanın ve evleneceği kişinin TC numaralarından girerek her ikisinin de bana kayıtlı olduklarını gördüm. Hanımefendi 73 yaşında evleneceği kişinin de 96 yaşında bir beyefendi olduğunu öğrendim. Bir araştırmaya girdim tapu dairesini arayarak bu şahıslar üzerinde gayrimenkul olup olmadığını sordum (Ben bir kaç dönem belediye başkan danışmanlığı ve belediye meclis üyeliği görevinde bulunmuştum). Bir gün sonra bana beyefendinin hiçbir malvarlığının olmadığı ancak; hanımefendinin bir hayli mal varlığı olduğunun bilgisi geldi. Kan alındıktan bir gün sonra çıkan netice beyefendi'nin hepatit (B) pozitif olduğu, hanımefendi'nin tahlilinin normal değerler içerisinde çıktığı görüldü. Hanımefendi beni telefonla aradığında kendisini konuşmak için davet ettim. Bir süre sonra hanımefendi kapıyı çalarak içeri girdi. Kendisine hepatit (B) ile ilgili tetkik sonuncun pozitif olduğunu ve endişemi ifade ettim. Hanımefendi benim söylediklerime aldırış etmeden "benim için önemli değil " ben kendisiyle evlenmek istiyorum dedi. Ve bende kendisine aşı yapmamız gerektiğini bu yapılan aşının bir kaç kez devam etmesi halinde kendisin bağışıklı kazanacağı ve korunacağı hakkında bilgi verdim. Aynı zamanda kendilerini müsait bir günde ziyaret etmek istediğimi söyledim. Oda hayhay tabii ki de bekleriz buyurun gelin dedi. Aradan çok geçmeden kapılarını çaldım. Kapıdan içeriye adımımı attığımda karşımda tam bir İstanbul beyefendisi buldum. Bana kahve ikram ettiler, kahvemi içip hoşça sohbet ettik. Yüzlerinden ne kadar mutlu oldukları görünüyordu. Ve neden evlenmek istediklerini sordum. Hanımefendi bana epey uzun zamandır komşu olduklarını ve kendinin bu yaşına kadar hiç evlenmediğini söyledi. Ertesi gün; hanımefendiye evlilik raporu, aklı şuuru yerindedir raporu verdim. Nikah dairesine yönlendirdim. Orada tanıdıklarıma, bu nikah da yardımcı olmaları husun da rica ettim. Gün aldım ve hanımefendiyi gönderdim. Birkaç gün sonra hanımefendi bir kutu çikolata ile ziyaretime gelip bana teşekkür etti. Ayrıca nikah dairesinde çok iyi davranış da bulundurduklarının ve nikah sonrasında pasta ikramında bulunarak evlenerek evliliklerini kutladıklarını söyledi. Sonuç: Hepatit B hiçbir şeye engel değildir. Yeter ki bilinsin ve gerekli önlemler alınsın

19 17 Hepatit B virüsü (HBV) ile ne kadar erken karşılaşılırsa kronikleşme riski o kadar yüksek olduğu için, annesi hepatit B taşıyıcı olan bebeklerin ve küçük çocukların HBV bulaşından korunması tüm dünyada öncelik verilen korunma yöntemi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle de dünyanın birçok ülkesinde tüm yenidoğan bebekler doğumdan itibaren HBVʼden korunmak için aşılanmakta ve eğer anne taşıyıcı ise bebeklere aşı ile birlikte hepatit B hiperimmünglobulin (HBIG) de yapılmaktadır (1-4). Bu amaçla uygulanmakta olan universal HBV aşılaması 1990 yılında sadece 20 ülkeyi kapsamakta iken günümüzde sayı 180ʼe ulaşmıştır (4-7). Universal HBV aşılamasının çok önemli ve fiyat etkin olduğu bir çok çalışmada gösterilmiştir ve günümüzde HBV aşı önerileri kapsamı oldukça genişletilmiş olup özellikle yüksek riskli erişkinler başta olmak üzere HBV enfeksiyonundan korunmak isteyen herkesin aşılanması gerektiği görüşü benimsenmiştir (1,8,9). Önceleri HBV aşılaması yapılması önerilen belli riskleri taşıyan kişiler ACIP (The Advisory Committee on İmmünization Practices) tarafından tanımlanmış olmakla birlikte giderek bu kapsam oldukça genişletilmiştir. Günümüzde ACIP aşı önerileri içine HBV enfeksiyonu açısından korunmak isteyen herkes aşılanmalıdır önerisi eklenmiştir (4,9-12). HEPATİT B AŞILARI İlk HBV aşıları plasma kökenli aşılar olup 1981 yılında üretilmiştir. Ancak bu aşının elde edilişinin pahalı oluşu, üretim işleminin güç oluşu, özellikle daha sonraki yıllarda gündeme gelen HIV/AIDS olguları nedeniyle oluşan güvensizlik, kısa süre geliştirilen rekombinan aşıların aktif olarak kullanılmasına yol açmıştır (8,9,13-16). Günümüzde kullanımdaki hepatit B aşıları, hepatit B virüsünün rekombinant DNA teknolojisi ile üretilmiş majör yüzey antijenini içerir. Rekombinasyon teknolojisi ile elde edilen aşılar iki grup olup; maya kökenli aşılar maya hücrelerinden, memeli hücresinden yararlanılarak üretilen aşılar ise Hepatit B Aşılaması ve Ülkemizde Hepatit Aşılama Sonuçları Doç. Dr. Selma Tosun Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları fare over hücresinden (chinese hamster ovarian cell: fare over hücresi) yararlanmak suretiyle elde edilmektedir. Rekombinasyon teknolojisi (genetik mühendisliği) ile üretilen aşıları hiçbir enfeksiyöz parçacık içermedikleri için plazma aşılarına göre çok daha avantajlı ve güvenilirdirler (1,8,9,17). Günümüzde farklı teknolojilerle geliştirilen yeni aşı çalışmaları da yapılmaktadır (18-21). Dünya genelinde çok sayıda rekombinan aşı bulunmakta olup bu aşılarla ilgili olarak yapılmış sayısız çalışmada hem çocuklarda hem de erişkinlerde oldukça etkin ve güvenilir oldukları gösterilmiştir (22-26). Ülkemizde 1998 yılından beri tüm yenidoğan bebeklere HBV aşılaması ücretsiz olarak yapılmakta, ayrıca risk grubundaki bazı erişkinlerin HBV aşılamalrı da yine ücretsiz uygulanmaktadır. Bu uygulama sonucu günümüzde bebek ve küçük çocuklarda akut ve kronik HBV olgusu görülme oranları son derece azalmıştır (4). Bununla birlikte gebelik sırasında HBsAg pozitif olduğu bilinmeyen gebelerin bebeklerine tek başına aşı yeterli olmamakta ve bu bebeklere doğumda HBIG yapılmadığı için az sayıda da olsa bu bebekler taşıyıcı kalmakta ve daha sonra kronik hepatit gelişmektedir. Hepatit A ve B aşılarını birlikte içeren kombine aşılar da bulunmaktadır (Twinrix-GlaxoSmithKline, HEP-A+B-in-VAC). Twinrix ile ilgili olarak FDA 2007 yılında alternatif bir uygulama şemasını daha onaylamıştır. Bu uygulamada 0,7 ve günlerde üç aşı yapılıp 12. ayda da bir doz rapel yapılmaktadır. Aşılar arasındaki süre uzamışsa kalındığı yerden devam edilmekte, tekrar başlanması gerekmemektedir. Bu hızlı aşılama şeması özellikle endemik bölgelere seyahate çıkmak üzere olan seronegatif bireyler için önerilmektedir (27-29).

20 18 Hepatit B aşısı ile ilgili olarak yapılan çok sayıda çalışmanın sonuçlarına göre gerek çocuklarda gerekse erişkinlerde en iyi antikor yanıtının elde edildiği 0,1,6. aylarda birer doz aşı uygulaması şeklindeki aşı şeması günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra hızlı yanıt elde edilmesi istendiğinde aşı şeması 0,1,2,12.aylar şeklinde de uygulanabilmektedir. Dünya Sağlık Örgütüʼnün HBV aşı programı önerileri 0,1,6ʼıncı ay, 0,1,12ʼinci ay; ya da 0,1,2,12ʼinci ay şeklindedir ve universal aşılamada yaygın olarak kullanılan şema 0,1,6 ay şemasıdır. Ayrıca 0,10,21. günde ve 0,7,28. günlerde birer aşının yapıldığı ve 12. ayda bir doz daha aşının uygulandığı hızlandırılmış aşı şemaları da özellikle bazı özel gruplarda kullanılabilmektedir (26). Aşı dozu çocuklarda 10 mcg, erişkinlerde ise 20 mcg dır. HBV aşılaması sonrası koruyucu antikor düzeyinin 10 miu/ml nin üzerinde olması gerektiği, antikor titresi bir kez 10 miu/mlʼnin üzerine çıktıktan sonra bu değerin altına düşse ve saptanamayacak duruma gelse bile, hepatit B enfeksiyonuna karşı koruyuculuğun devam ettiği bildirilmektedir. Virüsle daha sonra tekrar karşılaşıldığında immün sisteme ait bellek hücreleri tarafından antijenik yapı tanınmakta ve kişi aktif şekilde hasta olmamakta; vücuda giren virüs, antikor yapımını uyarmaktadır. Bu anlamda, daha önceleri her 5-10 yılda bir rapel doz yapılması öngörülmekteyse de primer aşılamadan on yıl sonra bile çok düşük titrede antikor yanıtı olan kişilerin virüsle karşılaşıldığında yeterli antikor yanıtı oluşturduğu gösterilmiştir (30,31). Yüksek risk altındaki erişkinlerle çocuklar üzerinde yapılan çalışmalarda immün sisteminde sorun olmayan kişilerde aşıdan yıllar sonra anti- HBs yanıtı çok düşük veya saptanamaz düzeyde olsa bile uzun süreli koruyuculuk sağladığı; virüsle karşılaşma durumunda klinik hastalık veya taşıyıcılık durumunun gelişmediği gözlenmiş, ayrıca bu kişilerin rapel aşı dozuna oldukça iyi yanıt verdikleri belirlenmiştir. Dünya Sağlık Örgütü uygun şekilde yapılmış hepatit B aşılamasından sonra rapel doza gerek olmadığını bildirmektedir (32). Avrupa Hepatit B Uzlaşı Grubuʼnun (European Consensus Group on Hepatitis B İmmünity) önerileri de aşıları tam olan ve immün sistemde sorunu olmayan kişilere rapel doza gerek olmadığı yönündedir (33). Sonuç olarak immün sisteminde sorun olmayan kişilere rapel doz gerekmemekte, zamanla anti- HBs düzeyleri saptanabilir düzeyin altına inse bile immün hafızaya bağlı olarak klinik hastalık tablosu oluşmamaktadır (8,9,16,26). Primer HBV aşılamasından sonra oluşan antikor düzeyi ilk yıl içinde hızla, daha sonra daha yavaş şekilde azalmaktadır. Primer aşılama sonrası antikor yanıtı >10 miu/ml olan genç erişkinlerin %17-50ʼsinde aşılamadan yıl sonra antihbs kaybına bağlı olarak düşük veya saptanamayacak düzeyde antikor yanıtı kalır. Çocuklarda hepatit B aşılarına anti HBs yanıtı oldukça iyi olup bu oran %95-99 ʻa ulaşmaktadır; bununla birlikte zaman zaman erişkinler arasında anti HBs yanıtsızlığı görülebilmektedir. Kullanımdaki aşılarla yapılan değişik çalışmalarda HBV aşısı uygulanan kişilerde %15 oranında immün yanıt oluşmayabildiği bildirilmiştir. Bu kişilerde sigara içme, obesite, cinsiyet (erkek olma), 40 yaşın üzerinde olma gibi faktörlerin rol oynayabileceği düşünülmektedir. Ayrıca aşının soğuk zincir kurallarına uymadan saklanmış olması, uygun teknikle yapılmamış olması, aşı şemasına uyulmaması gibi faktörler de aşı yanıtsızlığında önemli rol oynamaktadır. Genetik olarak aşı yanıtsızlığı olabileceği de bildirilmektedir (26,34). Hepatit B aşıları tüm dünyada 30 yıldan beri kullanılmakta olup şimdiye dek belirgin bir yan etkileri ya da ciddi komplikasyonları gösterilmemiştir. Dünya Sağlık Örgütü tüm ülkelerde her yenidoğan bebeğin aşılanmasını önermektedir ve birçok ülkede bu uygulama yapılmaktadır. Aşıların yapılmaması durumunda gelişebilecek kronik aktif hepatit, siroz, karaciğer karsinomu gibi komplikasyonlar ve bunların tetkik ve sağaltım maliyetleri göz önüne alındığında hepatit B aşılamasının önemi tartışılmazdır (35). HBV aşısının ilk lisans aldığı 1982 yılından beri yenidoğan bebeklerin yanısıra HBV için risk altında olan erişkinlere de ACIP tarafından aşı önerilmektedir. Ancak, bu öneri ABD gibi gelişmiş ülkelerde bile tam olarak yaygınlaşamamıştır ve risk altındaki erişkinlerin aşılanma oranları düşük kalmıştır. Ülkemizde de bebek aşılamaları oldukça

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var

Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var Bilinen, 5000 den fazla fonksiyonu var KARACİĞER NEDEN ÖNEMLİ 1.Karaciğer olmadan insan yaşayamaz! 2.Vücudumuzun laboratuardır. 500 civarında görevi var! 3.Hasarlanmışsa kendini yenileyebilir! 4.Vücudun

Detaylı

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı?

Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Hepatit B Hasta Takibi Nasıl Yapılmalı? Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Sunum Planı Giriş HBsAg Pozitifliği Kronik Hepatit

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Dr. Faruk KARAKEÇİLİ Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 22.01.2016 HATAY Tedavisi Zor Olgular! Zor hasta

Detaylı

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD.

KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. KRONİK HEPATİT B (Olgu Sunumu) Dr. İlkay Karaoğlan Gaziantep Ün. Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hst. Ve Kl. Mik. AD. Kasım-1999 HK 41 yaş, erkek Öğretmen Gaziantep Yakınması: Yok Bir yıl önce tesadüfen HBsAg

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma Ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi EKK KAYA SÜER Sağlık Çalışanlarında İnfeksiyon Riski: Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Hepatit B, Hepatit C, HIV, Hepatit

Detaylı

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır.

Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. GİRİŞ Dünyada 350 milyonun üzerindeki hepatit B taşıyıcısının %50 sinden fazlasında infeksiyon perinatal yolla kazanılmıştır. HBeAg pozitif annelerden bebeğe bulaş oranı % 90 dır. Perinatal olarak kazanılan

Detaylı

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Prof. Dr. Reşat Özaras İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Enfeksiyon AD. rozaras@yahoo.com Genel Bakış HBV Enfeksiyonunda Neredeyiz? Eradikasyon

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI Dok No: ENF.TL.15 Yayın tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/no: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları tehlikeler ve meslek risklerine karşı korumak. 2.0 KAPSAM:Hastanede

Detaylı

Hepatit B, akut hepatitin ve kronik viral enfeksiyonların en sık nedenidir.

Hepatit B, akut hepatitin ve kronik viral enfeksiyonların en sık nedenidir. Hepatit (karaciğer iltihabı) ilaçlar, toksik maddeler, otoimmün hastalıklar, alkol, virüsler gibi bir çok nedenle oluşabilirse de % 95 nedeni hepatit virüsleri (hepatit A,B,C,D,E) dir. Hepatit B, akut

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi?

Hepatit Hastalığı Gebelikten Etkilenir mi? GEBELİKTE HEPATİT Gebelik ve hepatit Gebelik ve hepatit iki ayrı durumu anlatır. Birincisi gebelik sırasında ortaya çıkan akut hepatit tablosu, ikincisi ise kronik hepatit hastasının gebe kalmasıdır. Her

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Yrd.Doç.Dr. Özgür Günal Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD HÇ, 28 yş, E, Memur 2010 yılı ocak ayında kan bağışı sırasında sarılık olduğu söyleniyor. Başvuru sırasında bazen halsizlik ve

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

BULAŞICI SARILIKLAR VİRAL HEPATİTLER PROF. DR. MURAT KIYICI ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GASTROENTEROLOJİ BİLİM DALI

BULAŞICI SARILIKLAR VİRAL HEPATİTLER PROF. DR. MURAT KIYICI ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GASTROENTEROLOJİ BİLİM DALI BULAŞICI SARILIKLAR VİRAL HEPATİTLER PROF. DR. MURAT KIYICI ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GASTROENTEROLOJİ BİLİM DALI Karaciğer nedir? Karaciğer vücudun en büyük ve en önemli organlarından biridir.

Detaylı

Hemodiyaliz olgularında hepatit enfeksiyonu ve önlenmesi. Dr Hayriye Sayarlıoğlu, KSÜ, Nefroloji, Kahramanmaraş

Hemodiyaliz olgularında hepatit enfeksiyonu ve önlenmesi. Dr Hayriye Sayarlıoğlu, KSÜ, Nefroloji, Kahramanmaraş Hemodiyaliz olgularında hepatit enfeksiyonu ve önlenmesi Dr Hayriye Sayarlıoğlu, KSÜ, Nefroloji, Kahramanmaraş Giriş Hemodiyaliz hastalarında enfeksiyon önemli mortalite nedenleri arasındadır Hepatit C

Detaylı

GEBELİK ve HBV Enfeksiyonu Sanal Vakalarla İnteraktif. 6 Eylül 2014 - Prof. Dr. Erol Avşar

GEBELİK ve HBV Enfeksiyonu Sanal Vakalarla İnteraktif. 6 Eylül 2014 - Prof. Dr. Erol Avşar GEBELİK ve HBV Enfeksiyonu Sanal Vakalarla İnteraktif 6 Eylül 2014 - Prof. Dr. Erol Avşar HBV nin GEBELİĞE ETKİLERİ HBV, fertiliteyi etkilemez Proinflamatuar sitokin salınımını arttırsa da Maternal ve

Detaylı

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular BR.HLİ.067 Romatizma hastalıkları toplumda oldukça sık görülen hastalıklardır. Bunların sıklıkla günlük yaşamı etkilemesi, kişinin yaşam kalitesini

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması. Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Anti-HIV Pozitif Bulunan Hastada Kesin Tanı Algoritması Doç. Dr. Kenan Midilli İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Testler farklı amaçlarla uygulanabilir: - Tanı, tarama, doğrulama,

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden sağlık

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ. Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic. A.Ş.

HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ. Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic. A.Ş. HEPATİT B, TÜRKİYE İÇİN AIDS TEN DAHA TEHLİKELİ BİRLEŞİK METAL-İŞ YAYINLARI Tünel Yolu Cd. No.2 81110 Bostancı - İstanbul Tel: (0216) 380 8590 Faks: (0216) 373 6502 Dr. Zülkar Dönmez Asil Çelik San. Tic.

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

NEJAT İŞLER İSTANBUL'A SEVK EDİLDİ

NEJAT İŞLER İSTANBUL'A SEVK EDİLDİ NEJAT İŞLER İSTANBUL'A SEVK EDİLDİ Acıbadem Bodrum Hastanesi Başhekimi Dr. Aydın Aksoy: HASTAMIZ UÇAK AMBULANS İLE İSTANBUL A TRANSFER EDİLMİŞTİR 17 Ocak 2014 tarihinde Acıbadem Bodrum Hastanesi Acil Servisi

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 8 Nisan 2015 14. Hafta (30 Mart 5 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 14. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Sayfa No 1 / 5 Hazırlayan İnceleyen Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Temsilcisi Başhekim 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve diş-dişeti sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 13 Diyabet ve diş-dişeti sorunları

Detaylı

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Sağlık kuruluşları hizmet, eğitim, araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü kompleks yapılardır. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009

MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009 MEME KANSERİ VE KENDİ KENDİNE MEME MUAYENESİ İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2009 KANSER NEDİR? Kanser; Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak

Detaylı

VİRAL HEPATİTLER. Doç.Dr. Şükran Köse Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Haziran 2014, Mardin

VİRAL HEPATİTLER. Doç.Dr. Şükran Köse Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Haziran 2014, Mardin VİRAL HEPATİTLER Doç.Dr. Şükran Köse Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Haziran 2014, Mardin Hepatit/Sarılık Nedir? Tanım Karaciğerin; mikrobik (hepatit

Detaylı

HEPATİT (Sarılık) Epidemiyoloji

HEPATİT (Sarılık) Epidemiyoloji HEPATİT (Sarılık) Hepatit, temel olarak karaciğer hücrelerinin hasarına sebep olan inflamatuar bir hastalıktır. Hepatit, hastalığın klinik seyrine göre akut ve kronik olarak iki çeşittir. Akut hepatit,

Detaylı

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu

Tıkanma Sarılığı. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Tıkanma Sarılığı Yrd. Doç. Dr. Zülfü Arıkanoğlu Normal serum bilirubin düzeyi 0.5-1.3 mg/dl olup, 2.5 mg/dl'yi geçerse bilirubinin dokuları boyamasıyla klinik olarak sarılık ortaya çıkar. Sarılığa yol

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı

Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlarda Tanı Deniz Gökengin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar Gonore Klamidyal

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama - 0 - EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 2/5 1. AMAÇ Bu yönergenin amacı; çalışanların iş kazası sonucu yaralanmalarında bildirimin

Detaylı

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ

SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ SAĞLIK PERSONELİNİN BULAŞICI HASTALIKLARA YÖNELİK TARAMA PROTOKOLÜ Çalışanların hastane ortamında bulaşıcı hastalıklardan korunmasını sağlamak, bulaşıcı hastalıklara maruziyet durumunda alınması gereken

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

KRONİK BÖBREK HASTASINDA (HBV) TEDAVİ PROTOKOLU NASIL OLMALIDIR?

KRONİK BÖBREK HASTASINDA (HBV) TEDAVİ PROTOKOLU NASIL OLMALIDIR? KRONİK BÖBREK HASTASINDA (HBV) TEDAVİ PROTOKOLU NASIL OLMALIDIR? Dr. Ziya Kuruüzüm DEÜTF Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD 07.09.2013, UVHS, Güral Sapanca Otel, Sakarya Kronik böbrek hastası

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER. Uz. Dr. Funda Şimşek Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon Hast. ve Kli. Mikr.Kliniği

GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER. Uz. Dr. Funda Şimşek Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon Hast. ve Kli. Mikr.Kliniği GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER Uz. Dr. Funda Şimşek Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon Hast. ve Kli. Mikr.Kliniği GEBELİK VE VİRAL HEPATİTLER Uz.Dr.Funda Şimşek SSK Okmeydanı Eğitim Hastanesi İnfeksiyon

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan

Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi. Uz. Dr. Eyüp Arslan Kronik Hepatit B Tedavisinde Zor Vakaların Yönetimi Uz. Dr. Eyüp Arslan Vaka N.T, 68 Y, Erkek, Batman 10.11.1999 yılında HBs Ag pozitifliği DM ve diyabetik nefropati 15 yıldır DM, oral anti-diyabetik BUN;

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Olgularla Hepatit B tedavisi. Uz.Dr. Alpay Arı İzmir Bozyaka Eğitim ve araştırma Hastanesi

Olgularla Hepatit B tedavisi. Uz.Dr. Alpay Arı İzmir Bozyaka Eğitim ve araştırma Hastanesi Olgularla Hepatit B tedavisi Uz.Dr. Alpay Arı İzmir Bozyaka Eğitim ve araştırma Hastanesi Sunum içeriği Hepatit B tedavisi Ulusal ve uluslar arası kılavuzlar S.U.T sorunları Olgular Sorunlu olgu gurubu

Detaylı

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler)

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) Doç. Dr. Onur POLAT Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) İlk kez 1987 yılında ABD de hastalık kontrol merkezleri (CDC) tarafından HIV bulaşmasını önlemek amacıyla önerilen yöntemler Üniversal Önlemler

Detaylı

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır Toraks Derneği, Göğüs Hastalıkları Uzmanları ve solunum hastalıkları alanında çalışan diğer uzmanlık dallarındaki hekimler tarafından 1992 de kurulan bir ulusal uzmanlık derneğidir. Toraks Derneği nin

Detaylı

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013

Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi. Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Kronik Hepatit B li Hastanın Güncel Tedavisi Dr. Yaşar BAYINDIR Malatya-2013 Hepatit B ve İnsan 16. yy, Kore de Joseon Hanedanlığı ndan bir çocuk mumyası HBV genotip C2 3.000-100.000 yıl öncesine ait,

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 11 Mart 2015 10. Hafta (02-08 Mart 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 10. hafta itibariyle çalışılan numunelerdeki İnfluenza

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Bin Yıllık Musiki Kültürümüze Katkı Sunuyoruz. 14 Ocak 2014 Kürdilihicazkâr Faslı Beraber ve Solo Şarkılar Konseri

Bin Yıllık Musiki Kültürümüze Katkı Sunuyoruz. 14 Ocak 2014 Kürdilihicazkâr Faslı Beraber ve Solo Şarkılar Konseri Bin Yıllık Musiki Kültürümüze Katkı Sunuyoruz 14 Ocak 2014 Kürdilihicazkâr Faslı Beraber ve Solo Şarkılar Konseri Müdürlüğümüz bünyesinde faaliyet gösteren AKM Klasik Türk Sanat Müziği Korosunun Şef Mitat

Detaylı

GÖREVLENDIRME KARARLARI

GÖREVLENDIRME KARARLARI Portal Adres GÖREVLENDIRME KARARLARI : www.hakimiyet.com İçeriği : Gündem Tarih : 21.01.2015 : http://www.hakimiyet.com/genel/gorevlendirme-kararlari-h783915.html 1/3 GÖREVLENDIRME KARARLARI 2/3 GÖREVLENDIRME

Detaylı

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ *

HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * HBsAg KANTİTATİF DÜZEYİ İLE HEPATİT B nin KLİNİK- VİROLOJİK-SEROLOJİK DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ * Emel Aslan, Reşit Mıstık, Esra Kazak, Selim Giray Nak, Güher Göral Uludağ Ü Tıp Fakültesi *Uludağ Ü Bilimsel

Detaylı

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale

Tedavi Uyum. Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale Tedavi Uyum Alper Şener Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Çanakkale SGK SUT Güncellemeler ECZANE İlaç temini Sisteme kayıt Reçetenin muadille değişimi HASTA UYUM HEKİM Tedavi kararı Günlük aktivite

Detaylı

6 MAYIS 2014 DÜNYA ASTIM GÜNÜ

6 MAYIS 2014 DÜNYA ASTIM GÜNÜ 6 MAYIS 2014 DÜNYA ASTIM GÜNÜ TEKİRDAĞ HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ETKİNLİKLERİ 6 Mayıs Dünya Astım Günü olması sebebiyle merkez ve tüm ilçelerde etkinlikler düzenlenmiştir. Yerel Medyada 6 Mayıs Dünya Astım

Detaylı

3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ 3-9 KASIM ORGAN BAĞIŞI VE NAKLİ HAFTASI ARTVİN HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ ORGAN NAKLİ NEDİR? Hastalıklar nedeniyle görev yapamayacak derecede hasar gören organ yada organlar yerine, sağlam organ yada organların

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir Grip. Korunun, koruyun. MEVSİM GRİBİ: NEDEN AŞI OLMANIZ GEREKİR Son zamanlarda sık sık mevsim gribi ve domuz gribi gibi farklı grip türlerinden söz edildiğini duymuş

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

'BANA BIR SEY OLMAZ' DEMEYIN

'BANA BIR SEY OLMAZ' DEMEYIN 'BANA BIR SEY OLMAZ' DEMEYIN Portal : www.cumhuriyet.com.tr İçeriği : Gündem Tarih : 01.12.2014 Adres : http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/yasam/152399/_bana_bir_sey_olmaz demeyin.html Bana bir şey olmaz

Detaylı

Uzm. Dr. Burcu Uysal Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kırşehir

Uzm. Dr. Burcu Uysal Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kırşehir Uzm. Dr. Burcu Uysal Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kırşehir Tanım Sadece anti-hbc IgG nin saptanması Virusla karşılaşmayı gösteren en duyarlı gösterge En çok görülen olağan dışı

Detaylı

Bir hastanın mektubundan...

Bir hastanın mektubundan... Bir hastanın mektubundan... Değerli Meltem Hocam; Size bu satırları büyük bir yorgunluk ve zorlu bir nefes alıp verme gayreti içinde yazmaya çalışıyorum. Bu gün sizin beni evde ziyaretinizden sonra size

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı HCV İnfeksiyonu Akut hepatit C Kronik hepatit C HCV İnfeksiyonu Akut Viral

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. HEDNAVİR, somon renkte, bikonveks, bir yüzünde E olan film kaplı tabletler halindedir. Her kutuda 30 tablet vardır.

KULLANMA TALİMATI. HEDNAVİR, somon renkte, bikonveks, bir yüzünde E olan film kaplı tabletler halindedir. Her kutuda 30 tablet vardır. KULLANMA TALİMATI HEDNAVİR 0,5 mg film kaplı tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir film kaplı tablet 0,5 mg entekavir içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, mikrokristalin selüloz, krospovidon,

Detaylı

Diyabette böbrek sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabette böbrek sorunları TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 09 Diyabette böbrek sorunları Diyabet

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. KULLANMA TALİMATI ANTISTAX 180 mg Sert Jelatin Kapsül Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir kapsül, 180 mg kırmızı üzüm yaprağı kuru ekstresi (4-6:1) içerir. Yardımcı maddeler: Susuz kolloidal silisyum

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

10.04.2013 ÇARŞAMBA İZMİR GÜNDEMİ- -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı / Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

10.04.2013 ÇARŞAMBA İZMİR GÜNDEMİ- -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı / Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü 10.04.2013 ÇARŞAMBA İZMİR GÜNDEMİ- -Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı / Basın Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü İzmir Halk Sağlığı Müdürlüğü ile 'Obeziteyle Mücadele' işbirliği protokolü İzmir

Detaylı

Adı Soyadı Ünvanı. : Fatma Figen Uğurlu : Uzman Hemşire

Adı Soyadı Ünvanı. : Fatma Figen Uğurlu : Uzman Hemşire Adı Soyadı Ünvanı : Fatma Figen Uğurlu : Uzman Hemşire Doğum Tarihi : 08-09-1963 Doğum Yeri : Ankara Uyruğu : T.C. Medeni Durumu : Evli Yabancı Dili : İngilizce İş telefonu : 0212 660 11 25 / 27618 İş

Detaylı

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar

Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Kronik Hepatit C Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Asıl Dr. Alpay alt başlık ARIstilini düzenlemek için tıklatın İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TESTOGEL 50 mg transdermal jel içeren saşe Haricen kullanılır Etkin madde Herbir Testogel saşe 50 mg testosteron içerir. Yardımcı maddeler karbamer 980, izopropil miristat, etanol % 96,

Detaylı

Evde Sağlık Hizmeti, Evde Fototerapi ve Ek Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi Tanıtımı

Evde Sağlık Hizmeti, Evde Fototerapi ve Ek Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi Tanıtımı Evde Sağlık Hizmeti, Evde Fototerapi ve Ek Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi Tanıtımı T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Evde Sağlık

Detaylı

Kesici-Delici Alet Yaralanmaları ve Korunma önlemleri

Kesici-Delici Alet Yaralanmaları ve Korunma önlemleri KesiciDelici Alet Yaralanmaları ve Korunma önlemleri Pakize AYGÜN İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi KIRIM KONGO BULAŞTI! Kan alırken virüs kapan hemşire öldü MUSTAFA DEMİRER Çorum DHA Kene tarafından ısırılan

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Sağlık Çalış ışanlarında Enfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Sağlık çalış ışanlarında majör bulaş kaynağı kanla

Detaylı

Hastane Çalışanlarının Cerrahi Alan Enfeksiyonlarının Önlenmesi ve Kontrolüne Yönelik Bilgi Durumunun Değerlendirilmesi

Hastane Çalışanlarının Cerrahi Alan Enfeksiyonlarının Önlenmesi ve Kontrolüne Yönelik Bilgi Durumunun Değerlendirilmesi T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Ordu İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı Hastane Çalışanlarının Cerrahi Alan Enfeksiyonlarının Önlenmesi ve

Detaylı

Subkutan spesifik immünoterapi

Subkutan spesifik immünoterapi Subkutan spesifik immünoterapi Hasta için bir bilgi Spesifik immünoterapi Doktorunuzun yaptığı alerji testleri, sizde (veya çocuğunuzda) alerji olduğunu göstermiştir. Gözde kaşınma veya sulanma (= konjunktivitis),

Detaylı