Mesafe Ölçümlerindeki Belirsizliğin Ortam Sıcaklığının Fonksiyonu Olarak Verilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Mesafe Ölçümlerindeki Belirsizliğin Ortam Sıcaklığının Fonksiyonu Olarak Verilmesi"

Transkript

1 Mesafe Ölçümlerindeki Belirsizliğin Ortam Sıcaklığının Fonksiyonu Olarak Verilmesi M.Kiraz* K.Hasırcı C.C.Alkan M.Tanrıyapısı S.Özdemir Izmir Institute of Technology İzmir Özet Mühendislik uygulamalarının beklenen fonksiyonları yerine getirilirken, hassasiyeti yukarı çekip belirsizliği giderek daha da düşürmeleri arzu edilmektedir. Fakat, mühendislik uygulamalarında belirsizliğin ortadan tamamen kaldırılması mümkün değildir. Bunun yerine iyi kalibrasyon teknikleri, sinyal ve gürültü işleme, akıllı adaptif kalibrasyon teknikleriyle bir minimuma çekmek mümkündür. Bu çalışmadan amaç tüm karakteristik bilgileri 25 oc ortam sıcaklığına göre verilmiş ve robotik uygulamalarında sıkça görülen bir mesafe ölçüm sensörünün farklı ortam sıcaklıklarındaki karakteristik eğrilerini çıkartmak ve belirsizliğin ele alınmasında ortam şartlarının belirleyici rolünü ortaya koymaktır. Çalışma ortamlarında sıklıkla görülebilecek bir ortam sıcaklığı yelpazesi seçilmiş ve her sıcaklık değerinde tüm ölçüm deneyleri 5 kez tekrarlanmıştır. Mesafe sensörü çıktısı mv cinsindendir. Üzerinde 10 bitlik bir analog-dijital dönüştürücüsü olan bir mikrokontrol çipi üzerinden dijital ortama aktarılmıştır. Değerler bir ekrandan okunmuş ama kalibrasyon kasıtlı olarak çip üzerinde yapılmamış, 25 oc ortam sıcaklığına göre üretilmiş bir dönüştürücü denklem çipe yüklenmiş,tüm ortam şartlarında kullanılmış ve sapma değerleri gözlenmiştir. Anahtar kelimeler: Ölçüm belirsizliği, Mesafe sensörü, Sıcaklığın sensöre etkisi Abstract When performing the expected function of engineering applications, it is desired that the sensivity will be increased and uncertainty will be reduced further. However, it is not possible to eliminate the uncertainty completely. Instead of this, uncertainty can be minimized by using good calibration techniques, signal and noise processing, Smart adaptive calibration techniques. In this work, the aim is to determine characteristic curve of commonly used distance measurement sensor and to show the effects of ambient conditions on distance measurement sensor whose characteristic informations are given at ambient temperature of 25 oc. Common * working ambient temperature interval is selected and the experiment is repeated 5 times for each temperature. The output of distance sensor has the unit of mv. The output is transfered from microcontrol chip that has a 10 bit analog-digital transducer to digital media. The values are determined from the screen however, calibration is not done on the chip deliberately and a transducer equation that is generated with respect to 25 oc, is loaded to chip. It is used all ambient conditions and deviation values are observed. Keywords: Measurement uncertainty, Distance sensor, Temperature effect on sensor I. Giriş Yapılan her ölçüm içinde kendi belirsizliğini de beraberinde getirir. Ölçüm aletleri, ölçülen parçalar, ölçüm aletlerindeki kalibrasyon hataları vb. hususlar belirsizliklere yol açabilir. Ölçüm yapan kişinin hassasiyeti, ölçüm cihazı kadar önemlidir. Çünkü cihaz ne kadar hassas olursa olsun operatör hassas davranmadıkça ölçüm bir şey ifade etmez. Ölçümler farklı ortamlarda farklı sonuçlar verebilir. Basınç, sıcaklık, nem oranı vb. etmenler ölçüm cihazının karakteristiğinde istenmeyen değişimlere yol açabilir. Etkileyen faktörleri genellemek gerekirse, rastgele yapılan hatalar ölçümü derinden etkileyebilir ve yanlış sonuçlara neden olabilir. Bu bildiride, mesafe ölçüm cihazındaki karakteristik belirsizliğin nitelendirilmesi ve bu belirsizliğin farklı sıcaklıklardaki mesafe ölçümüne bağlı değişiminin gösterilmesi amaçlanmaktadır. Bunun için de laboratuvarımızda belirli deneyler yaparak bazı sonuçlar elde edilmiştir. Çoklu ölçümler neticesinde, ölçüm aletinin belirsizliği bir formül ile ifade edilmiştir. C.Elster, A. Link ve T. Bruns (2007) de yayınladıkları çalışmalarında zamana bağlı ölçum belirsizliklerini saptamak icin ikinci dereceden değişken bir model kullanmışlar ve dinamik ölçüler analizini yapmışlardır. Sistemde verilen ayrık zaman 1

2 sinyali sonucunu ve sensör girdisini bulabilmek için, zamana baglı değişken ölçümünü öneren bir FIR filtresi geliştirmişlerdir. Dinamik modele göre FIR filtresi oluşturulmuştur. Gercek- zamanlı uygulamalar için bu metod kullanılmıştır. [1] J.Q. Zhang ve Y. Yan (2001) ise basşka ölçümler yaparak ölçüm belirsizlliğini ölçmeye çalışmışlardır. Bu çalışmalarda küçük dalgaların dönüşümlerini kullanmişlar ve çevrimiçi sensör belirsizliklerini doğrulamışlardır. Sensörlerin guvenilirliğine yer verilen bu çalışmada aynı zamanda kalibrasyonu yapılmayan sensörlerin zamanla değişeceği anlatılmıştır. Bunun yanısıra, gürültü çıktıları karşılaştırılmış ve kalibrasyonu çevrimiçi karar verilmiştir. [2] Üç boyutlu görüntüleme sistemlerinde kullanılan sensörler için olasılığa dayalı model üzerine Alan M. Lytle (2007) tarafından bazı çalışmalar yapılmıştır. Farklı mesafeler için ölçüm yapılmış ve ölçüm hatları bu mesafelerin fonksiyonu olarak belirlenmeye çalışılmış ve istatistiksel bilgiler kullanılarak karşılaştırılmştır. [3] Caarullo ve M. Parvis (2001) de yaptıkları çalışmada otomotiv sektöründe mesafelerin ölçülmesinde sıklıkla kullanılan ultrasonik bir sensörü incelemişlerdir. Bu bildiride, Caarullo ve M.Parvis (2001) in çalışmasının aksine, standart belirsizliğin sıcaklığa ve neme göre değiştiği savunulmuştur. Ayrıca, çalışmalarında arabanın süratinin bir değişken olduğunu varsaymışlardır. [4] S.Muntwyler ve arkadaşları 2009 yılında yaptıkları çalışmada, ±20µN - ±200µN kuvvet aralığında ayarlanabilen, üç eksenli mikro bir kuvvet sensörünün farklı kuvvet etkisinde iken ölçüm belirsizliğinin, veri değişikliğinden etkilediğini saptamışlardır. Bununla birlikte kayma, bozulma ve tahmin gibi üç farklı parametre kullanarak yeni bir denklem oluşturmuşlardır.[5] Bu bildiride mesafe ölçümünün dinamik ortamda sıcaklığa bağlı belirsizliği deneylerle test edilmiş ve bu bağlamda bir formül ile ifade edilmiştir. II. Metot Figliola, R. ve Beasley, D. (2012) e göre belirsizlik analizi gerçekleştirildiğinde, sonuçların kalitesi düşünülebilir. Bu analizi yaparak, öngörülen sonuçlar veya tamamlanmış sonuçlar kullanılarak bir tahmin yapılabilir. Bir ölçümün doğruluğu ve davranışı hakkında fikir sahibi olmak için ölçüm sistemi kalibre edilebilir. Ama bu kalibre işlemiyle, sadece bir sonraki ölçüm tahminin ne kadar doğru olduğunu tahmin edebiliriz. Ölçüm hataları ; sistematik hata ve rastgele hata olmak üzere ikiye ayrılır. Sistematik hata numune ortalamasını sabit oranda gerçek ortalamadan uzaklaştırır. Rastgele hatalar ise ölçüm değerlerinin dağılımının numune ortalamasının etrafında olmasına neden olur. Şekil. 1. Tekrar eden ölçümlerde hata dağılımı[6] Ölçümlerdeki rastgele hatalar denklem(1) ile ifade edilebilir : (1) ölçümlerdeki sistematik hatalar ise denklem(2) ile ifade edilebilir : (2) 2 nolu denklemdeki (+) işaretinin jenerik olduğunu ve sabit bir (-) alabileceğini de hatırlatmak yararlı olacaktır. Diğer bir analiz çeşiti ise tasarım evresi belirszilğidir. Bu analiz, testten önce formülasyon evresinde gerçekleştirilir. Bu analiz ile birlikte sadece ekipmana ve seçilen yönteme bağlı minimum belirsizliği elde edilir. Belirsizlik değeri çok fazla olan durumlarda, başka bir yaklaşım gerekmektedir. Yani, bu yöntem ekipman ve ölçüm tekniği için uygundur. Genellikle sensör ve ekipmanlardan oluşan ölçüm sistemlerinde, her bir öğe sistem belirsizliğine etki etmektedir. Bütün hatalar sıfır olsa bile, ölçülen değerler ekipman tarafından sağlanan bilginin karar verilebilmesinden etkilenmektedir. Bu ekipmanın sıfırıncı dereceden belirsizliği, u 0, ölçülen değerlerdeki beklenen değişim miktarı sadece ekipman çözünürlüğünden meydana geldiği varsayılır, diğer 2

3 hususlar mükemmel bir şekilde kontrol edilmektedir. Bu değer mantık çerçevesinde %95 olasılıkta belirsizlik aralığını göstermektedir. çöüüü (3) Ekipman hatası ise diğer bir bilgi parçasıdır ve üretici tarafından sağlanır. Ekipmanın etkisiyle oluşan sistematik belirsizlik uc ile ifade edilir. Tasarım evresi belirsizliği,u d, bir ekipmanın veya ölçüm yönteminin etkisi ile sıfırıncı dereceden belirsizliğin birleşmesiyle elde edilen aralıktır.[6] (P%) (4) John Robert Taylor (1999) rastgele hataların her ölçümde bulunacağını ve ölçüm aletlerinden değerleri okurken beklenmeyen doğal dalgalanmaların ortaya çıkacağını ifade etmiştir. Rastgele hatalar tekrar edilen aynı ölçümlerde farklı sonuçlar verir. Bu hatalar farklı ölçümleri karşılaştırarak tahmin edilebilir ve çoklu ölçümlerin ortalaması alınarak azaltılabilir. Fakat sistematik hata bu yolla elde edilemez. Çünkü sistematik hata sonuçları daima aynı yöne iter. Eğer sistematik hatanın nedeni belirlenirse, sonra kolaylıkla azaltılabilir. Ayrıca, rastgele ölçümler tekrar edilen ölçümler sayesinde azaltılabildiği için, rastgele hatalar sistematik hatalarla aynı düzeye gelene kadar ölçümler tekrar edilmeye değer. Böylece ek ölçümler yararlı olur çünkü toplam hata sistematik hatanın altına düşecek kadar azaltılamaz.[7] Sadıkhov E. ve arkadaşlarına (1995) e göre aynı ölçümlerin tekrar edilmesi durumunda rastgele hata ortalama çevresinde bu ölçümlerin sapmasına neden olur. Ölçüm cihazlarının özelliği ve ölçüm yapılan hususun sabit kalmamasından dolayı sapma meydana gelir. Rastgele hatalar, ölçüm cihazları belli bir ayrımcılık yaptığı surece oluşacaktır. Bir ölçümde kesinlik, yapılan bütün ölçümlerin standart sapması veya eldeki verilerin kesinliğiyle elde edilir. Yapılan ölçümlerde, rastgele hatalardan başka gerçek değerden daha az veya daha fazla bir sonuca varılır. Bu hatalar sabit hatalar veya sistematik hatlar olarak ifade edilir ve eğilim olarak karakterize edilir.[8] William M.K. Trochim(2006) e göre değişken ölçümünü etkileyen etkenler sonucunda sistematik hata oluşur. Örneğin, öğrencilerin sınav olduğu bir sınıfın önünde gürültülü bir trafik varsa, bu gürültü öğrencilerin sınav notlarını etkiler. Bu durumda sistematik olarak öğrencileri düşürür. Rastgele hatadan farklı olarak, sistematik hata pozitif veya negatif olmaya eğilim gösterir. Bu yüzden, sistematik hata bazen sapma(eğilim) olarak da düşünülür. 3 Rastgele hatayı, değişken ölçümü rastgele etkenler aracılığıyla etkiler. Örneğin, bir olayda her bir kişinin ruh hali diğerlerinin performansını arttırır veya azaltır. Belirli bir sınavda, bazı öğrenciler mutlu olabilr ve diğerleri mutsuz olabilir. Eğer ruh hali onların performasını etkiliyorsa, dolaylı olarak bazılarının sınav sonuçlarını arttırır veya azaltır. Diğer bir önemli husus ise, rastgele hatalar bütün numune üzerinde tutarlı bir etkiye sahip değildir. Onun yerine, rastgele hatalar gözlenen sonuçları yukarı veya aşağı taşır. Rastgele hatanın özelliği ise, veriye değişkenliği de ekler, fakat sonuçların ortalama performansını etkilemez. Bu yüzden rastgele hata gürültü olarak da düşünülebilir. [9] Sabit çalışma koşullarında tekrar eden ölçümlerde sistematik hata sabit kalır. Değişken ölçümünün gerçek değerinin tahmininde sistematik hata yüksek veya alçak dengelenmeye neden olabilir. Çünkü sistematik hatanın etkisi sabittir ve tahmini zordur. Yapılan deneyde, çevresel faktörler sistematik hatayı derinden etkilemektedir. Örneğin, 20 derecede hassas ölçüm yapan sensör farklı derecede alınan ölçümlerin her birinde olağandan farklı çıkmaktadır. Bu da ölçümlerde hataya neden olmaktadır. Diğer hata çeşiti olan rastgele hata, sistem bileşenlerinin, kalibrasyonun, ölçüm prosedürü ve tekniğinin çözünürlüğü ile ilişkilidir. Yapılan deneyde, sensörün firma tarafından sağlanan hatası 80 cm ±10 cm olarak belirlenmiştir ve deneyimizde rastgele hata olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, göstergeden okunan değerlerin dalgalanmadan dolayı karar vermede rastgele hatalar meydana gelmiştir. Fakat sistematik hata ile karşılaştırıldığında,bu deney için sistematik hata daha çok önem arz etmektedir. III. Deney Deneyler 6 farklı sıcaklıkta tekrar edilmiştir. İlk olarak 14 o C ortam sıcaklığında ölçümler yapılmış, ve sıcaklık tedricen arttırılarak 27 o C ye kadar gidilmiştir. 14 o C ortam sıcaklığına ait ölçümler örnek olması için Tablo 1 de verilmiştir. Ölçümlerde mesafe sensörü bir platforma sabitlendikten sonra 5.0 voltluk bir güç kaynağı ile çalışan bir devre ile değerler okunmuştur. Devre 4 MHz frekansta çalışan bir PIC 16F877A mikrokontrol çipi ve bir 2x16 lık LCD ekrandan ibarettir. Mesafe sensörü olarak SHARP GP2Y0A02YK kullanılmıştır. Tavsiye edilen

4 Sıcaklık( o C) Mesafe(cm) , ,2 2374, ,2 2135,8 2091,6 2052,4 2076, ,8 1843,6 1807,2 1763,4 1780,2 1757, ,8 1559, ,8 1373,6 1343,8 1356, ,8 1235,2 1230,4 1231,4 1246, ,4 1123,4 1136,6 1135,8 1150, ,2 1080,2 1087, ,8 991, ,2 946,6 998, , ,6 980,2 983, , ,8 967, ,2 953,2 955,2 957, ,4 945, ,6 829,4 937, , TABLO 1.Farklı sıcaklıklarda yapılan ölçüm sonuçları Sıcaklık 14 C Sıcaklık 23 C Sıcaklık 27 C Sıcaklık 25 C Sıcaklık 18 C Sıcaklık 20 C Şekil. 2. Sensöre ait 6 farklı sıcaklık değeri için 6 ayrı model 4

5 y = Ax B C 18 C 20 C 23 C 25 C 27 C Power (25 C) Şekil. 3. Sensöre ait 6 farklı sıcaklık değerinin formülasyonu menzil cm aralığı olup yine tavsiye edilen sıcaklık ise 25 o C dir. Şekil 2 den görüleceği üzere, sensör 15 cm den daha yakın ölçümlerde oldukça hatalı ölçümler vermektedir. Bu yüzden sıcaklık-voltaj-mesafe denklemi çıkarılırken 20 cm ve sonrası ölçümler dikkate alınmıştır, Şekil 3. Yine aynı şekil üzerinde verilen eğriler için (5) tarzı bir eşdeğerlik aranmıştır. Mesafe voltaj arasında şu bağıntı bulunmuştur : 14 T<18 derece aralığında T<20 derece aralığında.. 20 T<23 derece aralığında.. 23 T<25 derece aralığında.. 25 T 27 derece aralığında.. (6) ve ve ve ve ve Yani mesafe ve sıcaklık arasında gözle görünür bir ilişki vardır. Kolaylık olması sebebiyle tüm ölçüm menzili kullanılmamış, üst limit olarak 90 cm alınmıştır. Önce 25 o C ortam sıcaklığında bir dizi deney yapılmış ve sonuçlar bir mesafe-voltaj ifadesine dönüştürülmüştür. Bulunan bu denklem mikrokontrolcü üzerine yüklenmiş ve tüm deneyler bu denklem üzerinden yapılmıştır. Kullanılan sensör için tüm veriler imalatçısı tarafından sadece 25 o C için verilmiştir. Kullanılan dijital termometrenin özellikleri ise şu şekildedir; IV. Sonuçlar Ölçüm aralığı 50 ile 300 C arasında Çözünürlüğü 0.1 C Doğruluğu ±1 dir. Bu bildiride ölçüm belirsizliğine sıcaklığın etkisi araştırılmıştır. Sıcaklığın mesafe üzerinde tesirinin yüksek olduğu görülmüştür. Kullanılan Sharp mesafe sensörü özellikle akademik ortamda araştırma amaçlı robot imalatında sıkça kullanılan ve yarı endüstriyel bir sensördür. Sensörün yaygın kullanımı dikkate alındığında ortam sıcaklığına dikkat edilmesi araştırma sonuçlarına ve robot yarışmalarındaki performansa direk yansıyacaktır. Eğer çip üzerine yüklenen formül soğuk bir ortamda elde edilmişse sıcak ortamlarda sonuçların sağlıksız olacağı aşikardır. Şekil 2 nin incelenmesi oldukça ilginç bazı diğer hususları da ortaya çıkarmaktadır. 60 cm civarındaki mesafede tüm sıcaklıklarda sensör aynı mv çıkış değerini vermektedir. Sistem bu mesafeden sonra, yani 60 cm ve üzeri değerlerde sıcaklığa hassasiyetini 5

6 arttırmakta ve her türlü oynamanın sağlıksız sonuçlar ürettiği görülmektedir. Sözgelişi 14 o C ve 65 cm mesafede sensör yaklaşık 900 mv çıktı vermektedir.aynı çıktıyı 27 o C de hedeften 85 cm mesafede iken de vermektedir.yani 20 cm lik bir hata sözkonusudur. Yapılan deneylerle farklı mesafe ve sıcaklığa bağlı voltaj değerleri elde edilmiştir. Bu değerler mesafenin sıcaklık ve voltaja bağlı ifade edilmesinde kullanılmıştır. Denklemle ifade edilecek değerlerin daha doğru bir yaklaşım olması için, sıcaklık aralığına bağlı beş farklı denklem elde edilmiştir. Buna karşın hala, gerçek değerlerden bir miktar sapma görülmektedir. Örneğin, 14 derecede 20 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır. Örneğin, 18 derecede 35 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır.. Örneğin, 20 derecede 55 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır. Örneğin, 23 derecede 80 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır. Örneğin, 25 derecede 50 cm olması gereken voltaj değerinde, cm mesafe sonucu çıkmaktadır. Yapılan denemelerde maximum ±%30 sapma görülmektedir. Araştırmacıların doğru ölçümler için özellikle ortam sıcaklığını dikkate almaları gerekmektedir.bu minvalde denklem 5 önem arzetmektedir.zira mesafenin mv cinsinden ifade edilmesinin yanı sıra sıcaklık değeri açıkça konmuş ve tüm ölçümler otomatik olarak kalibre edilmektedir.bu bilgi sensör imalatçı kullanım kılavuzlarında eksik olup mutlaka dikkate alınmalıdır. Measurements. University Science Books. p. 94, ISBN X. [8] Sadıkhov, E. (1995). Ölçüm Belirsizligi. Gebze-Kocaeli, pp [9] Trochim, W. (2006). Measurement Error. [online] Socialresearchmethods.net. Available at: [Accessed 23 Jan. 2015] Kaynakça [1] Elster, C., Link, A. and Bruns, T. (2007). Analysis of dynamic measurements and determination of timedependent measurement uncertainty using a second-order model. Meas. Sci. Technol., 18(12), pp [2] Zhang, J. and Yan, Y. (2001). On-line validation of the measurement uncertainty of a sensor using wavelet transforms. IEE Proceedings - Science, Measurement and Technology, 148(5), pp [3] Alan M. Lytle, Development of aprobabilistic Sensor Model for a 3D Imaging System 24th International Symposiumon Automation & Robotics in Construction(ISARC 2007), Construction Automation Group, I.I.T Madras [4] Carullo, A. and Parvis, M. (2001). An ultrasonic sensor for distance measurement in automotive applications. IEEE Sensors Journal, 1(2), p.143. [5] Muntwyler, S., Beyeler, F. and Nelson, B. (2009). Three-axis micro-force sensor with sub-micro-newton measurement uncertainty and tunable force range. Journal of Micromechanics and Microengineering, 20(2) [6] Figliola, R. and Beasley, D. (2012). Theory and design for mechanical measurements by Richard S. Figliola and Donald E. Beasley, 5th edition. [Moorpark, California]: Content Technologies, Inc., pp [7] John Robert Taylor (1999). An Introduction to Error Analysis: The Study of Uncertainties in Physical 6

MAK 309 Ölçme Tekniği ve Değerlendirme. Temel Kavramlar

MAK 309 Ölçme Tekniği ve Değerlendirme. Temel Kavramlar MAK 309 Ölçme Tekniği ve Değerlendirme Temel Kavramlar Ölçme nedir? Ölçme bilinmeyen bir niceliği, bilinen bir nicelikle karşılaştırarak değerlendirme işlemidir. Odanın sıcaklığı kaç derece? Ölçme yaparken...

Detaylı

HAZIRLAYAN. KAMİL GÜRSEL / Fizik Mühendisi ELİMKO LTD. ŞTİ.

HAZIRLAYAN. KAMİL GÜRSEL / Fizik Mühendisi ELİMKO LTD. ŞTİ. HAZIRLAYAN ISO 9001 KAMİL GÜRSEL / Fizik Mühendisi ELİMKO LTD. ŞTİ. OTOMATİK KONTROLDA GÜVENİLİR İSİM... 1 KALİTE SİSTEMLERİ Günümüzde tüm işletme ve firmalarda belli bir kalite anlayışı ile buna bağlı

Detaylı

3DLevelScanner. 3 Boyutlu Seviye Ölçümü

3DLevelScanner. 3 Boyutlu Seviye Ölçümü 3DLevelScanner 3 Boyutlu Seviye Ölçümü S E V İ Y E Ö L Ç Ü M Ü H İ Ç B U K A D A APM 3DLevelScanner - silo veya tanklarda seviye ölçümünün yanısıra aynı anda hacim ve kütle ölçümü de yapabilen yeni bir

Detaylı

Görev çubuğu. Ana ölçek. Şekil 1.1: Verniyeli kumpas

Görev çubuğu. Ana ölçek. Şekil 1.1: Verniyeli kumpas Deney No : M0 Deney Adı : ÖLÇME VE HATA HESABI Deneyin Amacı : Bazı uzunluk ölçü aletlerini tanımak ve ölçme hataları hakkında ön bilgiler elde etmektir. Teorik Bilgi : VERNİYELİ KUMPAS Uzunluk ölçümü

Detaylı

MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR BÖLÜM 1

MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR BÖLÜM 1 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR BÖLÜM 1 TEMEL KAVRAMLAR Bir Cihazın Okunabilirliği: (Readability) Bir cihazın ölçtüğü verilerin okunması iki şekildedir. Ölçme cihazının okuma skalasının genişliğidir. Analog

Detaylı

Temel İstatistik. Y.Doç.Dr. İbrahim Turan Mart Tanımlayıcı İstatistik. Dağılımları Tanımlayıcı Ölçüler Dağılış Ölçüleri

Temel İstatistik. Y.Doç.Dr. İbrahim Turan Mart Tanımlayıcı İstatistik. Dağılımları Tanımlayıcı Ölçüler Dağılış Ölçüleri Temel İstatistik Tanımlayıcı İstatistik Dağılımları Tanımlayıcı Ölçüler Dağılış Ölçüleri Y.Doç.Dr. İbrahim Turan Mart 2011 DAĞILIM / YAYGINLIK ÖLÇÜLERİ Verilerin değişkenlik durumu ve dağılışın şeklini

Detaylı

MAK 401. Konu 1 : Temel Bilgiler

MAK 401. Konu 1 : Temel Bilgiler MAK 401 Konu 1 : Temel Bilgiler Ölçme : Bilinmeyen bir niceliği, bilinen bir tip nicelikle karşılaştırarak değerlendirme işlemidir. Örnek: Ortam sıcaklığının bir termometre yardımı ile ölçümü Ölçme tekniğinin

Detaylı

Erciyes Dağı. Rakım??? Tıbbi Laboratuvarlarda Ölçüm Belirsizliği

Erciyes Dağı. Rakım??? Tıbbi Laboratuvarlarda Ölçüm Belirsizliği Erciyes Dağı. Rakım??? 3916 m?????? Tıbbi Laboratuvarlarda Ölçüm Belirsizliği DOÇ. DR. CEVAT YAZICI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BİYOKİMYA A. D. SUNUM PLANI Laboratuvar branşlarının işlevi ve değişimler

Detaylı

Analitik Kimya. (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği)

Analitik Kimya. (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği) Analitik Kimya (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği) 1. Analitik Kimya Maddenin bileşenlerinin belirlenmesi (teşhisi), bileşenlerinin ayrılması veya bileşenlerinin bağıl miktarlarının tayiniyle ilgilenir.

Detaylı

KURU FIRIN ÖLÇÜMLERİNDE BELİRSİZLİK HESABI

KURU FIRIN ÖLÇÜMLERİNDE BELİRSİZLİK HESABI 355 KURU FIRIN ÖLÇÜMLERİNDE BELİRSİZLİK HESABI Narcisa ARİFOVİÇ Alev DERELİOĞLU ÖZET Ölçüme ait en önemli kavram; ölçülmek istenen fiziksel büyüklüğe ait nicelikle birlikte, bu ölçümü hangi belirsizlik

Detaylı

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi TESTBOX Yapısal Sağlık Takibi (SHM) Uygulamaları Uygulama Notu AN-TR-401 TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi Anahtar Kelimeler: Yapısal Sağlık Takibi, Operasyonel

Detaylı

ANALİTİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004

ANALİTİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 ANALİTİK YÖNTEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 1 Laboratuvarlarda yararlanılan analiz yöntemleri performans kalitelerine göre üç sınıfta toplanabilir: -Kesin yöntemler

Detaylı

MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİ UYGULAMASI (HRT4362) 8. Yarıyıl

MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİ UYGULAMASI (HRT4362) 8. Yarıyıl İnşaat Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü Ölçme Tekniği Anabilim Dalı MÜHENDİSLİK ÖLÇMELERİ UYGULAMASI (HRT4362) 8. Yarıyıl D U L K Kredi 2 0 2 3 ECTS 2 0 2 3 UYGULAMA-1 ELEKTRONİK ALETLERİN KALİBRASYONU

Detaylı

SÜREKLĠ OLASILIK DAĞILIMLARI

SÜREKLĠ OLASILIK DAĞILIMLARI SÜREKLĠ OLASILIK DAĞILIMLARI Sayı ekseni üzerindeki tüm noktalarda değer alabilen değişkenler, sürekli değişkenler olarak tanımlanmaktadır. Bu bölümde, sürekli değişkenlere uygun olasılık dağılımları üzerinde

Detaylı

İŞARET ve SİSTEMLER (SIGNALS and SYSTEMS) Dr. Akif AKGÜL oda no: 303 (T4 / EEM)

İŞARET ve SİSTEMLER (SIGNALS and SYSTEMS) Dr. Akif AKGÜL oda no: 303 (T4 / EEM) İşaret ve Sistemler İŞARET ve SİSTEMLER (SIGNALS and SYSTEMS) Dr. Akif AKGÜL aakgul@sakarya.edu.tr oda no: 303 (T4 / EEM) Kaynaklar: 1. Signals and Systems, Oppenheim. (Türkçe versiyonu: Akademi Yayıncılık)

Detaylı

0.04.03 Standart Hata İstatistikte hesaplanan her istatistik değerin mutlaka hatası da hesaplanmalıdır. Çünkü hesaplanan istatistikler, tahmini bir değer olduğu için mutlaka hataları da vardır. Standart

Detaylı

Online teknik sayfa. Flow-X AKIŞ BILGISAYARI

Online teknik sayfa. Flow-X AKIŞ BILGISAYARI Online teknik sayfa A B D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda kullanılacak cihazın özellikleri ve spesifikasyonları

Detaylı

Termik higrometre. Kullanma kılavuzu - Türkçe. Versiyon 1.0

Termik higrometre. Kullanma kılavuzu - Türkçe. Versiyon 1.0 Termik higrometre Kullanma kılavuzu - Türkçe Versiyon 1.0 İçindekiler 1. İlk kullanımdan önce okuyun.......... A - 02 2. Ekran............................ A - 03 3. Kullanım.......................... A

Detaylı

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Karşılaştırma istatistiği Temel kavramlar: Örneklem ve evren:

Detaylı

LABORATUVAR HİZMETLERİ

LABORATUVAR HİZMETLERİ LABORATUVAR HİZMETLERİ İSBAK A.Ş. Optik ve Çevre Şartları Laboratuvarlarımız, çeşitli ürün standartlarının öngördüğü performans kriterleri, ürün belgelendirme amaçlı test ve ölçümler, AR-GE amaçlı çalışmaların

Detaylı

DOPPLER KAN AKIÞ ÖLÇERLERÝ ÝÇÝN MAKSÝMUM FREKANS ÝZLEYÝCÝ TASARIMI VE GERÇEKLEÞTÝRÝLMESÝ

DOPPLER KAN AKIÞ ÖLÇERLERÝ ÝÇÝN MAKSÝMUM FREKANS ÝZLEYÝCÝ TASARIMI VE GERÇEKLEÞTÝRÝLMESÝ Erc. Üniv. Fen Bil. Derg. 15,1-2 (1999) 12-18 DOPPLER KAN AKIÞ ÖLÇERLERÝ ÝÇÝN MAKSÝMUM FREKANS ÝZLEYÝCÝ TASARIMI VE GERÇEKLEÞTÝRÝLMESÝ Yýlmaz SAVAÞ Gazi Üniversitesi, Teknik Eðitim Fakültesi, Elektronik

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI 465 100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI Ahmet MEREV Serkan DEDEOĞLU Kaan GÜLNİHAR ÖZET Yüksek gerilim, ölçülen işaretin genliğinin yüksek olması nedeniyle bilinen ölçme sistemleri ile doğrudan ölçülemez.

Detaylı

5. (10 Puan) Op-Amp devresine aşağıda gösterildiği gibi bir SİNÜS dalga formu uygulanmıştır. Op-Amp devresinin çıkış sinyal formunu çiziniz.

5. (10 Puan) Op-Amp devresine aşağıda gösterildiği gibi bir SİNÜS dalga formu uygulanmıştır. Op-Amp devresinin çıkış sinyal formunu çiziniz. MAK442 MT3-MEKATRONİK S Ü L E Y M A N D E MİREL ÜNİVERSİTES E Sİ M Ü H E N DİSLİK-MİMM A R L I K F A K Ü L T E Sİ M A KİNA M Ü H E N DİSLİĞİ BÖLÜMÜ Ü ÖĞRENCİ ADI NO İMZA SORU/PUAN 1/15 2/15 3/10 4/10 5/10

Detaylı

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu

elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu elektromagnetik uzunluk ölçerlerin Iaboratu ar koşullarında kaiibrasyonu ÖZET Yük. Müh. Uğur DOĞAN -Yük. Müh Özgür GÖR Müh. Aysel ÖZÇEKER Bu çalışmada Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Jeodezi

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I

S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I OTM309 MEKATRONİK S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I ÖĞRENCİ ADI NO İMZA TARİH 26.11.2013

Detaylı

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ. Doç. Dr. Tahsin Engin. Sakarya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

AKIŞKANLAR MEKANİĞİ. Doç. Dr. Tahsin Engin. Sakarya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü AKIŞKANLAR MEKANİĞİ Doç. Dr. Tahsin Engin Sakarya Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü İLETİŞİM BİLGİLERİ: Ş Ofis: Mühendislik Fakültesi Dekanlık Binası 4. Kat, 413 Nolu oda Telefon: 0264 295 5859 (kırmızı

Detaylı

Tahribatsız Muayene Yöntemleri

Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız muayene; malzemelerin fiziki yapısını ve kullanılabilirliğini bozmadan içyapısında ve yüzeyinde bulunan süreksizliklerin tespit edilmesidir. Tahribatsız muayene

Detaylı

Çözüm: Çözüm: Çözüm: Elektrik Ölçme Ders Notları-Ş.Kuşdoğan&E.Kandemir Beşer 16

Çözüm: Çözüm: Çözüm: Elektrik Ölçme Ders Notları-Ş.Kuşdoğan&E.Kandemir Beşer 16 Soru: Elimizde 0.5 sınıfından 500V luk bir voltmetre ile 1.5 sınıfından 120V luk bir voltmetre bulunmaktadır. Değeri 1V olan bir gerilimi hangi ölçü aleti ile ölçmek daha doğru olur? Neden? Soru: Bir direncin

Detaylı

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC nin belki de en önemli örneği çözünürlüğüdür. Çözünürlük dönüştürücü tarafından elde edilen ikili bitlerin sayısıdır. Çünkü ADC devreleri birçok kesikli adımdan birinin

Detaylı

ENDÜSTRİYEL TİP GAZ DEDEKTÖRLERİ. powered by

ENDÜSTRİYEL TİP GAZ DEDEKTÖRLERİ. powered by ENDÜSTRİYEL TİP GAZ DEDEKTÖRLERİ IPACK ENDÜSTRİYEL GAZ ÖLÇÜMLEME VE KONTROL SİSTEMLERİ Endüstriyel işletmelerde kullanılan yanıcı parlayıcı patlayıcı ve/veya toksik gazların anlık veya sürekli olarak tespiti

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI NOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Tamer Yılmaz, Barış Yılmaz, Halim Sezici 1 ÖZET

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI NOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. Tamer Yılmaz, Barış Yılmaz, Halim Sezici 1 ÖZET İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARI NOTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Tamer Yılmaz, Barış Yılmaz, Halim Sezici 1 ÖZET Bu çalışmada, Celal Bayar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencilerinin

Detaylı

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr.

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Zaman Serileri-1 If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere

Detaylı

COOL-US Kullanma Kılavuzu

COOL-US Kullanma Kılavuzu COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Nem ve Sıcaklık ölçer Lütfen ürünü kullanmadan önce bu kılavuzu dikkatlice okuyunuz ve ilerisi için saklayınız. İçindekiler 1. Güvenlik... 1 2. Tanıtım... 2 3. Özellikler...

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 6- İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Bütün noktalardan geçen bir denklem bulmak yerine noktaları temsil eden, yani

Detaylı

Gerçek uygulamalarda, standart normal olmayan sürekli bir rassal. değişken, sıfırdan farklı bir ortalama ve birden farklı standart sapma

Gerçek uygulamalarda, standart normal olmayan sürekli bir rassal. değişken, sıfırdan farklı bir ortalama ve birden farklı standart sapma 2 13.1 Normal Dağılımın Standartlaştırılması Gerçek uygulamalarda, standart normal olmayan sürekli bir rassal değişken, sıfırdan farklı bir ortalama ve birden farklı standart sapma değerleriyle normal

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM Test Başvuru Esasları

İKİNCİ BÖLÜM Test Başvuru Esasları VHF VE UHF BANDINDA ÇALIŞAN AMATÖR TELSİZ CİHAZLARININ PERFORMANS STANDARTLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (TGM-ST-008) Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 3/7/1995 No: 22332 BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler BİRİNCİ

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 İÇİNDEKİLER 1.0. Orion ECH 0201 Ultrasonic Seviye Transmitteri 3 1.1. Ech_0201 Dc Hata Kontrolü Özellikleri 3 1.2. Uygulamalar 3 1.3. Teknik Özellikler

Detaylı

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata Hata Hesabı Hata Nedir? Herhangi bir fiziksel büyüklüğün ölçülen değeri ile gerçek değeri arasındaki farka hata denir. Ölçülen bir fiziksel büyüklüğün sayısal değeri, yapılan deneysel hatalardan dolayı

Detaylı

Kobra 3 ile Ohm Yasası

Kobra 3 ile Ohm Yasası Kobra 3 ile Ohm Yasası LEP İlgili konular Ohm yasası, Özdirenz, Kontakt Direnç, İletkenlik, Güç ve İş Prensip Voltaj ile akım arasındaki ilişki farklı rezistörler için ölçülür. Direnç akımla ilglili olan

Detaylı

ÖLÇÜ ALETİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN VE ÖLÇME PROSESİNİN ÖLÇÜ TOLERANSINA UYGUNLUĞU

ÖLÇÜ ALETİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN VE ÖLÇME PROSESİNİN ÖLÇÜ TOLERANSINA UYGUNLUĞU 1 ÖLÇÜ ALETİ ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNÜN VE ÖLÇME PROSESİNİN ÖLÇÜ TOLERANSINA UYGUNLUĞU Derya TURGAY SİMKAL Kalibrasyon ve Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Yakacık Caddesi No: 111 Kartal 34870 İstanbul

Detaylı

Online teknik sayfa FLOWSIC60 AKIŞ HIZI ÖLÇÜM CIHAZI

Online teknik sayfa FLOWSIC60 AKIŞ HIZI ÖLÇÜM CIHAZI Online teknik sayfa FLOWSIC60 A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip FLOWSIC60 Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda kullanılacak cihazın özellikleri

Detaylı

Tekrarlanabilirlik. Sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrar yapılabilirlik, Kararlılık, Doğrusallık. Sapma

Tekrarlanabilirlik. Sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrar yapılabilirlik, Kararlılık, Doğrusallık. Sapma ÖLÇÜM SİSTEMİ ANALİZİ (MEASUREMENT SYSTEM ANALYSIS - MSA) Ölçüm Sistemi Varyansının Türleri Ölçüm sistemi hataları beş grupta ele alınır. Sapma Sapma, Tekrarlanabilirlik, Tekrar yapılabilirlik, Kararlılık,

Detaylı

Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman

Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman Betül KESKİN ÇATAL Çevre ve Orman Uzmanı Ölçüm ve İzleme Dairesi Başkanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Amaç Çevresel gürültünün kontrolü

Detaylı

BÖLÜM-6 BLOK DİYAGRAMLARI

BÖLÜM-6 BLOK DİYAGRAMLARI 39 BÖLÜM-6 BLOK DİYAGRAMLARI Kontrol sistemlerinin görünür hale getirilmesi Bileşenlerin transfer fonksiyonlarını gösterir. Sistemin fiziksel yapısını yansıtır. Kontrol giriş ve çıkışlarını karakterize

Detaylı

UME-EM-10-11 AKIM TRANSFORMATÖRÜ KARŞILAŞTIRMASI RAPORU

UME-EM-10-11 AKIM TRANSFORMATÖRÜ KARŞILAŞTIRMASI RAPORU UME-EM-10-11 AKIM TRANSFORMATÖRÜ KARŞILAŞTIRMASI RAPORU 01.12.2011 Özlem YILMAZ, Hüseyin ÇAYCI TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ Güç ve Enerji Laboratuvarı İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 TABLOLAR LİSTESİ...

Detaylı

SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER

SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER SÜREKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER Sürekli Rassal Değişkenler Sürekli Rassal Değişken: Değerleriölçümyadatartımla elde edilen, bir başka anlatımla sayımla elde edilemeyen, değişkene sürekli rassal değişken denir.

Detaylı

6. DİJİTAL / ANALOG VE ANALOG /DİJİTAL ÇEVİRİCİLER 1

6. DİJİTAL / ANALOG VE ANALOG /DİJİTAL ÇEVİRİCİLER 1 6. DİJİTAL / ANALOG VE ANALOG /DİJİTAL ÇEVİRİCİLER 1 Günümüzde kullanılan elektronik kontrol üniteleri analog ve dijital elektronik düzenlerinin birleşimi ile gerçekleşir. Gerilim, akım, direnç, frekans,

Detaylı

TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI. Rapor No: KAR-G3RM-400.2014.

TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI. Rapor No: KAR-G3RM-400.2014. TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI Rapor No: KAR-G3RM-400.2014.02 Koordinatör: Dr. Fatma AKÇADAĞ 24 Aralık 2014 Gebze/KOCAELİ

Detaylı

2. HAFTA PFS 107 EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç Dr. Fatma Betül Kurnaz. betulkurnaz@karabuk.edu.tr KBUZEM. Karabük Üniversitesi

2. HAFTA PFS 107 EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç Dr. Fatma Betül Kurnaz. betulkurnaz@karabuk.edu.tr KBUZEM. Karabük Üniversitesi 2. HAFTA PFS 107 EĞİTİMDE Yrd. Doç Dr. Fatma Betül Kurnaz betulkurnaz@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İçindekiler Ölçmede Sıfır Noktası... Hata! Yer işareti

Detaylı

Zaman Serileri. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören

Zaman Serileri. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serileri IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere sahip değișkenlere zaman serisi adı verilmektedir. Genel olarak zaman serisi,

Detaylı

Online teknik sayfa MCS300P HW PROSES ÇÖZÜMLERI

Online teknik sayfa MCS300P HW PROSES ÇÖZÜMLERI Online teknik sayfa MCS300P HW A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip MCS300P HW Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda kullanılacak cihazın özellikleri

Detaylı

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10 www.biglift.gen.tr 1 RM-ECL1029 EKONOMİK TAM AKÜLÜ İSTİF MAKİNASI Kompak ve hafif tasarımı

Detaylı

Online teknik sayfa DUSTHUNTER SB30 SAÇILAN IŞIK-TOZ ÖLÇÜM CIHAZLARI

Online teknik sayfa DUSTHUNTER SB30 SAÇILAN IŞIK-TOZ ÖLÇÜM CIHAZLARI Online teknik sayfa DUSTHUNTER SB30 DUSTHUNTER SB30 A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip DUSTHUNTER SB30 Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda

Detaylı

Mikrobiyolojide Ölçüm Belirsizliği

Mikrobiyolojide Ölçüm Belirsizliği Mikrobiyolojide Ölçüm Belirsizliği Doç. Dr. Hilal B. HALKMAN Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Türkiye 11. Gıda Kongresi 10-12 Ekim 2012, Antakya/ Hatay Tanımı Çok iyi bilindiği şekli ile hiçbir ölçüm mükemmel

Detaylı

LCR METRE KALİBRASYONU

LCR METRE KALİBRASYONU 599 LCR METRE KALİBRASYONU Yakup GÜLMEZ Gülay GÜLMEZ Mehmet ÇINAR ÖZET LCR metreler, genel olarak indüktans (L), kapasitans (C), direnç (R) gibi parametreleri çeşitli frekanslardaki alternatif akımda ölçen

Detaylı

İSTANBUL BOĞAZI SU SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN MODELLENMESİ. Berna AYAT. İstanbul, Türkiye

İSTANBUL BOĞAZI SU SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN MODELLENMESİ. Berna AYAT. İstanbul, Türkiye 6. Ulusal Kıyı Mühendisliği Sempozyumu 271 İSTANBUL BOĞAZI SU SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN MODELLENMESİ Burak AYDOĞAN baydogan@yildiz.edu.tr Berna AYAT bayat@yildiz.edu.tr M. Nuri ÖZTÜRK meozturk@yildiz.edu.tr

Detaylı

SIVI YOĞUNLUKLARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ

SIVI YOĞUNLUKLARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ 383 SIVI YOĞUNLULARININ BİRİNCİL SEVİYEDE BELİRLENMESİNİ SAĞLAYAN ÖLÇÜM DÜZENEĞİ Haldun DİZDAR Ümit Y. AÇADAĞ Orhan SAARYA ÖZET Endüstride, sıvı yoğunluğunun yüksek hassasiyetle ölçümü, başta petrol olmak

Detaylı

ÖZET OTOMATİK KÖKLENDİRME SİSTEMİNDE ORTAM NEMİNİN SENSÖRLERLE HASSAS KONTROLÜ. Murat ÇAĞLAR

ÖZET OTOMATİK KÖKLENDİRME SİSTEMİNDE ORTAM NEMİNİN SENSÖRLERLE HASSAS KONTROLÜ. Murat ÇAĞLAR vii ÖZET OTOMATİK KÖKLENDİRME SİSTEMİNDE ORTAM NEMİNİN SENSÖRLERLE HASSAS KONTROLÜ Murat ÇAĞLAR Yüksek Lisans Tezi, Tarım Makinaları Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Doç. Dr. Saadettin YILDIRIM 2014, 65 sayfa

Detaylı

ANALİTİK ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN LABORATUVARA KURULMASI İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

ANALİTİK ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN LABORATUVARA KURULMASI İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 ANALİTİK ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN LABORATUVARA KURULMASI İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Yöntem Seçiminde Göz Önünde Bulundurulacak Özellikler 1 *Yönteme ilişkin

Detaylı

OTOMATİK OLMAYAN TERAZİ KALİBRASYONU MEHMET ÇOLAK

OTOMATİK OLMAYAN TERAZİ KALİBRASYONU MEHMET ÇOLAK OTOMATİK OLMAYAN TERAZİ KALİBRASYONU MEHMET ÇOLAK 2 KÜTLE M k (kiloram) Uluslararası kiloram prototipinin kütlesine eşittir. Türkiye nin Tubitak-UME de bulunan prototipin numarası 54 tür. 39 mm İridyum

Detaylı

Deneysel Verilerin Değerlendirilmesi. Dersi Veren Öğretim Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Özge ANDİÇ ÇAKIR. Prof. Dr. Murat ELİBOL FİNAL SINAVI

Deneysel Verilerin Değerlendirilmesi. Dersi Veren Öğretim Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Özge ANDİÇ ÇAKIR. Prof. Dr. Murat ELİBOL FİNAL SINAVI Deneysel Verilerin Değerlendirilmesi Dersi Veren Öğretim Üyeleri: Yrd. Doç. Dr. Özge ANDİÇ ÇAKIR Prof. Dr. Murat ELİBOL FİNAL SINAVI Ödevi Hazırlayan: Özge AKBOĞA 91100019124 (Doktora) Güz,2012 İzmir 1

Detaylı

SICAKLIK KAYNAKLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

SICAKLIK KAYNAKLARININ KARŞILAŞTIRILMASI 473 SICAKLIK KAYNAKLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Alev DERELİOĞLU Narcisa ARİFOVİÇ ÖZET Bu çalışmada; sıcaklık kaynağı olarak kullanılan kuru fırın ve sıvı banyo arasındaki farklılıklar ele alındı. Kullanılan

Detaylı

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER SPSS in üzerinde işlem yapılabilecek iki ana ekran görünümü vardır. DATA VIEW (VERİ görünümü) VARIABLE VIEW (DEĞİŞKEN görünümü) 1 DATA VIEW (VERİ görünümü) İstatistiksel

Detaylı

Teknik Katalog [Çekim Gücü Test Cihazı]

Teknik Katalog [Çekim Gücü Test Cihazı] [PCE-UTU 30] Teknik Katalog [Çekim Gücü Test Cihazı] PCE Teknik Cihazlar Paz. Tic. Ltd.Şti. Halkalı Merkez Mah. Pehlivan Sok. No 6/C 34303 Küçükçekmece/ İstanbul Türkiye Mail: info@pce-cihazlari.com.tr

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

Online teknik sayfa FW102 SAÇILAN IŞIK-TOZ ÖLÇÜM CIHAZLARI

Online teknik sayfa FW102 SAÇILAN IŞIK-TOZ ÖLÇÜM CIHAZLARI Online teknik sayfa FW102 A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip FW102 Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda kullanılacak cihazın özellikleri

Detaylı

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Enerjisi,Doğalgaz,Biyogaz vs.) Mekatroniğin uygulama alanları Temel Mekanik

Detaylı

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI Uğur Arıdoğan (a), Melin Şahin (b), Volkan Nalbantoğlu (c), Yavuz Yaman (d) (a) HAVELSAN A.Ş.,

Detaylı

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1)

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Akıllı Trafik Ağı ve Adaptif Trafik Yönetim Sistemi, hızlı ve güvenli trafik akışını sağlar. /o95 doğruluk oranı ile ölçümler gerçekleştirerek uygun kavşak

Detaylı

10 kn KAPASİTELİ KUVVET KALİBRASYON MAKİNASININ TASARIMI, İMALATI ve PERFORMANS ÖLÇÜMLERİ

10 kn KAPASİTELİ KUVVET KALİBRASYON MAKİNASININ TASARIMI, İMALATI ve PERFORMANS ÖLÇÜMLERİ 1 10 kn KAPASİTELİ KUVVET KALİBRASYON MAKİNASININ TASARIMI, İMALATI ve PERFORMANS ÖLÇÜMLERİ Besim YÜKSEL* Uğur USLUKILIÇ Bülent AYDEMİR KALMET Kalibrasyon Tic. Ltd.Şti. Üçevler Mh. Akva San. Sit. 79. Sk.

Detaylı

Symaro İlaç endüstrisi için sertifikalı sensörler. En zorlu koşullarda yüksek oranda hassas ölçüm. Answers for infrastructure.

Symaro İlaç endüstrisi için sertifikalı sensörler. En zorlu koşullarda yüksek oranda hassas ölçüm. Answers for infrastructure. Symaro İlaç endüstrisi için sertifikalı sensörler En zorlu koşullarda yüksek oranda hassas ölçüm Answers for infrastructure. En zorlu kalite gerekliliklerini karşılar ve en uygun maliyetli kullanımı sağlar

Detaylı

Online teknik sayfa VISIC50SF TÜNEL SENSÖRLERI

Online teknik sayfa VISIC50SF TÜNEL SENSÖRLERI Online teknik sayfa VISIC50SF A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip VISIC50SF Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda kullanılacak cihazın özellikleri

Detaylı

1-)ÖZELLİKLER 2-)TEKNİK ÖZELLİKLER

1-)ÖZELLİKLER 2-)TEKNİK ÖZELLİKLER 1-)ÖZELLİKLER *Bu ölçüm cihazı DIN,ASTM ve BS standartlarına uyduğu gibi IOS-2178 ve ISO-2360 standartlarınında tüm koşulları sağlayarak laboratuar ve zor koşullarda kullanılabilir. *F Tipi probe manyetik

Detaylı

Numune Kodu ve parti no

Numune Kodu ve parti no Numune Kodu ve parti no Numune tipi Kimin tarafından üretildiği Numune formu ve şekli Sertifikalandıran Kurum Konsantrasyonlar Elde edilen konsantrasyon değerleri Ortalama Standart Sapmalar % 95 Karbon

Detaylı

THE EFFECT TO GEOREFERENCING ACCURACY OF CONTROL TARGETS IN TERRESTRIAL LASER SCANNING APPLICATIONS

THE EFFECT TO GEOREFERENCING ACCURACY OF CONTROL TARGETS IN TERRESTRIAL LASER SCANNING APPLICATIONS YERSEL LAZER TARAMA UYGULAMALARINDA KONTROL HEDEFLERİNİN KONUMLANDIRMA DOĞRULUĞUNA ETKİSİ K. GÜMÜŞ 1, H.ERKAYA 2 1 Niğde Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, Ölçme Tekniği Anabilim

Detaylı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Da / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Bu kadar hassas ölçüm yapabilir mi? ±.0 mm ölçüm hassasiyetle; Leica DISTO Da tek tuşa basarak hassas ölçüm yapabilmenize olanak sağlar.

Detaylı

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI KALİTE KONTROL PROSEDÜRÜ PR17/KYB

TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI KALİTE KONTROL PROSEDÜRÜ PR17/KYB TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI PR17/KYB Sayfa No: 1/6 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu prosedürün amacı, Daire Başkanlığında deney hizmetleri

Detaylı

DENEY 2 ANKASTRE KİRİŞLERDE GERİNİM ÖLÇÜMLERİ

DENEY 2 ANKASTRE KİRİŞLERDE GERİNİM ÖLÇÜMLERİ Ankastre Kirişlerde Gerinim Ölçümleri 1/6 DENEY 2 ANKASTRE KİRİŞLERDE GERİNİM ÖLÇÜMLERİ 1. AMAÇ Ankastre olarak mesnetlenmiş bir kiriş üzerine yapıştırılan gerinim ölçerlerle (strain gauge) kiriş üzerinde

Detaylı

COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Anemometre

COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Anemometre COOL-US Kullanma Kılavuzu Profesyonel Anemometre Lütfen ürünü kullanmadan önce bu kılavuzu dikkatlice okuyunuz ve ilerisi için saklayınız. İÇERİK 1. Güvenlik... 1 2. Genel Tanıtım... 2 3. Özellikler...

Detaylı

GIDA MADDELERİNDE NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN ve GLÜTEN TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU

GIDA MADDELERİNDE NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN ve GLÜTEN TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU GIDA MADDELERİNDE NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN ve GLÜTEN TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELER LABORATUVARI Rapor No: KAR-G3RM-190.2013.02 Koordinatör:Dr. Fatma

Detaylı

Fiziksel Niceliklerin İleri Ölçme Teknikleri (MECE 431) Ders Detayları

Fiziksel Niceliklerin İleri Ölçme Teknikleri (MECE 431) Ders Detayları Fiziksel Niceliklerin İleri Ölçme Teknikleri (MECE 431) Ders Detayları Ders Adı Fiziksel Niceliklerin İleri Ölçme Teknikleri Ders Kodu MECE 431 Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS

Detaylı

MÜHENDİSLİK ÖLÇÜMLERİNİN TEMEL ESASLARI

MÜHENDİSLİK ÖLÇÜMLERİNİN TEMEL ESASLARI MÜHENDİSLİK ÖLÇÜMLERİNİN TEMEL ESASLARI ÖLÇME SİSTEMLERİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖLÇME SİSTEMLERİ Bütün ölçme sistemleri üç temel elemanı içerir. Transducer :Ölçülecek fiziksel değişkeni ortaya çıkaran hassas

Detaylı

Online teknik sayfa MCS100E HW SEOS ÇÖZÜMLERI

Online teknik sayfa MCS100E HW SEOS ÇÖZÜMLERI Online teknik sayfa MCS100E HW A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T 15267 14181 certified certified Sipariş bilgileri Tip MCS100E HW Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL İŞLEMLER LABORATUVARI TEMPERATURE MEASUREMENTS 23.03.

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL İŞLEMLER LABORATUVARI TEMPERATURE MEASUREMENTS 23.03. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL İŞLEMLER LABORATUVARI TEMPERATURE MEASUREMENTS 23.03.2010 DORUKCAN ÖZKÖSE 20726675 AMAÇLAR Elimizde bulunan ve sıcaklığını bilmediğimiz

Detaylı

Tensoval duo control. Bu ölçümlere güvenebilirsiniz. Ölçüm doğruluğu tıbbi olarak kanıtlanmış tansiyon aleti: Tensoval. duo control.

Tensoval duo control. Bu ölçümlere güvenebilirsiniz. Ölçüm doğruluğu tıbbi olarak kanıtlanmış tansiyon aleti: Tensoval. duo control. Tensoval duo control Bu ölçümlere güvenebilirsiniz. Ölçüm doğruluğu tıbbi olarak kanıtlanmış tansiyon aleti: Tensoval duo control Yeni Doğru ölçüm mümkündür. Tensoval duo control sayesinde dijital ölçülere

Detaylı

Sıcaklık Nasıl Ölçülür?

Sıcaklık Nasıl Ölçülür? Sıcaklık Nasıl Ölçülür? En basit ve en çok kullanılan özellik ısıl genleşmedir. Cam termometredeki sıvıda olduğu gibi. Elektriksel dönüşüm için algılamanın farklı metotları kullanılır. Bunlar : rezistif

Detaylı

BUĞDAY UNUNDA NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN VE SEDİMANTASYON İNDEKSİ TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU

BUĞDAY UNUNDA NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN VE SEDİMANTASYON İNDEKSİ TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU BUĞDAY UNUNDA NEM, KÜL, YAĞ, PROTEİN VE SEDİMANTASYON İNDEKSİ TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELER LABORATUVARI Rapor No: KAR-G3RM-500.2015.01 Koordinatör:

Detaylı

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI XDP-II Kısmi Deşarj Cihazı XDP-II cihazı kısmi deşarjla oluşan elektriksel alandaki hızlı değişiklikleri algılayarak hassas ölçümler yapar. Aynı zamanda izole ekipmanlardaki kısmi

Detaylı

YILDIRIM DARBE YÜKSEK GERİLİM ÖLÇÜMLERİ

YILDIRIM DARBE YÜKSEK GERİLİM ÖLÇÜMLERİ 317 YILDIRIM DARBE YÜKSEK GERİLİM ÖLÇÜMLERİ Serkan DEDEOĞLU Ahmet MEREV Kaan GÜLNİHAR ÖZET Yüksek gerilim teknolojisinde; darbe yüksek gerilimler, iç (anahtarlama) ve dış (yıldırım) aşırı gerilimlerin

Detaylı

Test Tekrarının Objektif Olarak Değerlendirilmesi. Abdurrahman Coşkun Acıbadem Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı

Test Tekrarının Objektif Olarak Değerlendirilmesi. Abdurrahman Coşkun Acıbadem Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Test Tekrarının Objektif Olarak Değerlendirilmesi Abdurrahman Coşkun Acıbadem Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı Sunum Planı Test Tekrarı Nedenleri Aynı Cihazla Yapılan Tekrarlı

Detaylı

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 3. TAHMİN 3.1. En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 En Küçük Kareler (EKK) yöntemi, regresyon çözümlemesinde en yaygın olarak kullanılan, daha sonra ele alınacak bazı varsayımlar altında çok aranan istatistiki

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Gürültü-Titreşim Parametrelerinde Dikkat Edilecek Hususlar İş Hijyeni Ayhan ÖZMEN İSG Uzmanı Fizik Mühendisi İSGÜM Şubat

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü A. GENEL BİLGİLER

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü A. GENEL BİLGİLER Rapor No: Rapor Hazırlama Tarihi: Tarihi: Firma/İşletme Adı: de kullanılan ilgili standart veya metot: I. İşletmenin Genel Tanıtımına İlişkin Bilgiler 1) İşletmenin ticari unvanı, 2) İşletmenin adresi,

Detaylı

UME DE AC AKIM ÖLÇÜMLERİ

UME DE AC AKIM ÖLÇÜMLERİ VII. UUSA ÖÇÜMBİİM KONGRESİ 543 UME DE AC AKIM ÖÇÜMERİ Mehedin ARİFOVİÇ Naylan KANATOĞU ayrettin ÇINAR ÖZET Günümüzde kullanılan yüksek doğruluklu çok fonksiyonlu kalibratör ve multimetrelerin AC akım

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME Genel Çalışma Koşulları: Sıcaklık 0-40 C Nem 80% (31 C altında) 50% (40 C da) Elektrik Teknik şartnamede listelenen CİHAZ 1-12

Detaylı

Kuvvet ve Tork Ölçümü

Kuvvet ve Tork Ölçümü MAK 40 Konu 7 : Mekanik Ölçümler (Burada verilenler sadece slaytlardır. Dersleri dinleyerek gerekli yerlerde notlar almanız ve kitap destekli çalışmanız sizin açınızdan çok daha uygun olacaktır. Buradaki

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı