TAZMİNAT ÖDEMELERİ TALİMATI

Transkript

1 KUŞ GRİBİ VE İNSANA TESİR EDEN SALGINA KARŞI HAZIRLIK VE MÜCADELE PROJESİ (AIHP) Kapsamında TAZMİNAT ÖDEMELERİ TALİMATI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Talimatın amacı; kümes hayvanlarında Avian influenza (Tavuk vebası) hastalığı ile mücadele kapsamında hastalık görülen ve/veya görülme riski bulunan bölgelerde kümes hayvanı ve/veya kümes hayvanı maddelerinin itlaf ve imha edilmesinde üreticilerin katılımcılığını teşvik etmek, hastalık bildirimlerinin hızlı yapılmasını temin etmek ve hastalığın yayılmadan kontrol altına alınmasını sağlamaktır. Kapsam MADDE 2 (1) Bu Talimat; a) Tavuk vebası hastalığı çıkan bölgelerde, enfekte kümes hayvanı, enfekte olmasından şüphe duyulan kümes hayvanı ve bulaşma ihtimali olmasından şüphe duyulan kümes hayvanı gibi hükümet veteriner hekimi gözetiminde itlaf edilecek olan ve imha edilecek kümes hayvanı yemi, tüy, yumurta, altlık, gübre v.b. kümes hayvan maddeleri ile hastalık tespitine yönelik katkıda bulunan yetiştiricilerin hastalıktan dolayı öldüğü hükümet veteriner hekimince tespit edilen kümes hayvanları için hayvan sahiplerine yapılacak tazminat ödemelerini, b) Ayrıca, tavuk vebası hastalığına benzer klinik semptomları gösteren, kümeste yüzde on (%10) ölümlere neden olan ve hükümet veteriner hekimince tavuk vebası hastalığından şüpheli bulunan durumlarda, laboratuar sonucu beklenmeksizin hükümet veteriner hekiminin gözetimi altında imha edilecek kümes hayvanı ve kümes hayvan maddeleri için tazminat ödemelerini, kapsamaktadır. Hukuki Dayanak MADDE 3 (1) Bu Talimat; Kuş Gribi ve İnsana Tesir Eden Salgına Karşı Hazırlık ve Mücadele Projesi (AIHP) faaliyetlerinin finansmanı için Dünya Bankasından sağlanan ve Bakanlar Kurulunun 12/7/2006 tarihli ve 2006/10779 sayılı Kararı ile kabul edilerek 8/8/2006 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan İkraz Anlaşması ve tadilatlarına dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 (1) Bu Talimatta geçen; (a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını, (b) Genel Müdürlük: Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünü, (c) İl Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlüğünü, (d) İlçe Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İlçe Müdürlüğünü, (e) Hastalık: Tavuk vebası (Avian Influenza) hastalığını, (f) Kümes hayvanı: Yumurta ve et üretimi veya herhangi bir yetiştirme amacıyla beslenen veya kapalı alanda tutulan tüm kanatlıları, (g) Kanatlı: Aves sınıfında bulunan evcil ve evcil olmayan kanatlı hayvanı, (h) Enfekte kümes hayvanı: Bakanlıkça izin verilmiş bir laboratuvar tarafından yapılan analizler ile resmî olarak teyit edilmiş veya hastalığın ikinci ya da bunu izleyen sürelerde yeniden ortaya çıktığı durumlarda, hastalığın klinik belirtilerinin ya da ölüm sonrası post-mortem lezyonlarının görüldüğü herhangi bir kümes hayvanını, (ı) Enfekte olmasından şüphe duyulan kümes hayvanı: Avian influenza hastalığının varlığından şüphe duyulabilecek şekilde klinik belirtiler ya da ölüm sonrası lezyonlar gösterebilen herhangi kümes hayvanını, 1

2 (i) Bulaşma ihtimali olmasından şüphe duyulan kümes hayvanı: Avian influenza virüsüne ya da Influenza A virüsünün suşlarına doğrudan veya dolaylı olarak maruz kalabilecek herhangi kümes hayvanını, (j) Kanatlı yetiştiricisi: İşletmelerinde bulunan kümes hayvanlarından sorumlu ve bunların yasal sahibi olan gerçek veya tüzel kişileri veya bunlara ait hayvanların geçici veya daimi olarak sorumluluğu ile sevk ve idarelerini üstlenen kanuni temsilcilerini, (k) İşletme: Kümes hayvanlarının barındırıldığı, bakıldığı veya beslendiği tesis ve çiftlikleri, (l) AIHP: Kuş Gribi ve İnsana Tesir Eden Salgına Karşı Hazırlık ve Mücadele Projesi ni, (m) Aracı Banka: Tazminat ödemelerinde bankacılık hizmetlerini verecek bankayı, ifade eder. Kaynak aktarımı MADDE 5 (1) Tazminat için gerekli kaynak, Kuş Gribi ve İnsana Tesir Eden Salgına Karşı Hazırlık ve Mücadele Projesi (AIHP) için ayrılan ödenekten karşılanmak üzere, Bakanlık tarafından gerekli paranın aktarılmasını müteakip Aracı Banka aracılığı veya doğrudan ödenir. İKİNCİ BÖLÜM Hastalığın Tespiti ve Yapılan Uygulamalar Hastalığın tespiti ve yapılan uygulamalar MADDE 6 (1) Hastalıkla ilgili herhangi bir ihbar veya duyum alındığında; 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile buna ait yönetmelikler ve Bakanlığın hastalıkla ilgili yürürlükte olan veya yürürlüğe konulacak uygulama talimatları ve Bakanlığın yayınladığı Avian Influenza Acil Eylem Planı çerçevesinde uygulamalar yapılır. (2) Hastalık şüphesi nedeniyle yürürlükteki mevzuat kapsamında resmi veteriner hekimler tarafından geçici karantina tedbirleri ile kordon konularak, analiz için marazi madde alınarak laboratuara gönderilir. Klinik olarak veya laboratuarda yapılan ön testlerde şüpheli pozitif veya hastalık tespit edilmesi durumunda; hastalığın seyri, yerleşim yerinin topografik yapısı, kanatlı hayvanlarının kapalı alanlarda tutulup tutulmadığı dikkate alınarak işletme veya yerleşim yeri veya 3 km yarıçapındaki bölge mihrak olarak alınarak, mihraktaki tüm kanatlı hayvanlar insani metotlarla itlaf edilerek bulaşık kanatlı hayvan maddeleri ile birlikte çukura gömme veya yakma yöntemiyle AIHP Çevre Yönetim Planı ve bu doğrultuda hazırlanmış Avian Influenza Acil Eylem Planına uygun olarak imha edilir. (3) Hastalık mihraklarında bulunan ancak hasta hayvanlarla direkt teması olmayan ve herhangi bir klinik belirti göstermeyen maddi ve manevi değeri yüksek olan güvercin, egzotik, yarış ve süs kanatlıları gibi hayvanlar, itlaf edilmeyerek sahipleri ile yapılacak bir tutanakla kapalı yerlerde hastalık sönünceye kadar kontrol edilir. (4) Hastalık mihrakı içerisinde bulunan ancak hasta hayvanlarla direkt teması olmayan ve herhangi bir klinik belirti göstermeyen İl Müdürlüklerinden ruhsatlı ev ve süs hayvanları, satış yerlerinde itlaf ve imha yoluna gidilmeyerek iş yeri sorumlusu ile bir tutanak düzenlenerek hastalık sönünceye kadar ilgili hayvanların kapalı yerlerde bulundurulması sağlanır ve düzenli aralıklarla kontrolleri yapılır. (5) 3 km yarıçapındaki kontrol bölgesi ile bunu çevreleyen 7 km yarıçapındaki gözetim bölgesini içeren toplam 10 km yarıçapındaki bölgede izleme ve tarama çalışmaları yapılır. (6) Kanatlı hayvanlarında Avian influenza hastalığı görülen veya mücadele kapsamında hastalık görülme riski bulunan işletme veya bölgelerde kanatlı hayvanların itlafı, bunların ve kanatlı hayvan maddelerinin imha edilmesinde AIHP Çevre Yönetim Planı ve bu doğrultuda hazırlanmış Avian Influenza Acil Eylem Planında belirtilen uygun yöntemler uygulanır. 2

3 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tazminat Ödemelerinin Kapsamı Tazminat kapsamında olanlar MADDE 7 (1) Tazminat ödemesi; a) Hastalık tespitine yönelik zamanında bildirim yaparak katkıda bulunan yetiştiricilerin hastalıktan dolayı öldüğü Hükümet Veteriner Hekimi tarafından tespit edilen kanatlı hayvanlara, b) Kuş gribi hastalığına benzer klinik semptomları gösteren, kümeste ölümlere neden olan ve Avian influenza hastalığından şüphe edilen durumlarda, Hükümet Veteriner Hekimi tarafından laboratuar sonucu beklenmeksizin itlaf edilmesi gerekli görülen ve gözetim altında imha edilen aile tipi kanatlı işletmeleri veya ticari kanatlı işletmelerdeki kanatlı hayvanlara ve kanatlı hayvan maddelerine, c) İl/İlçe Müdürlüğü nün yazılı talimatlarına uyan ve toplam olarak 350 nin altında kanatlı hayvan bulunduran işletmelerde hastalık şüphesi veya hastalık nedeniyle Hükümet Veteriner Hekiminin gözetiminde itlaf ve/veya imha edilen kanatlı hayvanlara ve kanatlı hayvan maddelerine, d) Toplam olarak 350 veya daha fazla adet kanatlı hayvan bulunduran Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nın veri tabanında (TURKVET) işletme numarası ile kayıtlı, İl/İlçe Müdürlüğü nün yazılı talimatlarını uygulayan, işletmelerce tutulması ve bulundurulması gereken kayıt ve belgeleri işletmelerinde tutan ve muhafaza eden, asgari hijyen şartlarını yerine getiren ticari işletmelerde hastalık şüphesi veya hastalık nedeniyle Hükümet Veteriner Hekimi tarafından itlaf ve/veya imha edilen kanatlı hayvanlara ve kanatlı hayvan maddelerine, yapılır. Tazminat kapsamı dışında olanlar MADDE 8 (1) Aşağıdaki durumlarda; a) Toplam olarak 350 adet veya daha fazla kanatlı hayvanı bulunan ticari işletmelerin İl/İlçe Müdürlüğü tarafından yapılan her türlü denetimlerinde; işletmelerce tutulması ve bulundurulması gereken kayıt ve belgeleri işletmelerinde tutmayan ve muhafaza etmeyen, yazılı olarak bildirilmiş asgari hijyen şartlarını yerine getirmeyen, işletmeye yazılı uyarı yapılmış olmasına rağmen bu konuda gerekli düzeltmeleri yapmayan kanatlı yetiştiricilerine, b) Ticari kanatlı işletmelerindeki kanatlı hayvanları, Bakanlıktan çalışma izni almamış damızlık kanatlı ve kuluçkahaneden temin eden kanatlı yetiştiricilerine, c) Kanatlı hayvanlarını ilgili yasal sevk belgelerini almadan sevk ettiği tespit edilen kanatlı yetiştiricilerine, d) Kamu kurumları ve belediyelere ait kanatlı hayvan ve hayvan maddelerine, e) Hastalık bildiriminde bulunmayan tüm kanatlı yetiştiricilerine, f) Hükümet veteriner hekiminin muayene ve izni olmaksızın kanatlı hayvanlarını itlaf ve imha eden tüm kanatlı yetiştiricilerine, g) Kuş gribi hastalığı çıkması durumunda İl/İlçe Müdürlüğü nün yazılı talimatlarına uymayan işletmelere, h) Yazılı olarak tebliğ edilen talimatları yerine getirmeyen kanatlı yetiştiricilerine, ı) Bakanlıkça alınan kararlara uymayan ve karar verilen test, ilaçlama veya aşılama uygulamasını yaptırmayan kanatlı yetiştiricilerine, j) Karantina bölgesinden izinsiz olarak canlı kanatlı hayvan ve kanatlı hayvan maddelerini çıkaran ve/veya bölgeye getiren kanatlı yetiştiricilerine, k) Hastalık şüphesi veya hastalık nedeniyle Hükümet Veteriner Hekiminin gözetiminde itlaf ve/veya imha edilmiş olmasına bakılmaksızın hayvan satış yerlerinde, semt pazarlarında, özel mülklerinde ve/veya gezginci olarak kanatlı hayvan satışı yapan kişilere, l) Hastalık şüphesi veya hastalık bulunmayan yerlerde kendi isteğiyle hayvanlarını itlaf ettiren kanatlı yetiştiricilerine, tazminat ödemesi yapılmaz. 3

4 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Kanatlı Bazında Ödenecek Tazminat Miktarının Belirlenmesi Kıymet takdir komisyonu MADDE 9 (1) Hayvan başına ödenecek tazminat ile hayvan maddeleri için ödenecek tazminat tutarları, Valilik Onayı ile; Vali Yardımcısı başkanlığında Bakanlık İl Müdürü, Hayvan Sağlığı Şube Müdürü, bir Hükümet Veteriner Hekimi, Veteriner Hekimler Odası yetkili temsilcisi, Ziraat Odası Başkanlığı yetkili temsilcisi, Ticaret Odası yetkili temsilcisi, varsa Ticaret Borsası yetkili temsilcisi ve İl Müdürlüğü tarafından belirlenen en fazla iki kanatlı yetiştiricisi temsilcisinden oluşturulan bir Kıymet Takdir Komisyonu tarafından il bazında belirlenir. (2) Kıymet Takdir Komisyonu nun sekretaryası İl Müdürlüğü tarafından yapılır. Komisyon kararları ve kararlara esas teşkil eden destekleyici belgeler (piyasa araştırma tutanakları vb.) İl Müdürlüğü tarafından dosyalanarak muhafaza edilir. (3) Komisyon; hastalık bulunsun veya bulunmasın Ocak ve Temmuz aylarında toplanarak, mahalli fiyatları ve güncel girdi fiyatlarını göz önünde bulundurarak, tazminat tutarlarını 6 aylık aralıklarla tespit eder. Tazminat tutarları gerek duyulması halinde 6 aylık dönemlerin dışında da belirlenebilir. (4) Altı aylık dönemlerde tazminat tutarlarının belirlenmesine alternatif olarak salgından bir ay önceki piyasa fiyatları esas alınarak da tazminat tutarları belirlenebilir. Ancak, tazminat tutarları kesinlikle salgın anında veya salgından sonraki üç ay içerisinde oluşan piyasa fiyatları esas alınarak belirlenmemelidir. Tazminat tutarlarının belirlenmesi MADDE 10 (1) Tazminat tutarları toplam olarak 350 nin altında kanatlı hayvan bulunduran yetiştiriciler için kanatlı hayvan ve hayvan maddelerinin türlerine ve özelliklerine (damızlık, yarış, süs kanatlısı vs olması gibi özelliklere ) göre belirlenir. (2) Tazminat tutarları, 350 adet veya daha fazla kanatlı hayvan bulunan ticari işletmelerde kanatlı hayvanlarının yaş, tür, özellikleri ve kanatlı hayvan maddelerinin türlerine göre belirlenir. (3) İl Kıymet Takdir Komisyonları tarafından belirlenen tazminat tutarları Ek 1 a ve b de verilen formlar doldurularak Bakanlığa yazı ile bildirilir. (4) Mihrakın farklı illeri kapsaması halinde kanatlı hayvan yetiştiricilerine ödenecek tazminat tutarının aynı olmasını sağlayarak yetiştiricilerin memnuniyetsizliğini en aza indirmek amacıyla çevre illerde belirlenmiş tazminat bedelleri konusunda bilgiler derlenerek değerlendirmeye alınır. (5) İl Kıymet Takdir Komsiyonları tarafından belirlenen tazminat tutarları, komşu İl Kıymet Takdir Komisyonları tarafından belirlenmiş tutarların yüzde kırkından fazla olamaz. Komşu iller Kıymet Takdir Komisyonları tarafından belirlenen tazminat tutarları arasında yüzde kırktan fazla farklılık bulunması durumunda Bakanlık ilgili İl ve/veya İller için nihai tutarı belirleyebilir. (6) İl Kıymet Takdir Komisyonları tarafından belirlenen tazminat tutarlarının % 100 ü kanatlı yetiştiricilerine ödenir. (7) İl Kıymet Takdir Komisyonları tarafından belirlenmiş olan tazminat tutarları ve uygulama prensipleri yerel yazılı ve görsel basın organları vasıtası ile kamuoyuna duyurulur. Ayrıca, şüpheli mihrakların görülmesi, kordon ve karantina tedbirleri alınması durumunda da uygun iletişim vasıtaları ile (imkan bulunması halinde anons yapılması veya muhtar aracılığıyla haber salınması gibi) mihrak bölgesindeki hak sahiplerinin bilgilendirilmesi sağlanır. BEŞİNCİ BÖLÜM Tazminat Ödemesi Kanatlı hayvan ve hayvan maddeleri miktarlarına ait il projeksiyonları MADDE 11 (1) İl Müdürlüğü tarafından yapılan risk değerlendirmesine göre il bazında itlaf ve/veya imha işlemine maruz kalabilecek toplam kanatlı hayvan ve hayvan maddeleri miktarları ile yaklaşık tazminat tutarına ilişkin tahminler (projeksiyonlar) yapılarak her yıl Ocak ayı başında Bakanlığa bildirilir. İtlaf ve/veya imha işlemine maruz kalabilecek kanatlı hayvan ve hayvan maddeleri miktarlarına ilişkin tahminlerin gerçekçi olmasına dikkat edilir. 4

5 (2) Şüpheli mihrakların görülmesi ve kordon ve karantina tedbirleri alınması durumunda İl Müdürlüğü tarafından yapılan risk değerlendirmesine göre, il bazında itlaf ve/veya imha işlemine maruz kalabilecek toplam kanatlı hayvan ve hayvan maddeleri miktarları ile yaklaşık tazminat tutarına ilişkin tahminler (projeksiyonlar) yapılarak aynı gün faksla Bakanlığa bildirilir. Hastalığın yetkili merciler tarafından doğrulanması durumunda bu projeksiyon baz alınarak Bakanlık tarafından en kısa sürede İl Müdürlüğü hesabına para transferi yapılır. Bakanlık tarafından transfer edilen tutarın yetersizliği durumunda gerçekleşen itlaf ve imha miktarları belirlenerek Bakanlıktan tekrar para transferi talep edilir. (3) İl Müdürlüğü tarafından Bakanlığın Aracılık Anlaşması akdettiği bankanın ilde mevcut şubesinde proje kapsamında yapılacak tazminat ödemeleri için ayrı bir hesap açılır ve hesaba ilişkin bilgi ile proje hesabından çekiliş yapmaya yetki/yetkililer Bakanlığa bildirilir. Bakanlık tarafından bir aracı bankanın belirlenmemesi durumunda İl Müdürlüğü tarafından ilde mevcut bir banka şubesinde proje kapsamında yapılacak tazminat ödemeleri için ayrı bir hesap açılır ve hesaba ilişkin bilgi ile proje hesabından çekiliş yapmaya yetki/yetkililer Bakanlığa bildirilir. (4) Bakanlık, İl Müdürlükleri tarafından kendisine iletilmiş olan projeksiyonları da göz önünde alarak belirleyeceği tutarları, T.C. Merkez Bankası nezdindeki Özel Hesaptan doğrudan ve/veya Aracı Banka vasıtasıyla İl Müdürlüklerinin proje adına açılmış olan hesaplarına aktarır. (5) İl Müdürlükleri tarafından, Bakanlıkça belirlenen ve burada belirtilen esaslara bağlı kalmak şartıyla, paranın çekiliş şekli, sıklığı, itlaf ve/veya imha işlemleri sırasında ödeme yapmaya yetkilendirilecek kişi/kişileri, görevlendirme veya uygulamaya yönelik Olur ları, paranın kullanım şekli, ödeme yapılması ve ödemelerin belgelendirilmesi, kayıt altına alınması ile ilgili tüm işlemleri açıklayan İl Müdürlüğü Tazminat Fonu Ödemeleri İç Hizmet Uygulama Talimatı düzenlenir. (6) İl Müdürlüğü Tazminat Fonu Ödemeleri İç Hizmet Uygulama Talimatı, bu talimatta belirtilmiş olan genel prensipler çerçevesinde, İl Müdürlüğü tarafından kendi imkan ve koşulları doğrultusunda gerçekleştirilebilecek usul ve esasları belirler. Uygulamalar da, İl Müdürlükleri tarafından uygulamaya yönelik usul ve esasların belirlendiği bu talimat uyarınca yürütülür. (7) İl Müdürlükleri tarafından hazırlanacak ve İl Müdürü onayı ile yürürlüğe girecek İl Müdürlüğü Tazminat Fonu Ödemeleri İç Hizmet Uygulama Talimatı nın bir sureti bu Talimatın yayımını takip eden ilk ay sonuna kadar Bakanlığa gönderilir. İl Müdürlüğü Tazminat Fonu Ödemeleri İç Hizmet Uygulama Talimatı İl Müdürlüğü tarafından gerek duyulması durumunda güncellenir ve güncellenen şeklinin bir sureti Bakanlığa gönderilir. 350 nin altında kanatlı hayvanı bulunduran kanatlı yetiştiricileri için İtlaf ve/veya İmha Tutanağı düzenlenmesi MADDE 12 (1) İl/İlçe Müdürlüğü tarafından yapılan itlaf ve/veya imhalarda her bir işletme için mahallinde 3 (üç) nüsha olarak Ek-2 de yer alan İtlaf ve/veya İmha Tutanağı tutulur. (2) İtlaf ve/veya İmha Tutanağı Hükümet Veteriner Hekimi, kanatlı yetiştiricisi/işletme sahibi veya temsilcisi, muhtar ve/veya mülki idare yetkili temsilcisi ve itlafa ve/veya imhaya katılan bir görevli tarafından imzalanır. İtlaf ve/veya İmha Tutanağı nın bir nüshası kanatlı yetiştiricisi/işletme sahibi veya temsilcisine verilir, bir nüshası ilgili İl/İlçe Müdürlüğünde muhafaza altına alınır. İlçe Müdürlüğü bir nüshasını İl Müdürlüğüne iletir. (3) Salgının yaygın olması, personel yetersizliği, mihrak alanlarındaki koşulların uygun olmaması gibi gerekçelerle, itlaf ve/veya imha işlemleri ile eş zamanlı olarak tutanakların tutulamaması durumunda, daha önceden bastırılmış itlaf ve/veya imha esnasında teslim alınan kanatlı hayvan cins ve adeti ile hayvan yetiştiricisinin isminin bulunduğu iki tarafında da aynı seri numarası bulunan ve ortasından kolayca yırtılabilen koçanların her iki tarafı da doldurularak kanatlı hayvanlar teslim alınır ve koçanın bir tarafı yırtılarak kanatlı hayvan sahibine verilir. İtlaf ve/veya imha işlemi tamamlandıktan sonra, uygun iletişim vasıtaları ile (imkan bulunması halinde anons yapılması veya muhtar aracılığıyla haber salınması gibi) hak sahiplerinin bilgilendirilerek itlaf ve/veya imha esnasında kendilerine verilen koçanlar ile yerleşim yerinde uygun bir alana gelmeleri sağlanarak, itlaf ve/veya imha işlemini takip eden en fazla 5 (beş) işgünü içerisinde Ek-2 de yer alan İtlaf ve/veya İmha Tutanağı düzenlenir. (4) İtlaf ve/veya imha işlemlerinin kayıt edilmesi ve bu kayda ait belgenin bir suretinin kanatlı yetiştiricine verilmesine yönelik olarak bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen yöntem dışında bir yöntemin İl Müdürlüğü tarafından benimsenmesi durumunda, bu yönteme ait usul ve esaslar İl 5

6 Müdürlüğü Tazminat Fonu Ödemeleri İç Hizmet Uygulama Talimatı nda ayrıntılı ve örnek dokumanlar şeklinde belirtilir. Belirlenecek bu yöntem, itlaf ve/veya imha işlemlerinin kayıt edilmesi ve bu kayda ait belgenin bir suretinin kanatlı yetiştiricine verilmesi genel prensibi ve Ek-2 de yer alan İtlaf ve/veya İmha Tutanağı nın itlaf ve/veya imha işlemleri ile aynı zamanda veya bu işlemleri takip eden 5 (beş) işgünü içerisinde mutlaka düzenlenmesine aykırı olamaz. 350 nin altında kanatlı hayvanı bulunduran kanatlı yetiştiricileri için tazminat ödemeleri Madde 13 (1) İtlaf ve/veya İmha Tutanağı kapsamında belirlenen tazminat tutarı, İl Müdürlükleri tarafından her bir kanatlı yetiştiricisine ödenecek toplam tazminat tutarının 200 TL nin altında olması durumunda itlaf ve/veya imha işlemi ile birlikte, toplam tazminat tutarının 200 TL nin üzerinde olması durumunda Banka vasıtasıyla ödenir. (2) Tazminat ödemelerinin itlaf/imha sırasında veya sonradan yerleşim yerinde yapılması durumlarında ödemeler mümkün ise, il ve ilçelerde mali işlemlerde uzmanlaşmış (örneğin Defterdarlık veya Mal Müdürlüğü) elemanları tarafından yatılmasına çalışılır. Bu amaçla, İl Müdürlüklerince risk dönemleri öncesinde ilde Defterdarlığa, ilçede Mal Müdürlüğüne yönelik bir yazı yazılarak; itlaf ve/veya imha sonrası hak sahiplerine ödemenin yapılacağı, ödemelerin hatasız yerine getirilebilmesi amacıyla bu işte uzmanlaşmış yeterli personelin ödeme için görevlendirilmesi talep edilir. (3) Tazminat ödemesi ile ilgili görevlendirmeler yazılı olarak yapılır ve ödeme yapacak kişinin hangi işi ne şekilde yapacağı İl Müdürlüğü Tazminat Fonu Ödemeleri İç Hizmet Uygulama Talimatı nda ayrıntılı olarak tanımlanır ve ilgiliye tebliğ edilir. (4) Her bir kanatlı yetiştiricisine ödenecek toplam tazminat tutarının 200 TL nin altında olması ve tazminat tutarlarının itlaf ve/veya imha işlemi ile birlikte yapılabilmesi için, bu talimatın 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtildiği üzere, İl Müdürlüğü tarafından şüpheli mihrakların görülmesi, kordon ve karantina tedbirleri alınması ile risk değerlendirmesine göre il bazında itlaf ve/veya imha işlemine maruz kalabilecek toplam kanatlı hayvan ve hayvan maddeleri miktarları ile yaklaşık tazminat tutarına ilişkin tahminlerin yapılarak aynı gün faksla Bakanlığa bildirilmiş ve Bakanlık tarafından da bir avansın İl Müdürlüğü hesabına aktarılmış olması gerekir. (5) Tazminat tutarlarının itlaf ve/veya imha işlemi sırasında yapılması durumunda, İtlaf ve/veya İmha Tutanağı ödemenin yapıldığına dair bilgiyi de içerecek şekilde düzenlenir (Ek 2a). İtlaf ve/veya imha ekibinde görevli personel dışında bir personelin ödeme yapmaya yetkili olması durumunda, bu personelde İtlaf ve/veya İmha Tutanağında komisyon üyesi olarak belirtilir. (6) Her bir kanatlı yetiştiricisine ödenecek toplam tazminat tutarının 200 TL nin altında olması ve itlaf ve/veya imha işlemi ile birlikte ödemenin yapılamaması durumunda, tazminat tutarları en fazla 5 (beş) iş günü içinde sonradan yerleşim yerinde ve/veya İl/İlçe müdürlüğünde nakden ödenebilir. Bu durumda üç suret ödeme belgesi düzenlenir(ek 2b). Ödeme belgesi kanatlı yetiştiricisi/işletme sahibi veya temsilcisi, muhtar ve/veya mülki idare yetkili temsilcisi ve ödemeyi yapan görevli tarafından imzalanır. (7) İl Müdürlükleri tarafından itlaf ve/veya imha işlemi ile birlikte anında veya sonradan yerinde yapılacak tazminat ödemelerinin, yerleşim yerinde herkesin rahatlıkla ulaşabileceği okul, sağlık ocağı, cami, muhtarlık gibi yerlerde toplu yapılmasına çalışılır. Bu amaçla uygun iletişim vasıtaları ile (imkan bulunması halinde anons yapılması veya muhtar aracılığıyla haber salınması gibi) hak sahipleri önceden bilgilendirilir. (8) Mahallinde yapılacak ödemelerde, İtlaf ve İmha Tutanağı nda kimlik bilgileri bulunan kanatlı yetiştiricisinin ikametinde bulunmaması durumunda ve onun adına birinci derece yakınının ödemeyi kabul etmesi koşuluyla kimlik bilgileri alınarak bu kişiye tazminat ödemesi kanatlı yetiştiricisi adına ödenebilecektir. Bu durumda ödeme anında mutlaka muhtar ve/veya mülki idare yetkili temsilcisinin bulunması sağlanmalıdır. (9) İtlaf/imha işlemini takip eden beş iş günü içerisinde yerinde ödeme yapılamayan/tazminat bedelini alamayan kanatlı yetiştiricilerine ödemeler Banka vasıtasıyla yapılır. (10) İl Müdürlükleri tarafından itlaf ve/veya imha işlemi ile birlikte anında yapılacak tazminat ödemelerinde kullanılmak amacıyla banka hesabından çekilen para tutarı, ilgili görevli personel üzerinde en fazla 2 (iki) işgünü bulundurulabilir. İki iş gününü aşan durumlarda para banka hesabına iade edilir. İlgili personel üzerinde bir gecelik bulundurulacak nakit para tutarı kesinlikle TL yi aşamaz. 6

7 (11) Tazminat tutarının itlaf ve/veya imha işlemi sırasında yapılmaması ve sonradan İl Müdürlüğü hesabının bulunduğu Banka vasıtası ile yapılması durumunda, İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen Tazminat Ödeme Listesi (Ek 4) uyarınca Banka vasıtasıyla tazminat ödemeleri gerçekleştirilir. (12) Tutulan İtlaf ve/veya İmha Tutanağı ve ödeme belgelerine göre 3 nüsha halinde Ek 3 de yer alan Tazminat Hakediş Listesi herbir mihrak bazında İl Müdürlükleri tarafından düzenlenir. Tazminat Hakediş Listeleri itlaf ve/veya imha tutanaklarında belirtilen kanatlı yetiştiricilerine ait isim, soyad, T.C. numarası gibi kimlik bilgileri ile itlaf ve/veya imha işlemi yapılan kanatlılara ait toplam miktarlara ait bilgileri içermelidir. Tazminat Hakediş ve Ödeme Listelerinin bir nüshası ilgili İlçe Müdürlüğünde, bir nüshası da İl Müdürlüğünde muhafaza altına alınır. (13) Tazminat Hakediş ve Ödeme Listelerinin bir nüshası elektronik kopyası ile birlikte İl Müdürlüğü tarafından, Bakanlık tarafından talep edilmesi durumunda Bakanlığa gönderilir. (14) İl/İlçe Müdürlükleri tarafından muhafaza edilen Tazminat Hakediş ve Ödeme Listelerinin tümü, İl/İlçe Müdürlükleri tarafından itlaf ve/veya imha işlemine tabii tutulan kanatlı yetiştiricilerinin talep etmesi durumunda bilgilerine sunulur. (15) Ayrıca, İl Müdürlükleri aylık olarak, İl Müdürlüğü adına açılmış olan proje hesabına ilişkin Banka Hesap Çizelgeleri (para aktarım ve çekiliş raporları), İl Müdürlüğü tarafından Banka hesabından çekiliş yapıldıktan sonra yapılan işlemlere ait tablolar, raporlar (günlük, haftalık), ay sonu ve/veya kapanış bakiyesi ile ilgili bilgileri düzenlerler (Ek 8). (16) Tazminat ödemelerinin başlangıç tarihini (İl Müdürlüğü hesabına paranın aktarıldığı tarih) takipeden bir ay içerisinde tamamlanmasına çalışılır. Tüm tazminat ödeme işlemlerinin bu süre içerisinde tamamlanması için yerel basın, mahalli idare birimleri ve İl Müdürlükleri vasıtası ile duyurular yapılarak bu tarihten sonra hak sahiplerine bir ödeme yapılamayacağını bildirilir. (17) Bu tarih itibariyle İl Müdürlüğü adına açılmış olan banka hesabında bakiye tutar kalması durumunda bu tutar, İl Müdürlüğü tarafından Aracı Banka vasıtasıyla ve Bakanlığın talimatıyla Merkez Bankasında açılmış olan Proje Özel Hesabına iade edilir. 350 adet veya daha fazla kanatlı hayvanı bulunan ticari işletmeler için İtlaf ve/veya İmha Tutanağı düzenlenmesi MADDE 14 (1) İl/İlçe Müdürlüğü tarafından yapılan itlaf ve/veya imhalarda her bir işletme için mahallinde 3 (üç) nüsha olarak Ek 5 te yer alan İtlaf ve/veya İmha Tutanağı tutulur. (2) İtlaf ve/veya İmha Tutanağı Hükümet Veteriner Hekimi, muhtar ve/veya mülki idare yetkili temsilcisi, işletme sahibi veya temsilcisi ve itlafa ve/veya imhaya katılan bir görevli tarafından imzalanır. İtlaf ve/veya İmha Tutanağının bir nüshası işletme sahibi veya temsilcisine verilir, bir nüshası İlçe Müdürlüğünde, bir nüshası İl Müdürlüğünde muhafaza altına alınır. (3) Tutulan İtlaf ve/veya İmha Tutanağına göre de 2 (iki) nüsha halinde Ek 6 da yer alan Tazminat Ödeme Hakediş Belgesi ve Ek 7 de yer alan Tazminat Ödeme Talep Formu İl Müdürlükleri tarafından düzenlenir. Bu belgelerin bir nüshası İl Müdürlüğünde muhafaza altına alınır. (4) İl/İlçe Müdürlükleri tarafından düzenlenen Ek 5 İtlaf ve/veya İmha Tutanaklarının birer nüshası ve Ek 6 ve Ek 7 de yer alan tabloların birer sureti elektronik kopyaları ile birlikte itlaf/imha işlemini takibeden engeç 15 gün içerisinde Bakanlığa gönderilir. (5) İl/İlçe Müdürlükleri tarafından düzenlenen hakediş belgesi, icmal tabloları, ödeme talep formları hazırlanması sırasında, itlaf ve/veya imha işlemi sırasında alanda düzenlenmiş olan İtlaf ve/veya İmha Tutanağı baz alınacak ve bunun kontrol işlemleri yapılacaktır. İtlaf ve/veya İmha Tutanağı ile Tazminat Ödeme Hakediş Belgesi ve Tazminat Ödeme Talep Formu arasında oluşacak bir hatadan İl Müdürlükleri sorumlu olacaktır. 350 adet veya daha fazla kanatlı hayvanı bulunan ticari işletmeler için tazminat ödemeleri Madde 15 (1) Bakanlık, İl Müdürlüğü tazminat ödeme listelerine göre Aracı Banka vasıtasıyla ve/veya Proje Özel Hesabından doğrudan kanatlı yetiştiricilerinin listede belirtilmiş olan banka hesaplarına ve/veya isimlerine en geç 30 gün içerisinde ödemeleri yapar. (2) Bakanlık, para transferlerini Aracı Banka vasıtası ile yapması durumunda, Aracı Bankadan her ayın sonunda yapılan ödemeleri gösteren aylık raporları istenen formatta ister. 7

8 Aracı Banka işlemleri Madde 16 (1) Hesabın kullanımını, hesabı kullanan kişilerin yetki ve sorumluluklarının neler olduğunu ve yetkililerin değişmesi halinde izlenecek yöntemleri, bu madde hükümleri kapsamında yapılacak işlemleri içeren bir talimat, İl Müdürlükleri tarafından proje kapsamında yapılacak tazminat ödemeleri için hesap açılmış olan Banka Şubelerine yazılı olarak bildirilir. (2) Aracılık hizmeti alınacak Banka Şubeleri, İl Müdürlükleri tarafından kendilerine yazı ile iletilen listeler uyarınca ödemeleri kanatlı yetiştiricilerine yaparlar. Banka şubeleri, ödemeler sırasında Banka dekontlarını üçer nüsha düzenleyeceklerdir. Bu belgelerin, bir nüshası ödeme yapılan kişiye, bir nüshası İl Müdürlüğüne verilecek, bir sureti de kendileri tarafından muhafaza edilecektir. Banka dekontları üzerinde ödeme yapılan kişiye ait kimlik bilgileri, ödeme tutarı, ödeme tarihi ve ödeme yapılan kişinin imzası bulunacaktır. (3) İlgili Banka Şubeleri, İl Müdürlükleri tarafından kendilerine ödemenin tamamlandığına ilişkin talimatın verilmesini takip eden on (10) işgünü sonrasında, hesaba ilişkin dökümü ve bunu destekleyici dokümanları (dekont suretleri) İl Müdürlüklerine verir. Tazminat ödemelerine yönelik Özel Hesap kullanımları Madde 17 (1) Bakanlık, tazminat ödemesine yönelik olarak Merkez Bankası Özel Hesabından Türk Lirası olarak yapılacak çekilişlerin proje hesabı döviz kuruna dönüştürülmesi ve bu hesaba yapılacak iadelerin proje hesabı döviz kuruna dönüştürülmesinde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından bu işlemlere ait kullanılan döviz kurunu esas alır. ALTINCI BÖLÜM Bilgilendirme Tazminat ödemeleri konusunda bilgilendirme MADDE 18 (1) İl/İlçe Müdürlükleri tazminat bedelleri, ödeme yöntemleri ve işlemleri konusunda ve ödemelerinin başlama ve bitişine ilişkin olarak yazılı ve görsel basın, belediye, muhtarlık ve camilerden duyurular yaparak kanatlı yetiştiricilerinin bilgilendirilmesini sağlar. YEDİNCİ BÖLÜM Tazminat Ödemeleri Uyuşmazlıkların Çözümü Tahkim Komisyonları MADDE 18 (1) Tazminat ödemelerine ilişkin olarak kanatlı yetiştiricileri ile Bakanlık arasında oluşabilecek uyuşmazlıkların çözümü için İlçe ve İllerde tahkim komisyonları teşkil edilir. İl Tahkim Komisyonu MADDE 19 (1) İl tahkim komisyonu Valilik Onayı ile; Vali Yardımcısı başkanlığında Bakanlık İl Müdürü, Hayvan Sağlığı Şube Müdürü, bir Hükümet Veteriner Hekimi, Veteriner Hekimler Odası yetkili temsilcisi, Ziraat Odası Başkanlığı yetkili temsilcisi, Ticaret Odası yetkili temsilcisi, varsa Ticaret Borsası yetkili temsilcisi, defterdarlıktan bir hukukçu (bulunmaması halinde vali tarafından görevlendirilecek bir hukukçu), kanatlı yetiştiricilerinin örgütlü olduğu yerlerde yetkili temsilcisinden oluşturulur. Kanatlı yetiştiricilerinin örgütlü olmaması durumunda İl Müdürlüğü tarafından kanatlı yetiştiricilerini temsil etme yeteneği olan bir yetiştirici temsilci olarak belirlenir. İlçe Tahkim Komisyonu MADDE 20 (1) İlçe tahkim komisyonu: Kaymakamın başkanlığında, Bakanlık İlçe Müdürlüğü temsilcisi, Ziraat odasının olduğu yerlerde Ziraat odasının yetkili temsilcisi ve kanatlı yetiştiricilerinin örgütlü olduğu yerlerde ilgili yetkili temsilcisinden oluşturulur. Kanatlı yetiştiricilerinin örgütlü olmaması durumunda İlçe Müdürlüğü tarafından kanatlı yetiştiricilerini temsil etme yeteneği olan bir yetiştirici temsilci olarak belirlenir. 8

9 Komisyonların görevleri MADDE 21 (1) İl ve İlçe tahkim komisyonları, uygulanma sırasında ortaya çıkan ihtilaflı konuları çözmeye ve karar almaya yetkilidir. İl tahkim komisyonları; merkez ilçede, ilçe tahkim komisyonlarının görevlerini de yapar. (2) Komisyonlar; kanatlı yetiştiricileri tarafından tazminat ödemesi konusunda kendilerine yazılı olarak iletilen şikayetleri, en fazla 5 (beş) işgünü içerisinde çözümler ve kanatlı yetiştiricisine yazılı olarak bildirimde bulunur. İlçe tahkim komisyonları tarafından çözümlenmeyen konular, İl tahkim komisyonlarına iletilir. (3) İl tahkim komisyonu en az beş üye, ilçe tahkim komisyonu en az üç üye ile toplanır ve kararlarını oy çokluğu ile alır. Oyların eşitliği halinde, başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Karara katılmayan üyeler gerekçelerini kararda yazılı olarak belirtir. (4) Gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar hakkında gerekli hukukî işlemlerin yapılması için karar alır ve ilgili mercilerce uygulanması yönünde girişimde bulunur. (5) Kanatlı yetiştiricileri, İl ve İlçe Müdürlükleri vasıtasıyla tahkim komisyonlarına şikayetlerini iletebildikleri gibi, ayrıca Koruma Kontrol Genel Müdürlüğüne ait numaralı faksa ve [email protected] adreslerine de yazılı şikayetlerini iletir. (6) Sözlü yapılan şikayetler dikkate alınmaz. Sözlü yapılan şikayetlerin tahkim komisyonlarında değerlendirilebilmesi için mutlaka yazılı hale getirilmesi gerekir. SEKİZİNCİ BÖLÜM Denetim Denetim MADDE 22 (1) Bakanlık Teftiş Kurulu ve/veya görevlendirilecek denetçiler (danışmanlar) vasıtasıyla, ülke genelindeki toplam mihrak sayısının (kanatlı hayvanının itlafı, bunların ve kanatlı hayvanı maddelerinin imha edildiği hastalık görülen ve/veya görülme riski bulunan işletme veya bölgeler) yüzde onu oranında rasgele seçimle işlemler denetlenir. (2) Denetimler sırasında haksız bir ödemenin yapılmış olduğunun tespit edilmesi durumunda, haksız ödeme tutarı en kısa sürede Aracı Banka ve/veya Proje Özel Hesabına iade edilecektir. DOKUZUNCU BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Sorumlular MADDE 23 (1) Tüm bilgi ve belgelerin doğruluğundan, bilgi ve belge veren kanatlı yetiştiricisi ile onaylayan kişi ve kuruluşlar doğrudan sorumludur. (2) Kanatlı yetiştiricileri tarafından beyan edilen bilgilerin belgelendirilmesinden, tüm belgelerin doğrulanmasından, onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından il müdürlükleri sorumludur Cezai hükümler MADDE 24 (1) Haksız ödendiği tespit edilen veya iptal edilen tazminat ödemeleri ile ilgili alacaklar, ödemenin yapıldığı tarih itibarıyla, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgiliden veya ilgililerden müştereken ve müteselsilen tahsil edilmek üzere ilgili vergi dairelerine intikal ettirilir. Yürürlülük MADDE 25 (1) Bu talimat İl Müdürlüğüne resmi yazı ile ulaştığı tarihten itibaren ve Kuş Gribi ve İnsana Tesir Eden Salgına Karşı Hazırlık ve Mücadele Projesi uygulandığı sürece geçerli olacaktır. (2) Bakanlık tarafından hazırlanmış olan 03 Ekim 2007 tarih ve B.12.0.KKG sayılı uygulama talimatı uygulamadan kaldırılmıştır. 9

10 EKLER 1. İl Kıymet Takdir Komisyonu Tazminat Tutarları Kararı a. 350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin (Ek 1a) b. 350 adet ve üstünde Kanatlı Hayvan Bulunduran Ticari İşletmeler İçin (Ek 1b) 2. İtlaf ve/veya İmha Tutanağı a. 350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin (Ek 2) b. 350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin İtlaf ve/veya İmha İşlemi ile Eş Zamanlı Ödeme Yapılması Durumunda (Ek 2a) c. İtlaf ve/veya İmha İşleminden Farklı bir Zamanda Ödeme Yapılması Durumunda Ödeme Belgesi (Ek 2b) 3. Tazminat Ödemesi Hakediş Listesi (350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin) (Ek 3) 4. Tazminat Ödeme Talep Formu (Aracı Bankaya Gönderilecek) (350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin) (Ek 4) 5. İtlaf ve/veya İmha Tutanağı (350 adet ve üstünde Kanatlı Hayvan Bulunduran Ticari İşletmeler İçin) (Ek 5) 6. Tazminat Ödemesi Hakediş Listesi (350 adet ve üstünde Kanatlı Hayvan Bulunduran Ticari İşletmeler İçin) (Ek 6) 7. Tazminat Ödeme Talep Formu (350 adet ve üstünde Kanatlı Hayvan Bulunduran Ticari İşletmeler İçin) (Ek 7) 8. Banka Hesap İcmali (Ek 8) 9. AIHP Çevre Yönetim Planı Ek Tabloları a. Kanatlı gribi kaynaklı hayvansal atık itlafı için kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması b. Çevresel etkiyi en aza indirme planı c. Çevresel etkiyi izleme planı 10. İletişim Stratejisi (Avian İnfluenza Salgın Dönemi (reaktif strateji, kriz iletişimi)) 10

11 İLİ KIYMET TAKDİR KOMİSYONU Kuş Gribi Tazminat Tutarları (350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin) Ek 1 a Sıra Kümes Hayvanı Nevi veya No Maddeleri Birim Kümes Hayvanları 1 Tavuk Adet 2 Hindi Adet 3 Ördek Adet 4 Kaz Adet 5 Güvercin Adet 6 Diğer Adet Hayvan Maddeleri 7 Yumurta Adet 8 Et Kilo 9 Gübre Kilo 10 Diğer TOPLAM Birim Bedeli (TL) Açıklamalar Aşağıda isim ve unvanları belirtilen kişilerden oluşan İl Kıymet Takdir Komsiyonu. /.. / 2010 tarihinde yapılan toplantıda İl sınırları içerisinde kanatlı yetiştiriciliği yapan kişilere ödenecek tazminat tutarlarının yukarıda belirtilen tutarlar üzerinden yapılmasını uygun görmüştür. Vali Yardımcısı İl Müdürü Hükümet Veteriner Hekimi Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı İmza İmza İmza Veteriner Hekimler Odası Temsilcisi Adı ve Soyadı İmza Ziraat Odası Temsilcisi Adı ve Soyadı İmza Ticaret Odası / Borsası Temsilcisi Kanatlı Yetiştirici Temsilcileri Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı İmza İmza İmza

12 İLİ KIYMET TAKDİR KOMİSYONU Kuş Gribi Tazminat Tutarları (350 adet ve üstünde Kanatlı Hayvan Bulunduran Ticari İşletmeler İçin) Ek 1 b Sıra Kümes Hayvanı Nevi veya No Maddeleri Yaş Birim Birim Bedeli (TL) Açıklamalar Kümes Hayvanları 1 Tavuk Adet 2 Tavuk Adet 3 Hindi Adet 4 Hindi Adet 5 Ördek Adet 6 Ördek Adet 7 Kaz Adet 8 Kaz Adet 9 Güvercin Adet 10 Diğer Adet Hayvan Maddeleri 7 Yumurta Adet 8 Et Kilo 9 Gübre Kilo 10 Diğer TOPLAM Aşağıda isim ve unvanları belirtilen kişilerden oluşan İl Kıymet Takdir Komsiyonu. /.. / 2010 tarihinde yapılan toplantıda İl sınırları içerisinde kanatlı yetiştiriciliği yapan kişilere ödenecek tazminat tutarlarının yukarıda belirtilen tutarlar üzerinden yapılmasını uygun görmüştür. Vali Yardımcısı İl Müdürü Hükümet Veteriner Hekimi Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı İmza İmza İmza Veteriner Hekimler Odası Temsilcisi Adı ve Soyadı İmza Ziraat Odası Temsilcisi Adı ve Soyadı İmza Ticaret Odası / Borsası Temsilcisi Kanatlı Yetiştirici Temsilcileri Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı İmza İmza İmza

13 İli : İlçesi/Mahallesi : Tutanak No : Tazminat Ödemesi Yapılacak Kişinin Adı ve Soyadı : T.C. Kimlik No : Tazminat Ödemesinin Yapılması İstenen Banka Banka Adı : Banka Şubesi (İl-İlçe) : Hesap No : (*) Kanatlı yetişticisinin adına havale yapılması taleplerinde hesap numarası yazılmayacaktır. Ek 2 İTLAF ve/veya İMHA TUTANAĞI (350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin) Sıra No Kümes Hayvanı Nevi veya Maddeleri Birim Kümes Hayvanları 1 Tavuk Adet 2 Hindi Adet 3 Ördek Adet 4 Kaz Adet 5 Güvercin Adet 6 Diğer Adet Hayvan Maddeleri 7 Yumurta Adet 8 Et Kilo 9 Gübre Kilo 10 Diğer TOPLAM Miktarı Birim Bedeli (TL) Toplam Tazminat Tutarı (TL) Açıklamalar Yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricisine ait kümes hayvanları ve kanatlı hayvan maddeleri, / / 2010 tarihinde saat.. 'da aşağıda ad, soyad ve unvanları belirtilen kişilerin denetiminde itlaf ve/veya imha edilmiştir. Hükümet Veteriner Hekimi Kanatlı Yetiştiricisi İmha ve/veya İtlaf Muhtar Ekibi Görevlisi Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı (Sicil No) (Unvanı) (Unvanı) İmza İmza İmza İmza (*) Tazminat Ödemeleri 1 ay içerisinde tamamlanacaktır. Bu tarihten sonra tazminat ödemesi talep edilmeyecek ve yapılmayacaktır.

14 İli : İlçesi/Mahallesi : Tutanak No : Tazminat Ödemesi Yapılacak Kişinin Adı ve Soyadı : T.C. Kimlik No : Ek 2 a İTLAF ve/veya İMHA TUTANAĞI (350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin) Sıra No Kümes Hayvanı Nevi veya Maddeleri Birim Kümes Hayvanları 1 Tavuk Adet 2 Hindi Adet 3 Ördek Adet 4 Kaz Adet 5 Güvercin Adet 6 Diğer Adet Hayvan Maddeleri 7 Yumurta Adet 8 Et Kilo 9 Gübre Kilo 10 Diğer TOPLAM Miktarı Birim Bedeli (TL) Toplam Tazminat Tutarı (TL) Açıklamalar Yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricisine ait kümes hayvanları ve kanatlı hayvan maddeleri,. /.. / 2010 tarihinde saat.. 'da aşağıda ad, soyad ve unvanları belirtilen kişilerin denetiminde itlaf ve/veya imha edilmiştir. Hükümet Veteriner Hekimi Kanatlı Yetiştiricisi İmha ve/veya İtlaf Muhtar Ekibi Görevlisi Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı (Sicil No) (Unvanı) (Unvanı) İmza İmza İmza İmza Yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricisine ait kümes hayvanları ve kanatlı hayvan maddeleri tazminat tutarı,. /.. / 2010 tarihinde saat.. 'da nakden ödenmiştir. Kanatlı Yetiştiricisi Ödemeyi Yapan Yetkili Adı ve Soyadı İmza Adı ve Soyadı (Unvanı) İmza (*) Tazminat Ödemeleri 1 ay içerisinde tamamlanacaktır. Bu tarihten sonra tazminat ödemesi talep edilmeyecek ve yapılmayacaktır.

15 Ek 2b ÖDEME BELGESİ İli : İlçesi/Mahallesi : Tutanak No : Tazminat Ödemesi Yapılacak Kişinin Adı ve Soyadı : T.C. Kimlik No : Sıra No Kümes Hayvanı Nevi veya Maddeleri Birim Kümes Hayvanları 1 Tavuk Adet 2 Hindi Adet 3 Ördek Adet 4 Kaz Adet 5 Güvercin Adet 6 Diğer Adet TOPLAM Miktarı Birim Bedeli (TL) Toplam Tazminat Tutarı (TL) Açıklamalar Yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricisine ait itlaf ve imha işlemine tutulan kanatlı hayvanlara ilişkin tazminat ödeme tutarı ödenmiştir.. /.. / 2010 Ödeme Yapan Yetkili Kanatlı Yetiştiricisi Muhtar Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı (Unvanı) (Unvanı) İmza İmza İmza Ek : no.lu ĠTLAF ve/veya ĠMHA TUTANAĞI

16 Tazminat Ödemesi Hakediş Listesi (350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin)(*) İli İlçe Köy/Mahalle Düzenleme Tarihi KÜMES HAYVANLARI HAYVAN MADDELERİ Kanatlı Yetiştircisi İtlaf ve/veya TOPLAM Tazminat Sıra No İmha Tutanağı Tavuk Hindi Ördek Kaz Güvercin Diğer Yumurta Et Gübre Diğer TAZMİNAT Ödeme No TUTARI (TL) Tarihi Birim Tazminat Birim Tazminat Birim Tazminat Birim Tazminat Birim Tazminat Birim Tazminat Birim Tazminat Birim Tazminat Birim Tazminat Birim Tazminat Adı Soyadı T.C. Kimlik Numarası Miktarı Miktarı Miktarı Miktarı Miktarı Miktarı Miktarı Miktarı Miktarı Miktarı Fiyatı Tutarı (TL) Fiyatı Tutarı (TL) Fiyatı Tutarı (TL) Fiyatı Tutarı (TL) Fiyatı Tutarı (TL) Fiyatı Tutarı (TL) Fiyatı Tutarı (TL) Fiyatı Tutarı (TL) Fiyatı Tutarı (TL) Fiyatı Tutarı (TL) TOPLAM Ek 3 Tazminat Tutarı Ödeme Belgesi İtlaf ve/veya İtlaf ve/veya İmha İmha İşleminden Sırasında İtlaf ve/veya İl Müdürlüğü Banka İmha Ödeme Listesi Dekontu Tutanağı İl Müdürlüğümüz sorumluluk alanı içerisinde bulunan yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricilerine ait kümes hayvanları ve kanatlı hayvan maddeleri itlaf ve/veya imha edilmiş ve yetkililerce tutulan "İtlaf ve/veya İmha Tutanak"larına göre tabloda gösterilen tazminat hakediş ve ödeme tablosu düzenlenmiştir. (*) Mihrak bazında düzenlenmelidir Hayvan Sağlığı Şube Müdürü Adı ve Soyadı İmza ve Mühür

17 İli İlçe Köy/Mahalle Düzenleme Tarihi TAZMİNAT ÖDEME TALEP FORMU (350 adetin altında Kanatlı Hayvan Bulunduran Kanatlı Yetiştiricileri İçin) Ek 4 a Tazminat Ödemesi Yapılacak Sıra No Kanatlı Yetişticisinin Adı ve Soyadı T.C. Kimlik Numarası Banka Adı Banka Şubesi (İl - İlçe) Banka Hesap Numarası (*) Tazminat Ödeme Tutarı (TL) Açıklamalar TOPLAM 0 (*) Kanatlı yetişticisinin adına havale yapılması taleplerinde hesap numarası yazılmayacaktır. İl Müdürlüğümüz sorumluluk alanı içerisinde bulunan yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricilerine ait kümes hayvanları ve kanatlı hayvan maddeleri itlaf ve/veya imha edilmiş ve yetkililerce tutulan "İtlaf ve/veya İmha Tutanak"larına göre tanzim edilen tazminat ödeme hakediş tabloları uyarınca yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricilere ait tazminat ödeme tutarlarlarının yukarıda belirtilen banka hesap numaralarına aktarılması uygun görülmüştür. Hayvan Sağlığı Şube Müdürü Adı ve Soyadı İmza ve Mühür

18 Ek 5 İli : İlçesi/Mahallesi : Tutanak No : Tazminat Ödemesi Yapılacak Kişinin Adı ve Soyadı : T.C. Kimlik No : İşletmenin Adresi : Çalışma İzni No (varsa) : Tazminat Ödemesinin Yapılması İstenen Banka Banka Adı : Banka Şubesi (İl-İlçe) : Hesap No : İTLAF ve/veya İMHA TUTANAĞI (350 adet ve üstünde Kanatlı Hayvan Bulunduran Ticari İşletmeler İçin) (*) Kanatlı yetişticisinin adına havale yapılması taleplerinde hesap numarası yazılmayacaktır. Sıra No Kümes Hayvanı Nevi veya Maddeleri Yaş Birim Miktarı Kümes Hayvanları 1 Tavuk Adet 2 Tavuk 3 Hindi Adet 4 Hindi 5 Ördek Adet 6 Ördek 7 Kaz Adet 8 Kaz 9 Güvercin Adet 10 Diğer Adet Hayvan Maddeleri 7 Yumurta Adet 8 Et Kilo 9 Gübre Kilo 10 Diğer TOPLAM Birim Bedeli (TL) Toplam Tazminat Tutarı (TL) Açıklamalar Yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricisine ait kümes hayvanları ve kanatlı hayvan maddeleri,. /.. / 2010 tarihinde saat.. 'da aşağıda ad, soyad ve unvanları belirtilen kişilerin denetiminde itlaf ve/veya imha edilmiştir. Hükümet Veteriner Hekimi Kanatlı Yetiştiricisi İmha ve/veya İtlaf Muhtar Ekibi Görevlisi Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı Adı ve Soyadı (Sicil No) (Unvanı) İmza İmza İmza İmza

19 İli İlçe Köy/Mahalle Düzenleme Tarihi Tazminat Hakediş Tablosu (350 adet ve üstünde Kanatlı Hayvan Bulunduran Ticari İşletmeler İçin) KÜMES HAYVANLARI (*) HAYVAN MADDELERİ Ek 6 Sıra No Kanatlı Yetiştiricisi İtlaf ve/veya İmha Tutanağı No Tavuk Hindi Ördek Kaz Güvercin Diğer Yumurta Et Gübre Diğer Adı Soyadı İşletme Adı/Çalışma İzin No Miktarı Birim Fiyatı Tazminat Tutarı (TL) Miktarı Birim Fiyatı Tazminat Tutarı (TL) Miktarı Birim Fiyatı Tazminat Tutarı (TL) Miktarı Birim Fiyatı Tazminat Tutarı (TL) Miktarı TOPLAM (*) Kanatlı yetiştiricisinin İl Kıymet Takdir Komisyonu tarafından belirlenen farklı yaş gruplarında kanatlı hayvanı bulunması durumunda, ayrı bir satır şeklinde belirtilecektir. Birim Fiyatı Tazminat Tutarı (TL) Miktarı Birim Fiyatı Tazminat Tutarı (TL) Miktarı Birim Fiyatı Tazminat Tutarı (TL) Miktarı Birim Fiyatı Tazminat Tutarı (TL) Miktarı Birim Fiyatı Tazminat Tutarı (TL) Miktarı Birim Fiyatı TOPLAM TAZMİNAT TUTARI (TL) Tazminat Tutarı (TL) İl Müdürlüğümüz sorumluluk alanı içerisinde bulunan yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricilerine ait kümes hayvanları ve kanatlı hayvan maddeleri itlaf ve/veya imha edilmiş ve yetkililerce tutulan "İtlaf ve/veya İmha Tutanak"larına göre tabloda gösterilen tazminat hakediş tablosu düzenlenmiştir. Hayvan Sağlığı Şube Müdürü Adı ve Soyadı İmza ve Mühür

20 İli İlçe Köy/Mahalle Düzenleme Tarihi TAZMİNAT ÖDEME TALEP FORMU Ek 7 (350 adet ve üstünde Kanatlı Hayvan Bulunduran Ticari İşletmeler İçin) Tazminat Ödemesi Yapılacak Sıra No İşletme Sahibinin Adı ve Soyadı İşletmenin Adı / Çalışma İzin Numarası Vergi Numarası Banka Adı Banka Şubesi (İl - İlçe) Banka Hesap Numarası (*) Tazminat Ödeme Tutarı (TL) Açıklamalar TOPLAM 0 (*) Kanatlı yetişticisinin adına havale yapılması taleplerinde hesap numarası yazılmayacaktır. İl Müdürlüğümüz sorumluluk alanı içerisinde bulunan yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricilerine ait kümes hayvanları ve kanatlı hayvan maddeleri itlaf ve/veya imha edilmiş ve yetkililerce tutulan "İtlaf ve/veya İmha Tutanak"larına göre tanzim edilen tazminat ödeme hakediş tabloları uyarınca yukarıda kimliği belirtilen kanatlı yetiştiricilere ait tazminat ödeme tutarlarlarının yukarıda belirtilen banka hesap numaralarına aktarılması uygun görülmüştür. Hayvan Sağlığı Şube Müdürü Adı ve Soyadı İmza ve Mühür

21 ... İl Müdürlüğü Banka Hesap İcmali I - BANKAYA YAPILAN AKTARIMLAR EK 8 Bankaya Yapılan Aktarımlar Sıra No Tarih TOPLAM Ödeme Yapılacak Kanatlı Yetiştiricisi Sayısı Ödeme Yapılacak Tutar (TL) 0 0 II - BANKADAN YAPILAN ÇEKİLİŞLER A- Banka Vasıtasıyla Yapılan Ödemeler Gün Sayısı Gün Sayısı Tarih TOPLAM Tarih Ödeme Yapılan Kanatlı Yetiştiricisi Sayısı B - Kanatlı Yetiştiricilerinin Kendilerine Yapılan Ödemeler TOPLAM Ödeme Yapılan Kanatlı Yetiştiricisi Sayısı Ödeme Yapılacak Tutar (TL) 0 0 Ödeme Yapılacak Tutar (TL) 0 0 BANKADAN YAPILAN ÇEKİLİŞLER TOPLAMI 0 0 BAKİYE 0 0 İl Müdürlüğümüz tarafından / /2010 ile / /2010 tarihleri arasında yapılan tazminat ödemelerine ilişkin Banka hesap icmali yukarıda verilmektedir. Banka hesap icmalinin düzenlenmesinde baz alınan Banka dekontları, Banka hesap ekstiresi ve ödeme belgeleri ekte verilmektedir. Hayvan Sağlığı Şube Müdürü Adı Soyadı İmza.. Tarım İl Müdürü Adı Soyadı İmza ve Mühür

22 KANATLI GRİBİ KAYNAKLI HAYVANSAL ATIK İTLAFI İÇİN KULLANILAN YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI AVANTAJ / TANIM ÇEVRESEL FAKTÖRLER EMNİYET FAKTÖRLERİ DEZAVANTAJ Ölü kanatlı / karkas ve diğer atıkların, bir çukurda bozularak ayrışmasıdır ve şunları içermektedir: Gömme çukurunun kazılması Karkasların çukura konulması Karkas diğer atıkların toprakla örtülerek (yaklaşık 40 cm). i) karkasların çukurundan çıkmasının önlenmesi, (ii) leş yiyen hayvanların çukuru kazarak karkasları çıkarmasının önlenmesi, (iii) kokunun önüne geçilmesi, ve (iv) ayrışım sıvılarının emilmesi. Çukurun örtülmesinden sonra karkasların etoburlar ve solucanlarca ortaya çıkarılmasının önlenmesi için bütün bir tabaka halinde sönmemiş kireç [Ca (OH) 2 ] eklenmelidir (nemli koşullarda ayrışım sürecini yavaşlattığı hatta engelleyebildiği için karkasların üzerine doğrudan kireç konulmamalıdır.) Çukurun yer seviyesine kadar toprakla kapatılması (toplam olarak enaz 2 m toprak gereklidir.) 1. SEÇENEK: KARKASLARIN GÖMÜLMESİ Yer Seçimindeki Faktörler: Akarsu mecraları, sondaj çukurları ve kazılmış kuyulara uzaklığı korunma teçhizatının kullanımı Taban suyu yüksekliği (çukur tabanı, taban suyu seviyesinin en az 1 m üstünde olmalıdır) Hayvanların gömüldüğü yerde arazinin en yakın akarsu mecrasına eğimi (çukura ve çukurdan drenaj) Toprağın geçirgenliği Yerleşim ve toplumsal alanlara uzaklığı (yollar dahil olmak üzere) Hakim rüzgar yönü (koku emisyonu için) Hafriyat toprağının geçici depolanması için gerekli alanın mevcudiyeti Örneğin, ekskavatör gibi kazı makinalarının gömme çukuruna ulaşabilirliği Gömme Alanında Inceleme Sızıntı vb olası sorunların tespit edilmesi ve gerekli düzeltici önlemlerin alınması için, kapatılmasından üç (3) ay sonra hayvanların gömüldüğü yerin teftişi. Nakliye ile ilgili Atık ve Atık Su Arıtımı: Araç ve konteynerlerin temizlenmesi ve dezenfeksiyonu sırasında ortaya çıkan tüm atık su tahliye edilmeden once dezenfekte edilmelidir. Araç ve konteynerlerin temizlenmesi ve dezenfeksiyonu yanında araçların yüklenmesi ve boşaltılması sırasında ortaya çıkan tüm atıklar, emniyetli bir biçimde bertaraf edilmelidir. Gömme alanında çalışan personelin hijyen ve güvenliğinin sağlanması için kişisel Güvenlik ihlali durumunda acil müdahale önlemleri ve ekipmanın hazır olması (örneğin, personelin çukura düşmesi durumunda, ilk yardım ve kurtarma teçhizatının hazır bulundurulması) Belirlenmiş ve belgelenmiş temizleme ve dezenfeksiyon prosedürleri Temizleme / dezenfeksiyon malzeme ve ekipmanının hazır bulundurulması Personel hijyen ve güvenlik önlemleri konusunda personel eğitimi Karkas ve Atıkların Çevresel Bakımdan Uygun bir Yere Nakliyesi: karkaslar ve diğer enfekte olmuş malzemelerin bertaraf edilmek üzere farklı bir yere nakliyesi gerektiğinde : Araçlar sızdırmaz ve kapalı olmalı Araçlar ve konteynerlerin dış yüzeyleri ilk önce tamamen temizlenip dezenfekte edilmeden itlaf işlemlerinin yürütüldüğü alanı terk etmemelidir. Karkas ve diğer atıkların çevresel açıdan uygun bir alana boşaltılmasından sonra da araçlar ile konteynerlerin iç ve dış yüzeyleri temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Avantajlar: Çevresel koşullar yerine getirildiği taktirde güvenli imha İtlaf alanı gömme durumunda, virüsün yayılma riskinin önüne geçilebilir. Düşük maliyet Ek 9 Dezavantajlar: Yüzey ve yeraltı suyu, toprak ya da topografik koşullardan etkilenmeye müsait Çevresel olarak uygun bir alana nakliye gerekmesi durumunda; (i) virüsün diğer yerlere yayılma riskinde artış, (ii) nakliye ve ilgili enaza indirme önlemleri için daha yüksek maliyetler sözkonusudur Yer seçiminin doğru yapılmaması durumunda, yeraltı suyu kirliliği oluşması riski Ek 9 Çevre Yönetim Planı 1

23 TANIM ÇEVRESEL FAKTÖRLER EMNİYET FAKTÖRLERİ Bu yöntem, bulaşıçı hastalık mikroplarının, hayvan karkas ve diğer atıkların açık havada ısıl (termal) olarak yok edilmesine dayanmaktadır ve şunları içermektedir: Hava menfezi olarak kullanılmak üzere hendek kazılması Hendeklerin üzerine odunların yığılması (rüzgara dik, hakim rüzgar yönüyle doğru açı yapacak şekilde) Karkas ve diğer atıkların aksi yönde yerleştirilmesi Karkas, diğer atık ve odun yığınının üzerinde yanıcı madde (örneğin, gazyağı) dökülmesi ve ateşe verilmesi (kremasyonun tam olarak yapılmasının sağlanması amacıyla, uygun miktarda yakıt bulundurulması). 2. SEÇENEK: KARKASLARIN AÇIK HAVADA YAKILMASI (KREMASYON) Yer Seçimindeki Faktörler: Hayvanların yakılacağı ateşin çevresinde Isı, duman ya da kokunun civardaki yeterli bir yangın önleme hattı insanlar, altyapı (binalar, yeraltı ve oluşturulmalıdır (bu hususta yerel itfaiye yerüstü tesisat, yollar, vs.) ve çevre ekiplerine ya da yerel halka danışınız.) (örneğin, ağaçlar) üzerindeki olası Yakim alaninda çalışan personelin hijyeni olumsuz etkiler için kişisel korunma teçhizatının kullanımı Ateşin yakılması ve beslenmesi, yakıt ve karkasların yakım yerine indirilmesi için gereken ekipmanın sağlanabilirliği Küller gömülmeli ve alan düzeltilmelidir Atık Ön İşleme / Atıkların Önlenmesi: Kremasyon sırasında dioksin ve furan gazlarının emisyonunun önüne geçilmesi için karkaslar önceden klor içeren dezenfektanlarla işleme tabi tutulmamalı ya da PVC torbalara konmamalıdır. Aynı sebepten dolayı, yakılacak malzemelerinb hiç biri klorlu kimyasallar içermemelidir. güvenlik ihlali durumunda acil müdahale önlemleri ve ekipmanın hazır olması (örneğin, ateşin etrafa yayılması durumunda ilk yardım seti ile yangın söndürme cihaz ve ekiplerinin hazır bulundurulması, ) Belirlenmiş ve belgelenmiş temizleme ve dezenfeksiyon prosedürleri Temizlik / dezenfeksiyon malzeme ve ekipmanın hazır bulundurulması Personel hijyen ve güvenlik önlemleri konusunda personel eğitimi AVANTAJ / DEZAVANTAJ Avantajlar: Yakma işlemi yerüstü ve yeraltı suları, toprak ve topografik koşullardan etkilenmemektedir Yakma fırını seçeneği ile kıyaslandığında düşük maliyet Dezavantajlar: Karkas ve atıkların tam yakılması sağlanamazsa, özellikle elverişsiz hava koşullarında (rüzgar, yağış) bulaşıcı hastalık mikropları etkin bir şekilde yok edilemeyebilir. Karkas ve atıkların tam yakılması sağlanamazsa, bulaşıcı hastalık mikroplarının tümüyle yokedildiğinin kolaylıkla doğrulanması mümkün değildir. açık havada yakmadan kaynaklanan hava emisyonları (PM, CO 2 ) Yakma sonucu ortaya çıkan küllerin imhasında yerüstü ve yetaltı suları, toprak ve topografik koşullar göz önünde bulundurulmalıdır. 1. seçenekten (gömme) daha maliyetli Ek 9 Çevre Yönetim Planı 2

24 TANIM ÇEVRESEL FAKTÖRLER EMNİYET FAKTÖRLERİ Bu yöntem, virüsün termal olarak etkisiz hale getirilmesi veaerobik biyolojik bozulma sonucu karkas, hayvansal atık ve diğer organik atıkların ayrışmasına dayanmaktadır. Kompostlama işleminin başarılı olması aşağıdaki hususlara bağlıdır: (i) uygun nitelikte besleyici karışım [20:1 ile 35:1 arası karbon nitrojen oranı (C:N) ve 100:1 ile 150:1 arası karbon fosfor oranı (C:P) gerekmektedir]; (ii) nem (%40-60); (iii) sıcaklık (55-60 o C); (iv) ph ( ). Kompostlama, aşağıdaki hususları içermektedir: Yeterli havalandırma sağlamak için karkasların, hastalık bulaşmış ya da bulaşmamış odun parçaları, talaş, yataklık samanı gibi diğer hacimli malzemelerle birlikte yığılması ve biyolojik bir filtre ( tamamen plastikten yapılmış olmayacak) ile presleme yapmadan ve sıkıştırmadan örtülmesi. Oluşturulan yığının genişliği 3,5 m ve yüksekliği 2,5 m yi geçmemelidir. Ayrışmakta olan materyalden sızan suyun toplanması ve işleme tabi tutulması Atıkların birkaç hafta süreyle konduğu şekilde yerinde bırakılması (10 gün süreyle sıcaklık o C değerlerinde tutulmalı) Bir kaç hafta sonra sıcaklıklar o C seviyelerine düştüğünde, sıkıştırma yapmaksızın yığındaki materyalin karıştırılması (Gerektiği gibi ayrışmakta olan bir malzeme koyu renkte ve az kokmaktadır) Kompostun yalnızca hayvansal üretim arazisinde kullanılması. Yer Seçimindeki Faktörler: Salgından etkilenmiş olan işletmede kanatlı, kemirgen, kedi ya da kopek gibi diğer hayvanların erişemeyeceği güvenli bir alanda yapılmalı Yerleşim yerlerine ve su kaynaklarına mesafe (uzak olmalı) 3. SEÇENEK: KOMPOSTLAMA Kompostlama yerinde çalışan personelin hijyeni için kişisel korunma teçhizatının kullanımı Acil müdahale tedbirleri ile ve güvenlik açıkları için ekipman hazır bulundurulması Yerleşmiş ve belgelere dayalı temizleme / dezenfeksiyon yöntemleri Temizleme / dezenfeksiyon malzeme ve ekipmanının hazır bulundurulması Personel hijyeni ve emniyet önlemleri hususunda personel eğitimi AVANTAJ / DEZAVANTAJ Avantajlar: Gübre ve diğer organik atıklar için etkili bir yöntem Taşınma sırasında virüsün yayılma riskinin önüne geçilmesi için yerinde veya barakalarda yapılabilir Nakliye masrafı yok Dezavantajlar: Soğuk iklim/mevsimlerde sıcaklıkların optimumda uzun süre tutulması mümkün olmayabilir (ya da yüksek maliyetli olabilir.) Ideal koşulların elde edilememesi durumunda bulaşıcı hastalık mikroplarının yok edilmesi mümkün olmayabilir Kompostlama işleminin yürütüldüğü alanın etkin bir şekilde güvence altına alınmaması ya da tecrit edilmemesi durumunda, virüsün yayılma riski olabilir Bulaşıcı hastalık mikroplarının yokedildiği kolaylıkla doğrulanamayabilir. Ek 9 Çevre Yönetim Planı 3

25 Ek 9 Çevre Yönetim Planı TANIM ÇEVRESEL FAKTÖRLER EMNİYET FAKTÖRLERİ Bu yöntem, bulaşıcı hastalık mikroplarının, karkas ve diğer atıkların bir fırın içerisinde termal olarak yok edilmesine dayanmaktadır. Aşağıdaki hususları içermektedir: Karkas ve diğer atıkların yakma unitesinin bulunduğu yere nakliyesi Karkas ve diğer atıkları taşıyan araç ve konteynerlerin temizlenmesi ve ortaya çıkan atık suların muamele edilmesi Karkas diğer atıkların yakıt ve hava kullanılarak bir fırının içerisinde yüksek sıcaklıkta yakılması Yakma sonucu ortaya çıkan kalıntıların (fırında biriken kül / cüruf ve uçucu kül) imha yerine nakliyesi ve sağlıklı şekilde çöp alanına gömülmesi 4. SEÇENEK: KARKASLARIN SABİT YAKMA ÜNİTELERİNDE YAKILMASI Yer Seçimindeki Faktörler: Personel temizlik ve güvenliğinin Sel havzasında bulunmamalı sağlanması için kişisel korunma teçhizatının Yerleşim alanlarına uzak olmalı kullanımı (Fırın operatörleri, karkas ve Yerleşim alanları, hakim rüzgar diğer atıklara el sürmeden önce kişisel yönüne göre ters istikamette olmalı korunma teçhizatlarını değiştirmelidir (fırında yakma öncesi koku ve fırında Belirlenmiş ve belgelenmiş temizleme ve yakma sonucu ortaya çıkan dezenfeksiyon prosedürleri emisyonlar nedeniyle ) Belirlenmiş ve belgelenmiş acil müdahale prosedürleri Teknolojik Faktörler: Temizleme / dezenfeksiyon malzeme ve Fırında en düşük 850 o C sıcaklıkta ve ekipmanının hazır bulundurulması (ilk bu sıcaklıkta minimum 2 saniye yardım, yangın söndürme) kalmak şartıyla yakılmalıdır. Sıcaklık Personel hijyeni / temizliği, güvenlik ve ölçülmeli, kaydedilmelidir. acil müdahale önlemleri konusunda Fırında sıcaklık 850 o C nin altına personel eğitimi düştüğünde devreye sokulmak üzere program ve sonuçlarının belgelendiği bir ek bir brulör bulunmalıdır. sistem dahilinde çevre ve ekipmanın Fırında bulunan otomatik besleme düzenli olarak incelenmesi sistemi, sıcaklık ölçüm cihazına bağlı olmalıdır. Fırın emniyetli ve kanatlı, kemirgen, böcek ve diğer zararlı hayvanların erişemeyeceği bir yerde olmalıdır. Karkas ve diğer atıklar ile yakma sonucu ortaya çıkan atıklar kapalı yerlerde depolanmalıdır. Bu alanlar etiketlenmeli, zararlı maddelerin kazara tahliyesinin önüne geçilecek şekilde tasarlanmalı ve çalıştırılmalıdır. Bulaşık yağmur suyu ile dökülme veya yangın söndürme sonucu oluşan atık suyun toplanması için gerekli depolama kapasitesi sağlanmalıdır. Çevreye yayılmanın önlenmesi için fırında biriken kül / cüruf ve uçucu kül kapalı konteynerlerde taşınmalıdır Fırında biriken kül / cüruf ve uçucu kül sağlıklı bir şekilde çöp alanına gömülmelidir Karkas ve Atıkların Fırına Taşınması: karkas ve enfekte olmuş diğer materyal fırına taşınmasında: Araçlar sızdırmaz ve kapalı olmalı Araçlar ile konteynerlerin dış yüzeyleri öncelikle tamamen temizlenip dezenfekte edilmeden itlaf alanını terk etmemelidir. Yakma alanına karkas ve diğer atıkların boşaltılmasından sonra araçlar ile konteynerlerin iç ve dış yüzeyleri temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Fırında Yakma Sonucu Oluşan Artıkların İmha İçin Nakliyesi: Araçlar kapalı ve sızdırmaz olmalı Araçlar ve konteynerler, tamamen temizlenip dezenfekte edilmeden fırının bulunduğu alanı terk etmemelidir. AVANTAJ / DEZAVANTAJ Avantajlar: Bulaşıcı hastalık mikroplarının tamamen yok edilmesi Atık miktarında %95 üzerinde azalma Dezavantajlar: Ülkeye dışarıdan getirilmesi gerekebilecek basit olmayan bir teknoloji Yüksek yatırım giderleri Yüksek işletim giderleri (özellikle yakıt maliyeti) Bazı yedek parçaların ithal edilmesi gerekebilir (Bir kuş gribi salgını yaşanması durumunda, fırının maliyeti ve arıza süresi) Teknisyenler için yüksek seviyede eğitim Kapsamlı idari şartlar (kayıt tutulması, vs.) Fırın yerinin kuş gribi salgınının yaşandığı yerden uzakta olması bulaşıcı hastalık mikropları barındıran karkas ve diğer atıklar için yoğun bir taşıma gerektirir. Bu da: (i) virüsün başka yerlere yayılma riskini artırır (ii) taşıma ve taşıma sırasındaki riskleri enaza indirme önlemleri nedeniyle maliyeti artırır. Yakma sonucu ortaya çıkan gazlar (PM, SO 2, CO 2 ) 4

26 TANIM ÇEVRESEL FAKTÖRLER EMNİYET FAKTÖRLERİ AVANTAJ / DEZAVANTAJ Bu yöntem, bulaşıcı hastalık mikroplarının, karkas ve diğer atıkların bir fırın içerisinde termal olarak yok edilmesine dayanmakta ve şu konuları kapsamaktadır: Seyyar fırının itlaf yerine nakliyesi Karkas ve diğer atıkların yakıt ve hava kullanılarak bir fırının içerisinde yüksek sıcaklıkta yakılması Yakma sonucu ortaya çıkan kalıntıların (fırında biriken kül / cüruf ve uçucu kül) imha yerine nakliyesi ve sağlıklı şekilde çöp alanına gömülmesi Ek 9 Çevre Yönetim Planı Atık Ön İşleme / Atıkların Önlenmesi: Fırında yakma sırasında dioksin ve furan gazlarının emisyonunun önüne geçilmesi için karkaslar klor içeren dezenfektanlarla ön işleme tabi tutulmamalı ya da PVC torbalara konmamalıdır. Aynı nedenle, klorlu kimyasal içeren atıklar yakılmamalıdır. 5. SEÇENEK KARKASLARIN FIRINDA YAKILMASI (MOBİL) Teknolojik Faktörler: Fırında en düşük 850 o C sıcaklıkta ve minimum 2 saniye işleme tabi tutulmak koşuluyla yakılmalıdır. Sıcaklık ölçülmeli ve kaydedilmelidir. Fırında sıcaklık 850 o C nin altına düştüğünde devreye girmek üzere yedek bir brulör bulunmalıdır. Fırında bulunan otomatik besleme sistemi, sıcaklık ölçüm cihazına bağlı olmalıdır. Karkas ve diğer atıkların yanı sıra fırında yakma sonucu ortaya çıkan artıklar için depolama alanları kapalı olmalıdır. Bu alanlar havalandırılmalı, etiketlenmeli, zararlı maddelerin çevreye kazara yayılmasını engelleyecek şekilde tasarlanmalı ve çalıştırılmalıdır. Bulaşık yağmur suyu ile dökülme veya yangın söndürme sonucu oluşan atık suyun toplanması için gerekli depolama kapasitesi sağlanmalıdır. Çevreye yayılmanın önlenmesi için fırında biriken kül / cüruf ve uçucu kül kapalı konteynerlerde taşınmalıdır Fırında biriken kül / cüruf ve uçucu kül sağlıklı bir şekilde çöp alanına gömülmelidir Atık Ön İşleme / Atıkların Önlenmesi: Fırında yakma sırasında dioksin ve furan Personel temizlik ve güvenliğinin sağlanması için kişisel korunma teçhizatının kullanımı (Fırın operatörleri, karkas ve diğer atıklara el sürmeden önce kişisel korunma teçhizatlarını değiştirmelidir Belirlenmiş ve belgelenmiş temizleme ve dezenfeksiyon prosedürleri Belirlenmiş ve belgelenmiş acil müdahale prosedürleri Temizleme / dezenfeksiyon malzeme ve ekipmanının hazır bulundurulması (ilk yardım, yangın söndürme) Personel hijyeni / temizliği, güvenlik ve acil müdahale önlemleri konusunda personel eğitimi Avantajlar: Bulaşıcı hastalık mikroplarının tamamen yok edilmesi Atık miktarında %95 üzerinde azalma Bulaşıcı hastalık mikropları barındıran karkas ve atıkların taşınmasına gerek olmaması (örneğin, sabit fırında yakma yöntemine göre virüsün başka yerlere yayılma riski daha düşüktür). Dezavantajlar: Ülkeye dışarıdan getirilmesi gerekebilecek karmaşık teknoloji Yüksek yatırım giderleri Yüksek işletim giderleri Bazı yedek parçaların ithal edilmesi gerekebilir (Bir kuş gribi salgını yaşanması durumunda, fırının maliyeti ve arıza süresi) Teknisyenler için yüksek seviyede eğitim Kapsamlı idari gereklilikler (kayıt tutulması, vs.) Fırının (yani yatırımın), itlaf yerine nakliyesi sonucu: (i) bir kaza durumunda (kötü yol koşulları, ağır hava şartları, vb nedenlerle) hasar görme ya da tamamen kaybedilme riski, (ii) nakliyenin yüksek maliyeti 5

27 TANIM ÇEVRESEL FAKTÖRLER EMNİYET FAKTÖRLERİ gazlarının emisyonunun önüne geçilmesi için karkaslar klor içeren dezenfektanlarla ön işleme tabi tutulmamalı ya da PVC torbalara konmamalıdır. Aynı nedenle, klorlu kimyasal içeren atıklar yakılmamalıdır.. AVANTAJ / DEZAVANTAJ Fırının itlaf yerine götürelebilmesi Fırında yakma sonucu ortaya çıkan gazlar (PM, SO 2, CO 2 ) Ek 9 Çevre Yönetim Planı 6

28 ÇEVRESEL ETKİYİ EN AZA İNDİRME PLANI- Gömme Yoluyla Karkas ve Atık Madde Bertarafı Aşama Tehlike Hafifletici önlemler 1. Sahanın düzenlenmesi Sahanın Doğrudan ve dolaylı su konumu kirlenmesi Hafriyat Çıkan toprağın atılması Sahanın güvenliği 2.Sahadaki İşlemler İtlaf edilmiş kanatlıların ve atık maddelerin taşınması Ek 9 Çevre Yönetim Planı Doğrudan su kirlenmesi Toz Toprak kalitesinde kayıp Virüsün insanlara veya hayvanlara bulaşması Virüsün havaya salınımı Ölü kanatlılardan virüs ve vücut sıvılarının salınımı Taşıma araçlarından virüs salınımı Çukurun taban suyu seviyesinden en az 5 m yukarıda ve su kaynağından veya kuyudan 100 m uzakta; olması, toprak özelliklerinin uygunluğu konusunda yerel idarenin onayının alınması Toprağın taban suyuna bosaltılmaması, Hafif yapılar Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal sorumluluk Yorumlar Uygulama İşletme Gözetim İşletme (örn. İkincil etkiler) US$200 İl Tarım, İl Çevre Ve İl Çevre Ve ; Su ile toz tutma Örtü toprağı olarak kullanma US$ 100 İl Çevre Ve ; Çitle çevirme US$ 50 Sızdırmaz kapalı kap kullanımı, Kısa taşıma mesafeleri; Uygun olduğunda işletme içinde bertaraf etme, Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Sızdırmaz kapalı kap kullanımı Önerilen oranlarda dezenfektan kullanımı, US$50 US$ 20 US$ 100 İl Çevre Ve İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Yerel İdare ve İl Tarım Yerel İdare ve İl Tarım Yerel İdare ve İl Tarım Yerel İdare ve İl Tarım İl Tarım, İl Tarım, İl Tarım, 7

29 Aşama Tehlike Hafifletici önlemler Ölü kanatlıların çukura boşaltılması Ölü kanatlıların torbalar içinde gömülmesi İtlaf edilmiş kanatlılar için taşıma yollarında yığılmayı önlemek için bekletme noktaları Çalışanlara bulaşma Sıvıların toprağa süzülmesi, Virüsün havaya salınımı Gömme sırasında veya sonrasında virüsün havaya yayılması, Çalışanlara bulaşma Sıvıların toprağa süzülmesi Yeraltı suyunun kirlenmesi Virüsün havaya yayılması Bekletme noktalarında sızıntı Kemirgen teması Ek 9 Çevre Yönetim Planı Yıkama ve temizleme amaçlı spreylerin kullanımı, Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Mekanik taşıma Uygulayıcı eğitim/ denetimi Dezenfeksiyon prosedürlerini uygulama, koruyucu malzeme kullanma Uygulayıcı eğitimi ve denetimi, Mekanik yükleyici kullanılması, Karkasların torbalara konulması Uygulayıcı eğitim/ denetimi, Karkasları önce 40 cm toprakla kapatma, üzerine kireç dökme, enaz 2 m toprak+ dolgu malzemesiyle yüzey seviyesine kadar kapatma, dezenfeksiyon prosedürlerini uygulama Bekletme alanlarının etrafını çevirme, hava şartlarına karşı siperleme, Uygulayıcı eğitimi ve denetimi, Bekletme süresini çok kısa tutma Geçirimsiz yüzeyleri kullanma Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal sorumluluk Yorumlar Uygulama İşletme Gözetim İşletme (örn. İkincil etkiler) Çevre ve US$ 100 US$ 100 US$ 50 İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Tarım, İl Tarım, İl Tarım, TKB nin konuyla ilgili talimatnamesi 8

30 Aşama Tehlike Hafifletici önlemler Kanatlılar etkin şekilde öldürülemeyebilir 3.Bulaşık alanların temizliği Mikroplu binalardan atık bertarafı Katı atıkların karantina süresi boyunca bekletilmesi Mikroplu binalardaki yüzeylerde dezenfektan kullanımı Hayvanlara insani muamele konusunda ciddi sorun, Kaçan kanatlılarla virüs yayılması Dezenfektanların yüzey ve yeraltı sularına bulaşması Virüsü salınımı Koku Virüsün hava, su ve kemirgenler yoluyla bulaşması Suda yaşayan hayvanlar için zehirli olan biyositlerin tahliyesi ve yüzey akıntılarıyla taşınması Denetim ve gözetim, İtlaf ekibinin eğitimi En kısa mesafelere taşıma, Yükleri kapalı taşıma Uygun dezenfektan kullanma Su havzasına tahliyeden kaçınma Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Tahsisli alanların işaretlenmesi ve çitle çevrilmesi Yığınların örtülmesi Geçirimsiz tabanlar Karantina süresince bekletme Kanallardan yüzey ve yeraltı sularına akıntıları engelleme, Seyreltilmiş dezenfektan ve organik maddeleri toplayıp 42 günlük arınma süresi boyunca muhafaza etme, Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal sorumluluk Yorumlar Uygulama İşletme Gözetim İşletme (örn. İkincil etkiler) US $ 20 İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Tarım, İl Tarım, Ek 9 Çevre Yönetim Planı 9

31 ÇEVRESEL ETKİYİ EN AZA İNDİRME PLANI - Yakma yoluyla Karkas Bertarafı Aşama Tehlike Hafifletici Önlem 1 Tesisin kurulması Tesisin konumu Doğrudan ve dolaylı su kirlenmesi Gaz salınımı Uygunsa mevcut beton alanları (yol, otopark, v.b.) kullanılması, Tesisi, su birikinti ve sızıntılarından en az 10 m, su kaynağı veya kuyulardan ise en az 100m uzaklıkta kurma Tesisi nüfus-yoğun yerleşim alanlarına uzakta kurma Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal Sorumluluk * hariç, Köy başına Uygulama İşletme Denetim İşletme $8000 *her köy grubu başına Yerel Yönetim İl Çevre ve TKB Yorumlar (örn. İkincil etkiler) Beton alan yapımı İnşaattan kaynaklanan yüzey akıntıları nedeniyle su kirlenmesi Su ve diğer sıvılar için geçirimsiz toplama alanı/havuzu oluşturma Yerel Yönetim İl Çevre ve TKB Hafriyat Çıkan toprağın atılması Malzeme tedariği Su kirliliği Toz Toprak kalitesinde kayıp Çıkartma ( taş, kum) ve nakliyeyle ilgili çevresel risk Taban suyuna kadar inmeme, Hafif yapılar (sığ temeller) yapma, Tozu su kullanarak bastırma Üst toprağı açık araziye yayma Mümkünse yakın yerlerden tedarik etme Yerel Yönetim İl Çevre ve $200 İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre ve Müteahhitler Müteahhitler Müteahhitler Beton tesis tesis kurulmasınna ilişkin çevresel yük Ek 9 Çevre Yönetim Planı 10

32 Aşama Tehlike Hafifletici Önlem 2. Tesisin çalıştırılması İtlaf edilmiş Yakıt kullanımından kanatlıların kaynaklanan araç taşınması emisyonları Ölü kanatlıların boşaltılması Virüsün havaya salınımı Ölü hayvanlardan virüs ve vücut sıvıları salınımı Taşıma araçlarından virüs salınımı Çalışanlara bulaşma Besin maddelerinin yıkanması (leaching) Yeraltı suyu kirliliği Virüsün havaya salınımı Kesici/delici saçıntı ve döküntüleri Kısa mesafelerde taşıma Sızdırmaz kapalı kap kullanma, kısa mesafelerde taşıma, Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Sızdırmaz kapalı kap kullanma Dezenfektanları önerilen oranlarda kullanma, Yıkama- temizleme amaçlı sprey kullanma, Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Taşımayı elle değil, mekanik olarak yapma, uygulayıcı eğitimi ve denetimi Dezenfeksiyon prosedürlerini uygulama Geçirimsiz beton alan kullanma, Mekanik yükleyici kullanma, Atıkları kapalı transfer etme, Karkaslar torbalarda olmalı Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal Sorumluluk * hariç, Köy başına Uygulama İşletme Denetim İşletme $200 İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre Ve, İl Sağlık İl Tarım, İl Çevre Ve $10 İl Tarım, İl Çevre Ve, İl Sağlık İl Tarım, İl Çevre Ve, İl Sağlık İl Tarım, İl Çevre Ve, İl Sağlık İl Tarım, İl Tarım, İl Sağlık İl Tarım İl Tarım İl Tarım, İl Tarım İl Tarım, Yorumlar (örn. İkincil etkiler) Mobil yakma tesisi büyük avantajlar sağlar Ek 9 Çevre Yönetim Planı 11

33 Aşama Tehlike Hafifletici Önlem Yakma işlemlerinin durduğu sürelerde ölü kanatlıları bekletme Kanatlılar etkin şekilde öldürülemeyebilir Yakıt depolama Besin maddelerinin yıkanması (leaching) Yeraltı suyu kirliliği Virüsün havaya salınımı Kap veya torbaların parçalanması Kemirgen teması Hayvanlara insani muamele konusunda ciddi sorun Kaçan kanatlılardan virüs yayılması Yeraltı suyuna bulaşma Toprağa bulaşma Bekletmeyi kapalı mekanlarda yapma, Hava şartlarından koruma, Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Bekletme sürelerini kısa tutma, Geçirimsiz yüzeyler kullanma Denetim ve gözetim İtlaf ekibinin eğitimi Sızdırmaz depo/tank kullanma Geçirimsiz yüzey kullanma Akıntıları tank/havuzda toplama, Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal Sorumluluk * hariç, Köy başına Uygulama İşletme Denetim İşletme $100 Yakma ünitesinin parçası İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım İl Tarım, İl Tarım,. Yorumlar (örn. İkincil etkiler) Ek 9 Çevre Yönetim Planı 12

34 Yakma Aşama Tehlike Gaz emisyonları Kül Yağ Sıcak yüzeyler Hafifletici Önlem Yakma emisyonlarıyla ilgili Kanun ve yönetmelikler; İkincil bölme için 2 saniye, 850 o C veya hareketli üniteler için 1000 o C, 1 saniye süreyle yakmanın sağlanması, Kısa sürelerle çalıştırma Tesisi nüfus-yoğun yerleşim alanlarına uzakta kurma Maliyetler (Ön tahmin) * hariç, Köy başına Kurumsal Sorumluluk Uygulama İşletme Denetim İşletme Yakma ocağı İl İl paketinin Çevre Ve Sağlık Tarım, İl Tarım, İl parçası Yorumlar (örn. İkincil etkiler) Koruyucu giysiler,1774/2 002 sayılı AB Direktifi uyarınca evcil hayvanların yakılmasında kullanılan torbalarla eşdeğer kitlede olmalıdır. Üniteyi kurma ve kullanmada AB Hayvansal Yan Ürünler Direktifine uyma Uygulayıcı eğitim/ denetimi Diğer atıkların ( koruyucu giysi vb) bertarafı için yakma ünitesini sınırlı miktarlar için kullanma Erişimi sadece operatörlerle sınırlı tutma, Eğitim ve işletim el kitabına uyma, Ek 9 Çevre Yönetim Planı 13

35 Küllerin bertarafı Tanecikler Nemlendirerek bastırma/sıkıştırma, Kapalı kap kullanma, Külleri düzenli olarak boşaltma, Üniteyi kurma ve kullanmada AB Hayvansal Yan Ürünler Direktifine uyma, Operatör eğitimi ve denetimi İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım, Yakma ünitesi ve aracı, taşıma kapları, nakliye aracı Yıkama sonucu oluşan atık suların toplanması Dezenfektanlar Organik sıvılar Virüs yayılımı Yeraltı ve yüzey suyu kirliliği Besin maddelerinin yıkanması (leaching) Yeraltı suyu kirliliği Virüs taşınması Dezenfektanları önerilen oranlarda kullanma, Biyosit uygulama, Geçirimsiz yüzey kullanma Kapalı kap kullanma Operatör eğitim ve denetimi Beton yüzeyi, su ve diğer sıvıların toplanması için oluşturulan geçirimsiz toplama alanı/ havuzu ile boru ile bağlantılandırma, $10 İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım, İl Sağlık. İl Tarım, İl Çevre Ve Araziye yayılacak sıvıyı güvenilir olduğunun belgelenmesine kadar depolama 3 Mikroplu alanların temizlenmesi Yakma Organik maddeler sonrasında depolanıyorsa suya beton kalıntılar bulaşma Temiz alan olarak muhafaza etme, Kirli suları tanklarda tutma $500 İl Tarım, İl Çevre Ve, Küçük bir geçirimsiz alanın geriye kalacağı varsayılır Ek 9 Çevre Yönetim Planı 14

36 Mikroplu alanlardan atıkların taşınması Dezenfektanlar Besin maddelerinin yıkanması (leaching) Yüzey ve yeraltı suyu kirliliği Virüs yayılımı Koku Geçirimsiz yüzey kullanma, Geçirimsiz tanka boşaltma, Sahada arıtma, Uygulayıcı eğitimi ve denetimi $50 İl Tarım, İl Çevre Ve, İl Sağlık İl Tarım, İl Sağlık Dezenfektanla karışık biriktirilmiş yıkama suyunun bertarafı Dışkıların bahçe ve kümeslerden çıkarılması Katı atıkların arınma süresince depolanması Yüzey ve yeraltı suyunun kirlenmesi Toprak organizmalarını zehirleme Toprağa karışan dışkılarla virüsun taşınması. Dezenfektanlar Yüzey ve yeraltı suyu kirliliği Toprak kaybı Virüsün hava, su ve kemirgenler yoluyla taşınması Dezenfektanı önerilen seyreltiklikte kullanma, Temiz su ile daha fazla seyreltme, Biyositlerin depoda degradasyonunu sağlama, Kanal ve su yatakları çevresindeki 10 mlik bölgeye ve eğimli alanlara yaymama, Atık yönetim planına göre yayma, Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Taşımayı kısa mesafelerde tutma, Yükler örtülü/kapalı tşıma Uygulayıcı eğitimi ve denetimi Tahsis edilen alanları işaretleme Yığınları örtülü/kapalı tutma Geçirimsiz taban kullanma Toprağın atıkla birlikte uzaklaştırılması Kanatlı Gribi hakkındaki AB Direktifine uygun arınma süresi $100 /işletme $100 / işletme $20 / işletme belirlene- Cek İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım, İl Tarım İşletme sahibi Karantina süresinden sonra sıvıların ve katı atıkların toprağa yayılması için bir atık yönetim planı gerekmektedir. Tesviye için malzeme getirilmesi Ek 9 Çevre Yönetim Planı 15

37 Enfekte olmuş tesislerin yüzeylerinde dezenfektan kullanımı Biyositler, AB Yeraltı Suları Direktifindeki Liste 2 kapsamında yeralan, suda yaşayan hayvanlar için zehirli maddelerdendir, kanal ve yüzey akıntılarıyla taşınır Kanallardan, yüzey veya yeraltı sularına giden akıntıları engelleme veya durdurma. Seyreltilmiş dezenfektan ve organik maddeleri toplama ve arınma süresince depolama. Uygulayıcı eğitimi ve denetimi $500 /geçici havuz İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım, Ek 9 Çevre Yönetim Planı 16

38 ÇEVRESEL ETKİYİ ÇEVRESEL ETKİYİ EZ AZA İNDİRME PLANI- Köy kümesleri için Yeni Yerleşim yerleri ve Kapatma Aşama Tehlike Hafifletici önlem Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal Sorumluluk Yorumlar Uygulama İşletme Denetim İşletme (örn. İkincil etkiler) 1.Daha büyük kümesler için yeni yerleşimler Atık konsantrasyonu ve depolanması Kümes hayvanlarının sayıca yoğunluğu Yeraltı suyu kirliliği Amonyak emisyonu Çevredeki doğal florayı etkiler Koku Tarımsal arazide geri kullanım, Geçirimsiz taban Atık yönetim planı Eğitim ve bilgilendirme Yayım desteği Derin depolama,. Yer seçimi Yerleşimden uzakta olması yer seçme, Atıkları kuru muhafaza etme, Sıvılaştırılmıs atık sistemi kullanmama İyi havalandırma Toz Doğal havalandırma İl Tarım, İl Çevre ve İl Çevre Ve İl Çevre Ve İl Tarım Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Ek 9 Çevre Yönetim Planı 17

39 Yem nakli 2. Gübrenin geri dönüşümü 3. Hayvanları etrafı kapalı alanda tutma 4. Kümeslerin kapalı hale getirilmesi Yolda bulaşma Motor emisyonları Yeraltı suyu kirliliği Atık dökülmesi/sıçraması Toprak kompaksiyonu Besin maddelerinin yüzey akışına geçmesi Amonyak yoğunluğu Kapalı taşıma Büyük partiler halinde hazırlayarak taşıma sayısını azaltma İyi Tarımsal Uygulamalara göre tarımsal arazide geri kullanım, AB Nitrat direktifine uygun atık yönetim planı. Eğitim ve bilgilendirme Yayım desteği Sağlam romörkler Aşırı yüklemeyi önleme Yüksek hayvan yoğunluklarından kaçınma Uygun yer seçimi Taban alanının dinlendirilmesi için yer değişimi sağlayan taşınabilir çitler Yüksek hayvan yoğunluklarından kaçınma Eğimli alanlardan kaçınma Eğitim ve bilgilendirme Yayım desteği Uygun yer seçimi Yüksek hayvan yoğunluklarından kaçınma Atıkları düzenli olarak tahliye etme, İyi havalanma sağlayan açıklıklar oluşturma, Eğitim ve bilgilendirme Yayım desteği İl Tarım, İl Çevre ve $5/ton İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım İl Çevre Ve Yerel İdare İl Tarım İl Tarım İl Tarım Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Ek 9 Çevre Yönetim Planı 18

40 Yeraltı suyu kirliliği Yüksek hayvan yoğunluklarından kaçınma, Atıkları düzenli tahliye etme, İl Tarım İl Çevre Ve Mal Sahibi Ek 9 Çevre Yönetim Planı 19

41 ÇEVRESEL ETKİYİ EZ AZA İNDİRME PLANI- Çıkma Tavuklar için Kesim ve Et işleme (Rendering) Tesisleri Aşama Tehlike Hafifletici önlem Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal Sorumluluk Yorumlar Uygulama İşletme Denetim İşletme (örn. İkincil etkiler) 1. Tesis inşaatı Gürültü Araçlara hız sınırlaması getirme, Araç bakımı yapma, Uygun konum seçme, Çalışma saatlerini ayarlama, 2. Tesisin İşletilmesi Toz Trafik Su kullanarak bastırma Araçlara hız sınırlaması getirme, Trafik kontrolü sağlama, Güzergahı ayarlama, Molozlar Uygun depolama ve bertaraf Gürültü Hava emisyonları Çalışma saatlerini ayarlama, Ses yalıtımı sağlama, Taşıma işlerini karanlık bastıktan sonra yapma, Filtre kullanma, uygun yakıt seçme, tesisin bakımını yapma, Uygulayıcı eğitimi En Uygun Teknik Kılavuzuna uyma Emisyonların izlenmesi Sıvı atıklar Su kirliliği Arıtma tesisi çalıştırma, Uygulayıcı eğitimi En Uygun Teknik Kılavuzuna uyma, Atıkları enaza indirme Mal Sahibi,İl Tarım İl Çevre ve Mal Sahibi, İl Çevre ve Mal Sahibi, İl Çevre ve Yerel İdare Mal Sahibi, İl Çevre ve İl Çevre Ve Yerel İdare İl Çevre Ve, İl Tarım, Yerel İdare Yerel İdare İl Tarım İl Çevre ve Müteahhit Müteahhit Müteahhit Müteahhit Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Ek 9 Çevre Yönetim Planı 20

42 Aşama Tehlike Hafifletici önlem Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal Sorumluluk Yorumlar Uygulama İşletme Denetim İşletme (örn. İkincil etkiler) Katı atıklar Koku Kapalı depolama ve taşıma tankları kullanma Su / buhar arıtma tesisi Kemik tozu üretimi Hastalık Ek 9 Çevre Yönetim Planı Genel hijyen kurallarına uyma, uygulayıcı eğitimi En Uygun Teknik Kılavuzuna uyma, Koku İşlemleri kapalı yapma Su kirliliği Çamurun bertaraf edilmesi Arıtmanın izlenmesi Geçirimsiz tanklar/havuzlar Geçirimsiz yüzeyler Uygulayıcı eğitimi İyi tarım uygulamaları, Temiz/sağlıklı hale getirme Atık yönetim planı yapma ve Atık türlerini ayırma En Uygun Teknik Kılavuzuna uyma, Koku işlemleri kapalı yapma Tanecikler İşlemleri kapalı yapma Hava emisyonları Uygun yakıt seçme Tesis bakımı yapma Uygulayıcı eğitimi En Uygun Teknik Kılavuzuna uyma, Emisyonları izleme Yakıt depolama Sızıntı ve dökülme Geçirimsiz yakıt tank kullanma Yerel İdare İl Çevre ve İl Sağlık, İl Tarım İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre ve İl Tarım, İl Çevre Ve İl Tarım İl Çevre ve İl Tarım İl Çevre Ve İl Tarım İl Çevre Ve İl Çevre Ve Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi Mal Sahibi 21

43 Aşama Tehlike Hafifletici önlem Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal Sorumluluk Yorumlar Uygulama İşletme Denetim İşletme (örn. İkincil etkiler) Bakım yapma, Uygulayıcı eğitimi Ek 9 Çevre Yönetim Planı 22

44 ÇEVRESEL ETKİYİ EZ AZA İNDİRME PLANI- Laboratuar Güvenliği için İyileştirmeler ve Atık Yönetimi Aşama Tehlike Hafifletici önlem Maliyetler (Ön tahmin) Kurumsal Sorumluluk Yorumlar (örn. İkincil etkiler) Uygulama İşletme Denetim İşletme 1. Tesis inşaatı Gürültü Araçlara hız sınırlaması getirme, Araç bakımı yapma, Çalışma saatlerini ayarlama Toz Su kullanarak bastırma Araçlara hız sınırı getirme Kullanılan bölümlerden tecrit Trafik Trafik kontrolü sağlama, Güzergah ayarlama Molozlar Uygun taşıma, depolama ve 2. Laboratuvarın İşletilmesi Havaya emisyonlar imha etme, BSL-3 e uygun filtre kullanma, Laboratuvar bakımı yapma, Uygulayıcı eğitimi En Uygun Teknikler Kılavuzuna uyma, Emisyonları izleme Sıvı atıklar Su kirliliği BSL-3 e uygun atık yönetimi yapma, Uygulayıcı eğitimi En Uygun Teknikler Kılavuzuna uyma, TKB, SB, İl Çevre TKB, SB, İl Çevre TKB, SB,İl Çevre TKB, SB, İl Çevre TKB, SB, İl Çevre TKB, SB, İl Çevre Müteahhit Müteahhit Müteahhit Müteahhit İşletici İşletici KİB ve SB tarafından belirlenen laboratuvarlar Eklere bakınız (EK 3 ve 4) Katı atıklar Koku BSL-3 e uygun kapalı taşıma tankları kullanımı Hastalık BSL-3 e uygun işletme Genel hijyen kurallarına uyma, Uygulayıcı eğitimi En Uygun Teknik Kılavuzuna uyma TKB, SB İşletici Eklere bakınız (EK 3 ve 4) TKB, SB İşletici Eklere bakınız (EK 3 ve 4) Ek 9 Çevre Yönetim Planı 23

45 ÇEVRESEL ETKİYİ İZLEME PLANI Gömme yoluyla Karkas ve Atık Madde Bertarafı Aşama Başlangıç Hangi parameter izlenmeli? Çukurlara gömme veya uygunsuz imha Nerede izlenmeli? Nasıl izlenmeli/ izleme ekipmanının tipi? Ne zaman izlenmeli- Frekansı veya sürekliliği? Niye bu parametre izlenmeli (opsiyonel)? Sorumluluk Gömme alanları Gözlem Gömme sırasında İl Tarım, yerel yönetim İnşaat yer seçimi ve çukur açılması Yeni gömme alanları Gözlem; uygun standartlarda tasarım ve inşaat İnşaat sırasında ve tamamlanmasın-dan sonra Uygun boyut ve tasarımı sağlamak için TKB, Çevre ve Bakanlığı, yerel yönetim İşletme Faaliyet sonu İmha için karkas ve materyalin güvenli şekilde taşınması; işçi ve ekipman dezenfeksiyonu Gömme çukuru Yeni gömme alanları Yeni gömme alanları Gözlem ve kayıtlar. Gözlem ve kayıtlar. Gömme sırasında İşletme sırasında saatte bir Dezenfeksiyon sırasında Molalardan önce ve gün sonunda Çukur kapandıktan sonra Virüsün yayılmasını önlemek için; Suyun dezenfektan-larla kirlenmesini önlemek için Virüsün yayılmasını önlemek çukurun doğru kapatıldığını sağlamak TKB, Yerel Yönetim İl Tarım, İl Cevre ve, yerel yönetim Ek 9 Çevre Yönetim Planı 24

46 ÇEVRESEL ETKİYİ İZLEME PLANI- Yakma yoluyla Karkas ve Atık Madde Bertarafı Aşama Hangi parameter izlenmeli? Nerede izlenmeli? Nasıl izlenmeli/ izleme ekipmanının tipi? Ne zaman izlenmeli- Frekansı veya sürekliliği? Niye bu parametre izlenmeli (opsiyonel)? Sorumluluk Başlangıç Çukurlara gömme Gömme sahaları Gözlem Gömme sırasında Yerel İdare İl Tarım İl Çevre Ve İnşaat İşletme Saha seçimi ve geçirimsiz beton alan Yakma ocağı emisyonları Duman Koku CO, O 2 Sıcaklık Tanecikler HCl, CO, SO 2 Yıkama suyu emisyonu Yakma alanları Yakma ocağı Baca Atık su tankı Saha yakınındaki sızıntılar/kanallar Sıvıların suya sızmasını önleyecek tasarım ve yapılar Entegre enstrümantasyon ve kayıtlar. Emisyonlarda görüntü ve koku değerlendirmesi Örnekleme Açık kanallardaki görsel bulgu İnşaat sırasında ve tamamlandıktan sonra Yakma sırasında İşletme sırasında her saatte bir Sürekli Senelik Yıkama sırasında Su kirliliğini önlemek için Hava kirliliğini önlemek için Su kirliliğini önlemek için Yerel İdare İl Tarım İl Çevre Ve İl Tarım Çevre ve Bakanlığı, Faaliyete son verme Su Arazi Molozlar Yakma alanı Kül gömme alanı Sularda biyosit varlığı Yakılmamış maddeler Yakma ocağı kaldırıldıktan sonra Tüm atıkların yönetimini sağlamak için Yerel İdare İl Tarım İl Çevre ve, İl Sağlık Ek 9 Çevre Yönetim Planı 25

47 ÇEVRESEL ETKİYİ İZLEME PLANI- Köy kümesleri için Yeni Yerleşim Yerleri ve Kapatma Aşama Başlangıç İnşaat İşletme Faaliyete son verme Hangi parameter izlenmeli? Kümeslerin durumu Malzeme kullanımı. Geçirimsiz yüzeylerin sağlanması Yeraltı suyunun kirlenmesi Toprak Beton malzemeler kanatlı atıkları Nerede izlenmeli? Köy yerleşimleri Sularda İşletmelerde Nasıl izlenmeli/ izleme ekipmanının tipi? Görsel denetim ve kayıt formu İyi Tarımsal Uygulamalara göre görsel denetim Örnekleme ve laboratuar analizi Görsel denetim Toprak örnekleme ve analizi Ne zaman izlenmeli- Frekansı veya sürekliliği? Yeni yatırım öncesi İnşaat sırasında Aylık Kümes hayvanları çıkarıldıktan sonra Yeni yer ve işletmelerde Niye bu parametre izlenmeli (opsiyonel)? Ölçeğe göre yatırım kararı Biyogüvenlik ve kirlenme güvenliği Nitrat kirliliğinin kontrolü Kalıntı kirliliği riski Sorumluluk Mal sahibi, İl Tarım, İl Çevre ve Mal sahibi, İl Tarım, İl Çevre ve, Yerel İdare İl Tarım, İl Çevre ve Mal sahibi İl Tarım, İl Çevre ve, Yerel Yönetim Ek 9 Çevre Yönetim Planı 26

48 ÇEVRESEL ETKİYİ İZLEME PLANI- Çıkma Tavuklar için Kesim ve Et İşleme Tesisleri Aşama Başlangıç İnşaat İşletme Faaliyete son verme (tesisin kapanması) Hangi parameter izlenmeli? Köylerde kesilen hayvanlar Gürültü Alınan üst toprak Suya tahliyeler Gürültü Koku Toprak kirleticiler Çöpler Nerede izlenmeli? Köylerde Sahada Serme yapılan yerlerde Tahliye noktalarında Saha sınırları Saha sınırları Saha etrafında Nasıl izlenmeli/ izleme ekipmanının tipi? kanatlı sayısının sayımı Gürültü, Ölçümleri Görsel denetim Örnekleme ve analiz Gözlem Toprak örnekleme Görsel denetim Ne zaman izlenmeli- Frekansı veya sürekliliği? Niye bu parametre izlenmeli (opsiyonel)? Sorumluluk Günlük Yatırım kararı için İşletmeci,İl Tarım İnşaat sırasında. Sermeden sonra Her ay Günlük Günlük Saha boşaltildıktan sonra Suyun kirlenmesini önlemek Yatırım öncesi mevcut şartların bozulmaması Kirlenmiş arazilerin belirlenme-si ve iyileştiril-mesi için İşletmeci, İl Tarım İl Çevre ve, Yerel İdare İşletmeci,İl Tarım, İl Çevre ve, Yerel İdare İşletmeci, İl Çevre ve, Yerel İdare Ek 9 Çevre Yönetim Planı 27

49 ÇEVRESEL ETKİYİ İZLEME PLANI- Laboratuar Güvenliği için iyileştirmeler ve Atık Yönetimi Aşama Hangi parameter izlenmeli? Nerede izlenmeli? Nasıl izlenmeli/ izleme ekipmanının tipi? Ne zaman izlenmeli- Frekansı veya sürekliliği? Niye bu parametre izlenmeli (opsiyonel)? Sorumluluk Başlangıç İnşaat İşletme Laboratuar şartları ve düzenekleri İnşaat kalitesi BSL-3 e uyum İnşaat emniyeti Ekipman kullanımı ve uygulamalar-ın BSL -3e uyumu Güvenli işletme Yerinde Gözlem Proje yürürlüğe girmeden önce bir defa Yerinde Yerinde Gözlem İnşaat raporları; Uygun uluslararası standartlara göre tasarım ve inşaat Gözlem Eğitim kayıtları İnşaat süresince iş planına uygun olarak İnşaatın tamamlanmasından sonra İnşaattan sonra, İşletmeden önce Üç ayda bir Yapılacak yatırımları belirlemek için Laboratuar iyileştirmelerinin amaçlanan şekilde tamamlanmasını sağlamak için Virüsün yayılmasını önlemek için Personal güvenliği için TKB ve Sağlık Bakanlığı, Proje Uygulama Birimleri ve danışmanları TKB ve Sağlık Bakanlığı Proje Uygulama Birimleri ve danışmanları TKB ve Sağlık Bakanlığı Proje Uygulama Birimleri ve danışmanları Uluslararası deneticiler Ek 9 Çevre Yönetim Planı 28

50 KAMUOYU BİLGİLENDİRME ve BİLİNÇLENDİRME Ek 10 Stratejik İletişim Çalışma Grubu (SİÇG) Kuş Gribi ve İnsana Tesir Eden Salgına Karşı Hazırlık ve Mücadele Projesi (AIHP) nin alt bileşenlerinden biri olan Kamuoyunun Bilgilendirilmesi kapsamında, ilgili uluslararası kurumların (WB, EU, WHO, FAO, OIE, UNICEF ve USAID) temsilcileri, Türkiye Zoonoz Milli Komitesi (TZMK) de temsil edilen kurumların temsilcileri ile sektörde faaliyet gösteren ilgili sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinin ve medya organlarının temsilcilerinin yer aldığı Stratejik İletişim Çalışma Grubu (SİÇG) oluşturulmuştur. SİÇG de görev alan temsilciler aynı zamanda iletişim stratejisi ortaklarıdır ve mekanizmanın çalışmasıyla sivil toplum kuruluşları, sektör, kamu ve uluslar arası örgütlerle eşgüdüm sağlanmaktadır. SİÇG nin sekretaryası Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü (KKGM) tarafından yürütülmektedir. SİÇG üyeleri: 1. Sağlık Bakanlığı Proje Koordinatörü, 2. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Proje Koordinatörü, 3. KKGM Proje Uygulama Birimi İletişim Uzmanı, 4. Sağlık Bakanlığı Proje Uygulama Birimi İletişim Uzmanı, 5. Devlet Planlama Teşkilatı temsilcisi, 6. Milli Eğitim Bakanlığı temsilcisi, 7. İçişleri Bakanlığı temsilcisi, 8. Diyanet İşleri Başkanlığı temsilcisi, 9. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu temsilcisi, 10. Türk Tabipleri Birliği temsilcisi, 11. Türk Veteriner Hekimleri Birliği temsilcisi, 12. Belediyeler Birliği temsilcisi, 13. Kızılay temsilcisi, 14. FAO temsilcisi, 15. WHO temsilcisi, 16. OIE temsilcisi, 17. UNICEF temsilcisi, 18. USAID temsilcisi, 19. WB temsilcisi, 20. Veterinerlik ve tıp alanlarında iki akademisyen, 21. Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçılar Derneği Temsilcisi, 22. Türkiye Yumurta Üreticileri Derneği, 23. Doğal Hayatı Koruma Derneği 24. Sürdürülebilir Kırsal ve Kentsel Kalkınma Derneği (SÜRKAL) Stratejik İletişim Grubu nun görev ve sorumlulukları: TKB ve SB tarafından TKB PUB ve SB PUB desteğinde ana hatları ile oluşturulmuş olan Kuş Gribi Ulusal İletişim Stratejisi ne katkıda bulunmak; detaylandırmak ve geliştirmek, Hedef kitleyi tanımlamak ve iletişim ihtiyaçlarını belirlemek üzere yapılacak KAP araştırması sonuçlarına göre ana hatları ile oluşturulmuş olan mesajlara katkıda bulunmak, Uluslar arası İletişim Stratejisi, strateji ortağı olarak işbirliği ve koordinasyonu geliştirmek, Stratejinin etkin ve verimli olarak uygulanabilmesi için uygulama aşamasında kurumsal sorumlulukları yerine getirmek, Gazete ve dergi ilanları, reklam, eğitim amaçlı reklam (advertorial), kısa film gibi iletişim araçlarının gazete, dergi, televizyon ve radyoda yayınlanabilmesi (media buying) için sponsorluk mekanizması geliştirilmesi, geliştirilen sponsorluk mekanizması doğrultusunda kamuoyu bilgilendirme faaliyetlerinin desteklenmesi sponsorluk mekanizmasını devreye sokmak. Ek 10 İletişim Stratejisi 1

51 Kuş Gribi ile ilgili tüm aktörlerin temsil edildiği SİÇG nin görev ve sorumluluğu; salgın öncesi dönemde iletişim stratejisinin geliştirilmesi; uygulanmasına ilişkin olarak görev ve sorumlulukların paylaşımı, ulusal ve uluslar arası koordinasyonun etkili ve verimli bir şekilde sağlanmasıdır. Salgın döneminde ise kamu, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, medya organları ve uluslar arası örgütler arasında işbirliği ve koordinasyonun sağlanması, kamuoyu bilinçlendirme faaliyetlerinde bahse konu mekanizmalar arasında eşgüdüm sağlanmasıdır. SİÇG nda yeralan ilgili kurum ve kuruluşların kamuoyu bilgilendirme kampanyası ve koordinasyon desteğine yönelik görüş ve önerileri Kuş Gribi Ulusal İletişim Stratejisi ne yansıtılacaktır. Stratejik İletişim Çalışma Grubu (SİÇG) nu teşkil eden ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, uluslar arası örgütler ve sektör temsilcilerinin katkıları ile oluşturulan Kuş Gribi Ulusal İletişim Stratejisi kapsamında kamuoyu bilgilendirme ve bilinçlendirmeye yönelik iletişim faaliyetleri sürdürülmektedir. Kamuoyu bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetleri, hastalığın kanatlılardan kanatlılara ve diğer hayvanlara; kanatlılardan insanlara, insandan insana geçiş dönemlerini kapsayacak şekilde belirlenmiş dönemlere göre planlanmıştır. A. Avian Flu öncesi dönem B. Avian Flu dönemi (hayvandan hayvana, hayvandan insana geçiş) Pandemik dönem öncesi) C. Pandemik dönem (insandan insana geçiş) D. Avian Flu sonrası dönem E. Pandemik dönem sonrası Avian Flu (kuş gribi), sadece hayvandan hayvana geçişle sınırlı kalabilir. Hayvandan insana sadece hasta hayvanlarla insanların yakın temasta bulunması neticesinde sınırlı bir geçiş olabilir. Sonuç olarak son salgın döneminde ülkemiz böyle bir süreç yaşamıştır. İnsandan insana geçiş tespit edilmemiştir. İnsandan insana geçiş sözkonusu olduğunda uygulanacak iletişim stratejisi daha farklı bir boyutta ele alınmalıdır. Sonuç olarak; dönemler sadece A, B ve D dönemleri ile sınırlı kalabileceği gibi; A, B C D ve E dönemlerinin yaşanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Burada önemli olan hayvandan hayvana ve çok yakın temas sözkonusu olduğunda hayvandan insana geçebilen kuş gribi ile insandan insana geçebilen kuş gribi salgını için farklı mesajlar oluşturulması; iki farklı tür kuş gribi olduğu konusunda kamuoyunda bilinç yaratılmasıdır. Kuş Gribi ve İnsana Tesir Eden Salgına Karşı Hazırlık ve Mücadele Projesi (AIHP) kapsamında yapılacak tazminat ödemelerine ait usul ve esasların belirtildiği bu talimat ekinde sadece Kuş Gribi Ulusal İletişim Stratejisinin salgın dönemine ilişkin bölümü uygulayıcılara verilmektedir. Avian Flu Salgın Dönemi (reaktif strateji, kriz iletişimi)-insana Tesir Eden Kuş Gribi Salgın Öncesi (Proaktif strateji) Salgın döneminde, Kriz İletişimi modeli uygulanacaktır. Amaç verilecek mesajlar yoluyla krizin negatif etkilerinden, sonuçlarından korunmak veya azaltmaktır. Sözkonusu iletişim süreci krizden etkilenmiş, zarar görmüş olan hedef kitlelere yönelik olarak zararı azaltmaya ve iyileşme sürecini hızlandırmaya yönelik bilgi vermektir. Salgınla mücadelede devlet politikasına ve uygulamalarına halkın güven ve desteğini sağlamak hedeflenmektedir. Ek 10 İletişim Stratejisi 2

52 Amaçlar (reaktif strateji, kriz iletişimi): İlgili kamu kurum ve kuruluşları arasında acil iletişim kurularak kitle iletişim araçları vasıtasıyla kamuoyuna tek kaynaktan, bilgi kirliliğini önleyici, hızlı, şeffaf ve güven telkin eden bilgi aktarımını sağlamak, Köy tavukçuluğu üreticilerinde ve ticari kümes hayvanı üreticilerinde biyo-güvenlik (konsept olarak neyi kapsar, nedir, ilgili standartlar nelerdir, vb) bilinci oluşturmak, TZMK tarafından Kamuyu; TZMK ni temsilen salgınla mücadele, politika ve uygulamalara ilişkin kamuoyuna kitle iletişim araçları vasıtasıyla bilgi verecek olan konuşmacı kişi veya kişilerin seçimi, bu kişilerin iletişim profesyonelleri (ilgili döneme göre TKB PUB de görev yapmakta olan İletişim Uzmanı tarafından veya SİÇG den sağlanacak uzman vasıtasıyla) tarafından kriz dönemi yönetimi, medya ilişkileri, etkili iletişim teknikleri konusunda bilgilendirilmesini sağlamak, Kamuoyuna salgın süreci ile ilgili olarak tutarlı, doyurucu, şeffaf ve zamanında mesajlar vermek, Salgının aşama olarak hayvandan-hayvana ve/veya hasta ve/veya ölü kanatlılarla temas neticesinde hayvandan-insana geçebilen kuş gribi salgını olduğu konusunda kamuoyu bilinci oluşturmak, Kuş gribinin diğer türü olan insandan-insana geçiş riskine karşı kamuoyunu hazırlamak, Salgının sosyal etkisinin azaltılması; kamuoyunda ortaya çıkan dedikoduları yanıtlamak, hatalı yanlış bilgi dolaşımını, ön yargıları en aza indirmek, toplumsal infialleri, bölünmeleri önlemek, Salgınla ilgili dehşeti, toplumsal bölünmeyi azaltmak, Basının ve kamuoyunun kaygılarını tanımlamak, gidermek Hedef kitle ve strateji ortaklarının katılımıyla seferberlik yaratmak, İtlaf ve tazminat prosedürleri hakkında kamuoyunu bilgilendirmek. Salgın dönemindeki iletişim stepleri oluşturulacaktır (raporlama-duyuru, uluslar arası duyuru, medyaya bilgi verilmesi) Kuş gribinin insana etki etmesini önlemek, insana tesir etmesine sebep olabilecek olasılıkların azaltılması İnsana tesir etmesi durumuna ilişkin erken uyarı sistemini güçlendirmek, buna ilişkin kamuoyunu bilgilendirmek Kamuoyunu, köy tavukçuluğu yapanları ve ticari kümes hayvanı üreticilerini kuş gribinin insana tesir eden kuş gribine dönüşme riskine ilişkin bilgilendirmek, bu dönüşümü tetikleyebilecek tutum ve davranışlar konusunda uyarmak, bu riskin nasıl önlenebileceğine ilişkin bilgilendirmek, Virüsün hayvandan hayvana geçiş ile sınırlandırılabilmesinin önemini kamuoyuna anlatmak, virüsün hayvanlara tesir etmesi ile sınırlı kalması sağlandığı takdirde çok büyük felaket senaryolarının yaşanmayacağını anlatmak, Ek 10 İletişim Stratejisi 3

53 Virüsün insana tesir eden kuş gribine dönüşmesi durumundaki semptomlar hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi, Faaliyetler: Salgın esnasında zamanla yarışılacağı için tüm strateji ortaklarının temsil edildiği SİÇG salgınla ilgili tüm görev ve sorumluluklarını yerine getirebilecek yeterlikte üye ve donanımla desteklenecektir. TZMK kamuoyuna bilgi vermek üzere acilen Konuşmacı Kişi seçecektir. Konuşmacı Kişi, ilgili döneme göre TKB PUB de görev yapmakta olan İletişim Uzmanı tarafından veya SİÇG den sağlanacak uzman vasıtasıyla kriz dönemi yönetimi, medya ilişkileri, etkili iletişim teknikleri konusunda bilgilendirilecek ve yönlendirilecektir. Konuşmacı Kişi en hızlı şekilde kitle iletişim araçları vasıtasıyla (basın toplantısı, konferansı, vb) kamuoyuna salgınla mücadele ile ilgili bilgi verecektir. Yerel ve ulusal basına düzenli bilgi akışı sağlanacaktır. Yerel basına, il düzeyinde valiliklerin basın ofisleri vasıtasıyla bilgi aktarılacaktır. Hastalık tespit edilir edilmez medyaya basın bülteni dağıtılacaktır. Basın bültenleri ve/veya toplantıları, konferansları, vb vasıtasıyla salgın tehdidinin kapsamı, neler yapıldığı ve neler yapılacağına ilişkin olarak medya sürekli ve güncel olarak bilgilendirilecektir. Bir sonraki bilgilendirmenin ne zaman yapılacağı ayrıca belirtilecektir. SABIM Center, TKB hotline gibi hayvan ve insan sağlığına ilişkin acil ihbar, yardım ve bilgi hatlarının tam kapasite ile çalışması sağlanacaktır. Kamu uygulamaları ve mücadelesi ile ilgili olarak kamuoyunun ne düşündüğü, algılamasının örtüşüp örtüşmediğini ölçmek, tespit etmek üzere araştırmalar yapılacaktır. Medyaya devletin mücadele uygulamaları (ne yapılması gerektiği, neler yapıldığı ve ne zaman sonuçlandırılacağı gibi) ile ilgili net bilgi verilecektir. Tarih ve rakamlarla ilgili spekülasyon yapılmayacaktır. Medya temsilcileri ile bilimsel verileri, teknik sorunları ve mücadele ile ilgili yaklaşım ve uygulamaları anlayabilmeleri; hayvandan-hayvana, hayvandan-insana, insandan-insana salgın durumunun ve kuş gribi türünün farklı olduğunu anlayabilmeleri, hastalığa ilişkin doğru bir jargon oluşturulabilmesi ve kullanılmasının sağlanması; konuy ilişkin uzman-dost gazeteci grubu oluşturulması, bu grup ile sürekli temas halinde olunması, medya bilgilendirmeye yönelik toplantı ve organizasyonlara aynı grubun katılmasının sağlanması amacıyla çalıştaylar yapılmaya devam edilecektir. Köy tavukçuluğu yapanlar ile ticari kümes hayvanı üreticilerine hayvana tesir eden kuş gribi ile insana tesir eden kuş gribi arasındaki farkı anlatan, kuş gribinin insana tesir eden şekle dönüşmesi durumunda yaşanabilecek salgının boyutlarını anlatmak, hayvana tesir eden hastalık türü ile sınırlı kalabilmesi için yapılması gerekenleri açıklayan basılı materyaller dağıtılacaktır. Salgın dönemi medya planlaması devreye girecektir, TV, radyo spotları yayınlanmaya başlayacaktır. Ek 10 İletişim Stratejisi 4

54 Medya organları temsilcileri ile düzenli bilgilendirme toplantıları yapılacaktır. Bölge düzeyinde basılı materyaller hızlı bir şekilde ilgili hedef kitleye dağıtılacaktır. Kuş Gribi Dönemi Mesajları: Mesajlar Hayvandan-Hayvana Geçme Riskinin Azaltılması Karantina hastalığın yayılmasını önlemek için gerekli ve geçici bir önlemdir. Görevlilerle işbirliği yapın. Hayvan ölümlerini ve hastalıklarını saklama Hayvan ölümlerini ve hastalıklarını (grip benzeri semptomlar) yetkililere bildir Kanatlılarınızın serbest dolaşmalarına izin verme, kümes hayvanlarını kapalı yerde tut, kafeste besle. Kümes hayvanları ile diğer hayvanları ayrı yerlerde besle Kanatlıları biryerden bir yere taşınmasında gerekli biyo güvenlik önlemlerini almadan taşıma Hastalığın ilk belirtilerini yakalayabilmek için hayvanlarını izle ve kontrol et. Kümesle ilgili aletleri temizle ve dezenfekte et. Hayvandan-İnsana Geçme Riskinin Azaltılması Kanatlılarla ve kümes hayvanlarıyla güvenli olmayan şekilde temas etmeyin! Kanatlılara ve kümes hayvanlarına ve dışkılarına dokunmayın! Özellikle çocuklar bu konuda risk altındadır! Çiğ veya az pişmiş kümes hayvanı yemeyin! Etlerinizin iyi pişmiş olmasına özen gösterin! Ellerinizi sık sık sabun ve su ile yıkayın. Çiğ ve pişmiş eti ayrı muhafaza edin. Aynı bıçak vb mutfak aletini kullanmayın. Pişmiş eti, pişmemiş etin daha önce bulunduğu kaba koymayın. Tüm et ve yumurtalar yüksek ısıda iyice pişirilmelidir. Yumurtaları önce sonra yıkayın. Hayvanlarla temasta ve kesimde koruyucu giysi kullanın. Motivasyon Kuş gribi, New Castle hastalığından farklıdır, hem hayvanı hem de insanı öldürür. Kuş gribi belirtileri, hayvanlarda hiç belirti vermeyen orta derecede enfeksiyondan sürünün tümünü yokeden şiddetli salgına kadar değişebilmektedir. Kuş Gribi ölümcül ve bulaşıcıdır. Eğer hemen raporlamazsanız diğer çiftliklere ve ülkeye hızla yayılacaktır. Virüs aynı zamanda insanlara da bulaşabilmektedir. Aileniz özellikle çocuklarınız risk altındadır. Yardım alın! Zararınız tazmin edilecektir. Aileniz koruma altına alınacaktır. Hastalığın hayvanlara ve insanlara bulaşmasını önlemek için sadece işletme ve köy düzeyinde, senin de alabileceğin önlemler vardır Tavukları, ördekleri, kazları, güvercinleri, bıldırcınları ve diğer kuşları etkileyen ölümcül ve salgın hastalık var. Bu hastalık insanlara da geçebiliyor. Bu hastalıktan ölenler var; kendinizi korumak için görevlilerin sizlere söylediği biyo güvenlik önlemlerine uyun. Hastalık, gerekli biyo güvenlik önlemleri alındığı ve kişisel olarak dikkat edildiği takdirde tehlikeli değildir. Biyo-güvenlik ile ilgili devlet elinden geleni yapıyor; ama bu aynı zamanda vatandaşın da sorumluluğudur. Ek 10 İletişim Stratejisi 5