FLORESAN LAMBA YERİNE KULANILABİLİR LED Lİ LAMBA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "FLORESAN LAMBA YERİNE KULANILABİLİR LED Lİ LAMBA"

Transkript

1 FLORESAN LAMBA YERİNE KULANILABİLİR LED Lİ LAMBA Uğur İLERİ, Celal Zaim ÇİL, Göknur Cambaz BÜKE Çankaya Üniversitesi, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü, Bahar 2011 ÖZET Floresan lambalar civa buharı içerdiklerinden geri dönüşümlerinde sorunlar mevcuttur. Yüksek güçlü beyaz ışık yayan diyotlar (light emitting diode-led) kullanılarak floresan lamba yerine kullanılabilecek bir lamba geliştirilmiştir. Floresan lambanın vereceği ışık akısını sağlayan bu lambanın tasarımında güç kullanımı açısından da floresan lambadan daha verimli olması hedeflenmiştir. LED li lamba direk olarak şebeke elektriğine bağlanabilmekte, floresan lamba gibi bir başlatıcıya (starter) ve balasta ihtiyaç duymamaktadır. LED li lambanın istenen lümen değerini sağlaması için 25 adet 1W lık beyaz LED kullanılmıştır. LED li lambayı etkin bir şekilde sürmek için Supertex HV9910 entegre devresi içeren bir buck tipi regulator sürücü devresi tasarlanmıştır. Anahtar kelimeler : LED, floresan lamba, LED sürücü devresi, buck regülatör ABSTRACT Due to the mercury vapor they contain there are problems in recycling the fluorescent lamps. A retrofit lamp using high power white light emitting diodes (LED) is developed to replace the fluorescent lamp. It is aimed that the retrofit LED lamp, which provides the same light flux that a florescent lamp can provide, will also be more efficient than the florescent lamp regarding power consumption. The LED retrofit lamp could be directly connected to the power line with no need for a starter and ballast as the florescent lamp. The LED lamp is designed to have 25 white LEDs of 1 W to provide the lumen value required. For driving the

2 LED lamp efficiently a buck type driver regulator circuit is designed using a Supertex HV9910 IC. Keywords : LED, fluorescent lamp, retrofit, LED driver circuit, buck regulator 1. GİRİŞ Günümüzde elektrik enerji maliyetinin yüksek olmasından ve çevreci enerjiye duyulan talepten dolayı, genel aydınlatma sektörünün büyük firmaları, istenilen aydınlatma değerlerini sağlarken, daha az elektrik gücü tüketen LED li aydınlatma ürünleri geliştirmeye başlamışlardır. LED teknolojisi geleneksel aydınlatma kaynaklarına karşı potansiyel alternatiflerdir [1]. LED'li lambalar, standart floresanlara göre yaklaşık %50 civarında enerji tassarufu sağlarlar [2]. LED'li lambaların ömürleri saat olup standart floresanlara göre 7-8 yıl daha uzun ömürlüdürler [3]. LED'ler floresan lambalar gibi ultraviyole ve infrared ışınlar yaymaz ve ayrıca civa buharı gibi zararlı gazlar içermedikleri için çevre dostudur [4]. LED li lambaların diğer önemli bir artısı da yaydığı ışığın kararlı olması ve ışık şiddetinde titreme (flicker) yapmamasıdır. Floresan ve tasarruflu akkor ampuller gözün algılayamayacağı şekilde titreme yapar bu da göz sağlığı için zararlıdır. Standart aydınlatma ürünleri ile LED kullanılan aydınlatma ürünlerinin bir karşılaştırılması Tablo 1 de sunulmuştur. Tablo 1. Standart floresan ve LED li floresan lambanın karşılaştırılması [5]. Ürün 120cm, T8 standart floresan 120cm, LED tube (LED'li floresan) Toplam Tüketilen güç 43-44W 23-25W Işık akısı lümen lümen (Temmuz 2011) Ömür saat saat 2. STANDART FLORESAN LAMBA ALT YAPI ELEMANLARI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ Mevcut floresan lamba altyapısını kullanacağımız için öncelikle standart bir floresan lambanın çalışma prensibini özet olarak açıklamamız gerekir. Normal bir floresan lamba Şekil 1 de gösterildiği gibi balast, starter ve floresan tüpten oluşur.

3 Şekil 1. Standart Floresan Lamba Yapısı Devreye 220 Vac gerilim uygulandığında floresan tübü açık devre durumdadır ve akım daha düşük dirençli olan balast ve starter üzerinde akar. Starter içindeki Neon gazının deşarj olması ile akımı iletir ancak yapısındaki metal elektrodun geçen akımın ısıtması sonucu uzaması ile açık devre olur. Starterin akımı açıp, kapaması balast üzerinden darbeli akımın geçmesine ve bunun sonucunda bir indüktör olan balastın uçlarında yüksek gerilim oluşmasına neden olur. Oluşan bu yüksek gerilim floresan tüp içindeki gazı deşarj eder ve deşarj olan gaz nedeniyle tübün direnci düşer ve bundan böyle akım sürekli olarak tüp üzerinden akar ve floresan ışık yaymış olur. Tüp içerisindeki civa atomlarının yüksek voltajın etkisiyle uyarılıp, yüksek enerji seviyelerine çıkmaları sonucunda, normal enerji seviyesine geri dönerken yaydıkları ultraviyole fotonlar lambanın yüzeyine kaplanmış olan fosfor kaplamasındaki elektronları uyarır. Uyarılan elektronların eski enerji seviyelerine geri dönerken ürettikleri görünür bölgedeki fotonlar floresan lambada görünür ışık üretilmesini sağlar [6]. Balastlar elektromegnetik ve elektronik olarak çeşitli türde üretilebilmektedir. Elektronik balastlar ile güç faktörü düzeltmesi ve lambanın ışık gücünün kontrolu uzaktan kumandalı veya zaman programlı olarak da yapılabilmektedir [10,11]. Bu çalışmada geliştirilen LED li retrofit lamba devrede balast varken çalışacak şekilde tasarlanmamıştır. Bu nedenle floresan lamba ile LED li retrofit lamba değiştirilirken balastın çıkarılması veya paralel kısa devre bir yol ile etkisiz hale getirilmesi gerekmektedir. 3. ÇÖZÜM YÖNTEMİ 3.1 LED li Floresan Lambada Kullanılacak Toplam LED Sayısının ve Çıkış Geriliminin Bulunması Bu çalışmada 1 Watt lık 350 ma de lumen ışık veren güçlü ışık yayan diyotlar kullanılmıştır (Power LED) [8]. Standart floresan lamba yerine, alt yapıyı değiştirmeden LED li floresan lamba tasarlandığı için 60 cm lik standart bir floresanın verdiği ışık şiddetini elde etmemiz gerekir. Bu boyutttaki standart bir floresan lamba (MASTER TL-D Reflex 18W/865 1SL) ortalama 1300 lümen ışık üretmektedir. [7].

4 Şekil 2. LED lerden geçen akımı ve üzerilerine düşen gerilimi ölçmek için kurulan devre Şekil 2 de verilen devrede LED lerden farklı değerlerde akım geçirilmiştir. 350 ma de LED lerin çok ısındığı farkedilmiş, bu durum LED lerin performansını olumsuz etkileyeceği için akım 200 ma de sabitlenmiştir. 200 ma de 1 adet LED ortalama 60 lümen foton akısı oluşturmaktadır [8]. Standart bir floresan lambanın yaklaşık 1300 lümen ışık verdiğini göz önünde bulundurursak, kullanacağımız toplam LED sayısı: 1300/60=21,6 ~ 25 (güvenli bölgede çalıştığımız için) (1) Aynı devreyi kullanarak elimizdeki LED lerden rasgele 10 adet seçerek herbiri için LED üzerine düşen eşik gerilimleri ölçülmüş ve Tablo 2 de belirtilmiştir. Tablo 2. Rastgele seçilen LED lerin üzerlerine düşen eşik gerilim değerleri Forward voltage V f1 V f2 V f3 V f4 V f5 V f6 V f7 V f8 V f9 V f V V V V V V V V V V V f-avg = (V f1 + V f2.. + V f10 ) / 10 = 2.96 V (2) Rasgele seçtiğimiz 10 adet LED in iletim gerilimleri (eşik değerlerinin) ortalama değeri, toplam LED dizin gerilimi (LED String Voltage) bulunurken kullanılacaktır. LED lerden eşit optik güç (lümen) alınabilmesi için eşit akım geçirilmesi gerektiği için, 25 adet LED seri bağlanılacak ve toplam dizin gerilim değeri aşağıdaki gibi olacaktır: Vo= 2.96 x 25 = 74 V (3) 4. LED SÜRÜCÜ DEVRELERİNİN VERİMLİLİĞİ

5 4.1 Çift Yönlü Doğrultucu ve Direnç ile LED lerin Sürülmesi Şekil 3. Çift yönlü doğrultucu (köprü doğrultucu) ve direnç kullanarak LED leri süren devre Şekil 3 te verilen devre şehir hattından gelen 50 Hz 220V AC gerilimi köprü diyotla çift yönlü doğrultarak direk LED lere göndermektedir. LED lerin üstünden istenen sabit akımı geçirmek (sınırlamak) için kullanılması gereken uygun direnç LED lere seri bağlanmıştır. LED lerde herhangi bir titreme (flicker) gözlenmemiştir. Fakat aşağıdaki hesaplarda görüldüğü gibi şebekeden fazla güç çekilmiştir. Floresan lamba yerine ondan daha fazla güç çeken bir devre içeren bir lamba kullanmak mantıklı değildir. Ayrıca devrenin verimliliği (efficiency) hesaplandığında % 23 çıkmıştır. Bu değer normal bir floresan lambanın verimlilik değerinin yaklaşık dörtte biridir. Ayrıca bu devrenin bir diğer dezavantajı ise olarak köprü diyotlardan gelen akım şebeke voltajının değişimine paralel olarak sürekli olarak değiştiği için kullanılan LED lerin ömrünü kısaltmasıdır [9]. Devrenin avantajı ise basitliği ve ucuzluğudur. Bu devrenin verimliliğini hesaplayacak olursak : I 0 = 0.2 A, V f = 74 V için P out = I 0 x V = 14.8 W (4) R = (V p 74 V) / 0.2 = 1573 Ω (5) I 0 = 0.2 A, V R = V = 237V (6) P R = I 0 x V R = 47.4 W (7) P total = P out +P R = = 62.2 W (8) Verimlilik = P out /P total = 14.8 / 62.2 = 23 % (9) Sonuç olarak verimlilik değerinin çok düşük çıkması ve sürekli olarak değişen akım LED lerinin ömrünü kısaltacağı için bu devreyi LED li floresan lamba tasarımında kullanmayı uygun bulmadık.

6 4.2 Doğrusal regülatör ile LED lerin Sürülmesi Şekil 4. LED lerin doğrusal regülatör ile sürülmesi Doğrusal regülatör Şekil-4 te görüldüğü gibi çift yönlü olarak doğrultulmuş gerilimi çıkışta sabit bir gerilime (DC Gerilim) dönüştürür. LED lerden geçen akımın değeri yine bir direnç ile belirlenir. Girişindeki gerilim ile çıkışındaki gerilim arasındaki fark doğrusal regulator üzerinde düşer. Bu nedenle önemli miktarda güç doğrusal regülatör üzerinde ısıya dönüştürülerek harcanır. Doğrusal regulatörlerde verimlilik %60 seviyelerini geçemez. Bu nedenle doğrusal regülatör LED li floresan lamba tasarımımızda kullanılmamıştır. 4.3 Anahtarlama Modlu Güç Kaynağı ile LED lerin Sürülmesi Anahtarlama modlu güç kaynakları (Switching Mode Power Supply-SMPS) giriş sinyalini bir anahtar vasıtası ile (genellikle bir MOSFET Tranzistör) açıp kapatarak çıkışa aktarırlar. Anahtarlama 100 KHz gibi hızlarda yapılabilir. Çıkış akımı bir dirençle sınırlanarak değil, bu anahtarlama sinyalinin aktif olduğu zaman (duty cycle) kontrol edilerek yani darbe genişliği modülasyonu (pulse width modulation- PWM) yöntemi ile yapılır. Regülasyon esnasında direnç kullanılmadığı, sadece indüktör (L) ve kapasitör (C) gibi reaktif elemanlar kullanıldığı için, ayrıca anahtarlama tranzistörü ON durumundayken üzerinde gerilim düşmediği, OFF durumundayken de içinden akım geçmediği için güç tüketmezler. Bu nedenle verimlilikleri çok yüksektir. Ancak, L ve C elemanları akım ve gerilim arasında faz farkı yarattığından ve girişten akımlar darbeler şeklinde çekildiğinden bu tip regülatörlerin güç faktörleri 1 den küçüktür. Bu nedenle, bu tip regülatörler bir uygulamda çok sayıda kullanıldığında, güç faktör düzeltmesi önlemine gerek duyulur. Güç faktörü düzeltmesinin de tasarlanacak LED sürücü devresi kapsamında bulunması bu durumlarda tercih edilen bir yaklaşımdır.

7 Şekil 5. SMPS modlu Buck tipi regulator kullanılarak LED leri süren devre SMPS modlu regülatörler giriş gerilimi çıkış geriliminden büyükse Buck Tipi, küçükse Boost Tipi, her iki durumda da çıkış gerilimi ve akımını regüle ediyorsa Buck-Boost veya SEPIC Tipi olarak isimlendirilir [10]. Şekil 5 teki devrede SMPS modunda çalışan bir buck regülator gösterilmiştir. LED li Floresan Retrofit Lambanın çıkış gerilimi şebeke tepe geriliminin çok altında olduğundan (311V giriş, 74V çıkış), ayrıca Buck regülatörlerin SMPS modlu regülatörler içinde en yüksek değere sahip olmasından (%98 ve üzeri) dolayı tasarımda Buck regülatör kullanmaya karar verdik. Bu amaçla uygun Buck Regülatörün tasarımı yapılmıştır [10]. 5. LED LAMBA İÇİN BUCK TİPİ LED SÜRÜCÜ DEVRE Buck tipi LED sürücüyü oluşturmak için piyasada yaygın ve düşük maliyetli olarak bulunabilen HV9910 tümleşik devresinin kullanılmasına karar verdik [13]. HV9910 yüksek gerilim kaynaklarını sabit akım kaynaklarına çevirerek bir veya birden fazla LED den oluşan LED dizinini sürmek için tasarlanmış bir tümleşik devredir. Bu devre LED sürücü kayıplarını en aza indirmek için bir indüktör ve harici anahtar ile darbe genişliği modülasyonu (PWM) yöntemini kullanır.

8 Şekil 6. LED leri PWM yaparak süren Buck tipi LED sürücü devresi ve HV9910 un iç yapısı LED lerin üzerinden akan akım artınca hassas direncin gerilim değeri (entegrenin CS bacağına bağlı olan R2 direnci) artar. Bu gerilim değeri HV9910 un kendi referans iç gerilim değeri ile karşılaştırılır (250mV). Bu gerilim değeri 250 mv tan büyük olduğu zaman, karşılaştırıcının çıkışı 1 olur, bu durum Flip-flop un girişini resetler. Flip flop un çıkışı 0 olur diğer bir deyişle gerilim değeri 0 olur (LOW). Bu durum MOSFET i kapatır (off). Bu yolla LED lerden geçen ortalama akım tekrar düşürülür. Bu durumun tersi meydana geldiğinde LED lerden geçen akım azaldığında, hassas direncin üzerinde düşen gerilim değeri azalır ( 250mV tan az). Böylelikle karşılaştırıcının değeri 0 olur. (LOW). R-S flip-flop unun R girişi LOW olduğu durumda MOSFET açık konuma geçer ve LED lerden geçen akım tekrar artar. Bu şekilde LED lerden geçen akım sabit tutulur. Akım değeri hassas direnc tarafından hissedilir. Biz hesaplarda hassas direnci 1 ohm aldık, böylelikle dirençten geçen akım 250 ma den büyük olduğu zaman 250 mv gerilim üretecek ve MOSFET açık devre olacaktır. Kısaca devremiz LED lerden geçen akımı 250 ma de sınırlandırmaktadır. 5.1 Buck Tipi LED Sürücü Devresi Tasarımı Hedeflenen Özellikler Giriş gerilimi: V g = 125 V 220 V rms, LED dizin gerilimi ya da çıkış gerilimi: V 0 = 75 V DC, LED akımı ya da çıkış akımı = I 0 = 200 ma, hedeflenen minimum verimlilik = 90 % olarak belirlenmiştir Anahtarlama frekansı (fs) ve direncin (R1) Secimi Anahtarlama frekansı indüktörün (L1) boyutunu belirler. Daha büyük anahtarlama frekansı daha küçük bir indüktör kullanılmasına neden olacaktır; fakat bu durumda devrede anahtarlama kayıpları artacaktır. Yüksek giriş gerilimli uygulamalarda tipik anahtarlama frekansı fs = 80 khz civarındadır. Zamanlama direncinin bunu başarabilmesi için 470 kilo ohm değerinde olacağı HV9910B nin veri föyünde yer almaktadır [13] Köprü diyotun ve Isıl direncin (Negative Temperature Coefficient- NTC) seçimi Köprü diyotun gerilim oranı giriş geriliminin maksimum değerine bağlıdır. 1.5 çarpım katsayısı ise bize %50 güvenlik payı sağlar.

9 (10) Akımın değeri minimum giriş geriliminde Buck LED sürücü tarafından çekilen en yüksek ortalama akıma bağlıdır. (11) (12) Bu tasarım için, 220 V AC (rms) şebeke gerilimi kullanılmış ve 600V, 1A'lik köprü diyot seçilmiştir. Termistör, devreye maksimum gerilim uygulandığında; ani akım, kararlı sabit akımın 5 katından daha fazla olmasın diye ani akımı sınırlar. İhtiyaç duyulan termistör direncininin değeri: (13) Bu sonuç bize 25C de 560 Ω luk direnç kullanılması gerektiğini göstermiştir. Hesaplamalara göre 0.2 A den yüksek RMS akım değerine sahip 560 Ω luk direnci olan termistör seçilmelidir; fakat daha da güvenli olması için uygulamada 120 Ω luk 1 A e kadar dayanıklı ısıl direnç kullanılacaktır Giriş kapasitörlerinin Seçimi (C1 ve C2) İlk tasarım kriteri maksimum LED dizin gerilimi minimum giriş geriliminin yarısından az olmalıdır. Bu durum kararlılık ihtiyacını sabit anahtarlama frekansında çalışırken karşılamaktadır. Daha önce gördüğümüz gibi, minimum doğru gerilim aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır: Vmin,dc = (14) Köprü diyotun çıkışında kullanılacak olan geciktirici kapasitör minimum AC giriş geriliminde hesaplanmak zorundadır. Kapasitör değeri şöyle hesaplanabilir: (15) Kapasitörün gerilim seviyesi giriş geriliminin tepe değerinden yüksek olmalıdır. (16) (17) 450 V 33 µf lık elektrolitik kapasitör seçilmiştir. Elektrolit kapasitörler gerilimi sabit tutmakta iyidir fakat bu tip kapasitörler yüksek eşdeğer seri direnç (Equivalent series resistance, ESR) değerlerine sahip olduklarından, buck tipi sürücü devresinden gelen yüksek frekanslı dalgalı

10 (ripple) akımı absorbe ederler. Gerekli olan yüksek frekans kapasitörünün değeri şu şekilde hesaplanır: (18) Bu tasarım örneğinde yüksek frekans kapasitörünün değeri 100 nf, 400V tur. Bu kapasitör, yüksek frekanslı akımı küçük bir alanda tutabilmek için PCB de L1 ve MOSFET e yakın bir yere yerleştirilmelidir İndüktörün Seçimi Kullanılan indüktörün değeri LED lerden geçmesine izin verilen dalgalı akımın seviyesine bağlıdır. +-15% dalgalanma, LED akımında kabul edilebilir varsayılır. İndüktör için bilinen denklem:. MOSFET in kapalı olduğu zaman düşünülerek, indüktörün LED lere sağladığı enerji; şeklinde hesaplanır.. Buradan indüktörün değeri Akımdaki dalgalanma ve (19) ile hesaplanır. Ayrıca buck tipi sürücü devresi için doluluk boşluk oranı (duty cycle) değeri olarak verilir. Bu yüzden MOSFET in kapalı olduğu durum (off-time) şeklindedir. Bu devrede standart olarak L1=20 mh alınmıştır. Bu değer hesaplanan değerden yüksek olacağı için akımdaki dalgalanma miktarı toplam %30 dan az olacaktır. Akımın tepe değeri ise 0.2 A ile %15 dalgalı akımın toplamına eşittir. (20) MOSFET (Q1) ve Diyotun (D1) Seçimi MOSFET tin kapalı (off) olduğu durumda D ve S arasında görülen tepe gerilimi değeri maksimum giriş gerilimine eşittir. %50 güvenlik payı kullanılarak, (21) MOSFET ten geçen maksimum RMS akım değeri, maksimum (%50) doluluk boşluk oranı değerine bağlıdır. Bu yüzden MOSFET teki akım:. (22)

11 Anahtarlamada kayıpları en aza indirmek için, hedeflenen ortalama akımın yaklaşık 3 katına dayanıklı MOSFET seçilmesi uygun olacaktır. Bu uygulama için 600V, > 1A MOSFET uygundur (STD2M60 rated 600V, 2A). Bu MOSFET in 2.8 Ω luk bir iletim direncine sahip olması ve akımın da %50 lik bir doluluk boşluk oranı bulunması nedeniyle MOSFET üzerinde 56 mw luk bir ısıl kayıp oluşacaktır. Diyotun tepe gerilim değeri MOSFET in gerilim değeriyle aynıdır. Ortalama diyot akımı değeri ise: (23) dir. (24) Indüktörde biriken enerjiyi MOSFET in kapalı olduğu durumda boşaltıp akımı tekrar şebekeye geri göndercek olan bu diyotun 600V, 1A e dayanacak özellikte seçilmesi uygun olur. Diyot olarak, hızlı çalışması ve düşük maliyeti nedeniyle UF4005 seçilebilir; ancak daha verimli ve emniyetli bir çalışma için STTHIR06 tipi diyot kullanılabilir Hassas Direncin Seçimi (R2) Hassas direncin (R2) değeri (25) ile belirlenir. Buna göre R2 = 1.08 Ω hesaplanır. Yaklaşık standart değer olarak da R2=1 Ω alınabilir LED Lİ Sürücünün Kurulması ve Test Edilmesi

12 Şekil 7. Tasarlanan LED li sürücü Yukarıdaki değerler hesaplandıktan sonra Şekil 7 deki devre kurulmuştur. Ayrıca HV9910 un CS bacağına bağlanan kapasitör ile aynı bacakta oluşabilecek yüksek frekanslı ani voltaj sıçramaları da filtrelenmiştir. Bu yüksek frekanslı voltaj sıçramaları, eğer uygun şekilde süzülmezse, MOSFET i düzensiz bir şekilde anahtarlayarak entegrenin zarar görmesine neden olabilir. Devre, Şekil 8 de görüldüğü gibi bir test düzeneği üzerine kurularak test edilmiş ve LED lerin istenen ışık akı değerini verecek şekilde güvenle çalıştığı gözlenmiştir. HV9910, teknik veri föyünde belirtildiği şekilde, 450V voltaj seviyesine kadar çalışabilir. Ancak devrenin etkinliğini artırmak için herhangi bir trafo veya direnç kullanılmadığından, voltaj seviyelerinde olabilecek ani yükselme veya sıçramaların HV9910 tümleşik devresine zarar verebildiği ve devrenin kolayca zarar görebildiği anlaşılmıştır. C 4 kondansatörü, şebeke tarafına bağlanan 1mH ve 100 nf lık LC devresi voltaj değerlerindeki ani yükselişlerin HV9910 tümleşik devresine zarar vermesini önlemek amacıyla kullanılmıştır. Ayrıca seçilecek MOSFET in düşük yük seviyelerinde (pc) sürülebilecek bir tranzistör olmasına dikkat etmek gerekmektedir. Tranzistörün sürülmesinde yaşanabilecek zorluklar da HV9910 tümleşik devresine zarar verebilmektedir. Bu haliyle, tasarlanan LED li sürücü devrenin oldukça güvenli bir şekilde LED leri sürebildiği testler sonucunda belirlenmiştir.

13 Şekil 8. Test düzeneği üzerine kurulan sürücü devresi ve prototip LED dizini Tasarımın test edilip, doğrulanmasının ardından baskılı devre (printed circuit board-pcb) çizimine geçilmiştir. Baskılı devre, fluoresan lambaya eşdeğer fiziksel boyutlarda bir mekanik yapı içine yerleştirilecek ve MOSFET teki ısıyı alüminyum gövdeye yayacak şekilde tasarlanmıştır. Şekil 9. Regulator devresi PCB çizimi Şekil adet 1W Power LED için PCB çizimi Şekil 11. LED li Floresan Lamba ve LED Sürücü Devre 6. SONUÇLAR Bu çalışmada insan sağlığına ve doğaya zararlı, civa gibi zararlı gazlar içeren, kullanım ömürleri LED lerin altında olan standart floresan lambalar yerine insan sağlığına zararlı

14 olmayan, dayanıklı, uzun ömürlü ve enerji verimli LED ler kullanılarak gerçekleştirilen bir LED li floresan lamba tasarlanmıştır. 25 adet 1W lık LED in etkin bir şekilde sürülmesi için, HV9910 IC kullanan Buck tipi LED sürücü devresi tasarlanmış ve test edilerek uygun çalıştığı doğrulanmıştır. Elde edilen lambanın floresan lambadan daha düşük güç tüketerek, aynı değerde ışık akısı verebildiği görülmüştür. LED li lamba floresan lambadaki ateşleyiciye ihtiyaç duymadığı için bu anlamda da bir maliyet tasarrufu sağlamaktadır. Mevcut floresan lamba altyapısına direk olarak takılabilecek bu LED li lambanın (LED li retrofit lamba) takılmadan önce, altyapıda bulunan balastın çıkarılması veya kısa devre edilmesi gerekmektedir. 7. KAYNAKLAR [1] (2009, Mar.). Multi-Year Program Plan FY 09-FY 15 Solid-State Lighting Research and Development, U.S. Department of Energy, [2] M. A.Myer, M. L. Paget, and R. D. Lingard, Performance of T12 and T8 fluorescent lamps and troffers and LED linear replacement lamps, Pacific NorthwestNat. Lab., Richland,Washington, DC, Caliper Benchmark Rep. PNNL-18076, Jan [3] Elisabeth Rosenthal and Felicity Barringer, "Green Promise Seen in Switch to LED Lighting," New York Times, May 29, [4] Fluorescent and Other Mercury-Containing Lamps and the Environment, National Electrical Manufacturers Association, Rosslyn, VA, Mar [5] Consumersearch.com, " Light Bulbs: Full Report," LED light bulb, Updated June [6] US patent , Friedrich Meyer; Hans-Joachim Spanner & Edmund Germer, "Metal Vapor Lamp", issued , assigned to General Electric Company. [7] MASTER TL-D Reflex 18W/865 1SL, Application Notes, Philips Electronics, June 7, [8] Edixeon Dx, Ex Series LEDs, Application Notes, Edison Opto Corporation, [9] J. Cooper, Driving LED lamps some simple design guidelines, available at August, [10] S. Winder, Power Supplies for LED Driving, Elsevier Science, April [11] A Driving Technology for Retrofit LED Lamp for Fluorescent Lighting Fixtures With Electronic Ballasts, Nan Chen, Student Member, IEEE, and Henry Shu-Hung Chung, Senior Member, IEEE, February [12]

15 [13] HV9910, Universal High Brightness LED Driver, Application Notes, Supertex Inc., 2004.

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

LED AYDINLATMA. 2. LED Aydınlatmanın Avantajları Nedir ve Aydınlatmada Neden Led Kullanılmalı?

LED AYDINLATMA. 2. LED Aydınlatmanın Avantajları Nedir ve Aydınlatmada Neden Led Kullanılmalı? LED AYDINLATMA 1. LED Nedir? 2. LED Aydınlatmanın Avantajları Nedir ve Aydınlatmada Neden Led Kullanılmalı? 3. LED Aydınlatma Uygulamaları 4. Örnek LED Aydınlatma Uygulaması ve Sağladığı LED NEDİR? LED,

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

Light Warrior. Aydınlatma sistemleri için elektrik tasarruf cihazı

Light Warrior. Aydınlatma sistemleri için elektrik tasarruf cihazı Aydınlatma sistemleri için elektrik tasarruf cihazı %20 - %40 arasında enerji tasarrufu Flüoresan, metal-halide, sodium buharlı, compact flüoresan lambalar, akkor flamanlı spot ve armatürlerinde etkili

Detaylı

>> >> >> >> >> >> >> >> >> >> >> >>

>> >> >> >> >> >> >> >> >> >> >> >> LED'ler (Light Emitting Diode), adından da anlaşılabileceği gibi elektriksel enerjiyi ışık enerjisine dönüştüren yarı iletken diyotlardır. LED lere gelen elektrik akımı bildiğimiz ampuller gibi akkor hale

Detaylı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı

Şekil 7.1. (a) Sinüs dalga giriş sinyali, (b) yarım dalga doğrultmaç çıkışı, (c) tam dalga doğrultmaç çıkışı DENEY NO : 7 DENEY ADI : DOĞRULTUCULAR Amaç 1. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucu oluşturmak 2. Dalgacıkları azaltmak için kondansatör filtrelerinin kullanımını incelemek. 3. Dalgacıkları azaltmak için

Detaylı

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini

ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini ÜNİTE 5 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Transformatörün tanımını yapınız. Alternatif akımın frekansını değiştirmeden, gerilimini alçaltmaya veya yükseltmeye yarayan elektro manyetik indüksiyon

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

Proje Teslimi: 2012-2013 güz yarıyılı ikinci ders haftasında Devre ve Sistem Analizi Dersinde teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2012-2013 güz yarıyılı ikinci ders haftasında Devre ve Sistem Analizi Dersinde teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-1 (v1.2) YTÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü birinci sınıf öğrencileri için Elektrik Devre Temelleri Dersinde isteğe bağlı olarak verilen pratik yaz ödevidir. Proje

Detaylı

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI

2. Bölüm: Diyot Uygulamaları. Doç. Dr. Ersan KABALCI 2. Bölüm: Diyot Uygulamaları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 Yük Eğrisi Yük eğrisi, herhangi bir devrede diyot uygulanan bütün gerilimler (V D ) için muhtemel akım (I D ) durumlarını gösterir. E/R maksimum I

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI (KGK)

KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI (KGK) KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI (KGK) Bu yazıda, bir Kesintisiz Güç Kaynağının (KGK) genel yapısı incelenmiştir. Sistem, giriş güç katı, batarya doldurucusu, sürücü birimi, evirici birimi, çıkış güç katı, örnekleme

Detaylı

ŞEBEKE GERİLİMİ İLE ÇALIŞAN LED MODÜLLERİN TEKNİK ANALİZİ

ŞEBEKE GERİLİMİ İLE ÇALIŞAN LED MODÜLLERİN TEKNİK ANALİZİ ŞEBEKE GERİLİMİ İLE ÇALIŞAN LED MODÜLLERİN TEKNİK ANALİZİ Mesut ÇINAR Elektrik-Elektronik Mühendisi EMO Ankara Şubesi mesut.cinar@emo.org.tr Özet Bu yazıda geleneksel aydınlatma armatürlerinin yerini alan

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Sıcaklık kontrol elemanlarının türlerini ve çalışma ilkelerini öğrenmek. 2. Bir orantılı sıcaklık kontrol devresi yapmak. GİRİŞ Solid-state sıcaklık kontrol

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken)

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken) KTÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı DOĞRULTUCULAR Günümüzde bilgisayarlar başta olmak üzere bir çok elektronik cihazı doğru akımla çalıştığı bilinen

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

GENEL KULLANIM İÇİN SABİT AKIM LED SÜRÜCÜLERİ. Uygulama Notları ACG-D350/500/700/1000 UYGULAMA NOTLARI. 1. LED adedi

GENEL KULLANIM İÇİN SABİT AKIM LED SÜRÜCÜLERİ. Uygulama Notları ACG-D350/500/700/1000 UYGULAMA NOTLARI. 1. LED adedi GENEL KULLANIM İÇİN SABİT AKIM LED SÜRÜCÜLERİ Uygulama Notları ACG D-Serisi sürücü devreleri düşük voltajla LEDleri sabit bir akımda çalıştırmak için ideal bir çözüm sunar. LEDlerin düşük voltajla çalıştığı,

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ

DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ DENEY 2: DĠYOTLU KIRPICI, KENETLEME VE DOĞRULTMA DEVRELERĠ 1- Kırpıcı Devreler: Girişine uygulanan sinyalin bir bölümünü kırpan devrelere denir. En basit kırpıcı devre, şekil 1 'de görüldüğü gibi yarım

Detaylı

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz.

1000 V a kadar Çıkış Voltaj. 500 V a kadar İzolasyon Sınıfı. F 140C İzolasyon Malzemesi IEC EN 60641-2 Çalışma Frekansı. 50-60 Hz. BİR ve İKİ FAZLI İZOLASYON TRANSFORMATÖR Bir ve İki fazlı olarak üretilen emniyet izolasyon transformatör leri insan sağlığı ile sistem ve cihazlara yüksek güvenliğin istenildiği yerlerde kullanılır. İzolasyon

Detaylı

Bezeichnung : Artikel Nr. : Datum : Beschreibung : ÖAM 71 69 DE DOKUMENTATION

Bezeichnung : Artikel Nr. : Datum : Beschreibung : ÖAM 71 69 DE DOKUMENTATION KISACASI LED72 STRL Mühendislik tabanlı bir şirket olmamız sebebiyle, araçların sayıca az veya verimli kullanımı ile daha yüksek ve faydalı çıktılar elde etmenin yolarını aramaktayız. Bu esnada ürünlerimizi,

Detaylı

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım

Alternatif Akım. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören. Alternatif Akım Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören Paralel devre 2 İlk durum: 3 Ohm kanunu uygulandığında; 4 Ohm kanunu uygulandığında; 5 Paralel devrede empedans denklemi, 6 Kondansatör (Kapasitans) Alternatif gerilimin etkisi

Detaylı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı Çizgi İzleyen Robot Yapımı Elektronik Elektronik tasarım için yapılması gerek en önemli şey kullanılacak malzemelerin doğru seçilmesidir. Robotun elektronik aksamı 4 maddeden oluşur. Bunlar; 1. Sensörler

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

ELM 232 Elektronik I - Deney 2 Zener Diyotlu Regülatör Tasarımı. Doğrultucu Regülatör Yük. R L yükü üzerinde oluşan sinyalin DC bileşeni

ELM 232 Elektronik I - Deney 2 Zener Diyotlu Regülatör Tasarımı. Doğrultucu Regülatör Yük. R L yükü üzerinde oluşan sinyalin DC bileşeni Amaç Bu deneyin amaçları; tam doğrultucu köprünün çalışmasını izlemek, kondansatör kullanılarak elde edilen doğrultucuyu incelemek ve zenerli regülatör tasarımı yapmaktır. Deneyin Yapılışı Sırasında İhtiyaç

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK)

ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) ÜNİTE 3 KLASİK SORU VE CEVAPLARI (TEMEL ELEKTRONİK) Diyotu tanımlayınız. Diyot bir yönde akım geçiren, diğer yönde akım geçirmeyen elektronik devre elemanıdır. Diyotlarda anot ve katodu tanımlayınız. Diyot

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Deney de sabit çıkış gerilimi üretebilen diyotlu doğrultucuları inceledik. Eğer endüstriyel uygulama sabit değil de ayarlanabilir bir gerilime

Detaylı

DEŞARJ LAMBALARINDA BALAST SEÇĐMĐNĐN ÖNEMĐ VE CIVA BUHARLI LAMBALARDAKĐ ETKĐLERĐ

DEŞARJ LAMBALARINDA BALAST SEÇĐMĐNĐN ÖNEMĐ VE CIVA BUHARLI LAMBALARDAKĐ ETKĐLERĐ DEŞARJ LAMBALARINDA BALAST SEÇĐMĐNĐN ÖNEMĐ VE CIVA BUHARLI LAMBALARDAKĐ ETKĐLERĐ Nazım ĐMAL Yılmaz UYAROĞLU Bilecik Üniversitesi, Osmaneli Sakarya Üniversitesi Elk- MYO Osmaneli/BĐLECĐK Elt. Müh. SAKARYA

Detaylı

GÜNEŞİ TAKİP EDEN HAREKETLİ KOLLEKTÖR MÜNİR ATAMAN BTSO Kamil Tolon Bilim Ve Sanat Merkezi Osmangazi-BURSA munirataman@hotmail.com ŞENOL YILDIZ Ekinciler 75. Yıl İlköğretim Okulu-Göynük BOLU senolyildiz5@hotmail.com

Detaylı

zone 1 zone 2 EEx d IIC EN 50014 T5 T4 T3 EN 50281-1-1 T 95 C T 130 C T 195 C 60Hz (isteğe bağlı)

zone 1 zone 2 EEx d IIC EN 50014 T5 T4 T3 EN 50281-1-1 T 95 C T 130 C T 195 C 60Hz (isteğe bağlı) EV YDINLTM RMTÜRLERİ KEM 01TEX2249 zone 1 zone 2 EEx d IIC T 95 C T 130 C T 195 C D IP 66 20 C 45 C ydınlatma rmatürü ( KFESLİ ) Lighting fixtures Hafif alaşım ve ısıya dayanıklı camlı Light alloy and

Detaylı

GERİ DÖNÜŞLÜ GÜÇ KAYNAKLARININ TASARIMI 2

GERİ DÖNÜŞLÜ GÜÇ KAYNAKLARININ TASARIMI 2 GERİ DÖÜŞLÜ GÜÇ KAYAKLAR TAARM Anahtarlamalı güç kaynağı tasarımı, analog ve sayısal devreler, güç elemanlarının karakteristikleri, manyetik devreler, sıcaklık, güvenlik ihtiyaçları, kontrol döngüsünün

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Multivibratörler. Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör Multivibratörler Kare dalga veya dikdörtgen dalga meydana getiren devrelere MULTİVİBRATÖR adı verilir. Bu devreler temel olarak pozitif geri beslemeli iki yükselteç devresinden oluşur. Genelde çalışma

Detaylı

DENEY 3. Tek Yan Bant Modülasyonu

DENEY 3. Tek Yan Bant Modülasyonu DENEY 3 Tek Yan Bant Modülasyonu Tek Yan Bant (TYB) Modülasyonu En basit genlik modülasyonu, geniş taşıyıcılı çift yan bant genlik modülasyonudur. Her iki yan bant da bilgiyi içerdiğinden, tek yan bandı

Detaylı

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI

6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler. Doç. Dr. Ersan KABALCI 6. Bölüm: Alan Etkili Transistörler Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 FET FETler (Alan etkili transistörler) BJTlere çok benzer yapıdadır. Benzerlikleri: Yükselteçler Anahtarlama devreleri Empedans uygunlaştırma

Detaylı

DENEY 10 UJT-SCR Faz Kontrol

DENEY 10 UJT-SCR Faz Kontrol DNY 0 UJT-SCR Faz Kontrol DNYİN AMACI. Faz kontrol ilkesini öğrenmek.. RC faz kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 3. SCR faz kontrol devresindeki UJT gevşemeli osilatör uygulamasını incelemek. GİRİŞ

Detaylı

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SAYISAL ELEKTRONİK LAB. DENEY FÖYÜ DENEY 4 OSİLATÖRLER SCHMİT TRİGGER ve MULTİVİBRATÖR DEVRELERİ ÖN BİLGİ: Elektronik iletişim sistemlerinde

Detaylı

5-Seviyeli KaskatEviricili Elektronik Balast Devresinin MATLAB/Simulink Benzetimi

5-Seviyeli KaskatEviricili Elektronik Balast Devresinin MATLAB/Simulink Benzetimi 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 211, Elazığ, Turkey 5-Seviyeli KaskatEviricili Elektronik Balast Devresinin MATLAB/Simulink Benzetimi Ü. Budak 1 ands. Tuncer 2 1

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

SICAKLIK ALGILAYICILAR

SICAKLIK ALGILAYICILAR SICAKLIK ALGILAYICILAR AVANTAJLARI Kendisi güç üretir Oldukça kararlı çıkış Yüksek çıkış Doğrusal çıkış verir Basit yapıda Doğru çıkış verir Hızlı Yüksek çıkış Sağlam Termokupldan (ısıl İki hatlı direnç

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

T.C. ADALET BAKANLIĞI İSKENDERUN M TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU İŞYURDU MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. ADALET BAKANLIĞI İSKENDERUN M TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU İŞYURDU MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ADALET BAKANLIĞI İSKENDERUN M TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU İŞYURDU MÜDÜRLÜĞÜ LED NEDİR? LED (Light emitting diodes) Işık yayan diyotlar anlamına gelir.üzerinden akım geçtiğinde üretiminde

Detaylı

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta AC-AC Dönüştürücüler AC kıyıcılar (AC-AC dönüştürücüler), şebekeden aldıkları sabit genlik ve frekanslı AC gerilimi isleyerek çıkışına yine AC olarak veren güç elektroniği devreleridir. Bu devreleri genel

Detaylı

LED: Geleceğin Aydınlatma Teknolojisi

LED: Geleceğin Aydınlatma Teknolojisi 2010 2011 Hayata ETKİN Bakış LED'li ameliyat lambaları inovatif aydınlatma teknolojileriyle, tüm dünyada cerrahi ekiplerin tercih ettikleri aydınlatma modeli haline gelmiştir. Etkin Tıbbi Cihazlar tarafından

Detaylı

DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI

DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI Muhammed ÖZTÜRK Engin YURDAKUL Samet EŞSĐZ

Detaylı

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FİZ 102 FİZİK LABORATUARI II FİZİK LABORATUARI II CİHAZLARI TANITIM DOSYASI Hazırlayan : ERDEM İNANÇ BUDAK BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Mühendislik

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LED Lİ SAHA VE CEPHE AYDINLATMA ARMATÜRLERİ TEKNİK ŞARTNAMESİ

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LED Lİ SAHA VE CEPHE AYDINLATMA ARMATÜRLERİ TEKNİK ŞARTNAMESİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LED Lİ SAHA VE CEPHE AYDINLATMA ARMATÜRLERİ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1 İÇİNDEKİLER 1 GENEL...3 1.1 Konu ve Kapsam...3 1.2 Standartlar...3 1.3

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

Enerji Verimliliğinde; Aydınlatmada Kullanılan Lamba Seçiminin Önemi

Enerji Verimliliğinde; Aydınlatmada Kullanılan Lamba Seçiminin Önemi Enerji Verimliliğinde; Aydınlatmada Kullanılan Lamba Seçiminin Önemi Safiye KAYA Kocaeli Üniversitesi, safiyekaya_01@hotmail.com ÖZET Verimlilik dendiğinde kullanılan cihazın daha az kullanılması değil,

Detaylı

ThE BrıGhT SıDE OF LıGhT www.samatip.com

ThE BrıGhT SıDE OF LıGhT www.samatip.com The brıght SIDE OF Lıght www.samatip.com Sağlıklı Aydınlatma Uzmanı Uzman kadrosuyla aydınlatma iş kolunda yatırımlarını yapan SAMADESIGN Interior Project & Contrac,t uluslararası başarıları ve kalitesi

Detaylı

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları Yumuşak Yolvericiler Vektör kontrollü AKdem dijital yumuşak yol vericisi, 6-tristör kontrollü olup, 3 fazlı sincap kafesli motorlarda yumuşak kalkış ve duruş prosesleri için tasarlanmıştır. Vektör kontrol,

Detaylı

ME 407 Mechanical Engineering Design

ME 407 Mechanical Engineering Design ME 407 Mechanical Engineering Design Temel Elektroniğe Giriş Eğitimi B.Ş. Özden 09.11.2012 ME 407 Temel Elektroniğe Giriş Eğitimi 1 Elektrik 09.11.2012 ME 407 Temel Elektroniğe Giriş Eğitimi 2 Elektrik

Detaylı

Dirençler. 08 Aralık 2015 Salı 1

Dirençler. 08 Aralık 2015 Salı 1 Dirençler 08 Aralık 2015 Salı 1 Tanımı ve İşlevi Dirençler elektrik akımına zorluk gösteren elektronik devre elemanlarıdır. Direnç R harfi ile gösterilir, birimi ohmdur. Omega simgesi ile gösterilir (Ω).

Detaylı

BÖLÜM 3 OSİLASYON KRİTERLERİ

BÖLÜM 3 OSİLASYON KRİTERLERİ BÖLÜM 3 OSİİLATÖRLER Radyo sistemlerinde sinüs işaret osilatörleri, taşıyıcı işareti üretmek ve karıştırıcı katlarında bir frekansı diğerine dönüştürmek amacıyla kullanılır. Sinüs işaret osilatörlerinin

Detaylı

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 618 Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 1 Latif TUĞ ve * 2 Cenk YAVUZ 1 Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Böl., Sakarya,

Detaylı

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) SW1 X1 - X7 EN ENABLE GİRİŞİ Y1 - Y4

Detaylı

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET

TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET TEMEL KAVRAMLAR BİRİM SİSTEMİ TEMEL NİCELİKLER DEVRE ELEMANLARI ÖZET EBE-211, Ö.F.BAY 1 Temel Elektriksel Nicelikler Temel Nicelikler: Akım,Gerilim ve Güç Akım (I): Eletrik yükünün zamanla değişim oranıdır.

Detaylı

ESTET TEKNOLOJİ TASARIM REKLAM SAN. TİC. LTD. ŞTİ. www.visio.com.tr info@visio.com.tr

ESTET TEKNOLOJİ TASARIM REKLAM SAN. TİC. LTD. ŞTİ. www.visio.com.tr info@visio.com.tr ESTET TEKNOLOJİ TASARIM REKLAM SAN. TİC. LTD. ŞTİ. Firmamız 2009 yılında kurulmuş olup LED aydınlatma armatürleri ve LED li reklamcılık çözümleri geliştirdiği Silivri de toplam 2.500 m² kapalı alanda ileri

Detaylı

Evde ya da ofisinizde, günde ortalama 6 saat süre ile 10 adet akkor lamba kullandığınızda; LED NEDİR? LED Aydınlatma Sistemleri Nasıl Çalışır?

Evde ya da ofisinizde, günde ortalama 6 saat süre ile 10 adet akkor lamba kullandığınızda; LED NEDİR? LED Aydınlatma Sistemleri Nasıl Çalışır? LED NEDİR? LED Aydınlatma Teknolojisi,enerji tasarruflu aydınlatmada en son teknolojidir. LED 'Işık Yayan Diyot', elektriği ışığa dönüştüren yarı iletken cihaz anlamına gelir.led aydınlatmanın düşük enerji

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ

RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RF MİKROELEKTRONİK GÜRÜLTÜ RASTGELE BİR SİNYAL Gürültü rastgele bir sinyal olduğu için herhangi bir zamandaki değerini tahmin etmek imkansızdır. Bu sebeple tekrarlayan sinyallerde de kullandığımız ortalama

Detaylı

IŞIĞIN OLDUĞU HER YERDE...

IŞIĞIN OLDUĞU HER YERDE... Profesyonel Aydınlatma Çözümleri 2013 LED Aydınlatma Ürün Kataloğu IŞIĞIN OLDUĞU HER YERDE... İÇİNDEKİLER PROJEKTÖR 5 SOKAK LAMBASI 13 ENDÜSTRİYEL SARKIT 17 KANOPİ AYDINLATMA 21 PANEL AYDINLATMA 27 LINEER

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I

Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi * Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Anabilim Dalı * Elektronik Laboratuarı I FET KARAKTERİSTİKLERİ 1. Deneyin Amacı JFET ve MOSFET transistörlerin

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞEMİ E MOTOR OARAK ÇAIŞTIRIMASI DENEY 4-06. AMAÇ: Senkron jeneratörün kaynağa paralel senkronizasyonu

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı

Süpermarket LED Aydınlatma Çözümleri

Süpermarket LED Aydınlatma Çözümleri Süpermarket LED Aydınlatma Çözümleri Maksimum enerji tasarrufu ve satışta pozitif etki LUXAR LED Ürünlerinin Avantajları Düşük Enerji Tüketimi Düşük Enerji Tüketimi - Yüksek Verim İçerdikleri son teknoloji

Detaylı

KOCAELİ BÖLGESİ SOKAK AYDINLATMALARINDA LED ARMATÜR KULLANIMININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE MALİYETİNE ETKİSİ

KOCAELİ BÖLGESİ SOKAK AYDINLATMALARINDA LED ARMATÜR KULLANIMININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE MALİYETİNE ETKİSİ KOCAELİ BÖLGESİ SOKAK AYDINLATMALARINDA LED ARMATÜR KULLANIMININ ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE MALİYETİNE ETKİSİ E. Mustafa YEĞİN 1, M. Zeki BİLGİN 1 1 Kocaeli Üniversitesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Umuttepe

Detaylı

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEYİN AMACI 1. PUT-SCR güç kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 2. Otomatik ışık kontrol devresinin yapımı ve ölçümü. GİRİŞ Önemli parametrelerinin programlanabilir

Detaylı

RDA / RDAT OTOMASYON TİP AKÜ ŞARJ CİHAZI

RDA / RDAT OTOMASYON TİP AKÜ ŞARJ CİHAZI RDA / RDAT OTOMASYON TİP AKÜ ŞARJ CİHAZI Akü Şarj Cihazı Sabit Voltaj ve Sabit Akım prensibine göre çalışan tam kontrollü bir cihazdır. LCD panel üzerinden bütün ölçümler ve olay bilgileri izlenilebilir.

Detaylı

Lambalar Lamps. Ledli Lambalar Led Lamps

Lambalar Lamps. Ledli Lambalar Led Lamps 375 Lambalar Lambalar 04 Ledli Lambalar Led 5981-111 5981-117 * Yüksek ýþýk verimi saðlar. * Bakým maliyeti düþüktür. * Harici ve dahili aydýnlatmada kullanýlabilir. * 3000- Kelvin renk seçeneði vardýr.

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI Öğr. Gör. Oğuzhan ÇAKIR 377 42 03, KTÜ, 2010 1. Deneyin Amacı Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI CDS (Kadmiyum

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I DENEY 7: MOSFET Lİ KUVVETLENDİRİCİLER Ortak Kaynaklı MOSFET li kuvvetlendirici

Detaylı

Türk Philips Aydınlatma

Türk Philips Aydınlatma Fiyat Listesi Haziran 2014 Türk Philips Aydınlatma İskenderun Demir Çelik Fabrikası Hol Aydınlatması İçindekiler LAMBALAR LED lar 6 GentleSpace LED Yüksek Tavan Armatürü GentleSpace, 400 W a kadar HID

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

3. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 3. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 3. OHM KANUNU, ENEJİ VE GÜÇ 3.1. OHM KANUNU 3.2. ENEJİ VE GÜÇ 3.3.

Detaylı

3. ÜNİTE AYDINLATMA TESİSATI ŞEMALARI ÇİZİMİ

3. ÜNİTE AYDINLATMA TESİSATI ŞEMALARI ÇİZİMİ 3. ÜNİTE AYDINLATMA TESİSATI ŞEMALARI ÇİZİMİ KONULAR 1. Adi Anahtar Tesisatı 2. Komitatör Anahtar Tesisatı 3. Vaviyen Anahtar Tesisatı 4. Ara Vaviyen Anahtar Tesisatı 5. Elektronik Anahtar Tesisatı 6.

Detaylı

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndeki direnci ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır. Direncin

Detaylı

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır?

2- İşverenler işyerlerinde meydana gelen bir iş kazasını en geç kaç iş günü içerisinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır? 1- Doğa ve çevreye fazla zarar vermeden devamlı ve kaliteli bir hizmet veya mal üretimi sırasında iş kazalarının meydana gelmemesi ve meslek hastalıklarının oluşmaması için alınan tedbirlerin ve yapılan

Detaylı

ED12-REGÜLATÖRLER 2013

ED12-REGÜLATÖRLER 2013 ED12-REGÜLATÖRLER 2013 Regülatörler Şebeke gerilimindeki yükselme düşme gibi dengesizlikleri önleyip gerilim regülasyonu yapan elektriksel cihazlara regülatör denir. Regülatörler elektrik enerjisini içerisindeki

Detaylı

Bir PV Modül ve Panel in Elde Edilmesi

Bir PV Modül ve Panel in Elde Edilmesi Bir P Modül ve Panel in Elde Edilmesi Tipik olarak bir P hücre 5-30 cm lik kare bir alana sahip olup, yaklaşık W lık güç üretir. Yüksek güçler elde edebilmek için birçok P hücre seri ve paralel olarak

Detaylı

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-2 (v1.1) Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünde okuyan 1. ve 2. sınıf öğrencilerine; mesleği sevdirerek öğretmek amacıyla, isteğe bağlı olarak

Detaylı

PWM SİNYALİNİN DUTY CYCLE SÜRESİNİN %0 İLE %100 ARASINDA DEĞİŞİMİ İLE DC MOTORUN HASSAS KONTROLÜ ÖZET

PWM SİNYALİNİN DUTY CYCLE SÜRESİNİN %0 İLE %100 ARASINDA DEĞİŞİMİ İLE DC MOTORUN HASSAS KONTROLÜ ÖZET PWM SİNYALİNİN DUTY CYCLE SÜRESİNİN %0 İLE %100 ARASINDA DEĞİŞİMİ İLE DC MOTORUN HASSAS KONTROLÜ Oğuz YAZ 1, Ozan KARAKULAK 2, Erman KÖYBAŞI 3, Sabri BİCAKCI 4, Can Candan 5, Davut AKDAŞ 6 1 oguzyaz@bau.edu.tr

Detaylı

RELIABLE SOLUTIONS in POWER ELECTRONICS. Power Management Instruments VRST SERİSİ ELEKTRONİK REGÜLATÖR SUD

RELIABLE SOLUTIONS in POWER ELECTRONICS. Power Management Instruments VRST SERİSİ ELEKTRONİK REGÜLATÖR SUD RELIABLE SOLUTIONS in POWER ELECTRONICS VRST SERİSİ Power Management Instruments ELEKTRONİK REGÜLATÖR SUD ELEKTRONİK REGÜLATÖR Günümüzde teknoloji geliştikçe Elektrik, Elektronik ve Elektromekanik cihazlar

Detaylı

RİZE ÜNİVERSİTESİ MYO Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı

RİZE ÜNİVERSİTESİ MYO Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı RİZE ÜNİERSİESİ MYO Bilgisayar eknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı *** BİLP 07 EMEL ELEKRONİK İZE SNA *** Not: Kalem, silgi vs. alışverişi kesinlikle yasaktır. Kurala uymayanların sınav kağıdı,

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI Deney 2 Thevenin Eşdeğer Devreleri ve Süperpozisyon İlkesi 1. Hazırlık a. Dersin internet sitesinde yayınlanan Laboratuvar Güvenliği ve cihazlarla ilgili bildirileri

Detaylı

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA n Aşırı akımlar : Kesici n Aşırı gerilimler: 1. Peterson bobini 2. Ark boynuzu ve parafudr 3. Koruma hattı 26.03.2012 Prof.Dr.Mukden UĞUR 1 n 1. Peterson bobini: Kaynak tarafı yıldız bağlı YG sistemlerinde

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje Proje Raporu Hakan Altuntaş 11066137 16.01.2013 İstanbul

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

KANUNLAR : Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir.

KANUNLAR : Bir iletkenin iki ucu arasındaki potansiyel farkının,iletkenden geçen akım şiddetine oranı sabittir. KANUNLAR : Elektrik ve elektronikle ilgili konuları daha iyi anlayabilmek için, biraz hesap biraz da kanun bilgisine ihtiyaç vardır. Tabii bunlar o kadar zor hasaplar değil, yalnızca Aritmetik düzeyinde

Detaylı