Kablo Geçişlerinde Pasif Yangın Durdurucu Sistemler

Transkript

1 Kablo Geçişlerinde Pasif Yangın Durdurucu Sistemler EN Test Prosedürü & Aplikasyonlar

2 İçerik Bina Yangın Yalıtımının Önemi EN Test Standardı (Penetrasyon Yalıtımı) & Yangın Dayanımı Pasif Yangın Durdurucu Ürünlerde Ek Konular 2

3 Bina Yangın Yalıtımının Önemi 3

4 Bina Yangın Yalıtımının Önemi 4

5 Yangın güvenliği için global prensip: Kompartmanlama (Yangın Kompartmanları) Yangın yayılımını bina içerisinde yangına dayanıklı duvar ve döşemeler ile farklı kompartmanlara bölerek engellenebilir. Bu şekilde bina içerisindeki insanların da kaçış yollarının yangın güvenliği sağlanmış olur. Yangın Duvarı Yangın Döşemesi FW FW FF FF FF YDÖ YDÖ YDÖ YDU YDU YDU = Yangına Dayanıklı Duvar YDÖ = Yangına Dayanıklı Döşeme 5

6 Yangın durdurucuların amacı kompartman içerisinde yangın ve dumanın hapsolmasının sağlanıp tahliyenin gerçekleştirilmesidir Bina sakinlerinin ve yakınlarının can güvenliği Duvar ve döşemelerin açıklıkları yangına karşı en dayanıksız yerleridir. Pasif yangın durdurucular yangının açıklık üzerinden geçmesini engeller. 6

7 Kompartmanlamaya güvenen insanlar Başarılı kompartmanlamada yangın 7

8 İçerik EN Test Standardı (Penetrasyon Yalıtımı) & Yangın Dayanımı 8

9 Başarılı bir kompartmantasyon için yangın testi kriterleri nelerdir? 1 Bir yapı elemanın hata vermesi diğer yapı elemanlarını da etkiler Yük taşıma kaybı Yük taşıyan yapı elemanları 2 Oluşan açıklardan yangın ve duman geçer: Bütünlük Kaybı Loss of integrity 3 Isı yalıtımı sağlanamadığı zaman alev geçişi olmasa bile yangın çıkabilir Yalıtım Kaybı Loss of insulation 9

10 Yangın dayanımı aşağıdaki kriterler ile ölçülür 1. Yük taşıma kapasitesi 2. Bütünlük (Integrity) 3. Yalıtım (Insulation) EN: R-Rating EN: E-Rating EN: EI-Rating Isı Alev Gaz Yangın Alev Gaz Yangın Alev Gaz Yangın durumunda binanın yapısal stabilitesini ölçer Yangın durumunda açıklıktan alev ve gaz geçişinin önlenmesini ölçer Yangın durumunda açıklıktan alev ve gaz yalıtımınınsağlanmasının yanında sıcaklığın yangın olmayan tarafta 180 C/325 F ye ulaşmamasını ölçer. 10

11 Sıcaklık T ( C / F) Sıcaklık Gerçek yangın senaryosunu gösteren standart fırın sıcaklığı eğrisi Pasif yangın durdurucu ürünler tüm dünyada geçerli ISO sıcaklık eğrisine uygun yangın koşullarına göre test edilirler. Gerçek Yangın Fazları Yangın Testi Fazları 1000 C Yangının Yayılması 1000 C / 1832 F Yangın Fazı Diyagramı 500 C Yangın çıkması Yangının gelişimi Yangının Körüklenmesi Soğuma 500 C / 932 F Riskler Tutuşabilirlik Yangının belirli bir sıcaklığa gelmesi Zaman Bina yapısının bozulmaması Yangın yayılımının engellenmesi Zaman t (min) 11

12 EN Penetrasyon geçişlerinde yangın dayanım testi EN test düzeneği ve değerlendirilmesi ile ilgili bir method tanımlar (saha uygulama detaylarını da içerir) ve yangın bölümlendirmesini sağlayan yapı elemanındaki açıklığın yangın dayanımını hangi malzeme geçişinde sağlandığını belirtir (örneğin kablo, boru, akım, busbar) Test standardının prensibi Ne test edersen sonuç olarak onu alırsın Bu standart ayrıca tüm tekil kablo, boru tiplerini ve bunların konfigürasyonlarını ayrı ayrı test etmemek için çeşitli konfigürasyonlar tanımlamıştır. 12

13 EN Penetrasyon geçişlerinde yangın dayanım testi Kablolar Standart konfigürasyon Opsiyonlar "Küçük" "Orta" "Büyük" "Kablo Demeti" «Tel Kablo(Wire)" "Elektik Borusu" 13

14 EN Penetrasyon geçişlerinde yangın dayanım testi Kablolar Standart konfigürasyon için kablo seçimi yaparken test sonucuna etki edecek ve Avrupa da bina içerisinde kullanılan tüm kablo tipleri dikkate alınılır. Des. Type Size Material *) Ø A1 S 5 x 1,5 PVC/PVC 14 c İnce Kaplanmış A2 S 5 x 1,5 EPR / PO 14 A3 S 5 x 1,5 XLPE / EVA 14 B S 1 x 95 PVC / PVC 21 S = Kaplı (Sheathed) C1 S 4 x 95 PVC / PVC 47 Orta Kaplanmış C2 S 4 x 95 EPR / PO 61 C3 S 4 x 95 XLPE / EVA 46 E S 1 x 185 PVC/PVC 27 W = Tel Kablo (Wire) T = Telekomünikasyon Kablosu D1 S 4 x 185 PVC/PVC 52 Kalın Kaplanmış D2 S 4 x 185 EPR / PO 80 D3 S 4 x 185 XLPE / EVA 63 Telekomünikasyon Kablosu F T 20x2x0,6 18 G1 W 1 x 95 PVC / - 17 Tel Kablo G2 W 1 x 185 PVC /

15 EN Penetrasyon geçişlerinde yangın dayanım testi Kablolar Saha Uygulamaları 15

16 EN Penetrasyon geçişlerinde yangın dayanım testi Kablolar İnce Kaplanmış Kaplanmış kablolar için standart bir konfigürasyon örneği: + + or + B- ya da E- kablosu, kaplama boyutuna göre değişkenlik göstermektedir 16

17 EN Penetrasyon geçişlerinde yangın dayanım testi Kablolar Kablo kutuları, Modüler Sistemler "Küçük" "Orta" "Büyük" "Tel Kablo" Kablo kutuları için ek seçenekler: Kablo demeti ve kontrol kabloları 17

18 EN Penetrasyon geçişlerinde yangın dayanım testi Karışık Geçişler Kablo, metal boru, plastik boru vb. kombinasyonu Testin Hedefi: Kablo/kablo tavaları ve borular arasında bir etkileşim bulunmakta mıdır? 18

19 EN Penetrasyon geçişlerinde yangın dayanım testi Boş Geçiş En yüksek penetrasyon ölçülerine boş geçiş testi ile karar verilir (h x l), l h 19

20 EN Penetrasyon geçişlerinde yangın dayanım testi Fırın basıncı 20

21 EN üzerinde revizyon çalışmaları yapılmaktadır. Standardın en güncel hali EN : 2009dur. Bu standarta test düzeneği içeriğinin geliştirilmesi ve genişletilmesi için revizyon çalışmaları yapılmaktadır. Beklenen değişiklikler: - Plastik borular için daha az emek harcanarak daha çok malzemenin onayının alınabileceği ek bir standart konfigürasyonu gelmesi. - Genişletilmiş bir "Kritik Boru Yaklaşımı" ile benzer aplikasyonlar için test sonuçlarının kullanılabilmesi - Kablolar için standart konfigürasyonların uyarlanması - Sahada malzemenin uygulanması ile ilgili kuralların geliştirilmesi 21

22 EN Ulusal test standartlarından farkı Test koşullarının daha net bir şekilde tanımlanmış olması (örneğin fırın basıncı) Ürünlerin sahada uygulanma detaylarının daha sıkı bir şekilde anlatılması Tanımlanmış standart konfigürasyonların ve saha uygulamalarının test düzeneğinden daha geniş uygulama detayı portföyüne izin vermesi 22

23 EN Yangın testi Yanmayan Kısım Test Sonrası Yanan Kısım 23

24 Kablo/kablo tavası geçişlerinde kullanılan pasif yangın durdurucu sistemi örnekleri Taşyünü Panel Boyası Yangın Durdurucu Köpük Yangın Durdurucu Tuğla Yangın Durdurucu Manşon 24

25 Yangın Reaksiyonu ve Yangın Dayanımı Yangın Reaksiyonu Malzemenin tutuşabilirliğini göstermek için uygulanan test Test metodu: EN ISO Yangın Dayanımı Kompartman içerisindeki penetrasyon yalıtımının alev ve sıcaklığı geçirmeme kapasitesi Test metodu: e.g. EN

26 İçerik Pasif Yangın Durdurucu Ürünlerde Ek Konular 26

27 Yapı malzemeleri yönetmeliğindeki temel gereksinimler: 1. BRCW 1 - Mekanik dayanım ve denge 2. BRCW 2 - Yangın anında güvenlik 3. BRCW 3 - Hijyen, sağlık ve çevre gereksinimleri 4. BRCW 4 - Güvenlik ve ulaşılabilirlik 5. BRCW 5 - Gürültüye karşı korumalar 6. BRCW 6 - Enerji ve ısı yalıtımı 7. BRCW 7- Sürdürülebilir doğal kaynak kullanımı 27

28 28 aynı zamanda kablo/kablo tavası geçişlerinde de geçerlidir İç Mekan Kalitesi (VOC) Küf ve Manta Kimyasal Dayanım Ses / Akustik Isı Yalıtımı Hava Geçirimsizliği Sismik / Hareket Su Geçirimsizliği Patlama Dayanımı

29 Ses yalıtımı, hava geçirimsizliği ve suya karşı dayanım Ses yalıtımı gereksinimleri direktif, standart ve yönetmeliklerle uyumlu olmalıdır. Hava geçirimsizliği binanın enerji tasarrufu için belirtilmiştir ancak soğuk duman geçirimsizliğini de kapsamaktadır. Suya karşı dayanım yangın anında eriyen bir borudan veya sprinkler sistemden dolayı oluşacak su ve nemin malzeme üzerindeki etkisini belirtmektedir. 29

30 Özet Kompartmanlama bina güvenliği için önemli bir unsurdur. Pasif yangın durdurucunun test standardına uygun saha uygulaması yapılması önemlidir. Ürünün doğru performans gösterebilmesi için penetrasyon yalıtımında yapı yönetmeliklerine uygun olarak yangına ek performans kriterleri istenebilir. 30

31 İlginiz için çok teşekkürler! 31