Klinik Anesteziyoloji

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Klinik Anesteziyoloji"

Transkript

1

2 Bir LANGE tıp kitabı Morgan & Mikhail Klinik Anesteziyoloji B E Ş İ N C İ B A S K I John F. Butterworth IV, MD Professor and Chairman Department of Anesthesiology Virginia Commonwealth University School of Medicine VCU Health System Richmond, Virginia David C. Mackey, MD Professor Department of Anesthesiology and Perioperative Medicine University of Texas M.D. Anderson Cancer Center Houston, Texas John D. Wasnick, MD, MPH Steven L. Berk Endowed Chair for Excellence in Medicine Professor and Chair Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center School of Medicine Lubbock, Texas Çeviren Prof. Dr. F. Handan Cuhruk Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı GÜNE TIP K TABEVLER

3

4 Morgan & Mikhail Klinik Anesteziyoloji Türkçe Telif Hakları 2015 ISBN: Orijinal Adı: Morgan & Mikhail s Clinical Anesthesiology Yayınevi: McGraw-Hill Yazarlar: John F. Butterworth, David C. Mackey, John D. Wasnick Çeviren: Prof. Dr. F. Handan Cuhruk Orijinal ISBN: Kitabın 5846 ve 2936 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası Hükümleri gereğince (kitabın bir bölümünden alıntı yapılamaz, fotokopi yöntemiyle çoğaltılamaz, resim, şekil, şema, grafik v.b. ler kopya edilemez) tüm hakları Güneş Tıp Kitabevleri Ltd. Şti. ne aittir. Yayıncı ve Genel Yayın Yönetmeni: Murat Yılmaz Genel Yay n Yönetmeni Yard mc s : Polat Yılmaz Yayın Danışmanı: Ali Aktaş Dizgi-Düzenleme: Ümit Saçı Kapak Uyarlama: Olcay Taşdemir Baskı: Ayrıntı Basım ve Yayın Matbaacılık Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İvedik Organize Sanayi Bölgesi 28. Cad. 770 Sok. No: 105-A Ostim/ANKARA Telefon: (0312) Faks: (0312) Sertifika No: UYARI Medikal bilgiler sürekli değişmekte ve yenilenmektedir. Standart güvenlik uygulamaları dikkate alınmalı, yeni araştırmalar ve klinik tecrübeler ışığında tedavilerde ve ilaç uygulamalarındaki değişikliklerin gerekli olabileceği bilinmelidir. Okuyuculara ilaçlar hakkında üretici fi rma tarafından sağlanan ilaca ait en son ürün bilgilerini, dozaj ve uygulama şekillerini ve kontrendikasyonları kontrol etmeleri tavsiye edilir. Her hasta için en iyi tedavi şeklini ve en doğru ilaçları ve dozlarını belirlemek uygulamayı yapan hekimin sorumluluğundadır. Yayıncı ve editörler bu yayından dolayı meydana gelebilecek hastaya ve ekipmanlara ait herhangi bir zarar veya hasardan sorumlu değildir.

5 İçindekiler Bölüm Yazarları v Katkıda Bulunanlar vii Araştırma ve Derleme ix Önsöz xi Giriş xiii Çevirenin Önsözü xv 1 Anestezi Uygulaması 1 KISIM I Anestezi Aygıtları ve Monitörleri 2 Ameliyathane Ortamı 9 Charles E. Cowles, MD 3 Solunum Sistemleri 29 4 Anestezi Makinesi 43 5 Kardiyovasküler Monitorizasyon 87 6 Nonkardiyovasküler Monitorizasyon 123 KISIM II Klinik Farmakoloji 7 Farmakolojik Prensipler İnhalasyon Anestezikleri İntravenöz Anestezikler Analjezik Ajanlar Nöromusküler Bloke Edici Ajanlar Kolinesteraz İnhibitörleri ve Nöromusküler Bloke Edici Ajanların Diğer Antagonistleri Antikolinerjik İlaçlar Adrenerjik Agonistler ve Antagonistler Hipotansif Ajanlar Lokal Anestezikler Anesteziye İlave İlaçlar 277 KISIM Anestetik Yaklaşım III 18 Preoperatif Değerlendirme, Premedikasyon ve Perioperatif Belgelendirme Hava Yolunun Kontrolü Kardiyovasküler Fizyoloji ve Anestezi Kardiyovasküler Hastalığı Olanlarda Anestezi Kardiyovasküler Cerrahide Anestezi Solunum Fizyolojisi ve Anestezi Solunum Sistemi Hastalığı Olanlarda Anestezi Toraks Cerrahisi için Anestezi Nörofizyoloji ve Anestezi Nöroşirürji için Anestezi Nörolojik ve Psikiyatrik Hastalığı Olanlarda Anestezi Renal Fizyoloji ve Anestezi Böbrek Hastalığı Olanlarda Anestezi Genitoüriner Ameliyatlarda Anestezi Hepatik Fizyoloji ve Anestezi 691 Michael Ramsay, MD, FRCA 33 Karaciğer Hastalığı Olanlarda Anestezi 707 Michael Ramsay, MD, FRCA iii

6 iv İÇİNDEKİLER 34 Endokrin Hastalığı Olanlarda Anestezi Nöromusküler Hastalığı Olanlarda Anestezi Oftalmik Cerrahide Anestezi Kulak-Burun-Boğaz Cerrahisinde Anestezi Ortopedik Cerrahide Anestezi 789 Edward R. Mariano, MD, MAS 39 Travmada Anestezisi ve Acil Cerrahi 805 Brian P. McGlinch, MD 40 Maternal ve Fötal Fizyoloji ve Anestezi 825 Michael A. Frölich, MD, MS 41 Obstetrik Anestezi 843 Michael A. Frölich, MD, MS 42 Pediatrik Anestezi Geriatrik Anestezi Günübirlik, Ameliyathane Dışı ve Ofis Anestezisi 919 KISIM IV Rejyonel Anestezi ve Ağrı Tedavisi 45 Spinal, Epidural ve Kaudal Bloklar Periferik Sinir Blokları 975 Sarah J. Madison, MD ve Brian M. Ilfeld, MD, MS 47 Kronik Ağrı Tedavisi 1023 Richard W. Rosenquist, MD ve Bruce M. Vrooman, MD 48 Perioperatif Ağrı Tedavisi ve Geliştirilmiş Sonuçlar 1087 Francesco Carli, MD, MPhil ve Gabriele Baldini, MD, MSc KISIM V Perioperatif ve Kritik Hasta Tedavisi 49 Sıvı ve Elektrolit Dengesizlikleri Olan Hastalara Yaklaşım Asit-Baz Dengesi Sıvı Dengesi ve Kan Ürünleri Tedavisi Termoregülasyon, Hipotermi ve Malign Hipertermi Perioperatif ve Kritik Hasta Bakımında Beslenme Anestezi Komplikasyonları Kardiyopulmoner Resüsitasyon 1231 Martin Giesecke, MD ve Srikanth Hosur, MBBS, MD 56 Anestezi Sonrası Bakım Yoğun Bakım Güvenlik, Kalite ve Performans İyileşmesi 1325 Indeks 1331

7 Bölüm Yazarları Gabriele Baldini, MD, MSc Assistant Professor Department of Anesthesia McGill University Montreal, Quebec John F. Butterworth IV, MD Professor and Chairman Department of Anesthesiology Virginia Commonwealth University School of Medicine VCU Health System Richmond, Virginia Francesco Carli, MD, MPhil Professor Department of Anesthesia McGill University Montreal, Quebec Charles E. Cowles, Jr, MD Assistant Professor Department of Anesthesiology and Perioperative Medicine Chief Safety Officer Perioperative Enterprise University of Texas MD Anderson Cancer Center Houston, Texas Michael A. Frölich, MD, MS Associate Professor Department of Anesthesiology University of Alabama at Birmingham Birmingham, Alabama Martin Giesecke, MD M.T. Pepper Jenkins Professor in Anesthesiology Vice Chair, University Hospitals Department of Anesthesiology and Pain Management University of Texas Southwestern Medical Center Dallas, Texas Srikanth Hosur, MBBS, MD Consultant in Intensive Care QuestCare Intensivists Dallas, Texas Brian M. Ilfeld, MD, MS Professor, In Residence Department of Anesthesiology University of California, San Diego San Diego, California David C. Mackey, MD Professor Department of Anesthesiology and Perioperative Medicine University of Texas M.D. Anderson Cancer Center Houston, Texas Sarah J. Madison, MD Assistant Clinical Professor of Anesthesiology Department of Anesthesiology University of California, San Diego San Diego, California Edward R. Mariano, MD, MAS (Clinical Research) Associate Professor of Anesthesia Stanford University School of Medicine Chief, Anesthesiology and Perioperative Care Service VA Palo Alto Health Care System Palo Alto, California Brian P. McGlinch, MD Associate Professor Department of Anesthesiology Mayo Clinic Rochester, Minnesota Colonel, United States Army Reserve, Medical Corps 452 Combat Support Hospital Fort Snelling, Minnesota v

8 vi BÖLÜM YAZARLAR Michael Ramsay, MD, FRCA Chairman Department of Anesthesiology and Pain Management Baylor University Medical Center President Baylor Research Institute Clinical Professor University of Texas Southwestern Medical School Dallas, Texas Richard W. Rosenquist, MD Chair, Pain Management Department Anesthesiology Institute Cleveland Clinic Cleveland, Ohio Bruce M. Vrooman, MD Department of Pain Management Anesthesiology Institute Cleveland Clinic Cleveland, Ohio John D. Wasnick, MD, MPH Steven L. Berk Endowed Chair for Excellence in Medicine Professor and Chair Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center School of Medicine Lubbock, Texas

9 Katkıda Bulunanlar Kallol Chaudhuri, MD, PhD Professor Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center Lubbock, Texas Robert Johnston, MD Associate Professor Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center Lubbock, Texas Swapna Chaudhuri, MD, PhD Professor Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center Lubbock, Texas John Emhardt, MD Department of Anesthesia Indiana University School of Medicine Indianapolis, Indiana Suzanne N. Escudier, MD Associate Professor Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center Lubbock, Texas Aschraf N. Farag, MD Assistant Professor Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center Lubbock, Texas Herbert Gonzalez, MD Assistant Professor Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center Lubbock, Texas Kyle Gunnerson, MD Department of Anesthesiology VCU School of Medicine Richmond, Virginia Sanford Littwin, MD Assistant Professor Department of Anesthesiology St. Luke s Roosevelt Hospital Center and Columbia University College of Physicians and Surgeons New York, New York Alina Nicoara, MD Assistant Professor Department of Anesthesiology Duke University Medical Center Durham, North Carolina Bettina Schmitz, MD, PhD Associate Professor Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center Lubbock, Texas Steven L. Shafer, MD Department of Anesthesia Stanford University School of Medicine Palo Alto, California Christiane Vogt-Harenkamp, MD, PhD Assistant Professor Department of Anesthesia Texas Tech University Health Sciences Center Lubbock, Texas Gary Zaloga, MD Global Medical Affairs Baxter Healthcare Deerfield, Illinois vii

10 Araştırma ve Derleme Jacqueline E. Geier, MD Resident, Department of Anesthesiology St. Luke s Roosevelt Hospital Center New York, New York Brian Hirsch, MD Resident, Department of Anesthesiology Texas Tech University Medical Center Lubbock, Texas Shane Huffman, MD Resident, Department of Anesthesiology Texas Tech University Medical Center Lubbock, Texas Cecilia N. Pena, MD Resident, Department of Anesthesiology Texas Tech University Medical Center Hospital Lubbock, Texas Charlotte M. Walter, MD Resident, Department of Anesthesiology Texas Tech University Medical Center Lubbock, Texas Karvier Yates, MD Resident, Department of Anesthesiology Texas Tech University Medical Center Lubbock, Texas Rahul K. Mishra, MD Resident, Department of Anesthesiology Texas Tech University Medical Center Lubbock, Texas ix

11

12 Önsöz 25 sene önce, o zaman Lange Tıp Yayınları editörü olan Alexander Kugushev, bize popüler Lange Tıp Kitapları serisinin bir parçası olacak anesteziyoloji konusunda bir başlangıç ders kitabı yazma teklifiyle geldi. Bay Kugushev özellikle kariyerlerinin en tatmin edici başarılarının bu tip kitapları yazmak olduğunu söyleyen pek çok yazarla olan tecrübesini öne çıkararak çok başarılı bir satış elamanı olduğunu kanıtladı. Bu beşinci baskısında, Klinik Anesteziyoloji nin biçimsel amacı değişmemiştir: üçüncü sene tıp öğrencisinin tüm gerekli temel kavramları anlayabileceği kadar sade, ancak anestezi asistanlığı eğitimi alan bir kişiye güçlü bir temel sağlayacak kadar da kapsamlı olması. Birinci baskının önsözünü yazan C. Philıp Larson, Jr, MD den bir alıntı yaparsak: Bu metin eksiksiz; önemli hiçbir şey ihmal edilmemiş. Yazım biçimi kesin, öz ve rahat okunuyor. Beşinci baskıda üç yeni bölüm yer almıştır: Günübirlik, Ameliyathane Dışı ve Muayenehanede Anestezi; Perioperatif Ağrı Tedavisi ve Gelişmiş Sonuçlar; Güvenlik, Kalite ve Performans İyileştirmesi. Yaklaşık 70 yeni çizim ve 20 ye yakın yeni tablo bulunmaktadır. Tam renkli baskı her sayfanın estetiğini göze çarpıcı bir şekilde arttırmıştır. Ancak, beşinci baskıdaki en büyük ve en önemli değişiklik seçkin ve kusursuz bir yazarlar ve editörler ekibinin görevi devralmış olmasıdır. Dr. Butterworth, Mackey ve Wasnick in bizim yerimizi alacak olmalarını öğrenmiş olmanın heyecanı içindeyiz. Zorlu çalışmalarının sonuçları heyecanımızda haklı çıktığımızı kanıtlamış ve böylece Klinik Anesteziyoloji yi yeni bir düzeye gelmiştir. Umarız siz okuyucular da aynı fikirde olursunuz. G. Edward Morgan, Jr, MD Maget S. Mikhail, MD xi

13

14 Giriş Bir kitap yeni baskısı istenecek kadar başarılı olduğunda yazarlar gurur duymalıdır. Bu kitabın zaman içinde giderek artan popülaritesi, orijinal yazar grubunun ardından gelen yeni bir yazar grubuna da bir yol açmışsa bu gerçek özellikle önem kazanır. Bu durum çoğumuzun Morgan ve Mikhail olarak adlandırdığı beşinci baskı için de geçerlidir. Biz bu yeni baskıyı siz okuyucuların önceki dördüncü baskıda gördüğü kadar okunabilir ve yararlı bulacağını umuyoruz. Bu beşinci baskıda öncekilerin temel öğeleri yerinde bırakılırken, metinlerde önemli bir revizyon yapılmıştır. Sadece bu boyutta ve kompleksitede bir kitap yazmış olanlar ne kadar büyük bir çaba harcandığını anlayacaktır. Tamamıyla yeni konular (örn. Perioperatif Ağrı Tedavisi ve Geliştirilmiş Sonuçlar) eklenmiş ve daha önce birçok bölümde ele alınmış olan diğer konular yer değiştirmiş ve pekiştirilmiştir. Gerektiğinden fazla olanları ve çelişkileri elemeye çalıştık. Rejyonel anestezi ve analjezinin perioperatif tedavi konusunda hızla büyüyen önemine yeterince gönderme yapmak için bu tedaviye ait çizimlerin sayısı büyük ölçüde arttırılmıştır. Çizimlerin netliği kitabın bütününde yaygın şekilde kullanılmış olan renklerle arttırılmıştır. Bu emeğin ürünün, okuyucularına onu oluşturan yazarların yaşamış olduğu kadar faydalı bir deneyimi sağlamasını umarız. Temel Kavramlar her bölümün başlangıcında sıralanmıştır ve bunlara uyan bir sayısal simge bölüm içinde her kavramın tartışıldığı yeri(leri) belirlemiştir. Bu, okuyucuların anestezinin çekirdeğindeki önemli kavramlara odaklanmasına yardım edecektir. Olgu Tartışmaları güncel görüşlerin klinik sorunlarından söz eder ve tartışmayı ve kritik düşünceyi uyarmayı amaçlar. Önerilen kaynaklar gözden geçirilmiş ve kalıcı Web adreslerini ve klinik uygulama kılavuzlarına ve uygulama parametreleri referanslarını içermek üzere güncelleştirilmiştir. Biz kapsamlı bir referans listesi oluşturmaya çalışmadık: bu kitabın okuyucularının çoğunun normal olarak Google, Pubmed ve diğer elektronik kaynakları kullanarak kendi literatür araştırmalarını yapacaklarını zannediyoruz. Gerçekten, okuyucularımızın giderek artan bir bölümü bu birçok elektronik formdan birinde bu kitaba ulaşacaktır. Birçok yeni çizim ve görüntü bu baskıya eklenmiştir. Yine de, hedefimiz ilk baskıdakiyle aynıdır: modern anestezi uygulaması için gerekli olan temel prensiplerin özlü, tutarlı bir sunumunu sağlamak. Paha biçilmez yardımları için Brian Belval, Harriet Lebowitz ve Marsha Loeb e teşekkür etmek isteriz. Tüm iyi niyetimize rağmen, beşinci baskının yapım süreci içinde çeşitli hatalar yapılmış olabilir. Bunları bize da bildirecek olan okuyuculara minnettar olacağız, böylece bu hataları yeni baskıda ve gelecekteki baskılarda düzeltebileceğiz. John F. Butterworth IV, MD David C. Mackey, MD John D. Wasnick, MD, MPH xiii

15

16 Çevirenin Önsözü Lange Tıp Kitapları serisi içinde yaklaşık 25 sene önce ilk baskısı yayınlanmış olan Morgan ve Mikail in Klinik Anesteziyoloji kitabı tüm dünyada anesteziyolojinin temel kitaplarından biri haline gelmiştir. Bu kitabın düzenli aralıklarla güncellenen bilgileri, kitabın anesteziyoloji bilim dalında çalışanlar için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı olmasının en önde gelen nedenlerinden biridir. Kitabın içeriği sürekli olarak yenilenirken, ilk baskısının önsözünü yazan C. Philip Larson, Jr, MD in sözünü ettiği temel ilke ise asla değişmemiştir: önemli hiçbir konuyu ihmal etmeden doğru bilgileri, kısa ve öz bir yazım biçimini koruyarak kolay okunabilir bir şekilde sunmak. Bu özellik kitabın mesleğinin başında olanlar tarafından tercih edilmesini sağlamıştır. Diğer yandan, içerdiği bilgilerin çok geniş kapsamlı olması ise anestezi uzmanlığı, board ve hatta doçentlik sınavları için hazırlanan meslektaşlarım için bir kılavuz olmasını sağlamıştır. Bunun bilinciyle ve anesteziyolojinin çok kötü koşullarda uygulandığı asistanlık yıllarımdan başlayıp bugün kıvanç duyulacak düzeylere geldiğine şahit olduğum 44 yılı aşkın meslek yaşamımın verdiği deneyimle, genç meslektaşlarıma büyük destek sağlayacağına inandığım bu beşinci baskının çevirisini yapmış olmaktan büyük mutluluk duymaktayım. Beşinci baskıda, daha önce Prof. Dr. Melek Tulunay la birlikte çevirisini yaptığımız eski baskılarda yer alan temel öğeler korunurken, anesteziyoloji bilim dalı dışında kalan bazı bilim dalları ile ilişkili gerektiğinden fazla bilgiler ayıklanmış ve tüm bölümler özenle güncellenmiştir. Eklenmiş olan yeni bölümler ise anesteziyolojinin giderek genişleyen uygulama alanları ile ilişkili önemli konuları ele almıştır. Tablo ve şekillerin çok önemli bir kısmı değiştirilmiş ve bazıları çıkarılırken birçok yenileri eklenmiştir. Beşinci baskı bu yeni kapsamıyla, anestezistler için çok daha öz ve kolay anlaşılır bir nitelik kazanmış görünmektedir. Bu baskıda en önemli değişiklik ise yıllardır kitabın editörlüğünü yapan ekibin değişmiş olmasıdır. Bu değişiklik beşinci baskının öncekilerden oldukça farklı bir içerik kazanmasını sağlamıştır. Kanımca kitap bu şekliyle, çok daha kolay anlaşılır olmuş ve pratik uygulama için daha faydalı bir konuma gelmiştir. Okuyucuların bu kanımı paylaşacaklarını umuyorum. Kitabın çevirisi sırasında metne mümkün olduğunca sadık kalmaya çalıştım ve aynı zamanda Türkçe nin temel kurallarını korumak ve sade ve kolay anlaşılır akıcı bir dil oluşturmak için çok özenli ve dikkatli bir çalışma ortaya koymaya gayret gösterdim. Yine de, gözden kaçırmış olabileceğim hatalar bulunabilir ve bunlar için tüm okuyucuların hoş görüsüne sığınıyorum. Beşinci baskının bu çevirisinin anesteziye gönül veren tüm genç meslektaşlarıma faydalı olmasını diliyor, hepsine saygı ve sevgilerimi sunuyorum. Prof. Dr. F. Handan CUHRUK xv

17

18 Anestezi Uygulaması B Ö L Ü M 1 TEMEL KAVRAMLAR 1 Ağrısız cerrahiye olanak sağlamak için 4 Kürar trakeal entübasyon ve cerrahi amnezi, analjezi ve narkozu kapsayan bir durumu simgeleyen anestezi deyimini ilk kez 1846 da Oliver Wendell Holmes önermiştir. sırasında kas gevşemesini büyük ölçüde kolaylaştırdı. Ameliyatlar ilk kez, inhale edilen genel anesteziğin kas gevşemesi oluşturan göreceli olarak 2 Eter ciddi olmayan amaçlarla ( eter derin düzeylerine gereksinim olmaksızın muziplikleri ) kullanıldı ve Crawford yapılabildi. W.Long ve William E. Clark tarafından 5 Çoğunlukla anestezi uzmanlık alanının birbirinden bağımsız olarak hastalarda kullanıldığı 1842 ye kadar insanlarda anestetik ajan olarak kullanılmadı. 16 babası olarak kabul edilen John Snow eter ve genel anestezinin fizyolojisini bilimsel olarak ilk araştırandı. Kasım 1846 da William T.G. Morton 6 Hastanın peroperatif bakımının (anestezi cerrahi girişim için eter kullanılan ilk dahil) her yönüyle cerrahın sorumluğuna yayınlanmış genel anestezi tanıtımını bırakan geminin kaptanı doktrini bir yönetti. anestezist varlığında artık geçerli bir de oftalmolojide bir stajyer doktor olduğu sırada kokain ile topikal anestezi tanıtımı yapan Carl Koller ilk modern lokal anestezi uygulaması ile itibar kazandı. kavram değildir. Yunan filozofu Dioscorides anestezi terimini ilk kez İsa dan sonra birinci yüzyılda mandragora bitkisinin narkotik-benzeri etkilerini tanımlamak için kullanmıştır. Terim daha sonra Baily nin An Universal Etymological English Dictionary (1721) sinde bir duyusal kusur ve yine Encyclopedia Brittannica (1771) da duyuların 1 yoksunluğu olarak tanımlanmıştır. Ağrısız cerrahiye olanak sağlamak için amnezi, analjezi ve narkozu kapsayan bir durumu simgeleyen anestezi deyimini ilk kez 1846 da Oliver Wendell Holmes önermiştir. Birleşik Devletler de anestezi uygulamasını veya çalışmalarını ifade etmek için kullanılan anestezioloji terimi, artan ihtisaslaşmanın bilimsel temelini vurgulamak amacı ile ilk kez yirminci yüzyılın ikinci dekadında önerilmiştir. Anestezi günümüzde diğerleri ile rekabet eden bilimsel bir temelin üstünde otursa da, anestezi uzmanlığı bilim ve sanatın karışımından çok daha fazla özelliklere sahiptir. Üstelik anestezi uygulaması, cerrahi sırasında veya doğumda hastaları ağrıya karşı duyarsızlaştırmanın ötesine taşarak iyice genişlemiştir (Tablo 1-1). Anestezi, cerrahi ve onun alt dalları, dahiliye, pediatri ve obstetriğin 1

19 2 BÖLÜM 1 Anestezi Uygulaması TABLO 1 1 Tıbbi uygulama içinde anesteziyoloji pratiğinin tanımlaması. 1 Cerrahi ve anestezi için hastaların değerlendirilmesi ve hazırlanması. Cerrahi, obstetrik, terapötik ve tanısal işlemler sırasında ve bunları takiben ağrının önlenmesi, tanısı ve tedavisi. Periopreratif dönem sırasında hastanın akut bakımı. Kritik hastalığın tanı ve tedavisi. Akut, kronik ve kanser ilişkili ağrının tanı ve tedavisi. Kardiak, pulmoner ve travma resussitasyonu. Solunum fonksiyonunun araştırılması ve solunum terapisinde tedavilerin uygulanması. Perioperatif bakımda yer alan medikal ve paramedikal personelin performansının değerlendirmesi, yönetimi ve denetimi. Perioperatif bakımda yer alan medikal ve paramedikal personelin performansının değerlendirmesi, yönetimi ve denetimi. Klinik, çevirisel ve temel bilimsel araştırmaları yönetme. 1 1Amerikan Anesteziyoloji Board unun Bilgilendirme Broşürü verilerinden Şubat 2012 yanı sıra klinik farmakoloji, uygulamalı fizyoloji ve biyomedikal teknolojiyi içeren diğer pek çok disiplinle birlikte çalışmayı gerektiren tek disiplindir. Biyomedikal teknoloji, nörobilim ve farmakolojideki son gelişmeler anesteziyi heyecan verici ve hızla gelişen bir uzmanlık haline getirmeye devam etmektedir. Anesteziye ihtisas için başvuran birçok doktor daha önceden uzun yıllar tıbbi eğitim görmüştür ve belki de diğer dallarda uzmanlaşmış kişilerdir. Bu bölümde anestezinin tarihçesi, anestezinin Amerikan ve İngiliz kökleri, uzmanlığın bugünkü faaliyet alanı gözden geçirilmekte ve uzmanlığın bugünkü faaliyet alanını değerlendirmektedir. Anestezinin Tarihçesi Anestezi uzmanlığı ondokuzuncu yüzyılın ortalarında başladı ve altmış yıldan daha az zamanda daha sağlam temellere oturtuldu. Antik medeniyetler cerrahların ameliyat yapmasına olanak sağlamak için afyon çiçeği, koka yaprakları, kankurutan kökü, alkol ve hatta flebetomi (bilinçsizlik noktasına kadar) kullanmışlardır. Eski Mısırlı lar afyon çiçeği (morfin içerir) ve hiyoskiyamus (skopolamin içerir) kombinasyonunu kullanmışlardır; morfin ve skopolaminin benzer bir kombinasyonu premedikasyon için parental olarak kullanılmaktadır. Antik çağlarda rejyonel anestezi sinir gövdelerinin sıkıştırılması (sinir iskemisi) veya soğuk uygulamasından (kriyoanaljezi) ibaretti. Cerrahları koka yapraklarını çiğneyip, bunu özellikle başağrısı için trepanasyondan önce cerrahi yaraya uyguladığına göre İnkalar lokal anesteziyi uygulamış olabilirler. Modern cerrahinin gelişimi sadece hastalık sürecinin, anatominin ve cerrahi asepsinin az anlaşılmış olmasıyla değil, fakat aynı zamanda güvenilir ve güvenli anestezi tekniklerinin eksikliği ile de engellendi. Bu teknikler ilk kez inhalasyon anestezikleri, takibinde lokal ve rejyonel anestezi ve son olarak da intravenöz anestezi ile gelişmiştir. Cerrahi anestezinin gelişimi insanlık tarihindeki en önemli buluşlarından biri olarak düşünülür. İNHALASYON ANESTEZİSİ Hipodermik iğne 1885 e kadar kadar keşfedilemediğinden ilk genel anestezikler inhalasyon ajanları olarak tasarlandı. Dietil eter (o dönemlerde sülfirik eter olarak bilinirdi, çünkü etil alkol ve sülfirik asitten basit bir kimyasal reaksiyon ile elde edilirdi) ilk olarak 1540 da Valerius Cordus tarafından hazırlandı. Eter ciddi olmayan amaçlar- 2 la ( eter muziplikleri ) kullanıldı fakat Crawford W.Long ve William E. Clark tarafından birbirinden bağımsız olarak, sırasıyla cerrahi ve diş çekilmesi için kullanıldığı 1842 ye kadar insanlarda anestetik ajan olarak kullanılmadı. Bununla birlikte, bu araştırmacılar bu buluşlarını yayınlamadılar. Bundan dört yıl sonra, 16 Ekim 1846 da, Boston da, William T. G. Morton, eter kullanarak yayınlanmış ilk genel anestezi gösterisini yönetti. Gösterinin heyecan verici başarısı ameliyatı yapan cerrahın kuşku içindeki izleyicilere: Baylar, bu sahtekarlık değil şeklinde çığlık atmasına yol açmıştır. Kloroform 1831 de birbirlerinden bağımsız olarak von Leibig, Guthrie ve Soubeiran tarafından hazırlanmıştır. İlk defa 1847 yılında Holmes Coo-

20 KISIM I Anestezi Aygıtları ve Monitörleri Ameliyathane Ortamı Charles E. Cowles, MD B Ö L Ü M 2 TEMEL KAVRAMLAR psi basınç yaklaşık olarak yarı dolu bir E silindiri gösterir ve 330 L oksijeni bir kısa devre gelişirse akabilecek akım miktarını önceden haber verir. yansıtır. 7 Hemen her cerrahi yangın önlenebilir. 2 Nitröz oksidin kalan volümünü saptamanın tek güvenli yolu silindiri tartmaktır. Tıbbi komplikasyonların aksine, yangınlar basit fiziksel ve kimyasal özelliklerin bir ürünüdür. Oluşmasını faktörlerin özel 3 Silindir bağlantılarında yanlışlığı önlemek kombinasyonu sağlar fakat yangın riskinin için silindir üreticileri bir pin indeks temel prensiplerinin anlaşılması ile hemen güvenlik sistemi kullanmaktadır. tamamen ortadan kaldırılabilir. 4 Radyasyon güvenliğinin bir temel prensibi, maruziyeti makul bir şekilde 8 Cerrahi yangın için en sık rastlanan risk faktörü muhtemelen açık oksijen dağılımı uygulanabilecek kadar düşük (as low as ile ilişkilidir. reasonably practical: ALARP) tutmaktır. ALARP prensipleri zamanı, mesafeyi ve radyasyon kalkanını kullanarak radyasyon maruziyetinden korunmadır. 9 %30 dan yüksek oksijen konsantrasyonlarının uygulanması sadece protokol ve alışkanlıklarla değil, hastanın 5 Bir elektrik akımı kaçağının büyüklüğü klinik görünümü ile yönlendirilmelidir. normalde dokunmakla hissedilmez (<ma ve 100 ma fibrilasyon eşiğinin oldukça altında). Bununla birlikte, akım derinin sağladığı yüksek direnci atlarsa ve doğrudan kalbe uygulanırsa (mikroşok) 10 Hava yollarında tutuşma oluştuğunda gaz akımının durdurulması ve endotrakeal tüpün çekilmesinin sırası her iki hareketin hızla uygulanması kadar önemli değildir. 100 μa kadar düşük akım ölümcül olabilir. 11 Lazer cerrahisine başlamadan önce laser Ameliyathanede izin verilen en yüksek cihazı ameliyathanede olmalı, uyarı 6 kaçak 10 μa dir. Eşzamanlı iki kaçak olasılığını azaltmak için, bir hat izolasyonu monitörü olası akım akışını izole güç desteğinden toprağa süzer. Temel olarak, hat izolasyonu monitörü iki güç teli ve toprak arasındaki izolasyon derecesini saptar ve eğer ikinci işaretleri kapıya yapıştırılmış olmalı ve koruyucu gözlük takılmalıdır. Laser koruması laser tipine özgü olduğundan, anestezi uygulayıcısı uyarı işaretleri ve gözlüklerin laser cihazı üzerindeki etiketlemeye uygun olduğundan emin olmalıdır. 9

21 10 KISIM I Anestezi Aygıtları ve Monitörleri Ameliyathanede diğer doktor gruplarından daha uzun zaman geçiren anestezistler hastaları ve ameliyathane personelini cerrahi sırasındaki çok sayıda tehlikeden korumaktan sorumludurlar. Bu tehlikelerden bir kısmı ameliyathanelere özgüdür. Sonuç olarak, anestezistler ameliyathanedeki tıbbi gazlar, yangından korunma ve yönetimi, çevresel faktörler (örn. ısı, nem, havalandırma ve gürültü) ve elektrik güvenliğin uygun çalışmasından sorumlu olabilirler. Anestezistlerin rolü iş akışını geliştirme dahil cerrahi alanların tasarım ve yerleşimin koordinasyonu ve desteklenmesini de içerebilir. Bu bölüm anestezistleri özel ilgilendiren belli başlı ameliyathane özellikleri ve bu sistemlerle ilişkili olası zararları tanımlamaktadır. Güvenlik Kültürü Hastalar ameliyathaneleri çoğunlukla, sunulan bakımın hastayı koruma çevresinde döndüğü güvenli bir yer olarak düşünürler. Anestezi personeli, cerrahlar ve hemşireler gibi tıbbi bakım sağlayıcılar birçok kritik görevi hızlı bir tempoda uygulamaktan sorumludurlar. Ameliyathane ekibinin üyeleri birbirlerine göz kulak olmazsa hatalar oluşabilir. Bir hastaya ciddi zarar vermeyi önlemenin en iyi yolu bir güvenlik kültürü yaratmaktır. Güvenlik kültürü ameliyathanede etkin şekilde uygulandığında, güvenli olmayan eylemler zarar oluşmadan durdurulur. Güvenlik kültürü geliştirmenin bir aracı bir cerrahi güvenlik kontrol listesi kullanmaktır. Bu kontrol listesi her olguda cerrahi kesiden önce kullanılır ve çok önemli kolaylık olduğu üzerinde fikir birliği olan öğeleri içerebilir. Cerrahi kontrol listelerinin bir çoğu Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization: WHO) tarafından yayınlanmış cerrahi güvenlik kontrol listesinden türetilmiştir. Kontrol listelerinin etkin olabilmesi için öncelikle kullanılmaları; ikinci olarak, kontrol listesi kullanıldığında cerrahi ekibin tüm bireylerinin buna bağlı kalması gerekir. Kontrol listeleri en çok karşılıklı etkileşim (interaktif) şekilde uygulandığında etkin olur. İdealin altında yürütülen bir kontrol listesinin bir örneği baştan sona okunup, sonra cerrahın herkesin aynı fikirde olup olmadığını sorduğu listedir. Bu format olası sorunların tanımlanması güçleştirir. Daha iyi bir yöntem her noktadan sonra bir yanıt edinmektir; örn. Bunun Jonh Doe olduğunda herkes hemfikir mi?, takiben Herkes bir sol böbrek çıkarılması ameliyatı uyguladığımız konusunda aynı fikirde mi? ve benzerleri. İdeal kontrol listesi her olasılığı kapsamaya kalkışmaz fakat daha ziyade sadece anahtar öğelerin üstüne giderek listenin 90 saniyeden az bir sürede tamamlanmasına olanak sağlar. Bazı doktorlar kontrol listelerinin fazla zaman kaybı olduğunu düşünürler; bunlar zaman kazanmak için kestirmeden gitmenin daha sonra sıklıkla daha fazla zaman kaybı yaratarak sorunlara yol açtığını fark etmezler. Eğer kontrol listeleri her olguda izlenirse yanlış kesi yeri, yanlış hastaya girişim yapmak, yabancı cisim bırakılması ve diğer kolayca önlenen hatalar gibi cerrahi komplikasyonların sıklığında önemli azalmalar görülebilir. Anestezi uygulayıcıları hasta güvenliği önceliğinde liderdirler ve kontrol listelerinin kullanımı ve güvenlik kültürünü geliştiren diğer aktivitelerde proaktif rol almalıdırlar. Medikal Gaz Sistemleri Ameliyathanelerde genellikle kullanılan gazlar oksijen, nitröz oksit, hava ve nitrojendir. Teknik olarak bir gaz değilse de, atık anestezik gaz imhası (waste anesthetic gas disposal: WAGD veya temizleme) için vakum çıkışı ve cerrahi aspirasyon da bulunmalıdır ve medikal gaz sisteminin tamamlayıcı parçası olarak kabul edilir. Eğer medikal gaz sistemler, özellikle oksijen, yanlış ayarlanmışsa veya doğru işlemezse hastalar tehlikeye girer. Bu sistemlerin ana öğeleri gazların kaynakları ve bunları ameliyathaneye dağıtan yollardır. Anestezistlerin tıbbi gaz eksilişini veya ikmal hattındaki yanlış bağlantıları önlemek ve saptamak için her iki elementi iyi anlamaları gerekir. Belirli bir hastanenin, en yüksek talep tahminleri, gereken medikal gaz destek sisteminin tipini tayin eder. Tasarım ve standartlar Birleşik Devletler de, Ulusal Yangın Koruma Birliği (National Fire Protection Association: NFPA) 99 ve Birleşik Krallık ta HTM 2022 yi izler. MEDİKAL GAZLARIN KAYNAKLARI Oksijen Güvenilir bir oksijen kaynağı, herhangibir cerrahi alanda kritik bir gereksinimdir. Tıbbi kullanıma uygun oksijen, (%99 ya da saf %99.5) sıvılaştırıl-

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı

PULS-OKSİMETRİ. Dr. Necmiye HADİMİOĞLU. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı PULS-OKSİMETRİ Dr. Necmiye HADİMİOĞLU Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Puls oksimetre, Pulsatil atımı olan arterlerdeki farklı hemoglobinlerin ışık emilimlerini

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı. Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 1. YIL ilk yarıyıl (güz dönemi) BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Anestezi Teknikerlği Ders Programı Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma 09.00-09.50 SHMY101 ANES-101 ANES-101

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem IV Anesteziyoloji ve Reanimasyon Staj Eğitim Programı Genel Bilgiler: Staj süresi: 2 hafta ÇOMÜ kredisi: AKTS kredisi: 4 kredi 3 kredi Eğitim Başkoordinatörü: Dönem 4 Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı:

Detaylı

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU ANESTEZİ ÜNİTELERİ

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU ANESTEZİ ÜNİTELERİ MALİ HİZMETLER KURUM BAŞKAN YARDIMCILIĞI STOK TAKİP VE ANALİZ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU ANESTEZİ ÜNİTELERİ BMM. Serhat ALADAĞ Ağustos 2015 ANESTEZİ ÜNİTELERİ Yetki Grubu: Solunum Sistemleri

Detaylı

Lokal anestetik preparatları

Lokal anestetik preparatları Lokal anestetikler Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 21.10.2010 Lokal anestetik preparatları 2 2/30 1 3 3/30

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ANESTEZİ PROGRAMI 1. SINIF I. DÖNEM Matematik Z 2 0 2 2 Sayılar, cebir, denklemler, trigonometri ve logaritma Fizik Z 2 0 2 2 Maddenin mekanik özelliklerini, sıcaklık

Detaylı

Anestezi Programı Ders İçeriği

Anestezi Programı Ders İçeriği Anestezi Programı Ders İçeriği İN ADI DÖNEMİ 1 KATEGORİSİ UYGULAMA I ZORUNLU LIK MESLEK İ X OKUL EĞİTİMİ BİREYSEL ÖĞRENME SEÇMELİ 6 155 235 390 Sİ AKTS Sİ 13 ÖĞRENCİYE GENEL UYGULAMASI İLE İLGİLİ BİLGİ

Detaylı

GÜNCEL ANESTEZİ D E R S N O T L A R I

GÜNCEL ANESTEZİ D E R S N O T L A R I GÜNCEL ANESTEZİ D E R S N O T L A R I L E C T U R E N O T E S : CURRENT ANESTHESİA Editör Gülay Ok Şubat 2016 Copyright 2016 ISBN : 978-605-5121-28-0 Eser Editör Editör İletişim Bilgileri : Güncel Anestezi

Detaylı

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU VENTİLATÖR

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU VENTİLATÖR MALİ HİZMETLER KURUM BAŞKAN YARDIMCILIĞI STOK TAKİP VE ANALİZ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU VENTİLATÖR BMM. Zehra YAMAN Ağustos 2015 Ventilatöre Genel Bakış Yetki Grubu : Solunum Sistemleri

Detaylı

Doç. Dr. Zerrin Sungur, İstanbul ÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Dr. Zeliha Tuncel, Siyami Ersek GKDCM Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği

Doç. Dr. Zerrin Sungur, İstanbul ÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Dr. Zeliha Tuncel, Siyami Ersek GKDCM Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği 19 Mayıs Çarşamba 14:00-16:00 Çalışma Grubu I-İskemik Damar Hastalıklarında Periferik Bloklar Karotis Endarterektomilerde Bölgesel Blok Uygulamaları: Doç. Dr. Zerrin Sungur, İstanbul ÜTF Anesteziyoloji

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı

Oksijen tedavisi. Prof Dr Mert ŞENTÜRK. İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı Oksijen tedavisi Prof Dr Mert ŞENTÜRK İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilimdalı OKSİJEN TEDAVİSİ Kime uygulanmalı? Endikasyonlar? Kaç litre? Ne şekilde? Kime uygulanmalı? Gereksinimi

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu KPR esnasında oksijenizasyon Arrest olmuş dolaşım için hem ventilasyon hem de gaz değişimi gerekli olup bu sırada perfüzyon sağlayan bir ritim oluşturulmaya çalışılır Dolayısıyla

Detaylı

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ. 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 )

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ. 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 ) 9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 ) NABIZ 2 Kalbin sol ventrikülünün kasılmasıyla aorta gönderilen kanın neden olduğu basınç artışına karşı,

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU HASTABAŞI MONİTÖRÜ-HİPERBARİK OKSİJEN KABİNİ

TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU HASTABAŞI MONİTÖRÜ-HİPERBARİK OKSİJEN KABİNİ MALİ HİZMETLER KURUM BAŞKAN YARDIMCILIĞI STOK TAKİP VE ANALİZ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL TIBBİ CİHAZ KILAVUZU HASTABAŞI MONİTÖRÜ- KABİNİ BMM. Sümeyye NALBAT Ağustos 2015 HASTABAŞI MONİTÖRÜ Yetki Grubu: Fizyolojik

Detaylı

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri

Toraks Travmalarında Hasar Kontrol Cerrahisi Teknikleri Doç. Dr. Onur POLAT Toraks Travmalarında Temel kuralın tanı ve tedavinin aynı anda başlaması olduğu gerçeği hiçbir zaman unutulmamalıdır. Havayolu erken entübasyon ile sağlanmalı, eğer entübasyonda zorluk

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE GÖREV YAPAN SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Yönergenin amacı; Sağlık

Detaylı

D-63374-2012. Daha fazla seçenek ile, daha kolay karar verin. DRÄGER EVITA V300

D-63374-2012. Daha fazla seçenek ile, daha kolay karar verin. DRÄGER EVITA V300 D-63374-2012 Daha fazla seçenek ile, daha kolay karar verin. DRÄGER EVITA V300 02 Doğru kararı bugün nasıl veririm? D-63267-2012 Sağlam kararlar için çok seçenek gerekir Yoğun Bakım Ünitesi ndeki günlük

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği

Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği Perfüzyon Teknikleri Programı Ders İçeriği DERSİN ADI DERSİN KATEGORİSİ SÜRE Perfüzyon I Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Perfüzyon Teknikleri Programı 1. Yarıyıl ZORUNLU DERS MESLEK DERSİ SEÇMELİ DERS Anatomi

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 15.07.2014 Madde 5.5 teki Konsültasyon Formu yerine CureMed te 01 ilgili haneye kayıt edilmesi gerektiği, madde 5.16 daki Hasta Tedavi Takip ve İzlem

Detaylı

Tıbbi Sarf Malzemelerin Sınıflandırılması Medikal Depo Sınıflandırma Çalışmaları Diş Hekimi Suna OK Danışman

Tıbbi Sarf Malzemelerin Sınıflandırılması Medikal Depo Sınıflandırma Çalışmaları Diş Hekimi Suna OK Danışman Tıbbi Sarf Malzemelerin Sınıflandırılması Medikal Depo Sınıflandırma Çalışmaları Diş Hekimi Suna OK Danışman Tıbbi Sarf Malzemeler Tıbbi Sarf Malzemeler Sağlık Bakanlığı onaylı ürün sayısı 2.474.651(optik

Detaylı

CHECKLİST HASTA GÜVENLİĞİNİ GERÇEKTEN ARTIRIYOR MU?

CHECKLİST HASTA GÜVENLİĞİNİ GERÇEKTEN ARTIRIYOR MU? CHECKLİST HASTA GÜVENLİĞİNİ GERÇEKTEN ARTIRIYOR MU? Dr. Erkan Tomatır Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı zurnanın son deliği olmak ya da assoliste bağlamak

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS)

Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS) Ekstrakorporeal Yaşam Desteği Ekstrakorporeal Yaşam Destek Tedavileri (ECLS) Dr. Nermin KELEBEK GİRGİN Uludağ ÜTF, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Yoğun Bakım BD Ø Renal replasman tedavisi Ø Karaciğer

Detaylı

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR

Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Anestezi Esnasında ve Kritik Hastalıklarda Ortaya Çıkan Hipoksinin Tedavisinde Normobarik/Hiperbarik Ek Oksijen Tedavisinin Kullanımı FAYDALIDIR Prof. Dr. A. Necati GÖKMEN DEÜ Tıp Fakültesi Anesteziyoloji

Detaylı

EK: 2 Derlenme ve taburcu etme kriterleri

EK: 2 Derlenme ve taburcu etme kriterleri EK: 2 Derlenme ve taburcu etme kriterleri Girişim tamamlandıktan sonra da hastalar komplikasyonlar açısından risk altında olabilir. Bu nedenle hastalar, kardiyorespiratuar depresyon tehlikesi ortadan kalkıncaya,

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KALICI KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KALICI KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ KALICI KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması Bölüm 11 Astım ve Cerrahi İşlemler Astım ve Cerrahi İşlemler Dr. Gözde KÖYCÜ ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Astım hastalarının hava yollarındaki aşırı hassasiyet, hava akım kısıtlanması ve aşırı mukus salgılanması

Detaylı

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AKUT SOLUNUM SIKINTISI SENDROMU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Nonkardiyojenik Akciğer Ödemi Şok Akciğeri Travmatik Yaş Akciğer Beyaz Akciğer Sendromu

Detaylı

KARDİYOLOJİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAM FORMU

KARDİYOLOJİ GEÇİCİ KALP PİLİ TAKILMASI İÇİN BİLGİLENDİRİLMİŞ HASTA ONAM FORMU SAYFA NO 1/5 HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:..... Hastaneye Kabul Tarihi:..... Servise Yatış Tarihi:..... Hastalığın Ön Tanısı/Tanısı...

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ YOĞUN BAKIM EKİBİNDE HEMŞİRE VE HASTA BAKIMI BURCU AYDINOĞLU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2007 Yoğun Bakım Üniteleri Hasta bakımının en karmaşık Masraflı Teknoloji ile içiçe Birden fazla organı ilgilendiren

Detaylı

I- YAZILI ONAM (RIZA):

I- YAZILI ONAM (RIZA): HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ ELEKTROFİZYOLOJİK ÇALIŞMA VE KALP RİTİM BOZUKLUKLARININ KATETER ABLASYON YÖNTEMİ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:.....

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.10.0.THG.0.10.0.THG.012.00.03-216/99/ Konu : Yoğun Bakım Hemşireliği 13.05.2008/ 17438 Eğitim Programı Uygulama Yönergesi BAKANLIK MAKAMINA

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI NA GİRİŞ KOŞULLARI : Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokullarının veya Yüksekokul ve Fakültelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/4 GİRİŞİMSEL RADYOLOJİK TETKİKLER İÇİN HASTA BİLGİLENDİRME VE RIZA FORMU Ünitenin Adı : Hastanın Adı ve Soyadı : Protokol No : Girişimsel radyolojideki işlemler; görüntüleme kılavuzluğunda cerrahiye

Detaylı

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU Ürolojik cerrahi daha kompleks ve oldukça fazla mükemmeli hedefleme yolunda gelişmesini

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Kapağı ters çevirerek tüp delinir ve yara üzerinde ince bir tabaka teşkil edecek şekilde MADÉCASSOL sürülür.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. Kapağı ters çevirerek tüp delinir ve yara üzerinde ince bir tabaka teşkil edecek şekilde MADÉCASSOL sürülür. 1 KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MADECASSOL merhem 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: 1 g merhem 10 mg Centella asiatica nın titre edilmiş ekstresini içerir. Yardımcı madde(ler):

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PIHTI KAPLI YAPAY KALP KAPAKLARININ PIHTI ERİTİCİ İLAÇ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PIHTI KAPLI YAPAY KALP KAPAKLARININ PIHTI ERİTİCİ İLAÇ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ PIHTI KAPLI YAPAY KALP KAPAKLARININ PIHTI ERİTİCİ İLAÇ İLE TEDAVİSİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum

Detaylı

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları Basınç Yaraları (Dekübütüs Ülserleri ) Basınç Yaralarının Nedenleri Basınç Yarası Oluşmasında Risk Faktörleri Basınç Bölgeleri Basınç Yaralarının Oluşumu ve Evreleri Basınç Yaralarının Önlenmesi Bası Yarası

Detaylı

HASTANESİ MİTRAL BALON VALVÜLOPLASTİ (MİTRAL KAPAĞI BALON İLE GENİŞLETME TEDAVİSİ) İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ MİTRAL BALON VALVÜLOPLASTİ (MİTRAL KAPAĞI BALON İLE GENİŞLETME TEDAVİSİ) İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ MİTRAL BALON VALVÜLOPLASTİ (MİTRAL KAPAĞI BALON İLE GENİŞLETME TEDAVİSİ) İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:.....

Detaylı

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ TEKNİK ÖZELLİKLERİ Yoğun Bakım Bir ya da daha fazla organ veya organ sistemlerinde oluşan, ciddi işlev bozuklukları veya yetmezliklerinin ve altta yatan nedenlerin izlem, tanı ve

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ Yoğun Bakım Bir ya da daha fazla organ veya organ sistemlerinde oluşan, ciddi işlev bozuklukları veya yetmezliklerinin ve altta

Detaylı

SDÜ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON AD 2014-2015 TIP FAKÜLTESİ DÖNEM V Grup I DERS PROGRAMI

SDÜ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON AD 2014-2015 TIP FAKÜLTESİ DÖNEM V Grup I DERS PROGRAMI 08.09.2014 Pazartesi SDÜ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON AD 2014-2015 TIP FAKÜLTESİ DÖNEM V Grup I DERS PROGRAMI Yoğun Bakımda Vizit 11:15-12:00 Yoğun Bakıma Giriş Dr. L. Yavuz 13:30-14:15 Sepsis Dr. L.

Detaylı

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANESİ KARDİYOLOJİ KLİNİĞİ STRES EKOKARDİYOGRAFİ İÇİN HASTANIN BİLGİLENDİRİLMİŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN Adı Soyadı:..... Protokol Numarası:..... Doğum Tarihi:..... Telefon Numarası:.... Adresi:.....

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

09.02.2015. Oksijen Uygulama Yöntemleri. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Oksijen Uygulama Yöntemleri. Oksijen Uygulama Yöntemleri

09.02.2015. Oksijen Uygulama Yöntemleri. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. Oksijen Uygulama Yöntemleri. Oksijen Uygulama Yöntemleri 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 22.Hafta ( 23 27 / 02 / 2015 ) OKSİJEN UYGULAMA YÖNTEMLERİ Slayt No: 34 Solunumu Olan Hastalarda Kullanılan Araçlar Solunumu olan hastalarda; nazal kanül, basit yüz

Detaylı

2.Valvüler kalp hastalıklarına cerrahi yaklaşım: Aort,Mitral, Trikuspit (2 saat)(yrd.doç.dr.şenol Gülmen)

2.Valvüler kalp hastalıklarına cerrahi yaklaşım: Aort,Mitral, Trikuspit (2 saat)(yrd.doç.dr.şenol Gülmen) Kalp Damar Cerrahi Dönem 4 2012-2013 Öğretim Yılı Teorik Dersler 12.11.2012-16.11.2012 Staj Grubu(4) 1.Kardiyopulmoner Baypas, İntraaortik Balon Pompası, Yapay Kalp (1 saat) Yrd.Doç.Dr.Şenol 2.Valvüler

Detaylı

PEDİYATRİK KALP CERRAHİSİNDE REKTAL YOLLA VERİLEN KETAMİN, MİDAZOLAM VE KLORALHİDRAT PREMEDİKASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

PEDİYATRİK KALP CERRAHİSİNDE REKTAL YOLLA VERİLEN KETAMİN, MİDAZOLAM VE KLORALHİDRAT PREMEDİKASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI PEDİYATRİK KALP CERRAHİSİNDE REKTAL YOLLA VERİLEN KETAMİN, MİDAZOLAM VE KLORALHİDRAT PREMEDİKASYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI Dr. Mehmet ÇİMEN, Dr. Halide Oğuş,Dr Banu Şebnem Saraç, Dr. Füsun GÜZELMERİÇ,Dr.

Detaylı

MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ

MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ DERS : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KONU : OKSİJEN TEDAVİSİ 1.) Aşağıdaki cümlelerin başında boş bırakılan parantezlere, cümlelerde verilen bilgiler ) Oksijenin kimyasal simgesi O2 dir. ) Oksijen, canlıların

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. BATTICON Pomad. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06

KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI. BATTICON Pomad. 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06 KISA ÜRÜN BİLGİLERİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI BATTICON Pomad 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM 100 g da: Etkin Madde Povidon iyot 30/06 10.00 g Yardımcı Maddeler Yardımcı maddeler için 6.1 e bakınız.

Detaylı

Levosimendanın farmakolojisi

Levosimendanın farmakolojisi Levosimendanın farmakolojisi Prof. Dr. Öner SÜZER Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji AbD 1 Konjestif kalp yetmezliği ve mortalite 2 Kaynak: BM Massie et al, Curr Opin Cardiol 1996

Detaylı

OTOLOG YENİLENME HIZLANDIRICISI KAS VE İSKELET SİSTEMİNİ ONARICI, SPOR TRAVMA VE ORTOPEDİK RAHATSIZLIKLARIN TEDAVİLERİNDE YENİLKÇİ BİR PROGRAM

OTOLOG YENİLENME HIZLANDIRICISI KAS VE İSKELET SİSTEMİNİ ONARICI, SPOR TRAVMA VE ORTOPEDİK RAHATSIZLIKLARIN TEDAVİLERİNDE YENİLKÇİ BİR PROGRAM OTOLOG YENİLENME HIZLANDIRICISI YENİLENMEK KENDİ İÇİMİZDE KAS VE İSKELET SİSTEMİNİ ONARICI, SPOR TRAVMA VE ORTOPEDİK RAHATSIZLIKLARIN TEDAVİLERİNDE YENİLKÇİ BİR PROGRAM DENSITY PLATELET GEL ONARICI TIPTA

Detaylı

TÜRK ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON DERNEĞİ (TARD) ANESTEZİ UYGULAMA KILAVUZLARI POSTANESTEZİK BAKIM

TÜRK ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON DERNEĞİ (TARD) ANESTEZİ UYGULAMA KILAVUZLARI POSTANESTEZİK BAKIM TÜRK ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON DERNEĞİ (TARD) ANESTEZİ UYGULAMA KILAVUZLARI POSTANESTEZİK BAKIM Kasım 2005 Sayın Meslektaşlarımız, Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği, anestezi uygulamalarında

Detaylı

AİLE HEKİMLERİ İÇİN GÖĞÜS HASTALIKLARI

AİLE HEKİMLERİ İÇİN GÖĞÜS HASTALIKLARI AİLE HEKİMLERİ İÇİN GÖĞÜS HASTALIKLARI, Prof. Dr. Muzaffer METİNTAŞ,, Doç. Dr. Akın KAYA 1. Baskı 2011 ISBN : 978-605-88844-6-5 2011 Sentez Matbaacılık ve Yayıncılık Ltd. Şti. Büyük Sanayi 1. Cadde Çavuşoğlu

Detaylı

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant)

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 1 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 2 Prospektüs 3 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) Steril,apirojen Formülü Beher Zoladex LA Subkütan implant, enjektör içinde, uygulamaya hazır, beyaz

Detaylı

Hava Yolu ve Solunum Sistemi İnvaziv Girişimler. Doç Dr Evvah Karakılıç MD, PhD Ankara Numune E&A Hastanesi Acil Tıp Kliniği

Hava Yolu ve Solunum Sistemi İnvaziv Girişimler. Doç Dr Evvah Karakılıç MD, PhD Ankara Numune E&A Hastanesi Acil Tıp Kliniği Hava Yolu ve Solunum Sistemi İnvaziv Girişimler Doç Dr Evvah Karakılıç MD, PhD Ankara Numune E&A Hastanesi Acil Tıp Kliniği Zor entübasyon Birçok başarısız entübasyon denemesi olarak tanımlanabilir. (ASA)

Detaylı

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna

Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyat Riskinin Değerlendirilmesinde Akciğer Kapasitesi Akif Turna Ameliyatın Riski Ameliyatın Riski Major akciğer ameliyatı yapılacak hastalarda risk birden fazla faktöre bağlıdır. Ameliyatın Riski

Detaylı

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM DOKU YENİLENMESİNDE OTOLOG ÇÖZÜM TÜRKİYEDE TEK DENTAL PRP KİTİ KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM YENİLENMEK KENDİ İÇİMİZDE ONARICI DOKU YENİLENMESİNİ HIZLANDIRAN YENİLİKÇİ

Detaylı

MONİTORİZASYON YRD.DOÇ.DR. ADNAN TÜFEK ANESTEZİYOLOJİ ANABİLİM DALI

MONİTORİZASYON YRD.DOÇ.DR. ADNAN TÜFEK ANESTEZİYOLOJİ ANABİLİM DALI MONİTORİZASYON YRD.DOÇ.DR. ADNAN TÜFEK ANESTEZİYOLOJİ ANABİLİM DALI Monitor kelimesi Latince uyarı anlamına gelen monere kelimesinden türetilmiştir. Monitorizasyon :Hastanın önemli değişkenlerini belli

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

Önemli değişkenleri elektronik aygıtlar. aracılığıyla ölçme ve gözlemleme işlemi

Önemli değişkenleri elektronik aygıtlar. aracılığıyla ölçme ve gözlemleme işlemi YOĞUN BAKIM ÜNĐTESĐNDE MONĐTORĐZASYON Dr. Turgut TEKE S.Ü. Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Monitorizasyon Monitor monere (akıl vermek,yol göstermek,uyarı)

Detaylı

GÜVENLİK VERİ ÇİZELGESİ

GÜVENLİK VERİ ÇİZELGESİ Basım tarihi: 07.05.2012 Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Kimyasal maddenin/karışım ve şirketin/üstlenenin kimlikleri Ürün adı Madde veya karışımın ilgili tespit edilen kullanımları ve tavsiye edilmeyen kullanımları

Detaylı

CPAP ve BİPAP modları, cihaz özellikleri ve ekipmanları. Doç.Dr.Sedat Öktem Medipol Üniversite'si Tıp Fak. Çocuk Göğüs Hast. BD

CPAP ve BİPAP modları, cihaz özellikleri ve ekipmanları. Doç.Dr.Sedat Öktem Medipol Üniversite'si Tıp Fak. Çocuk Göğüs Hast. BD CPAP ve BİPAP modları, cihaz özellikleri ve ekipmanları Doç.Dr.Sedat Öktem Medipol Üniversite'si Tıp Fak. Çocuk Göğüs Hast. BD Ventilasyonun değisik modları Basıncın verilme yolu İnvaziv Noninvaziv Pozitif

Detaylı

Noninvaziv Mekanik Ventilasyonda Cihaz ve Maske Seçimi Mod ve Ayarlar

Noninvaziv Mekanik Ventilasyonda Cihaz ve Maske Seçimi Mod ve Ayarlar Noninvaziv Mekanik Ventilasyonda Cihaz ve Maske Seçimi Mod ve Ayarlar Dr.Kürșat Uzun Selçuk Ü. Meram Tıp F. Göğüs Hastalıkları AD Yoğun Bakım Bilim Dalı SEVGİDE GÜNEŞ GİBİ OL Solunum yetmezliğinde NIV

Detaylı

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak

Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel, Füsun Güzelmeriç, Tuncer Koçak Koroner Arter Bypass Greftleme Operasyonlarında Esmolol Hidroklörür ve Magnezyum Sülfatın Laringoskopi ve Trakeal Entubasyona Bağlı Hemodinamik Yanıta Etkileri Serap Kalaycı, Halide Oğuş, Elif Demirel,

Detaylı

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak

Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak Rejyonel Anestezi Sonrası Düşük Ayak Zeliha Korkmaz Dişli 1, Necla Tokgöz 2, Fatma Ceyda Akın Öçalan 3, Mehmet Fa>h Korkmaz 4, Ramazan Bıyıklıoğlu 2 1 Anesteziyoloji Bölümü, Malatya Devlet Hastanesi 2

Detaylı

TC ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO:4 HBM TESTİ

TC ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO:4 HBM TESTİ TC ERCİYES ÜNİVERSİTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİYOMEDİKAL BAKIM-ONARIM VE KALİBRASYON LABORATUVARI DENEY NO:4 HBM TESTİ HBM lerinde şu parametreleri görüntülemek mümkündür: EKG/Solunum, iki kanal

Detaylı

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ SUNU PLANI Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik bakım amacı Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Çevre Koşullarının İnsan Üzerindeki Etkileri Çevre: Bir elemanın dışında çeşitli olayların geçtiği

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ANESTEZİ VE REANİMASYON ALANI ÇERÇEVE ÖĞRETİM PROGRAMI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ANESTEZİ VE REANİMASYON ALANI ÇERÇEVE ÖĞRETİM PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ANESTEZİ VE REANİMASYON ALANI ÇERÇEVE ÖĞRETİM PROGRAMI ANKARA 2012 ÖN SÖZ Bir ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel alanlardaki gelişimi, o ülkedeki nitelikli ve eğitimli iş

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı Ameliyat Sırası Hasta Bakımı AMAÇ Hastanın ameliyat sırası hemşirelik bakımının sürdürülmesi ve karşılaşabileceği komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Ameliyat sırası dönemde hemşirelik bakımı;

Detaylı

(1) MESİ MEDİKAL A.Ş.- Akdeniz Üniversitesi Doktora Programı (2) ANTAKYA ÖZEL DEFNE HASTANESİ - Çukurova Üniversitesi Doktora Programı

(1) MESİ MEDİKAL A.Ş.- Akdeniz Üniversitesi Doktora Programı (2) ANTAKYA ÖZEL DEFNE HASTANESİ - Çukurova Üniversitesi Doktora Programı N. İlker ÇATAN 1, Abdulmecit CANBOLAT 2, (1) MESİ MEDİKAL A.Ş.- Akdeniz Üniversitesi Doktora Programı (2) ANTAKYA ÖZEL DEFNE HASTANESİ - Çukurova Üniversitesi Doktora Programı IMRT-SRS-SBRT TEDAVİ BOYUNCA

Detaylı

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI

KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI KARDİYOJENİK ŞOK-TANIM Ø Kardiyojenik şok (KŞ), kardiyak yetersizliğe bağlı uç-organ hipoperfüzyonudur. Ø KŞ taki hemodinamik

Detaylı

MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ELEKTRİKLİ ÇİT BUDAMA MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU TEKNİK ÖZELLİKLER -RTM925- VOLTAJ 230V~50HZ GİRİŞ GÜCÜ 710W BIÇAK UZUNLUĞU 530MM DEVİR HIZI 1600 R/MİN DİŞ ARALIĞI 20MM MAX KESİLECEK ÇALI

Detaylı

Mekanik Ventilasyondaki Hastanın Bakımı

Mekanik Ventilasyondaki Hastanın Bakımı Mekanik Ventilasyondaki Hastanın Bakımı AMAÇ Mekanik ventilasyon uygulanan hastanın hemşirelik bakımının planlanması ve mekanik ventilasyonun devamlılığının sağlanmasıdır. TEMEL İLKELER Tanımlar Ventilatör

Detaylı

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER***

Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Mustafa Kemal YILDIRIM*, Tülay TUNÇER PEKER*, Dilek KARAASLAN*, Betül MERMİ CEYHAN**, Oktay PEKER*** Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji AD*, Biyokimya AD**, Kalp Damar Cerrahi

Detaylı

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas

MYOLOGIA CRUSH SENDROMU. Dr. Nüket Göçmen Mas MYOLOGIA CRUSH SENDROMU Dr. Nüket Göçmen Mas Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi AD Kas hücresi ve kas dokusu Kısalma özelliğini taşıyan hücreye kas hücresi denir. Bunların oluşturduğu dokuya

Detaylı

Pediatrik Temel ve İleri Havayolu Uygulamaları

Pediatrik Temel ve İleri Havayolu Uygulamaları Pediatrik Temel ve İleri Havayolu Uygulamaları Prof. Dr. Murat Duman Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Çocuk Acil Bilim Dalı Dr.E.Ulaş Saz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 203: KALP-DAMAR SİSTEMİ VE HASTALIKLARI

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 203: KALP-DAMAR SİSTEMİ VE HASTALIKLARI Ders Kurulu Başkanı: Prof. Dr. Zarema Karben / Kardiyoloji Başkan Yardımcıları: Yrd. Doç. Dr. Hakan Darıcı / Histoloji ve Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Alper Serçelik / Kardiyoloji Üyeler: Prof. Dr. Lütfi

Detaylı

Radyo Frekans Ablasyon = Yüksek Frekans Ablasyon: Radyo Frekans enerji ile tümör veya dokuda aseptik nekroz oluşturma.

Radyo Frekans Ablasyon = Yüksek Frekans Ablasyon: Radyo Frekans enerji ile tümör veya dokuda aseptik nekroz oluşturma. Radyo Frekans Ablasyon = Yüksek Frekans Ablasyon: Radyo Frekans enerji ile tümör veya dokuda aseptik nekroz oluşturma. RFA Temel Mekanizma Pozitif Negatif iyonlar iyonlar elektrod elektrod yönüne yönüne

Detaylı

KURULLAR Türk Kardiyoloji Derneği Yönetim Kurulu Başkan Gelecek Başkan Başkan Yardımcısı Genel Sekreter Genel Sekreter Yardımcısı Sayman Üyeler Prof. Dr. Çetin EROL Prof. Dr. Oktay ERGENE Prof. Dr. Lale

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

AAM de ikinci düzey tedavi

AAM de ikinci düzey tedavi Hasta Bilgilendirme Formu Türkçe 35 AAM de ikinci düzey tedavi Altı çizili terimler sözlükte listelenmiştir. Bazen reçete edilen ilaçlar semptomlarınızı gidermez. Bu vakalarda diğer tedavi opsiyonları

Detaylı

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ SAĞLIKLI OBEZLERDE FİZYOTERAPİ VE REFLEKSOLOJİ UYGULAMALARININ ZAYIFLAMAYA ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ HAZIRLAYAN:FZT.MELTEM ERASLAN DANIŞMAN:PROF.DR.İSMET MELEK Obezite (şişmanlık),vücutta aşırı ölçüde

Detaylı

LAMİNER FLOW HAVALANDIRMA SİSTEMLERİ

LAMİNER FLOW HAVALANDIRMA SİSTEMLERİ AMİNER FO AVAANDIRMA SİSTEMERİ Türkiye de aminer flow dizayn ve imalatında bir ilk olan GÖNKA sürekli yaptığı AR-GE çalışmaları ile dünya standartlarını takip ederek, ameliyathane gereksinimlerini karşılayacak

Detaylı

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler

Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler Kanser Kemoterapi Rehberi ve Uygulamaya Yönelik Öneriler İkinci Baskı Editörler Maryane Fishman, RN,MS Mary Mrozek Orlowski, RN, MSN, AOCN Amerikan Onkoloji Hemşireleri Derneği (ONS) bu baskıdaki değerli

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi...

İÇİNDEKİLER. Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... HEMOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz... iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xiii Şekiller Listesi... xiii I. BÖLÜM HEMOFİLİ TANI

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır.

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 4. KLİNİK ÖZELLİKLER 4.1 Terapötik endikasyonlar NIZORAL Ovül, akut ve kronik vulvovajinal kandidozun lokal tedavisinde kullanılır. KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI NIZORAL 400 mg Ovül 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin madde: Her bir ovül etkin madde olarak 400 mg ketokonazol içerir. Yardımcı maddeler: Bütil hidroksianizol

Detaylı

F.S.S. FREN SİSTEMLERİ SANAYİ

F.S.S. FREN SİSTEMLERİ SANAYİ F.S.S. FREN SİSTEMLERİ SANAYİ TİC. LTD. ŞTİ. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE İYİ UYGULAMALAR Özlem AVLAN F.S.S. FREN SİSTEMLERİ SANAYİ ve TİC. LTD. ŞTİ. İSG & Çevre Yönetim Sistemleri Uzmanı İŞLETME BİLGİLERİ

Detaylı