12. SINIF KONU ANLATIMLI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "12. SINIF KONU ANLATIMLI"

Transkript

1 1. SINIF KONU ANLATIMLI 5. ÜNİTE: MODERN FİZİK. KONU: KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ. KONU: FOTOELEKTRİK OLAY 4. KONU: COMPTON VE DE BROGLİE ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ

2 4 Kuantum Fiziğine Giriş Fotoelektrik Olay Compton ve De Broglie 5. Ünite, ve 4. Konular Etkinlik A nın Çözümleri 1. mor ötesi ışık b. Dalga boyu Å olan mor ötesi ışının enerjisinin bir kısmı eşik (bağlanma enerjisi E b ile eşik enerjisi E aynı enerjilerdir) enerjisi olarak arcanacak, geriye kalan kısmı ise, fotoelektronlara kinetik enerji olarak aktarılacaktır. c Ek E m + b katot anot 1 4 Ek + 5, + volt Ek 7, ev bulunur. a. Fotoelektrik denklemi; c Eb ev m + K 1 4 E 1 b+ evk 4 E b + E b ev bulunur.. ışık b. 1 Ek( max) mv ev m K Ek( max) ev katot fotosel + anot 1,5 volt Fotosel devresindeki üretecin pozitif ucu anoda bağlandığına göre, katottan kopan fotoelektronlar, arada oluşan elektrik alanı tarafından ızlandırılacaktır.. a. Eşik dalga boyu m olan fotonun enerjisi; c Eb m bağıntısı ile bulunur. c 14 ev Å, E b,5 ev değerleri yerine yazılırsa, 1 4 5, m m 496 Å bulunur. Üretecin gerilimi 1,5 volt olduğuna göre, er elektron 1,5 ev luk kinetik enerji kazanır. Katottan kopan bir elektronun maksimum kinetik enerjisi; E k E foton E b E k,5,5 ev olup, bu elektron anoda, E,5 + 1,5 ev luk kinetik enerji ile ulaşır.

3 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE mv m (1 19 J) υ(1 14 s 1 ) 5. Potansiyeli V 1 volt, akımı i, A olan bir lambanın gücü; P V. i P 1., J/s dir. Yani bu lamba 1 saniyede J kadar enerji tüketmektedir. Bu enerjinin % si ışık olarak yayıldığına göre, saniyede yayılan ışık enerjisi; W J a. Grafikteki doğrunun uzantısı negatif bölgede angi sayıyı kesiyorsa, eşik enerjisi (bağlanma enerjisi) o sayının (+) lısına eşittir. Bu nedenle elementin eşik enerjisi; E J dür. b. E foton E k(max) + E y E k(max) + E 6, E k(max) c. E k(max) ev K 6, E k(max) E k(max), J bulunur. Bağıntısında E k(max), J e 1, C değerleri yerine konulursa; Ek( max) VK e V K 1,6 volt bulunur , ,. dür. 1 ev 1, J ise, orantıdan 1 J 6, ev bulunur. Şimdi de lambanın saniyede verdiği ışığı ev a çevirelim. Buna göre; W , ev Bir fotonun enerjisi; c 1 4 Efoton ev m 6 bulunur. tur. Saniyede yayılan foton sayısı toplam ışık enerjisinin 1 fotonunun enerjisine oranı kadardır. Buna göre; n 1, 51. bulunur.

4 4 Ünite 5 Modern Fizik 6. Şekilde verilen grafiğin eğimi Planck sabitini verir. Ayrıca grafikte kinetik enerjiyi sıfır yapan frekans değeri eşik frekansını, frekansın sıfır olduğu yerdeki kinetik enerji değeri de ( E b ) dir. E b tan a olduğundan; y a. E b y E b 1, J b. Eşik dalga boyu; c m. y 8 c 1. m y m m 1 Å m olduğundan m 1 Å bulunur. 7. gelen foton durgun elektron saçılan foton i 45 { saçılan elektron m.1 1 m; cos45,7; bir elektronun durgun kütlesi m e 9,1 1 1 kg; 6,6 1 4 J s; c.1 8 m/s değerleri; ml m m c ( 1 cos i) bağıntısında yerine yazılırsa; ,. m l 1. ( 1 cos 45 ) ,.. 1. m.1 1 m bulunur. c. Fotoelektrik denkleminden; y E b (max) , (max) E k(max) 1, J bulunur. Kesme potansiyel farkı; E k(max) e.v K 1, , V K V K, 1 volt 8. de Broglie dalga boyu λ bağıntısıyla bulunur. P Buna göre; λ1 λ P P λ λ P λ λ P 4 ise bulunur. 9. Compton olayında gelen fotonun enerjisinin bir kısmı saçılan elektrona aktarılır. Bunun sonucunda foton enerji kaybetmiş olarak saçılır. Saçılan foton enerji kaybettiğinden frekansı küçülür ve buna bağlı olarak dalga boyu büyür. Bu nedenle saçılan fotonun dalga boyu m dan büyük bir 5 değer almalıdır. Yanıt II ve III olur.

5 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE 5 Etkinlik B nin Yanıtları Etkinlik C nin Yanıtları 1. kara 1. Y. D. D 4. Y 5. D 6. Y 7. D 8. Y 9. Y 1. D. m 1 > m > m. Planck a 4. fotoelektrik, fotoelektron 5. bağlanma enerjisi 6. eşik, eşik 7. fotoelektrik 8. E Z > E Y > E X 9. a. I 1 > I ; E 1 E b. I 1 I ; E 1 E c. I 1 I ; E 1 > E

6 6 Ünite 5 Modern Fizik Test 1 in Çözümleri 1. katot ışık anot. Fotoelektrik olayında; E foton E b + e. V K y E b + e. V K bağıntısı vardır. Bu bağıntıya göre, kesme potansiyel farkı gelen fotonun frekansıyla doğru orantılıdır. akım akım Y X Z Şekildeki fotosel lambanın katodu üzerine düşen fotonların kopardığı elektronlar, gelen ışığın şiddetiyle doğru orantılıdır. Bu nedenle katot üzerine düşen ışığın şiddeti artarsa oluşan i akımı artar. Eşik enerjisi (E ) katodun yapıldığı maddenin cinsine bağlı bir sabittir. Işık şiddetinin değişmesiyle değişmez. Kesme potansiyeli ile ışığın şiddeti arasında bir ilişki yoktur. V Y, V Z potansiyel farkı V X V Y, V Z potansiyel farkı Y ve Z ışınlarının kopardığı elektronları durdurmak için uygulanan kesme potansiyelleri eşit olduğundan bu ışınların frekansları da eşittir. X ışınının kopardığı elektronları durdurmak için daa büyük bir kesme potansiyeli uygulamak gerekir. Bu nedenle, y X > y Y y Z bulunur.. Planck a göre bir fotonun enerjisi E y bağıntısı ile bulunur. Bu nedenle fotonun enerjisini bulmak için y gereklidir. 4. Katotları farklı metallerden yapılan K ve L fotosellerinden kopan elektronların maksimum kinetik enerjilerinin eşit olduğu söyleniyor. O âlde bu elektronları durdurmak için gerekli kesme potansiyelleri eşittir. Eşik enerjisi katot maddesinin cinsine bağlı olup ayırt edici bir özelliktir. K ve L katotları farklı ise eşik enerjileri de farklıdır. Bu durumdaki katotların üzerine aynı frekanslı ışınlar gönderirsek kopan elektronların kinetik enerjileri eşit olamaz. O âlde yalnızca III. önerme kesin doğrudur.

7 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE 7 5. A katoduna K ışını düşürülüyor. Bu durumda uçan elektronları durdurmak için uygulanan gerilim V kadardır. Benzer şekilde L ışını için V, M ışını için V 1 gerilimi uygulanıyor. V V V 1 K L fotoelektrik akımı M potansiyel farkı A katot + anot V > V > V 1 olduğuna göre, ışınların enerjileri arasında E K > E L > E M ilişkisi vardır. Işınların enerjisi ile dalga boyları arasında ters orantılık olduğundan m M > m L > m K ilişkisi vardır. Grafikte akım eksenine baktığımızda K, L, M ışınlarının oluşturdukları fotoelektrik akımının maksimum değerlerinin eşit olduğunu görürüz. O âlde A katoduna düşen bu üç ışının ışık şiddetleri eşittir. de Broglie dalga boyunu veren bağıntı m mv dir. K, L, M ışınlarının kopardığı elektronların ızları eşit olmadığından de Broglie dalga boyları da eşit değildir. V K 7. Fotoelektrik olayda kullanılan ışığın m dalga boyu küçültülürse, daa büyük enerjili foton kullanılıyor demektir. υ E b fotonun enerjisi elektronların bağlanma enerjisi uçan elektronların kinetik enerjisi bağıntısındaki E b bağlanma enerjisi olup katot olarak kullanılan maddenin cinsine bağlı bir sabittir, değişmez. Bu nedenle I. önerme yanlıştır. y artarsa E k artar. O âlde, III. önerme kesinlikle doğrudur. Fotosele gönderilen ışınların enerjisi arttığında daa önce kopup yüzeyde kalan elektronlar da uçabilir. Bu durumda metalden daa fazla elektron kopar. II. önerme yanlıştır. 6. Fotoelektrik olayda katot üzerine fotonlar düşürüldüğünde, kopan elektronlar bir kinetik enerjiyle anoda doğru uçar. Bu elektronların saip olduğu maksimum kinetik enerji büyütülürse kesme potansiyelinin değerini büyütmek gerekir. Kopan elektronların kinetik enerjilerini artırmak için, enerjisi yani frekansı büyük ışık kullanmak gerekir. 8. Bilindiği gibi, kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi ve mor olmak üzere 6 çeşit ışık rengi vardır. Bunlardan en büyük enerjiyi mor renkli fotonlar taşır. Enerji ile frekans doğru (E y), enerji ile dalga boyu ters c ( E y ) orantılıdır. m Enerjisi büyük fotonlar kullanıldığında kopan elektronları durdurmak için uygulanması gereken kesme potansiyeli de büyür. Fotoelektrik olayda kullanılan ışığın şiddeti, oluşan akımın değerini değiştirir ancak kesme potansiyelini etkilemez.

8 8 Ünite 5 Modern Fizik 9. Fotoelektrik olayda sökülen elektronların maksimum kinetik enerjilerini veren bağıntı; E foton E b E k E foton E b dir. Fotoelektronların ızları oranı; 1 1 mv1 mv E E 6E E E 1 E E E enerji I II frekans 11. Eşik frekansı, bir elektronun kopması için kullanılması gereken ışığın minimum frekansıdır. Bu frekans katotta kullanılan metalin cinsinden başka içbir şeye bağlı değildir. v1 v 1 v1 & 4 v 1 bulunur. 1. akım akım i i V V P potansiyel farkı i V akım R potansiyel farkı c 1. Bir fotonun enerjisi; Efoton dır. Bağıntıdaki m c 14 ev Å olduğundan; Efoton Efoton 48, ev bulunur., tane fotonun toplam enerjisi ise; E foton(top),48, , 1 19 ev bulunur. 1 ev 1, J olduğundan; E foton 1, , 1 19, 9,9 J Işık kaynağının gücü ise; E 99, P 99, watt bulunur. t 1 Yanıt D dir V S potansiyel farkı I. P, R, S fotosellerine aynı ışık düşürülüyor. R ve S nin kesme potansiyelleri eşit olduğuna göre, bu iki metal aynı olabilir. P ise kesinlikle farklıdır. O âlde I. önerme doğrudur. II. P metalinden yapılan katot üzerine ötekilerle aynı ışın düşürülüyor. P den kopan fotoelektronları durdurmak için uygulanan kesme potansiyeli, R ve S ninkinden daa büyüktür. O âlde P metalinin eşik enerjisi daa küçüktür. II. önerme de doğrudur. III. S metalinden kopan fotoelektronların oluşturduğu akım daa büyüktür. Öyleyse S metalinin üstüne daa çok foton gönderilmiş olabilir. III. önerme de doğrudur.

9 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE 9 1. I. Hareket âlindeki bir cismin momentumu ve dalga boyu cismin yüküne bağlı değildir. Bu nedenle yüklerin eşitliği konusunda bir şey söylenemez. II. Durgun kütle enerjisi E m c bağıntısı ile bulunur. m bilinmeden eşitlik konusunda bir şey söylenemez. III. de Broglie dalga boyu, m bağıntısı ile P bulunur. Buna göre, momentumları eşit olan cisimler için dalga boyu kesinlikle aynı olur. 15. Gelen fotonun enerjisi E, saçılan fotonun enerjisi E, saçılan elektronun enerjisi E e olmak üzere, bunlar arasındaki ilişki, E E + E e E E şeklindedir. Bu bağıntıya göre, Ee, E olur. Bu nedenle I. yargı doğrudur. Gelen ve saçılan fotonların dalga boyları arasındaki ilişki; c E m E c m m m & m m olur. II. yargı doğrudur. Gelen ve saçılan foton ışık ızı ile areket eder. III. yargı yanlıştır. 14. Compton olayında foton soğrulmaz. Madde üzerine gelen fotonun enerjisinin bir kısmı elektrona aktarılır. Bir başka ifadeyle, gelen fotonun kaybettiği enerji elektrona aktarılır. I. yargı doğrudur. Fotoelektrik olayda, metal yüzeylerine çarpan fotonlar enerjilerini elektronlara aktarırlar. Fotondan alınan bu enerji, elektronu bağlı bulunduğu atomdan koparır. Bu arada fotonun kendisi madde tarafından soğrulur. II. yargı doğrudur. Compton olayında, çarpışmadan önce de çarpışmadan sonra da foton, c ışık ızı ile areket eder. III. yargı da doğrudur. 16. Einstein in fotoelektrik denklemi E foton E b şeklindedir. Buna göre; E E b +,5... (1) E E b + 7,5... () şeklinde yazabiliriz. (1) ve () denklemlerinin çözümünden E 5 ev ve E b,5 ev bulunur. X metalinin üzerine gönderilen fotonların enerjisi 5E yapılırsa; 5E E b 5,5 E k,5 ev bulunur. Yanıt D dir

10 1 Ünite 5 Modern Fizik Test nin Çözümleri. sarı ışık mor ışık 1. Ι K L K L K L i 1 i d Şekil I Şekil II duyarlı akımölçer Katot-anot arasındaki uzaklık azaltılırsa anot levaya daa fazla fotoelektron çarpacağından akım şiddeti artar. Sarı ışık elektron sökemediğine göre m S > m dır. Mor ışık elektron söktüğüne göre m > m M olur. Çünkü ışığın dalga boyu ile enerjisi ters orantılıdır. Işığın dalga boyu artarsa gelen fotonların enerjisi azalır. Bu durumda akım şiddeti artmaz. K levasının yüzeyi büyütülürse bu levaya çarpan fotoelektron sayısı artacağından akım şiddeti artar. Işık şiddeti artarsa foton sayısı da artar. Bu da fotoelektronların sayısını artıracağından akım şiddeti artar.. Dalga boyu Işık şiddeti X m I Y m I Z m I 4. Akım şiddeti Kesme potansiyeli X i V K V Y i V K V Z i V K V Fotoselden sökülen fotoelektron sayısı artarsa ışık şiddeti de artar. Gelen ışığın dalga boyunun değişmesi sökülen fotoelektronların sayısını etkilemez. Buna göre ışık şiddetleri arasında angi ilişki varsa sökülen fotoelektronların sayısı arasında da aynı ilişki vardır. Fotosele gelen ışığın frekansı arttıkça, söktüğü fotoelektronların kinetik enerjisi artar. Fotoelektronların kinetik enerjisi arttıkça bunları durdurmak için kullanılan kesme potansiyel farkı da artar. Akım şiddeti gelen ışığın frekansına bağlı değildir. Gelen ışığın ışık şiddetine bağlıdır.

11 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE K ışık L 7. Einstein in fotoelektrik denklemi y E b + ev K dır. Buna V K kesme potansiyeli gelen ışığın y frekansı değişirse değişir. fotosel duyarlı akımölçer Işık fotonları fotosele çarpınca enerjisinin tamamını bir tek elektrona verir. Bu enerjinin bir kısmı elektronu atomdan koparmak için kullanılır. Geri kalanı da fotoelektronlara kinetik enerji verir. Buna göre; c Eb+ E m k yazabiliriz. Görüldüğü gibi fotoelektronların kinetik enerjisi gelen ışığın dalga boyuna ve metalin cinsine (E b ) bağlıdır. Kullanılan ışığın şiddetine bağlı değildir. Işık şiddetinin artması fotoelektron sayısını artırır, fakat fotoelektronların kinetik enerjisini değiştirmez. Yanıt D dir 8. Einstein in fotoelektrik denklemi y y dır. Buna göre fotoelektronların maksimum kinetik enerjisi; 9. 5y y E k 4y bulunur. E maksimum kinetik enerji X Y E υ υ υ υ frekans 6. K fotosel V ışık A levasına ulaşan fotoelektronların kinetik enerjisi ışık şiddetine bağlı değildir. Işık şiddetinin artması foton sayısını artırır, fakat fotonun enerjisini değiştirmez. Bu nedenle fotoelektronların kinetik enerjisi de ışık şiddetinin değişmesinden etkilenmez. + A 1. yol Einstein in fotoelektrik denklemi er iki duruma uygularsak; y y + E y y + E Bu denklemlerden, y 9y bulunur.. yol Şekildeki doğruların eğimleri em birbirlerine em de Planck sabitine eşittir. Buradan; E E y y y y y y 6y y 9 y bulunur.

12 1 Ünite 5 Modern Fizik 1. akım K L 1. akım (A) K L M V L V K gerilim K ışık kaynağı kullanıldığı zaman maksimum akım daa büyük olduğuna göre K nın ışık şiddeti L ninkinden büyüktür. I. yargı doğrudur. K ışık kaynağı kullanıldığı zaman kesme potansiyel farkı daa küçük olduğuna göre bu ışık kaynağından çıkan fotonların enerjisi azdır. Yani K kaynağından çıkan ışınların dalga boyu L ninkinden büyüktür. II. yargı da doğrudur. K ışık kaynağından çıkan fotonların enerjisi az olduğuna göre bu fotonların söktüğü fotoelektronların kinetik enerjisi de küçüktür. Yani III. yargı da doğrudur. V K potansiyel farkı (V) y E b + ev K bağıntısına göre K, L, M ışınları aynı fotosele düşürüldüğü için E b değerleri eşittir. Şekildeki grafikte bütün ışınlar için V K değerleri de eşit olduğu görülmektedir. Bu durumda K, L, M fotonlarının frekansları da eşit olmalıdır. Grafikte K, L, M ışınları için akımların farklı olması bu ışınların ışık şiddetlerinin farklı olduğunu gösterir. Yanıt D dir 1. E k(max) υ(1 14 z) 4 6 Einstein in fotoelektrik denklemi y y + ev K dır. Şekildeki grafikten eşik frekansının y Hz olan değerini yerine yazalım. 6, , ev K ev K 1,8. 1 J Bu ifadeyi ev cinsinden yazarsak; 11. Fotoelektrik olayda metalin eşik enerjisi sadece yüzeyi oluşturan metalin cinsine bağlıdır. evk 1, 8. 1 ev 19 16,. 1 VK VK 8, volt bulunur.

13 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE 1 Test ün Çözümleri 1. Einstein in fotoelektrik denklemini soruda verilenler cinsinden yazarsak, y y + E y y E bulunur. Yanıt D dir 4. Einstein in fotoelektrik denklemi, c Eb E m + k dır. Soruda verilenler bu denklemde yerine yazılırsa fotoelektronların kinetik enerjisi; E 1 k 4 + Ek Ek ev bulunur. Yanıt D dir. Hız Momentum K L M v v v P P P Hareketli bir taneciğe eşlik eden de Broglie dalga boyu m bağıntısından bulunur. Buna göre de P Broglie dalga boyu taneciğinin sadece momentumuna bağlıdır. L ve M taneciklerinin momentumları eşit ve K nınkinden büyük olduğuna göre, dalga boyları arasındaki ilişkinin m K > m L m M olduğunu söyleyebiliriz. Yanıt A dir 5. Einstein in fotoelektrik denklemini kesme gerilimi cinsinden yazalım. Daa sonra verilenleri denklemde yerine yazarsak; c Eb ev m + K + evk,48 + evk VK 48, ev bulunur.. Einstein in fotoelektrik denklemi, c Eb E m + k dır. Soruda verilenler bu denklemde yerine yazılırsa fotoelektronların kinetik enerjisi; , + E 1 k 4 1, 5 + Ek Ek 5, ev bulunur. 6. Fotoelektrik olayda m dalga boylu ışınlar elektronları ancak koparabiliyorsa gönderilen ışığın dalga boyu eşik dalga boyuna eşittir. Bu durumda eşik dalga boyu; c Eb m 1 4,5 m m 496 Å bulunur.

14 14 Ünite 5 Modern Fizik 7. Önce gönderilen ışığın enerjisini ev cinsinden bulalım. y 6, , J 1, y ev 8,5 ev 19 16,. 1 Şimdi de verilenleri y E b bağıntısında yerine yazalım. Kopan fotoelektronların kinetik enerjisi; 8,5 4,5 E k,75 ev bulunur. Yanıt D dir 1. Önce tek bir fotonun enerjisini bulalım. E c 1 4 ev m 6 E 1, J E, 1 19 J (Bir fotonun enerjisi) 48, 48, E P t E 4,8 J (Bütün fotonların enerjisi) 48, n 1, , 1 tane foton yayılır. 8. Verilenleri c c E m m + k denkleminde yerine yazalım , m 1 4 6, + 4, m m 6 Å bulunur. 9. saçılan foton 11. Einstein in fotoelektrik denklemini momentum cinsinden aşağıdaki gibi yazabiliriz. gelen foton serbest elektron θ saçılan elektron c c P + m m m Soruda verilen er iki durum için yukarıdaki bağıntıyı tekrar yazalım. çarpışma öncesi çarpışma sonrası Compton olayında foton, enerjisinin bir kısmını elektrona aktarır. Yani fotonun enerjisi azalır. Enerji P saçılan azaldığı için saçılan fotonun momentumu da azalır. P gelen Momentumun konumuna göre yandaki çizimi yapalım. Bu durumda P e en büyük olur. P elektron c c P + m m m c c Pl + m m m 17 P c Pl 16c, m m m m P Pl 1 16 Burada Pʹ 4P bulunur.

15 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE Compton olayında foton, enerjisinin bir kısmını elektrona aktarır. Bu nedenle saçılan fotonun enerjisi azalır. Fotonun enerjisi azalırsa dalga boyu artar. Yani, m > m 1 olur. Gelen fotonun ve saçılan fotonun ızları ışık ızı kadar olup birbirine eşittir. 14. Compton olayında foton, enerjisinin bir kısmını elektrona aktarır. Bu nedenle fotonun enerjisi azalır. Enerji azalınca, frekans azalır ve dalga boyu artar. Enerji azaldığı için momentum da azalır. Fakat gelen fotonun ızı saçılan fotonun ızına eşittir. 1. Compton olayı ve fotoelektrik olay ışığın tanecik özelliğini doğrular, dalga özelliğini doğrulamaz. 15. Compton olayı esnek bir çarpışma olduğu için enerji korunur. Gelen fotonun enerjisi, saçılan foton ile saçılan elektron arasında paylaşılır.

16 16 Ünite 5 Modern Fizik Test 4 ün Çözümleri 1. Compton olayında em enerji em de momentum korunur. Bu nedenle gelen fotonun enerjisi ve frekansı azalır. Fakat ızı değişmez. Fotonun ızı sadece ortamın kırılma indisi değişirse değişir. 5. Momentumu P olan bir taneciğe eşlik eden de Broglie dalgalarının dalga boyu, m dir. Bu bağıntıyı P kullanarak dalga boylarının oranı; m1 m P P m1 m bulunur.. Kırınım, dalgaların dar bir aralıktan geçerken dağılması olayıdır. Bu olayı tanecik modeli ile açıklamak mümkün değildir. Fotoelektrik olayı, yansıma, aydınlanma ve ışık basıncı tanecik modeli ile açıklanabilir. Yanıt D dir 6. Hareketli parçacıklara eşlik eden madde dalgalarının dalga boyu m mv bağıntısı ile bulunur. Buna göre, dalga boyu ile ız ters orantılıdır. Yani 1 ız katına çıkınca, dalga boyu katına çıkar.. de Broglie ye göre areket âlindeki bütün taneciklere bir dalga eşlik eder. Bu dalgalara madde dalgaları denir. 7. Kütlesi m, ızı v olan bir parçacığa eşlik eden de Broglie dalgalarının dalga boyu m mv dir. 8. K L m e q e 4. Kütlesi m olan areketli bir parçacığa eşlik eden de Broglie dalgalarının dalga boyu, m mv bağıntısından bulunur. Buna göre, m yerine verilen ifadeyi yazalım. mc mv v c bulunur. Elektron K levasından L levasına gelince 1 qv mv kadar kinetik enerji kazanır. Buradan ızı çekip m bağıntısında yerine mv yazalım. Bu durumda elektronun de Broglie dalga boyu; m bulunur. qv m m V

17 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE Metalin cinsi K L M Metalin Gelen ışığın Gelen ışığın eşik frekansı şiddeti frekansı f f f Ι Ι Ι f f 4f 11. Kırınım, dalgaların dar bir aralıktan geçerken dağılması olayıdır. Bu olayı ışığın tanecik modeli ile açıklayamayız. Fakat ışığın yayılması, basıncı, yansıması ve soğrulması tanecik modeli ile açıklanabilir. Her üç metal için de fotosele gönderilen foton frekansları eşik frekanslarından büyüktür. Bu nedenle er birisinde fotoelektrik akımı oluşur. Akım oluşmak şartı ile fotosellerde oluşan akım şiddetleri ışık şiddetleri ile doğru orantılıdır. Bu nedenle akım şiddetleri arasındaki ilişki, ışık şiddetleri arasındaki ilişki gibidir. 1. c m E + 1 mv bağıntısında m, m, v değerleri K ve L metalleri için aynıdır. Bu nedenle metallerin E eşik enerjileri aynı olmalıdır. I. yargı kesinlikle doğrudur. Bu verilerle ışık şiddetlerini karşılaştıramayız. Yani II. yargı kesinlikle doğru değildir. K ve L metallerine gelen ışınların dalga boyları eşit 1. c m E bağıntısında verilenleri yerine yazarsak E eşik enerjisi; 1 4 E E + E 1 ev bulunur. olduğuna göre, y c m bağıntısına göre frekansları da eşit olmalıdır. III. yargı da kesinlikle doğrudur.

18 18 Ünite 5 Modern Fizik Test 5 in Çözümleri 1. Bir fotoselde devreden geçen akım, kesme gerilimi ile durdurulur. Bu durumda fotoelektronların kinetik enerjisi kesme gerilimi ile sıfırlanır. Yani kinetik enerji kesme geriliminin verdiği enerjiye eşittir. Bu nedenle E k e. V K yazılabilir. Bu bağıntıya göre V K ölçülürse, fotoelektronların maksimum kinetik enerjileri ev cinsinden bulunabilir.. Aynı ortamda fotonun ızı değişmez. Foton enerjisinin bir kısmını elektrona aktardığı için fotonun dalga boyu artar, frekansı azalır.. 4. E E E kinetik enerji υ 1 υ K L frekans Kinetik enerji - frekans grafiğinin eğimi Planck sabitini verir. Buna göre grafikteki doğruların eğimleri birbirine eşittir. Bu nedenle taralı bölgeleri küçük üçgen ile büyük üçgen benzerdir. Üçgenlerin benzerliğinden; y1 y y1 y E E 1 bulunur. Yanıt D dir. 5. T 1, λ 1 ışıma şiddeti T, λ T, λ c. E bağıntısını er iki duruma uygulayalım. m c E mg 8 c E 1 ms mg 4 bulunur. m 5 s Yanıt D dir. dalga boyu Sıcak cisim ışımasında sıcaklık ile dalga boyu ters orantılıdır. T 1 > T > T olduğuna göre, m > m > m 1 olur..

19 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE Foton-elektron etkileşmesinde üç farklı durum gerçekleşebilir. 1. Foton, enerjisinin tamamını elektrona verebilir.. Foton, elektrona iç enerji aktarmayabilir. Bu durumda fotonun dalga boyu değişmez.. Foton, enerjisinin bir kısmını elektrona aktarabilir. Bu durumda fotonun dalga boyu artar. Hiçbir durumda fotonun dalga boyu azalamaz.. 1. Einstein in fotoelektrik denklemi E E + E K bağıntısından bulunur. Bu bağıntıyı er iki duruma uygulayalım. E E X + E E Y + Bu denklemleri taraf tarafa oranlarsak, E EX + E EY + E Y + E X + 4 E Y E X m P ve E P bağıntılarını birleştirirsek; m m bulunur. Bu bağıntıya göre parçacıkların kinetik enerjileri eşit ise kütlesi büyük olanın me dalga boyu küçüktür. Yanıt E dır. bulunur. Buna göre, E X 5eV olursa E Y 11 ev olur.. 8. Hareketli bir parçacığın de Broglie dalga boyu m bağıntısı ile bulunur. Elektron ve protonun P de Broglie dalga boyları eşitse m P bağıntısına göre momentumlarının büyüklükleri kesinlikle birbirine eşit olur saçılan foton 9. c y bağıntısına göre frekansla dalga boyu ters m orantılıdır. Bu durumda m X > m Y ise y X < y Y olmalıdır. I. öncül doğrudur. E c bağıntısına göre dalga boyu ile enerji de m ters orantılıdır. Buna göre, m X > m Y ise E X < E Y olur. II. öncül de doğrudur. m P bağıntısına göre dalga boyu ile momentum ters orantılıdır. Buna göre m X > m Y ise P X < P Y olur. III. öncül de doğrudur.. gelen foton E serbest elektron θ ϕ saçılan elektron 5 E Enerjinin korunumuna göre saçılan fotonun ener- c jisi Eʹ E E E olur. E 5 5 m bağıntısına göre enerji dalga boyu ile ters orantılıdır. Bu durumda enerji katına çıkarsa dalga boyu katına çıkar. Yani mʹ m olur. Buradan; m bulunur. m l 5 Yanıt D dir.

20 Ünite 5 Modern Fizik 1. Fotoelektrik olayda frekansı daa büyük ışık kullanılırsa kopan fotoelektronların ızları daa büyük olur. m mv bağıntısına göre ız artarsa dalga boyu küçülür. I. öncül yanlıştır. Eşik enerjisi daa büyük bir metal kullanılırsa ız azalır. Bu durumda dalga boyu büyür. II. öncül doğrudur. 15. Hareketli parçacığa eşlik eden de Broglie dalga boyu m m v dir. Buna göre parçacığın ızı; 4 mc mc c v bulunur. 4. Dalga boyu daa büyük ışık kullanılırsa ışığın enerjisi azalır. Bu durumda kopan fotoelektronların ızı da azalır. Hız azalırsa elektronların de Broglie dalga boyu büyür. III. de doğrudur. Yanıt D dir.. m 1 m m v1 mv m 1 v 1 v bulunur. m 1 Ek1 Ek 1 Ek1 4 Ek 1 m( v) m( v) olur. 16. Bir metalden elektron sökebilen fotonun en küçük frekansı eşik frekansıdır. Benzer şekilde metalden elektron sökebilen fotonun en büyük dalga boyu eşik dalga boyudur. Buna göre eşik frekansı ve eşik dalga boyu metalin cinsine bağlıdır. Bu durumda er metalin eşik dalga boyu farklıdır. E c E m + K bağıntısına göre E K eşik dalga boyuna bağlı olduğu için metalin cinsine de bağlıdır. E K ev K olduğundan kesme potansiyeli de metalin cinsine bağlı olur E c ve m bağıntılarına göre fotonun dalga boyu em enerji ile em de momentumla ters m P orantılıdır. Buna göre dalga boyu katına çıkarsa em enerji em de momentum yarıya iner E c + E m K bağıntısından fotonların E enerjisi; 1 4 E +,5 6 E +,5 E 45, ev bulunur..

21 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE 1 Test 6 nın Çözümleri 1. Işık avadan cama geçtiğinde; sin i nc v m sin n i v c c mc bağıntısına göre ızı azalır. Çünkü camın kırılma indisi avanın kırılma indisinden daa büyüktür. Hız azalınca dalga boyu da azalır. Işığın frekansı ışık kaynağına bağlıdır. Ortama bağlı değildir. Yani frekans değişmez. 4. Compton ve fotoelektrik olayları ışığın tanecik özelliğini doğrular. Işığın kırınımı, aynı anda kırılma ve yansıma olayları ise ışığın dalga özelliğini destekler.. I 5. Fotoelektrik olayda; bir foton metal yüzeye çarpınca enerjisinin tamamını bir tek elektrona verir. Bu enerjinin bir kısmı elektronu atomdan koparmak için kullanılır. Geri kalanı da elektrona kinetik enerji verir. Elekronların kinetik enerjisi; K L c Eb E m + k fotosel duyarlı akımölçer Fotosel lambada devreden geçen akım şiddeti katottan kopan ektronların sayısına bağlıdır. K levasının alanı artarsa daa fazla elektron kopar. Işık şiddeti artarsa foton sayısı artar. Her foton bir elektron kopardığı için kopan elektron sayısı artar. d , E 7 k , Ek Ek 6, 1 19 J bulunur. Gönderilen ışığın dalga boyu artınca sadece fotonların enerjisi azalır. Fotonların sayısı değişmez. KL levaları arasındaki uzaklık artarsa anoda çarpan fotoelektron sayısı azalacağından akım şiddeti de azalır. Yanıt D dir 6. I akım şiddeti V K kesme potansiyeli X I V Y I V Z I V. Katottan elektron sökebilmek için gerekli en küçük enerji bağlanma enerjisi kadardır. Bağlanma enerjisi ise katot metalinin türüne bağlıdır. Bu nedenle katodun yapıldığı maddenin türü değişirse bağlanma enerjisi de değişir. Kesme potansiyel farkı akım şiddetine bağlı değildir. Fotosele düşürülen fotonların frekansı artınca kopan elektronların kinetik enerjisi de artar. Bu elektronları durdurmak için potansiyel farkını artırmak gerekir. Buna göre Y ışınının frekansı X ve Z ışınlarının frekansından daa büyük olmalıdır.

22 Ünite 5 Modern Fizik 7. maksimum kinetik enerji 9. Elektrik lambasının 9 watt lık bölümüne karşılık gelen enerjiyi bulalım. E k P E t y y frekans 9 E E 18 J E b Einstein in fotoelektrik denklemi aşağıdaki gibidir. y y Bu enerji m dalga boylu fotonların enerjisidir. m dalga boylu foton sayısına x dersek; c x E m (y y ) E k Ek y y Bu durumda şekildeki doğrunun eğimi Planck sabitini verir , 1 1 x , 1 19 x 5 1 tane foton yayılır. 1. Fotoelektrik olayda bir foton, enerjisinin tamamını bir tek elektrona aktarır. Bu enerjinin bir kısmı elektronu koparmak için kullanılır. Geri kalanı da elektrona kinetik enerji verir. c E + E m k bağıntısına göre, m dalga boyu küçülürse, kinetik enerji artar. Yukarıdaki bağıntıya göre E eşik enerjisi büyütülürse, fotoelektronların kinetik enerji azalır. Kullanılan ışığın şiddetini artırmak fotoelektronların kinetik enerjisini etkilemez. 8. Bir c fotonu bir serbest elektrona esnek çarparak Compton olayı gerçekleşmiştir. Bu olayda enerji ve momentum korunur. Enerjinin bir kısmı elektrona aktarıldığı için saçılan fotonun enerjisi azalır. Enerji azaldığı için dalga boyu artar. Yine enerji azaldığı için frekans azalır. Compton olayında saçılan fotonun ızı gelen fotonun ızı ile aynıdır,ancak saçılan fotonunun doğrultusu ile gelen fotonun doğrultuları farklıdır. 11. Bir taneciğin de Broglie dalga boyu m P bağıntısı ile bulunur. Buna göre taneciklerin de Broglie dalga boyları eşit ise momentumları da eşittir.

23 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE 1. Yalnızca fotoelektrik olayda foton soğrulur. Diğerlerinde foton soğrulmaz. 15. Bir parçacığın de Broglie dalga boyu m mv dir. Buna göre parçacığın kütlesi de; m olur. m v 1. Einstein in fotoelektrik denklemi y y dir. Bu denklemi er iki olaya uygularsak; , E 1 E 1, ,5 1 15, E Buradan E E1 1 bulunur. E 16. Einstein in fotoelektrik denklemi y E dır. Bu denklemi er iki duruma uygulayalım. y X E X + ev K y Y E Y + ev K sabiti ile ev K değerleri X ve Y için aynı oldu- 14. katot ğundan, y X > y Y ise E X > E Y olur. + volt Foton katoda çarptığı zaman enerjisini bir tek elektrona aktarır. Bu enerjinin bir kısmı elektronu koparmak için kullanılır. Geri kalanı da elektrona bir kinetik enerji verir. Sökülen elektronların kinetik enerjisi; E foton E 5 4 E k 1 ev bulunur. Elektronlar söküldükten sonra ev luk potansiyel farkı altında ızlandırıldıkları için; E k ev luk kinetik enerji ile anoda çarparlar. Yanıt D dir 17. K ortamı L ortamı Foton K ortamından L ortamına geçerken normalden uzaklaştığına göre, L ortamı az yoğun ortamdır. Fotonun az yoğun ortamdaki ızı daa büyüktür. Foton ortam değiştirirken frekansı,dolayısıyla enerjisi değişmez.

24 4 Ünite 5 Modern Fizik 18. Einstein in fotoelektrik denklemi, y E b dır. Bu denklemi er iki duruma uygulayalım. y W (K) y W (L) EK 1 Buna göre bulunur. EL 1. Einstein in fotoelektrik denklemi, E E b dır. Bu denklemi verilen durumlara uygulayalım. E E b + E E b + 8 E E b Bu denklemlere dikkat edilirse gönderilen fotonun enerjisi E kadar arttığında kinetik enerji 5 ev kadar artıyor. Öyleyse gönderilen fotonun enerjisi E kadar arttığında kinetik enerji 1 ev kadar artar. İlk kinetik enerji ev olduğundan son kinetik enerjisi 1 ev olur. 19. Compton olayı esnek çarpışma olduğu için enerji korunur. Yani; E gelen foton E saçılan foton + E saçılan elektron olur. Buradan elektronun enerjisi; c c + E m1 m 1 1 E c( ) bulunur. m1 m Yanıt D dir. Fotonun momentumu P dır. Foton momentumunun ünü kaybederse saçılan fotonun m 1 P momentumu Pʹ olur. Momentumla dalga boyu ters orantılı olduğundan, saçılan fotonun m dalga boyu da olur.. Bir fotoselde fotoelektrik akımının artması için kopan fotoelektron sayısı artmalıdır. Bunun için de katoda gönderilen foton sayısı artmalıdır. Çünkü bir foton sadece bir elektron koparabilir.. Compton olayında foton soğrulmaz. Yani foton enerjisinin tümünü yitirmez. Sadece bir kısmını yitirir. I. öncül yanlıştır. Foton, atomu uyardığında enerjisinin tümünü yitirir. II. öncül doğrudur. Fotoelektrik olayda foton, enerjisinin tümünü yitirir. III. yargı da doğrudur.

25 KUANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ FOTOELEKTRİK OLAY COMPTON VE de BROGLİE 5 4. Einstein in fotoelektrik denklemi, E E b dır. Bu denklemi K ve L metalleri için ayrı ayrı yazalım. E E K + 8 E E L + 14 Bu denklemleri taraf tarafa bölersek; E L E K + bulunur. Buna göre E K nın iki katının fazlası E L ye eşit olmalıdır. Seçeneklerden angisinin bu şartı sağladığına bakmalıyız. P sina P sin b sinb sin a bulunur. Bu durumda b açısı a açısından büyüktür. I. öncül yanlıştır. Yanıt D dir 6. Einstein in fotoelektrik denklemi, E E b dır. Bu denklemi er iki duruma uygulayalım. E + E K 5. saçılan foton E 5 + E L E K yerine E L yazalım. E + E L gelen foton durgun elektron a (fotonun saçılma açısı) b (elektronun saçılma açısı) saçılan elektron E + (E 5) E 7 ev bulunur. Compton olayı esnek çarpışma olduğu için enerji korunur. E P c bağıntısına göre foton momen- 1 1 tumunun ünü yitirirse enerjisinin de ünü 1 yitirir. Bir başka ifadeyle, foton enerjisinin ünü elektrona aktarır. Bu durumda saçılan fotonun E E enerjisi, saçılan elektronun enerjisi olur. II. öncül doğrudur. Fotonun ızı er durumda ışık ızına eşit olup elektronun ızından büyüktür. III. öncül doğrudur. Momentum vektörlerini çizelim. 7. maksimum kinetik enerji 6E 4E E E 4E K y 4y 6y 8y 1y 1y L fotonların frekansı P P e P 6E a P b Düşey momentumun korunumundan; Maksimum kinetik enerjiyi frekansa bağlayan grafiğin eğimi sabit olup Planck sabitine eşittir. L metaline ait grafiği şekildeki gibi 6E den başlayacak şekilde çizersek eşik frekansının 9y olduğunu görürüz.

26 6 Ünite 5 Modern Fizik 8. Einstein in fotoelektrik denklemi, y y dır. Bu denklemi er iki duruma uygulayalım. y y + E 1 5y y + E E 1 y E y Buradan E1 1 bulunur. E 9. Einstein in fotoelektrik denklemi E E b dır. Bu denklemi sorudaki verilere uyarlayalım. E U K + 8 E U L + 6 Bu ifadeleri taraf tarafa çıkarırsak, U L U K + bulunur. Bu duruma uyan seçeneği kolayca bulabiliriz.. Bütün metallerle yafrekans pılan fotoelektrik deneylerde K max kinetik enerji- frekans grafiğinde doğrunun X Y eğimi Planck sabitini verir. Doğruların uzantıları alındığında düşey eksenin negatif bölgesinden geçmektedir. Bunun anlamı; frekans sıfır olduğunda fotoelektronlar negatif enerjiye saiptir. Elektronlara bu enerjiler kadar enerji verildiğinde kinetik enerjileri sıfırlanır. Bu da elektronların eşik enerjisi demektir.. Buna göre, X metalinin eşik enerjisi, Y metalinin eşik enerjisinden daa küçüktür. E k-max.. Compton olayında gelen fotonun enerjisinin bir kısmı saçılan elektrona aktarılır. Bunun sonucunda foton enerji kaybetmiş olarak saçılır. Saçılan foton enerji kaybettiğinden frekansı küçülür ve buna bağlı olarak dalga boyu büyür. Bu nedenle saçılan fotonun dalga boyu,8m dan büyük olmalıdır. 1. Einstein in fotoelektrik denklemi; E E b biçimindedir. Bir foton sadece bir elektronu etkilediği için elektronların E k kinetik enerjisi değişmez. Ancak foton sayısı katına çıktığı için akım şiddeti de katına çıkar. Yanıt D dir. E f f X frekans Bütün metallerle yapılan fotoelektrik deneylerde kinetik enerji-frekans grafiğinde doğrunun eğimi Planck sabitini verir. Metalin cinsi değiştiğinde grafiğin eğimi değişmez. I. öncül doğrudur. f eşik frekansıdır. Yani frekansı f olan bir ışık X metalinden elektron koparabilir ancak elektron uçamayabilir. Frekansı f dan büyük bir değerde ışık gönderilirse em elektron kopar em de uçar. II. öncül doğrudur. Grafiğin eğimi, deneyde kullanılan dalga boyuna göre değişmez. III. öncül yanlıştır. Yanıt D dir.

Işığın Tanecikli Özelliği. Test 1 in Çözümleri

Işığın Tanecikli Özelliği. Test 1 in Çözümleri 37 Işığın Tanecikli Özelliği 1 Test 1 in Çözüleri 1. Fotoeletronların katottan ayrıla ızı, kullanılan ışığın frekansı ile doğru, dalga boyu ile ters orantılıdır. Bu elektronların anado doğru giderken ızlanaları

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 1. SINIF ONU ANLATIMLI 5. ÜNİTE: MODERN FİZİ. ONU: UANTUM FİZİĞİNE GİRİŞ. ONU: FOTOELETRİ OLAY 4. ONU: COMPTON VE DE BROGLİE ETİNLİ VE TEST ÇÖZÜMLERİ 4 uantu Fiziğine Giriş Fotoelektrik Olay Copton ve

Detaylı

A A A A A A A A A A A

A A A A A A A A A A A S 2 FİZİ TESTİ. Bu testte 0 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Fizik Testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz.. Aşağıdakilerden hangisi momentum birimidir? joule joule A) B) newton saniye weber

Detaylı

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi FOTOELEKTRİK OLAY FOTOELEKTRİK OLAY Işığın yapısı için öne sürülen mdellerden birisi de tanecik mdelidir. Işığın tanecikli yapıda lduğunu ispatlayan bazı laylar vardır. Ftelektrik layı da bu laylardan

Detaylı

X-IŞINI OLUŞUMU (HATIRLATMA)

X-IŞINI OLUŞUMU (HATIRLATMA) X-IŞINI OLUŞUMU (HATIRLATMA) Şekilde modern bir tip X-ışını aygıtının şeması görülmektedir. Havası boşaltılmış cam bir tüpte iki elektrot bulunur. Soldaki katot ısıtıldığında elektronlar salınır. Katot

Detaylı

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi

FOTOELEKTRİK OLAY. n.h.c FOTOELEKTRİK OLAY. Işık Şiddeti. Işık Yayan Kaynağın Gücü. Foton Enerjisi FOTOELEKTRİK OLAY FOTOELEKTRİK OLAY Işığın yapısı için öne sürülen mdellerden birisi de tanecik mdelidir. Işığın tanecikli yapıda lduğunu ispatlayan bazı laylar vardır. Ftelektrik layı da bu laylardan

Detaylı

Elektromanyetik Işıma Electromagnetic Radiation (EMR)

Elektromanyetik Işıma Electromagnetic Radiation (EMR) Elektromanyetik Işıma Electromagnetic Radiation (EMR) Elektromanyetik ışıma (ışık) bir enerji şeklidir. Işık, Elektrik (E) ve manyetik (H) alan bileşenlerine sahiptir. Light is a wave, made up of oscillating

Detaylı

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 40 Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 1 Test 1 in Çözümleri 1. USG ve MR cihazları ile ilgili verilen bilgiler doğrudur. BT cihazı c-ışınları ile değil X-ışınları ile çalışır. Bu nedenle I ve II.

Detaylı

Kuantum Fiziğine Giriş - Fotoeletrik Olay - Compton ve de Broglie. Test 1 in Çözümleri. ve i m arttırır. Kesme ve doyma gerilimini değiştirmez.

Kuantum Fiziğine Giriş - Fotoeletrik Olay - Compton ve de Broglie. Test 1 in Çözümleri. ve i m arttırır. Kesme ve doyma gerilimini değiştirmez. 9 uantu Fiziğine Giriş - Fotoeletrik Olay - Copton ve de Broglie 1 Test 1 in Çözüleri 1. Fotoeletronların katottan ayrıla ızı, kullanılan ışığın frekansı ile doğru, dalga boyu ile ters orantılıdır. Bu

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

Ses Dalgaları Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri

Ses Dalgaları Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri 3 Ses Dalgaları Testlerinin Çözümleri 1 Test 1 in Çözümleri 1. Ses dalgalarının hızı ortamı oluşturan moleküllerin birbirine yakın olmasına ve moleküllerin kinetik enerjisine bağlıdır. Yani ses dalgalarının

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ALTERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ALTERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF SORU BANKASI. ÜNİTE: EEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ATERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRER TEST ÇÖZÜMERİ 6 Alternatif Akım ve Transformatörler Test in Çözümleri. Alternatif gerilim denklemi; V sinrft

Detaylı

Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a

Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a Kuantum Fiziğinin Gelişimi (Quantum Physics) 1900 den 1930 a Kuantum Mekaniği Düşüncesinin Gelişimi Dalga Mekaniği Olarak da Adlandırılır Atom, Molekül ve Çekirdeği Açıklamada Oldukça Başarılıdır Kuantum

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI

10. SINIF KONU ANLATIMLI IŞIĞI IRII 0. IIF U TII 4. ÜİTE: PTİ 4. onu IŞIĞI IRII ETİİ ve TET ÇÖZÜERİ Ünite 4 ptik 4. Ünite 4. onu (Işığın ırılması) nın Çözümleri. Şekil incelenirse, ışığın hem n ortamından n ortamına geçerken hem

Detaylı

Kuantum Fiziğine Giriş - Fotoeletrik Olay - Compton ve de Broglie. Test 1 in Çözümleri

Kuantum Fiziğine Giriş - Fotoeletrik Olay - Compton ve de Broglie. Test 1 in Çözümleri 4 uantu Fiziğine Giriş - Fotoeletrik Olay - Copton ve de Broglie 1 Test 1 in Çözüleri. ışık 1. ışık katot anot katot anot A A 1 fotosel V Fotoeletronların katottan ayrıla ızı, kullanılan ışığın frekansı

Detaylı

Bölüm 8: Atomun Elektron Yapısı

Bölüm 8: Atomun Elektron Yapısı Bölüm 8: Atomun Elektron Yapısı 1. Elektromanyetik Işıma: Elektrik ve manyetik alanın dalgalar şeklinde taşınmasıdır. Her dalganın frekansı ve dalga boyu vardır. Dalga boyu (ʎ) : İki dalga tepeciği arasındaki

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Etkinlik A nın Yanıtları 1. Elektromanyetik spektrum şekildeki gibidir.

Detaylı

Küresel Aynalar. Test 1 in Çözümleri

Küresel Aynalar. Test 1 in Çözümleri 0 üresel Aynalar Test in Çözümleri.. L T T Cismin L noktası merkezde ve birim yükseklikte olduğu için görüntüsü yine merkezde, ters ve birim yükseklikte olur. Cismin noktası dan uzaklıkta ve birim yükseklikte

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI 05-06. SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 4 05-06.SINIF FEN BİLİMLERİ TESTİ (LS ) DEĞERLENDİRME SINAVI - 4 Adı ve Soyadı :... Sınıfı :... Öğrenci Numarası :... SORU SAISI : 80 SINAV

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ALTERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: ELEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ALTERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRLER TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF SORU BANKASI. ÜNİTE: EEKTRİK VE MANYETİZMA 6. Konu ATERNATİF AKIM VE TRANSFORMATÖRER TEST ÇÖZÜMERİ 6 Alternatif Akım ve Transformatörler Test in Çözümleri. Alternatif gerilim denklemi; V sinrft

Detaylı

3. K. Yanıt B dir. Nihat Bilgin Yayıncılık. v 1 5.

3. K. Yanıt B dir. Nihat Bilgin Yayıncılık. v 1 5. 4 şığın ırılması Test Çözümleri Test 'in Çözümleri.. cam şık az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken normale yaklaşarak kırılır. Bu nedenle dan cama geçen ışık şekildeki gibi kırılmalıdır. anıt B şık

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. chem.libretexts.org

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. chem.libretexts.org 9. Atomun Elektron Yapısı Elektromanyetik ışıma (EMI) Atom Spektrumları Bohr Atom Modeli Kuantum Kuramı - Dalga Mekaniği Kuantum Sayıları Elektron Orbitalleri Hidrojen Atomu Orbitalleri Elektron Spini

Detaylı

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 )

Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) 5.111 Ders Özeti #4 Bugün için Okuma: Bölüm 1.5 (3. Baskıda 1.3), Bölüm 1.6 (3. Baskıda 1.4 ) Ders #5 için Okuma: Bölüm 1.3 (3. Baskıda 1.6 ) Atomik Spektrumlar, Bölüm 1.7 de eģitlik 9b ye kadar (3. Baskıda

Detaylı

h 7.1 p dalgaboyuna sahip bir dalga karakteri de taşır. De Broglie nin varsayımı fotonlar için,

h 7.1 p dalgaboyuna sahip bir dalga karakteri de taşır. De Broglie nin varsayımı fotonlar için, DENEY NO : 7 DENEYİN ADI : ELEKTRONLARIN KIRINIMI DENEYİN AMACI : Grafit içinden kırınıma uğrayan parçacıkların dalga benzeri davranışlarının gözlemlenmesi. TEORİK BİLGİ : 0. yüzyılın başlarında Max Planck

Detaylı

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri 38 Elektromanyetik Dalgalar 1 Test 1 in Çözümleri 1. Radyo dalgaları elektronların titreşiminden doğan elektromanyetik dalgalar olup ışık hızıyla hareket eder. Radyo dalgalarının titreşim frekansı ışık

Detaylı

30 Mercekler. Test 1 in Çözümleri

30 Mercekler. Test 1 in Çözümleri 0 Mercekler Test in Çözümleri.. Mercek gibi, ışığı kırarak geçiren optik sistemlerinde ava ve su içindeki odak uzaklıkları arklıdır. Mercek suyun içine alındığında avaya göre odak uzaklığı büyür. Aynalarda

Detaylı

Ünite. Dalgalar. 1. Ses Dalgaları 2. Yay Dalgaları 3. Su Dalgaları

Ünite. Dalgalar. 1. Ses Dalgaları 2. Yay Dalgaları 3. Su Dalgaları 7 Ünite Dalgalar 1. Ses Dalgaları 2. Yay Dalgaları 3. Su Dalgaları SES DALGALARI 3 Test 1 Çözümleri 3. 1. Verilen üç özellik ses dalgalarına aittir. Ay'da hava, yani maddesel bir ortam olmadığından sesi

Detaylı

Su Dalgaları Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri

Su Dalgaları Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri Test 1 in Çözümleri 1. 5 dalga tepesi arası 4λ eder.. Su Dalgaları Testlerinin Çözümleri 4λ = 0 cm 1 3 4 5 λ = 5 cm bulunur. Stroboskop saniyede 8 devir yaptığına göre frekansı 4 s 1 dir. Dalgaların frekansı;

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Spektroskopiye Giriş Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SPEKTROSKOPİ Işın-madde etkileşmesini inceleyen bilim dalına spektroskopi denir. Spektroskopi, Bir örnekteki atom, molekül veya iyonların

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 7. Konu İTME VE ÇİZGİSEL MOMENTUM TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 7. Konu İTME VE ÇİZGİSEL MOMENTUM TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF SORU BANKASI. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 7. Konu İTME VE ÇİZGİSEL MOMENTUM TEST ÇÖZÜMLERİ 7 İtme e Çizgisel Momentum Test in Çözümleri. Patlamadan önceki momentum +x yönünde; P 5 4 0 kg.m/s. Cismin

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 7. Konu İTME VE ÇİZGİSEL MOMENTUM ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF KONU ANLATIMLI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 7. Konu İTME VE ÇİZGİSEL MOMENTUM ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ . SINIF KONU ANLATIMLI. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 7. Konu İTME VE ÇİZGİSEL MOMENTUM ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 7 İtme ve Çizgisel Momentum. Ünite 7. Konu (İtme ve Çizgisel Momentum) A nın Çözümleri. Eğik

Detaylı

Mercekler Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri

Mercekler Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri 6 Mercekler Testlerinin Çözümleri 1 Test 1 in Çözümleri cisim düzlem ayna görüntü g 1 1. çukur ayna perde M N P ayna mercek mercek sarı mavi g 1 Sarı ışık ışınları şekildeki yolu izler. Mavi ışık kaynağının

Detaylı

10. Sınıf. Soru Kitabı. Optik. Ünite. 5. Konu Mercekler. Test Çözümleri. Lazer Işınının Elde Edilmesi

10. Sınıf. Soru Kitabı. Optik. Ünite. 5. Konu Mercekler. Test Çözümleri. Lazer Işınının Elde Edilmesi 10. Sını Soru itabı 4. Ünite Optik 5. onu Mercekler Test Çözümleri azer Işınının Elde Edilmesi 4. Ünite Optik Test 1 in Çözümleri 1. çukur ayna sarı mavi perde ayna Sarı ışık ışınları şekildeki yolu izler.

Detaylı

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.

Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez. MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları

Detaylı

32 Mercekler. Test 1 in Çözümleri

32 Mercekler. Test 1 in Çözümleri Mercekler Test in Çözümleri. Mercek gibi ışığı kırarak geçiren optik sistemlerinde hava ve su içindeki odak uzaklıkları arklıdır. Mercek suyun içine alındığında havaya göre odak uzaklığı büyür. Aynalarda

Detaylı

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim.

Bohr Atom Modeli. ( I eylemsizlik momen ) Her iki tarafı mv ye bölelim. Bohr Atom Modeli Niels Hendrik Bohr, Rutherford un atom modelini temel alarak 1913 yılında bir atom modeli ileri sürdü. Bohr teorisini ortaya koyarak atomların çizgi spektrumlarının açıklanabilmesi için

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller eşitlendiğinde yani

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

Işığın Kırılması Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri. 4. X ışını tam yansımaya uğradığına göre, n 1. dir. Y ışını n 3. yaklaştığına göre, n 2

Işığın Kırılması Testlerinin Çözümleri. Test 1 in Çözümleri. 4. X ışını tam yansımaya uğradığına göre, n 1. dir. Y ışını n 3. yaklaştığına göre, n 2 4 Işığın ırılması Testlerinin Çözümleri 1 Test 1 in Çözümleri 1. I ışını P noktasına normal doğrultunda geldiği için kırılmadan geçmiştir. P nin geçişi doğrudur. O noktasında normalden uzaklaşarak kırılmıştır.

Detaylı

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 4 PERİYODİK SİSTEM

Detaylı

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri

Elektromanyetik Dalgalar. Test 1 in Çözümleri 35 Elektromanyetik Dalgalar 1 Test 1 in Çözümleri 4. 1. Radyo dalgaları elektronların titreşiminden doğan elektromanyetik dalgalar olup ışık hızıyla hareket eder. Radyo dalgalarının titreşim rekansı ışık

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON TEST ÇÖZÜMLERİ 11. SINIF SORU ANKASI. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON TEST ÇÖZÜMLERİ 5 Elektromanyetik Indüksiyon Test 1 in Çözümleri 3. 1. Faraday Yasasına göre; indüksiyon emk sı manyetik

Detaylı

Kondansatörler (Sığaçlar) Test 1 in Çözümleri. q 1. = = 600 µc yükü ile yüklenirken E 1. enerjisi;

Kondansatörler (Sığaçlar) Test 1 in Çözümleri. q 1. = = 600 µc yükü ile yüklenirken E 1. enerjisi; ondansatörler (Sığaçlar) Test in Çözümleri. ondansatörün levhaları arasındaki potansiyel farkı, üretecin potansiyel farkına eşittir. Levhalar arasındaki d aralığının değişmesi üretecin potansiyel farkını

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders VI

8.04 Kuantum Fiziği Ders VI Fotoelektrik Etki 1888 de gözlemlendi; izahı, Einstein 1905. Negatif yüklü metal bir levha ışıkla aydınlatıldığında yükünü yavaş yavaş kaybederken, pozitif bir yük geriye kalır. Şekil I: Fotoelektrik etki.

Detaylı

Bölüm 9: Doğrusal momentum ve çarpışmalar

Bölüm 9: Doğrusal momentum ve çarpışmalar Bölüm 9: Doğrusal momentum ve çarpışmalar v hızıyla hareket eden m kütleli bir parçacığın doğrusal momentumu kütle ve hızın çarpımına eşittir; p = mv Momentum vektörel bir niceliktir, yönü hız vektörü

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI

11. SINIF SORU BANKASI . SINIF SORU BANKASI. ÜNİTE: ELEKTRİK E MANYETİZMA. Konu TEST ÇÖZÜMLERİ Düzgün Elektrik Alan e Sığa TEST in Çözümleri. L Şekil II e, tan b E mg mg...( ) () e () bağıntılarının sağ taraflarını eşitlersek;

Detaylı

10. Sınıf. Soru Kitabı. Dalgalar. Ünite. 3. Konu. Ses Dalgası. Test Çözümleri. Sismograf

10. Sınıf. Soru Kitabı. Dalgalar. Ünite. 3. Konu. Ses Dalgası. Test Çözümleri. Sismograf 10. Sınıf Soru Kitabı 3. Ünite Dalgalar 3. Konu Ses Dalgası Test Çözümleri Sismograf 2 3. Ünite Dalgalar Test 1 in Çözümleri 1. Ses dalgalarının hızı ortamı oluşturan moleküllerin birbirine yakın olmasına

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI

10. SINIF KONU ANLATIMLI MEREER 0. SINI ONU ANATIMI 4. ÜNİTE: OPTİ 6. onu MEREER ETİNİ ÇÖZÜMERİ Ünite 4 Optik 4. Ünite 6. onu (Mercekler) 5.. A nın evapları d d d d d Işın şekildeki gibi bir yol izler.. Mercekler aynı maddeden

Detaylı

OPTİK. Işık Nedir? Işık Kaynakları

OPTİK. Işık Nedir? Işık Kaynakları OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

- 1 - ŞUBAT KAMPI SINAVI-2000-I. Grup. 1. İçi dolu homojen R yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında 0 açısal hızı R

- 1 - ŞUBAT KAMPI SINAVI-2000-I. Grup. 1. İçi dolu homojen R yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında 0 açısal hızı R - - ŞUBT KMPI SINVI--I. Grup. İçi dolu omojen yarıçaplı bir top yatay bir eksen etrafında açısal ızı ile döndürülüyor e topun en alt noktası zeminden yükseklikte iken serbest bırakılıyor. Top zeminden

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI ve LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller

Detaylı

Isı ve Sıcaklık. Test 1'in Çözümleri

Isı ve Sıcaklık. Test 1'in Çözümleri 1 Isı ve Sıcaklık 1 Test 1'in Çözümleri 1. Sıcaklığın SI sistemindeki birimi Kelvin'dir. 6. Madde moleküllerinin ortalama kinetik enerjileri maddenin sıcaklığı ile ilgilidir. Cisimlerin sıcaklıkları sırasıyla

Detaylı

Bölüm 1 Maddenin Yapısı ve Radyasyon. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 1 Maddenin Yapısı ve Radyasyon. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 1 Maddenin Yapısı ve Radyasyon Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU İÇİNDEKİLER X-ışınlarının elde edilmesi X-ışınlarının Soğrulma Mekanizması X-ışınlarının özellikleri X-ışını cihazlarının parametreleri

Detaylı

ATOMUN YAPISI VE PERİYODİK ÖZELLİKLER

ATOMUN YAPISI VE PERİYODİK ÖZELLİKLER ATOMUN YAPISI VE PERİYODİK ÖZELLİKLER IŞIĞIN YAPISI Işığın; Dalga ve Parçacık olmak üzere iki özelliği vardır. Dalga Özelliği: Girişim, kırınım, polarizasyon, yayılma hızı, vb. Parçacık Özelliği: Işığın

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 2. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON TEST ÇÖZÜMLERİ 11. SINIF SORU ANKASI. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 5. Konu ELEKTROMANYETİK İNDÜKSİYON TEST ÇÖZÜMLERİ 5 Elektromanyetik Indüksiyon Test 1 in Çözümleri 3. 1. Faraday Yasasına göre; indüksiyon emk sı manyetik

Detaylı

32 Mercekler. Test 1 in Çözümleri

32 Mercekler. Test 1 in Çözümleri 3 ercekler Test in Çözümleri 3.. ercek gibi, ışığı kırarak geçiren optik sistemlerinde hava ve su içindeki odak uzaklıkları arklıdır. ercek suyun içine alındığında havaya göre odak uzaklığı büyür. Aynalarda

Detaylı

Ses Dalgaları. Test 1 in Çözümleri

Ses Dalgaları. Test 1 in Çözümleri 34 Ses Dalgaları 1 Test 1 in Çözümleri 3. 1. 1 Y I. Sonar II. Termal kamera 2 Z 3 Sesin yüksekliği ile sesin frekansı aynı kavramlardır. Titreşen bir telin frekansı, telin gerginliği ile doğru orantılıdır.

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI OLUŞUMU Hızlandırılmış elektronların anotla etkileşimi ATOMUN YAPISI VE PARÇACIKLARI Bir elementi temsil eden en küçük

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 5 : IŞIK

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 5 : IŞIK ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 5 : IŞIK C IŞIĞIN KIRILMASI (4 SAAT) 1 Kırılma 2 Kırılma Kanunları 3 Ortamların Yoğunlukları 4 Işık Işınlarının Az Yoğun Ortamdan Çok Yoğun Ortama Geçişi 5 Işık Işınlarının

Detaylı

UBT Foton Algılayıcıları Ara Sınav Cevap Anahtarı Tarih: 22 Nisan 2015 Süre: 90 dk. İsim:

UBT Foton Algılayıcıları Ara Sınav Cevap Anahtarı Tarih: 22 Nisan 2015 Süre: 90 dk. İsim: UBT 306 - Foton Algılayıcıları Ara Sınav Cevap Anahtarı Tarih: 22 Nisan 2015 Süre: 90 dk. İsim: 1. (a) (5) Radyoaktivite nedir, tanımlayınız? Bir radyoizotopun aktivitesi (A), izotopun birim zamandaki

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

Dalgalar Sorularının Çözümleri

Dalgalar Sorularının Çözümleri Ünite 3 Dalgalar Sorularının Çözümleri 1- ay Dalgaları 2- Su Dalgaları 3- Ses Dalgaları 1 ay Dalgaları Testlerinin Çözümleri 3 Test 1 in Çözümleri 1. a) b) c) gelen atma B M dan yansıyan B den yansıyan

Detaylı

8.04 Kuantum Fiziği Ders V ( ) 2. = dk φ k

8.04 Kuantum Fiziği Ders V ( ) 2. = dk φ k Geçen Derste ψ( x) 2 ve φ( k) 2 sırasıyla konum ve momentum uzayındaki olasılık yoğunlukları Parseval teoremi: dxψ( x) 2 = dk φ k ( ) 2 Normalizasyon: 1 = dxψ( x) 2 = dk φ k ( ) 2 Ölçüm: x alet < x çözünürlüğü

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

Işığın Kırılması. Test 1 in Çözümleri. 3. n 1. ortamına gelen Ι ışık ışını tam yansımaya uğramış. O hâlde n 1. ortamından n 2. > n 2. dir. 1.

Işığın Kırılması. Test 1 in Çözümleri. 3. n 1. ortamına gelen Ι ışık ışını tam yansımaya uğramış. O hâlde n 1. ortamından n 2. > n 2. dir. 1. 3 Işığın ırılması Test in Çözümleri 3. n ortamından n 2 ortamına gelen ışık ışını tam yansımaya uğramış. O hâlde n > n 2 dir.. 53 37 53 37 Şekil I n n 2 n 3 n ortamından n 3 ortamına gelen ışık ışını normale

Detaylı

Fizik 101: Ders 7 Ajanda

Fizik 101: Ders 7 Ajanda Fizik 101: Ders 7 Ajanda Sürtünme edir? asıl nitelendirebiliriz? Sürtünme modeli Statik & Kinetik sürtünme Sürtünmeli problemler Sürtünme ne yapar? Yeni Konu: Sürtünme Rölatif harekete karşıdır. Öğrendiklerimiz

Detaylı

10. Sınıf. Soru Kitabı. Optik. Ünite. 2. Konu Işığın Yansıması ve Düzlem Aynalar. Test Çözümleri. Lazer Işınının Elde Edilmesi

10. Sınıf. Soru Kitabı. Optik. Ünite. 2. Konu Işığın Yansıması ve Düzlem Aynalar. Test Çözümleri. Lazer Işınının Elde Edilmesi 10. Sınıf Soru itabı 4. Ünite ptik 2. onu şığın ansıması ve Düzlem ynalar Test Çözümleri azer şınının Elde Edilmesi 2 4. Ünite ptik Test 1 in Çözümleri 3. 1. 1 60 i 1 30 30 60 30 30 i 2 2 ışını 1 ve 2

Detaylı

İş, Enerji ve Güç Test Çözümleri. Test 1 Çözümleri 4. F = 20 N

İş, Enerji ve Güç Test Çözümleri. Test 1 Çözümleri 4. F = 20 N 3 İş, nerji e Güç Test Çözüleri Test Çözüleri. = 30 N s = 5 4. = 0 N = kg 37 = 5 /s kuetinin yaptığı iş, cisi üzerinde kinetik enerji olarak depolanır. ani kuetinin yaptığı iş, cisin kinetik enerjisine

Detaylı

elde ederiz. Bu son ifade yeniden düzenlenirse,

elde ederiz. Bu son ifade yeniden düzenlenirse, Deney No : M2 Deneyin Adı : İKİ BOYUTTA ESNEK ÇARPIŞMA Deneyin Amacı : İki boyutta esnek çarpışmada, enerji ve momentum korunum bağıntılarını incelemek, momentumun vektörel, enerjini skaler bir büyüklük

Detaylı

Gamma Bozunumu

Gamma Bozunumu Gamma Bozunumu Genelde beta ( ) ve alfa ( ) bozunumu sonunda çekirdek uyarılmış haldedir. Uyarılmış çekirdek gamma ( ) salarak temel seviyeye döner. Gamma görünür ışın ve x ışını gibi elektromanyetik radyasyon

Detaylı

Alternatif Akım ve Transformatörler. Test 1 in Çözümleri

Alternatif Akım ve Transformatörler. Test 1 in Çözümleri 7 Alternatif Akım ve Transformatörler Test in Çözümleri 4.. ihazların şarj edilmesinde ve elektroliz olayında alternatif akım kullanılmaz. Bu cihazları şarj etmek için alternatif akım doğru akıma çevrilir.

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 12 SINIF FİZİK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 12 SINIF FİZİK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM 2017-2018 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 12 SINIF FİZİK DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı Kazanımlar Test No Test Adı Hareket Hareket 12.1.1.1. Düzgün

Detaylı

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ Sabit kabul edilen bir noktaya göre bir cismin konumundaki değişikliğe hareket denir. Bu sabit noktaya referans noktası denir. Fizikte hareket üçe ayrılır Ötelenme Hareketi:

Detaylı

Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz.

Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz. Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz. Işık genellikle titreşen elektromanyetik dalga olarak düşünülür; bu suda ilerleyen dalgaya

Detaylı

BÖLÜM 03. Doğrusal Hareket Alt yüzeyi yere paralel olarak yerleştirilmiş, camdan yapılmış

BÖLÜM 03. Doğrusal Hareket Alt yüzeyi yere paralel olarak yerleştirilmiş, camdan yapılmış Doğrusal Hareket - 3 BÖÜ 03 Test 03 1. Alt yüzeyi yere paralel olarak yerleştirilmiş, camdan yapılmış küp yere dik paralel ışık ile aydınlatılmaktadır. üpün noktasında bulunan karınca şekildeki - - - N

Detaylı

1)Aşağıdaki konum-zaman grafiğine göre bu hareketlinin 0-30 saniyeleri arasındaki ortalama hızı nedir?

1)Aşağıdaki konum-zaman grafiğine göre bu hareketlinin 0-30 saniyeleri arasındaki ortalama hızı nedir? 1)Aşağıdaki konum-zaman grafiğine göre bu hareketlinin 0-30 saniyeleri arasındaki ortalama hızı nedir? A) -1/6 B) 1 C) 1/2 D) 1/5 E) 3 2) Durgun halden harekete geçen bir cismin konum-zaman grafiği şekildeki

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 3. ÜNİTE: DALGALAR 3. Konu SES DALGALARI ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 3. ÜNİTE: DALGALAR 3. Konu SES DALGALARI ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGALAR 3. Konu SES DALGALARI ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 3 Dalgalar 3. Ünite 3. Konu (Ses Dalgaları) A nın Çözümleri 1. Sesin yüksekliği, sesin frekansına bağlıdır.

Detaylı

Işığın Kırılması. Test 1 in Çözümleri. 3. n 1. ortamına gelen Ι ışık ışını tam yansımaya uğramış. O hâlde n 1. ortamından n 2. > n 2. dir. 1.

Işığın Kırılması. Test 1 in Çözümleri. 3. n 1. ortamına gelen Ι ışık ışını tam yansımaya uğramış. O hâlde n 1. ortamından n 2. > n 2. dir. 1. 3 Işığın ırılması Test in Çözümleri 3. n ortamından n ortamına gelen ışık ışını tam yansımaya uğramış. O hâlde n > n. 53 53 Şekil I n n n 3 n ortamından n 3 ortamına gelen ışık ışını normale yaklaşarak

Detaylı

Kimyafull Gülçin Hoca

Kimyafull Gülçin Hoca 1.ÜNİTE MODERN ATOM TEORİSİ 1. BÖLÜM: Atomla İlgili Düşünceler 1. Dalton Atom Modeli 2. Atom Altı Tanecikler Elektronun Keşfi Protonun Keşfi Nötronun Keşfi 0 Kimyafull Gülçin Hoca DALTON ATOM MODELİ Democritus

Detaylı

TEST 14-1 KONU IŞIK GÖLGE RENK. Çözümlerİ ÇÖZÜMLERİ

TEST 14-1 KONU IŞIK GÖLGE RENK. Çözümlerİ ÇÖZÜMLERİ KOU 14 ŞK GÖLG RK Çözümler TST 14-1 ÇÖÜMLR 1. şık bir enerji türü olup doğrusal yolla yayılır (örnek olayları), saydam maddelerden (cam-su) geçer. ve 5. ve de koyu rengin tercih edilmesi güneş ışınlarının

Detaylı

BİRLİKTE ÇÖZELİM. Bilgiler I II III. Voltmetre ile ölçülür. Devredeki yük akışıdır. Ampermetre ile ölçülür. Devredeki güç kaynağıdır.

BİRLİKTE ÇÖZELİM. Bilgiler I II III. Voltmetre ile ölçülür. Devredeki yük akışıdır. Ampermetre ile ölçülür. Devredeki güç kaynağıdır. 7.ÜNİTE BİLFEN YAYNCLK BİRLİKTE ÇÖZELİM 1. Aşağıda verilen ifadelerdeki boşlukları uygun kavramlar ile doldurunuz. ÀÀBir iletken içindeki negatif yüklerin hareketinden kaynaklanan düzenli ve devamlı enerji

Detaylı

Km/sn IŞIĞIN KIRILMASI. Gelen ışın. Kırılan ışın

Km/sn IŞIĞIN KIRILMASI. Gelen ışın. Kırılan ışın Işık: Görmemizi sağlayan bir enerji türüdür. Doğrusal yolla yayılır ve yayılmak için maddesel ortama ihtiyacı yoktur. Işınlar ortam değiştirdiklerinde; *Süratleri *Yönleri *Doğrultuları değişebilir Işık

Detaylı

MADDE VE IŞIK saydam maddeler yarı saydam maddeler saydam olmayan

MADDE VE IŞIK saydam maddeler yarı saydam maddeler saydam olmayan IŞIK Görme olayı ışıkla gerçekleşir. Cisme gelen ışık, cisimden yansıyarak göze gelirse cisim görünür. Ama bu cisim bir ışık kaynağı ise, hangi ortamda olursa olsun, çevresine ışık verdiğinden karanlıkta

Detaylı

ALTERNATİF AKIMIN TEMEL ESASLARI

ALTERNATİF AKIMIN TEMEL ESASLARI ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ ALTERNATİF AKIMIN TEMEL ESASLARI Dr. Öğr. Üyesi Ahmet ÇİFCİ Elektrik enerjisi, alternatif akım ve doğru akım olarak

Detaylı

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu Akım ve Direnç Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız tartışmalar durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik yüklerinin hareket halinde olduğu durumları inceleyeceğiz.

Detaylı

FİZİK ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ - DENEME SINAVI DENEME. Diğer sayfaya geçiniz.

FİZİK ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ - DENEME SINAVI DENEME. Diğer sayfaya geçiniz. FİZİ 1. DENEME ÖĞRETMENLİ ALAN BİLGİSİ - DENEME SINAVI 1. = 5r cos 2p 5 t denklemi ile verilen basit harmonik harekette 5m kütleli cisme etki eden maksimum kuvvet kaç mp 2 r dir? 4. 10 2,5 E k (joule)

Detaylı

ELK462 AYDINLATMA TEKNİĞİ

ELK462 AYDINLATMA TEKNİĞİ Kaynaklar ELK462 AYDINLATMA TEKNİĞİ Aydınlatma Tekniği, Muzaffer Özkaya, Turgut Tüfekçi, Birsen Yayınevi, 2011 Aydınlatmanın Amacı ve Konusu Işık ve Görme Olayı (Hafta1) Yrd.Doç.Dr. Zehra ÇEKMEN Ders Notları

Detaylı

KMB405 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı I IŞINIMLA ISI İLETİMİ. Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1

KMB405 Kimya Mühendisliği Laboratuvarı I IŞINIMLA ISI İLETİMİ. Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 IŞINIMLA ISI İLETİMİ Bursa Teknik Üniversitesi DBMMF Kimya Mühendisliği Bölümü 1 1. Amaç Isıl ışınımla gerçekleşen ısı transferinin gözlenmesi, ters kare ve Stefan- Boltzmann kanunlarının ispatlanması.

Detaylı

Işığın Kırılması. Test 1 in Çözümleri. 3. n 1. ortamına gelen Ι ışık ışını tam yansımaya uğramış. O hâlde n 1. ortamından n 2. > n 2. dir. 1.

Işığın Kırılması. Test 1 in Çözümleri. 3. n 1. ortamına gelen Ι ışık ışını tam yansımaya uğramış. O hâlde n 1. ortamından n 2. > n 2. dir. 1. 29 Işığın ırılması Test in Çözümleri 3. n ortamından n 2 ortamına gelen ışık ışını tam yansımaya uğramış. O hâlde n > n 2. 53 37 53 37 Şekil I n n 2 n 3 n ortamından n 3 ortamına gelen ışık ışını normale

Detaylı

10. Sınıf. Soru Kitabı. Optik. Ünite. 3. Konu Küresel Aynalar. Test Çözümleri. Lazer Işınının Elde Edilmesi

10. Sınıf. Soru Kitabı. Optik. Ünite. 3. Konu Küresel Aynalar. Test Çözümleri. Lazer Işınının Elde Edilmesi 10. Sını Soru itabı 4. Ünite Optik 3. onu üresel ynalar est Çözümleri azer Işınının Elde Edilmesi 4. Ünite Optik est 1 in Çözümleri 3. Güneş ışınlarının toplandığı 1. N B deki noktası nın odak noktasıdır.

Detaylı

MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 11 Çözümler

MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 11 Çözümler Adam S. Bolton bolton@mit.edu MIT 8.02, Bahar 2002 Ödev # 11 Çözümler 15 Mayıs 2002 Problem 11.1 Tek yarıkta kırınım. (Giancoli 36-9.) (a) Bir tek yarığın genişliğini iki katına çıkarırsanız, elektrik

Detaylı

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ

8. ALTERNATİF AKIM VE SERİ RLC DEVRESİ 8. ATENATİF AKIM E SEİ DEESİ AMAÇA 1. Alternatif akım ve gerilim ölçmeyi öğrenmek. Direnç, kondansatör ve indüktans oluşan seri bir alternatif akım devresini analiz etmek AAÇA oltmetre, ampermetre, kondansatör

Detaylı

Lambalar. piller paralel bağlanır. Lamba yanar ama en parlak yanmaz. CEVAP A CEVAP C

Lambalar. piller paralel bağlanır. Lamba yanar ama en parlak yanmaz. CEVAP A CEVAP C B ÇÖÜE Test 1 1. BÖÜ 3 ambalar Öğrenci lambanın en parlak 3. yanmasını istiyor ise gerili- min ve akımın en büyük olması gerekir. Bu ise pillerin seri bağlanması ile sağ- 1 3 4 lanır. 1 ucu ye, ucunu 3

Detaylı

X-Işınları. Gelen X-ışınları. Geçen X-ışınları. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr

X-Işınları. Gelen X-ışınları. Geçen X-ışınları. Numan Akdoğan. akdogan@gyte.edu.tr X-Işınları 3. Ders: X-ışınlarının maddeyle etkileşmesi Gelen X-ışınları Saçılan X-ışınları (Esnek/Esnek olmayan) Soğurma (Fotoelektronlar)/ Fluorescence ışınları Geçen X-ışınları Numan Akdoğan akdogan@gyte.edu.tr

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

MASSACHUSETTS TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Fizik Bölümü Fizik 8.04 Bahar 2006 SINAV 1 Salı, Mart 14, :00-12:30

MASSACHUSETTS TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Fizik Bölümü Fizik 8.04 Bahar 2006 SINAV 1 Salı, Mart 14, :00-12:30 Fizik Bölümü Fizik 8.04 Bahar 2006 SINAV 1 Salı, Mart 14, 2006 11:00-12:30 SOYADI ADI Öğrenci No. Talimat: 1. TÜM ÇABANIZI GÖSTERİN. Tüm cevaplar sınav kitapçığında gösterilmelidir? 2. Bu kapalı bir sınavdır.

Detaylı

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları

Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 43 Modern Fiziğin Teknolojideki Uygulamaları 1 Test 1 in Çözümleri 1. USG ve MR cihazları ile ilgili verilen bilgiler doğrudur. BT cihazı c-ışınları ile değil X-ışınları ile çalışır. Bu nedenle I ve II.

Detaylı