TÜRKİYE-AZERBAYCAN-GÜRCİSTAN İLİŞKİLERİNDE ERMENİSTAN FAKTÖRÜ Doç. Dr. Haluk SELVİ *

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE-AZERBAYCAN-GÜRCİSTAN İLİŞKİLERİNDE ERMENİSTAN FAKTÖRÜ Doç. Dr. Haluk SELVİ *"

Transkript

1 TÜRKİYE-AZERBAYCAN-GÜRCİSTAN İLİŞKİLERİNDE ERMENİSTAN FAKTÖRÜ Doç. Dr. Haluk SELVİ * Kafkasya da istikrarın sağlanması ve güvenli bir geleceğin oluşturulması açısından bölge ülkelerinin birbirleriyle ilişkileri oldukça önemlidir. Bu önem, özellikle Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra daha da artmış ve geçen 15 yıl boyunca da bölge ülkelerinin en önemli endişesi olmuştur. Sovyetler Birliği nin dağılması, Kafkasya da yeni bağımsız cumhuriyetlerin kurulmasının ve bu ülkelerin birbirleriyle ve komşu ülkelerle ilişkiler içerisine girmelerinin ortamını da oluşturmuştur. Karadeniz den Hazar Denizine kadar uzanan ve Güney Kafkasya olarak adlandırılan bölgede üç cumhuriyet, Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan yer almaktadır. Türkiye kuzeydoğu sınırını oluşturan bu cumhuriyetlerle bağımsızlıklarını ilan ettikleri günden itibaren ilişkilerini geliştirme yolunu takip ederek bölgede barış ve huzurun sağlanması için çaba harcamıştır 1. Kafkasya da Gürcistan coğrafi konumu, Azerbaycan ekonomik potansiyeli, doğal zenginlikleri ve nüfusunun büyüklüğü sebebiyle, Ermenistan ise Rusya ile sağladığı askeri işbirliği ve bölgede oynadığı çözülme rolü sebebiyle stratejik önem arz etmektedirler. Güney Kafkasya, Sovyetlerin dağılması sonrasında Doğu ile Batıyı birleştiren en önemli koridor olarak gündeme gelmiştir. Ayrıca bölge hem zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarına sahiptir, hem de Hazar havzasında bulunan zengin kaynakların batı pazarlarına ulaştırılmasında kilit rol oynamaktadır. Bu sebeplerle uluslar arası rekabetin en yoğun yaşandığı bölgelerin başında Kafkasya gelmektedir 2. Fakat bölgede hem Türkiye, hem Azerbaycan ve hem de Gürcistan için güvenliği tehdit eden ve devamlı huzursuzluk kaynağı olan bir devlet bulunmaktadır: Ermenistan. Ermenistan, bölge ülkeleri için nasıl bir tehdit oluşturmaktadır? XX. yüzyılın ilk çeyreğinde Kafkasya da meydana gelen olayları gözden geçirmek bu sorunun cevaplanmasında bize ışık tutacaktır. Birinci Dünya Savaşı sona ererken Kafkasya daki rekabet henüz sonuçlanmamıştı. Bu yıllarda dünyanın bilinen en önemli petrol yataklarının yer aldığı Baku deki petrolleri ele geçirmek için süren bu mücadelede, zamanın en güçlü devletlerinden olan Britanya * Sakarya Üniversitesi Türk-Ermeni İlişkileri Araştırma Merkezi Müdürü, Fen-Edb. Fak. Tarih Bölümü Öğretim Üyesi 1 Türkiye nin küreselleşme ve stratejik değişimler karşısında geleneksel dış politikaları hakkında geniş bilgi için bkz. Cercis İkiel, Is Globalization An Uninterrupted Process, Lo Straniero, 38 (October 2003), p Sinan Oğan, Kamil Ağacan, Güney Kafkasya da Yeniden Başlayan veya Bitmeyen Savaş, Stratejik Analiz, c.2, sayı: 13 (Mayıs 2004), s. 26.

2 İmparatorluğundan başka Bolşevik yönetimi, Osmanlı Devleti ve Almanya da yer almıştı Bolşevik ihtilalinin Kafkasya açısından yarattığı umut Bolşeviklerin Beyaz Ordu karşısında verdikleri mücadelede başarı sağlamalarıyla yeni bir boyut kazanmıştı. Gürcistan da Menşevikler, Ermenistan da Taşnak Hareketi, Azerbaycan da Musavat Partisi liderliğinde 1918 yılında bağımsızlık ilanları birbirini takip etti 4. Bu devletlerin bağımsızlık dönemlerinde aralarında bazı problemler yaşandı. Ermeniler, Karabağ Bölgesinin ve Gürcistan da Ermenilerin nüfus olarak çoğunlukta bulundukları bölgelerin kendilerine ait olduğunu iddia ettiler. Hatta Ermenistan yönetimi, 1 Haziran 1918 de yayınladığı bir bildiride Gürcistan da Ermenilerin yaşadığı bölgelerde(özellikle Cavahatya da) Ermenistan hükümetini en yüksek ve yegane hakim olarak ilan etti 5. Ermenistan ın ilk fırsatta Karabağ ve Cavahatya bölgelerine gireceği gözlenmekte idi. Azerbaycan ın bağımsızlık döneminde Ermeni silahlı birlikleri Karabağ, Zengezor, Nahçıvan ve Gence de silahlı çeteler aracılığı ile katliamlarda bulunuyordu 6. Ermenistan, Osmanlı Devleti ne karşı da uluslararası görüşmelere katılarak İngiltere ve ABD nin desteğiyle Doğu Anadolu da Büyük Ermenistan ın kurulması için faaliyette bulunuyordu. Bu tarihlerde İran ve Rusya da İngiltere gibi Kafkasya ile yakından ilgilenmekte ortaya çıkan yeni durumdan en fazla payı almaya çalışmaktaydı 7. Fakat Güney Kafkasya da bağımsızlık dönemi fazla uzun sürmemiş, Kızıl Ordu nun Beyaz Ordu ya karşı mücadelesinden başarı ile çıkmasından sonra Bolşevikler Baku ve Tiflis te 1920 de, Erivan da ise 1921 de yönetimi ele geçirmişlerdir yılı Aralık ayında bölge Sovyet Federal Sosyalist Cumhuriyetleri adı altında birleştirilmiştir yılında ise bu federasyon yerini Sovyetler Birliği içinde cumhuriyet statüsüne sahip ayrı birimler olarak yeniden yapılandıran Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan cumhuriyetlerine bırakmıştır. Sovyet döneminde, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki Karabağ Bölgesinin kime ait olduğu konusunda baş gösteren anlaşmazlık üzerine Haziran 1921 de Kafkasya İşleri Bürosu Karabağ ın Ermenistan ile birleşmesi doğrultusunda görüş bildirmiş fakat bu karar daha sonra geri çevrilmiş ve 1923 yılında bu bölgenin Azerbaycan Cumhuriyeti içinde otonom bir bölge olması kararlaştırılmıştı 8. 3 Bu mücadele hakkında geniş bilgi için bkz. Firuz Kazemzadeh, The Struggle for Transcausia ( ) Birmingham, Enis Şahin, Türkiye ve Mavera-yı Kafkasya İlişkileri İçerisinde Trabzon ve Batum Konferansları ve Antlaşmaları ( ), Ankara, 2002, ss Hatem Cabbarlı, Ermenistan ın Bölge Politikasında Gürcistan: Tarihi Süreçte Karşılıklı İlişkiler, Ermeni Araştırmaları, sayı: 6 (Yaz 2002), s Azerbaycan Cumhuriyeti, Azerbaycan Respublikası Elmler Akademiyası Tarih İnstutu, Bakı, 1998, s Tadeuş Svyatoçovski, Rusya ve Azerbaycan, Tercüme eden: Lale Mirceferova, Beyler Hacıyev, Bakı, 2000, s Emin Gürses, Kafkasya da Uluslar arası Rekabet, Avrasya Dosyası, Azerbaycan Özel Sayısı, c.7, sayı: 1 (İlkbahar 2001), s. 253.

3 Gürcistan da Sovyet Hükümeti kurulduktan sonra üç özerk bölge oluşturulmuştu: Abhazya, Acaristan ve Güney Osetya. Ayrıca Ahalkelek ve Cavahatya otonom bölgeleri de bu yapı içerisinde yer alıyordu. Ahalkelek ve Ahalçik te yaşayan birçok Müslüman Bolşeviklerin baskılarına dayanamayarak Türkiye ye göç etmeye başladı. Bu durum bölgede Ermenilerin etnik olarak çoğunluk sağlamaları sonucunu da doğurdu. Bölgedeki Ahıska Türklerinin göçürülmesi Ermeniler tarafından da desteklenmekte idi. Ahıska Türkleri 60 yıldır verdikleri mücadeleye rağmen anavatanlarına geri dönememektedirler. Gürcistan Hükümeti bu konuda Sovyet dönemindeki tutumunu devam ettirmekte ve adeta Cavahatya Bölgesinde kendi sonunu hazırlamaktadır. Bu durumda Ermenistan ın payının olduğu da bir gerçektir. Böylece Ermeniler Cavahatya Bölgesinde en büyük nüfus oranına sahip olabilmektedirler 9. Kafkasya daki etnik çatışmaların en büyük sebebi Çarlık Rusyasının Kafkasya da uyguladığı böl ve yönet politikasının Sovyetler Birliği tarafından da aynı şekilde uygulanmasıdır Bolşevik ihtilalinden sonra Kafkas halklarını suni bir biçimde bölen ve aralarına sınırlar koyan Sovyet hükümeti Kafkas halkları arasındaki etnik çatışmaların provokatörüdür. Bu gün de Rusya Federasyonunun aynı politikayı izleme yolunda olduğu gözlenmektedir 10. Rusya ya bölgede bu politikalarını uygulamada, tarihte bir çok defalar olduğu gibi, Ermenistan yardımcı olmaktadır. Çarlık Rusyasından sonra SSCB nin de dağılmasına rağmen, Rusya Federasyonu döneminde de Rusya da XVII. yy.dan itibaren belirginleşen ve sıcak denizlere çıkmak şeklinde açılanan yayılmacı siyaset anlayışını benimseyen ve zamanına göre farklı şekillerde devam eden Rus dış politikasının ana amacının değişmediği görülmektedir. Rusya bugün Güney Kafkasya da bulundurduğu askeri üslerle varlığını devam ettirmeye çalışmaktadır. Ruslar bu askeri üslerde özellikle Ermenileri istihdam etmektedirler 11. Özellikle Gürcistan daki Ermeniler bu bölgedeki askeri üslerin varlığını kendilerinin gelecekleri açısından bir emniyet olarak görmektedirler. Bu bölgeden Rus askeri üslerinin kaldırılması Ermenistan ı komşuları ile daha gerçekçi ilişkiler kurması konusunda ikna edecektir. Ermenistan, bağımsızlığından bu yana Ermenistan dışındaki Ermenilerden gelen maddi yardımlardan yararlanmaktadır. Ermeni diasporasının göstermiş olduğu sıkı dayanışma, milli ideolojileri olan geleneksel Haydat (Ermenilerin Davası) anlayışına dayanmaktadır. Haydat ın XIX. yy. sonlarında ve XX. yy. başlarında Ermenistan ın dışındaki 9 Enver Börüsoy, Ermenistan ve Gürcistan Arasındaki Sorunlar, Stratejik Analiz, c.2, sayı: 22 (Şubat 2002), s Paul Henze, Kafkasya da Çatışma, Avrasya Etüdleri, (1), 1994, s.68; Ufuk Tavkul,Etnik Çatışmaların Gölgesinde Kafkasya, İstanbul, 2002, ss Hasan Kanbolat, Rusya Federasyonunun Güney Kafkasya daki Askeri Varlığı ve Gürcistan Boyutu, Stratejik Analiz, c.1, sayı: 3 (Temmuz 2000), s. 46.

4 koşullarda oluşturulan, kesin değişmez ebedi ulusal amaçlar olarak benimsenen üç temel amacı vardır: 1- Tarihi Ermeni topraklarının geri alınması ve Birleşik Ermenistan ulusal devletinin, II. Tigran (MÖ ) zamanındaki Ermenistan ın kurulması, 2- Dünyanın çeşitli bölgelerine dağılmış Ermeni ulusunun söz konusu topraklara geri dönmesi, 3- Sosyal devletin kurulması 12. Ermenistan dışarıda diaspora ile birleşik bir politika izlerken, iç politikasında diaspora partileri ile bazı krizler ve çatışmalar yaşamaktadır. Kısa sürede Azerbaycan, Türkiye ve Gürcistan ile yeni ihtilaflar yaşayan Ermenistan Cumhuriyeti, ona ekonomik ve siyasi destek sağlayan diaspora ile de bazı sorunlar yaşamıştır. Açlık, göç ve sefaletin tırmandığı Ermenistan da bu gelişmeler iç siyasete de yansımıştır yılında iktidara gelen Ter Petrosyan, Taşnaklar ve Karabağ kılanı tarafından iktidardan uzaklaştırılarak yerine 20 Mart 1997 tarihinde Robert Koçaryan iktidara getirilmiştir. Koçaryan göreve gelir gelmez, Erivan yönetiminin diaspora lobileriyle bağlantısını sağlayan en önemli örgüt olan Taşnaklara konan yasakları kaldırmıştır. Bu adımla Koçaryan, Ermenistan ile Dağlık Karabağ ve dünya Ermenileri arasında zayıflamış olan ilişkilerin yanı sıra Ermeni ulusal çıkarları konusunda da uzlaşmayı güçlendirmiştir. Taşnaksutyun, altı yıl önce tekrar yasallaşmasından itibaren Koçaryan ın en sadık destekçilerinden biri olmuştur. Günümüz Ermenistan ında diasporanın istekleriyle çatışan bir hükümetin iktidarda kalabilmesi çok zordur. Ermeni diasporasının oluşturduğu Ermeni lobisi politik gücünü Ermenistan ın dışında ABD de, Rusya da, Fransa da, Gürcistan da, İran da, Suriye de ve birçok ülkede etkin bir şekilde kullanmaktadır. Ermenistan bu rahatlık içerisinde Kafkasya da komşularına karşı kayıtsız davranabilmektedir. Bazı ülkelerin, özellikle İran ın, Çin in ve Rusya nın Ermenistan ile stratejik işbirliğini geliştirmelerinin ve ona yaptıkları yardımların arkasındaki amaçlarından biri de Avrupa ve Amerika daki Ermeni lobilerinden faydalanabilmektir. Ermeni lobileri, Ermenistan ile iyi ilişkiler kurmuş olan ülkelerin çıkarlarını da gözetici faaliyetler göstermektedirler. Başlangıcından beri bölgedeki stratejisini Rusya ile işbirliği üzerine kuran, Kafkasya da ve Doğu Anadolu da Rus askerliği yapan Ermenistan, batı ile de ilişkilerini geliştirmeye gayret göstermiştir. Ermenistan, Rusya ile sağladığı askeri-stratejik işbirliği ile bölgede önemli miktarda toprak işgal etmiş ve nüfuz yarışında Rusya lehine kazançlar 12 Nazmi Gül, Yirmibirinci Yüzyılın Başlangıcında Haydat (Ermenilerin Davası), Stratejik Analiz, c.1, sayı: 2 (Haziran 2000), s.25.

5 sağlamıştır 13. İran ile geliştirilen ekonomik ve ticari faaliyetler ile de ekonomik açılımlar sağlarken diğer yandan geleneksel Türkiye karşıtı politikalarıyla Yunanistan ve Suriye ile ilişkilerini geliştirmeye çalışmıştır. Bugün Ermenilerin siyasi düşüncesinde hakim olan görüş, Türkler için ne kötüyse Ermeniler için onun iyi olduğudur. Uluslararası ilişkilerin belirsizliklerle dolu ve değişken dünyasında iki ülkenin komşu olduğu ve komşu kalacağı bir bölgede, Ermenistan ile Türkiye nin ortak çıkarları olmadığını veya olamayacağını düşünmek güçtür. Eğer Türkiye ile normal diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurmak, Ermenistan için uygunsa, ki uygundur, Ermeniler ne yapacaktır? Ermenistan-Türkiye ilişkilerinin düzelmesi, Azerbaycan ın Ermeni ekonomisini sıkıştırıp boğmaya yönelik politikasına dayanan, müzakerelerdeki katı tavrını zayıflatacak mıdır? Türkiye ile Ermenistan ın ilişkilerinin normalleşmesi, Ermenistan ın Hazar Denizi ndeki hidrokarbon kaynaklarına ulaştıran bir transit ülke haline gelmesi kolaylaşacaktır. Ermenileri Türkler aleyhine hareket etmeye teşvik eden Ermeni yanlısı birçok ülke, boru hattına kendilerinin hâkim olmaları için rekabet halindedir. Bu ülkelerin hedefleri Azerbaycan ın kaynaklarını geliştirmesine ve zenginleşmesine engel olmak değil, bu zenginlikten pay sahibi olmaktır. Gerek Ermenistan ile Türkiye gerekse Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki sorunlu ilişkiler, Ermenistan ın boru hattı sisteminde yer almasını ve boru hattının genel olarak güney Kafkasya dan geçmesini güçleştirecektir 14. Ermenistan ın bölgedeki uzlaşmaz tavırları bu ülkenin gerçeklerini tanımayan diaspora Ermenileri ve Taşnakların iktidara getirdiği, Ruslar tarafından da desteklenen Koçaryan ın yanlış politikaları sonucunda ortaya çıkmıştır ve bu durum bütün Kafkasya nın güvenliğini etkilediği gibi yabancı güçlerin de bölgede üstün duruma gelmelerine sebep olmaktadır. Koçaryan bu politikalarını eleştiren ülke içerisindeki muhalefete de baskı uygulamaya başlamış ve kendisine karşı Gürcistan daki gibi bir devrim yapılacağından endişe duymuştur. Ermenistan devlet başkanı Robert Koçaryan bu endişeden dolayı, Mayıs 2004 tarihleri arasında Rusya ya resmi bir ziyaret düzenleyerek siyasi destek istemiştir. Ermenistan ın bölge politikası incelendiğinde, Azerbaycan ile savaş durumunda olduğunu (her ne kadar Mayıs 1994 de ateşkes anlaşması imzalanmışsa da) ekonomide ve ulaşımda yaşadığı sorunlar nedeniyle Gürcistan ile iyi komşuluk ilişkileri kurmak istese de Cavahatya sorununu öne çıkardığını, Türkiye ile tarihi düşmanlığını sürdürdüğünü, buna karşılık İran la çok iyi ekonomik ve siyasi ilişkileri olduğu görülmektedir. İran, Orta Asya ve Kafkasya bölgesini kendi güvenlik havzası olarak görmektedir. Bölgede meydana gelen bütün 13 David Mark, Russia and the New Transcaucasus, Foreign Policy, no: 105 (Winter 1997), p Gerard J. Liberdian, Ermenilerin Devletleşme Sınavı, Çeviren: Alma Taşlıca, İstanbul, 2001, s.161.

6 gelişmelerle yakından ilgilenmekte ve böylece nüfuz kazanmak peşindedir. Türkiye- Azerbaycan-Gürcistan ve Amerika Birleşik Devletlerinden oluşan ittifaka karşı İran, Rusya- Ermenistan safında yer almıştır ki bu cepheye bazen Çin ve Yunanistan da dahil olmuştur 15. Rusya nın doğrudan Ermenistan ile sınırı olmamasına rağmen bağımsızlık sonrası Ermenistan hükümetinin geleneksel Rusya politikasından vazgeçmediğini söylemek mümkündür. Türkiye ye Yönelik Ermeni Tehditleri: Ermenistan bağımsızlığını elde ettikten sonra ilk tanıyan devletlerden biri Türkiye oldu. Buna rağmen Ermenistan bağımsızlık bildirgesinde sözde 1915 Ermeni soykırımını uluslar arası alanda tanıtmak için bütün gayretini göstereceğini belirterek, Türkiye Cumhuriyetinden toprak talebinde bulunduğu gibi, devlet armasında da Türkiye sınırlarında bulunan Ağrı Dağı na yer vermiş ve bu niyetini pekiştirmiştir. Ermenistan, Türkiye Cumhuriyeti nin bütün iyi niyet gösterilerine rağmen uluslar arası alanda Türkiye ve Türkler aleyhine her oluşumda yer alarak dünya ülkeleri parlamentolarında ve kamuoylarında soykırım bahanesiyle kampanyalar yürüttü ve yürütmektedir. Türkiye aleyhine bu teşebbüslerine rağmen Türkiye nin kendisine karşı uyguladığı yaptırımları da kaldırmasını talep etmektedir ve bu konuda Amerika Birleşik Devletlerini ve Avrupa Birliği ni Türkiye üzerinde bir baskı unsuru olarak kullanmaktadır. Ermenistan, Taşnakların aşırı milliyetçi hareketlerinden dolayı Trabzon dan Hazar Denizine kadar silahlı bir tehdit unsuru oluşturmaktadır 16. Ermenistan da yaşayan Kürtler politik hayatta aktif olmamalarına rağmen Ermenistan hükümeti tarafından Türkiye ye karşı desteklenmektedir. PKK elebaşısı Abdullah Öcalan ın yakalanması sonrasında ve yargılanma süreci boyunca Ermenistan Kürtleri Öcalan ı destekleyen miting ve gösteriler düzenlemiştir. Ayrıca Ermenistan ın PKK ile işbirliği içerisinde olduğu da bilinmekteydi. Ermenistan tarafından Türkiye ye yönelik diğer bir tehdit de, Türkiye sınırına 16 km. uzaklıkta bulunan Ermenistan Metzamor Nükleer santralidir. Santral deprem fay hattı üzerine kurulmuş olup kuruluşundan sonraki on yıl içerisinde 150 ye yakın ciddi kaza geçirdiği resmen rapor edilmiştir. Raporlarda bu kazaların büyük bölümünün atmosferi ve yerel su sistemini tehdit eder nitelikte olduğu belirtilmiştir. Avrupa Birliği ve Uluslar arası Atom Enerji Ajansı bu santralin kapatılmasını Ermenistan Hükümetine çeşitli vesilelerle iletmesine 15 Svante E. Cornell, Iran and the Caucasus, Middle East Policy Cuncil: Journal Middle East Policy, volume: 5, (Haziran 1998). 16 Charles Van Der Leeuw, Armenian Terrorism and Its Role in the War Over Upper-Karabakh,Caucasus: War and Peace, ed.mehmet Tütüncü, Netherlands, 1998, pp

7 rağmen, Ermenistan bu santrali çalıştırmaya devam etmektedir. Ermenistan bu santralin kapatılmasına karşılık olarak AB den bir milyar EURO talep etmektedir. Bu miktarın ödenemeyeceği ortadadır ve Ermenistan bilinçli olarak miktarı yüksek tutmakta ve santralin kapatılmasını istememektedir. Çünkü, santralden elde edilen elektriğin önemli bir kısmı Gürcistan a satılmakta ve Gürcistan bu vesile ile elde tutulmaya çalışılmaktadır 17. Azerbaycan a Yönelik Ermeni Tehditleri: Sovyetler Birliği nin dağılmaya girdiği bir dönemde Sovyet ordularının da yardımıyla Ermenistan tarafından Azerbaycan toprağı Karabağ işgal edilmiş, ve bugüne kadar da işgal devam ettirilmiştir. İşgal bölgesinde bulunan Türkler sürülerek ve katliama tabi tutularak yok edilmek ve böylece Karabağ da Ermeni nüfus çoğunluğu sağlanmak istenmiştir. Bu gün Baku kaçkınlar şehri görünümündedir, ve binlerce insan Karabağ dan buraya gelerek sığınmıştır. Karabağ sorunun halledilmesi için harcanan çabalar, Ermenistan ın anlaşmaz tutumu ve Fransa ve ABD ndeki Ermeni diaspora gücünü kullanarak meseleyi kendi lehine halletmeye çalışmasından dolayı hep sonuçsuz kalmıştır. Bu yüzden iki ülke arasında ateşkesin imzalanmasının üzerinden on yıl geçmesine rağmen barışçıl bir çözüme ulaşılamamıştır. Bugüne kadar sorunun hep barışçıl metotlarla çözülmesini savunan Azerbaycan ın giderek uluslar arası toplumun arabuluculuk girişimlerine güveni azalmaktadır. AGİT Minsk Grubuna eş başkanlık eden ABD., Rusya Federasyonu ve Fransa nın Azerbaycan ın toprak bütünlüğüne ilişkin açıklamalarına rağmen fiiliyatta Ermenistan a daha fazla yardım eden ülkeler olması sebebiyle Ermenistan yayılmacı politikalarından geri adım atmamaktadır. Bu durum da Azerbaycan ın meşru müdafaa hakkından doğan askeri çözümü daha fazla dile getirmesine yol açmaktadır 18. Azerbaycan ın en önemli problemi olan Dağlık Karabağ sorunun çözüm sürecinde Batıya olduğu kadar Rusya ya da önemli roller verilmektedir. Zira sorunun çözüm sürecinde başarı sağlayacak bölgesel ve küresel güçler, Güney Kafkasya da önemli avantajlar elde edecektir. Azerbaycan her ne kadar bölgede Rusya ve İran ile dengeli bir politika gütmeye çalışsa da tercihini Batıdan yana yapmıştır. Ermenistan Türklere karşı gerçekleştirdiği katliamlardan hiçbir yargılamaya da tabii tutulmamıştır. 26 Şubat 1992 tarihinde Ermenistan silahlı kuvvetlerinin Hankendi nde konuşlanan 366. Rus Motorize Zırhlı alayının subay ve askerleri ile Hocalı ya yaptıkları saldırıda 613 sivil katledilmiş, 487 kişi sakat kalmış ve 1257 kişi de rehin alınmıştır. Ermenilerin bu yaptıklarına karşı hiçbir yargılama gerçekleştirilememiştir. Ermenistan 17 Nazmi Gül, Şeytanla Dans: Ermenistan ve Nükleer Enerji, Stratejik Analiz, c.2, sayı: 17 (Eylül 2001), s Jan Knippers Black, Ethnic Conflict and Pipeline Politics in the Caucasus, USA Today (periodical), v.128, no: 2660 (May 2000), s.23.

8 iktidarında Karabağ kılanından Koçaryan ın bulunması ve bu kişinin Taşnaklarla ortak çalışması bölge güvenliği açısından bir tehdit oluşturmaktadır 19. Gürcistan a Yönelik Ermeni Tehdidi: Azerbaycan ve Ermenistan dan farklı olarak Gürcistan aynı zamanda bir Karadeniz devletidir. Bu sebeple büyük devletlerin güç mücadelelerine daha çok maruz kalmaktadır. Gürcistan Rusya yı kendi bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne yönelik tehdit olarak görmektedir. Bu tehdidi geniş anlamda batı, özel olarak ABD. ve bölgesel güç olarak Türkiye ile dengeleyebileceğini düşünmektedir. ABD. nin Gürcistan a Rus baskılarına karşı her alanda hamilik yapmasının ötesinde, ekonomik olarak da ABD. ve AB. nezdinde en çok kayırılan ülke statüsüne sahiptir. XIX. yüzyılda ve XX. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti nde yaşayan Ermenilerin belirli bir plan dahilinde Rusya nın yardımıyla güneybatı Gürcistan a yerleştirilmesi sonucu bu bölgenin nüfus yapısı değişmiş ve bölgede Ermeni nüfusunun çoğunluğu sağlanmıştır yılında Sovyetler Birliği buradaki Türkleri sürgüne tabi tutunca Ermenilerin sayısı oran olarak daha da artmıştır de Dağlık Karabağ Ermenilerinin Azerbaycan dan ayrılma faaliyetlerine başlaması Gürcistan ın Cavaheti bölgesinde yaşayan Ermenilerin de milliyetçilik duygularını uyandırmıştı. Cavahatya bölgesinde yaşayan Ermeniler ciddi bir örgütlenme sürecini başlatarak Cavah Halk Hareketini kurdular. Bu hareketin başlıca amacı, Cavahatya ya özerklik verilmesi ve ileride bu bölgenin Ermenistan a birleştirilmesidir. Cavah Halk Hareketi Taşnaksutyun Partisi ile sıkı bir işbirliği içerisindedir yılında Gürcistan hükümet temsilcisi bu bölgeye sokulmamıştır ve bugüne kadar da bölgeye Gürcistan ordusu girememektedir. Bölgeyi Parvent denilen Ermeni silahlı örgütü kontrol etmektedir. Yerel ve bölgesel basında Parvent in silahlı üyelerinin Ahalkelek te bulunan 62. Rus Askeri üssü ile ortak askeri tatbikat yaptıkları ve Ermeni terörist grubu ASALA nın Cavahatya da yerleştiği konusunda haberler yayınlanmaktadır. Parvent in silahlı grubu üyeleri ve bir çok gönüllü Karabağ Savaşına katılmıştır. Gürcistan ordusunun Ermenistan ile sınır bölgelerinin kontrolünü sağlayamaması, Abhazya ve Güney Osetya sorununu bir çözüme kavuşturamaması Ermenileri cesaretlendirmektedir. Gürcistan üzerindeki kontrolünü kaybetmek istemeyen Rusya Ermeni ayrılıkçıları desteklemektedir. Abhazya ve Osetya 19 Karabağ sorunu uluslar arası kamuoyunda sık sık gündemem getirilse de mevcut durumda bir değişme gözlenmemektedir (Stephen Kinzer, Ethnic Conflict in Caucasus Shows Glimmer of Hope, New York Times, 14 September 1998.

9 sorunları Gürcistan ın Cavahatya bölgesindeki hakimiyetini sarsmış, bu bölgenin kontrolünü kaybetmesine sebep olmuştur 20. Rusya, güney Kafkasya da siyasi ve ekonomik etkinliğini kaybetmemek için Ermeni kartını büyük bir ustalıkla kullanmaktadır. Gürcistan da bulunan 62. Rus Askeri üssü hem Ermeniler için hem de Ruslar için güya Türk tehdidine karşı bir güvence olarak kullanılmaktadır. Aslında Cavahatya Ermenilerinin Rus askeri üssünü güvence olarak kabul etmesi Dağlık Karabağ Ermenilerinin Hankendi nde bulunan 366. Rus Motorize Birliğini güvence olarak kabul etmesine çok benzemektedir. Nitekim daha sonra 366. Rus motorize birliği Ermeni silahlı gruplarının Hocalı yı işgal etmesine yardım etmişlerdi. Cavahatya Sorunu Dağlık Karabağ sorununa çok benzemektedir. Dağlık Karabağ Ermenileri de ilk önce sosyal ve ekonomik sorunlarını öne çıkarmıştı. Azerbaycan hükümetinin kendilerinin hak ve özgürlüklerini ihlal ettiğini iddia ediyorlardı ve kendi silahlı birliklerini oluşturmuşlardı. Günümüzde Cavahatya Ermenileri de aynı stratejiyle hareket etmelerine rağmen Gürcistan hükümeti yakın geçmişte, sınırlarının hemen yanında cereyan eden bu olaydan gerekli sonucu çıkarmamıştır 21. Ermenistan ın Gürcistan a yönelik politikasını Ermenistan ın ekonomik durumu belirlemektedir. Zira Ermenistan ekonomik ilişkilerinin büyük bir bölümünü Gürcistan üzerinden düzenlemekte, petrol ve doğalgaz ihtiyacını Gürcistan üzerinden karşılamaktadır. Bu nedenle Ermenistan hükümeti Gürcistan la olan ilişkilerine büyük önem verse de bazen Cavahatya sorunu ile ilgili olarak Gürcistan ı rahatsız edecek açıklamalar yapmaktan çekinmemektedir. Ermenistan, Gürcistan da yaşayan Ermenileri sosyal, kültürel ve siyasi olarak örgütlenmesini desteklemekte ve faaliyetlerini koordine etmektedir. Ayrıca Ermenistan Gürcistan a sattığı elektriğin de avantajını kullanarak bu ülkeden alacağı 4 milyon doları sık sık gündeme getirmektedir 22. Gürcistan, Güney Kafkasya da ABD.-Rusya çekişmesinin en yoğun yaşandığı bir ülkedir. Bu sebeple, ülke içerisindeki etnik karışıklıklar ve ekonomik problemler daha uzun süre devam edecek demektir. Rusya, Gürcistan ı kendisine muhtaç bir halde tutabilmek için bütün Güney Kafkasya da yaptığı gibi Gürcistan da da Ermenileri kullanmaktadır. Rusya Hazar Bölgesi ve Orta Asya nın kapısı sayılan Güney Kafkasya ya sahip olmadan bölge üzerinde tam bir etkinlik sağlayamayacağını düşünmekte ve bu yüzden de 20 Hasan Kanbolat, Nazmi Gül, Kafkasya da Cavahati (Gürcistan) ile Krasnodar (Rusya) Ermenilerinin Jeopolitiği ve Özerklik Arayışları, Stratejik Analiz, c.1, sayı: 6 (Ekim 2000), s Asbed Kotchikian, Georgian-Armenian Relations: Between Old and New, Central Asia and The Caucasus, 6 (24), 2003, s Hatem Cabbarlı, Ermenistan ın Bölge Politikasında Gürcistan: Tarihî Sürecte Karşılıklı İlişkiler, Ermeni Araştırmaları, sayı:6, (Yaz 2002), ss

10 Kafkasya nın kapısı sayılabilecek Gürcistan üzerinde bütün baskı araçlarını kullanarak bu ülkeyi yeniden kendi etki alanına almaya çalışmaktadır. Türkiye, Azerbaycan ile olduğu gibi Gürcistan ile de Kafkasya devletlerine baskı uygulayan Rusya ya karşı bir denge unsuru olmuştur. Gürcistan da Ermeni sorununun çözümlenebilmesi konusunda Gürcistan Halk Cephesi Başkanı Nodar Natadze şu fikri ileri sürmektedir: Tüm Kafkasyalı halklarda ortak Kafkasya düşüncesine yönelik siyasetin güçlendirilmesi lazımdır. Kafkasya daki tüm halkların hür ve barış içerisinde yaşamalarını tehdit edenlerle, bunun aleyhinde çalışanlarla ilişkilerin durdurulması gerekmektedir. Rusya nın Kafkasya konusundaki geleneksel politikasını değiştirmesi lazımdır. Artık, Kafkasya da bağımsız devletler mevcuttur. Rusya Federasyonu bölgeyle normal ilişkilere önem vermeye başlarsa bundan kendisi de fayda görecektir. Bölücü hareketleri desteklemek, çeşitli çatışma noktaları oluşturmak Rusya ya bir çıkar sağlamayacaktır 23. SONUÇ Sovyetler Birliğinde Gorbaçov un başlattığı Perestroyka ve Glastnost politikalarıyla Güney Kafkasya cumhuriyetlerinde başlayan milliyetçi hareketler Azerbaycan ve Gürcistan da Ermenistan dan farklı bir nitelik arz etmiştir. Azerbaycan ve Gürcistan da ortaya çıkan yeni siyasal akımlar Sovyetler Birliği nden ayrılarak bağımsız, demokratik değerlere bağlı çağdaş bir devlet kurma hedefine yönelirken, Ermenistan da yüzyılın başında olduğu gibi komşularından toprak kazanma isteği öncelikli hedef haline gelmiştir. Rusya nın emperyalist tutumlarıyla birleşen bu arzu, güney Kafkasya nın bir bütün olarak ittifak oluşturmasını ve bölgede barış ve istikrarın sağlanmasını ortadan kaldırmıştır. Rusya nın bölge devletleriyle eşit haklara dayalı ilişki geliştirmekten uzak durması, buna karşılık uyguladığı baskı politikaları hem Azerbaycan da hem de Gürcistan da Rusya nın bağımsızlıklarına yönelik tehdit olarak algılanmıştır. Bu iki milletin demokrasi isteği, daha Sovyetler Birliği döneminde Moskova da tedirginlikle karşılanmış, ortaya çıkan demokratik akımların bastırılması için Gürcistan da Nisan 1989 da, Azerbaycan da ise Ocak 1990 da sivil halka karşı askeri operasyon düzenlenmiştir. Ayrıca, her iki cumhuriyet arkasında Rusya nın bulunduğunu açıkça deklare ettikleri etnik ayrılıkçı hareketlerle karşılaşmışlardır. Bu iki milletin karşılaştıkları olayların aynı paralellikte olması, tarihte bir arada yaşamış olmanın vermiş olduğu aşinalıkla birbirlerine güvenmelerine ve birbirlerini desteklemelerine yol açmıştır. Kuzeyden Rusya nın arzu ve istekleri, Ermenistan ın içeride 23 Enver Gürsoy, Ermenistan ve Gürcistan Arasındaki Sorunlar, Stratejik Analiz, c.2, sayı:22 (Şubat 2002), s.98

11 oynadığı rol Kafkasya da barış ve güvenliğin sağlanmasını büyük ölçüde bu iki milletin üzerine yüklemiştir. Karşı karşıya kalınan sorunlar iki devleti ortak hareket etmeye itmektedir. Yüzyıl önce yaşanan gelişmeler bugün de aynen yaşanmaktadır. Yüzyılın başında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin ileri gelenlerinden Yusuf Vezir Çemenzeminli şöyle demekteydi: Gürcistan ile dostluğumuz en doğal haldır. Kuzeyde Rus korkusu ve güneyde olabilecek çekişmeler Gürcüler ile Azerbaycanlıları sıkı dostluğa zorluyor. Yüzyılın sonunda ise, Gürcistan Devlet Başkanı Eduard Şevardnadze, Azerbaycan ile Gürcistan arasındaki yakınlığı şu şekilde özetleyecektir: Benimle dostum Haydar Aliyev birbirimizin önünde and içmişiz ki, bağımsızlık yolundan dönen değiliz, geriye kalan ömrümüzü ve zengin deneyimimizi bu kutsal yola ve ülkelerimizin geleceğine harcayacağız. Eminim ki, biz insanlık, demokrasi ve kardeşlik yolu ile ilerleyerek yeni hür, bağımsız ve mutlu devletler kuracağız 24. İki ülke arasında oluşturulacak ittifak Kafkasya nın barış ve istikrarı için gereklidir. Güney Kafkasya için Azerbaycan-Gürcistan işbirliği ne kadar önemli ise, Azerbaycan- Türkiye ilişkileri de en az o kadar önemlidir.azerbaycan 18 Ekim 1991 tarihinde bağımsızlık bildirisini yayınladığında halledilmesi gereken şu sorunlarla karşı karşıya idi: - milli değerlere ve demokrasiye dayanan güçlü Azerbaycan devletinin inşa edilmesi, - Moskova nın doğrudan askeri yardımı ve katılımı ile Ermenistan tarafından işgal edilmiş Azerbaycan topraklarının işgalcilerden kurtarılması ve toprak bütünlüğünün temin edilmesi, - Ülkenin ekonomik imkanlarını geliştirerek uluslar arası topluma entegre olabilmek. Bu hayati problemlerin çözümlenebilmesi her şeyden önce Azerbaycan Devleti nin kendisine ait olmakla birlikte, kanı bir, dili bir, tarihi bir iki ülkenin Azerbaycan ve Türkiye nin kardeşliğine gerçek anlam kazandırmasına bağlı olacaktı. Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinin çok yönlü geliştirilebilmesi için çok elverişli fırsatlar, çok sayıda ayrıcalıklar ve her iki ülkenin halklarının arzularından kaynaklanan talepler ortaya çıkmıştır. Bu fırsatların değerlendirilebilmesi için her şeyden önce şu düşüncelerin uygulanması gerekmektedir: 24 Kamil Ağacan, Kaderdaş Devletler: Azerbaycan-Gürcistan İlişkileri, Avrasya Dosyası, Azerbaycan Özel Sayısı, c.7, sayı: 1 (İlkbahar 2001), s

12 Azerbaycan ve Türkiye bir millet, iki devlet olarak doğal müttefiktirler. Ermenistan a karşı uygulanacak ortak hareket tarzı, ABD., AB., ve Rusya nın baskılarından dolayı kesinlikle değiştirilmemeli ve bu konuda ortak bir hareket tarzı belirlenmelidir. Bu tür baskıların bertaraf edilmesi işinde Azerbaycan hükümeti sözle değil gerçek eylemlerle Türkiye ye yardım etmelidir. Herhangi bir konuda Türkiye nin zayıflamasının Azerbaycan a doğrudan vurulan bir darbe olduğunun anlaşılması gerekir. Ayrıca sözde Ermeni soykırımı meselesi ile Dağlık Karabağ sorununun çözülmesinde, Türkiye ile Azerbaycan ın çabalarını birleştirerek Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kırgızistan dan da destek almaya çalışmaları gereklidir. Türkiye Gürcistan ile ilişkilerini devamlı olumlu bir seviyede tutarak, Gürcistan içerisinde meydana gelen olaylarda tarafsızlığını koruyarak bu olayları Gürcistan ın içişleri olarak değerlendirmiştir 25. Bu durum Türkiye nin Gürcistan ile ilişkilerine verdiği önemi de göstermektedir. Azerbaycan-Türkiye ilişkileri geliştirilerek yeni bir dönem başlatmak için her iki ülke arasında milli ve manevi değerlerle karşılıklı saygının elde edilmesine çalışılmalıdır. Bu güçlü birliğe Gürcistan da çekilerek Kafkasya da güvenli ve düşmanların saldırmaktan çekindiği bir birlik oluşturulmalıdır. Oluşturulacak bu birliğin büyük bir devlet tarafından kurulmasına fırsat verilmeden gerçekleştirilmesi de cesur politikalara ve politikacılara bağlıdır. Ermenistan Cumhuriyeti Güney Kafkasya nın güvenliği açısından büyük bir tehdit olmakla beraber Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan ı bir araya getirecek olan önemli bir etkendir. 25 Mehmet Tütüncü, The Caucasus Policy of Turkey ( ): An Evaluation, Caucasus: War and Peace, ed.mehmet Tütüncü, Netherlands, 1998, p. 197.

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI 5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Karadeniz bölgesi; doğuda Kafkasya, güneyde Anadolu, batıda Balkanlar, kuzeyde Ukrayna ve Rusya bozkırları ile çevrili geniş bir havzadır.

Detaylı

Çepeçevre Karadeniz Devam Eden Sorunlar, Muhtemel Ortakl klar - Güney Kafkasya ve Gürcistan aç s ndan

Çepeçevre Karadeniz Devam Eden Sorunlar, Muhtemel Ortakl klar - Güney Kafkasya ve Gürcistan aç s ndan Çepeçevre Karadeniz Devam Eden Sorunlar, Muhtemel Ortakl klar - Güney Kafkasya ve Gürcistan aç s ndan Hasan Kanbolat 8 Ağustos ta Güney Osetya Savaşı başladığından beri Güney Kafkasya da politika üreten,

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

Kafkasya da Etnik Grupların Boru Hatları Üzerindeki Etkisi

Kafkasya da Etnik Grupların Boru Hatları Üzerindeki Etkisi Kafkasya da Etnik Grupların Boru Hatları Üzerindeki Etkisi Onlarca etnik grubun yaşadığı Kafkasya bölgesi, kabaca Karadeniz ile Hazar Denizi arasında, İran, Türkiye ve Rusya nın kesiştiği bir noktada yer

Detaylı

K A N A Y A N Y A R A K A R A B A Ğ

K A N A Y A N Y A R A K A R A B A Ğ KANAYAN YARA KARABAĞ Astana Yayınları KANAYAN YARA KARABAĞ Derleyen: Yrd. Doç. Dr. Bahadır Bumin ÖZARSLAN Bu eserin bütün hakları saklıdır. Yayınevinden izin alınmadan kısmen veya tamamen alıntı yapılamaz,

Detaylı

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Leyla Tavflano lu Çok sıklıkla Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan a gittiğim için olsa gerek beni bu oturuma konuşmacı koydular. Oraların koşullarını

Detaylı

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ

ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ STRATEJİK VİZYON BELGESİ ULUSLARARASI KARADENİZ-KAFKAS KONGRESİ Ekonomi, Enerji ve Güvenlik; Yeni Fırsatlar ( 20-22 Nisan 2016, Pullman İstanbul Otel, İstanbul ) Karadeniz - Kafkas coğrafyası, tarih boyunca

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

"Türkiye, Gürcistan'a ilham kaynağı olabilir"

Türkiye, Gürcistan'a ilham kaynağı olabilir Wider Black Sea: Perspectives for International and Regional Security Yerevan, 14-15.01.2008 гÛÏ³Ï³Ý ÙÇç³½ ³ÛÇÝ ïýï»ë³ï³ý ѻﳽáïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ËáõÙµ Turkish Media Reactions (In Turkish) "Türkiye, Gürcistan'a

Detaylı

Orta Asya daki satranç hamleleri

Orta Asya daki satranç hamleleri Orta Asya daki satranç hamleleri Enerji ve güvenlik en büyük rekabet alanı 1 Üçüncü on yılda Hazar Bölgesi enerji kaynakları Orta Asya üzerindeki rekabetin en ön plana çıktığı alan olacak. Dünya Bankası

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

TÜRKİYE NİN JEOPOLİTİK GÜCÜ

TÜRKİYE NİN JEOPOLİTİK GÜCÜ Dr. Tuğrul BAYKENT Baykent Bilgisayar & Danışmanlık TÜRKİYE NİN JEOPOLİTİK GÜCÜ Düzenleyen: Dr.Tuğrul BAYKENT w.ekitapozeti.com 1 1. TÜRKİYE NİN JEOPOLİTİK KONUMU VE ÖNEMİ 2. TÜRKİYE YE YÖNELİK TEHDİTLER

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Kitap İncelemeleri / Book Reviews SOĞUK SAVAŞ SONRASI KAFKASYA

Kitap İncelemeleri / Book Reviews SOĞUK SAVAŞ SONRASI KAFKASYA OAKA Kitap İncelemeleri / Book Reviews SOĞUK SAVAŞ SONRASI KAFKASYA Kamer KASIM, Soğuk Savaş Sonrası Kafkasya, (Ankara: USAK Yayınları, 2009), 292 Sf., 16 TL, ISBN: 978-605-4030-21-7 Dr. M. Turgut DEMİRTEPE

Detaylı

PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ

PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Dosya PETROL BORU HATLARININ ÇUKUROVA'YA KATKILARI VE ÇEVRESEL ETKİLERİ Hüseyin ERKUL Yrd. Doç. Dr., İnönü Üniversitesi İ.İ.B.F. Kamu Yönetimi Bölümü herkul@inonu.edu.tr Yeliz AKTAŞ POLAT Arş. Gör., İnönü

Detaylı

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM

TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM TÜRK DÜNYASINI TANIYALIM Türk Dünyası, Türk milletine mensup bireylerin yaşamlarını sürdürdüğü ve kültürlerini yaşattığı coğrafi mekânın tümünü ifade eder. Bu coğrafi mekân içerisinde Türkiye, Malkar Özerk,

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

DİASPORA - 13 Mayıs

DİASPORA - 13 Mayıs DİASPORA - 13 Mayıs 2015 - Sayın Başkonsoloslar, Daimi Temsilciliklerimizin değerli mensupları, ABD de yerleşik Diasporalarımızın kıymetli temsilcileri, Bugün burada ilk kez ABD de yaşayan diaspora temsilcilerimizle

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK 1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER Mustafa Serdar PALABIYIK Yayın No : 3179 Araştırma Dizisi : 12 1. Baskı - Şubat 2015 ISBN: 978-605 - 333-207 - 7 Mustafa Serdar Palabıyık 1915 Olaylarını Anlamak:

Detaylı

TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN

TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR Prof. Dr. Ýlter TURAN 63 TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR GÝRÝÞ Prof. Dr. Ýlter TURAN Türk-Rus iliþkileri tarih boyunca rekabetçi bir zeminde geliþmiþ,

Detaylı

Kerkük, Telafer, Kerkük...

Kerkük, Telafer, Kerkük... Kerkük, Telafer, Kerkük... P R O F. D R. Ü M İ T Ö Z D A Ğ A L A E D D İ N PA R M A K S I Z BAĞIMSIZ TÜRKMENELİ CUMHURİYETİ Kerkük Krizi ve Türkiye'nin Irak Politikası gerekçelerden vazgeçerek konuyu

Detaylı

KÖKSAV E-Bülten. Hassas Konular KÖK SOSYAL VE STRATEJİK ARAŞTIRMALAR VAKFI. 2 Aralık 2007 Rusya Federasyonu DUMA seçimleri ve Kafkasya

KÖKSAV E-Bülten. Hassas Konular KÖK SOSYAL VE STRATEJİK ARAŞTIRMALAR VAKFI. 2 Aralık 2007 Rusya Federasyonu DUMA seçimleri ve Kafkasya Hassas Konular 2 Aralık 2007 Rusya Federasyonu DUMA seçimleri ve Kafkasya Ufuk Tavkul 29 Ocak 2008 Rusya Federasyonu Parlamentosu nun alt kanadı Duma seçimleri 2 Aralık 2007 tarihinde gerçekleştirildi.

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

- Dr. Hatem Cabbarlı

- Dr. Hatem Cabbarlı www.1news.com.tr - Dr. Hatem Cabbarlı 26-27 Ağustos 2011 de Bakü de Kempinski Hotel Badamdar da 40 ülkeden 250 Azerbaycanlı gencin katıldığı 9. Yurtdışında Eğitim Gören ve Mezun Olmuş Azerbaycanlı Gençlerin

Detaylı

TOPLAM 30 TOPLAM 30 TOPLAM 30

TOPLAM 30 TOPLAM 30 TOPLAM 30 1. YARIYIL ULS 101 Uluslararası İlişkiler I 6 Z 3 0 3 ULS 103 Siyasi Tarih I 5 Z 3 0 3 SKY 107 Siyaset Bilimi 4 Z 3 0 3 SKY 103 Hukuka Giriş 5 Z 3 0 3 TDİ 101 Türk Dili I 2 Z 2 0 2 YDİ 101 Yabancı Dil

Detaylı

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir.

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir. Sevgili Meslektaşlarım, Kıymetli Katılımcılar, Bayanlar ve Baylar, Akdeniz bölgesi coğrafyası tarih boyunca insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine en çok katkı sağlayan coğrafyalardan biri

Detaylı

Bağımsızlık Sonrası Dönemde Azerbaycan

Bağımsızlık Sonrası Dönemde Azerbaycan Azerbaycan ın bağımsızlığını kazandığı sırada yönetimde Sovyet yanlısı Muttalibov vardı ve Rusya dış politikada en önemli aktördü. Dolayısıyla da Karabağ sorunun çözümü için Rusya dan yardım beklenmekteydi

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. UTKU YAPICI

Yrd.Doç.Dr. UTKU YAPICI Yrd.Doç.Dr. UTKU YAPICI Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı Eğitim Bilgileri 1997-2001 2001-2003 2003-2009 İşletme Fakültesi Uluslararası İlişkiler Pr. (İngilizce) Yüksek LisansDokuz

Detaylı

Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli?

Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli? Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli? Dr. Ali Asker (*) AGÝT Minsk Grubu = AGÝT Turizmi Son birkaç aydan beri Azerbaycan siyasi terminolojisine yeni bir terim dahil edilmiþtir: AGÝT Turizmi.

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

HAYK SARGİS KOTANJİAN IN KARABAĞ İDDİALARI VE HUKUKSAL GERÇEKLER (12/07/2009)

HAYK SARGİS KOTANJİAN IN KARABAĞ İDDİALARI VE HUKUKSAL GERÇEKLER (12/07/2009) HAYK SARGİS KOTANJİAN IN KARABAĞ İDDİALARI VE HUKUKSAL GERÇEKLER (12/07/2009) Karabağ İddialarının Bildirildiği Uluslararası Sempozyum Arş. Gör. Polat KIZILDAĞ * Güney Kafkasya da Güvenliği Yeniden Değerlendirme:

Detaylı

DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER

DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER DÜNYADA NÜFUS VE EKONOMİK FAALİYETLER Dünyanın bazı yerlerinde nüfus yoğunken bazı yerlerinde seyrektir. Bu durumu etkileyen iklim, yeryüzü şekilleri, su kaynaklarını yakınlık, bitki örtüsü, sanayi, tarım,

Detaylı

KGAÖ NÜN KOLEKTİF GÜVENLİK SİSTEMİ

KGAÖ NÜN KOLEKTİF GÜVENLİK SİSTEMİ KGAÖ NÜN KOLEKTİF GÜVENLİK SİSTEMİ Valeriy SEMERIKOV KGAÖ (Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü) Genel Sekreter Yardımcısı Bir devletin ve müttefiklerinin güvenliğinin sağlanması, çağdaş toplumların bir

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Kuzey Irak ta Siyasi Dengeler ve Bağımsızlık Referandumu Kararı. Ali SEMİN. BİLGESAM Orta Doğu ve Güvenlik Uzmanı

Kuzey Irak ta Siyasi Dengeler ve Bağımsızlık Referandumu Kararı. Ali SEMİN. BİLGESAM Orta Doğu ve Güvenlik Uzmanı Orta Doğu Kuzey Irak ta Siyasi Dengeler ve Bağımsızlık Referandumu Kararı Ali SEMİN BİLGESAM Orta Doğu ve Güvenlik Uzmanı 56 Stratejist - Temmuz 2017/2 Orta Doğu da genel olarak yaşanan bölgesel kriz ve

Detaylı

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AY EKİM KASIM HAFTA DERS SAATİ 06-07 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI 8. SINIF T.C. İNKILAP TARİHİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI Milli Uyanış İşgaline Milli Uyanış İşgaline Milli Uyanış İşgaline Milli Uyanış

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI AZERBAYCAN ÜLKE RAPORU TEMMUZ 2016 ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ 1. ÖZET BİLGİLER Resmi Adı : Azerbaycan Cumhuriyeti Nüfus : 9,780,780 Dil :Resmi dil Azerice dir. Rusca ve Ermenice

Detaylı

ÖN SÖZ... XI KISALTMALAR... XIII KAYNAKLAR VE ARAŞTIRMALAR... XV GİRİŞ... 1 I. ARNAVUTLUK ADININ ANLAM VE KÖKENİ...

ÖN SÖZ... XI KISALTMALAR... XIII KAYNAKLAR VE ARAŞTIRMALAR... XV GİRİŞ... 1 I. ARNAVUTLUK ADININ ANLAM VE KÖKENİ... İçindekiler ÖN SÖZ... XI KISALTMALAR... XIII KAYNAKLAR VE ARAŞTIRMALAR... XV GİRİŞ... 1 I. ARNAVUTLUK ADININ ANLAM VE KÖKENİ... 5 I.1. Arnavutluk Adının Anlamı... 5 I.2. Arnavutluk Adının Kökeni... 7 I.3.

Detaylı

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, (1)

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, (1) BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, 1914-1918 (1) Topyekûn Savaş Çağı ve İlk Büyük Küresel Çatışma Mehmet Beşikçi I. Dünya Savaşı nın modern çağın ilk-en büyük felaketi olarak tasviri Savaşa katılan toplam 30 ülkeden

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 10. SINIF TARİH DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 10. SINIF TARİH DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ KASIM EKİM 017-018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 10. SINIF TARİH DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı Kazanımlar Test No Test Adı 1. 1. XIV. yüzyıl başlarında

Detaylı

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ...

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ... ÖRNEK SORU: 1 1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti açısından, 30 Ekim 1918 de, yenilgiyi kabul ettiğinin tescili niteliğinde olan Mondros Ateşkes Anlaşması yla sona erdi. Ancak anlaşmanın,

Detaylı

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? 1)Birinci İnönü Savaşının kazanılmasından sonra halkın TBMM ye ve düzenli orduya güveni artmıştır. Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A)TBMM seçimlerinin yenilenmesine

Detaylı

NAZİLLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ(TÜRKÇE) 2016/2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ

NAZİLLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ(TÜRKÇE) 2016/2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ NAZİLLİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ(TÜRKÇE) 2016/2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ULU101 Uluslararası İlişkiler (3+0)6 Uluslararası ilişkilerin temel

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

AVİM Yorum No: 2014 / 79 Ekim 2014

AVİM Yorum No: 2014 / 79 Ekim 2014 AVİM Yorum No: 2014 / 79 Ekim 2014 UKRAYNA KRİZİNİN BÖLGEYE YANSIMALARI VE TÜRKİYE'NİN TUTUMU Hande Apakan Hande APAKAN Uzman, AVİM 15.10.2014 2004 yılında gerçekleşen Turuncu Devrimi takip eden süreçte

Detaylı

KÖRFEZ DE SAVAŞ. KAZANIM : Körfez Savaşlarının Türkiye ye siyasi, Sosyal, Askeri ve Ekonomik etkilerini değerlendirir.

KÖRFEZ DE SAVAŞ. KAZANIM : Körfez Savaşlarının Türkiye ye siyasi, Sosyal, Askeri ve Ekonomik etkilerini değerlendirir. KÖRFEZ DE SAVAŞ KAZANIM : Körfez Savaşlarının Türkiye ye siyasi, Sosyal, Askeri ve Ekonomik etkilerini değerlendirir. 1990 yılında Irak ın Kuveyt i işgali ile 1.Körfez savaşı başlamıştır. Irak Kuveyt i

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

1. ABD Silahlı Kuvvetleri dünyanın en güçlü ordusu

1. ABD Silahlı Kuvvetleri dünyanın en güçlü ordusu 2016 yılında 126 ülkenin ordusu değerlendirilmiş ve dünyanın en güçlü orduları sıralaması yapılmıştır. Ülkenin sahip olduğu silahlı gücün yanında nüfusu, savaşabilecek ve askerlik çağına gelen insan sayısı,

Detaylı

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1

TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 ( STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - SUUDİ ARABİSTAN YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 Yeni Dönem Türkiye - Suudi Arabistan İlişkileri: Kapasite İnşası ( 2016, İstanbul - Riyad ) Türkiye 75 milyonluk nüfusu,

Detaylı

Karabag. Dr. Memmed CAFERLİ Tarih Bilimci. 26 www.irs-az.com. Ağdam şehri (işgalden sonra) KARABAĞ I İLHAK ETME POLİTİKASI ÜZERİNE BAZI NOTLAR

Karabag. Dr. Memmed CAFERLİ Tarih Bilimci. 26 www.irs-az.com. Ağdam şehri (işgalden sonra) KARABAĞ I İLHAK ETME POLİTİKASI ÜZERİNE BAZI NOTLAR Karabag Ağdam şehri (işgalden sonra) KARABAĞ I İLHAK ETME POLİTİKASI ÜZERİNE BAZI NOTLAR Dr. Memmed CAFERLİ Tarih Bilimci 26 www.irs-az.com Ağdam şehri camisi (işgalden sonra) MADDİ AÇIDAN GENİŞ İMKÂNLA-

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

SAINT BENOIT FRANSIZ LİSESİ

SAINT BENOIT FRANSIZ LİSESİ COĞRAFYA NIVEAU / SEVIYE L-1 1-Coğrafya nedir coğrafyanın bölümleri. 2-Dünyanın şekli ve sonuçları. 3-Dünyanın hareketleri. 4-Harita bilgisi. 5-Atmosfer ve özellikleri. 6-İklim elemanları 7-Sıcaklık 8-Basınç

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 8. SINIF T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU PLANI VE KAZANIM TESTLERİ

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 8. SINIF T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU PLANI VE KAZANIM TESTLERİ 07-08 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 8. SINIF T.C. İNKILAP TARİHİ AY EKİM KASIM HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR TEST NO TEST ADI. Atatürk ün çocukluk dönemini ve bu dönemde içinde bulunduğu toplumun sosyal ve

Detaylı

IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU

IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU Osmanlı Devleti nin 19. yüzyılda uyguladığı denge siyaseti bekleneni vermemiş; üç kıtada sürekli toprak kaybetmiş ve yeni yeni önem kazanan petrol Osmanlı

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Eslen: Stratejik İnisiyatif Ayrılıkçılarda

Eslen: Stratejik İnisiyatif Ayrılıkçılarda Eslen: Stratejik İnisiyatif Ayrılıkçılarda Zeynep Fazlılar Açılım sürecinin, ayrılıkçı Kürtlerin siyasi taleplerinin karşılanamaz olduğunu gösterdiğini belirten Tuğgeneral (E) Nejat Eslen; şiddet riskini

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. MERVE İREM YAPICI

Yrd.Doç.Dr. MERVE İREM YAPICI Yrd.Doç.Dr. MERVE İREM YAPICI İktisadi Ve Uluslararası İlişkiler Siyasi Tarih Anabilim Dalı Eğitim Bilgileri 1996-2001 Lisans Ege Üniversitesi 2001-2003 Yüksek Lisans 2003-2009 Doktora Ankara Üniversitesi

Detaylı

Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Orta Asya da bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Hunlar tarafından kurulmuştur. Hunların ilk oturdukları yer

Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Orta Asya da bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Hunlar tarafından kurulmuştur. Hunların ilk oturdukları yer Asya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti) Orta Asya da bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Hunlar tarafından kurulmuştur. Hunların ilk oturdukları yer Sarı Irmak ın kuzeyi idi. Daha sonra Orhun ve Selenga ırmakları

Detaylı

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI HAFTALAR KONULAR 1. Hafta TÜRK DEVRİMİNE KAVRAMSAL YAKLAŞIM A-) Devlet (Toprak, İnsan Egemenlik) B-) Monarşi C-) Oligarşi D-) Cumhuriyet E-) Demokrasi F-) İhtilal G-) Devrim H-) Islahat 2. Hafta DEĞİŞEN

Detaylı

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti

Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti Orta Asya da Çin ve Rusya Enerji Rekabeti 05.02.2013 Toplam 26.2 trilyon metreküp ispat edilen doğalgaz rezervleriyle dünyadaki ispat edilen doğalgaz kaynaklarının yüzde 11,7 sini elinde bulunduran Türkmenistan,

Detaylı

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve

Detaylı

İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ (TÜRKÇE LİSANS PROGRAMI) 4 YILLIK DERS PLANI

İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ (TÜRKÇE LİSANS PROGRAMI) 4 YILLIK DERS PLANI İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ 2017-2018 BÖLÜMÜ (TÜRKÇE LİSANS PROGRAMI) 4 YILLIK DERS PLANI (Eğitim planı toplamda 135 Kredi ve 241 AKTS den oluşmaktadır. Yarıyıllara göre

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

Doğu Akdeniz de Enerji Savaşları

Doğu Akdeniz de Enerji Savaşları Doğu Akdeniz de Enerji Savaşları Kıbrıs açıklarında keşfedilen doğal gaz rezervleri, adada yıllardır süregelen çatışmaya barışçıl bir çözüm getirmesi umut edilirken, tam tersi gerilimi tırmandırmıştır.

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI GÜRCİSTAN ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI GÜRCİSTAN ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI GÜRCİSTAN ÜLKE RAPORU TEMMUZ 2016 ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ 1. ÖZET BİLGİLER Resmi Adı : Gürcistan Cumhuriyeti Nüfus : 4,931,226 Dil :Resmi dil Gürcücedir. Rusca,Ermenice,Azerice

Detaylı

Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı.

Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı. Engin Erkiner: Orta Asya ve Kafkasya daki doğal gazı Avrupa ülkelerine taşıması beklenen Nabucco boru hattı projesiyle ilgili imzalar törenle atıldı. Planlanan, Türkmenistan dan başlayan Hazar Denizi nin

Detaylı

ERMENİSTAN DA RENKLİ DEVRİM KORKUSU

ERMENİSTAN DA RENKLİ DEVRİM KORKUSU BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ-TÜSİAD DIŞ POLİTİKA FORUMU 1 Kasım 2007 ERMENİSTAN DA RENKLİ DEVRİM KORKUSU Alper Yağcı Ermenistan da 1998 de devlet başkanlığından uzaklaştırılan liberal eğilimli lider Levon Ter-

Detaylı

Merkez Strateji Enstitüsü. Türkiye-Rusya İlişkileri Mevcut Durumu ve Geleceği

Merkez Strateji Enstitüsü. Türkiye-Rusya İlişkileri Mevcut Durumu ve Geleceği Merkez Strateji nstitüsü Türkiye-Rusya İlişkileri Mevcut Durumu ve Geleceği 1 Türkiye-Rusya İlişkilerinin Tarihsel Seyri: Savaş-Kriz-İşbirliği Savaş Kriz İşbirliği 16. yy 1917 1940 1990 2011 2015 2 Türkiye-Rusya

Detaylı

Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER

Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER Hazırlayan Muhammed ARTUNÇ 6.SINIF SOSYAL BİLGİER SOSYAL BİLGİLER KONU:ORTA ASYA TÜRK DEVLETLERİ (Büyük)Asya Hun Devleti (Köktürk) Göktürk Devleti 2.Göktürk (Kutluk) Devleti Uygur Devleti Hunlar önceleri

Detaylı

4. İslam İşbirliği Teşkilatı ( İİT ) Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Forumu

4. İslam İşbirliği Teşkilatı ( İİT ) Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Forumu BAŞKANIN SONUÇ DEKLARASYONU ( TASLAK ) 4. İslam İşbirliği Teşkilatı ( İİT ) Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Forumu Ana teması: İslam İşbirliği Teşkilatı Ülkeleri Arasında Ekonomik Entegrasyon: Beklentiler

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

TÜRKİYE - POLONYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - POLONYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - POLONYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Polonya İlişkileri; Fırsatlar ve Riskler ( 2016 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

ORTADOĞU DA BÖLGESEL GELIŞMELER VE TÜRKIYE-İRAN İLIŞKILERI ÇALIŞTAYI TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ. No.12, ARALIK 2016

ORTADOĞU DA BÖLGESEL GELIŞMELER VE TÜRKIYE-İRAN İLIŞKILERI ÇALIŞTAYI TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ. No.12, ARALIK 2016 TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ No.12, ARALIK 2016 TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ NO.12, ARALIK 2016 ORTADOĞU DA BÖLGESEL GELIŞMELER VE TÜRKIYE-İRAN İLIŞKILERI ÇALIŞTAYI 30 Kasım 2016 Çarşamba günü Ortadoğu Stratejik

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, TPQ yla gerçekleştirdiği özel söyleşide Rusya ile yaşanan gerginlikten Ukrayna nın

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

AZERBAYCAN EKONOMİSİ ve TARIMI

AZERBAYCAN EKONOMİSİ ve TARIMI AZERBAYCAN EKONOMİSİ ve TARIMI Resmi adı: Yönetim sekli: Temel Sosyal Göstergeler Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhuriyet Başkent: Diğer şehirler: İdari yapı: Komsuları: Federasyonu Yüzölçümü: Nüfus: Bakü Gence,

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite l Lisans Hukuk Dokuz Eylül Üniversitesi 1994

Derece Bölüm/Program Üniversite l Lisans Hukuk Dokuz Eylül Üniversitesi 1994 ÖZGEÇM VE ESERLER L STES ÖZGEÇM Ad Soyad : Reha YILMAZ Do um Tarihi: 03 Kas m 1969 Adres: smail Hakk Karaday Cd.No: 10 P.K. 18100 ÇANKIRI Tlf: +90(539 )8323049(Mobil) +90(376) 0(376) 2132626 / 2423 dal.

Detaylı

Kafkasya Bölgesinde Türk D fl Politikas n n Ç kar Alanlar ve Hareket Alanlar Gürcistan Örne inde

Kafkasya Bölgesinde Türk D fl Politikas n n Ç kar Alanlar ve Hareket Alanlar Gürcistan Örne inde Kafkasya Bölgesinde Türk D fl Politikas n n Ç kar Alanlar ve Hareket Alanlar Gürcistan Örne inde Kamil A acan Türkiye-Gürcistan ilişkileri üzerinde konuşacağım. İyi ilişkilere sahip iki ülkenin ilişkilerini

Detaylı

ORSAM AYLIK IRAK TÜRKMENLERİ GÜNCESİ

ORSAM AYLIK IRAK TÜRKMENLERİ GÜNCESİ ORSAM AYLIK IRAK TÜRKMENLERİ GÜNCESİ Hazırlayanlar: Habib Hürmüzlü, ORSAM Danışmanı / Bilgay Duman, ORSAM Ortadoğu Uzmanı / Temmuz - Ağustos 2013 - Sayı: 27 15 Temmuz 2013: Tuzhurmatu olaylarının araştırılması

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Bahar Dönemi ZORUNLU DERSLER Uluslararası Ġlişkilerde Araştırma ve Yazma

Detaylı

İNGİLİZ MİLLETLER TOPLULUĞU VE İNGİLTERE NİN AB ÜYELİĞİ HAKAN KARAGÖZ

İNGİLİZ MİLLETLER TOPLULUĞU VE İNGİLTERE NİN AB ÜYELİĞİ HAKAN KARAGÖZ İngiliz Milletler Topluluğu, tarihte Britanya İmparatorluğu nun parçası olan devletler ile sonradan katılan devletlerden oluşan uluslararası bir koalisyondur. Commonwealth, bağımsız devlet anlamına gelmektedir.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Yönetim Kara Harp Okulu 1985 Yüksek Lisans Uluslararası ilişkiler Beykent Üniversitesi 2005

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Yönetim Kara Harp Okulu 1985 Yüksek Lisans Uluslararası ilişkiler Beykent Üniversitesi 2005 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Atahan Birol KARTAL Doğum Tarihi: 14.04.1967 Unvanı : Yrd.Doç.Dr. Mail : atahankartal@beykent.edu.tr Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Yönetim Kara Harp Okulu

Detaylı

IKBY-Irak Merkezi Hükümeti Çekişmesi ve Türkmenlerin Durumu

IKBY-Irak Merkezi Hükümeti Çekişmesi ve Türkmenlerin Durumu IKBY-Irak Merkezi Hükümeti Çekişmesi ve Türkmenlerin Durumu Bilgay Duman, ORSAM Ortadoğu Uzmanı Irak ta 7 Mart 2010 seçimlerinin ardından hükümet kurma konusunda siyasi çekişmenin etkileri halen devam

Detaylı