SELÇUK İLETİŞİM JOURNAL OF SELCUK COMMUNICATION JANUARY 2009 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ OCAK 2009 ISSN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SELÇUK İLETİŞİM JOURNAL OF SELCUK COMMUNICATION JANUARY 2009 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ OCAK 2009 ISSN 1302-2865"

Transkript

1 SELÇUK İLETİŞİM JOURNAL OF SELCUK COMMUNICATION JANUARY 2009 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ OCAK 2009 ISSN

2 Sahibi Prof. Dr. Halûk Hâdi SÜMER Editör Doç. Dr. Ahmet KALENDER Editör Yardımcısı Arş. Gör. Ahmet TARHAN Yayın Kurulu Prof. Dr. Halûk Hâdi SÜMER Doç. Dr. Ahmet KALENDER Yrd. Doç. Dr. Caner ARABACI Prof. Dr. Korkmaz ALEMDAR (Gazi Ü.) Prof. Dr. Burhan AYKAÇ (Gazi Ü.) Prof. Dr. Esra BİRYILDIZ (Marmara Ü.) Prof. Dr. M. Naci BOSTANCI (Gazi Ü.) Prof. Dr. Özden CANKAYA (Galatasaray Ü.) Prof. Dr. Yalçın DEMİR (Anadolu Ü.) Prof. Dr. Uğur DEMİRAY (Anadolu Ü.) Prof. Dr. Ahmet DURMAZ (Anadolu Ü.) Prof. Dr. Müge ELDEN (Ege Ü.) Prof. Dr. Suat GEZGİN (İstanbul Ü.) Prof. Dr. Kemal GÖRMEZ (Gazi Ü.) Prof. Dr. H. İbrahim GÜRCAN (Anadolu Ü.) Prof. Dr. Nurettin GÜZ (Gazi Ü.) Prof. Dr. Metin KAZANCI (Ankara Ü.) Prof. Dr. Mehmet KESİM (Anadolu Ü.) Prof. Dr. Mehmet KÜÇÜKKURT (Gazi Ü.) Prof. Dr. Aydın Ziya ÖZGÜR (Anadolu Ü.) Danışma Kurulu Prof. Dr. Seyide PARSA (Ege Ü.) Prof. Dr. Filiz Balta PELTEKOĞLU (Marmara Ü.) Prof. Dr. Nurdoğan RİGEL (İstanbul Ü.) Prof. Dr. Şerif ŞİMŞEK (Selçuk Ü.) Prof. Dr. Nazmi ULUTAK (Anadolu Ü.) Prof. Dr. Çağatay ÜNÜSAN (Selçuk Ü.) Prof. Dr. A. Haluk YÜKSEL (Anadolu Ü.) Doç. Dr. Muhittin ACAR (Hacettepe Ü.) Doç. Dr. Birol AKGÜN (Selçuk Ü.) Doç. Dr. M. Bilal ARIK (Gazi Ü.) Doç. Dr. Aytekin CAN (Selçuk Ü.) Doç. Dr. Ahmet Yalçın KAYA (Selçuk Ü.) Doç. Dr. Abdullah KOÇAK (Selçuk Ü.) Doç. Dr. Aydemir OKAY (İstanbul Ü.) Doç. Dr. Ayla OKAY (İstanbul Ü.) Doç. Dr. Başak SOLMAZ (Selçuk Ü.) Kapak Tasarımı Arş. Gör. A. Gani ARIKAN Yazışma Adresi Doç. Dr. Ahmet KALENDER S.Ü. İletişim Fakültesi Kampus KONYA Tel: Faks: e-posta: Selçuk İletişim hakemli bir dergidir. Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez yayınlanır. Dergide yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarına aittir. Kaynak göstermeden alıntı yapılamaz. Selçuk İletişim Dergisi, TÜBİTAK/ULAKBİM Sosyal Bilimler Veri Tabanı nda yer almaktadır.

3 İçindekiler N. Bilge İspir - H. Kemal Suher 5-17 SMS Reklamlarına Yönelik Tüketici Tutumları Ahmet Kalender - Ahmet Tarhan Belediyelerin Kamuyu Bilgilendirme Amaçlı SMS Kullanımına Muhtarların Bakışı Üzerine Bir Araştırma Gresi Sanje Dahan Çizgi Altı İletişim Faaliyetlerinin Niş Pazarlardaki Önemi ve Bir Alan Çalışması Erhan Eroğlu - Gülden Özkan Örgüt Kültürü ve İletişim Doyumu İle Bireysel Özellikler Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Bir Uygulama Örneği Birol Gülnar İletişim Doyumu Boyutları İle Örgütlenme Yapısı İlişkisi: Selçuk Üniversitesi Akademisyenleri Örneği Yavuz Tuna Örgütsel İletişim Sürecinde Yöneticilerin Duygularını Yönetebilme Yeterlilikleri Sezen Ünlü - Nazlı Bayram Kadına Yönelik Şiddet: Tv Dizilerinde Kadına Canan Uluyağcı - Sevil U. Bayçu Yönelik Şiddet Üzerine Bir Araştırma Tülay Şeker N1K Haber Programının Alımlama Analizi Metin Kasım Türkiye de Özel/Tecimsel Radyo Yayıncılığının Gelişim Süreci ve Konya daki Tecimsel Radyolar Üzerine Bir İnceleme S. Serhat Serter Lütfi Ömer Akad ve Yalnızlar Rıhtımı (1959): Biçemsel Bir Analiz Mustafa Sözen Türk Kısa Filmlerinde Ses Tasarımı ve Örnek Uygulamalar Tarık Emre Yıldırım İslamcı Türk Sinemasında Varoluşçu Çizgiler Şule Yüksel Öztürk Uzak Mesafeler, Yakın İlişkiler: Kültürlerarası Onur Bekiroğlu İletişim Perspektifinde Anzak Günü nün Türk Yazılı Basınında Sunumu Rıdvan Şentürk Raymond Williams ın Televizyon Teorisi Ürün Yıldıran Önk Baudrillard Perspektifinden Bir Kitle İletişim ve Sanat Aracı Olarak Simülasyon Evreninde Televizyon Cilt Konu ve Yazar Dizini 226 Yayın Kuralları

4 Editörden 2009 yılının ilk sayısıyla karşınızda olmaktan dolayı mutluyuz. Selçuk İletişim Dergisi, istikrarlı çizgisi ve zamanında yayınlanmasıyla 10 yılı geride bıraktı. Bu süre içerisinde, şüphesiz dergimize maddi ve manevi destek sağlayan bir çok hocamız ve akademisyenimiz oldu. Dergimizin bugünkü noktaya ulaşmasında hiçbir zaman desteklerini esirgemeyen hocalarımıza, hakemlerimize, yazarlarımıza ve fakülte yönetimimize teşekkür ediyorum. Onlar olmasaydı, Selçuk İletişim Dergisi bugünlere erişemez ve istikrarlı yayın anlayışını sürdüremezdi. Dergimizin bu sayısında 15 makaleye yer verdik. İlk makale, son dönemlerde giderek önem kazanan SMS reklamlarına ilişkin tüketici tutumlarını ölçmeye yönelik hazırlanmış. Makale N. Bilge İspir ve H. Kemal Suher e ait. İkinci makalede Ahmet Kalender ve Ahmet Tarhan, SMS teknolojisinin başka bir boyutunu inceliyorlar. Belediyelerin halkla İlişkiler ve kamuyu bilgilendirme amaçlı SMS kullanımını muhtarların nasıl değerlendirdiği makalenin konusu oluşturuyor. Üçüncü makale Gresi Sanje Dahan a ait. Bu makalede, Çizgi altı iletişim faaliyetlerinin Niş pazarlardaki önemi üzerine yapılan bir alan araştırmasının bulguları sunuluyor. Dördüncü makalede, Erhan Eroğlu ve Gülden Özkan; örgüt kültürü ve iletişim doyumu ile bireysel özellikler arasındaki ilişkiyi bir uygulama örneği bağlamında değerlendiriyorlar. Beşinci makalede Birol Gülnar, iletişim doyumu ve örgütlenme yapısı ilişkisini Selçuk Üniversitesi akademisyenleri üzerinde yaptığı bir araştırmaya dayanarak tartışıyor. Altınca makalede, örgütsel iletişim sürecinde yöneticilerin duygularını yönetebilme becerileri konu ediliyor. Makale, Yavuz Tuna ya ait. Yedinci makale, bir proje kapsamında Eskişehir de gerçekleştirilen araştırmanın bulgularını aktarıyor ve Türk televizyon dizilerindeki kadına yönelik şiddet unsurları üzerinde duruyor. Makale Sezen Ünlü ve arkadaşlarına ait. Sekizinci makale, ülkemizde üzerinde neredeyse hiç çalışılmayan alımlama analiziyle ilgili. Tülay Şeker, 5N1K haber programının alımlama analizi bulgularını makalesinde sunuyor. Dokuzuncu makale Metin Kasım a ait. Makalede ülkemizdeki özel radyo yayıncılığının gelişim süreci üzerinde duruluyor ve Konya daki özel radyolar inceleniyor. Onuncu makalede Serhat Serter, Lütfi Ömer Akad ın Yalnızlar Rıhtımı filmini inceliyor. Onbirinci makalede Mustafa Sözen, ülkemizde çekilen kısa film örneklerinden hareketle, kısa filmlerde ses tasarımını ele alıyor. Onikinci makalede Tarık Emre Yıldırım, İslamcı Türk Sineması ndan Garip Bir Koleksiyoncu filmini, Yedinci Mühür filmiyle karşılaştırıyor ve varoluşçu çizgileri tespit ediyor. Onüçüncü makale Şule Yüksel Öztürk ve Onur Bekiroğlu tarafından hazırlandı. Makalede, Anzak Günü kutlamalarının Türk basınında nasıl sunulduğu ele alınıyor ve kültürlerarası iletişim bağlamında konu değerlendiriliyor. Ondördüncü makalede Rıdvan Şentürk, Williams ın televizyonla ilgili görüşlerini ve teorisini inceliyor. Son makalede ise Ürün Yıldıran Önk, Baudrillard ın görüşleri çerçevesinde televizyonu değerlendiriyor. Bu sayımızda yer alan makaleleri de beğeniyle okuyacağınızı umuyoruz. Okuyucu ve akademisyenlerimize buradan kısa bir hatırlatma yapmak istiyorum. Temmuz 2009 sayımız için makalelerinizi, Nisan ayının ortalarına kadar fakülte adresimize gönderebilirsiniz. Bir sonraki sayımızda görüşmek üzere

5 SMS REKLAMLARINA YÖNELİK TÜKETİCİ TUTUMLARI N. Bilge İspir * - H. Kemal Suher ** ÖZET Mobil telefonların kullanımındaki hızlı artış, hem pazarlamacılar hem de reklamcılar için yeni bir mesaj aktarım platformu yaratmıştır. Mobil telefonların popülerliğindeki artış ile beraber, Kısa Mesaj Hizmetleri (SMS) potansiyel tüketicilere ulaşmada daha da önemli bir hale gelmiştir. Bu çalışma SMS reklamlarına yönelik tutumları etkileyen faktörler olarak eğlendiricilik, rahatsız edicilik, güvenilirlik ve bilgilendiricilik faktörlerini temel almıştır. Regresyon analizi sonuçları göstermektedir ki, tüm bu faktörler SMS reklamlarına yönelik tutumları etkilemede anlamlı faktörlerdir ve eğlendiricilik en önemli faktördür. Ayrıca SMS reklamı gönderimine yönelik alıcının ön izni, genel tutumu etkileyen önemli bir değişkendir. Anahtar sözcükler: Mobil reklamcılık, SMS reklamları, tutum, reklama yönelik tutum CONSUMER ATTITUDES TOWARD SMS ADVERTISING ABSTRACT The rapid increase of the use of mobile phones has created new delivery platforms to both marketers and advertisers. As the popularity of mobile devices increases, Short Messaging Service (SMS) has become more important to access potential customers. This study examines entertainment, irritation, credibility, and informativeness variables as the indicators of attitudes toward SMS advertising. According to the Regression analysis all these variables are significant indicators for the attitudes toward SMS advertising and entertainment variable is most important variable that contributes in explaining attitude (dependent variable) toward SMS advertising. In addition, permission is the other important factor that affects to the general attitudes toward SMS advertising. Keywords: Mobile advertising, SMS ads, attitudes, attitudes toward ads GİRİŞ Son dönemlerdeki teknolojik gelişmelerin bir sonucu olarak, günümüzde medya araçları açısından geleneksel reklamcılık dijital reklamcılığa doğru bir evrim geçirmektedir. Medya kullanım istatistiklerine göre, dünya çapındaki medya kullanımda dijital platformlar 2010 da % 66 lık bir değere ulaşacaktır. Bu süre zarfında internetin büyük bir gelişim göstermesi beklenmektedir. TV ve müzik indirmeler, izleöde sitemleri, online/mobil oyunlar ve e- yayıncılık ile birlikte dijital mobil ve online reklamcılık bu gelişimin ana unsurları arasındadır. Bu gelişimler internet ve mobil cihazlarının sahiplik oranlarında ve kullanımında da bir genişleme yaratacaktır (Whiteside 2008: 3). Bu genişlemenin bir işareti olarak günümüzde Dünya nüfusunun üçte biri cep telefonu sahibidir ve bu rakamın 2011 de % 48 e ulaşması * Öğr. Gör. Dr., Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi ** Yrd. Doç. Dr., Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi beklenmektedir (Green 2007: 8). Türk Telekom un Aralık 2007 istatistiklerine göre Türkiye de 62 milyon GSM abonesi bulunmaktadır (http://www.tk.gov.tr/ Yayin/istatistikler/ istatistik/2007/istatistik2007gsm.htm). Türkiye de cep telefonu sahipliği yüzdesi % 83 dür (http://www.tk.gov.tr/ anket/telkullaniciprofil. htm). Son dönemlerde, internet ve mobil telefon teknolojileri daha da bütünleşik hale gelmeye başlamıştır. Bu bütünleşmenin bir sonucu olarak ileri düzey kablosuz veri hizmetleri (bankacılık, , haber başlıkları, oyunlar gibi) dünyayı kullanıcıların cebine sığdırmaktadır. WAP (Wireless Application Protocol), SMS (Short Message Services), HTML (Hyper Text Markup Language ) gibi platformları kullanan internet ve kablosuz telefon teknolojilerinin bu birlikteliği, yeni bir reklam mecrası olarak küresel reklam gelirlerine önemli finansal kat-

6 Selçuk İletişim, 5, 4, 2009 kılar sağlamaktadır (Barnes 2002: 401). Bu yeni reklam mecrası (kablosuz reklamcılık ya da mobil reklamcılık) ürün, servis ve mobil araçların promosyon amaçlı fikirler ile kullanımında her türlü iletişimi mümkün kılmaktadır. Mobil reklamcılığın iki türü bulunmaktadır. Birinci ve ilk türü, mobil reklam kampanyalarına katılıma istekli olan daha önceden belirlenmiş hedef kitlenin mobil telefonuna kısa mesaj gönderimidir. Bu iletişim, metin temelli mesajları içermektedir ve 160 karakterle sınırlıdır. İkinci mobil reklamcılık türü ise MMS dir (Multimedia Message Service). MMS reklamları, grafik ve ses-görüntü klipleri eklenebildiğinden, daha yaratıcıdır ve SMS reklamlarından daha etkilidir (Li ve Stoller 2007: 5). Günümüzde, gerek bütünleşik pazarlama aktivitelerinin tamamlayıcı bir aracı olarak, gerekse tek başına bir araç olarak kullanılsın, SMS reklamları tüketiciler ile etkili iki yönlü iletişim kurma arayışı içinde olan reklamcılara önemli avantajlar sunmaktadır (Trappey ve Woodside 2005: 382). Bu tür bir iki yönlü iletişim sürecinde daha etkili kampanyalar üretmek için reklamcıların tüketicilerin yeni reklam alanlarına karşı olan tutumlarını anlaması önem taşımaktadır. Bu nedenle, uzun zamandır insanların reklamlara karşı olan tutumları araştırma ilgilerinin bir odağı olmaktadır. 1. LİTERATÜR TARAMASI Tutumlar, temel olarak şeylere karşı olan ön duruşlarımızdır. Tutum, bizim bir şeyi sevdiğimizi ya da sevmediğimizi belirtir (Severin ve Tankard 2001: 151). Tutum, sosyal bir nesneye karşı olumlu ya da olumsuz değerlendirmelerimizi, duygusal hissedişlerimizi ve lehte ya da aleyhte eylem eğilimlerimizi içeren sürekli bir sistemdir (Krech ve ark. 1962: 177). Bir tutumun üç ana bileşeni vardır: Duygusal, bilişsel ve davranışsal. Duygusal bileşen, bir nesne hakkındaki hislerimi içermektedir. Bilişsel bileşen, bir nesne hakkındaki inanışlarımızı temsil etmektedir. Davranışsal bileşen ise nesneye karşı bulunduğumuz eylemleri içermektedir (Severin ve Tankard, 2001: 152). Reklama yönelik tutum araştırmalarının iki ana konusu vardır. Birincisi, bir reklama yönelik tutum (A ad ), diğeri ise genel olarak reklama yönelik tutumdur. Bir reklama yönelik tutum (A ad ), belli bir reklam uyaranına, belli bir maruz kalma süresinde, olumlu ya da olumsuz anlamdaki tepkilerimizi içeren bir ön duruş olarak tanımlanabilir (Lutz 1985: 46). Genel olarak reklama yönelik tutum ise genel olarak reklama yönelik, süreklilik arz eden olumlu ya da olumsuz anlamdaki tepkilerimizi içeren öğrenilmiş bir ön duruş olarak tanımlanabilir (Lutz 1985: 53) Bir Reklama Yönelik Tutum (A ad ) Genel olarak reklama yönelik tutum kavramının, bir reklama yönelik tutum (A ad ) kavramından daha geniş bir kavram olduğu aşikardır. Aynı zamanda, A ad kavramının, spesifik bir reklama, özellikle belirgin bir araçtaki reklama maruz kalma ile ilgili olduğu anlaşılmalıdır. A ad, tüketicilerin genel olarak reklama yönelik tutumları ile ilişkili değildir (Lutz 1985: 46). Tersine, genel olarak reklama yönelik tutumlar bir medya konsepti olarak reklama yönelik genel tutumlar ile ilişkilidir. A ad konusundaki ilk çalışmalar reklam içeriğini hatırlama, yardımsız hatırlama ve tanıma gibi tüketicilerin bilişsel bilgi süreçlerine odaklanmıştır. Daha sonraları bu alandaki çalışmalar, gerçek reklam uyaranına tüketicilerin verdiği duygusal tepkilerin etkilerini ve doğasını araştırmaya başlamışlardır (MacKenzie ve Lutz 1989: 48). Bu odaklanmayı takiben, bu alandaki çalışmalar A ad kavramına, reklamın marka tutumları ve satın alma eğilimleri üzerindeki etkilerinin bir aracısı olarak dikkatlerini vermişlerdir (Mitchell ve Olson 1981, Shimp 1981). A ad kavramının reklama yönelik tepkiler için önemli bir aracı etkisi olduğu keşfedildikten sonra, araştırmacılar A ad nin içyapılarını araştırmaya başlamışlardır. Tüm bu çalışmalar içerisinde Lutz, MacKenzie ve Belch (1983), Lutz (1985), MacKenzie ve Lutz (1989), A ad nin etkilerinin doğasını anlamaya çalışmışlar ve A ad nin öncüllerini keşfetmişler, son olarak A ad nin bilişsel ve duygusal öncüllerini içeren kapsamlı bir kavramsal model geliştirmişlerdir. Lutz, MacKenzie ve Belch (1983) tarafından ortaya konan ve daha sonra Lutz (1985), tarafından geliştirilen modelin ana özellikleri şunlardır. (1) A ad ile ilişkili geçmiş modellerin organizasyonel çatılarının açık bir şekilde açık- 6

7 SMS Reklamlarına Yönelik Tüketici Tutumları (5-17) lanması, (2) marka tutumu gibi A ad nin de Ayrıntılı Olasılıklandırma Modelinde (Elaboration Likelihood Model-ELM) yer alan merkezi ve yan rotalar aracılığı ile açıklanabileceği savı, (3) A ad nin beş öncül değişkeni (reklam güvenilirliği, reklam algısı, reklam verene yönelik tutum, genel olarak reklama yönelik tutum ve duygusal durum) ile ilişkili olan nedensel yapılar hakkındaki ilk tartışmalar. Lutz (1985), Lutz, MacKenzie ve Belch in (1983) modelini daha da genişletmiştir. Bu genişletme çalışması; her bir öncül değişken sınıfının tam bir tartışmasını, geçmiş çalışmalar ile bu çalışmanın ilişkisini, çeşitli öncül değişkenler arasındaki ilişkilerin göz önünde bulundurulmasını ve öncüller arasındaki ilişkileri değiştirmesi beklenen önemli aracı değişkenlerin belirlenmesini içermektedir. A ad hakkında en son geliştirilen model, MacKenzie and Lutz (1989) tarafından sunulan modeldir ve Lutz (1985), Lutz, MacKenzie ve Belch (1983) tarafından ortaya konan önceki modeller ile çok benzerdir. Modeldeki temel düzenleme, reklam algısı üzerinde yapılmıştır. Geliştirilen modelde reklam algısının belirleyicileri; reklam uyaranın yapım karakteristikleri, genel olarak reklama yönelik tutum ve reklam verene yönelik tutum olarak tanımlanmıştır Genel Olarak Reklama Yönelik Tutum A ad nin tersine, genel olarak reklama yönelik tutum tüketicilerin reklam sistemi ile ilgili genel fikirleri ile ilişkilidir ve daha kapsamlı bir kavramdır. Genel olarak reklama yönelik tutumlar geniş bir biçimde araştırılmıştır. Bu alanda en çok atıf yapılan çalışma Bauer ve Greyser nin araştırmasıdır. Bauer ve Greyser geniş bir ulusal örneklemi temel alan kişisel görüşmeler ile insanların reklama yönelik tutumlarını ortaya koyan ilk akademik araştırmayı gerçekleştirmişlerdir. Bauer ve Greyser reklama yönelik olumlu tutum sahip olanların reklama yönelik olumsuz tutum sahibi olanlardan fazla olduğunu ve katılımcıların büyük bir çoğunluğunun reklamın gerekli olduğunu düşündüklerini raporlamışlardır. Ancak yine de katılımcıların belli bir kısmı reklamların yanıltıcı olduğunu düşünmektedir (aktaran Shavitt ve ark. 1998: 8). İnsanların reklam hakkında ne düşündüklerini daha açık bir şekilde anlamak için Bauer ve Greyser in geliştirmiş olduğu genel olarak reklam hakkındaki inanç ifadeleri geniş bir biçimde ölçme aracı olarak kullanılmış ve reklam hakkındaki bu inanç ifadelerinin ekonomik ve sosyal etkiler olmak üzere iki boyutunun olduğu vurgulanmıştır (Andrews 1989: 27) lerde tüketicilerin genel olarak reklama yönelik tutumları olumsuz olarak artış göstermiştir (Zanot 1984: 10) leri takip eden yıllarda, 1970 lere paralel olarak farklı çalışmalarda genel olarak reklama yönelik olumsuz tutumlar raporlanmıştır (Muehling 1987, Raid ve Soley 1982, Andrews 1989, Sandage ve Leckenby 1980, Alwit ve Prabhaker 1994, Mittal 1994, Pollay ve Mittal 1993). Diğer yandan, son dönemdeki çalışmalar genel olarak reklama yönelik olumlu tutumlar bulmuşlardır (Mehta ve Purvis 1995, Mehta 2000, Shavitt ve ark. 1998, Singh ve Vij 2008, Petrovici ve Paliwoda 2007). Bu çalışmaların çoğu, tutumların genellenebilirliğinden daha çok reklama yönelik tutumların yapıları üzerine odaklanmışlardır. Başka bir değişle, katılımcılara tipik olarak sadece reklama yönelik genel tutumlarının yanında güvenilirlik, saldırganlık, bilgisel, eğlence değeri, ürünün fiyatı ve değerine olan etkisi, düzenleyici kanunlara yönelik tutumlar gibi reklam algısına yönelik sorular da sorulmuştur (Schlosser ve ark. 1999: 36) Online Reklamcılığa Yönelik Tutumlar Son yıllarda, yeni mecralarda yer alan reklamlara yönelik tüketici tutumları araştırılmaya başlanmıştır. Online reklamlara yönelik tutumları ölçmeye çalışan çoğu araştırma (Ducoffe 1996, Schlosser ve ark. 1999, Brackett ve Carr 2001, Wang ve ark. 2002), teorik çerçevelerini daha önce yapılan genel olarak reklama yönelik tutum araştırmalarından türetmişlerdir. Ducoffe (1996) önceki çalışmalarına dayandırdığı araştırmasında, algısal öncüller (eğlence, bilgi içeriği ve rahatsız edicilik), web reklamı değeri ve web reklamlarına yönelik tüketici tutumları arasındaki ilişkileri incelemiştir. Araştırmasında Ducoffe (1996) web reklamla- 7

8 Selçuk İletişim, 5, 4, 2009 rının genellikle bilgisel ve eğlendirici ve eğlendiricilikten çok bilgisel olduğunu bulmuştur. Schlosser, Shavitt ve Kanfer (1999), Internet reklamlarına yönelik tutum (IA) ile birkaç inanç boyutu arasındaki ilişkileri incelemişler ve beş faktör tanımlamışlardır. Bunlar: Reklam yararı (Bilgilendirici, eğlendirici ve karar vermede kullanışlılık), küçük düşürücü durumlar, güven, fiyat algısı ve hukuksal düzenlemelerdir. Schlosser, Shavitt ve Kanfer (1999) bulguları internet reklamlarına yönelik tutumlardaki varyansın % 43 ü reklam yararı faktörünce açıklandığını göstermektedir. Daha önemlisi, Ducoffe nin (1996) sonuçlarına paralel olarak eğlence unsuru internet reklamlarına yönelik tutumların belirleyicisi konumundadır. Brackett ve Carr (2001), Ducoffe nin (1996) modelini geliştirmişler, yeni değişkenler olarak güvenilirlik ve demografik değişkenleri eklemişlerdir. Brackett ve Carr (2001), reklam değeri ile doğrudan ilişki içinde olan dört öncül tespit etmişlerdir (bilgi vericilik, eğlence, rahatsız edicilik, güvenilirlik). Ayrıca demografik değişkenlerin reklam değeri ile dolaylı bir ilişkisi olduğunu bulmuşlardır. Ek olarak, Brackett ve Carr (2001), bilgi vericilik, eğlence, güvenilirlik ve demografik değişkenlerin reklama yönelik tutum ile doğrudan ilişkisi olduğunu bulmuşlardır. Wang ve ark. (2002) Ducoffe (1996) ve Brackett ve Carr ın (2001) modellerine dayanan internet reklamlarına yönelik tutumlara ilişkin bir model önermişlerdir. Wang ve ark (2002) modelinin temel farklılığı, reklam değeri ile reklama yönelik tutumu ilişkilendirmemesidir. Ayrıca, Wang ve ark. (2002) internet ortamının biricik ve yeni karakteristiklerinden dolayı modellerine etkileşim ve güdüyü eklemişlerdir SMS Reklamlarına Yönelik Tutumlar SMS reklamlarına yönelik tutum araştırmalarının başlangıç noktası, online reklamlara yönelik tutumları açıklayan modellere ve bu modellerdeki yapılara dayanmasıdır. Bu modellere ek olarak SMS reklamlarına yönelik tüketici tutumlarını açıklayabilmek için Yeniliklerin Yayılımı Kuramı, Teknoloji Kabul Modeli ve Sebepli Eylemler Teorisi kullanılmıştır (Muk 2007, Tsang ve ark. 2004, Wu ve Wang 2005). Bu teorilerin kullanılmasının nedeni, SMS reklamların kabulüne yönelik eğilim ve davranış modellerinin geliştirilmesi ve açıklanmasıdır. Mobil telefon aracılığı ile gönderilen SMS reklamlarına yönelik tutumları açıklamak için kullanılan teorilerden birisi Rogers ın Yeniliklerin Yayılımı kuramıdır. Rogers a (2003: 265) göre yeni teknolojiye uyum davranışı, yeniliğin beş özelliği ile ilişkili olan inançlardan etkilenmektedir. Yeniliğin bu beş özelliği göreceli avantaj, uyumluluk, karmaşıklık, denenebilirlik ve gözlenebilirliktir. Bu özellikler kullanıcı uyumu ve karar verme süreçlerinin açıklanmasında kullanılmıştır. Bunlara ek olarak bu beş özellik, teknolojik yeniliklerin gerçekleşmesinin tahmininde ve birbirlerini nasıl etkilediklerini açıklamada kullanılmıştır (Wu ve Wang 2005: 721). Göreceli avantaj, bir yeniliğin yerine geçtiği düşünce veya nesneden daha iyi olarak algılanma derecesidir. Uyumluluk, bir yeniliğin var olan değerler, geçmiş deneyimler ve potansiyel uyumlaşanların ihtiyaçları ile olan tutarlılığının algılanma derecesidir. Karmaşıklık, yeniliğin anlaşılması ve kullanılmasındaki karmaşıklık derecesidir. Denenebilirlik, yeniliğin sınırlı düzeyde de olsa denenebilme derecesidir. Gözlenebilirlik, yeniliğin sonuçlarının başkaları tarafından da gözlemlenebilme derecesidir (Rogers 2003: 265). Rogers (2003: ) bu beş özelliği mobil telefonlar için şu şekilde açıklamaktadır: 1. Göreceli avantaj: İş adamları için hücresel telefonların ana avantajlarından birisi; randevularını takip etme ve ertelemeden kaçınmanın sonucunda haftada yaklaşık iki saat zaman tasarrufu sağlamasıdır. Hücresel telefonların taşınabilir olması, kullanıcıyı mekandan bağımsız hale getirmektedir. 2. Uyumluluk: Hücresel telefonlar var olan telekomünikasyon sistemi ile uyumlu çalışmaktadır ve kullanıcılara sabit telefonlarla iletişim kurma imkanı vermektedir. Kullanıcıların hücresel telefonlar için kullandığı terimler genelde teknik terimler olmayıp çoğu ulusun olumlu imajlarını taşımaktadır (Örneğin, hücresel telefonlar Almanya da el altında 8

9 SMS Reklamlarına Yönelik Tüketici Tutumları (5-17) Handy Türkiye de ise cep telefonu olarak adlandırılmaktadır). 3. Karmaşıklık: Kullanıcı bakış açısından, bir hücresel telefonun çalışma mantığı sabit telefonlar ile aynıdır ve kullanıcının yeni beceriler öğrenmesine gerek yoktur. SMS ler ilk kullanılmaya başlandığında, özellikle genç kullanıcılar SMS göndermek için gerekli olan beceriyi hemen kazandılar. 4. Denenebilirlik: Bir arkadaşın hücresel telefonu test amaçlı kullanılabilmektedir. Ayrıca hücresel telefonların diğer özellikleri satış mağazalarında denenebilmektedir. 5. Gözlenebilirlik: Hücresel telefonların toplum içinde kullanımı, potansiyel alıcılar için bu cihazların üstünlüklerini gözler önüne sermektedir. Bu yenilik, hem görsel hem de işitsel olarak oldukça gözlenebilinir bir yeniliktir. Tüketicilerin SMS reklamlarına yönelik tutumlarını açıklamak için kullanılan bir diğer teori, Sebepli Eylemler Teorisi dir. Tutum, eğilim ve davranış, Sebepli Eylemler Teorisi nin üç ana yapı taşını oluşturmaktadır. Sebepli Eylemler Teorisi, tutum ve davranış arasındaki gözlenen ilişkilere aracılık eden psikolojik süreçleri tanımlamak için inançları, tutumları, eğilimleri ve davranışı birbiri ile ilişkilendirmektedir (aktaran Tsang ve ark. 2004: 69). Teknoloji Kabul Modeli iki inancın (algılanan kullanışlılık ve algılanan kullanım kolaylığı) belirlediği bir sistemi kullanarak bireylerin davranışsal eğilimlerini açıklar (Vankatesh ve Davis 2000: 187). Teknoloji Kabul Modeli, Sebepli Eylemler Teorisi nin geliştirilmiş halidir. Teknoloji Kabul Modeli, eğilimin bir ön belirleyicisi olarak, Rogers ın (2003) modelinden daha az kapsamlı bir yenilik özelliği setine sahiptir (Muk 2007: 181). Bu alandaki çalışmalar incelendiğinde, ayır edici özellikleri olan çalışmalar bulunmaktadır. Muk (2007), SMS reklamlarının kabulü açısından Amerikan genç tüketiciler ile Koreli genç tüketiciler arasındaki farklılıkları açıklamaya çalışmıştır. Muk (2007) araştırmasında, mobil reklamların kabulünü, tutumlar ve subjektif normlarla ilişkilendirerek açıklamıştır. Tutumlar için Muk (2007), Rogers ın (2003) modelindeki yeniliğin beş özelliğini davranışsal inançlar değişkeni başlığı altında toplayarak kullanmıştır. Muk un (2007) bulgularına göre, başarılı yeniliklerle ilişkili beş özellik hakkındaki tüketici inançları, SMS reklamların kabulüne yönelik tutumlarla anlamlı bir ilişki göstermektedir. Bu tutumlar SMS reklamlarına uyum eğiliminin ön belirleyicisidirler. Okozaki, Katsura ve Nishiyama (2007), mobil reklamlara olan güvenin, mobil reklamlara yönelik tutumları doğrudan ve olumlu bir şeklide etkilediğini öne sürmüşlerdir. Okozaki, Katsura ve Nishiyama nın (2007) bulguları, mobil reklamlara olan güvenin, mobil reklamlara yönelik tutumlara olan etkisinin anlamlı ve güçlü olduğunu desteklemektedir. Başka bir araştırmada Okozaki (2004), mobil reklamlara yönelik tutumların iki öncülü olduğunu öne sürmektedir. Bunlar, algılanan bilgilendiricilikeğlendiricilik (infotainment) ve algılanan rahatsız ediciliktir. Okozaki nin (2004) araştırmasının sonuçlarına göre, algılanan bilgilendiricilik-eğlendiricilik mobil reklamlara yönelik tutumları olumlu bir şekilde etkilerken, algılanan rahatsız edicilik mobil reklamlara yönelik tutumları olumsuz yönde etkilemektedir. Tsang, Ho, ve Liang (2004), Ducoffe nin (1996) ve Bracket ve Carr ın (2001) online reklamlar ile ilgili modellerini Sebepli Eylemler Modeli ile birleştirerek mobil reklamlara uyarlamıştır (Şekil 1). Tsang, Ho, ve Liang (2004) önerdikleri modelde yer alan ve tutumu etkileyen değişkenler olan bilgilendiricilik, eğlendiricilik, rahatsız edilicilik ve güvenilirlik değişkenleri Ducoffe nin (1996) ve Bracket ve Carr ın (2001) modellerinden; tutum, eğilim ve davranış değişkenleri Sebepli Eylemler Modelinden gelmektedir. Tsang, Ho, ve Liang ın (2004) modele olan katkıları izin ve teşvik ediciler değişkenlerinin eklenmesidir. Mobil telefonların kişisel ve özel cihazlar olmalarından dolayı mobil reklamcılık daha kişisel olarak değerlendirilmelidir ve farklı stratejilerle birlikte düşünülmelidir. Bu stratejilerden bir tanesi izin temelli reklamcılıktır. İzin temelli reklamcılık, geleneksel metin bazlı rahatsız edici reklamcılıktan farklıdır. İzin temelli reklamcılıkta, belli ürünler ve hizmetlere ilişkin bilgiler, gönderimine izin veren bireylere gönderilmektedir. Buradan hareketle izin 9

10 Selçuk İletişim, 5, 4, 2009 temelli reklamcılık hedef kitlenin ön izninin alınması ile rahatsız edicilik etkisinin azaltılmasına odaklanmaktadır (Tsang ve ark. 2004: 68). Şekil 1. SMS Reklamlarına Yönelik Tutum, Eğilim, Davranış Modeli Kaynak: Tsang, Ho, ve Liang, 2004: 69. Bir diğer strateji teşvik temelli reklamcılıktır. Bu stratejide belli bir satış tutundurma ya da kampanya ile ilgili mesajları almaya razı olan tüketicilere çeşitli finansal ödüller verilir. Örneğin, bazı belli operatörler belli reklam mesajları okuma ya da dinleme karşılığı serbest konuşma zamanı vermektedirler. Teşvik edicilerin (bedava kontör, konuşma süresi gibi) herhangi bir duruşa sahip olan tüketicilerin mobil reklamları alma ya da kabul etme eğilimlerini etkilediği düşünülmektedir. Teşvik edicilere bağlı olarak modelde yer alan eğilim değişkeni, tüketicilerin reklam mesajı kabul etme davranışını etkiler (Tsang ve ark. 2004: 68). Tsang, Ho, ve Liang (2004), eğlendiricilik, bilgilendiricilik, rahatsız edicilik, güvenilirlik ve izin değişkenlerini tutumları etkileyen değişkenler olarak kullanmışlardır. Buna göre eğlendiricilik, bilgilendiricilik ve güvenilirlik değişkenlerinin tutumlar ile olumlu ilişkisi bulunmakta ancak, rahatsız ediciliğin olumsuz yönde bir ilişkisi bulunmaktadır. Ek olarak, tüketicilerin mobil reklamlar ile belirgin bir bağının bulunmadığı ve tüketici tutumları ile tüketici davranışları arasında doğrudan bir ilişkinin olmadığı durumlarda tüketiciler genelde mobil reklamlara yönelik negatif tutumlara sahiptirler. Tsang, Ho, ve Liang (2004: 65) göre izin önemli bir değişkendir ve tüketicinin ön izni olmadan SMS reklamı göndermek çok da iyi bir fikir değildir. Carol ve ark. (2007) mobile reklamların kabulünde anlamlı etkisi olan dört faktör tanımlarlar. Bunlar; izin, içerik, servis sağlayıcının kontrolü, mesaj gönderim sıklığıdır. Wu ve Wang (2004), kullanıcıların mobil ticaret kabullerini nelerin belirlediğini keşfetmek için Yeniliklerin Yayılımı kuramını, algılanan riski ve maliyeti; Teknoloji Kabul Modeli içine entegre etmişlerdir. Wu ve Wang (2004), modellerindeki kullanım ve gerçek kullanım için davranışsal eğilimi etkiyen değişkenler olarak algılanan risk, maliyet, uyumluluk, algılanan kullanışlılık, algılanan kullanım kolaylığını kullanmışlardır. Bulgularına göre, algılanan kullanım kolaylığı dışındaki diğer değişkenler kullanıcının davranış eğilimini anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Tüm bu değişkenler arasında uyumluluk en yüksek anlamlı etkiye sahiptir. 10

11 SMS Reklamlarına Yönelik Tüketici Tutumları (5-17) Tüketicilerin SMS reklamlarına yönelik tutumları hakkındaki yukarıda incelenen tüm bu çalışmalara göre; izin, mobil servis sağlayıcı kontrolü, mobil reklamlara olan güven, algılanan rahatsız edicilik, algılanan eğlendiricilikbilgilendiricilik, güvenilirlik ve mesaj gönderim sıklığı, SMS reklamlarına yönelik tüketici tutumlarını açıklamada öne çıkan ve önemli görülen değişkenlerdir. 2. ÇALIŞMANIN AMACI Bu çalışmanın amacı Ducoffe (1996), Braclett ve Carr (2001) ve Tsang, Ho, ve Liang ın (2004) modellerinde SMS reklamlarına yönelik tutumlar ile ilişkili olarak ortaya konan değişkenlerin Türk tüketiciler için geçerli olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu amaçtan ve yukarıdaki literatür incelemelerinden hareketle aşağıdaki hipotezler geliştirilmiştir. H1: Türk tüketicileri açısından; algılanan eğlendiricilik, bilgilendiricilik, rahatsız edicilik ve güvenilirlik faktörleri SMS reklamlarına yönelik tutumlarını etkilemektedir. H2: Türk tüketicileri açısından; SMS reklamlarına yönelik tutumlar, SMS reklamı alımına izin verme ya da vermeme durumuna göre farklılaşmaktadır. 3. YÖNTEM Yukarıda belirlenen hipotezleri test etmek için veri toplama aracı olarak yüz yüze anket yöntemi kullanılmıştır. Anket, Anadolu ve Bahçeşehir Üniversitelerinin, iletişim fakültelerinde okuyan lisans ve yüksek lisans öğrencileri üzerinde uygulanmıştır. Örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi seçilmiş ve 400 öğrenciye anket uygulanmıştır. Çalışmada 5 anketör kullanılmıştır. Yapılan ön incelemeler sonucunda 20 anketin eksik veri içerdiği ve analize uygun olmadığı tespit edilmiştir. Anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde yukarıda belirlenen 1. Hipotezi test etme amacına yönelik olarak 12 maddelik bir ölçek hazırlanmıştır. Bu ölçekte kullanılan maddeler, Ducoffe (1996), Braclett ve Carr (2001), Tsang, Ho, ve Liang ın (2004) çalışmalarından elde edilmiştir. Kullanılan ölçek 5 li Likert tipi ölçektir. (1-Kesinlikle Katılmıyorum, 5- Kesinlikle Katılıyorum). Bu 12 madde gruplar halinde bilgilendiricilik, eğlendiricilik, rahatsız edicilik, güvenilirlik, SMS reklamlarına yönelik tutum değişkenlerini ölçmektedir. Anketin ikinci bölümünde tüketicilerin SMS reklamı alımına yönelik izin verme konusundaki düşünceleri veri olarak toplanmıştır. Soru 5 li Likert ölçeğindedir (1-Kesinlikle Katılmıyorum, 5- Kesinlikle Katılıyorum). Anketin üçüncü bölümünde ise, demografik veriler (cinsiyet, yas, cep telefonu sayısı) toplanmıştır. Hazırlanan soru formunun özellikle 12 maddelik birinci bölümü 50 katılımcı ile ön test tabi tutulmuştur. Ön test sonuçlarına göre gerekli olan düzeltmeler yapılmıştır. 12 maddelik ölçeğin güvenilirlik katsayısı 0,67 bulunmuştur (Cronbach's Alpha=,67). Buna göre ölçek oldukça güvenilir bir ölçektir (Kalaycı 2006: 405). 4. BULGULAR VE YORUM Çalışmada toplanan verilerin analiz üç aşamada gerçekleştirilmiş ve raporlanmıştır. Birinci aşamada, toplanan bilgilerin tanımlayıcı istatistikleri raporlanmıştır. İkinci aşamada, birinci hipotezin testi için regresyon analizi yapılmış ve sonuçlar raporlanmıştır. Üçüncü aşamada ikinci hipotezin testi için Bağımsız Örneklemler T-Testi yapılmıştır Tanımlayıcı Bilgiler Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 22,7 dir. Katılımcıların yaşlarının kategorilere göre dağılımı Tablo 1 de görülmektedir. Tablo 1. Yaş Dağılımı Yaş Kategorileri Frekans Yüzde , , ,3 30 yaş ve üzeri 10 2,6 Toplam Cinsiyet dağılımı ise Tablo 2 de görülmektedir. Tablo incelendiğinde kadın ve erkek yüzdeleri- 11

12 Selçuk İletişim, 5, 4, 2009 nin, Türkiye nin genel dağılımına uygun olacak şekilde birbirine yakın olduğu görülmektedir. Tablo 2. Cinsiyet Dağılımı Cinsiyet Frekans Yüzde Kadın ,9 Erkek ,1 Toplam Katılımcıların sahip oldukları cep telefonu sayısı dağılımı ise Tablo 3 de verilmiştir. Cep telefonu sahipliği ortalaması 1,4 dür. Tablo 3. Cep Telefonu Sayısı Dağılımı Cep Tel. Sayısı Frekans Yüzde 1 Telefon ,9 2 Telefon ,7 3 Telefon 9 2,4 Toplam SMS reklamlarına yönelik, bilgilendiricilik, eğlendiricilik, rahatsız edicilik, güvenilirlik ve tutum değişkenleri ile izin değişkenine ait ortalama ve standart sapma (s.s.) değerleri Tablo 4 de verilmiştir. Tablo 4. Tutum, Tutumu Etkileyen Faktörler ve İzin Değişkenine Yönelik Ortalama ve Standart Sapma Değerleri (1-Kesinlikle Katılmıyorum, 5- Kesinlikle Katılıyorum). Değişkenler Ortalama s.s. N Bilgilendiricilik 2,47 0, Reklam amaçlı SMS ler ihtiyaç duyduğum bilgiyi sağlar. 2,43 1, Reklam amaçlı SMS ler güncel bilgi için iyi bir kaynaktır. 2,50 1, Eğlendiricilik 2,04 1, Reklam amaçlı SMS almak zevkli ve eğlencelidir. 2,06 1, Reklam amaçlı SMS almak hoşuma gider. 2,02 1, Rahatsız Edicilik 3,52 0, Reklam amaçlı SMS ler rahatsız edicidir. 3,68 1, Reklam amaçlı SMS lerdeki içerik genellikle sinir bozucudur. 3,18 1, Reklam amaçlı SMS ler neredeyse her yerde. 3,70 1, Güvenilirlik 2,38 0, Reklam amaçlı SMS ler yanıltıcıdır.* 2,77 0, Reklam amaçlı SMS leri satın alma kararlarımda referans kaynağı olarak kullanırım. 2,09 1, Reklam amaçlı SMS lere güvenirim. 2,27 1, Tutum 2,10 1, Reklam amaçlı SMS ler ilgimi çeker. 2,12 1, Reklam amaçlı SMS leri severim. 2,08 1, İzin Cep telefonu bilgilerimi reklam amaçlı SMS kullanımı için vermeyi sakıncalı bulmam. 2,18 1, *Ters Kodlanmıştır. Tablo 4 deki SMS reklamlarına yönelik tutum ve tutumu belirleyen faktörlerin ortama değerleri incelendiğinde, genel olarak bir olumsuz tutum sergilendiği görülmektedir. Ayrıca, tutum alt ölçeğinden elde edilen 2,10 ortalama değeri nötr kabul edilen 3 değerinden anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. (t= -16,697; p<0,01). Buna göre genel olarak tüketicilerin SMS reklamlarına yönelik tutumlarının olumsuz olduğu söylenebilir SMS Reklamlarına Yönelik Tutumlar ile Tutumu Belirleyen Faktörler Arasındaki İlişki SMS reklamlarına yönelik tutumlar ile tutumu belirleyen faktörler (algılanan eğlendiricilik, bilgilendiricilik, rahatsız edicilik ve güvenilirlik) arasındaki ilişkileri test etmek için Regresyon Analizi yapılmıştır. Değişken seçiminde Enter Metodu (Standart Çok Değişkenli Regresyon) seçilmiştir. Analiz aşamasında öncelikle Regresyon analizinin varsayımları test edilmiştir. Öncelikle örneklem sayısısın yeterliliği kontrol edilmiştir. Regresyon analizi için yeterli örnek sayısı için N x bağımsız değişken sayısı formülü kullanılır (Tabachnick ve Fidell 2007: 123). Buna göre bu çalışmadaki 4 bağımsız değişken için 380 örnek sayısı yeterlidir. Ayrıca, kayıp veri yoktur. 12

13 SMS Reklamlarına Yönelik Tüketici Tutumları (5-17) İkinci olarak değişkenler arasında çoklu bağlantı problemi olup olmadığı test edilmiştir. Buna göre değişkenler arasındaki korelasyon katsayılarının 0,90 nin üzerinde olmaması gereklidir (Tabachnick ve Fidell 2007: 89). Tablo 5 incelendiğinde değişkenler arasındaki korelasyon katsayılarının 0,90 nin altında kaldığı görülmektedir. Tablo 5. Değişkenler Arası Korelasyon Katsayıları Bilgilendiricilik Eğlendiricilik Güvenilirlik Rahatsız Edicilik Eğlendiricilik 0,605** Güvenilirlik 0,615** 0,679** Rahatsız Edicilik -0,331** -0,543** -0,466** Tutum 0,567** 0,780** 0,643** -0,559** ** p<0,01 (çift yönlü) Ayrıca, çoklu bağlantı probleminin test edilmesi için Tolerans ve VIF değerleri kontrol edilmiştir. Tolerans değerinin küçük olması (0,10 un altı) ve VIF değerinin büyük olması (10 un üstü) çoklu bağlantı probleminin işaretidir (Pallant 2007: 156). Şekil 2. Standardize Edilmiş Sapmalar Normal P-P Grafiği Tolerans ve VIF değerleri incelendiğinde Tolerans değerinin 0,42 ile 0,68 arasında değiştiği ve VIF değerlerinin ise 1,46 ile 1,80 arasında değiştiği görülmektedir. Değerler, çoklu bağlantı problemi olmadığını göstermektedir. Üçüncü olarak normallik ve doğrusallık varsayımları kontrol edilmiştir. Normallik testi için standardize edilmiş sapma değerler ile ilgili olarak gözlenen ve birikimli olasılık dağılımına ait Normal P-P grafiği üretilmiştir (Şekil 2). Grafik doğrusal bir şekil gösterdiğinden normallik varsayımının ihlal edilmediği söylenebilir. Normal P-P grafiği doğrusal göründüğü için, regresyona dahil olan değişkenler tek tek incelenmemiştir (Tabachnick ve Fidell 2007: 82). Doğrusallık testi için standardize edilmiş sapma değerler ile standardize edilmiş yordanan değerler yayılım grafiği üretilmiş (Şekil 3) ve grafiğin kare şeklinin çok dışına çıkmadığı görülmüştür. Buna göre doğrusallık aynı zamanda da normallik varsayımının ihlal edilmediği söylenebilir (Tabachnick ve Fidell 2007: 127). Şekil 3. Standardize Edilmiş Sapma Değerler ile Standardize Edilmiş Yordanan Değer Yayılım Grafiği 13

14 Selçuk İletişim, 5, 4, 2009 Son olarak uç değerler kontrol edilmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişkenlere yönelik tek değişkenli uç değerler için z değerleri kontrol edilmiş ve ±3,29 u geçen veriye rastlanmamıştır (Tabachnick ve Fidell 2007: 73). Çok değişkenli uç değerlere yönelik olarak Mahalanobis değerine bakılmıştır. Buna göre 4 bağımsız değişken için 18,47 kritik değerini (Pallant 2007: 157) aşan bir tek veri (19,48) bulunmuştur. Ancak 19,48 değeri kritik değer olan 18,47 değerinden çok fazla bir farklılık göstermediğinden analizden çıkarılmamıştır (Pallant 2007: 157). Ayrıca çok değişkenli uç değerler için kullanılan Cook s mesafesi değerleri incelenmiş ve 1 in üzerinde bir değer bulunmamıştır (Tabachnick ve Fidel 2007: 75). Regresyon analizi sonucunda elde edilen modele ilişkin değerler incelendiğinde, 4 bağımsız değişkenin (algılanan eğlendiricilik, bilgilendiricilik, rahatsız edicilik ve güvenilirlik) bağımlı değişken üzerindeki varyansın % 62 sini (R 2 =0,62) açıkladığı görülmektedir. Geriye kalan % 38 lik kısım ise hata terimi vasıtası ile modele dahil edilmeyen değişkenler tarafından açıklanmaktadır. Anova analizi modelin bir bütün olarak anlamlı olduğunu göstermektedir. (F=153,416; p<0,01). Regresyon analizi sonucunda elde edilen katsayılar Tablo 6 da görülmektedir. Tablo 6. Katsayılar Tablosu Standardize Edilmemiş Standardize Edilmiş Anlamlılık Korelasyon Katsayılar Katsayılar T β Std. Hata Beta Sıfır Sıralı Kısmi Kısım (Sabit Terim) 1,343 0,265-5,061 0, Bilgilendiricilik 0,092 0,047 0,085 1,979 0,049 0,54 0,10 0,06 Eğlendiricilik 0,503 0,049 0,493 10,296 0,000 0,75 0,47 0,33 Güvenilirlik 0,202 0,064 0,148 3,152 0,002 0,63 0,16 0,10 Rahatsız Edicilik -0,279 0,053-0,202-5,292 0,000-0,56-0,26-0,17 Bağımlı Değişken: TUTUM Tablo 6 daki modelin tahmini sonucu elde edilen parametre değerleri ve bunlara ilişkin t değerleri incelediğinde, modele dahil edilen her bir değişkenin ayrı ayrı (% 5 anlamlılık düzeyinde) anlamlı olduğu görülmektedir. Tutumu etkileyen faktörler açısından standardize edilmiş katsayılar incelendiğinde en yüksek Beta katsayısına eğlendiricilik değişkenin sahip olduğu görülmektedir. Yani, diğer değişkenler tarafından açıklanan varyans kontrol altına alındığında bağımlı değişken olan tutum değişkenin açıklanmasına en kuvvetli katkıda bulanan bağımsız değişken eğlendiricilik değişkenidir (0,49). Bunu, rahatsız edicilik (0,20), güvenilirlik (0,14) ve bilgilendiricilik (0,09) takip etmektedir. Tablo 6 da görüldüğü üzere sabit terim 1,343 olarak bulunmuştur. Bilgilendiriciliğe ait parametre değeri 0,092 dir (β= 0,092). Bilgilendiricilik bir birim arttığında tutum 0,092 birim artmaktadır. Güvenilirlik bir birim arttığında tutum 0,202 (β=0,202) birim artmaktadır. Rahatsız edicilik bir birim arttığında tutum 0,279 (β= -0,279) birim azalmaktadır. Eğlendiricilik bir birim arttığında tutum 0,503 (β=0,503) birim artmaktadır. Kısım korelasyon bölümündeki değerlerin karesi alındığında, söz konusu değişkenlerin bireysel olarak toplam açıklanan varyansa olan katkıları görülebilir. Buna göre sırası ile bağımsız değişkenlerin açıklanan toplam varyansa olan bireysel katkıları, bilgilendiricilik için 0,0036; güvenilirlik için 0,01; rahatsız edicilik için 0,03; eğlendiricilik için 0,11 dir. Bu katkıların toplamı modelde açıklanan toplam varyanstan oldukça azdır. Çünkü bu değişkenlerin ortak varyansı bağımlı değişken olan tutum üzerinde daha fazla etkiye sahiptir. Korelasyon katsayılarından da bu görülmektedir. Regresyon analizi ile elde edilen sonuçlar 1. Hipotezi desteklemektedir. Yani algılanan eğlendiricilik, bilgilendiricilik, rahatsız edicilik ve güvenilirlik faktörleri SMS reklamlarına yönelik tutumlarını etkilemektedir. Eğlendiricilik ve rahatsız edicilik daha çok etkiye sahiptir. 14

15 SMS Reklamlarına Yönelik Tüketici Tutumları (5-17) 4.3. SMS Reklamlarına Yönelik Tutumlar İle İzin Arasındaki İlişki 2. hipotezi test emek için bağımsız örneklemler T-Testi yapılmıştır. Öncelikle 5 li Likert ölçeğinde toplanan tüketicilerin SMS reklamı alımına yönelik izin verme konusundaki düşünceleri nominal ölçeğe indirgenmiştir. Bu soruya verilen cevapların ortalama değerlerinden hareketle Kesinlikle Katılmıyorum ve Katılmıyorum cevapları izin vermem olarak; Nötr, Katılıyorum ve Kesinlikle Katılıyorum cevapları izin veririm olarak yeniden kodlanmıştır. Böylece SMS reklamı alımına izin verme düşüncesine sahip olanlar ile vermeme düşüncesine sahip olanlar arasındaki tutuma yönelik değerlerin farklılıkları test edilebilmiştir. T-Test sonuçları Tablo 7 de görülmektedir. Tablo 7. SMS Reklamlarına Yönelik Tutum İle SMS reklam mesajlarına İzin Verip-Vermeme Arasındaki T-Testi İzin N Ortalama t Anlamlılık Tutum İzin vermem 262 1,76 İzin veririm 118 2,86-9,655 0,000* *p<0,01 Tablo 7 incelendiğinde izin verenler ile vermeyenlerin tutuma ilişkin ortalama değerleri arasındaki fark anlamlıdır. T-Test için yapılan analizde varyans homojenliği bulunmamaktadır. T-Test sonucuna göre, SMS reklam mesajı alımına izin verenler vermeyenlere göre SMS reklamlarına yönelik daha olumlu bir tutuma sahiptirler. Bu sonuç 2. hipotezi destekler niteliktedir. SONUÇ VE ÖNERİLER Genel olarak bakıldığında genç tüketicilerin SMS reklamlarının alımına yönelik olumsuz tutumları olduğu görülmektedir. Bunun temel sebebi mobil telefonların kişisel ve özel cihazlar olmalarından dolayı SMS reklamlarını rahatsız edici bulmaları olabilir. SMS reklamı alımına izin verme söz konusu olduğunda, çok fazla olmamakla birlikte tutumlar olumluya doğru yönlenmektedir. Bu, izin temelli pazarlama ya da reklamcılığın gelecekte mobil pazarlamada önemli bir mekanizma olabileceğini göstermektedir. SMS reklamlarına yönelik tüketici tutumlarını belirleyen en önemli değişken eğlendiriciliktir. Bunu, rahatsız edicilik, güvenilirlik ve bilgilendiricilik takip etmektedir. Tüm bu değişkenler tutumları belirlemede anlamlı faktörlerdir. Benzer sonuçlar Tsang, Ho, ve Liang (2004) araştırmasında da raporlanmıştır. Tsang, Ho, ve Liang (2004), SMS reklamına yönelik tutumları belirleyen benzer faktörleri incelemiş ve bu faktörlerin tutumları belirlemede anlamlı faktörler olduğunu, bu faktörler içinde eğlendiriciliğin (Beta= 0,675) SMS reklamlarına yönelik tutumları belirlemede en yüksek öneme sahip olduğunu ve bunu güvenilirlik (Beta=0,365), rahatsız edicilik (Beta=-0,163) ve bilgilendiriciliğin (Beta=0,115) izlediğini bulmuşlardır. Tsang, Ho, ve Liang (2004) çalışmasında SMS reklamlarına yönelik tutumları belirleyen faktör olarak eğlendiriciliği güvenilirlik takip ederken, bu çalışmada eğlendiriciliği rahatsız edicilik takip etmektedir. Bu çalışmada tespit edilen rahatsız edilicilik ile genel tutum arasındaki ilişki önemlidir. SMS reklamların alımı rahatsız edici olarak algılandıkça, bu reklamlara yönelik genel tutum olumsuza doğru kaymaktadır. SMS reklamlarının rahatsız edici olarak algılanmasının temel nedeni, şu anda Türkiye de alıcılara gönderilmekte olan metin bazlı SMS reklamlarının çoğunlukla alıcının ön izni olmadan gönderiliyor olması ve gönderim frekansının yüksek olması olabilir. Bu bulguların ışığında, genç Türk tüketiciler ile literatürde araştırmalara konu olan farklı ülkelerdeki tüketicilerin SMS reklamlarına yönelik tutumları ve tutumları belirleyen faktörler benzerlik gösterdiği söylenebilir. Bu çalışmanın çeşitli sınırlıkları vardır. Öncelikle bu çalışma için seçilen örneklem yöntemi 15

16 Selçuk İletişim, 5, 4, 2009 kolayda örnekleme yönetimidir. Kolayda örnekleme yöntemini tesadüfi olmayan örneklem yöntemi olduğundan genellenebilme problemi vardır. İkinci olarak bu çalışmaya temel oluşturan modellerde yer alan demografik değişkenler (Braclett ve Carr 2001), bu çalışmada, SMS reklamlarına yönelik tutumları etkileyen bir faktör olarak değerlendirilmemiştir. Bunun nedeni, örneklemin belli bir yaş grubunu kapsamasıdır. Ayrıca, bu çalışmada tutumu etkileyen faktörler üzerine odaklanılmış, literatürde değinilen modellerde yer alan eğilim ve davranış boyutlarına bakılmamıştır. Türk tüketicilerin SMS reklamlarına yönelik tutumlarını etkileyen faktörlerin neler olduğu daha temsili örneklemler kullanılarak ileri araştırmalar ile derinlemesine test edilmelidir. Bu ileri araştırmalar sonucunda alandaki uygulamacılar daha etkili SMS reklam kampanyaları yaratabilir böylece olası olumsuz etkilerden uzak kalabilirler. KAYNAKLAR Alwit L F ve Prabhaker P R (1994) Identifying Who Dislikes Television Advertising: Not by Demographics Alone, Journal of Advertising Research, 34(6), Andrews J C (1989) The Dimensionality of Beliefs Toward Advertising in General, Journal of Advertising, 18(1), Barnes S (2002) Wireless Digital Advertising: Nature and Implications, International Journal Of Advertising, 31(3), Brackett L K ve Carr B N Jr (2001) Cyberspace Advertising vs. Other Media: Consumer vs. Mature Student Attitudes, Journal of Advertising Research, 45(5), Carol A, Barnes S J, Scornavacca E ve Fletcher K (2007) Consumer Perception and Attitudes Towards SMS Advertising: Recent Evidence From New Zealand, International Journal Of Advertising, 26(1), Ducoffe R H (1996) Advertising Value and Advertising on The Web, Journal of Advertising Research, 36(5), Green A (2007) Will People Watch Advertising on Their Mobile Phones? WARC Media FAQ k/2007/istatistik2007gsm.htm [Erişim Tarihi: ] anket/telkullaniciprofil. htm [Erişim Tarihi: ] Krech D, Crutchfield R S ve Ballachey E L (1962) Individual in Society, A Textbook of Social Psychology, Mc-Graw Hill, New York. Li H ve Stoller B (2007) Parameters of Mobile Advertising: A Field Experiment, International Journal of Mobile Marketing, 2(1), Lutz R J (1985).Affective and Cognitive Antecedents of Attitude Towards The Ad: A Conceptual Framework, In L. F. Alwitt & A.A. Mitchell (Eds.), Psychological Processes and Advertising Effects Theory, Research, and Application. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Lutz R J, Mackenzie S B ve Belch G E (1983) Attitude Toward The Ad as a Mediator Advertising Effectiveness: Determinants and Consequences. In Advences in Consumer Research, 10, R. P. Bagozzi And A. M. Tybuout, (Eds). Ann Arbor, MI: Association For Consumer Research, Mckenzie S B ve Lutz R J (1989) An Empirical Examination of The Structural Antecedents of Attitude Towards The Ad in An Advertising Pretesting Context, Journal of Marketing, 53, Mehta A (2000) Advertising Attitudes and Advertising Effectiveness, Journal of Advertising Research, 40(3), Mehta A ve Purvis S C (1995) When Attitudes Towards Advertising in General Influence Advertising Success. Conference of American Academy of Advertising sunulan bildiri, Norfolk, VA. (http://www.gallup-robinson.com/ reprints/whenattitudestowardsadvertising.pdf) [Erişim Tarihi: ] Mitchell A A ve Olson J C (1981). Are Product Attribute Beliefs The Only Mediator of Advertising Effects on Brand Attitude? Journal of Marketing Research, 18(3),

17 SMS Reklamlarına Yönelik Tüketici Tutumları (5-17) Mittal B (1994) Public Assessment of TV Advertising: Faint Praise and Harsh Criticism, Journal of Advertising Research, 34(1), Muehling D D (1987) An Investigation of Factors Underlying Attitude-Toward- Advertising-in-General, Journal of Advertising, 16(1), Muk A (2007) Consumers Intentions to Opt in to SMS Advertising, International Journal of Advertising, 26(2), Okazaki S (2004) How Do Japanese Consumers Perceive Wireless Ads? A Multivariate Analysis, International Journal of Advertising, 23(4), Okozaki S, Katsura A ve Nishiyama M (2007) How Mobile Advertising Works: The Role of Trust in Improving Attitudes And Recall, Journal of Advertising Research, 47(2), Pallant J (2007) SPSS Survival Manual, (3 rd Ed.) Open University Press, New York. Petrovici D ve Paliwoda S (2007) An Empirical Examination of Public Attitudes Towards Advertising In A Transitional Economy, International Journal of Advertising, 26(2), Pollay R F ve Mittal B (1993) Here s The Beef: Factors, Determinants, and Segments in Consumer Criticism of Advertising, Journal of Marketing, 57(3), Raid L N ve Soley L C (1982) Generalized and Personalized Attitudes Toward Advertising s Social And Economic Effects, Journal of Advertising, 11(3), 3-7. Rogers E M (2003) Diffusion of Innovations, (5 th Ed.), Free Press, New York. Sandage C H ve Leckenby J D (1980) Student Attitudes Toward Advertising: Institution Vs. Instrument, Journal of Advertising, 9(2), Schlosser A E, Shavitt S ve Kanfer A (1999) Survey of Internet Users Attitudes Toward Internet Advertising, Journal of Interactive Marketing, 13(1), Severin W J ve Tankard J W Jr (2001) Communication Theories, (5 th Ed.), Longman, New York. Shavitt S, Lowrey P ve Heafner J (1998) Public Attitudes Toward Advertising: More Favorable Than You Might Think, Journal of Advertising Research, 38(4), Singh R ve Vij S (2008) Public Attitude Toward Advertising: An Empirical Study of Northern India, The ICFAI Journal of Marketing Management, 7(1), Shimp T A (1981) Attitudes Toward The Ads as A Mediator of Consumer Brand Choice, Journal of Advertising, 10(2), Vankatesh, V ve Davis F D (2000) A Theoretical Extension of The Technology Acceptance Model: Four Longitudinal Field Studies, Management Science, 46(2), Wang C, Zhnag P, Choi T, ve D Eredita M (2002) Understanding Consumer Attitude Toward Advertising, 8 th Americas Conference on Information Systems, sunulan bildiri. Dallas. Whiteside S (2008) The Digital Media Market in 2008, WARC Report. Wu J H ve Wang S C (2005) What Drives Mobile Commerce? An Empirical Evaluation of The Revised Technology Acceptance Model, Information & Management, 42, Tabachnick B G ve Fidell L S (2007) Using Multivariate Statistics, (5 th Ed.) Pearson, Newyork. Trappey R ve Woodside A G (2005) Consumer Responses To Interactive Advertising Campaigns Coupling Short-Message-Service Direct Marketing and TV Commercials, Journal of Advertising Research, 45(4), Tsang M M, Ho S ve Liang T (2004) Consumer Attitudes Toward Mobile Advertising: An Empirical Study, International Journal of Electronic Commerce, 8(3), Zanot E J (1984) Public Attitudes Toward Advertising: The American Experience, International Journal of Advertising, 13,

18 BELEDİYELERİN KAMUYU BİLGİLENDİRME AMAÇLI SMS KULLANIMINA MUHTARLARIN BAKIŞI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Ahmet Kalender * - Ahmet Tarhan ** ÖZET Belediyeler, halkla ilişkiler uygulamalarında çeşitli iletişim araç ve yöntemlerini kullanmaktadır. Yeni iletişim teknolojilerine paralel olarak, belediyelerin halkla ilişkiler çalışmalarında SMS ten de yaygın olarak yararlanılmaya başlamıştır. SMS teknolojisinin kullanımı, kuruluşların özelikle kamuyu bilgilendirme amaçlarına önemli katkılar sağlamaktadır. Buradan hareketle bu çalışma, belediyelerde SMS in kamuyu bilgilendirme amaçlı kullanımına odaklanmıştır. Belediyelerin kamuyu bilgilendirme amaçlı SMS gönderdiği grupların başında mahalle muhtarları gelmektedir. Mahalle muhtarlarının aldıkları SMS mesajlarıyla ilgili düşüncelerini araştırmak, bu aracın daha verimli kullanılmasında ipuçları sağlayacaktır. Bu amaçla, Konya merkezde görev yapan mahalle muhtarlarına telefonla anket uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; muhtarların SMS le bilgi almayı diğer araçlara göre daha çok tercih ettiği ve SMS gönderilme sıklığının belediyeleri başarılı bulmayla doğrudan ilişkili olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar sözcükler: Halkla ilişkiler, kamuyu bilgilendirme, belediyeler, kısa mesaj servisi (SMS) A SURVEY ON THE MUKHTARS WIEWS ON THE MUNICIPALITIES USE OF SMS FOR PUBLIC INFORMATION ABSTRACT Municipalities have been using various communication media and methods in public relations practices. Short Message Service (SMS) has started to be utilized widely in the public relations practices of municipalities parallel to new communication technologies. The use of SMS technology has been very helpful for all institutions towards their various causes especially for public informational ones. Thus this study focuses on the use of SMS to inform the publics by municipalities. The most important group among those the municipalities send SMS messages to for public information is neighborhood mukhtars. Studying neighborhood mukhtars thoughts on the SMS messages they received may provide clues to a more productive usage of this means. For this aim a telephone survey on the neighborhood mukhtars within central Konya area has been conducted. According to the result of the survey, neighborhood mukhtars prefer SMS messages to other means for receiving information and the frequency of sending messages is directly related with the perception of success of municipalities. Keywords: Public relations, public information, municipalities, short message service (SMS) GİRİŞ Halkla ilişkiler dinamik doğası gereği, yeni iletişim teknolojilerinden sürekli yararlanmakta ve özellikle uygulamalarında bu teknolojileri sıkça kullanmaktadır. Bu durum, hem halkla ilişkilerin işlevinin genişlemesine, hem de hedef kitleleriyle kurduğu iletişimin niteliğine büyük katkılar sağlamaktadır. Peltekoğlu nun (2007: 2) vurguladığı gibi; teknolojik gelişmelerin iletişim dünyasına yansıması, halkla ilişkiler araç ve yöntemlerini önemli ölçüde etkilemekte, halkla ilişkiler uygulamalarını biçimlendirmekte, hatta belirleyici bir rol üstlenmektedir. Yeni iletişim teknolojilerinin, halkla ilişkiler alanına getirdiği yeniliklerden bazılarını; tüm dünya insanlarına ulaşabilme, interaktiflik, zaman ve yer sınırlamasının bulunmaması, düşük erişim maliyeti, feedbackin kolay ve çabuk olması (Wilcox ve ark. 2005: 265) biçiminde sıralamak mümkündür. Daha kısa bir * Doç. Dr. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi ** Arş. Gör., Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi

19 Belediyelerin Kamuyu Bilgilendirme Amaçlı SMS Kullanımına (18-35) deyişle yeni iletişim teknolojilerinin halkla ilişkilere sürat ve devingenlik kazandırdığı (Peltekoğlu 2007: 307) belirtilebilir. Yeni iletişim teknolojilerinden halkla ilişkiler uygulamalarında yoğunlukla yararlanılması, günümüzde Siber Halkla İlişkiler kavramını da gündeme getirmiştir. Galloway a (2005: 573) göre iletişim aynı zamanda; anlamlılık, takdir, katılım ve bağlılık gibi duyguları harekete geçiren siber dokunuş yoluyla siber alanda da başarılabilmektedir. Halkla ilişkiler görevlisi; kuruluşun modern, değişken ve mobil kamularıyla ilişki kurmanın ve geliştirmenin bir parçası olarak, sanal deneyimleri tasarlama ihtiyacı duyabilmektedir. Siber dokunuşlar; kısa mesaj servisi (SMS) oylaması, bir kurumsal temayı desteklemek için tasarlanan online oyunlar (advergaming), ulaşma imkanları bulunan tüketicilere ses ve video mesajı, dosya paylaşımı gibi interaktif ve katılımcı aktiviteler yoluyla gerçekleşmektedir (Galloway 2005: 573). Kuşkusuz yukarıda sıralanan ve sanallığa dayanan araçların yanında, halkla ilişkiler uygulamalarında kullanılan diğer yeni iletişim araçları da bulunmaktadır. Halkla ilişkiler açısından son dönemlerde önem kazanan araçlardan birisi cep telefonudur. Canöz (2008: 364), GSM teknolojileri sayesinde telefonların hem faks, hem telefon hem de bilgisayar gibi kullanılabildiğini, internete bağlanarak bilgiye ulaşmayı kolaylaştırdığını ve cep telefonlarının bazı halkla ilişkiler araçlarının yerini almaya başladığını ifade etmektedir. Cep telefonuna bağlı olarak gelişen ve halkla ilişkiler açısından üzerinde önemle durulması gereken yeni teknolojilerden birisi de kısa mesaj servisi (SMS) dir. İlk olarak 1991 yılında Avrupa da kullanılmaya başlayan (Maizatul ve ark. 2004: 180) ve dünyada cep telefonu sayısının artmasıyla birlikte daha da popülerlik kazanan SMS, iletişim ve bilgi aktarımındaki önemli rolüyle insan hayatının temel bir parçası haline gelmiştir (Lai 2004: ). Bu durum ülkemiz açısından da geçerlidir. Kazancı nın (2007: 370) deyimiyle Türkiye de cep telefonunun sayısal artışı ve teknolojik gelişme baş döndürücüdür. Cilingir ve Kushchu ya göre (2004: 3) Türk halkı mobil teknolojiye çok hızlı uyum sağlamış, bu doğrultuda SMS çok popüler ve önemli bir iletişim aracı olmuştur. Bu görüşler, Telekomünikasyon Kurumu nun somut verileriyle desteklendiğinde daha anlamlı hale gelmektedir. Telekomünikasyon Kurumu nun 2008 yılı verilerine göre, Haziran ayı sonu itibariyle Türkiye de toplam cep telefonu abonesi bulunmaktadır (www. tk.gov.tr/yayin/istatistikler/istatistik/2008/gsm 2008.htm). Ayrıca aynı kurumun verilerine göre, 2007 yılı içerisinde toplam kısa mesaj gönderilmiştir yılına göre kısa mesaj gönderimindeki bir yıllık artış yüzde 42 dir (www.tk.gov.tr/yayın/raporlar/pdf/ fr2007tr.pdf). Yukarıdaki bilgilerin açıkça ortaya koyduğu, gibi dünyada ve Türkiye de çok yaygın kullanılan SMS teknolojisinden, halkla ilişkiler uygulamalarında yararlanılmaması elbette düşünülemez. Wilcox ve Cameron (2005: 349), özellikle genç ve genç yetişkin nüfusun neredeyse tamamında cep telefonu bulunmasının, halkla ilişkiler görevlileri için, bu önemli hedef kitleye ulaşmada çeşitli fırsatlar doğurduğunu belirtmektedir. Ayrıca SMS in bilgilendirme amacına uygun olarak kullanılma özelliği, halkla ilişkiler görevlilerine tüm hedef kitleye bilgi aktarma imkanını da sağlamaktadır. Cep telefonunun çeşitli kullanım alanları olmakla birlikte, bunlar arasında SMS, tüm mobil donanımlar tarafından desteklenmesi ve düşük kullanım maliyeti nedeniyle çok yaygın bir şekilde tercih edilmektedir (Siang ve ark. 2003: 84). Günümüzde SMS, bireysel aboneler arasında kutlama mesajları göndermeden, kablosuz ağ hizmeti veren şirketler tarafından sunulan haber ve bilgi servislerine erişmeye; çok daha ileri uygulamalarda kurum satış bilgisinden veya mobil bankacılıktan bilgi almaya (Guthery ve Cronin 2002: 2) hatta özel bir elektrokardiyograf cihazından SMS bağlantısı yoluyla doktorun kalp hastalığı tanısı koymasına ve hastayı uzaktan izlemesine (Kale ve ark. 2007: 141) kadar kullanılmakta, bu çalışmanın ilerleyen bölümlerinde ayrıntılı olarak ele alınacak değişik ve çok çeşitli uygulama alanlarına imkan sağlamaktadır. Bu çalışma, belediyelerin bilgi verme amaçlı olarak kullandıkları SMS lerin hedef kitleler tarafından nasıl değerlendirildiğine odaklanmaktadır. Ülkemizdeki bir çok belediye SMS teknolojisini başta kamularını bilgilendirme olmak üzere kutlama, fatura sorgulama, vergi 19

20 Selçuk İletişim, 5, 4, 2009 ödemeye imkan sağlama, dilek ve şikayetleri alma gibi amaçlarla kullanmaktadır. Ancak, bu çalışma sadece SMS yoluyla kamuyu bilgilendirme boyutuyla sınırlandırılmıştır. Konya Merkez deki mahalle muhtarları üzerinde yürütülen bir alan araştırması doğrultusunda, kamuyu bilgilendirme amaçlı SMS kullanımına nasıl bakıldığı, yararları ve zararları gibi konular çözümlenmeye çalışılmıştır. Alan araştırmasına teorik temel oluşturması açısından bu çalışmada, öncelikle kamuyu bilgilendirme modeli ve SMS uygulamalarıyla ilgili bilgiler verilecek, ardından belediyelerde kullanımı konusuna değinilecek ve araştırma bulguları sunulacaktır. 1. KAMUYU BİLGİLENDİRME MODELİ Halkla ilişkilerin literatüründe Grunig ve Hunt tarafından geliştirilen dörtlü modele yaygın biçimde yer verilmektedir. Kuruluşların halkla ilişkiler çalışmalarında uygulayabilecekleri ve aynı zamanda halkla ilişkilerin tarihsel gelişim süreciyle ilgili de önemli ipuçları veren bu dörtlü model şu şekilde adlandırılmaktadır: Basın ajansı/tanıtım, kamuyu bilgilendirme, iki yönlü asimetrik ve iki yönlü simetrik model. Bu modeller; amaçları, uygulandıkları kuruluşlar ve başarılarının değerlendirilmesindeki kriterler vb. açılardan birbirlerinden farklılaşmaktadırlar (Grunig ve Hunt 1984: 13). Dörtlü modelin geliştirilmesi, ilk olarak James Grunig tarafından Washington-Baltimore bölgesindeki 216 halkla ilişkiler uygulayıcısına yöneltilen sorulara dayanmaktadır (Grunig ve ark. 1995: 168). Grunig bu uygulayıcılardan, kendi kurumlarında yaptıkları basın bülteni yazma, formel ve informel araştırma yürütme, açık evler oluşturma ve yayın hazırlama gibi ortak 16 halkla ilişkiler faaliyetinin yaygınlığını değerlendirmelerini istemiştir Aldığı cevaplar doğrultusunda, 16 halkla ilişkiler uygulamasını faktör analizine tabi tutmuş ve ortaya çıkan iki temel teorik yapıyı Thayer den esinlenerek, senkronik ve diyakronik iletişim adıyla kavramsallaştırmıştır. Senkronik iletişimin amacı kurum yararı için kamu davranışını senkronize etmek, diyakronik iletişimin amacı ise hem kurum hem de kamuların yararına çalışmaları düzenlemektir (Grunig ve ark. 1995: 168): Ancak daha sonra senkronik ve diyakronik kavramlarının yerine; asimetrik ve simetrik kavramlarının kullanılmasının daha doğru olacağına karar vermiştir (Grunig ve Grunig 1989: 30). Böylece modellerin geliştirilmesinde iki temel kriter gözönünde tutulmuştur. Bunlar yön ve amaçtır. Yön, bir modelin tek ya da çift yönlü olma derecesini ifade etmektedir. Tek yönlü iletişim bir monolog olup bilgi yaymaya yararken; çift yönlü iletişim diyaloğa dayanmakta ve bilgi değiş tokuşunda kullanılmaktadır. Diğer kriter olan amaç ise; bir modelin asimetrik veya simetrik olduğunu belirtmektedir. Asimetrik iletişim dengesiz olup, kurumu olduğu gibi bırakmakta ve kamuyu değiştirmeye çabalamaktadır. Simetrik iletişim ise dengeli olup, kurumla kamu arasındaki ilişkiyi değişime uğratmaya çalışmaktadır (Grunig ve Grunig 2005: 311). Bu doğrultuda basın ajansı/tanıtım modeli tek yönlü asimetrik, kamuyu bilgilendirme ise tek yönlü simetrik olarak tasarlanmıştır. Diğer iki model ise; iki yönlü asimetrik ve iki yönlü simetrik olarak nitelendirilmiştir (Grunig ve Grunig 1989: 30). Ancak, Grunig (1990: 21) daha sonra kamuyu bilgilendirme modelini de, asimetrik olarak değerlendirmiştir. Kamuyu bilgilendirme modelinin en yalın biçimiyle, bir veya daha çok kamuya enformasyon iletmede kullanıldığı (Harrison 2004: 46) belirtilebilir Model genel olarak; bir kişi veya kuruluşun kendisi ve faaliyetleri hakkında hedef kitlesine bilgi vermesi şeklinde tanımlanabilir (Okay ve Okay, 2002: 124). Grunig ve arkadaşları (1995: 169) ise kamuyu bilgilendirme modelinin; genellikle kurumla ilgili doğru bilgileri yayan, ancak olumsuz bilgileri vermeye gönüllü olmayan ve kurumda bir gazeteci gibi çalışan görevliler tarafından yürütülen halkla ilişkileri tanımladığını ifade etmektedirler. Kamuyu bilgilendirme modeli üzerine temellenen bir halkla ilişkiler programı; basın bülteni, broşür, doğrudan postalama gibi kontrol edilebilir araçlar yoluyla, göreceli tarafsız bilgiyi yaymaya dayanmaktadır (Grunig 1990: 21). Kamuyu bilgilendirme modelinin genel özellikleri şu şekilde ifade edilebilir: - Yalnızca kurumun istediği bilgileri yayması nedeniyle asimetriktir (Grunig 1990: 21). - Uygulayıcıların kurumla ilgili bilgileri kamuya vermesi, ancak kamunun görüşlerini araş- 20

Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi Erciyes İletişim (ISSN 1308-3198) Sahibi Prof. Dr. Hamza ÇAKIR

Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi Erciyes İletişim (ISSN 1308-3198) Sahibi Prof. Dr. Hamza ÇAKIR Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi Erciyes İletişim (ISSN 1308-3198) Sahibi Prof. Dr. Hamza ÇAKIR Yazı İşleri Müdürü / Editör Doç. Dr. Mustafa AKDAĞ Editör Yardımcıları Arş. Gör.

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Bilgisayar, uzun ve çok karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen, mantıksal (lojik) bağlantılara

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. İletişim 2007- Bilimleri/Radyo Marmara Üniversitesi 2010

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. İletişim 2007- Bilimleri/Radyo Marmara Üniversitesi 2010 Adı Soyadı: AYBİKE SERTTAŞ Unvanı: Ph.D Öğrenim Durumu: Doktora ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Doktora İletişim 2007- Bilimleri/Radyo Marmara Üniversitesi 2010 Televizyon Yüksek Lisans İletişim Bilimleri/Radyo

Detaylı

MOBİL PAZARLAMA. -Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen tele pazarlamadan farklıdır, çünkü:

MOBİL PAZARLAMA. -Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen tele pazarlamadan farklıdır, çünkü: MOBİL PAZARLAMA -Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen tele pazarlamadan farklıdır, çünkü: MOBİL PAZARLAMA Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine

Detaylı

MYO Öğrencilerinin Facebook Kullanım Sıklıkları. Mehmet Can HANAYLI

MYO Öğrencilerinin Facebook Kullanım Sıklıkları. Mehmet Can HANAYLI MYO Öğrencilerinin Facebook Kullanım Sıklıkları Mehmet Can HANAYLI İçerik Giriş Kuramsal Çerçeve İnternet Web 2.0 ve Sosyal Medya Facebook Sosyal Medya Reklamcılığı Bulgular Sonuç ve Öneriler Kaynaklar

Detaylı

EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME

EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME Fatih KALECİ 1, Ersen YAZICI 2 1 Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Eğitimi 2 Adnan Menderes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi,

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

TÜRK TÜKETİCİLERİNİN MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUMLARI

TÜRK TÜKETİCİLERİNİN MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUMLARI TÜRK TÜKETİCİLERİNİN MOBİL REKLAMLARA YÖNELİK TUTUMLARI Baran Arslan 1, Tolga Dursun 2 ÖZET Mobil araçların günümüzde hızla yaygınlaşması tüketicilere ulaşmada kullanılan araç ve yöntemleri doğrudan etkilemiş

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Temel olarak bir bilgisayar, çeşitli donanım parçalarını bir araya getirip uygun bir çalışma platformunu

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Dr. M. Volkan TÜRKER 7 Bilimsel Araştırma Süreci* 1. Gözlem Araştırma alanının belirlenmesi 2. Ön Bilgi

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İletişim T.C. Galatasaray Üniversitesi 2004. Sanat ve Tasarım Fakültesi, İletişim Sanatları Bölümü

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İletişim T.C. Galatasaray Üniversitesi 2004. Sanat ve Tasarım Fakültesi, İletişim Sanatları Bölümü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: İrem Kahyaoğlu 2. Doğum Tarihi: 23/05/1986 3. Ünvanı: Öğr. Gör. 4. Öğrenim Durumu: e-posta: iremkahyaoglu@plato.edu.tr Tel: 533 669 37 95 Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İletişim

Detaylı

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program

Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Marmara Üniversitesi Kurumsal İletişim ve Marka Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Corporate Communication & Brand Management Program Amaç Kurumsal iletişim bir kuruluşun hedeflediği kitleye

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 KİTABIN İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 BÖLÜM-2.BİLİMSEL ARAŞTIRMA Belgesel Araştırmalar...7 Görgül Araştırmalar Tarama Tipi Araştırma...8

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Gazetecilik ve Halkla Marmara Üniversitesi 1996

ÖZGEÇMİŞ. Gazetecilik ve Halkla Marmara Üniversitesi 1996 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MİNE DEMİRTAŞ İletişim Bilgileri: Tel: 0216 626 10 50 / 2746 Mail :minedemirtas@maltepe.edu.tr Adres:Marmara Eğitim Köyü İletişim Fakültesi Doğum Tarihi:10.02.1959 Öğrenim Durumu:

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

TELEVİZYON VE GAZETEDE REKLAMDAN KAÇINMAYI ETKİLEYEN DEĞİŞKENLER H. Kemal Suher * - N. Bilge İspir **

TELEVİZYON VE GAZETEDE REKLAMDAN KAÇINMAYI ETKİLEYEN DEĞİŞKENLER H. Kemal Suher * - N. Bilge İspir ** TELEVİZYON VE GAZETEDE REKLAMDAN KAÇINMAYI ETKİLEYEN DEĞİŞKENLER H. Kemal Suher * - N. Bilge İspir ** ÖZET Bu çalışmada televizyon ve gazete mecrasına yönelik reklamdan kaçınmayı etkileyen değişkenler

Detaylı

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ I Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ II Yayın No : 2845 Teknik Dizisi : 158 1. Baskı Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377 868-4 Copyright Bu kitabın bu basısı için Türkiye deki yayın hakları BETA

Detaylı

SANAYİ İŞÇİLERİNİN DİNİ YÖNELİMLERİ VE ÇALIŞMA TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - ÇORUM ÖRNEĞİ

SANAYİ İŞÇİLERİNİN DİNİ YÖNELİMLERİ VE ÇALIŞMA TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - ÇORUM ÖRNEĞİ , ss. 51-75. SANAYİ İŞÇİLERİNİN DİNİ YÖNELİMLERİ VE ÇALIŞMA TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - ÇORUM ÖRNEĞİ Sefer YAVUZ * Özet Sanayi İşçilerinin Dini Yönelimleri ve Çalışma Tutumları Arasındaki İlişki - Çorum

Detaylı

SELÇUK İLETİŞİM JOURNAL OF SELCUK COMMUNICATION JANUARY 2010 Volume 6 Number 2

SELÇUK İLETİŞİM JOURNAL OF SELCUK COMMUNICATION JANUARY 2010 Volume 6 Number 2 SELÇUK İLETİŞİM JOURNAL OF SELCUK COMMUNICATION JANUARY 2010 Volume 6 Number 2 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ AKADEMİK DERGİSİ OCAK 2010 Cilt 6 Sayı 2 ISSN 1302-2865 Sahibi Prof. Dr. Halûk Hâdi

Detaylı

7.2 Uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında (Proceeeding) basılan bildiriler

7.2 Uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında (Proceeeding) basılan bildiriler 1. Adı Soyadı: Selva Ersöz Karakulakoğlu 2. DoğumTarihi: 1978 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İletişim Galatasaray Üniversitesi 2002 Yüksek İletişim ve Bilişim

Detaylı

CİNSİYET FARKLILIKLARI AÇISINDAN SMS (KISA MESAJ) REKLAMLARINA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ISPARTA İLİNDE BİR UYGULAMA

CİNSİYET FARKLILIKLARI AÇISINDAN SMS (KISA MESAJ) REKLAMLARINA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ISPARTA İLİNDE BİR UYGULAMA CİNSİYET FARKLILIKLARI AÇISINDAN SMS (KISA MESAJ) REKLAMLARINA YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLAR: ISPARTA İLİNDE BİR UYGULAMA Yasemin KARACA * Pervin TEKİN ** ÖZET Bu araştırmada; Isparta ilindeki tüketicilerin

Detaylı

Veri Toplama Teknikleri

Veri Toplama Teknikleri A. Gözlem Yoluyla Veri Toplama Teknikleri B. Soruşturma Yoluyla Nicel Veri Toplama Teknikleri Yazılı Soruşturma Tekniği Anket, Başarı Testi Yapılandırılmış Gözlem Önceden hazırlanmış göstergeler ve semboller

Detaylı

Pazarlama Araştırması Grup Projeleri

Pazarlama Araştırması Grup Projeleri Pazarlama Araştırması Grup Projeleri Projeler kapsamında öğrencilerden derlediğiniz 'Teknoloji Kullanım Anketi' verilerini kullanarak aşağıda istenilen testleri SPSS programını kullanarak gerçekleştiriniz.

Detaylı

Sosyal Web te Yeni Eğilimler: Kurumlar İçin Dışa Dönük Sosyal Yazılımlar

Sosyal Web te Yeni Eğilimler: Kurumlar İçin Dışa Dönük Sosyal Yazılımlar Sosyal Web te Yeni Eğilimler: Kurumlar İçin Dışa Dönük Sosyal Yazılımlar Yrd. Doç. Dr. Rıza Cenk Erdur, Prof.Dr. Oğuz Dikenelli Serhat Safyürek, Oğuz Uz, Ahmet Melih Özcan Ege Üniversitesi, Bilgisayar

Detaylı

ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYA EĞİTİMİNİN GEREKLİLİĞİNİN İKİ DEĞİŞKENLİ KORELASYON YÖNTEMİ İLE İSTATİSTİKSEL OLARAK İNCELENMESİ

ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYA EĞİTİMİNİN GEREKLİLİĞİNİN İKİ DEĞİŞKENLİ KORELASYON YÖNTEMİ İLE İSTATİSTİKSEL OLARAK İNCELENMESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ NDE KİMYA EĞİTİMİNİN GEREKLİLİĞİNİN İKİ DEĞİŞKENLİ KORELASYON YÖNTEMİ İLE İSTATİSTİKSEL OLARAK İNCELENMESİ Güven SAĞDIÇ Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik

Detaylı

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları

Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Başkent Üniversitesi Öğrencilerinin Medya Tüketim Alışkanlıkları Fatma Büşra Atalay, Gökhan Barutcu, Anıl Öner Koçak, Emine Gül Taş, Irmak Üstündağ Danışman: Prof. Dr. Rengin Erdal ÖZET Genç nüfusun oldukça

Detaylı

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1 İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İbrahim Üstünalp Mersin Üniversitesi İngilizce Öğretmen Adaylarının

Detaylı

Oyder Toplu Sms Gönderimi MART 2014

Oyder Toplu Sms Gönderimi MART 2014 Oyder Toplu Sms Gönderimi MART 2014 OTOMOTİV SEKTÖRÜ Satışlarınızı ve karlılığınızı arttıracak kampanyaları hedef kitlenize toplu SMS ile duyurabilirsiniz, Müşterilerinizi özel günlerini, doğum günlerinin,

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ- GALATASARAY UNIVERSITY Communication Faculty 2015-2016 Autumn Semester First Year

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ- GALATASARAY UNIVERSITY Communication Faculty 2015-2016 Autumn Semester First Year GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ- GALATASARAY UNIVERSITY Faculty First Year DAY/HOUR MONDAY TUESDAY WEDNESDAY THURSDAY FRIDAY 09:00 09:50 COM 171 Economics 10:00 10:50 COM 133 Political Science 11:00 11:50 COM

Detaylı

ORGANİK HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİ

ORGANİK HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİ Mobil pazarlama nedir? Mobil pazarlama, tüke4cide sa7n alma isteği yaratma amacıyla, mobil mecra üzerinden ve/ veya mobil ürünler kullanılarak yapılan faaliyetler olarak tanımlanmaktadır. Bir başka ifadeyle;

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans 1. Adı Soyadı: Duygu Çubuk 2. Doğum Tarihi: 18.09.1983 3. Ünvanı: Öğretim Görevlisi ÖZGEÇMİŞ 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Marmara Üniversitesi 2006 Yüksek Lisans Doktora 5. Akademik

Detaylı

PSİKOLOJİK YILDIRMANIN ÖNCÜLLERİ VE SONUÇLARI: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ. Hacettepe Üniversitesi Psikometri Araştırma ve Uygulama Merkezi HÜPAM

PSİKOLOJİK YILDIRMANIN ÖNCÜLLERİ VE SONUÇLARI: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ. Hacettepe Üniversitesi Psikometri Araştırma ve Uygulama Merkezi HÜPAM PSİKOLOJİK YILDIRMANIN ÖNCÜLLERİ VE SONUÇLARI: HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ Hacettepe Üniversitesi Psikometri Araştırma ve Uygulama Merkezi HÜPAM PROJENİN AMACI Bu projenin temel amacı Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

Sosyal Medya ile Değişen Pazarlama Anlayışları

Sosyal Medya ile Değişen Pazarlama Anlayışları Sosyal Medya ile Değişen Pazarlama Anlayışları Arş. Gör. Tolga Çakmak Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tcakmak@hacettepe.edu.tr Atılım Üniversitesi Kütüphanesi 29.03.2012 Sunum Planı

Detaylı

İnteraktif Türkler 2009 İnteraktif Mecra Kullanım Araştırması

İnteraktif Türkler 2009 İnteraktif Mecra Kullanım Araştırması İnteraktif Türkler 2009 İnteraktif Mecra Kullanım Araştırması Türkiye nin ilk ve öncü dijital ajansı adinteractive in Türk internet kullanıcısının davranış alışkanlıklarına ışık tuttuğu araştırması İnteraktif

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım İstanbul Ü. 2007

ÖZGEÇMİŞ. İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım İstanbul Ü. 2007 ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : Gülnur KAPLAN ESEN 2.Doğum Tarihi : 29 Ekim 1968 3.Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4.Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Mimar Sinan

Detaylı

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VATANDAŞ MEMNUNİYET ANKETİ/ANKETLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI Haziran 214 1 Sayfa İçindekiler 1 ANKETE/ANKETLERE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER...

Detaylı

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Kurma Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Nedir? Araştırmacının ilgilendiği bir konuda ispatlanmamış bir önerme

Detaylı

TÜRKÇE KONUŞAN MOBİL MEDYA KULLANICILARININ MOBİL İÇERİK VE REKLAM SEÇİMLERİ

TÜRKÇE KONUŞAN MOBİL MEDYA KULLANICILARININ MOBİL İÇERİK VE REKLAM SEÇİMLERİ ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ DERGİSİ ISSN: 1308 9196 Yıl : 4 Sayı : 6 Haziran 2011 TÜRKÇE KONUŞAN MOBİL MEDYA KULLANICILARININ MOBİL İÇERİK VE REKLAM SEÇİMLERİ Osman Köroğlu * Özet Türkçe

Detaylı

Tüketicilerin Mobil Tabanlı İzinli Pazarlama Uygulamalarına Yönelik Tutumlarını Etkileyen Faktörler 1

Tüketicilerin Mobil Tabanlı İzinli Pazarlama Uygulamalarına Yönelik Tutumlarını Etkileyen Faktörler 1 Tüketicilerin Mobil Tabanlı İzinli Pazarlama Uygulamalarına Yönelik Tutumlarını Etkileyen Faktörler 1 Öz Mehmet MARANGOZ * Hale ÇELİKKAN ** Ali Emre AYDIN *** İşletmelerin rekabet ortamında ayakta kalabilmeleri

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

SOSYAL MEDYADA MOBİL ETİKETLEME FARKINDALIĞI: SOSYAL MEDYA TÜKETİCİLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA

SOSYAL MEDYADA MOBİL ETİKETLEME FARKINDALIĞI: SOSYAL MEDYA TÜKETİCİLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı SOSYAL MEDYADA MOBİL ETİKETLEME FARKINDALIĞI: SOSYAL MEDYA TÜKETİCİLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA Kübra Müge DALDAL Yüksek Lisans Tezi

Detaylı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı ARAŞTIRMA MODELLİLERİNDE KULLANILACAK İSTATİSTİKLERİ BELİRLEME ÖLÇÜTLERİ Parametrik mi Parametrik Olmayan mı? Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri Değişken Sayısı Tek değişkenli (X) İki değişkenli

Detaylı

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ Yrd.Doç.Dr.Cavide DEMİRCİ Uzman Esra ÇENGELCİ ESOGÜ Eğitim Fakültesi

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ

1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ 1. FARKLILIKLARIN TESPİTİNE YÖNELİK HİPOTEZ TESTLERİ Örneklem verileri kullanılan her çalışmada bir örneklem hatası çıkma riski her zaman söz konusudur. Dolayısıyla istatistikte bu örneklem hatasının meydana

Detaylı

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012)

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) Aşağıdaki analizlerde lise öğrencileri veri dosyası kullanılmıştır.

Detaylı

Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta

Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta f Pazarlama Otomasyonu Kullanırken Unutulmaması Gereken 5 Nokta Reklamın satmadığı dönemlere çoktan girdik. Markalar satış ve pazarlama stratejilerini bunun üzerine kurduğu, odaklandırdığı devirler de

Detaylı

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor!

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! BASIN BÜLTENİ MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! MediaCat dergisi tarafından bu yıl 8. düzenlenen Felis Ödülleri medya planlama stratejilerini ödüllendirmesinin yanı sıra bu yıl genişleyen

Detaylı

Doç.Dr. Elif Asude TUNCA. Girne Amerikan Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Üniversite Cad. Karmi Kampüsü, PK.5 Girne/KKTC

Doç.Dr. Elif Asude TUNCA. Girne Amerikan Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Üniversite Cad. Karmi Kampüsü, PK.5 Girne/KKTC Doç.Dr. Elif Asude TUNCA Girne Amerikan Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Üniversite Cad. Karmi Kampüsü, PK.5 Girne/KKTC ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Elif Asude TUNCA Doğum Tarihi: 12 Nisan 1970 Ünvanı: Doç.Dr.

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA İstanbul - 2014 Beta I Yayın No : 3055 İşletme-Ekonomi Dizisi : 639 1. Baskı - Ocak 2014 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-082 - 0 Copyright Bu kitab n bu bas s

Detaylı

EĞİTİMDE YEŞİL İNSAN TÜKETİMDE YEŞİL ÜRÜN: NAZİLLİ İİBF VE NAZİLLİ MYO ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR DUYARLILIK ANALİZİ ÇALIŞMASI

EĞİTİMDE YEŞİL İNSAN TÜKETİMDE YEŞİL ÜRÜN: NAZİLLİ İİBF VE NAZİLLİ MYO ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR DUYARLILIK ANALİZİ ÇALIŞMASI EĞİTİMDE YEŞİL İNSAN TÜKETİMDE YEŞİL ÜRÜN: NAZİLLİ İİBF VE NAZİLLİ MYO ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR DUYARLILIK ANALİZİ ÇALIŞMASI Hulusi DOĞAN Adnan Menderes Üniversitesi Doç. Dr. Nazilli İİBF Fakültesi hulusidogan@gmail.com

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı TURİZM PAZARLAMASINDA TÜKETİCİLERİN TURİSTİK SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ETKİLİ OLAN WEB SİTESİ TASARIM ÖZELLİKLERİNİN NÖROGÖRÜNTÜLEME

Detaylı

21. Yüzyılda Marka İzleme Araştırmaları. Yasemin Özen Gürelli Ipsos Reklam Araştırmaları Direktörü yasemin.ozen@ipsos.com

21. Yüzyılda Marka İzleme Araştırmaları. Yasemin Özen Gürelli Ipsos Reklam Araştırmaları Direktörü yasemin.ozen@ipsos.com 21. Yüzyılda Marka İzleme Araştırmaları Yasemin Özen Gürelli Ipsos Reklam Araştırmaları Direktörü yasemin.ozen@ipsos.com Neden Marka İzleme? Tüketiciler ve iletişim paradigmaları değişiyor Performans artık

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçentlik Tarihi: 1999 Doçentlik Tarihi: 2012

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçentlik Tarihi: 1999 Doçentlik Tarihi: 2012 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Arzu Araz 2. Doğum Tarihi: 17/ 04/ 1967 3. Ünvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Ege Üniversitesi 1988 Y. Lisans Sosyal Psikoloji

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47.

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47. ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: AYŞE AYPAY Doğum Tarihi: 24 02 1969 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Bölümü Ankara Üniversitesi 1989 Y. Lisans

Detaylı

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184 ulu.2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 Sosy Anahtar Kelimeler: 2014, Cilt:11, 163184 The Relaionship Between Social Capital of Schools And Organizational Image Based On Perceptions of Teachers Abstract:The

Detaylı

İşletme Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri. Ders Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Araştırma Yöntemleri ISL727 1 3 + 0 6

İşletme Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri. Ders Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Araştırma Yöntemleri ISL727 1 3 + 0 6 İşletme Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Araştırma Yöntemleri ISL727 Araştırma süreci (problem belirleme, araştırma konusu ve hipotezni oluşturma,

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(1): 191-198 Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Özet Bu çalışmanın amacı, üniversite

Detaylı

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir?

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? 1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? Görsel iletişim Yüz yüze iletişim Sözsüz iletişim Sözlü iletişim Araçlı

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Ekim 2005 Cilt:13 No:2 Kastamonu Eğitim Dergisi 427-436 SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Halil Coşkun ÇELİK, Recep BİNDAK Dicle

Detaylı

12.00 TÜRK DİLİ Okutman Cem Yılmaz Tüm Bölümler B 407 408 409-410 Yrd. Doç. Orhan Çekiç Tüm Bölümler B 407 408 409 410

12.00 TÜRK DİLİ Okutman Cem Yılmaz Tüm Bölümler B 407 408 409-410 Yrd. Doç. Orhan Çekiç Tüm Bölümler B 407 408 409 410 T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ 2014-2015 GÜZ DÖNEMİ FİNAL SINAV TARİHLERİ Saat Dersin Adı Dersin Öğretim Elemanı Bölüm/Sınıf Salon Gözetmen 12 OCAK 2015 PAZARTESİ 09.00 3 D Modelleme Uzman

Detaylı

TÜKETİCİLERİN SÜPERMARKET TERCİHİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

TÜKETİCİLERİN SÜPERMARKET TERCİHİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA TÜKETİCİLERİN SÜPERMARKET TERCİHİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA Mesut ÇAKIR Adnan Menderes Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yrd.Doç.Dr. E-posta: mcakir@adu.edu.tr

Detaylı

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ REKLAMCILIK BÖLÜMÜ YANDAL KILAVUZU. Öğrencinin Anadal programıyla Yandal programının ayrılığı esastır.

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ REKLAMCILIK BÖLÜMÜ YANDAL KILAVUZU. Öğrencinin Anadal programıyla Yandal programının ayrılığı esastır. REKLAMCILIK BÖLÜMÜ Reklamcılık Bölümü nde Yandal yapmak isteyen öğrenciler kendi bölüm müfredatlarına ek olarak 18 kredi ders yükünü tamamlamak zorundadır. Advertising Strategy / Reklam Stratejisi ve Advertising

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN MOBİL REKLÂMCILIĞA KARŞI TUTUMLARI. Resul USTA Giresun Üniversitesi İİBF, İşletme Bölümü resul1970@mynet.

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN MOBİL REKLÂMCILIĞA KARŞI TUTUMLARI. Resul USTA Giresun Üniversitesi İİBF, İşletme Bölümü resul1970@mynet. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10 (2) 2009, 294-309 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN MOBİL REKLÂMCILIĞA KARŞI TUTUMLARI UNDERGRADUATES ATTITUDES TOWARD MOBILE ADVERTISING Resul USTA Giresun Üniversitesi İİBF, İşletme

Detaylı

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor!

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! BASIN BÜLTENİ MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! MediaCat dergisi tarafından bu yıl sekizincisi düzenlenen Felis Ödülleri ne başvurular 8 Temmuz Pazartesi günü başlıyor. Başvuruda bulunmak

Detaylı

PINGPONG. Kurumsal Sunum / Aplikasyon Tanıtım

PINGPONG. Kurumsal Sunum / Aplikasyon Tanıtım PINGPONG Kurumsal Sunum / Aplikasyon Tanıtım 1 Sunum İçeriği Biz Kimiz? Kuruluş amacımız ve gelişim sürecimiz. PINGPONG Sistem ve İşleyiş Çalışma modeli, aplikasyon işleyişi ve sistemimiz. PINGPONG Nedir?

Detaylı

Futbol Ayakkabısı (Krampon) Markalarında Marka Kişiliği ve Marka Değeri Arasındaki İlişki

Futbol Ayakkabısı (Krampon) Markalarında Marka Kişiliği ve Marka Değeri Arasındaki İlişki Futbol Ayakkabısı (Krampon) Markalarında Marka Kişiliği ve Marka Değeri Arasındaki İlişki The Relationship Between Brand Personality and Brand Equity on Football Shoes Yavuz Yıldız 1,, Özge Güngörür 2,

Detaylı

İZMİR DEKİ ÖZEL VE DEVLET ÜNİVERSİTELERİNDEKİ ÖĞRENCİLERİN BAŞARILARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ VE KARŞILAŞTIRILMASI ÖZET

İZMİR DEKİ ÖZEL VE DEVLET ÜNİVERSİTELERİNDEKİ ÖĞRENCİLERİN BAŞARILARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ VE KARŞILAŞTIRILMASI ÖZET Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İLKE) Bahar 2007 Sayı 18 İZMİR DEKİ ÖZEL VE DEVLET ÜNİVERSİTELERİNDEKİ ÖĞRENCİLERİN BAŞARILARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ VE KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

SATIN ALMA TARZLARI VE SMS REKLAMLARA YÖNELİK TUTUMLAR: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA

SATIN ALMA TARZLARI VE SMS REKLAMLARA YÖNELİK TUTUMLAR: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA SATIN ALMA TARZLARI VE SMS REKLAMLARA YÖNELİK TUTUMLAR: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA Ümit ALNIAÇIK * ÖZET Bu araştırmada farklı satın alma tarzlarına sahip genç tüketicilerin SMS reklamlarına

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Ebru Gökaliler. 2. Doğum Tarihi: 09.01.1979. 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Ebru Gökaliler. 2. Doğum Tarihi: 09.01.1979. 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ebru Gökaliler 2. Doğum Tarihi: 09.01.1979 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Radyo Televizyon Sinema Ege Üniversitesi 1996-2000

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Unvanı: Prof. Dr. Tel: (0532) 3771375

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Unvanı: Prof. Dr. Tel: (0532) 3771375 Adı Soyadı: İZZET BOZKURT ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Unvanı: Prof. Dr. Tel: (0532) 3771375 Doğum Tarihi: 23.07.1966 izzet.bozkurt@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Gazetecilik ve Halkla

Detaylı

GSM Operatörlerine Yönelik Müşteri Memnuniyet Araştırması

GSM Operatörlerine Yönelik Müşteri Memnuniyet Araştırması Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:18. Sayı:1. Haziran 2014 ss.45-63 GSM Operatörlerine Yönelik Müşteri Memnuniyet Araştırması Customer Satisfaction Survey Intended GSM Operators Ediz ATMACA 1 Medine

Detaylı

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II Adı 1 1 PSY101 ye Giriş-I Açıklaması 6 3 ki temel konulara giriş niteliğinde bir derstir. İşlenecek konulara araştırma teknikleri, davranışın biyolojik kökenleri, algı, hafıza, dil, insan gelişimi, vb.

Detaylı

YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY 2

YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY 2 Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 5, Sayı:2, 2003 YABANCI DİL EĞİTİMİ VEREN ÖZEL BİR EĞİTİM KURUMUNDAKİ ÖĞRENCİLERİN BEKLENTİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Sibel SELİM 1 Efe SARIBAY

Detaylı

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi ÇOK DEĞİŞKENLİ REGRESYON ANALİZİ: ÇIKARSAMA Hüseyin Taştan 1 1 Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge 14 Ekim 2012 Ekonometri

Detaylı

Doç. Dr. Demet ÜNALAN Doç. Dr. Mehmet S. İLKAY Uzman Tülin FİLİK ERCİYES ÜNİVERSİTESİ

Doç. Dr. Demet ÜNALAN Doç. Dr. Mehmet S. İLKAY Uzman Tülin FİLİK ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK HİZMETLERİ ÇALIŞANLARININ ÖRGÜTSEL BAĞLILIK DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ: ERCİYES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ÇALIŞANLARI ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Doç. Dr. Demet ÜNALAN Doç. Dr. Mehmet

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ AN INVESTIGATION OF SCIENCE TEACHERS INTERPERSONAL SELF-EFFICACY BELIEFS IN TERMS OF SOME VARIABLES

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

Tek Değişkenli ve Çok Değişkenli Tablolar ve Grafikler

Tek Değişkenli ve Çok Değişkenli Tablolar ve Grafikler Tek Değişkenli ve Çok Değişkenli Tablolar ve Grafikler Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr BBY 375, 16 Ekim 2015-1 Plan İlgili kavramlar Tablo ne zaman kullanılır? Grafik nasıl üretilir? Örnekler Dikkat edilmesi

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.)

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Dilek Sağlık Özçam 2. Doğum Tarihi: 06.04.1966 3. Ünvanı: Yrd.Doçent.Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans (B.Sc.) Gıda Müh. ODTÜ 1989 Y. Lisans (MBA) İşletme

Detaylı

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir.

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. VERİ ANALİZİ GİRİŞ Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. Bilimsel Bilgi: Kaynağı ve elde edilme süreçleri belli olan bilgidir. Sosyal İlişkiler Görgül Bulgular İşlevsel

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Halkla İlişkiler ve Başkent Üniversitesi 2000-2004

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Halkla İlişkiler ve Başkent Üniversitesi 2000-2004 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ayda Sabuncuoğlu 2. Doğum Tarihi: 28.04.1982 3. Ünvanı: Yardımcı Doçent Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Halkla İlişkiler ve Başkent Üniversitesi 2000-2004

Detaylı

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir

20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir 20. ULUSAL PAZARLAMA KONGRESİ Anadolu Üniversitesi - Eskişehir Küreselleşme ve Küresel Marka Algısının Satın Alma Niyeti Üzerine Etkisi 1 Effects of Globalozation and Global Brand Perception to Purchase

Detaylı

İNOVANKA TANITIM DOKÜMANI. Dijital Dünya da zirveyi arzulayan işletmelerin adresi

İNOVANKA TANITIM DOKÜMANI. Dijital Dünya da zirveyi arzulayan işletmelerin adresi İNOVANKA TANITIM DOKÜMANI Dijital Dünya da zirveyi arzulayan işletmelerin adresi Türksat ın Tercihi İnovanka Türksat A.Ş, Kablo Tv, Uydu Net, E-devlet sosyal medya ve dijital pazarlama uzmanlarına tarafımızca

Detaylı

Tekrarlı Ölçümler ANOVA

Tekrarlı Ölçümler ANOVA Tekrarlı Ölçümler ANOVA Repeated Measures ANOVA Aynı veya ilişkili örneklemlerin tekrarlı ölçümlerinin ortalamalarının aynı olup olmadığını test eder. Farklı zamanlardaki ölçümlerde aynı (ilişkili) kişiler

Detaylı

The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581

The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 KADIN TÜKETİCİLERİN

Detaylı

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet

Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu. Powered by MyBilet Etkinlik-Organizasyon Firmaları Sunumu Powered by MyBilet Online yayın nedir? MyStreamTurkey teknolojisi ile, firmanız tarafından uygun bulunulan görsel içerik ile, ekibimiz tarafından firmanızın veya

Detaylı

MOBİL PAZARLAMA UYGULAMALARINA YÖNELİK TÜKETİCİ KABULÜNÜ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

MOBİL PAZARLAMA UYGULAMALARINA YÖNELİK TÜKETİCİ KABULÜNÜ ETKİLEYEN FAKTÖRLER MOBİL PAZARLAMA UYGULAMALARINA YÖNELİK TÜKETİCİ KABULÜNÜ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Mutlu UYGUN Aksaray Üniversitesi İ.İ.B.F. Yrd.Doç. E-posta: mutluuygun@gmail.com Sevilay USLU DİVANOĞLU Aksaray Üniversitesi

Detaylı