1. Statik Elektrik. 2. Statik Elektriklenme Yöntemleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1. Statik Elektrik. 2. Statik Elektriklenme Yöntemleri"

Transkript

1 1. Statik Elektrik Tarihsel süreç içerisinde elektrik, kendisini ilk olarak durgun yüklerin oluşturduğu statik elektrik olarak göstermiştir. Çok eski çağlarda kumaşa sürtülmüş kehribar tüylerinin küçük cisimleri çektiği görülmüştür. Statik (durgun) elektrikte bir akış veya hareket söz konusu değildir. Fakat bu durgun elektriğin bir iş yapmaması anlamına da gelmez. Statik elektrik yüküne sahip olan cisimler kendisinden zıt yüklü cisimleri çeker veya iter. Plastik bir çubuk yünlü kumaş parçasına sürtülecek olursa yün üzerindeki elektronların bir kısmı plastik üzerine geçer. Böylece plastik çubuk negatif elektrik, yünlü kumaş ise pozitif elektrik ile yüklenmiş olur. Eğer cam bir çubuk ipek bir kumaşa sürtülecek olursa bu durumda cam ipek kumaşa elektron verir. Bunun sonucunda cam pozitif yükle, ipek kumaş ise negatif yükle yüklenmiş olur. Statik (hareket etmeyen) elektrik yüklerinin sebep olduğu olayları inceleyen bilim dalına elektrostatik denir. Günlük yaşantımızda statik yüklerle pek çok yerlerde karşılaşırız. Örneğin yün kazağımızı giyerken çıkan çıtırtılar statik elektrik yükündendir. Aynı şekilde top oynarken topun sürtünmesi sonucunda üzerinde yine statik yük birikimi meydana gelir. Bir otomobil giderken bir uçak uçarken hareketleri esnasında hava ve toz zerrelerinin çarpması sonucunda statik yüklere maruz kalır. Büyük yakıt tankerlerine bu statik yüklerin zarar vermesini önlemek için araçla toprak arasında zincirler kullanılır. Böylece araçtaki statik yükler toprağa aktar ılır. Yağmurlu havalarda bulutların kendi aralarında teması neticesinde, bulutlar statik elektrik yükü ile yüklenir. Yeryüzünün elektrik yükü pozitif, bulutların elektrik yükü negatif olduğu için zaman zaman bulutla yer arasında elektrik boşalmalar olur. Bu olaya yıldırım denir. Eğer statik yük hareketi bulutlar arasında olmuşsa buna şimşek denir. Yıldırımın büyük binalara zarar vermesini önlemek için paratoner tesisatı kullanılır. Böylece bulutlarda meydana gelen statik yükler paratoner yardımıyla toprağa aktarılır ve yıldırımın zararlı etkisinden korunmuş oluruz. Uçakların dış yüzeylerinde de bulutlardan ve hava zerreciklerinden dolayı statik elektrik yüklenmesi meydana gelir. Statik elektrikten korunmak için uçaklarda deşarj püskülleri kullanılır. Uçak yere indiğinde veya yakıt alma zamanlarında da uçak gövdesi topraklanarak statik yükün boşaltılması sağlanır. 2. Statik Elektriklenme Yöntemleri Cisimlerin normal şartlarda proton ve elektron dağılımları eşittir. Bu durumda cisim nötr (yüksüz) dür. Cisimlerin pozitif veya negatif elektrik yükü ile yüklenmelerine elektriklenme denir. Nötr bir cisim elektron alarak negatif, elektron vererek 1

2 de pozitif yüklü duruma geçebilir. Cisimler sürtme, dokunma ve etki olmak üzere üç şekilde elektriklenirler Sürtünme ile: Elektriklenme özelliğine sahip iki cisim birbirine sürtülecek olursa cisimlerden biri pozitif, diğeri de negatif elektrik yükü ile yüklenir. Bu şekilde cisimlerin elektrik yükü kazanmalarına sürtme ile elektriklenme denir. Bir cam çubuk yünlü bir kumaşa sürtüldüğünde elektriklenir. Sürtünme esnasında cam çubuk bir miktar elektron kaybeder. Elektron kaybeden cam pozitif elektrik yükü ile, elektrik kazanan yünlü kumaş ise negatif elektrik yükü ile yüklenir. Cam çubuğun elektriklendiği küçük cisimleri çekmesinden anlaşılır. Elektron alan ve elektron veren iki cisim birbirine sürtülürse elektron alan cisim negatif, elektron veren ise pozitif elektrik yükü ile yüklenmiş olur. Bu şekildeki elektriklenmeye sürtünme ile elektriklenme denir. Sürtünme ile elektriklenmede cisimler dışarıdan yük almaz. Yalnızca cisimlerin birinden diğerine yük geçişi olur. Aşağıda sürtme sonucu elektriklenen cisimler arasındaki itme ve çekme ilişkisi açıklanmıştır. a) Nötr (yüksüz) cisimler birbirini çekme yada itme özelliği göstermez. İki farklı elektrik yükü vardır. Bunlar pozitif ve negatif elektrik yükleridir. Cam çubuk bir kumaş parçasına sürtülmek suretiyle pozitif yükle, ebonit çubuk ise kumaş parçasına sürtülerek negatif elektrik yükü ile yüklenir b) Aynı yüklü cisimler birbirlerini iter.şekil1.3 de görüldüğü gibi kürelerin her ikisi de pozitif elektrik yükü ile yüklenmiştir. Bunun sonucunda da aynı yüklü küreler birbirlerini itmiştir. c) Zıt yüklü cisimler birbirlerini çekerler. Şekil 1.4 te olduğu gibi ebonit çubuk ( ) yükle, cam çubuk da (+) yükle yüklenmiştir. Bu iki cisim birbirine yaklaştırıldığında birbirini çektiği görülür Dokunma ile Elektriklenme: Elektrik yüklü bir cisim, yüksüz (nötr) bir cisme dokundurulacak olursa onu aynı cins elektrik yükü ile yükler. Bu şekildeki elektriklenmeye dokunma ile elektriklenme denir. Şekil 1.5 te görüldüğü gibi yüklü bir cisim yüksüz bir cisme dokundurulduğunda toplam yük, cisimlerin dış yüzeyleri ile orantılı olacak şekilde paylaşılır. Birbirine dokundurulan cisimler eğer eşit yarıçaplı küreler ise toplam yük eşit olarak küreler arasında paylaşılır. Kürelerin yarıçapları farklı ise yarıçapları ile orantılı olacak şekilde yükler küreler arasında dağılır Etki ile elektriklenme: Statik elektrik yüküne sahip bir küreye yüksüz bir çubuk yaklaştırıldığında, nötr çubuğun yüklü cisme bakan yüzeyi küreyle zıt yönde, diğer yüzeyi ise yüklü cisimle aynı yönde elektriklenir. Bu tür elektriklenmeye etki ile elektriklenme denir. 2

3 Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi yüksüz metal küre K küresine yaklaştırılacak olursa metal çubuğun sol tarafındaki eksi yükler küre tarafından çubuğun sağ tarafına itilir. Metal çubuğun sol tarafında ise pozitif yükler birikir. Dokunma ile elektriklenmede cisimlerin her ikisi de aynı yükle yüklenirken etki ile elektriklenmede cisimler zıt yükler ile yüklenir. 3. Elektroskop Bir cismin yüklü olup olmadığı, yüklü ise yükün cinsinin belirlenmesinde kullanılan cihaza elektroskop denir. Elektroskobun yapısı Şekil 3.6 da görüldüğü gibi, topuz, topuza bağlı metal çubuk ve çubuğa bağlı kolaylıkla hareket edebilen metal yapraklardan meydana gelir. Hava gibi dış etkilerden etkilenmesini önlemek için cam muhafaza içine yerleştirilmiştir. Yüksüz durumda elektroskobun yaprakları kapalıdır. Yüklendiğinde ise aynı cins yükler birbirini iteceğinden yaprakları açılır. Yük miktarı ne kadar artarsa elektroskobun yaprakları o kadar çok açılır. Yük miktarı azaldığında yaprakların kapandığı görülür. Yüksüz bir elektroskoba, yüklü bir cisim yaklaştırıldığında, etki ile elektriklenen elektroskobun topuzu cismin yüküne zıt yüklenir. Yaprakları ise cismin yükü ile aynı yüklenerek açılır. Yüksüz bir elektroskoba, yüklü bir cisim dokundurulduğunda, elektroskobun topuzu ve yaprakları dokundurulan cismin yüküyle yüklenir. Böylece aynı yükler birbirini iteceğinden, elektroskobun yapraklar ı şekil 2. 8 deki gibi açılır. Yüklü bir elektroskoba, kendisiyle aynı yüklü bir cisim yaklaştırıldığında, metal topuzdaki (-) yüklerin bir kısmı yapraklara iletileceğinden elektroskopun yaprakları daha çok açılır. Zıt yüklü bir cisim yaklaştırıldığında elektroskobun yaprakları biraz ya da tam kapanabilir veya açılabilir. Bu durum, yüklü cismin ve elektroskobun yüklerinin büyüklüğüne bağlı bir sonuçtur (Şekil 1.9) 4. Statik Elektriğin Zararları ve Korunma Yöntemleri Günümüzde statik yüklerin yararları kadar zararları da vardır. Statik yükler yıldırıma neden olur. Ayrıca akaryakıt kamyonlarında oluşabilecek statik elektrik tehlikeli sonuçlar doğurur. Yıldırıma karşı yapıları korumak için paratoner tesisatı yapılır, elektrik tesisatlarını ve cihazlarını korumak için parafudur kullanılır. ESD Elektrostatik deşarjın (boşalma) kısaltmasıdır. Statik elektrik deşarjları her gün yaşayabildiğimiz bir dizi fiziksel olaydır. Statik yükler; iletken ve iletken olmayan maddeler üzerinde olabileceği gibi insanlar üzerinde de oluşabilir. İnsan vücudu bir direnç olduğu kadar aynı zamanda bir kondansatördür. İnsanlar; yürüme esnasındaki sürtünmeler, araçlara inip- binme, masada çalışırken, giyilip-çıkarılan elbiseler vb. gibi günlük aktiviteler sırasında (+) veya (-) elektrik yükü ile yüklenirler. Günlük hayatta tokalaşırken, kapı 3

4 koluna dokunulduğunda çarpılma hissi yaşanılır. Tüm bu oluşumlar insan üzerinde biriken elektrostatik yükün boşalmasıdır (deşarj). Elektronik endüstrisindeki gelişmeler hızla devam ederken beraberinde birçok sorunu da birlikte getirmektedir. Bu sorunların en önemlisi ESD dir. ESD' nin verdiği hasarlar hiç de küçümsenecek gibi değildir. Bu hasarların elektronik malzemelerde %25, çalışan cihazlarda %50 oranında ESD kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. Dünyadaki ESD arızalarının günümüze kadar maliyeti 25 trilyon dolar civarında olduğu dikkate alınırsa, ileri teknoloji imalatı yapan ve kullanılan her yerde ESD önlemi almanın zorunluluğu kaçınılmazdır. Uçak bakım ve üretim tesisleri, yoğun bakım üniteleri, radar kontrol birimleri, emar ve röntgen odaları, matbaalar, ameliyathaneler, bilgi işlem merkezleri, ilaç sanayi, elektrik elektronik imalat montaj ve test birimleri gibi yerler örnek gösterilebilir. ESD temel olarak; cihaz ve çevreden kolaylıkla etkilenebilen ekipmanlar veya çok yüksek hassasiyette kullanılan kompanentlerin voltaj hassasiyetini hedef alır. Birçok devre elemanı, kompanentler, devreler, ileri teknoloji ürünleri, eloktrostatik şarjın aniden değişimi yüzünden istenmeyen arizalara ve ürün kalitesinin düşmesine neden olmaktadır. Bunun anlamı; ortamda bir enerji yükü yani başka bir değişle elektrostatik yük boşalması veya kısaca ESD olduğunu gösterir. ESD den etkilenen ekipmanlar; transistörler, diyotlar, laser diyotları, elektro-optik cihazlar, hassas film rezistörleri, ince ve kalın film rezistörleri, kapasitörler, farklı yarı iletkenler, mikro devreler, hibrid cihazlar, piezoelektrik kristalleri ve hatta daha komplike entegrasyonlu devre cihazları olarak sıralayabiliriz ve ESD ortamından rahatlıkla etkilenebilen elemanlar olarak gösterebiliriz. Birçok elektrostatik üreteç bir triboelektrik sarj içerir; bunu iki materyal arasında meydana gelebilecek bir kontak teması ve sonrasında kontak noktalarının ayrılması olarak açıklamak mümkündür. Böyle bir aksiyonda elektronların hareketi bir yüzeyden öteki yüzeye doğru olacaktır, bu durum materyaller arasında bir şarj dengesizliği yaratır. Bu anda ESD direk olarak şarj kaynaklarına veya şarj objelerine kontak anında doğrudan zarar verebilir. Bu durumlar bize çalışma hayatımızda ESD nin aslında ne kadar etkili ve olumsuz güç olduğunu kanıtlamaktadır. ESD' ye Karşı Alınacak Önlemler: Bütün iletkenler ve çalışma alanı içerisindeki personel, toprak ile doğrudan bir temas halindedir. Bu temas, bütün iletkenler ve çalışan personel arasında eşit bir potansiyel oluşturur. Topraktaki gerilim potansiyeli ( O ) sıfırdan büyük bir değerdir ve diğer bütün elemanlarda ayni potansiyele sahiptir. Söz edilen bu potansiyele karşı sürekli olarak koruma önlemi alınmalıdır. Bütün çalışma alanı ( EPA ), hassas ve dikkat çekici ESD sembol ve işaretleri ile korunmuş ve personel alana girmeden önce işaretlemeler yapılarak çalışma alanı ESD den korunmalıdır. Yapılan işlemlerde gerekli olan yalıtım ve izolasyon, iletkenlerin elektron akışını engellemek içindir ve böylelikle bir anlamda iyonizasyon sistemi sağlanmış olur. ESD korumalı bir dış alanda hassas ESD poşeti, triboelektrik şarjına karşı bir faraday kafesi gibi bir koruma kalkanı oluşturur. Bu poşetler elektrostatik alanlardan ( EPA ) deşarjdan ve bunun toprağa geçmesine karşı korumalıdır. Personel ve ziyaretçiler çalışma alanı içerisine girerken; bileklik ya da topuk bandı, eldiven veya parmaklık takarak topraklama sağlanmalıdır, Düzenli olarak ESD önlükleri giyilmelidir, çalışma noktaları ve dökümanlar bir koruyucu içerisinde tutulmalıdır. Silikon içeren temizleyiciler kullanılmamalıdır. Çünkü bu gibi maddeler izolasyonlu tabakanın iletkenliğini veya dissipative özelliği olan malzemenin düzgün işlev görmesini engeller, ESD örtülerini temizlemek için; statik dissaative ve solüsyon içeren ESD li temizleyiciler kullanılmalıdır. 4

5 Personel güvenliği açısından eskiyen veya bozulan malzemenin yenisiyle değiştirilmesi gerekir. Hatalı toprak kesici ve diğer güvenlik korumaları üzerinde önemle durulmalıdır. Bununla beraber çalışanlar her nerede olurlarsa olsun sürekli olarak elektriksel kaynaklarla temas halindedir. ESD kontrol çevre dizaynı( işaretlemeler ), ürün teftiş, test, depolama, yükleme, kullanım, bakim, yenileme ve tamir hususları için detaylı bir çalışma gerekmektedir. Kullanılan Test Cihazları Bileklik, Ayakkabı ve Topuk Bandı Test Cihazı Statik Fieldmeter Workstation Monitör Yüzey Direnç Ölçüm Test Kiti (Megaohmmetre) Kullanılan Malzemeler ESD Bileklik ESD Topuk Bandı ESD Ayakkabı Antistatik Ayakkabı Antistatik Eldiven / Parmaklik ESD Önlük ESD T-Shirt ESD Fırça ESD Masa ESD Sandalye ESD Kontrollü Toprak Bağlantı Noktası ( fiş ) Antistatik İletken Çalışma Zemini Teknik Servis Masaları Antistatik ESD Masa Kaplamaları ESD Poşetler İyonizatörler Pamuk liflerinin, unun ve ağaç tozlarının bulunduğu yerlerde oluşan statik yükler önlenemez ise yangınlara sebep olur. Matbaalarda statik yüklerden dolayı kâğıtlar sağa sola kayarak çeşitli zararlara sebep olur. Ayrıca plastik ve kumaş endüstrisinde de statik yükler çeşitli zararlara sebep olurlar. Statik yüklerin etkilerinden korunmak için, yüklü kısımlar topraklanmalıdır. 5. Statik Elektriğin Endüstrideki Kullanımı Sanayide fabrikaların bacalarından çıkan tozlar çevre kirliliğine sebep olur. Bu da insan hayatını olumsuz olarak etkiler. Bacadan çıkan zararlı cisimleri engellemek için cisimlere negatif elektrik yükü kazandırılır. Baca çıkışına da pozitif yüklü bir levha yerleştirilir. Bacadan çıkan cisimler pozitif yüklü levha tarafından çekilerek dışarıya çıkmaları engellenmiş olur. Boyama sanayinde boyanacak yüzeyin pürüzsüz ve dengeli olması istenir. Bunu sağlamak için tabanca ile boya işlerinde tabancadan çıkan boya zerrecikleri yüklü hale getirilir. Boyanacak cisim boyadan farklı 5

6 yükle yüklenerek yüklü boya zerreciklerini çeker. Böylece hem düzgün boya işlemi yapılmış olur, hem de boya kaybı en aza indirgenmiş olur. Elektrostatik toz boyama solvent içermeyen bir yüzey kaplama metodudur. Kaplayıcı malzeme, son kat boya tabakasını oluşturan çok ince toz boya partikülleridir. Toz boya, boya kabininde özel boya tabancaları vasıtasıyla atılır. Tabancadan geçerken elektrostatik yüklenen toz boya partikülleri kabin içinde boyanacak malzemeye yapışır ve kaplama işlemi gerçekleşmiş olur.toz boyanın malzeme yüzeyine tam olarak yapışabilmesi için malzemenin de çok iyi bir şekilde topraklanması gerekir. Fazla atılan boya, kabinde bulunan boya geri kazanım sistemi sayesinde toplanır ve tekrar kullanıma sokulur. Boya geri kazanım sistemi elektrostatik toz boyama teknolojisinin en büyük ekonomik avantajlarından biridir. Malzeme toz boya ile kaplandıktan sonra pişirme fırınına girer. 200ºC olan fırın ısısı toz boyanın erimesini ve malzeme üzerine yapışmasını sağlar. Sonuçta çok dayanıklı, ekonomik, çevre dostu, geniş renk yelpazeli ve parlak bir yüzey kaplaması elde edilir. Püskürtme esnasında boya zerreciklerini çok düşük 07 ma ve çok düşük doğru akım yükleyerek topraklanmış parçanın üzerine transferidir. Sistemde diğer elektrikli el aletlerindeki gibi (matkap motoru vs.) elektrik çarpma ihtimali yoktur. Boya tabancadan çıkarken (-) elektrik yüklenir. Boyanacak topraklanmış parçanın yüzeyine çengel şeklinde kuvvet yollarını takip ederek gider. Boya zerrecikleri; zıt kutuplar birbirini çeker prensiplerine göre parça üzerine çekilirler. Ancak kendi aralarında aynı kutupta olduklarından birbirlerini iterek homojen dağılımı sağlarlar. Böylece akıntı ve damlama ihtimalini yok denecek düzeye indirirler. Siyah çayın üretim aşamasında liflerden ve tozlardan ayrıştırılması çok önemlidir. Çay yapraklarının içindeki istenmeyen lif ve tozlar üretilen kuru çayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu istenmeyen durum karşısında çay üretim bandına elektro statik çöp ve lif alıcılar yerleştirilir. Amaç üretilmek istenen kuru çayın kalitesini arttırmaktır. Ayrıntılı bilgi için aşağıda linki verilen ÇAYDA ÇÖP VE LİF ALMA adlı kitapçığa bakınız. Şekil 1.10 Elektrostatik lif ayırıcı Ayrıca dokunmatik, elektronik aygıtlarda ve osiloskoplar da statik elektrikten yararlanılır. 6

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

ELEKTROSTATİK Nötr (Yüksüz) Cisim: Pozitif Yüklü Cisim: Negatif Yüklü Cisim: İletken Cisimler: Yalıtkan Cisimler:

ELEKTROSTATİK Nötr (Yüksüz) Cisim: Pozitif Yüklü Cisim: Negatif Yüklü Cisim: İletken Cisimler: Yalıtkan Cisimler: ELEKTROSTATİK Elektrostatik; durgun elektrik yüklerinin birbirleriyle ilişkilerinden, atom altı parçacıklarının etkileşmesine kadar geniş bir sahada yer alan fiziksel olayları inceler. Atomun merkezinde

Detaylı

Elektriklenme. Mustafa ÇELİK

Elektriklenme. Mustafa ÇELİK Elektriklenme Mustafa ÇELİK 1. Elektriklenme Yün kumaşa sürtülen ebonit çubuk ve ipek kumaşa sürtülen cam çubuk ile asılı durumda bulunan alüminyum folyo arasında bir çekim etkisi gözlenir. Yün kumaşa

Detaylı

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur.

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. ELEKTROSTATİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında bulunan elekton ve proton

Detaylı

Yüksüz (nötr) bir atomdaki elektronların ( ) yük toplamı, protonların (+) yük toplamına eşittir.

Yüksüz (nötr) bir atomdaki elektronların ( ) yük toplamı, protonların (+) yük toplamına eşittir. ELEKTROSTATİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında bulunan elekton ve proton

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

1 elemanter yük = 1, C

1 elemanter yük = 1, C ELEKTRİK Elektrik, çağımızda eğitilmiş her insanın bilmesi gereken bir kavramdır. Kullandığımız birçok araçta elektrik ve manyetizma yasaları rol oynar: Radyo, televizyon, bilgisayar ve otomobil bunlardan

Detaylı

Elektrik ve Manyetizma

Elektrik ve Manyetizma 5 Ünite Elektrik ve Manyetizma 1. Elektrostatik 2. Elektrik Akımı 3. Manyetizma 1 Elektrostatik Test Çözümleri 3 Test 1'in Çözümleri 4. 3q F 2 q F 1 1. cam çubuk ipek kumaş d Etkinin tepkiye eşitliği

Detaylı

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK DURGUN ELEKTRİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ - 1.HAFTA - İÇ DONANIM BİRİMLERİ ANAKARTLAR Anakart, bilgisayar parçalarını ve bu parçalar arasında veri iletimini sağlayan yolları üzerinde barındıran elektronik devrelere

Detaylı

Elektrik ve Manyetizma Sorularının Çözümleri

Elektrik ve Manyetizma Sorularının Çözümleri Ünite Elektrik ve Manyetizma Sorularının Çözümleri 1- Elektrostatik - Elektrik Akımı, Potansiyel Fark ve Direnç - Elektrik Enerjisi ve Elektriksel Güç 4- Manyetizma 1 Elektrostatik Testlerinin Çözümleri

Detaylı

Elektrik ve Manyetizma

Elektrik ve Manyetizma 5 Ünite Elektrik ve Manyetizma 1. Elektrostatik. Elektrik Akımı 3. Manyetizma 1 Elektrostatik Test Çözümleri 3 Test 1'in Çözümleri 4. 3q F q F 1 1. cam çubuk ipek kumaş d Etkinin tepkiye eşitliği prensibine

Detaylı

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5 ELEKTRİKLENME VE ELEKTROSKOP Elektriklenme: Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya () negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Cisimlerede iki tür elektrik yükü vardır: 1. Pozitif(+)

Detaylı

Askılar, Raflar ve Konveyörler

Askılar, Raflar ve Konveyörler Askılar, Raflar ve Konveyörler Tavsiyeler Askılar ve Raflar olabildiğince küçük olmalıdır. Askılar parçalardan toz partiküllerini uzaklaştırmamalıdır. Askılar parçalarla sürekli tekrarlanan temas halinde

Detaylı

FTR 205 Elektroterapi I. Temel Kavramlar. yrd.doç.dr. emin ulaş erdem

FTR 205 Elektroterapi I. Temel Kavramlar. yrd.doç.dr. emin ulaş erdem FTR 205 Elektroterapi I Temel Kavramlar yrd.doç.dr. emin ulaş erdem Elektrik, Akım, Gerilim Nedir? Elektriği anlamak için ilk olarak maddenin en kucuk birimi olan atomları anlamak gerekir. Atomlar bir

Detaylı

ELEKTRİK DENEYLERİ. E 1 - Durgun Elektrik Deneyleri

ELEKTRİK DENEYLERİ. E 1 - Durgun Elektrik Deneyleri ELEKTRİK DENEYLERİ E 1 - Durgun Elektrik Deneyleri SÜRTÜNME İLE ELEKTRİKLENME E 1.1 Deneyin Amacı : Bazı cisimlerin yün kumaş veya hayvan postuna sürtülünce küçük ve hafif cisimleri kendine çektikleri

Detaylı

M O Q R L. ADI: SOYADI: No: Sınıfı: Tarih.../.../... ALDIĞI NOT:...

M O Q R L. ADI: SOYADI: No: Sınıfı: Tarih.../.../... ALDIĞI NOT:... ADI: OYADI: o: ınıfı: Tarih.../.../... ADIĞI OT:... 1. ıknatıslarla ilgili olarak; I. Bir mıknatısın çekme özelliğinin fazla olduğu uç kısımlarına mıknatısın kutuları denir. II. Tek kutuplu bir mıknatıs

Detaylı

TOPRAKLAMA Topraklama,

TOPRAKLAMA Topraklama, TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine Topraklama denilmektedir.

Detaylı

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK 3. ÜNİTE YAŞAMIMIZDAİ EETRİ Elektriklenme Elektrik Akımı Nedir? Seri ve Paralel Bağlama Bu ünitede öğrencilerin; Elektriklenme çeşitlerini ve teknolojideki uygulama alanlarını, Elektrik akımı ve gerilim

Detaylı

Malzemelerin Fiziksel Özellikleri

Malzemelerin Fiziksel Özellikleri Malzemelerin Fiziksel Özellikleri Doç.Dr. Nil TOPLAN 2016 1 KONULAR 1. Hafta (15 Şubat): Elektriğin tanımı ve elektrik akımı iletimine göre malzemelerin sınıflandırılması 2. Hafta (22 Şubat): Elektronik

Detaylı

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 İndüksiyon Nötr Maddenin indüksiyon yoluyla yüklenmesi (Bir yük türünün diğer yük türüne göre daha fazla olması)

Detaylı

1. BÖLÜM ELEKTROSTATİK. Yazar: Dr. Tayfun Demirtürk E-posta: tdemirturk@pau.edu.tr

1. BÖLÜM ELEKTROSTATİK. Yazar: Dr. Tayfun Demirtürk E-posta: tdemirturk@pau.edu.tr 1. BÖLÜM ELEKTROSTATİK Yazar: Dr. Tayfun Demirtürk Eposta: temirturk@pau.eu.tr 1 ELEKTROSTATİK: Durgun yüklerin etkilerini ve aralarınaki etkileşmeleri inceler. Doğaa iki çeşit elektrik yükü bulunur: ()

Detaylı

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley

BÖLÜM 2. Gauss s Law. Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Addison-Wesley BÖLÜM 2 Gauss s Law Hedef Öğretiler Elektrik akı nedir? Gauss Kanunu ve Elektrik Akı Farklı yük dağılımları için Elektrik Alan hesaplamaları Giriş Statik Elektrik, tabiatta birbirinden farklı veya aynı,

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

F Z K ELEKTROSTAT K ÖRNEK 2: ÖRNEK 1 :

F Z K ELEKTROSTAT K ÖRNEK 2: ÖRNEK 1 : F Z EETROSTAT ÖRNE 1 : ÖRNE : Q 0 X M Z yal tkan yal tkan fiekildeki yal tkan sapl özdefl ve iletken,, M kürelerinin elektrik yükleri s ras yla, Q ve 0 (s f r) d r. M küresi ye dokundurulup ayr ld ktan

Detaylı

3. ÜNİTE: YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU: ELEKTRİKLENME

3. ÜNİTE: YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU: ELEKTRİKLENME 3. ÜNİTE: YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU: ELEKTRİKLENME Günlük hayatta kullandığımız çeşitli malzemeleri birbirine sürttüğümüzde elektriklenme olayını fark ederiz. Bu olaylara birkaç örnek verelim: Kazağımızı

Detaylı

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011)

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011) ELEKTRİK 1. Bir orta gerilim (OG) dağıtım sisteminin trafodan itibaren yüke doğru olan kısmının (sekonder tarafının) yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( A Sınıfı 02.07.2011) A)

Detaylı

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 ELEKTRİĞİN İLETİMİ Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 Elektrik Nedir? Günümüzde evlerin aydınlatılması, televizyon, radyo, telefon, çamaşır makinesi gibi araçların çalıştırılmasında elektrik kullanılmaktadır.

Detaylı

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler Gürültü kaynakları ve alıcılar Gürültüleri önleme Sensörler / Aktuatorler Alıcı ve Göndericiler ESD (elektro statik deşarj) Frekans konverterleri Veri aktarım ve iletim aygıtları Kontrol kabin tasarımı

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Sunum ve Sistematik. Bu başlıklar altında uygulamalar yaparak öğrenciye yorum, analiz, sentez yetisinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: ATOM VE ELEKTRİK KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu özeti olarak sunulmuştur.

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Yıldırımdan korunma 1 Yıldırımdan korunma 2 Yasal Mevzuat BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yıldırımdan Korunma Tesisatı, Transformatör ve Jeneratör Yıldırımdan

Detaylı

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Yük Elektriksel yük maddelerin temel özelliklerinden biridir. Elektriksel yükün iki temel

Detaylı

TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI

TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI TEMEL ELEKTRİK-ELEKTRONİK DERSİ SORU BANKASI TEMEL ELEKTRİK ELEKTRONİK 1 1. Atomun çekirdeği nelerden oluşur? A) Elektron B) Proton C) Proton +nötron D) Elektron + nötron 2. Elektron hangi yükle yüklüdür?

Detaylı

Elektrik ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

Elektrik ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 8 Elektrik Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, enerji kavramının, elektrik ve etkilerine ne şekilde uygulanabileceğini kavrayacak, elektrik akımını, elektrik devrelerini, potansiyel farkını, ohm

Detaylı

SIĞA VE DİELEKTRİKLER

SIĞA VE DİELEKTRİKLER SIĞA VE DİELEKTRİKLER Birbirlerinden bir boşluk veya bir yalıtkanla ayrılmış iki eşit büyüklükte fakat zıt işaretli yük taşıyan iletkenlerin oluşturduğu yapıya kondansatör adı verilirken her bir iletken

Detaylı

Proton p (+) Yüklü Elektron e ( ) Yüklü Nötron n (0) Yüksüz

Proton p (+) Yüklü Elektron e ( ) Yüklü Nötron n (0) Yüksüz - DURGUN EETRİ VE EETRİENME : 1- Maddenin Yapısı ve tom : Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddenin kendi özelliğini taşıyan en küçük yapı taşına atom denir.

Detaylı

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir.

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir. TEMEL ELEKTRONİK Elektronik: Maddelerde bulunan atomların son yörüngelerinde dolaşan eksi yüklü elektronların hareketleriyle çeşitli işlemleri yapma bilimine elektronik adı verilir. KISA ATOM BİLGİSİ Maddenin

Detaylı

E.S.E (Erken Akış Uyarımlı) Paratonerler

E.S.E (Erken Akış Uyarımlı) Paratonerler E.S.E (Erken Akış Uyarımlı) Paratonerler Havanın iyi bir iletken olmaması bünyesinde elektrik yükleri bulunduran bulutları oluşturur. Fiziksel nedenlerden ötürü, bulutun yüklenmesi sırasında yere yakın

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Tanımlar 1 İçerik 1. Giriş Temel tanım ve kavramlar Enerji şebekesi (Üretim, iletim ve dağıtım aşamaları) Temel bileşenler (İletkenler, elektrik tesisat ekipmanları, anahtarlama

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKAN LIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKAN LIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKAN LIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇ LENDİRİLMES İ PROJESİ) UÇAK BAKIM ELEKTRİK YÜKÜ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ ANKARA 2005 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik II Dersi Birinci Ara Sınavı

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik II Dersi Birinci Ara Sınavı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik II Dersi Birinci Ara Sınavı 9 Mart 20 Hazırlayan: Yamaç Pehlivan Başlama saati: :00 Bitiş Saati: 2:20 Toplam Süre: 80 Dakika Lütfen adınızı ve

Detaylı

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA n Aşırı akımlar : Kesici n Aşırı gerilimler: 1. Peterson bobini 2. Ark boynuzu ve parafudr 3. Koruma hattı 26.03.2012 Prof.Dr.Mukden UĞUR 1 n 1. Peterson bobini: Kaynak tarafı yıldız bağlı YG sistemlerinde

Detaylı

Yarıçapları farklı küreler birbirine dokundurulduğunda, son yükleri; Van Der Graf Jeneratörü 2) Dokunma ile Elektriklenme: En az biri yüklü olan iki veya daha fazla cisim birbirine dokundurulursa, fazlalık

Detaylı

FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım

FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım devreleri Manyetik alanlar Akım nedeniyle oluşan manyetik

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

Kapak ONAY PARATONER. Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi

Kapak ONAY PARATONER. Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi Kapak ONAY PARATONER Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi ONAY PARATONER -- İÇİNDEKİLER -- Aktif Paratoner Ünitesi...1 L=45 m Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi...2 L=60 m Onay Plus Aktif Paratoner Ünitesi...3

Detaylı

elektrikle yüklenmiş

elektrikle yüklenmiş ELEKTRİK ALANLARI Birkaç basit deneyle elektrik yüklerinin ve kuvvetlerinin varlığı kanıtlanabilmektedir. Örneğin; Saçınızı kuru bir günde taradıktan sonra, tarağı küçük kağıt parçalarına dokundurursanız

Detaylı

1. HAFTA STATİK (DURGUN) ELEKTRİĞE KARŞI ÖNLEMLER

1. HAFTA STATİK (DURGUN) ELEKTRİĞE KARŞI ÖNLEMLER 1. HAFTA STATİK (DURGUN) ELEKTRİĞE KARŞI ÖNLEMLER TMYO BilgsayarTeknolojileri Uzaktan Eğitim Bölümü Bilgisayar Donanımı Zafer YAVUZ zaferyavuz@ktu.edu.tr Sunum İçeriği STATİK (DURGUN) ELEKTRİĞE KARŞI ÖNLEMLER

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

YAfiAMIMIZDAK ELEKTR K ÜN TE: 3 C S MLER N ELEKTR KLENMES

YAfiAMIMIZDAK ELEKTR K ÜN TE: 3 C S MLER N ELEKTR KLENMES ÜN TE: 3 YAfiAMIMIZDAK ELEKTR K C S MLER N ELEKTR KLENMES Çevremize bakt m zda birçok elektrikli araç gereç görürüz. Evinizdeki buzdolab, çamafl r makinesi, bulafl k makinesi, saç kurutma makinesi, elektrik

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

YILDIRIMDAN KORUNMA VE TOPRAKLAMA SEMİNERİ ERKOÇ MÜHENDİSLİK

YILDIRIMDAN KORUNMA VE TOPRAKLAMA SEMİNERİ ERKOÇ MÜHENDİSLİK YILDIRIMDAN KORUNMA VE TOPRAKLAMA SEMİNERİ ERKOÇ MÜHENDİSLİK 1- YILDIRIMDAN KORUNMA a) YILDIRIM NEDİR? Bulutla toprak arasında elektrik yüklerinin hızlı bir deşarjıdır. b) YILDIRIMIN OLUŞUMU Bulutların

Detaylı

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ TOPRAKLAMA VE POTASİYEL SÜRÜKLEMESİ Genel bilgi Generatör, transformatör, motor, kesici, ayırıcı aydınlatma artmatürü, çamaşır makinası v.b. elektrikli işletme araçlarının, normal işletme anında gerilim

Detaylı

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu Akım ve Direnç Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız tartışmalar durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik yüklerinin hareket halinde olduğu durumları inceleyeceğiz.

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ Yüksek Gerilim Elemanları A. Temel Elemanlar; 1. Generatörler 2. Transformatörler 3. Kesiciler 4. Ayırıcılar 5. İletim Hatları 6. Direkler 7. İzolatörler

Detaylı

Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun,

Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun, Madde ve Isı Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun, bunları oluşturan tanecikler hareket halindedir.

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi Amaç Akaryakıt Taşıma Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Emniyetli Sürüş Teknikleri Uyku ve

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü B-Grubu Bahar Yarıyılı Ders-I Ankara Aysuhan OZANSOY

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü B-Grubu Bahar Yarıyılı Ders-I Ankara Aysuhan OZANSOY FİZ102 FİZİK-II Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü B-Grubu 2014-2015 Bahar Yarıyılı Ders-I Ankara Aysuhan OZANSOY Hans Grassmann, Öykülerle Fizik isimli kitaptan, (çeviri Y. Atakan) 2 Bölüm-I:

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

BAHAR YARIYILI FİZİK 2 DERSİ. Yrd. Doç. Dr. Hakan YAKUT. Fizik Bölümü

BAHAR YARIYILI FİZİK 2 DERSİ. Yrd. Doç. Dr. Hakan YAKUT. Fizik Bölümü 015-016 BAHAR YARIYILI FİZİK DERSİ Yrd. Doç. Dr. Hakan YAKUT SAÜ Fen Edebiat Fakültesi Fizik Bölümü Ofis: FEF A Blok, 3. Kat, Oda No: 81, İş tel.: 609 (+90 64 95 609) YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARI (%60) Ara

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 2 3 4 5 Paralel plakalı bir kondansatörün plakaları arasındaki elektrik alan, merkeze yakın yerlerde düzgün, fakat plakaların kenarlarına yakın

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ AALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ Bu faaliyette verilecek bilgiler doğrultusunda, uygun atölye ortamında, standartlara ve elektrik iç tesisleri ve topraklamalar yönetmeliğine

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

Yüksek Enerjili Şekil Verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Yüksek Enerjili Şekil Verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Yüksek Enerjili Şekil Verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Yüksek enerjili şekil verme Şekillendirmede yüksek enerji düzeylerine ulaşabilmek için makine kütlelerini büyütmek yerine, hız değerlerinin yükseltilmesi

Detaylı

B-) Aşağıda verilen sözcüklerden uygun olanları ilgili cümlelere uygun biçimde

B-) Aşağıda verilen sözcüklerden uygun olanları ilgili cümlelere uygun biçimde A-) Aşağıdaki bilgilerden doğru olanın yanına (), yanlış olanın yanına (Y) yazınız. 1-( ) Rüzgar, temas gerektiren bir kuvvettir. 2-( ) Fiziksel temas olmadan cisimlere kuvvet etki etmez. 3-( ) Mıknatıs

Detaylı

A A A A A FİZİK TESTİ Ö Z G Ü N D E R S A N E. 1. Bu testte 30 soru vardır. Testin tümü için verilen cevaplama süresi 45 dakikadır.

A A A A A FİZİK TESTİ Ö Z G Ü N D E R S A N E. 1. Bu testte 30 soru vardır. Testin tümü için verilen cevaplama süresi 45 dakikadır. Fİİ TTİ. Bu testte 0 soru vardır. Testin tümü için verilen cevaplama süresi dakikadır... sal eksenleri çakışık, odak uzaklıkları sırasıyla f ve f olan tümsek ve çukur aynadan oluşan sistemde tümsek aynaya

Detaylı

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI 6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 FET FETler (Alan etkili transistörler) BJTlere çok benzer yapıdadır. Benzerlikleri: Yükselteçler Anahtarlama devreleri Empedans uygunlaştırma

Detaylı

Enerji Band Diyagramları

Enerji Band Diyagramları Yarıiletkenler Yarıiletkenler Germanyumun kimyasal yapısı Silisyum kimyasal yapısı Yarıiletken Yapım Teknikleri n Tipi Yarıiletkenin Meydana Gelişi p Tipi Yarıiletkenin Meydana Gelişi Yarıiletkenlerde

Detaylı

1. ÜNİTE ELEKTRİKTE KULLANILAN SEMBOLLER

1. ÜNİTE ELEKTRİKTE KULLANILAN SEMBOLLER 1. ÜNİTE ELEKTRİKTE KULLANILAN SEMBOLLER KONULAR 1. Zayıf Akım Sembolleri 2. Kuvvetli Akım Sembolleri 3. Ölçü Aletleri Sembolleri 4. Transformatör Sembolleri 5. Motor ve Şalter Sembolleri 6. Doğru Akım

Detaylı

İletken, Yalıtkan ve Yarı İletken

İletken, Yalıtkan ve Yarı İletken Diyot, transistör, tümleşik (entegre) devreler ve isimlerini buraya sığdıramadağımız daha birçok elektronik elemanlar, yarı iletken malzemelerden yapılmışlardır. Bu kısımdaki en önemli konulardan biri,

Detaylı

Elektriklenme. Anahtar Kavramlar elektrik yükü elektroskop

Elektriklenme. Anahtar Kavramlar elektrik yükü elektroskop Elektriklenme Anahtar Kavramlar elektrik yükü elektroskop Soğuk bir kış günü. Akşam olmuş, eve dönüyorsunuz. Eve ulaflarak kapıdan içeri girdiniz. Evinizin ısıtma sistemi, evinizi sıcacık yapmış. Odanıza

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ DENEY 1 GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ YENİLEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUAR YRD. DOÇ. DR. BEDRİ KEKEZOĞLU DENEY 1 GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİ 1. GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ Dünyamızın en büyük enerji kaynağı olan

Detaylı

Toz Boya T O Z B O Y A N E D I R? T O Z B O Y A N E R E D E K U L L A N I L I R? A V A N T A J L A R I?

Toz Boya T O Z B O Y A N E D I R? T O Z B O Y A N E R E D E K U L L A N I L I R? A V A N T A J L A R I? Toz Boya T O Z B O Y A N E D I R? T O Z B O Y A N E R E D E K U L L A N I L I R? A V A N T A J L A R I? TOZ BOYA NEDİR? Elektrostatik toz boyama solvent içermeyen bir yüzey kaplama metodudur. Kaplayıcı

Detaylı

İletken Boru Hattı ile Daha Güvenli ve Daha Kolay. Emniyetli yakıt akışı. www.opwglobal.com

İletken Boru Hattı ile Daha Güvenli ve Daha Kolay. Emniyetli yakıt akışı. www.opwglobal.com İletken Boru Hattı ile Daha Güvenli ve Daha Kolay Emniyetli yakıt akışı www.opwglobal.com Yangın Önleme Dolum istasyonunda yangın önlenmesi gereken bir şeydir. Alevlenebilir bir ortam oluşma riski, petrol

Detaylı

5. ÜNİTE ELEKTRİK TESİSLERİNDE KORUNMA TEDBİRLERİ

5. ÜNİTE ELEKTRİK TESİSLERİNDE KORUNMA TEDBİRLERİ 5. ÜNİTE ELEKTRİK TESİSLERİNDE KORUNMA TEDBİRLERİ KONULAR 1. YALITMA 2. KÜÇÜK GERİLİM KULLANMA 3. TOPRAKLAMA 4. SIFIRLAMA 5.1 YALITMA Elektrik devresinde bulunan, cihaz, takım veya makinelerin yalıtım

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HEREKE MESLEK YÜKSEKOKULU TEMİZLİK VE BAKIM HİZMETLERİ PROSEDÜRÜ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HEREKE MESLEK YÜKSEKOKULU TEMİZLİK VE BAKIM HİZMETLERİ PROSEDÜRÜ SAYFA 1 / 5 AMAÇ KAPSAM SORUMLULAR : Hereke MYO nun genel temizlik ve tertip-düzeni için standartları, sorumluları, sorumlulukları ve kontrol esaslarını belirleyerek, sürecin kalitesini arttırmak. : Hereke

Detaylı

Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00

Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00 PHYWE Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00 İlgili başlıklar Maxwell in eşitlikleri, elektrik sabiti, plaka kapasitörün kapasitesi, gerçek yükler, serbest yükler, dielektrik deplasmanı, dielektrik

Detaylı

20. ÜNİTE PARATONER TESİSATLARI

20. ÜNİTE PARATONER TESİSATLARI 20. ÜNİTE PARATONER TESİSATLARI KONULAR 1. PARATONER TESİSATININ GÖREVLERİ 2. PARATONER TESİSATI ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ 3. PARATONER TESİSATININ BÖLÜMLERİ 20.1 PARATONER TESİSATININ GÖREVLERİ Gökyüzünde

Detaylı

EGETEK. Endüstriyel Zemin Kaplama Sistemleri

EGETEK. Endüstriyel Zemin Kaplama Sistemleri EGETEK Endüstriyel Zemin Kaplama Sistemleri Zeminlere sadece üzerinde yürünen bir alan olarak bakılmamalıdır, zira onlar operasyonel altyapının temel elemanıdır. Bunlardan dolayı zemine üretim hattının

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KALSİYUM SİLİKAT Yüksek mukavemetli,

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

Fizik II Elektrik ve Manyetizma Elektriksel Potansiyel

Fizik II Elektrik ve Manyetizma Elektriksel Potansiyel Ders Hakkında FizikII Elektrik ve Manyetizma Dersinin Amacı Bu dersin amacı, fen ve mühendislik öğrencilerine elektrik ve manyetizmanın temel kanunlarını lisans düzeyinde öğretmektir. Dersin İçeriği Hafta

Detaylı

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti

TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ. ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ. Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti TEHLİKELİ ENERJİNİN KONTROLÜ ETİKETLEME ve KİLİTLEME SİSTEMLERİ Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için eğitim Seti NEDEN ENERJİNİN KONTROLÜ? Kontrolsüz Enerji Ölümcüldür! TEHLİKELİ

Detaylı

Faraday Yasası. 31. Bölüm

Faraday Yasası. 31. Bölüm Faraday Yasası 31. Bölüm 1. Faraday İndüksiyon Yasası Faraday ve Henri: Değişen manyetik alanlar da emk (dolayısıyla akım) oluşturur. Şekilde görüldüğü gibi akım ile değişen manyetik alan arasında bir

Detaylı

TOPRAKLAMA. b) Cihazların, bina aksamının ve benzeri elemanların aralarında, işletme esnasında potansiyel farkı meydana gelmemesini temin etmektir.

TOPRAKLAMA. b) Cihazların, bina aksamının ve benzeri elemanların aralarında, işletme esnasında potansiyel farkı meydana gelmemesini temin etmektir. TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine TOPRAKLAMA denilmektedir.

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME ÇOCUK OYUN GRUBU

TEKNİK ŞARTNAME ÇOCUK OYUN GRUBU TEKNİK ŞARTNAME ÇOCUK OYUN GRUBU OYUN GRUBU ELEMANLARI: kule 1 ad helezon kaydırak platformu 1 ad 7 basamaklı merdiven 1 ad çatı 1 ad 150 cm helezon kaydırak 1 ad 150 cm düz kaydırak 1 ad platform korkuluğu

Detaylı

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-1 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU

Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi. Ders Notu-1 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU Makine Mühendisliği İçin Elektrik-Elektronik Bilgisi Ders Notu-1 Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Ahmet DUMLU TEMEL BİRİMLER Tarihsel süreçte CGS, MKS ve SI birim sistemleri türetilmiştir. 1965 yılında the IEEE

Detaylı

Anti-Statik Teknik Bilgi

Anti-Statik Teknik Bilgi Tartım Esnasındaki Elektrostatik Yükler: Hataları Engellemek İçin Önlemler Elektrostatik yüklerin oluşması Elektrostatik olarak yüklenen numuneler, çalışma ve tartım zorluklarına, ve ölçüm hatalarına neden

Detaylı

17. ÜNİTE PARATONER TESİSATI ÇİZİMLERİ

17. ÜNİTE PARATONER TESİSATI ÇİZİMLERİ 17. ÜNİTE PARATONER TESİSATI ÇİZİMLERİ KONULAR 1. Paratonerlerle İlgili Yönetmelik ve Şartnamelerin İncelenmesi 2. Paratoner Tesisat Şemasının Çizimi BU ÜNİTEYE NEDEN ÇALIŞMALIYIZ? Doğa olaylarından biri

Detaylı

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 )

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 ) FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 ) EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

3.ÜNİTE BÖLÜMLER. 1. Kuvvetin Ölçülmesi KUVVETİN ÖLÇÜLMESİ VE SÜRTÜNME. Kuvvetin Ölçülme ve Sürtünme ünitesinde öğreneceklerimiz;

3.ÜNİTE BÖLÜMLER. 1. Kuvvetin Ölçülmesi KUVVETİN ÖLÇÜLMESİ VE SÜRTÜNME. Kuvvetin Ölçülme ve Sürtünme ünitesinde öğreneceklerimiz; BASİTFEN.COM 3.ÜNİTE KUVVETİN ÖLÇÜLMESİ VE SÜRTÜNME BÖLÜMLER basitfen.com Kuvvetin Ölçülme ve Sürtünme ünitesinde öğreneceklerimiz; Kuvvet en basit şekliyle itme ve çekme olarak tanımlanabilir. Kuvvet

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

ELEKTRİKSEL POTANSİYEL

ELEKTRİKSEL POTANSİYEL ELEKTRİKSEL POTANSİYEL Elektriksel Potansiyel Enerji Elektriksel potansiyel enerji kavramına geçmeden önce Fizik-1 dersinizde görmüş olduğunuz iş, potansiyel enerji ve enerjinin korunumu kavramları ile

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı