Mesafe Ölçümlerindeki Belirsizliğin Ortam Sıcaklığının Fonksiyonu Olarak Verilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Mesafe Ölçümlerindeki Belirsizliğin Ortam Sıcaklığının Fonksiyonu Olarak Verilmesi"

Transkript

1 Mesafe Ölçümlerindeki Belirsizliğin Ortam Sıcaklığının Fonksiyonu Olarak Verilmesi M.Kiraz* K.Hasırcı C.C.Alkan M.Tanrıyapısı S.Özdemir Izmir Institute of Technology İzmir Özet Mühendislik uygulamalarının beklenen fonksiyonları yerine getirilirken, hassasiyeti yukarı çekip belirsizliği giderek daha da düşürmeleri arzu edilmektedir. Fakat, mühendislik uygulamalarında belirsizliğin ortadan tamamen kaldırılması mümkün değildir. Bunun yerine iyi kalibrasyon teknikleri, sinyal ve gürültü işleme, akıllı adaptif kalibrasyon teknikleriyle bir minimuma çekmek mümkündür. Bu çalışmadan amaç tüm karakteristik bilgileri 25 oc ortam sıcaklığına göre verilmiş ve robotik uygulamalarında sıkça görülen bir mesafe ölçüm sensörünün farklı ortam sıcaklıklarındaki karakteristik eğrilerini çıkartmak ve belirsizliğin ele alınmasında ortam şartlarının belirleyici rolünü ortaya koymaktır. Çalışma ortamlarında sıklıkla görülebilecek bir ortam sıcaklığı yelpazesi seçilmiş ve her sıcaklık değerinde tüm ölçüm deneyleri 5 kez tekrarlanmıştır. Mesafe sensörü çıktısı mv cinsindendir. Üzerinde 10 bitlik bir analog-dijital dönüştürücüsü olan bir mikrokontrol çipi üzerinden dijital ortama aktarılmıştır. Değerler bir ekrandan okunmuş ama kalibrasyon kasıtlı olarak çip üzerinde yapılmamış, 25 oc ortam sıcaklığına göre üretilmiş bir dönüştürücü denklem çipe yüklenmiş,tüm ortam şartlarında kullanılmış ve sapma değerleri gözlenmiştir. Anahtar kelimeler: Ölçüm belirsizliği, Mesafe sensörü, Sıcaklığın sensöre etkisi Abstract When performing the expected function of engineering applications, it is desired that the sensivity will be increased and uncertainty will be reduced further. However, it is not possible to eliminate the uncertainty completely. Instead of this, uncertainty can be minimized by using good calibration techniques, signal and noise processing, Smart adaptive calibration techniques. In this work, the aim is to determine characteristic curve of commonly used distance measurement sensor and to show the effects of ambient conditions on distance measurement sensor whose characteristic informations are given at ambient temperature of 25 oc. Common * working ambient temperature interval is selected and the experiment is repeated 5 times for each temperature. The output of distance sensor has the unit of mv. The output is transfered from microcontrol chip that has a 10 bit analog-digital transducer to digital media. The values are determined from the screen however, calibration is not done on the chip deliberately and a transducer equation that is generated with respect to 25 oc, is loaded to chip. It is used all ambient conditions and deviation values are observed. Keywords: Measurement uncertainty, Distance sensor, Temperature effect on sensor I. Giriş Yapılan her ölçüm içinde kendi belirsizliğini de beraberinde getirir. Ölçüm aletleri, ölçülen parçalar, ölçüm aletlerindeki kalibrasyon hataları vb. hususlar belirsizliklere yol açabilir. Ölçüm yapan kişinin hassasiyeti, ölçüm cihazı kadar önemlidir. Çünkü cihaz ne kadar hassas olursa olsun operatör hassas davranmadıkça ölçüm bir şey ifade etmez. Ölçümler farklı ortamlarda farklı sonuçlar verebilir. Basınç, sıcaklık, nem oranı vb. etmenler ölçüm cihazının karakteristiğinde istenmeyen değişimlere yol açabilir. Etkileyen faktörleri genellemek gerekirse, rastgele yapılan hatalar ölçümü derinden etkileyebilir ve yanlış sonuçlara neden olabilir. Bu bildiride, mesafe ölçüm cihazındaki karakteristik belirsizliğin nitelendirilmesi ve bu belirsizliğin farklı sıcaklıklardaki mesafe ölçümüne bağlı değişiminin gösterilmesi amaçlanmaktadır. Bunun için de laboratuvarımızda belirli deneyler yaparak bazı sonuçlar elde edilmiştir. Çoklu ölçümler neticesinde, ölçüm aletinin belirsizliği bir formül ile ifade edilmiştir. C.Elster, A. Link ve T. Bruns (2007) de yayınladıkları çalışmalarında zamana bağlı ölçum belirsizliklerini saptamak icin ikinci dereceden değişken bir model kullanmışlar ve dinamik ölçüler analizini yapmışlardır. Sistemde verilen ayrık zaman 1

2 sinyali sonucunu ve sensör girdisini bulabilmek için, zamana baglı değişken ölçümünü öneren bir FIR filtresi geliştirmişlerdir. Dinamik modele göre FIR filtresi oluşturulmuştur. Gercek- zamanlı uygulamalar için bu metod kullanılmıştır. [1] J.Q. Zhang ve Y. Yan (2001) ise basşka ölçümler yaparak ölçüm belirsizlliğini ölçmeye çalışmışlardır. Bu çalışmalarda küçük dalgaların dönüşümlerini kullanmişlar ve çevrimiçi sensör belirsizliklerini doğrulamışlardır. Sensörlerin guvenilirliğine yer verilen bu çalışmada aynı zamanda kalibrasyonu yapılmayan sensörlerin zamanla değişeceği anlatılmıştır. Bunun yanısıra, gürültü çıktıları karşılaştırılmış ve kalibrasyonu çevrimiçi karar verilmiştir. [2] Üç boyutlu görüntüleme sistemlerinde kullanılan sensörler için olasılığa dayalı model üzerine Alan M. Lytle (2007) tarafından bazı çalışmalar yapılmıştır. Farklı mesafeler için ölçüm yapılmış ve ölçüm hatları bu mesafelerin fonksiyonu olarak belirlenmeye çalışılmış ve istatistiksel bilgiler kullanılarak karşılaştırılmştır. [3] Caarullo ve M. Parvis (2001) de yaptıkları çalışmada otomotiv sektöründe mesafelerin ölçülmesinde sıklıkla kullanılan ultrasonik bir sensörü incelemişlerdir. Bu bildiride, Caarullo ve M.Parvis (2001) in çalışmasının aksine, standart belirsizliğin sıcaklığa ve neme göre değiştiği savunulmuştur. Ayrıca, çalışmalarında arabanın süratinin bir değişken olduğunu varsaymışlardır. [4] S.Muntwyler ve arkadaşları 2009 yılında yaptıkları çalışmada, ±20µN - ±200µN kuvvet aralığında ayarlanabilen, üç eksenli mikro bir kuvvet sensörünün farklı kuvvet etkisinde iken ölçüm belirsizliğinin, veri değişikliğinden etkilediğini saptamışlardır. Bununla birlikte kayma, bozulma ve tahmin gibi üç farklı parametre kullanarak yeni bir denklem oluşturmuşlardır.[5] Bu bildiride mesafe ölçümünün dinamik ortamda sıcaklığa bağlı belirsizliği deneylerle test edilmiş ve bu bağlamda bir formül ile ifade edilmiştir. II. Metot Figliola, R. ve Beasley, D. (2012) e göre belirsizlik analizi gerçekleştirildiğinde, sonuçların kalitesi düşünülebilir. Bu analizi yaparak, öngörülen sonuçlar veya tamamlanmış sonuçlar kullanılarak bir tahmin yapılabilir. Bir ölçümün doğruluğu ve davranışı hakkında fikir sahibi olmak için ölçüm sistemi kalibre edilebilir. Ama bu kalibre işlemiyle, sadece bir sonraki ölçüm tahminin ne kadar doğru olduğunu tahmin edebiliriz. Ölçüm hataları ; sistematik hata ve rastgele hata olmak üzere ikiye ayrılır. Sistematik hata numune ortalamasını sabit oranda gerçek ortalamadan uzaklaştırır. Rastgele hatalar ise ölçüm değerlerinin dağılımının numune ortalamasının etrafında olmasına neden olur. Şekil. 1. Tekrar eden ölçümlerde hata dağılımı[6] Ölçümlerdeki rastgele hatalar denklem(1) ile ifade edilebilir : (1) ölçümlerdeki sistematik hatalar ise denklem(2) ile ifade edilebilir : (2) 2 nolu denklemdeki (+) işaretinin jenerik olduğunu ve sabit bir (-) alabileceğini de hatırlatmak yararlı olacaktır. Diğer bir analiz çeşiti ise tasarım evresi belirszilğidir. Bu analiz, testten önce formülasyon evresinde gerçekleştirilir. Bu analiz ile birlikte sadece ekipmana ve seçilen yönteme bağlı minimum belirsizliği elde edilir. Belirsizlik değeri çok fazla olan durumlarda, başka bir yaklaşım gerekmektedir. Yani, bu yöntem ekipman ve ölçüm tekniği için uygundur. Genellikle sensör ve ekipmanlardan oluşan ölçüm sistemlerinde, her bir öğe sistem belirsizliğine etki etmektedir. Bütün hatalar sıfır olsa bile, ölçülen değerler ekipman tarafından sağlanan bilginin karar verilebilmesinden etkilenmektedir. Bu ekipmanın sıfırıncı dereceden belirsizliği, u 0, ölçülen değerlerdeki beklenen değişim miktarı sadece ekipman çözünürlüğünden meydana geldiği varsayılır, diğer 2

3 hususlar mükemmel bir şekilde kontrol edilmektedir. Bu değer mantık çerçevesinde %95 olasılıkta belirsizlik aralığını göstermektedir. çöüüü (3) Ekipman hatası ise diğer bir bilgi parçasıdır ve üretici tarafından sağlanır. Ekipmanın etkisiyle oluşan sistematik belirsizlik uc ile ifade edilir. Tasarım evresi belirsizliği,u d, bir ekipmanın veya ölçüm yönteminin etkisi ile sıfırıncı dereceden belirsizliğin birleşmesiyle elde edilen aralıktır.[6] (P%) (4) John Robert Taylor (1999) rastgele hataların her ölçümde bulunacağını ve ölçüm aletlerinden değerleri okurken beklenmeyen doğal dalgalanmaların ortaya çıkacağını ifade etmiştir. Rastgele hatalar tekrar edilen aynı ölçümlerde farklı sonuçlar verir. Bu hatalar farklı ölçümleri karşılaştırarak tahmin edilebilir ve çoklu ölçümlerin ortalaması alınarak azaltılabilir. Fakat sistematik hata bu yolla elde edilemez. Çünkü sistematik hata sonuçları daima aynı yöne iter. Eğer sistematik hatanın nedeni belirlenirse, sonra kolaylıkla azaltılabilir. Ayrıca, rastgele ölçümler tekrar edilen ölçümler sayesinde azaltılabildiği için, rastgele hatalar sistematik hatalarla aynı düzeye gelene kadar ölçümler tekrar edilmeye değer. Böylece ek ölçümler yararlı olur çünkü toplam hata sistematik hatanın altına düşecek kadar azaltılamaz.[7] Sadıkhov E. ve arkadaşlarına (1995) e göre aynı ölçümlerin tekrar edilmesi durumunda rastgele hata ortalama çevresinde bu ölçümlerin sapmasına neden olur. Ölçüm cihazlarının özelliği ve ölçüm yapılan hususun sabit kalmamasından dolayı sapma meydana gelir. Rastgele hatalar, ölçüm cihazları belli bir ayrımcılık yaptığı surece oluşacaktır. Bir ölçümde kesinlik, yapılan bütün ölçümlerin standart sapması veya eldeki verilerin kesinliğiyle elde edilir. Yapılan ölçümlerde, rastgele hatalardan başka gerçek değerden daha az veya daha fazla bir sonuca varılır. Bu hatalar sabit hatalar veya sistematik hatlar olarak ifade edilir ve eğilim olarak karakterize edilir.[8] William M.K. Trochim(2006) e göre değişken ölçümünü etkileyen etkenler sonucunda sistematik hata oluşur. Örneğin, öğrencilerin sınav olduğu bir sınıfın önünde gürültülü bir trafik varsa, bu gürültü öğrencilerin sınav notlarını etkiler. Bu durumda sistematik olarak öğrencileri düşürür. Rastgele hatadan farklı olarak, sistematik hata pozitif veya negatif olmaya eğilim gösterir. Bu yüzden, sistematik hata bazen sapma(eğilim) olarak da düşünülür. 3 Rastgele hatayı, değişken ölçümü rastgele etkenler aracılığıyla etkiler. Örneğin, bir olayda her bir kişinin ruh hali diğerlerinin performansını arttırır veya azaltır. Belirli bir sınavda, bazı öğrenciler mutlu olabilr ve diğerleri mutsuz olabilir. Eğer ruh hali onların performasını etkiliyorsa, dolaylı olarak bazılarının sınav sonuçlarını arttırır veya azaltır. Diğer bir önemli husus ise, rastgele hatalar bütün numune üzerinde tutarlı bir etkiye sahip değildir. Onun yerine, rastgele hatalar gözlenen sonuçları yukarı veya aşağı taşır. Rastgele hatanın özelliği ise, veriye değişkenliği de ekler, fakat sonuçların ortalama performansını etkilemez. Bu yüzden rastgele hata gürültü olarak da düşünülebilir. [9] Sabit çalışma koşullarında tekrar eden ölçümlerde sistematik hata sabit kalır. Değişken ölçümünün gerçek değerinin tahmininde sistematik hata yüksek veya alçak dengelenmeye neden olabilir. Çünkü sistematik hatanın etkisi sabittir ve tahmini zordur. Yapılan deneyde, çevresel faktörler sistematik hatayı derinden etkilemektedir. Örneğin, 20 derecede hassas ölçüm yapan sensör farklı derecede alınan ölçümlerin her birinde olağandan farklı çıkmaktadır. Bu da ölçümlerde hataya neden olmaktadır. Diğer hata çeşiti olan rastgele hata, sistem bileşenlerinin, kalibrasyonun, ölçüm prosedürü ve tekniğinin çözünürlüğü ile ilişkilidir. Yapılan deneyde, sensörün firma tarafından sağlanan hatası 80 cm ±10 cm olarak belirlenmiştir ve deneyimizde rastgele hata olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, göstergeden okunan değerlerin dalgalanmadan dolayı karar vermede rastgele hatalar meydana gelmiştir. Fakat sistematik hata ile karşılaştırıldığında,bu deney için sistematik hata daha çok önem arz etmektedir. III. Deney Deneyler 6 farklı sıcaklıkta tekrar edilmiştir. İlk olarak 14 o C ortam sıcaklığında ölçümler yapılmış, ve sıcaklık tedricen arttırılarak 27 o C ye kadar gidilmiştir. 14 o C ortam sıcaklığına ait ölçümler örnek olması için Tablo 1 de verilmiştir. Ölçümlerde mesafe sensörü bir platforma sabitlendikten sonra 5.0 voltluk bir güç kaynağı ile çalışan bir devre ile değerler okunmuştur. Devre 4 MHz frekansta çalışan bir PIC 16F877A mikrokontrol çipi ve bir 2x16 lık LCD ekrandan ibarettir. Mesafe sensörü olarak SHARP GP2Y0A02YK kullanılmıştır. Tavsiye edilen

4 Sıcaklık( o C) Mesafe(cm) , ,2 2374, ,2 2135,8 2091,6 2052,4 2076, ,8 1843,6 1807,2 1763,4 1780,2 1757, ,8 1559, ,8 1373,6 1343,8 1356, ,8 1235,2 1230,4 1231,4 1246, ,4 1123,4 1136,6 1135,8 1150, ,2 1080,2 1087, ,8 991, ,2 946,6 998, , ,6 980,2 983, , ,8 967, ,2 953,2 955,2 957, ,4 945, ,6 829,4 937, , TABLO 1.Farklı sıcaklıklarda yapılan ölçüm sonuçları Sıcaklık 14 C Sıcaklık 23 C Sıcaklık 27 C Sıcaklık 25 C Sıcaklık 18 C Sıcaklık 20 C Şekil. 2. Sensöre ait 6 farklı sıcaklık değeri için 6 ayrı model 4

5 y = Ax B C 18 C 20 C 23 C 25 C 27 C Power (25 C) Şekil. 3. Sensöre ait 6 farklı sıcaklık değerinin formülasyonu menzil cm aralığı olup yine tavsiye edilen sıcaklık ise 25 o C dir. Şekil 2 den görüleceği üzere, sensör 15 cm den daha yakın ölçümlerde oldukça hatalı ölçümler vermektedir. Bu yüzden sıcaklık-voltaj-mesafe denklemi çıkarılırken 20 cm ve sonrası ölçümler dikkate alınmıştır, Şekil 3. Yine aynı şekil üzerinde verilen eğriler için (5) tarzı bir eşdeğerlik aranmıştır. Mesafe voltaj arasında şu bağıntı bulunmuştur : 14 T<18 derece aralığında T<20 derece aralığında.. 20 T<23 derece aralığında.. 23 T<25 derece aralığında.. 25 T 27 derece aralığında.. (6) ve ve ve ve ve Yani mesafe ve sıcaklık arasında gözle görünür bir ilişki vardır. Kolaylık olması sebebiyle tüm ölçüm menzili kullanılmamış, üst limit olarak 90 cm alınmıştır. Önce 25 o C ortam sıcaklığında bir dizi deney yapılmış ve sonuçlar bir mesafe-voltaj ifadesine dönüştürülmüştür. Bulunan bu denklem mikrokontrolcü üzerine yüklenmiş ve tüm deneyler bu denklem üzerinden yapılmıştır. Kullanılan sensör için tüm veriler imalatçısı tarafından sadece 25 o C için verilmiştir. Kullanılan dijital termometrenin özellikleri ise şu şekildedir; IV. Sonuçlar Ölçüm aralığı 50 ile 300 C arasında Çözünürlüğü 0.1 C Doğruluğu ±1 dir. Bu bildiride ölçüm belirsizliğine sıcaklığın etkisi araştırılmıştır. Sıcaklığın mesafe üzerinde tesirinin yüksek olduğu görülmüştür. Kullanılan Sharp mesafe sensörü özellikle akademik ortamda araştırma amaçlı robot imalatında sıkça kullanılan ve yarı endüstriyel bir sensördür. Sensörün yaygın kullanımı dikkate alındığında ortam sıcaklığına dikkat edilmesi araştırma sonuçlarına ve robot yarışmalarındaki performansa direk yansıyacaktır. Eğer çip üzerine yüklenen formül soğuk bir ortamda elde edilmişse sıcak ortamlarda sonuçların sağlıksız olacağı aşikardır. Şekil 2 nin incelenmesi oldukça ilginç bazı diğer hususları da ortaya çıkarmaktadır. 60 cm civarındaki mesafede tüm sıcaklıklarda sensör aynı mv çıkış değerini vermektedir. Sistem bu mesafeden sonra, yani 60 cm ve üzeri değerlerde sıcaklığa hassasiyetini 5

6 arttırmakta ve her türlü oynamanın sağlıksız sonuçlar ürettiği görülmektedir. Sözgelişi 14 o C ve 65 cm mesafede sensör yaklaşık 900 mv çıktı vermektedir.aynı çıktıyı 27 o C de hedeften 85 cm mesafede iken de vermektedir.yani 20 cm lik bir hata sözkonusudur. Yapılan deneylerle farklı mesafe ve sıcaklığa bağlı voltaj değerleri elde edilmiştir. Bu değerler mesafenin sıcaklık ve voltaja bağlı ifade edilmesinde kullanılmıştır. Denklemle ifade edilecek değerlerin daha doğru bir yaklaşım olması için, sıcaklık aralığına bağlı beş farklı denklem elde edilmiştir. Buna karşın hala, gerçek değerlerden bir miktar sapma görülmektedir. Örneğin, 14 derecede 20 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır. Örneğin, 18 derecede 35 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır.. Örneğin, 20 derecede 55 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır. Örneğin, 23 derecede 80 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır. Örneğin, 25 derecede 50 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır. Yapılan denemelerde maximum ±%30 sapma görülmektedir. Araştırmacıların doğru ölçümler için özellikle ortam sıcaklığını dikkate almaları gerekmektedir.bu minvalde denklem 5 önem arzetmektedir.zira mesafenin mv cinsinden ifade edilmesinin yanı sıra sıcaklık değeri açıkça konmuş ve tüm ölçümler otomatik olarak kalibre edilmektedir.bu bilgi sensör imalatçı kullanım kılavuzlarında eksik olup mutlaka dikkate alınmalıdır. Measurements. University Science Books. p. 94, ISBN X. [8] Sadıkhov, E. (1995). Ölçüm Belirsizligi. Gebze-Kocaeli, pp [9] Trochim, W. (2006). Measurement Error. [online] Socialresearchmethods.net. Available at: [Accessed 23 Jan. 2015] Kaynakça [1] Elster, C., Link, A. and Bruns, T. (2007). Analysis of dynamic measurements and determination of timedependent measurement uncertainty using a second-order model. Meas. Sci. Technol., 18(12), pp [2] Zhang, J. and Yan, Y. (2001). On-line validation of the measurement uncertainty of a sensor using wavelet transforms. IEE Proceedings - Science, Measurement and Technology, 148(5), pp [3] Alan M. Lytle, Development of aprobabilistic Sensor Model for a 3D Imaging System 24th International Symposiumon Automation & Robotics in Construction(ISARC 2007), Construction Automation Group, I.I.T Madras [4] Carullo, A. and Parvis, M. (2001). An ultrasonic sensor for distance measurement in automotive applications. IEEE Sensors Journal, 1(2), p.143. [5] Muntwyler, S., Beyeler, F. and Nelson, B. (2009). Three-axis micro-force sensor with sub-micro-newton measurement uncertainty and tunable force range. Journal of Micromechanics and Microengineering, 20(2) [6] Figliola, R. and Beasley, D. (2012). Theory and design for mechanical measurements by Richard S. Figliola and Donald E. Beasley, 5th edition. [Moorpark, California]: Content Technologies, Inc., pp [7] John Robert Taylor (1999). An Introduction to Error Analysis: The Study of Uncertainties in Physical 6

HAZIRLAYAN. KAMİL GÜRSEL / Fizik Mühendisi ELİMKO LTD. ŞTİ.

HAZIRLAYAN. KAMİL GÜRSEL / Fizik Mühendisi ELİMKO LTD. ŞTİ. HAZIRLAYAN ISO 9001 KAMİL GÜRSEL / Fizik Mühendisi ELİMKO LTD. ŞTİ. OTOMATİK KONTROLDA GÜVENİLİR İSİM... 1 KALİTE SİSTEMLERİ Günümüzde tüm işletme ve firmalarda belli bir kalite anlayışı ile buna bağlı

Detaylı

MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR BÖLÜM 1

MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR BÖLÜM 1 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR Bir Cihazın Okunabilirliği: (Readability) Bir cihazın ölçtüğü verilerin okunması iki şekildedir. Ölçme cihazının okuma skalasının genişliğidir. Analog

Detaylı

3DLevelScanner. 3 Boyutlu Seviye Ölçümü

3DLevelScanner. 3 Boyutlu Seviye Ölçümü 3DLevelScanner 3 Boyutlu Seviye Ölçümü S E V İ Y E Ö L Ç Ü M Ü H İ Ç B U K A D A APM 3DLevelScanner - silo veya tanklarda seviye ölçümünün yanısıra aynı anda hacim ve kütle ölçümü de yapabilen yeni bir

Detaylı

MAK 401. Konu 1 : Temel Bilgiler

MAK 401. Konu 1 : Temel Bilgiler MAK 401 Konu 1 : Temel Bilgiler Ölçme : Bilinmeyen bir niceliği, bilinen bir tip nicelikle karşılaştırarak değerlendirme işlemidir. Örnek: Ortam sıcaklığının bir termometre yardımı ile ölçümü Ölçme tekniğinin

Detaylı

Analitik Kimya. (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği)

Analitik Kimya. (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği) Analitik Kimya (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği) 1. Analitik Kimya Maddenin bileşenlerinin belirlenmesi (teşhisi), bileşenlerinin ayrılması veya bileşenlerinin bağıl miktarlarının tayiniyle ilgilenir.

Detaylı

Erciyes Dağı. Rakım??? Tıbbi Laboratuvarlarda Ölçüm Belirsizliği

Erciyes Dağı. Rakım??? Tıbbi Laboratuvarlarda Ölçüm Belirsizliği Erciyes Dağı. Rakım??? 3916 m?????? Tıbbi Laboratuvarlarda Ölçüm Belirsizliği DOÇ. DR. CEVAT YAZICI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BİYOKİMYA A. D. SUNUM PLANI Laboratuvar branşlarının işlevi ve değişimler

Detaylı

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi TESTBOX Yapısal Sağlık Takibi (SHM) Uygulamaları Uygulama Notu AN-TR-401 TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi Anahtar Kelimeler: Yapısal Sağlık Takibi, Operasyonel

Detaylı

LABORATUVAR HİZMETLERİ

LABORATUVAR HİZMETLERİ LABORATUVAR HİZMETLERİ İSBAK A.Ş. Optik ve Çevre Şartları Laboratuvarlarımız, çeşitli ürün standartlarının öngördüğü performans kriterleri, ürün belgelendirme amaçlı test ve ölçümler, AR-GE amaçlı çalışmaların

Detaylı

5. (10 Puan) Op-Amp devresine aşağıda gösterildiği gibi bir SİNÜS dalga formu uygulanmıştır. Op-Amp devresinin çıkış sinyal formunu çiziniz.

5. (10 Puan) Op-Amp devresine aşağıda gösterildiği gibi bir SİNÜS dalga formu uygulanmıştır. Op-Amp devresinin çıkış sinyal formunu çiziniz. MAK442 MT3-MEKATRONİK S Ü L E Y M A N D E MİREL ÜNİVERSİTES E Sİ M Ü H E N DİSLİK-MİMM A R L I K F A K Ü L T E Sİ M A KİNA M Ü H E N DİSLİĞİ BÖLÜMÜ Ü ÖĞRENCİ ADI NO İMZA SORU/PUAN 1/15 2/15 3/10 4/10 5/10

Detaylı

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Karşılaştırma istatistiği Temel kavramlar: Örneklem ve evren:

Detaylı

DOPPLER KAN AKIÞ ÖLÇERLERÝ ÝÇÝN MAKSÝMUM FREKANS ÝZLEYÝCÝ TASARIMI VE GERÇEKLEÞTÝRÝLMESÝ

DOPPLER KAN AKIÞ ÖLÇERLERÝ ÝÇÝN MAKSÝMUM FREKANS ÝZLEYÝCÝ TASARIMI VE GERÇEKLEÞTÝRÝLMESÝ Erc. Üniv. Fen Bil. Derg. 15,1-2 (1999) 12-18 DOPPLER KAN AKIÞ ÖLÇERLERÝ ÝÇÝN MAKSÝMUM FREKANS ÝZLEYÝCÝ TASARIMI VE GERÇEKLEÞTÝRÝLMESÝ Yýlmaz SAVAÞ Gazi Üniversitesi, Teknik Eðitim Fakültesi, Elektronik

Detaylı

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI 465 100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI Ahmet MEREV Serkan DEDEOĞLU Kaan GÜLNİHAR ÖZET Yüksek gerilim, ölçülen işaretin genliğinin yüksek olması nedeniyle bilinen ölçme sistemleri ile doğrudan ölçülemez.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

Termik higrometre. Kullanma kılavuzu - Türkçe. Versiyon 1.0

Termik higrometre. Kullanma kılavuzu - Türkçe. Versiyon 1.0 Termik higrometre Kullanma kılavuzu - Türkçe Versiyon 1.0 İçindekiler 1. İlk kullanımdan önce okuyun.......... A - 02 2. Ekran............................ A - 03 3. Kullanım.......................... A

Detaylı

0.04.03 Standart Hata İstatistikte hesaplanan her istatistik değerin mutlaka hatası da hesaplanmalıdır. Çünkü hesaplanan istatistikler, tahmini bir değer olduğu için mutlaka hataları da vardır. Standart

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 İÇİNDEKİLER 1.0. Orion ECH 0201 Ultrasonic Seviye Transmitteri 3 1.1. Ech_0201 Dc Hata Kontrolü Özellikleri 3 1.2. Uygulamalar 3 1.3. Teknik Özellikler

Detaylı

S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I

S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I OTM309 MEKATRONİK S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I ÖĞRENCİ ADI NO İMZA TARİH 26.11.2013

Detaylı

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ. Doç. Dr. Tahsin Engin. Sakarya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ. Doç. Dr. Tahsin Engin. Sakarya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü AKIŞKANLAR MEKANİĞİ Doç. Dr. Tahsin Engin Sakarya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü İLETİŞİM BİLGİLERİ: Ş Ofis: Mühendislik Fakültesi Dekanlık Binası 4. Kat, 413 Nolu oda Telefon: 0264 295 5859 (kırmızı

Detaylı

Tahribatsız Muayene Yöntemleri

Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız muayene; malzemelerin fiziki yapısını ve kullanılabilirliğini bozmadan içyapısında ve yüzeyinde bulunan süreksizliklerin tespit edilmesidir. Tahribatsız muayene

Detaylı

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu ÖZET Yük. Müh. Uğur DOĞAN -Yük. Müh Özgür GÖR Müh. Aysel ÖZÇEKER Bu çalışmada Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Jeodezi

Detaylı

LCR METRE KALİBRASYONU

LCR METRE KALİBRASYONU 599 LCR METRE KALİBRASYONU Yakup GÜLMEZ Gülay GÜLMEZ Mehmet ÇINAR ÖZET LCR metreler, genel olarak indüktans (L), kapasitans (C), direnç (R) gibi parametreleri çeşitli frekanslardaki alternatif akımda ölçen

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 6- İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Bütün noktalardan geçen bir denklem bulmak yerine noktaları temsil eden, yani

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM Test Başvuru Esasları

İKİNCİ BÖLÜM Test Başvuru Esasları VHF VE UHF BANDINDA ÇALIŞAN AMATÖR TELSİZ CİHAZLARININ PERFORMANS STANDARTLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (TGM-ST-008) Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 3/7/1995 No: 22332 BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata Hata Hesabı Hata Nedir? Herhangi bir fiziksel büyüklüğün ölçülen değeri ile gerçek değeri arasındaki farka hata denir. Ölçülen bir fiziksel büyüklüğün sayısal değeri, yapılan deneysel hatalardan dolayı

Detaylı

Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman

Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman Betül KESKİN ÇATAL Çevre ve Orman Uzmanı Ölçüm ve İzleme Dairesi Başkanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Amaç Çevresel gürültünün kontrolü

Detaylı

UME-EM-10-11 AKIM TRANSFORMATÖRÜ KARŞILAŞTIRMASI RAPORU

UME-EM-10-11 AKIM TRANSFORMATÖRÜ KARŞILAŞTIRMASI RAPORU UME-EM-10-11 AKIM TRANSFORMATÖRÜ KARŞILAŞTIRMASI RAPORU 01.12.2011 Özlem YILMAZ, Hüseyin ÇAYCI TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ Güç ve Enerji Laboratuvarı İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 TABLOLAR LİSTESİ...

Detaylı

Kobra 3 ile Ohm Yasası

Kobra 3 ile Ohm Yasası Kobra 3 ile Ohm Yasası LEP İlgili konular Ohm yasası, Özdirenz, Kontakt Direnç, İletkenlik, Güç ve İş Prensip Voltaj ile akım arasındaki ilişki farklı rezistörler için ölçülür. Direnç akımla ilglili olan

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

Tekrarlanabilirlik. Sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrar yapılabilirlik, Kararlılık, Doğrusallık. Sapma

Tekrarlanabilirlik. Sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrar yapılabilirlik, Kararlılık, Doğrusallık. Sapma ÖLÇÜM SİSTEMİ ANALİZİ (MEASUREMENT SYSTEM ANALYSIS - MSA) Ölçüm Sistemi Varyansının Türleri Ölçüm sistemi hataları beş grupta ele alınır. Sapma Sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrar yapılabilirlik, Kararlılık,

Detaylı

TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI. Rapor No: KAR-G3RM-400.2014.

TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI. Rapor No: KAR-G3RM-400.2014. TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI Rapor No: KAR-G3RM-400.2014.02 Koordinatör: Dr. Fatma AKÇADAĞ 24 Aralık 2014 Gebze/KOCAELİ

Detaylı

2. HAFTA PFS 107 EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç Dr. Fatma Betül Kurnaz. betulkurnaz@karabuk.edu.tr KBUZEM. Karabük Üniversitesi

2. HAFTA PFS 107 EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç Dr. Fatma Betül Kurnaz. betulkurnaz@karabuk.edu.tr KBUZEM. Karabük Üniversitesi 2. HAFTA PFS 107 EĞİTİMDE Yrd. Doç Dr. Fatma Betül Kurnaz betulkurnaz@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İçindekiler Ölçmede Sıfır Noktası... Hata! Yer işareti

Detaylı

Zaman Serileri. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören

Zaman Serileri. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serileri IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere sahip değișkenlere zaman serisi adı verilmektedir. Genel olarak zaman serisi,

Detaylı

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC nin belki de en önemli örneği çözünürlüğüdür. Çözünürlük dönüştürücü tarafından elde edilen ikili bitlerin sayısıdır. Çünkü ADC devreleri birçok kesikli adımdan birinin

Detaylı

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10 www.biglift.gen.tr 1 RM-ECL1029 EKONOMİK TAM AKÜLÜ İSTİF MAKİNASI Kompak ve hafif tasarımı

Detaylı

SIVI YOĞUNLUKLARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ

SIVI YOĞUNLUKLARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ 383 SIVI YOĞUNLULARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ Haldun DİZDAR Ümit Y. AÇADAĞ Orhan SAARYA ÖZET Endüstride, sıvı yoğunluğunun yüksek hassasiyetle ölçümü, başta petrol olmak

Detaylı

ENDÜSTRİYEL TİP GAZ DEDEKTÖRLERİ. powered by

ENDÜSTRİYEL TİP GAZ DEDEKTÖRLERİ. powered by ENDÜSTRİYEL TİP GAZ DEDEKTÖRLERİ IPACK ENDÜSTRİYEL GAZ ÖLÇÜMLEME VE KONTROL SİSTEMLERİ Endüstriyel işletmelerde kullanılan yanıcı parlayıcı patlayıcı ve/veya toksik gazların anlık veya sürekli olarak tespiti

Detaylı

10 kn KAPASİTELİ KUVVET KALİBRASYON MAKİNASININ TASARIMI, İMALATI ve PERFORMANS ÖLÇÜMLERİ

10 kn KAPASİTELİ KUVVET KALİBRASYON MAKİNASININ TASARIMI, İMALATI ve PERFORMANS ÖLÇÜMLERİ 1 10 kn KAPASİTELİ KUVVET KALİBRASYON MAKİNASININ TASARIMI, İMALATI ve PERFORMANS ÖLÇÜMLERİ Besim YÜKSEL* Uğur USLUKILIÇ Bülent AYDEMİR KALMET Kalibrasyon Tic. Ltd.Şti. Üçevler Mh. Akva San. Sit. 79. Sk.

Detaylı

COOL-US Kullanma Kılavuzu

COOL-US Kullanma Kılavuzu COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Nem ve Sıcaklık ölçer Lütfen ürünü kullanmadan önce bu kılavuzu dikkatlice okuyunuz ve ilerisi için saklayınız. İçindekiler 1. Güvenlik... 1 2. Tanıtım... 2 3. Özellikler...

Detaylı

ANALİTİK ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN LABORATUVARA KURULMASI İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

ANALİTİK ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN LABORATUVARA KURULMASI İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 ANALİTİK ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN LABORATUVARA KURULMASI İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Yöntem Seçiminde Göz Önünde Bulundurulacak Özellikler 1 *Yönteme ilişkin

Detaylı

OTOMATİK OLMAYAN TERAZİ KALİBRASYONU MEHMET ÇOLAK

OTOMATİK OLMAYAN TERAZİ KALİBRASYONU MEHMET ÇOLAK OTOMATİK OLMAYAN TERAZİ KALİBRASYONU MEHMET ÇOLAK 2 KÜTLE M k (kiloram) Uluslararası kiloram prototipinin kütlesine eşittir. Türkiye nin Tubitak-UME de bulunan prototipin numarası 54 tür. 39 mm İridyum

Detaylı

SICAKLIK KAYNAKLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

SICAKLIK KAYNAKLARININ KARŞILAŞTIRILMASI 473 SICAKLIK KAYNAKLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Alev DERELİOĞLU Narcisa ARİFOVİÇ ÖZET Bu çalışmada; sıcaklık kaynağı olarak kullanılan kuru fırın ve sıvı banyo arasındaki farklılıklar ele alındı. Kullanılan

Detaylı

1.ULUSAL LABORATUVAR AKREDĠTASYONU VE GÜVENLĠĞĠ SEMPOZYUMU VE SERGĠSĠ 16-18 Mayıs 2013 KALĠBRASYON (5N+1K) İbrahim AKDAĞ

1.ULUSAL LABORATUVAR AKREDĠTASYONU VE GÜVENLĠĞĠ SEMPOZYUMU VE SERGĠSĠ 16-18 Mayıs 2013 KALĠBRASYON (5N+1K) İbrahim AKDAĞ 1.ULUSAL LABORATUVAR AKREDĠTASYONU VE GÜVENLĠĞĠ SEMPOZYUMU VE SERGĠSĠ 16-18 Mayıs 2013 KALĠBRASYON (5N+1K) İbrahim AKDAĞ E-Posta: ibrahim@uzmanakreditasyon.com Web: http: // www.uzmanakreditasyon.com Konusunda

Detaylı

Gerçek uygulamalarda, standart normal olmayan sürekli bir rassal. değişken, sıfırdan farklı bir ortalama ve birden farklı standart sapma

Gerçek uygulamalarda, standart normal olmayan sürekli bir rassal. değişken, sıfırdan farklı bir ortalama ve birden farklı standart sapma 2 13.1 Normal Dağılımın Standartlaştırılması Gerçek uygulamalarda, standart normal olmayan sürekli bir rassal değişken, sıfırdan farklı bir ortalama ve birden farklı standart sapma değerleriyle normal

Detaylı

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER SPSS in üzerinde işlem yapılabilecek iki ana ekran görünümü vardır. DATA VIEW (VERİ görünümü) VARIABLE VIEW (DEĞİŞKEN görünümü) 1 DATA VIEW (VERİ görünümü) İstatistiksel

Detaylı

Sıcaklık Nasıl Ölçülür?

Sıcaklık Nasıl Ölçülür? Sıcaklık Nasıl Ölçülür? En basit ve en çok kullanılan özellik ısıl genleşmedir. Cam termometredeki sıvıda olduğu gibi. Elektriksel dönüşüm için algılamanın farklı metotları kullanılır. Bunlar : rezistif

Detaylı

SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER

SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER Sürekli Rassal Değişkenler Sürekli Rassal Değişken: Değerleriölçümyadatartımla elde edilen, bir başka anlatımla sayımla elde edilemeyen, değişkene sürekli rassal değişken denir.

Detaylı

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Enerjisi,Doğalgaz,Biyogaz vs.) Mekatroniğin uygulama alanları Temel Mekanik

Detaylı

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI Uğur Arıdoğan (a), Melin Şahin (b), Volkan Nalbantoğlu (c), Yavuz Yaman (d) (a) HAVELSAN A.Ş.,

Detaylı

Symaro İlaç endüstrisi için sertifikalı sensörler. En zorlu koşullarda yüksek oranda hassas ölçüm. Answers for infrastructure.

Symaro İlaç endüstrisi için sertifikalı sensörler. En zorlu koşullarda yüksek oranda hassas ölçüm. Answers for infrastructure. Symaro İlaç endüstrisi için sertifikalı sensörler En zorlu koşullarda yüksek oranda hassas ölçüm Answers for infrastructure. En zorlu kalite gerekliliklerini karşılar ve en uygun maliyetli kullanımı sağlar

Detaylı

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1)

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Akıllı Trafik Ağı ve Adaptif Trafik Yönetim Sistemi, hızlı ve güvenli trafik akışını sağlar. /o95 doğruluk oranı ile ölçümler gerçekleştirerek uygun kavşak

Detaylı

Numune Kodu ve parti no

Numune Kodu ve parti no Numune Kodu ve parti no Numune tipi Kimin tarafından üretildiği Numune formu ve şekli Sertifikalandıran Kurum Konsantrasyonlar Elde edilen konsantrasyon değerleri Ortalama Standart Sapmalar % 95 Karbon

Detaylı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Da / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Bu kadar hassas ölçüm yapabilir mi? ±.0 mm ölçüm hassasiyetle; Leica DISTO Da tek tuşa basarak hassas ölçüm yapabilmenize olanak sağlar.

Detaylı

Tensoval duo control. Bu ölçümlere güvenebilirsiniz. Ölçüm doğruluğu tıbbi olarak kanıtlanmış tansiyon aleti: Tensoval. duo control.

Tensoval duo control. Bu ölçümlere güvenebilirsiniz. Ölçüm doğruluğu tıbbi olarak kanıtlanmış tansiyon aleti: Tensoval. duo control. Tensoval duo control Bu ölçümlere güvenebilirsiniz. Ölçüm doğruluğu tıbbi olarak kanıtlanmış tansiyon aleti: Tensoval duo control Yeni Doğru ölçüm mümkündür. Tensoval duo control sayesinde dijital ölçülere

Detaylı

ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS

ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS Çevresel testler askeri ve sivil amaçlı kullanılan alt sistem ve sistemlerin ömür devirleri boyunca karşı karşıya kalabilecekleri doğal çevre şartlarına dirençlerini

Detaylı

MÜHENDİSLİK ÖLÇÜMLERİNİN TEMEL ESASLARI

MÜHENDİSLİK ÖLÇÜMLERİNİN TEMEL ESASLARI MÜHENDİSLİK ÖLÇÜMLERİNİN TEMEL ESASLARI ÖLÇME SİSTEMLERİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖLÇME SİSTEMLERİ Bütün ölçme sistemleri üç temel elemanı içerir. Transducer :Ölçülecek fiziksel değişkeni ortaya çıkaran hassas

Detaylı

GIDA MADDELERİNDE NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN ve GLÜTEN TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU

GIDA MADDELERİNDE NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN ve GLÜTEN TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU GIDA MADDELERİNDE NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN ve GLÜTEN TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELER LABORATUVARI Rapor No: KAR-G3RM-190.2013.02 Koordinatör:Dr. Fatma

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL İŞLEMLER LABORATUVARI TEMPERATURE MEASUREMENTS 23.03.

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL İŞLEMLER LABORATUVARI TEMPERATURE MEASUREMENTS 23.03. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL İŞLEMLER LABORATUVARI TEMPERATURE MEASUREMENTS 23.03.2010 DORUKCAN ÖZKÖSE 20726675 AMAÇLAR Elimizde bulunan ve sıcaklığını bilmediğimiz

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Gürültü-Titreşim Parametrelerinde Dikkat Edilecek Hususlar İş Hijyeni Ayhan ÖZMEN İSG Uzmanı Fizik Mühendisi İSGÜM Şubat

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü A. GENEL BİLGİLER

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü A. GENEL BİLGİLER Rapor No: Rapor Hazırlama Tarihi: Tarihi: Firma/İşletme Adı: de kullanılan ilgili standart veya metot: I. İşletmenin Genel Tanıtımına İlişkin Bilgiler 1) İşletmenin ticari unvanı, 2) İşletmenin adresi,

Detaylı

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI XDP-II Kısmi Deşarj Cihazı XDP-II cihazı kısmi deşarjla oluşan elektriksel alandaki hızlı değişiklikleri algılayarak hassas ölçümler yapar. Aynı zamanda izole ekipmanlardaki kısmi

Detaylı

UME DE AC AKIM ÖLÇÜMLERİ

UME DE AC AKIM ÖLÇÜMLERİ VII. UUSA ÖÇÜMBİİM KONGRESİ 543 UME DE AC AKIM ÖÇÜMERİ Mehedin ARİFOVİÇ Naylan KANATOĞU ayrettin ÇINAR ÖZET Günümüzde kullanılan yüksek doğruluklu çok fonksiyonlu kalibratör ve multimetrelerin AC akım

Detaylı

BUĞDAY UNUNDA NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN VE SEDİMANTASYON İNDEKSİ TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU

BUĞDAY UNUNDA NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN VE SEDİMANTASYON İNDEKSİ TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU BUĞDAY UNUNDA NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN VE SEDİMANTASYON İNDEKSİ TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELER LABORATUVARI Rapor No: KAR-G3RM-500.2015.01 Koordinatör:

Detaylı

Sağlıkta RFID Akın Altunbaş CEO

Sağlıkta RFID Akın Altunbaş CEO Sağlıkta RFID Akın Altunbaş CEO İçerik 01 02 03 04 05 06 07 08 Giriş Sağlık Sektörü için RFID Teknolojisi Sağlık Sektörü için RFID Çözümleri RFID nin Faydaları Uygulamanın Sorunları ve Engelleri Önerilen

Detaylı

1-)ÖZELLİKLER 2-)TEKNİK ÖZELLİKLER

1-)ÖZELLİKLER 2-)TEKNİK ÖZELLİKLER 1-)ÖZELLİKLER *Bu ölçüm cihazı DIN,ASTM ve BS standartlarına uyduğu gibi IOS-2178 ve ISO-2360 standartlarınında tüm koşulları sağlayarak laboratuar ve zor koşullarda kullanılabilir. *F Tipi probe manyetik

Detaylı

Kuvvet ve Tork Ölçümü

Kuvvet ve Tork Ölçümü MAK 40 Konu 7 : Mekanik Ölçümler (Burada verilenler sadece slaytlardır. Dersleri dinleyerek gerekli yerlerde notlar almanız ve kitap destekli çalışmanız sizin açınızdan çok daha uygun olacaktır. Buradaki

Detaylı

THE EFFECT TO GEOREFERENCING ACCURACY OF CONTROL TARGETS IN TERRESTRIAL LASER SCANNING APPLICATIONS

THE EFFECT TO GEOREFERENCING ACCURACY OF CONTROL TARGETS IN TERRESTRIAL LASER SCANNING APPLICATIONS YERSEL LAZER TARAMA UYGULAMALARINDA KONTROL HEDEFLERİNİN KONUMLANDIRMA DOĞRULUĞUNA ETKİSİ K. GÜMÜŞ 1, H.ERKAYA 2 1 Niğde Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Ölçme Tekniği Anabilim

Detaylı

GÜÇ KALİTESİ ÖLÇÜM SİSTEMİ

GÜÇ KALİTESİ ÖLÇÜM SİSTEMİ GÜÇ KALİTESİ ÖLÇÜM SİSTEMİ Ölçüm Parametreleri ve Gerekli Ölçüm Doğruluğu Tesis edilecek ölçüm cihazları Tablo 1 de verilen güç kalitesi parametrelerinin aşağıda belirtilen standartlara uygun olarak kesintisiz

Detaylı

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi gizem.pekkucuk@gmail.com,

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

Biyomedical Enstrümantasyon. Bütün biyomedikal cihazlar, hastadan belli bir fiziksel büyüklüğün miktarını ölçer. Nicel sonuçlar verir.

Biyomedical Enstrümantasyon. Bütün biyomedikal cihazlar, hastadan belli bir fiziksel büyüklüğün miktarını ölçer. Nicel sonuçlar verir. ENSTRÜMANTASYON Enstrümantasyon Nicel (veya bazı zamanlar nitel) miktar ölçmek için kullanılan cihazlara Enstrümanlar (Instruments), işleme de Enstrümantasyon adı verilir. Biyomedical Enstrümantasyon Bütün

Detaylı

Portatif ph Metre. www.novatekanalitik.com. Teknik Özellikler. Arkadan aydınlatmalı, sıvı kristal ekran

Portatif ph Metre. www.novatekanalitik.com. Teknik Özellikler. Arkadan aydınlatmalı, sıvı kristal ekran Portatif ph Metre Teknik Özellikler Ekran Arkadan aydınlatmalı, sıvı kristal ekran Tuş Takımı 6 tuşlu membran tuş takımı Ölçüm aralıkları ph ñ2.00 to 19.99 mv ± 1400 Sıcaklık ñ20.0 to 150.0 C (ñ4.0 to

Detaylı

COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Anemometre

COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Anemometre COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Anemometre Lütfen ürünü kullanmadan önce bu kılavuzu dikkatlice okuyunuz ve ilerisi için saklayınız. İÇERİK 1. Güvenlik... 1 2. Genel Tanıtım... 2 3. Özellikler...

Detaylı

UYGULAMA 4 TANIMLAYICI İSTATİSTİK DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI

UYGULAMA 4 TANIMLAYICI İSTATİSTİK DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI 1 UYGULAMA 4 TANIMLAYICI İSTATİSTİK DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI Örnek 1: Ders Kitabı 3. konuda verilen 100 tane yaş değeri için; a. Aritmetik ortalama, b. Ortanca değer, c. Tepe değeri, d. En küçük ve en

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI TOLERANSLAR P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L I H O Ğ LU Tolerans Gereksinimi? Tasarım ve üretim

Detaylı

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI KALİTE KONTROL PROSEDÜRÜ PR17/KYB

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI KALİTE KONTROL PROSEDÜRÜ PR17/KYB TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI PR17/KYB Sayfa No: 1/6 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu prosedürün amacı, Daire Başkanlığında deney hizmetleri

Detaylı

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı:

Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarında Validasyon ve Verifikasyon Kursu 12 Kasım 2011 Cumartesi Salon C (BUNIN SALONU) Kursun Amacı: Katılımcılara; klinik mikrobiyoloji laboratuarlarında doğru, geçerli ve

Detaylı

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Soru Öğrencilerin derse katılım düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilen 16 soruluk bir test için öğrencilerin ilk 8 ve son 8 soruluk yarılardan aldıkları puanlar arasındaki

Detaylı

TEMEL İŞLEMLER VE UYGULAMALARI Prof.Dr. Salim ASLANLAR

TEMEL İŞLEMLER VE UYGULAMALARI Prof.Dr. Salim ASLANLAR 1. ÖLÇME TEKNİĞİ Bilinen bir değer ile bilinmeyen bir değerin karşılaştırılmasına ölçme denir. Makine parçalarının veya yapılan herhangi işin görevini yapabilmesi için istenen ölçülerde olması gerekir.

Detaylı

SALUTRON D1 : BOYA VE KAPLAMA KALINLIĞI ÖLÇME CİHAZI TANITMA VE KULLANMA KILAVUZU

SALUTRON D1 : BOYA VE KAPLAMA KALINLIĞI ÖLÇME CİHAZI TANITMA VE KULLANMA KILAVUZU SALUTRON D1 BOYA ve KAPLAMA KALINLIĞI ÖLÇME CİHAZI TANITMA VE KULLANMA KILAVUZU ÜRÜN MARKA : BOYA VE KAPLAMA KALINLIĞI ÖLÇME CİHAZI : SALUTRON MODEL : D 1 Firma : MEP TEKNİK ELEKTRİK TİC. LTD. ŞTİ. Adres

Detaylı

İşaret İşleme ve Haberleşmenin Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Ender M. Ekşioğlu eksioglue@itu.edu.tr http://www2.itu.edu.tr/~eksioglue

İşaret İşleme ve Haberleşmenin Temelleri. Yrd. Doç. Dr. Ender M. Ekşioğlu eksioglue@itu.edu.tr http://www2.itu.edu.tr/~eksioglue İşaret İşleme ve Haberleşmenin Temelleri Yrd. Doç. Dr. Ender M. Ekşioğlu eksioglue@itu.edu.tr http://www2.itu.edu.tr/~eksioglue İşaretler: Bilgi taşıyan işlevler Sistemler: İşaretleri işleyerek yeni işaretler

Detaylı

Koku Ölçüm Yöntemleri

Koku Ölçüm Yöntemleri Orta Doğu Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Koku Ölçüm Yöntemleri HAZIRLAYANLAR: Prof. Dr. Aysel Atımtay Çevre Müh. Meltem Güvener ODTÜ, 1-2 Nisan 2004 Ankara 1 KOKU ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ Elektronik

Detaylı

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ L3P HITACHI HIZ KONTROL ÜNİTESİ KULLANIM KILAVUZU L3P GÜÇ BAĞLANTISI KONTROL DEVRESİ TERMİNAL BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ Terminal Tanımı Açıklama Sembolü L1 L2 L3 Giriş fazları Şebeke gerilimi bağlanacak

Detaylı

DESIGN AND IMPLEMENTATION OF MULTIMETER BASED ON MICROCONTROLLER

DESIGN AND IMPLEMENTATION OF MULTIMETER BASED ON MICROCONTROLLER 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye MİKRODENETLEYİCİ TABANLI MULTİMETRE TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ DESIGN AND IMPLEMENTATION OF MULTIMETER BASED

Detaylı

GIDA MADDELERİNDE NEM, KÜL, YAĞ VE PROTEİN TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU

GIDA MADDELERİNDE NEM, KÜL, YAĞ VE PROTEİN TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU GIDA MADDELERİNDE NEM, KÜL, YAĞ VE PROTEİN TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELER LABORATUVARI Rapor No: KAR-G3RM-500.2014.02 Koordinatör: Dr. Fatma AKÇADAĞ

Detaylı

TC KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ AR-GE LABORATUVARI DESTEKLEME PROGRAMI PROJELERİ PROJE SONUÇ RAPORU,

TC KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ AR-GE LABORATUVARI DESTEKLEME PROGRAMI PROJELERİ PROJE SONUÇ RAPORU, TC KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ AR-GE LABORATUVARI DESTEKLEME PROGRAMI PROJELERİ PROJE SONUÇ RAPORU, Laboratuvar Adı Mühendislik Fakültesi / Makine Mühendisliği Otomotiv Laboratuvarı Araştırma Konusu Buji ateşlemeli

Detaylı

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa EECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa Elektriksel Sıcaklık Kalibratörlerinin Isıl-çift İşlevi Kalibrasyonu ve Kalibrasyon Sonucunun Kullanılması

Detaylı

Evren (Popülasyon) Araştırma kapsamına giren tüm elemanların oluşturduğu grup. Araştırma sonuçlarının genelleneceği grup

Evren (Popülasyon) Araştırma kapsamına giren tüm elemanların oluşturduğu grup. Araştırma sonuçlarının genelleneceği grup Evren (Popülasyon) Araştırma kapsamına giren tüm elemanların oluşturduğu grup Araştırma sonuçlarının genelleneceği grup Evrendeğer (Parametre): Değişkenlerin evrendeki değerleri µ : Evren Ortalaması σ

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

MLC 410 MANYETİK LİNEER CETVELLER KULLANMA KILAVUZU

MLC 410 MANYETİK LİNEER CETVELLER KULLANMA KILAVUZU MLC 410 KENDİNDEN YATAKLI SİSTEM MANYETİK LİNEER CETVELLER TEMASSIZ ÇALIŞMA 0,005 MM İLE 1 MM ARASI ÇÖZÜNÜRLÜK 4880 MM ÖLÇÜM MESAFESİ KENDİNDEN YATAKLI SİSTEM IP67 YÜKSEK KORUMA SINIFI MÜKEMMEL KARARLILIK

Detaylı

VGCS (VAKUM ÖLÇER KALİBRASYON SİSTEMİ) İLE VAKUM ÖLÇERLERİN KALİBRASYONU

VGCS (VAKUM ÖLÇER KALİBRASYON SİSTEMİ) İLE VAKUM ÖLÇERLERİN KALİBRASYONU 527 VGCS (VAKUM ÖLÇER KALİBRASYON SİSTEMİ) İLE VAKUM ÖLÇERLERİN KALİBRASYONU İlknur KOÇAŞ Gökçe Sevim SARIYERLİ ÖZET Günümüz gelişmiş teknolojisinde hassas vakum ölçümleri önemli bir yer tutmaktadır. İlaç

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Traffic Signaling with Sensor and Manual Control Sıtkı AKKAYA Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik

Detaylı

VERSİYON A1.0. Cihaz Defrost konumunda

VERSİYON A1.0. Cihaz Defrost konumunda SM-988H DİJİTAL TERMOSTAT VERSİYON A1.0 Özellik SM-988H Termostat sıcak / soğuk çalışır, soğuk depolama ve muhafa odalarında,sıcak-soğuk yemek servis ekipmanlarında,su ısıtıcılarında, Ön panel su geçirmez

Detaylı

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 250V-5kV arası 25V luk adımlarla ayarlanabilir test gerilimi 5mA güçlü kısa devre akımı 10 T Ohm a kadar direnç ölçebilme Doğruluk-İzolasyon: 5 %

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME Genel Çalışma Koşulları: Sıcaklık 0-40 C Nem 80% (31 C altında) 50% (40 C da) Elektrik Teknik şartnamede listelenen CİHAZ 1-12

Detaylı

YÖNETMELİK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

YÖNETMELİK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ 31 Mart 2012 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28250 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: YÖNETMELİK RÜZGÂR VE GÜNEŞ ENERJİSİNE DAYALI LİSANS BAŞVURULARINA İLİŞKİN ÖLÇÜM STANDARDI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA

Detaylı

ULTRASONİK KALINLIK ÖLÇER TT100

ULTRASONİK KALINLIK ÖLÇER TT100 ULTRASONİK KALINLIK ÖLÇER TT100 KULLANMA KILAVUZU Sayfa 1 / 10 İÇİNDEKİLER 1. Önsöz. 3 2. Teknik Bilgi..... 5 3. Teknik Özellikler....5 4. Çalışma Prensibi... 5 5. Ölçüm Hızı..........7 6. Kalınlık Değerleri.....8

Detaylı

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Olasılığa ilişkin olayların çoğunluğunda, deneme sonuçlarının bir veya birkaç yönden incelenmesi

Detaylı