VERGÝ USUL KANUNU Cumartesi, 07 Mart 2009

Transkript

1 VERGÝ USUL KANUNU Cumartesi, 07 Mart 2009 Taþpýnar Muhasebe Kanun Adý:VERGÝ USUL KANUNUKanun No:213Kabul Tarihi:4/1/1961Resmi Gazete Sayýsý:10703Resmi Gazete Tarihi:10/1/1961 Kanunun Þümulü Madde 1- Bu kanun hükümleri ikinci maddede yazýlý olanlar dýþýnda, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkýnda uygulanýr. Yukarýda yazýlý vergi, resim ve harçlara baðlý olan vergi, resim ve zamlar da bu kanuna tabidir. Bu kanunun hükümleri kaldýrýlan vergi, resim ve harçlar hakkýnda da uygulanýr.gümrük ve Tekel Vergileri Madde 2- (5728 sayýlý Kanunun 271'inci maddesiyle deðiþen madde) Gümrük idareleri tarafýndan alýnan verg ve resimler bu Kanuna tabi deðildir. Bu vergi ve resimlerle ilgili olarak 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayýlý Gümrük Kanununun 242 nci maddesi hükümleri uygulanýr. Vergi Kanunlarýnýn Uygulanmasý ve Ýspat Madde 3- (2365 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen madde) A) Vergi kanunlarýnýn uygulanmasý: Bu kanunda kullanýlan "Vergi Kanunu" tabiri iþbu kanun ile bu kanun hükümlerine tabi vergi, resim ve harç kanunlarýný ifade eder. Vergi kanunlarý lafzý ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzýn açýk olmadýðý hallerde vergi kanunlarýnýn hükümleri, konuluþundaki maksat, hükümlerin kanunun yapýsýndaki yeri ve diðer maddelerle olan baðlantýsý gözönünde tutularak uygulanýr. B) Ýspat: Vergilendirmede vergiyi doðuran olay ve bu olaya iliþkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastýr. Vergiyi doðuran olay ve bu olaya iliþkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir. þu kadar ki, vergiyi doðuran olayla ilgisi tabii ve açýk bulunmayan þahit ifadesi ispatlama vasýtasý olarak kullanýlamaz. Ýktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayýn özelliðine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunmasý halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir. BÝRÝNCÝ KÝTAP Vergilendirme

2 BÝRÝNCÝ KISIM Genel esaslar BÝRÝNCÝ BÖLÜM Vergi uygulanmasýnda yetki Vergi Dairesi Madde 4- Vergi dairesi mükellefi tespit eden, vergi tarh eden, tahakkuk ettiren ve tahsil eden dairedir. (3689 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen fýkra) Mükelleflerin, vergi uygulamasý bakýmýndan hangi vergi dairesine baðlý olduklarý vergi kanunlarý ile belirlenir. Ancak, Maliye ve Gümrük Bakanlýðý, gerekli gördüðü hallerde, mükelleflerin iþyeri ve ikametgâh adresleri ile il ve ilçelerin idarî sýnýrlarýna baðlý kalmaksýzýn vergi daireleri ve bölge bilgi iþlem merkezleri kurmaya, vergi dairelerine baðlý þubeler açmaya ve vergi dairelerinin yetki alaný ile vergi türleri, meslek ve iþ gruplarý itibariyle mükelleflerin baðlý olacaklarý vergi dairesini belirlemeye yetkilidir.(*) Madde 4 _ (*) (Deðiþmeden önceki þekli) (3505 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen fýkra) Mükellefler vergi uygulamasý bakýmýndan hangi vergi dairelerine baðlý olduklarý vergi kanunlarý ile belirlenir. Ancak, Maliye ve Gümrük Bakanlýðý, gerekli gördüðü hallerde, mükelleflerin iþyeri ve ikametgâh adresleri ile ilçelerin idarî sýnýrlarýna baðlý kalmaksýzýn vergi dairelerini ve vergi dairelerinin yetki alanýný belirlemeye yetkilidir. Vergi Mahremiyeti Madde 5- Aþaðýda yazýlý kimseler görevleri dolayýsiyle, mükellefin ve mükellefle ilgili kimselerin þahýslarýna, muamele ve hesap durumlarýna, iþlerine, iþletmelerine, servetlerine veya mesleklerine müteallik olmak üzere öðrendikleri sýrlarý veya gizli kalmasý lazýmgelen diðer hususlarý ifþa edemezler ve kendilerinin veya üçüncü þahýslarýn nef'ine kullanamazlar; 1. Vergi muameleleri ve incelemeleri ile uðraþan memurlar; 2. (2686 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen bent) Vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danýþtayda görevli olanlar; 3. Vergi kanunlarýna göre kurulan komisyonlara iþtirak edenler; 4. Vergi iþlerinde kullanýlan bilirkiþiler. Bu yasak, yukarýda yazýlý kimseler, bu görevlerinden ayrýlsalar dahi devam eder.

3 (2365 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Ancak, vergi güvenliðini saðlamak amacýyla Gelir Vergisi mükelleflerinin yýllýk Gelir Vergisi, sermaye þirketlerinin Kurumlar Vergisi beyannamelerinde gösterdikleri matrahlarý (zarar dahil) ve beyanlarý üzerinden tarh olunan Gelir ve Kurumlar Vergileri ile mükelleflerin ad ve unvanlarý, baðlý olduklarý vergi dairelerince beyannamelerinin verildiði yýl içinde dairenin münasip yerlerine asýlacak cetvellerle ilan olunur. Mükellefin baðlý bulunduðu teþekkül varsa, bu ilan orada da yapýlýr. (2365 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Gelir Vergisi mükellefleri (4369 sayýlý Kanunun 81/A-1 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) (Kazancý basit usulde tespit edilenler dahil)(1) ile sermaye þirketleri her yýl Mayýs ayýnýn son gününe kadar vergi tarhýna esas olan kazanç tutarlarý ile bunlara isabet eden vergi miktarlarýný gösteren levhayý merkezlerine, þubelerine, satýþ maðazalarýna iþ sahipleri ile mükellefler tarafýndan kolayca okunup görünecek þekilde asmak zorundadýrlar. Ýlan ve levhalara iliþkin diðer hususlar Maliye Bakanlýðýnca belli edilir. (4369 sayýlý Kanunun 1 inci maddesiyle eklenen fýkra) Mükelleflerin vergi tarhýna esas olan beyanlarý, kesinleþen vergi ve cezalarý ile vadesi geçtiði halde ödenmemiþ bulunan vergi ve ceza miktarlarý Maliye Bakanlýðýnca açýklanabilir. Maliye Bakanlýðý bu yetkisini mahalline devredebilir.(4962 sayýlý Kanunun 17/A-a maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük; )Ayrýca, kamu görevlilerince yapýlan adlî ve idarî soruþturmalar ile ilgili olarak talep edilen bilgi ve belgeler ile bankalara, yapacaklarý vergi tahsiline yönelik bilgiler verilebilir. Bu bilgilerin verilmesine iliþkin usul ve esaslar Maliye Bakanlýðýnca belirlenir.(5) Sahte veya muhteviyatý itibariyle yanýltýcý belge düzenledikleri veya kullandýklarý vergi inceleme raporuyla tespit olunanlarýn, kanunla kurulmuþ mesleki kuruluþlarýna ve 3568 sayýlý Kanunla kurulan birlik ve meslek odalarýna bildirilmesi vergi mahremiyetini ihlal sayýlmaz. Bu takdirde kendilerine bilgi verilen kiþi ve kurumlar da bu maddede yazýlý yasaklara uymak zorundadýrlar. Maliye Bakanlýðý bilgilerin açýklanmasýyla ilgili usulleri belirmeleye yetkilidir. (5728 sayýlý Kanunun 272 nci maddesiyle deðiþen fýkra) Açýklanan bu bilgiler ele alýnarak mükelleflerin haysiyet, þeref ve haklarýna tecavüz edilemez. (4369 sayýlý Kanunun 1 inci maddesiyle bu fýkra yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.)(2) (4369 sayýlý Kanunun 1 inci maddesiyle bu fýkra yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.)(3) (4369 sayýlý Kanunun 1 inci maddesiyle bu fýkra yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.)(4) (1) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) (Götürü usulde vergilendirilen mükellefler dahil) (2) (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (3239 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen fýkra) Bu kanunda yer alan belge düzenine uymayan veya kaçakçýlýk fiili ile vergi ziyaýna

4 neden olup tarh edilen vergi ve kesilen cezasý kesinleþen mükellef ve vergi sorumlusunun, Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnca belirlenecek usul ve esaslara göre basýn ve TRT yolu ile açýklanmasý vergi mahremiyetini ihlal sayýlmaz. (3) (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (3418 sayýlý Kanunun 29'uncu maddesiyle eklenen fýkra) Sahte veya muhteviyatý itibariyle yanýltýcý belge düzenledikleri veya kullandýklarý vergi inceleme raporuyla tespit olunanlarýn, kanunla kurulmuþ mesleki kuruluþlarýna bildirilmesi vergi mahremiyetini ihlal sayýlmaz. Bu bildirimin þartlarý, sýnýrlarý ve bu konuya iliþkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanýnca belirlenir. (4) (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (3482 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle eklenen fýkra) Basýn ve TRT yoluyla yapýlacak bu açýklamalara ait harcamalar, mükellef veya vergi sorumlularýndan tahsil edilir. Bu harcamalar, vergi uygulamalarý yönünden gider olarak kabul edilmez. (5)(4962 sayýlý Kanunla deðiþmeden önceki ibare) Ayrýca, kamu görevlilerince yapýlan adli ve idari soruþturmalarla ilgili olarak talep edilen bilgi ve belgeler verilebilir. Yasaklar Madde 6- (2686 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen madde) Beþinci maddede yazýlý olanlar: 1- Kendilerine, niþanlýlarýna ve boþanmýþ olsalar bile eþlerine; 2- Kan veya sýhrî usul ve füruuna, evlatlýðýna veya kendisini evlat edinene yahut kan hýsýmlýðýnda üçüncü (Bu derece dahil), sýhri hýsýmlýkta, bu hýsýmlýðý meydana getiren evlenme ortadan kalkmýþ olsa bile, üçüncü (Bu derece dahil) dereceye kadar olan civar hýsýmlarýna; 3 - Kanuni temsilcisi veya vekili bulunduklarý kimselere; Ait vergi inceleme ve takdir iþleriyle uðraþamazlar. Vergi muameleleri ve incelemeleri ile vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danýþtayda görevli olanlar, mükelleflerin vergi kanunlarýnýn uygulanmasý ile ilgili hesap, yazý ve sair özel iþlerini ücretsiz de olsa yapamazlar.ýdarenin Yardýmý Madde 7- Bilumum mülkiye amirleri, emniyet amir ve memurlarý, belediye baþkanlarý, köy muhtarlarý ve kamu müesseseleri vergi kanunlarýnýn uygulanmasýnda uygulama ile ilgili memurlara ve komisyonlara ellerindeki bütün imkanlarla kolaylýk göstermeye ve yardýmda bulunmaya mecburdurlar. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Vergi sorumluluðu Mükellef ve Vergi Sorumlusu Madde 8-

5 Mükellef, vergi kanunlarýna göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzelkiþidir. Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakýmýndan, alacaklý vergi dairesine karþý muhatap olan kiþidir. Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluðuna müteallik özel mukaveleler vergi dairelerini baðlamaz. Bu kanunun müteakip maddelerinde geçen "mükellef" tabiri vergi sorumlularýna da þamildir. (4108 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen fýkra) Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan her gerçek kiþi ile tüzel kiþilere bir vergi numarasý verilir. Bu hükmün uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslarý tespit etmeye ve vergi numarasýnýn kamu kurum ve kuruluþlarý ile gerçek ve tüzel kiþilerce yapýlacak iþlemlerle ilgili kayýtlarda ve düzenlenecek belgelerde kullanýlmasý mecburiyetini getirmeye Maliye Bakanlýðý yetkilidir.(*) (*) (Deðiþmeden önceki þekli) (4008 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen fýkra) Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan her gerçek kiþiye bir vergi numarasý verilir. Bu hükmün uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslarý tespit etmeye Maliye Bakanlýðý yetkilidir.vergi Ehliyeti Madde 9- Mükellefiyet ve vergi sorumluluðu için kanuni ehliyet þart deðildir. Vergiyi doðuran olayýn kanunlarla yasak edilmiþ bulunmasý mükellefiyeti ve vergi sorumluluðunu kaldýrmaz.kanuni Temsilcilerin Ödevi Madde 10- Tüzelkiþilerle küçüklerin ve kýsýtlýlarýn, Vakýflar ve cemaatler gibi tüzelkiþiliði olmýyan teþekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmalarý halinde bunlara düþen ödevler kanuni temsilcileri, tüzelkiþiliði olmýyan teþekkülleri idare edenler ve varsa bunlarýn temsilcileri tarafýndan yerine getirilir. (3505 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Yukarýda yazýlý olanlarýn bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularýnýn varlýðýndan tamamen veya kýsmen alýnamayan vergi ve buna baðlý alacaklar, kanunî ödevleri yerine getirmeyenlerin varlýklarýndan alýnýr. Bu hüküm Türkiye'de bulunmayan mükelleflerin Türkiye'deki temsilcileri hakkýnda da uygulanýr.(*) Temsilciler veya teþekkülü idare edenler bu suretle ödedikleri vergiler için asýl mükelleflere rücu edebilirler. Tüzelkiþilerin tasfiye haline girmiþ veya tasfiye edilmiþ olmalarý, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriþ tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarýný da kaldýrmaz. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Yukarýda yazýlý olanlarýn bu ödevleri kasýt ve ihmalleriyle yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularýnýn varlýðýndan tamamen veya kýsmen alýnamýyan vergi alacaklarý kanuni

6 ödevleri yerine getirmeyenlerin varlýklarýndan alýnýr. Bu hüküm Türkiye'de bulunmýyan mükelleflerin Türkiye'deki temsilcileri hakkýnda da uygulanýr.vergi Kesenlerin Sorumluluðu Madde 11- Yaptýklarý veya yapacaklarý ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diðer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar. Bu sorumluluk, bunlarýn ödedikleri vergilerden dolayý asýl mükelleflere rücu etmek hakkýný kaldýrmaz. (3239 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen fýkra) Mal alým ve satýmý ve hizmet ifasý dolayýsýyla vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatýrmak zorunda olanlarýn, bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde verginin ödenmesinden, (4369 sayýlý Kanunun 81/A-28 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) alým satýma taraf olanlar, hizmetten yararlananlar ve aralarýnda doðrudan veya hýsýmlýk nedeniyle ya da sermaye, organizasyon veya yönetimine katýlmak veya menfaat saðlamak suretiyle dolaylý olarak iliþkide bulunduðu tespit olunanlar(*) müteselsilen sorumludurlar. (3239 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen fýkra) Ancak üçüncü fýkrada belirtilen müteselsil sorumluluk mal üreten çiftçiler ile nihaî tüketiciler için söz konusu deðildir. (3239 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen fýkra) Müteselsil sorumluluðun þartlarý, sýnýrlar ve bu konuya iliþkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnca belirlenir. (3418 sayýlý Kanunun 30'uncu maddesiyle eklenen fýkra) Maliye ve Gümrük Bakanlýðý zirai ürünlerin (iþlenmiþ olanlar dahil) alým ve satýmýna aracýlýk eden kuruluþlar ile Ticaret Borsalarýný bu mahsullerin satýn alýnmasý sýrasýnda yapýlacak vergi tevkifatýndan müteselsilen sorumlu tutmaya, sözkonusu ürünlerin satýþý dolayýsýyla yapýlacak vergi tevkifatýnýn hangi safhada yapýlacaðýný her bir ürün için ayrý ayrý belirlemeye yetkilidir. Maliye ve Gümrük Bakanlýðý tarafýndan belirlenen safhadan önceki safhalarda tevkif yoluyla alýnan vergiler iade edilmez ve süresinde ilgili vergi dairesine yatýrýlýr. (*) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) alým satýma taraf olanlar ile hizmetten yararlananlar, aralarýnda zýmnen dahi olsa irtibat olduðu tespit olunanlar.mirasçýlarýn Sorumluluðu Madde 12- Ölüm halinde mükelleflerin ödevleri, mirasý reddetmemiþ kanuni ve mansup mirasçýlarýna geçer. Ancak, mirasçýlardan herbiri ölünün vergi borçlarýndan miras hisseleri nispetinde sorumlu olurlar.mücbir Sebepler Madde 13- Mücbir sebepler: 1. Vergi ödevlerinden herhangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede aðýr kaza, aðýr hastalýk ve tutukluluk; 2. Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangýn, yer sarsýntýsý ve su basmasý gibi afetler;

7 3. Kiþinin iradesi dýþýnda vukua gelen mecburi gaybubetler; 4. Sahibinin iradesi dýþýndaki sebepler dolayýsýyle defter ve vesikalarýnýn elinden çýkmýþ bulu gibi hallerdir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Süreler Kanuni ve Ýdari Süreler Madde 14- (2686 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle deðiþen madde) Vergi muamelelerinde süreler vergi kanunlarý ile belli edilir. Kanunda açýkça yazýlý olmayan hallerde 15 günden aþaðý olmamak þartýyla bu süreyi, tebliði yapacak olan idare belirler ve ilgiliye teblið eder.mücbir Sebeplerle Gecikme Madde 15-13'üncü maddede yazýlý mücbir sebeplerden herhangi birinin bulunmasý halinde bu sebep ortadan kalkýncaya kadar süreler iþlemez. Bu takdirde tarh zamanaþýmý iþlemiyen süreler kadar uzar. Bu hükmün uygulanmasý için mücbir sebebin malum olmasý veya ilgililer tarafýndan ispat veya tevsik edilmesi lazýmdýr. (5228 sayýlý Kanunun 1'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Maliye Bakanlýðý, mücbir sebep sayýlan haller nedeniyle; bölge, il, ilçe, mahal veya afete maruz kalanlar itibarýyla mücbir sebep hali ilân etmeye ve bu sürede vergi ödevlerinden yerine getirilemeyecek olanlarý tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki vergi türleri ve iþyerleri itibarýyla; beyannamelerin toplulaþtýrýlmasý, yeni beyanname verme süreleri belirlenmesi ve beyanname verme zorunluluðunun kaldýrýlmasý þeklinde de kullanýlabilir.(*) (*) (Deðiþmeden önceki þekli) (4731 sayýlý Kanunun 4/A maddesiyle eklenen fýkra ) Maliye Bakanlýðý, mücbir sebep sayýlan haller nedeniyle, mükellefler için il, ilçe veya bölgeler itibarýyla mücbir sebep hali ilan etmeye ve bu sürede vergi ödevlerinden yerine getirilemeyecek olanlarý tespit etmeye yetkilidir.ölüm Halinde Sürenin Uzamasý Madde 16- (2686 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle deðiþen madde) Vergi kanunlarýnda hüküm bulunmayan hallerde ölüm dolayýsýyla mirasçýlara geçen ödevlerin yerine getirilmesinde bildirme ve beyanname verme sürelerine üç ay eklenir.mühlet Verme Madde 17- (5228 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen fýkra)zor durumda bulunmalarý hasebiyle vergi muamelelerine müteallik ödevleri

8 süresi içinde yerine getiremeyecek olanlara, kanunî sürenin bir katýný, kanunî sürenin bir aydan az olmasý halinde bir ayý geçmemek üzere, Maliye Bakanlýðýnca münasip bir mühlet verilebilir.(*) Bu mühletin verilebilmesi için: 1. Mühlet istiyen, sürenin bitmesinden evvel yazý ile istemde bulunmalýdýr. 2. Ýstemde gösterilen mazeret, mühlet verecek makam tarafýndan kabule layýk görülmelidir. 3. Mühletin verilmesi halinde verginin alýnmasý tehlikeye girmemelidir. (5228 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen fýkra)maliye Bakanlýðý mühlet verme yetkisini tamamen veya kýsmen mahalline devredebileceði gibi bölgeler, iller, ilçeler veya sektörler ile iþ kollarý ya da mükellef gruplarý itibarýyla yazýlý baþvuru þartý aramaksýzýn da kullanabilir.(**) (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Zor durumda bulunmalarý hasebiyle vergi muamelelerine müteallik ödevleri süresi içinde yerine getiremiyecek olanlara, kanuni sürenin bir katýný geçmemek üzere, Maliye Bakanlýðýnca münasip bir mühlet verilebilir. (**) (Deðiþmeden önceki þekli) Maliye Bakanlýðý mühlet yetkisini tamamen veya kýsmen mahalli maliye teþkilatýna devredebilir.sürelerin Hesaplanmasý Madde 18- Vergi kanunlarýnda yazýlý süreler aþaðýdaki þekilde hesaplanýr: 1. Süre gün olarak belli edilmiþse baþladýðý gün hesaba katýlmaz ve son günün tatil saatinde bi 2. Süre hafta veya ay olarak belli edilmiþse baþladýðý güne son hafta veya ayda tekabül eden günün tatil saatinde biter. Sürenin bittiði ayda, baþladýðý güne tekabül eden bir gün yoksa süre o ayýn son gününün tatil saatinde biter; 3. Sonu belli bir gün ile tayin edilen sürelerde, süre o günün tatil saatinde biter; 4. Resmi tatil günleri süreye dahildir. þu kadar ki, sürenin son günü resmi tatile rastlarsa tatili takibeden ilk iþ gününün tatil saatinde biter. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Vergi alacaðýnýn tayini Vergiyi Doðuran Olay Madde 19- Vergi alacaðý vergi kanunlarýnýn vergiyi baðladýklarý olayýn vukuu veya hukuki durumun tekemmül

9 ile doðar. Vergi alacaðý mükellef bakýmýndan vergi borcunu teþkil eder.tarh Madde 20- Verginin tarhý, vergi alacaðýnýn kanunlarýnda gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafýndan hesaplanarak bu alacaðý miktar itibariyle tespit eden idari muameledir.teblið Madde 21- Teblið, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden hususlarýn yetkili makamlar tarafýndan mükellefe veya ceza sorumlusuna yazý ile bildirilmesidir.tahakkuk Madde 22- Verginin tahakkuku, tarh ve teblið edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesidir.tahsil Madde 23- Verginin tahsili, kanuna uygun surette ödenmesidir.tahakkuku Tahsile Baðlý Vergiler Madde 24- Mahiyetleri itibariyle tahakkuku tahsile baðlý vergilerde, verginin tahsili tahakkuku da içine alýr. ÝKÝNCÝ KISIM Tarh ve tahakkuk usulü BÝRÝNCÝ BÖLÜM Beyannameye dayanan tarh Tahakkuk Fiþi Esasý Madde 25- Vergi kanunlarýna göre beyan üzerinden alýnan vergiler "Tahakkuk fiþi" ile tarh ve tahakkuk ettirilir. Bu esasa göre, vergi dairesince beyannamenin alýnmasý üzerine bir tahakkuk fiþi tanzim olunur ve bunun bir nüshasý mükellefe veyahut beyannameyi mükellef namýna vergi dairesine tevdi edene verilir. Bu suretle vergi tahakkuk etmiþ olur. Tahakkuk fiþinin mükellefe verilen nüshasý ayný zamanda beyannamenin makbuzu yerine geçer. Lüzum görülen hallerde beyana dayanan vergi tahakkuk fiþi yerine ihbarname ile teblið olunabilir. Kanunen belli hallerde teblið tekalif cetvelinin ilaniyle yapýlýr.tahakkuk Fiþinin Muhteviyatý Madde 26-

10 Tahakkuk fiþi aþaðýda yazýlý malumatý ihtiva eder: 1. Fiþin sýra numarasý; 2. Tanzim tarihi; 3. Verginin nevi; 4. Vergi beyannamesinin tarihi; 5. Beyannamenin ilgili bulunduðu vergilendirme dönemi; 6. Mükellefin soyadý ve adý (tüzelkiþilerde unvaný); 7. Mükellefin açýk adresi; 8. Verginin matrahý; 9. Verginin hesabý; 10. Verginin miktarý; 11. (2686 sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle deðiþen bent) Vergi mahkemesinde dava açýlmasý ve düzeltme ile ilgili hükümlere ait kýsa bilgi.(*) (*) 11. (Deðiþmeden önceki þekli) Vergiye itiraz ve düzeltme ile ilgili hükümlere ait kýsa bilgi.tahakkuk Fiþinin Kesinliði Madde 27- Vergi beyannamesini ilgili vergi dairesine tevdi eden kimsenin kendisine verilen tahakkuk fiþini almamasý, beyannamede yazýlý matrah üzerinden tarhý gereken verginin tahakkukuna engel olmaz. Bu takdirde tahakkuk fiþinin mükellefe verilecek nüshasý 28'inci maddede yazýlý olduðu þekilde posta ile mükellefe gönderilir.(5228 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle deðiþen þekli ) Vergi beyannamesinin postayla veya elektronik ortamda gönderilmesi(*) Madde 28- Beyannamenin posta ile gönderilmesi halinde de tahakkuk fiþi kesilir. Bu takdirde, tahakkuk fiþinin mükellefe verilecek nüshasý, kapalý bir zarf içinde, mükellefin beyannamede gösterdiði adrese gönderilir ve fiþin dairede kalan nüshasýna posta zimmet defterinin tarih ve numarasý iþaret olunur. (5228 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle eklenen fýkra) Beyannamenin elektronik ortamda gönderilmesi halinde tahakkuk fiþi elektronik ortamda düzenlenir ve mükellef veya elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verilmiþ gerçek veya tüzel kiþiye elektronik ortamda iletilir. Bu ileti, tahakkuk fiþinin mükellefe tebliði yerine geçer. (5228 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle eklenen fýkra) Bu maddenin uygulanmasýna iliþkin usul ve esaslar Maliye Bakanlýðý tarafýndan tespit olunur.

11 (*) Vergi Beyannamesinin Posta Ýle GönderilmesiBeyanname verme ve ödeme sürelerinde yetki Mukerrer Madde 28- (5615 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen madde Yürürlük; ) Maliye Bakanlýðý Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý, beyannamelerin verilme ve ödeme sürelerinin son gününü, kanunî süresinden itibaren bir ayý geçmeyecek þekilde yeniden belirlemeye yetkilidir. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Ýkmalen, re\'sen ve idarece tarh Ýkmalen Vergi Tarhý Madde 29- (2365 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle deðiþen madde) Ýkmalen vergi tarhý, her ne þekilde olursa olsun bir vergi tarh edildikten sonra bu vergiye müteallik olarak meydana çýkan ve defter, kayýt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanýlarak miktarý tespit olunan bir matrah veya matrah farký üzerinden alýnacak verginin tarh edilmesidir. Özel kanunlarýnda ikmalen tarhiyata iliþkin olarak yer alan hükümler saklýdýr.re\'sen Vergi Tar Madde 30- (2791 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen fýkra) "Re'sen vergi tarhý, vergi matrahýnýn tamamen veya kýsmen defter, kayýt ve belgelere veya kanunî ölçülere dayanýlarak tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir komisyonlarý tarafýndan takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiþ vergi inceleme raporlarýnda belirtilen matrah veya matrah kýsmý üzerinden vergi tarh olunmasýdýr. Ýnceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farký re'sen takdir olunmuþ sayýlýr." (2365 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle deðiþen fýkra) Aþaðýdaki hallerden herhangi birinin bulunmasý durumunda, vergi matrahýnýn tamamen veya kýsmen defter, kayýt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanýlarak tespitinin mümkün olmadýðý kabul edilir. 1. (4008 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen bent) Vergi beyannamesi kanunî süresi geçtiði halde verilmemiþse,(1) 2. Vergi beyannamesi kanuni veya ek süreler içinde verilmekle beraber beyannamede vergi matrahýna iliþkin bilgiler gösterilmemiþ bulunursa, 3. Bu kanuna göre tutulmasý mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kýsmý tutulmamýþ veya tasdik ettirilmemiþ olursa veya vergi incelenmesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmezse,

12 4. Defter kayýtlarý ve bunlarla ilgili vesikalar, vergi matrahýnýn doðru ve kesin olarak tesbitine imkan vermiyecek derecede noksan, usulsüz ve karýþýk olmasý dolayýsiyle ihticaca salih bulunmazsa, 5. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-a maddesiyle yürürlükten kaldýrýlmýþtýr)(2), 6. (2365 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle eklenen bent) Tutulmasý zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansýtmadýðýna dair delil bulunursa. 7. (4783 sayýlý Kanunun 9 uncu maddesiyle yürürlükten kaldýrýlmýþtýr Yürürlük; tarih geçerli olmak üzere )(3) 8. (4008 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen bent) Bu Kanunun mükerrer 227'nci maddesi uyarýnca 3568 sayýlý Kanuna göre yetki almýþ meslek mensuplarýna imzalattýrma mecburiyeti getirilen beyanname ve ekleri imzalattýrýlmazsa veya tasdik kapsamýna alýnan konularda yeminli malî müþavir tasdik raporu zamanýnda ibraz edilmezse, 9. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-a maddesiyle yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.)(4) Yukarýdaki 2'nci bentde yazýlý halin vukuunda mükellefe Takdir Komisyonu tarafýndan 15 günden az olmamak üzere bir mühlet verilerek vergi matrahýna iliþkin bilgileri vermeye ve kanuni defterlerini ibraz etmeye davet olunur. Bu davet üzerine mükellef istenilen bilgileri verir ve kanuni defterlerini ibraz ederse, defter ve vesikalar ihticaca salih bulunmak þartiyle, mükellefe takdir olunacak matrah defter ve vesikalarý kayýtlarýna göre tesbit olunacak miktardan fazla olamaz. (4008 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Vergi beyannamesini kanunî süresi geçtikten sonra vermiþ olanlara bu beyannamede gösterdikleri matrah üzerinden re'sen gerekli tarhiyat yapýlýr ve bu beyannameler re'sen takdir için takdir komisyonuna sevk edilmez. Ancak, vergi incelemesine baþlanýlmasýndan veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra kendiliðinden verilen beyannameler için bu hüküm uygulanmaz.(5) (485 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen fýkra) Yukarýdaki bentlerin hükümlerine göre re'sen vergi tarhýný gerektiren bir sebep yanýnda ikmalen vergi tarhýný da lüzumlu kýlan bir durum mevcut ise re'sen takdir sonucu beklenmeksizin gerekli ikmal tarhiyatý yapýlýr. Re'sen takdir sýrasýnda ikmal tarhiyatýna mesnet olan matrah farký nazara alýnmýþsa vergi tarhý sýrasýnda evvelce tarh edilmiþ olan vergi indirilir. (1) 1. (Deðiþmeden önceki þekli) Vergi beyannamesi kanuni sürenin sonundan baþlýyarak 15 gün geçtiði halde verilmemiþ olursa, (2) 5. (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (205 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen bent) Vergi matrahlarý 193 sayýlý Gelir Vergisi Kanununun deðiþik 54'üncü maddesinin 2 numaralý bendi uyarýnca tesbit edilen mükellefler tarafýndan, vergi incelemeleri sýrasýnda, giderleri tevsik edilemezse, (3) 7. (4783 Sayýlý Kanunun 9 uncu maddesiyle kaldýrýlmadan önceki þekli) (4008 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen bent) Maliye müfettiþleri, hesap uzmanlarý ve gelirler kontrolörlerince yapýlan incelemeler sýrasýnda, mükellefler, her türlü harcama ve

13 tasarruflarýný vergisi ödenmiþ veya vergiye tabi olmayan kazançlardan saðladýklarýný kanýtlayamazlarsa, Harcama ve tasarruflarýn vergiye tabi tutulmuþ veya vergiye tabi olmayan kazançlardan saðlandýðý kanýtlanamayan kýsmý, harcama ve tasarrufun (4369 sayýlý Kanunun 81/A-2 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) mevcudiyetinin tespit edildiði dönemden bir önceki dönemde elde edilmiþ ve vergisi ödenmemiþ kazanç olarak ilgili dönem(*) matrahýnýn takdirinde dikkate alýnýr. (*) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) yapýldýðý dönemde elde edilmiþ ve vergisi ödenmemiþ olarak dönem (4) 9. (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (4108 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen bent) Bu Kanunun mükerrer 175'inci maddesi ile getirilen mecburiyetlere uyulmamýþsa, (5) (Deðiþmeden önceki þekli) (2791 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen fýkra) "Vergi beyannamelerini ek süre geçtikten sonra vermiþ olanlara bu beyannamelerinde gösterdikleri matrah üzerinden gerekli tarhiyat yapýlýr ve mükellefin beyanýndan fazla bir matrah hesaplandýðý takdirde, bu matrah farký için re'sen vergi tarh olunur."verginin Ýdarece Tarhý Mukerrer Madde 30- (205 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen madde) Verginin idarece tarhý; 29'uncu ve 30'uncu maddeler dýþýnda kalan hallerde, mükelleflerin verginin tarhý için vergi kanunlarý ile muayyen zamanlarda müracaat etmemeleri veya ayný kanunlarla kendilerine tahmil edilen mecburiyetleri yerine getirmemeleri sebebiyle zamanýnda tarh edilemiyen verginin kanunen belli matrahlar üzerinden idarece tarh edilmesidir. Bu takdirde vergi, 131'inci madde mucibince tanzim edilen yoklama fiþine müsteniden tarh olunur. Bu þekilde tarh olunan vergilerle cezalarýna iliþkin ihbarnameler bir taraftan, mükellefin bilinen adresine posta ile yollanýr; diðer taraftan mükellefin adýný, soyadýný, hesap numarasýný, iþini, adresini tarh edilen verginin ve kesilen cezanýn miktar ve cinsini gösterir bir ilan vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asýlýr. Ýlanýn asýlmasý keyfiyeti ve tarihi tutanakla tesbit olunur. (2686 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle deðiþen fýkra) Verginin tahakkuku ve cezanýn kesinleþmesi için geçmesi gereken vergi mahkemesinde dava açma süresi; mükellefin bilinen adresinde tebligat yapýldýðý hallerde teblið tarihinden, aksi halde tutanakla tespit olunan ilan tarihinden baþlar.takdir Kararý Madde 31- Takdir komisyonunca belli edilen matrah veya matrah kýsmý takdir kararýna baðlanýr. Takdir kararlarý komisyonunun baþkan ve üyeleri tarafýndan imzalanýr. Takdir kararlarýnda aþaðý yazýlý malumat bulunur: 1. Kararýn sýra numarasý;

14 2. Kararýn tarihi; 3. Mükellefin soyadý ve adý (tüzelkiþilerde unvaný); 4. Mükellefin açýk adresi; 5. Takdirin ilgili bulunduðu vergi; 6. Takdirin ilgili bulunduðu vergilendirme dönemi; 7. Takdir edilen matrah; 8. Takdirin müstenidatý ve takdir hakkýnda izahat.takdir Kararlarýnýn Tevdii Madde 32- Takdir kararlarý komisyonca imza karþýlýðýda vergi dairesine tevdi olunur.re'tarhta Mahsup Madde 33- Re'sen takdir olunan matrah, mükellef tarafýndan bildirilen matrahtan fazla deðilse, re'sen vergi tarh edilmez; fazla ise sadece aradaki fark üzerinden vergi tarh olunur.ýhbarname Esasý Madde 34- Ýkmalen ve re'sen tarh edilen vergiler "ihbarname" ile ilgililere teblið olunur. Nev'i ve doðuþu ayrý olan vergiler için ayrý ihbarname kullanýlýr.ýhbarnamenin Muhteviyatý Madde 35- Ýhbarname aþaðýda yazýlý malumatý ihtiva eder: 1. Ýhbarnamenin sýra numarasý; 2. Ýhbarnamenin tanzim tarihi; 3. Verginin nev'i; 4. Mükellefin soyadý, adý (Tüzelkiþilerde unvaný); 5. Mükellefin açýk adresi; 6. Vergilendirme dönemi; 7. Verginin matrahý; 8. Verginin hesabý; 9. Verginin miktarý;

15 10. Kýsa ve açýk bir ifade ile ikmalen veya re'sen vergi tarhýný icabettiren sebepler; 11. (2686 sayýlý Kanunun 7'nci maddesiyle deðiþen bent) Vergi mahkemesinde dava açma süresi; 12. (2686 sayýlý Kanunun 7'nci maddesiyle deðiþen bent) Vergi mahkemesinde dava açma þekli. Takdir komisyonunun kararý üzerine tarh edilen vergilerde kararýn ve re'sen takdiri gerektiren inceleme raporunun birer sureti ihbarnameye eklenir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tahrire dayanan tarh Tahrire Göre Vergi Tarhý Madde 36- Tahrire göre vergi tarhý, verginin tahrir usulü ile tespit edilen matrahlar üzerinden hesaplanmasýdýr.tahrir Ýhbarnamesi Madde 37- Tahrir usulü ile tespit edilen matrahlar, vergi dairesi tarafýndan "Tahrir ihbarnamesi" ile mükelleflere teblið olunur.ýhbarnamenin Muhteviyatý Madde 38- Tahrir ihbarnamesi aþaðýda yazýlý malumatý ihtiva eder: 1. Ýhbarnamenin sýra numarasý; 2. Ýhbarnamenin tanzim tarihi; 3. Verginin nev'i; 4. Mükellefin soyadý va adý (Tüzelkiþilerde unvaný); 5. Mükellefin açýk adresi; 6. Bina veya arazinin mevkii (Mahalle veya köy, sokak ve kapý numarasý); 7. Bina veya arazinin nev'i, büyüklüðü, geniþliði; 8. Bina veya arazinin tahrir numarasý; 9. Tahmin olunan gayrisafi irat veya kýymet; 10. Gayrisafi irada göre bulunan safi irat; 11. Verginin nispeti;

16 12. Verginin miktarý; 13. Ýtiraz süresi; 14. Ýtiraz þekli.tekalif Cetveli Madde 39- Tahrire dayanan tarhda yýllýk vergiler, vergi dairesince mahalle ve köy itibariyle doldurulan tekalif cetvellerinde gösterilir. Tekalif cetvellerinde aþaðýdaki malumat bulunur: 1. Mükelleflerin soyadý ve adý (Tüzelkiþilerde unvaný); 2. Mükelleflerin adresleri; 3. Binalarýn kesinleþen gayrisafi iradý; arazinin kesinleþen kýymeti (Ayný mükellefe ait binalarýn iradý ve arazinin kýymeti toplam olarak gösterilir); 4. Binalarýn safi iradý; 5. Tahakkuk eden vergi. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Götürü Matrahlarýn Tesbiti Götürü Matrahlarýn Tesbiti Madde 40- (3946 sayýlý Kanunun 38/1-a maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) Götürü matrahlarýn tesbiti: (*) Madde 40 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (205 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle deðiþen madde Götürü ücretler, götürü ticaret ve serbest meslek kazançlarý her ilçe merkezindeki takdir komisyonu tarafýndan ilçe hududu dahilindeki belediyeler ile ilçe merkezindeki ticaret ve sanayi odasý, özel kanunlara göre kurulmuþ meslek teþekküleri, varsa Ýþ ve Ýþçi Bulma Kurumu þubelerinden ve takdir komisyonunca lüzum görülen hallerde diðer daire, kurum ve teþekküllerden mütalaa alýndýktan sonra aþaðýdaki usul dairesinde ilçe için yýllýk tesbit olunur: 1. Götürü ücretler, götürü ticaret ve serbest meslek kazançlarý iþ ve hizmet nev'i ve gruplarý itibariyle her iþ ve hizmet nev'i ve grubu için beþ derece üzerinden tesbit olunur. 2.

17 Takdir komisyonunun bu kararlarý, uygulanacaðý ilk mali yýldan en az iki ay önce takdirin ilgili bulunduðu il veya ilçe merkezindeki belediyelere, ticaret ve sanayi odalarýna ve varsa takdir olunan götürü matrahlarýn iþ ve hizmet nev'i itibariyle taalluk ettiði meslek teþekkülüne ve ilin en büyük maliye memuruna imza karþýlýðýnda verilir. 3. Ayný il belediyesi sýnýrlarý içinde mevcut ilçeler için (Bu ilçelerin belediye sýnýrlarý dýþýnda kalan kýsýmlarý dahil) bu takdirler; il takdir komisyonunca ve bu ilçelerin hepsine þamil olmak üzere yapýlýr. 4. (3689 sayýlý Kanunun 12'nci maddesiyle bent kaldýrýlmýþtýr.) (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (2791 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen bent) Götürü ticarî kazançlarýn Gelir Vergisi Kanununun Mükerrer 123'üncü maddesi uyarýnca artýrýlmasý halinde, yeni takdirler yapýlýncaya kadar, takdir komisyonlarýnca tespit edilen herbir dereceye ait götürü ticaret ve serbest meslek kazançlarýna artýþ oranýnda ilave yapýlýr.götürü Matrahlarýn Tesbiti Madde 41- (3846 sayýlý Kanunun 38/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) Madde 41 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (2686 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþen madde 40'ýncý madde gereðince kendilerine takdir komisyonu kararý verilen daire, kurum ve teþekküller, bu kararý inceleyerek aykýrý gördükleri takdirlere karþý kararýn kendilerine verildiði tarihten itibaren onbeþ gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilirler. Vergi mahkemesince verilecek kararlar aleyhine daire, kurum ve teþekküllerce onbeþ gün içinde Danýþtaya baþvurulabilir. Danýþtay bu müracaat üzerine iþi dosya üzerinde öncelikle inceleyerek karara baðlar.ortalama Ka Hadlerinin Tespiti Madde 42- (2365 sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle deðiþen madde) Ortalama kar hadleri Maliye Bakanlýðýnca emtia ve iþ nev'ilerine göre hazýrlanacak cetveller üzerine il merkezlerinde o il defterdarýnýn veya mazereti halinde tevkil edeceði maliye memurunun baþkanlýðý altýnda gelir müdürü ve vergi dairesi müdürü olmak üzere üç memur üye ile tüccarlar için il merkezindeki ticaret odalarýnca, esnaf ve sanatkarlar için kanunla kurulan esnaf dernekleri birliðince, birlikleri yoksa esnaf ve sanatkar teþekküllerince, odalarýn birlik ve teþekküllerin bulunmadýðý yerlerde il merkezindeki belediyelerce seçilecek iki kiþiden kurulan özel bir komisyon tarafýndan ilçeler itibariyle gayri safi kazanca göre ayrý ayrý tayin olunur. Bu teþekküllerce belli edilecek üyeler bir asýl bir yedek olmak üzere seçilir. Üyelerin Komisyon Baþkanýnýn talebi üzerine bir ay içinde seçilmemesi halinde, üyeler komisyon baþkanýnýn teklifi üzerine vali tarafýndan seçilir. þu kadar ki merkez ilçesi dýþýndaki mükelleflere ait ortalama kar hadlerinin tespitinde, il merkezinden seçilmiþ olan üyelerden birinin yerine o ilçelerden ayný mahiyetteki teþekküller tarafýndan seçilmiþ olan bir üye toplantýlara katýlýr. Ortalama kar hadlerinin tayininde nazara alýnacak esaslar Maliye Bakanlýðýnca hazýrlanacak bir yönetmelikle belirtilir. Komisyon, defterdarýn yazýlý isteði tarihinden baþlayarak üç ay içinde takdir iþini tamamlar, lüzum görülen yerlerde ve hallerde bu süre Maliye Bakanlýðýnca bir yýla kadar uzatýlabilir.ortalama Kar Hadlerinin Kesinleþmesi ve Ýlâný Madde 43-

18 (485 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle deðiþen madde) 42'nci madde gereðince düzenlenen ortalama kar hadlerine ait cetveller, düzenlenmelerini takibeden ay içinde Maliye Bakanlýðýna gönderilir. Maliye Bakanlýðýna gelmiþ olan bu cetveller, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonunca incelenerek hatalý ve noksan bulunanlar ile bölgeleri itibariyle uygunluk göstermiyenler gerekçeli olarak ilgili özel komisyonlara geri gönderilir. Özel Komisyonlara geri gelen cetveller, yeniden incelenerek gerekli düzeltmeler yapýldýktan, düzeltme sebebi görülmeyenler hakkýnda ise gerekçeleri belirtildikten sonra Merkez Komisyonuna gönderilir. Merkez Komisyonu cetveller üzerinde son incelemesini yaparak ortalama kar hadlerinin kesin miktarýný tayin eder. Kesinleþmiþ ortalama kar hadlerine ait cetveller Maliye Bakanlýðýnca mahallerine teblið olunur. Vergi daireleri, Bakanlýktan gelen bu cetvelleri, bir ay süre ile, dairelerinin uygun bir yerine asmak suretiyle ilan ederler. Bu cetveller ayrýca Resmi Gazete ile ilan olunur. (2365 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle deðiþen fýkra) Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu, Maliye Bakanlýðý Müsteþarýnýn baþkanlýðýnda, Gelirler Genel Müdürü, ilgili Genel Müdür Baþ Yardýmcýsý veya bunlarýn tevkil edeceði kimselerle Türkiye Ticaret Odalarý, Sanayi Odalarý ve Ticaret Borsalarý Birliðinin iki temsilcisinden kurulur. 89'uncu maddedeki nisap hükmü, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu hakkýnda da uygulanýr.uygulama Süresi Madde 44- Götürü ücretler, götürü ticaret ve serbest meslek kazançlarý ve ortalama kar hadleri üç yýl uygulanýr. þu kadar ki, bunlarda önemli deðiþiklikler vuku bulduðu takdirde Maliye Bakanlýðý bu süreyi bir yýldan aþaðý olmamak þartiyle kýsaltabilir. BEÞÝNCÝ BÖLÜM (2686 sayýlý Kanunun 9\'uncu maddesiyle deðiþen baþlýk) Zirai kazanç ölçüleri ile emlak vergisine ait bedel ve deðerlerin tespiti Ölçüler ve Tarifleri Madde 45- Zirai kazanç ölçüleri, yýllýk istihsal deðeri, götürü gider emsali, ortalama randýman miktarý, ortalama iþçilik tutarý, ortalama maliyet bedeli ile ortalama satýþ fiyatýndan terekküp eder.

19 1. Yýllýk istihsal deðeri: Ortalama randýman ve ortalama satýþ fiyatý ölçülerine göre her ziraat biriminden bir yýlda elde edileceði hesaplanan mahsül deðerinin iþletmede veya iþletmelerde mevcut ziraat birimi sayýlarý ile çarpýlmasý suretiyle bulunacak deðerlerin toplamýdýr. 2. (2686 sayýlý Kanunun 10'uncu maddesiyle deðiþen bent) Götürü gider emsali: Büyük ve küçükbaþ hayvanlar (kümes hayvanlarý dahil) ve bunlarýn mahsulleri ile kara ve su avcýlýðý için % 80; diðer zirai mahsuller ile ziraat makine ve aletleriyle baþka çiftçilerin zirai istihsal iþlerinin yapýlmasý karþýlýðýda alýnan ücretler için % 70'tir. 3. Ortalama randýman miktarý: Ziraat birimlerinin her bir çeþidinden elde edileceði tahmin olunan ortalama mahsul miktarýdýr. 4. Ortalama iþçilik tutarý: Ziraat birimlerinin her bir çeþidine isabet eden ortalama iþçilik gideri tutarýdýr. 5. Ortalama maliyet bedeli: Ziraat birimi baþýna elde edilecek mahsul için yapýlmasý gereken ortalama giderlerin toplamýdýr. 6. Ortalama satýþ fiyatý: Zirai mahsullerin ticari teamüle göre beher satýþ biriminin 46'ncý maddenin (d) bendi esaslarý dairesinde tespit olunan satýþ fiyatýdýr.zirai Kazanç Ölçülerinin Tesbiti Madde 46- (205 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle deðiþen madde) Zirai kazanç ölçüleri (45'inci maddenin 1 numaralý bendinde yazýlý ölçüler ile kara ve su avcýlýðýna müteallik olanlar hariç), Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu tarafýndan hazýrlanacak yönetmelik esaslarý dairesinde zirai kazançlar il Komisyonlarýnca takdir ve tesbit olunur. Zirai kazançlar il komisyonlarý, zirai kazanç ölçülerinin takdir ve tesbitinde aþaðýdaki esasla uyar. a) Zirai faaliyetlere tesir eden tabii ve iktisadi þartlar bakýmlarýndan önemli farklar gösteren bölgeler ayrýlýr; b) Çeþitli ziraat nevileri ile çeþitli ziraat makine ve aletleri ayrý ayrý, vasýf ve þartlar bakýmýndan birbirine uygunluk ve yakýnlýk gösterenler belli gruplar içinde birleþtirilmek suretiyle nazarý itibara alýnýr; c) Zirai iþletmelerin bölgeler itibariyle özellikleri ve ortalama verim kabiliyetleri gözönünde tutulur; d) Ortalama satýþ fiatýnýn tespitinde Hükümetçe tayin olunan ve takdir sýrasýnda yürürlükte bulunan fiyatlar, Hükümetçe fiyat tayin olunmýyan mahsuller için takdirin yapýldýðý yýldan önce gelen son takvim yýlý içindeki mahalli toptan piyasa fiatý esas tutulur. Fiyatýn temevvüç ettiði hallerde ortalamasýna itibar olunur; e) Özellik gösteren ziraat nevilerinde Zirai Kazançlar Merkez Komisyonunca bu ziraat çeþitlerinin mahiyetlerine uygun olarak tayin olunacak esaslar nazarý itibara alýnýr.

20 Zirai kazançlar il komisyonlarý, zirai kazanç ölçülerinin uygulanmaya baþlanýlacaðý ilk takvim yýlý içinde mezkur ölçüleri tesbit ederek bu yýlýn Nisan ayý sonuna kadar zirai kazançlar merkez komisyonuna gönderirler. Zirai kazançlar merkez komisyonu, illerden gelen zirai kazanç ölçülerinden hatalý ve noksan bulduklarýný gerekçesiyle birlikte alakalý komisyonlara iade eder. Zirai kazançlar il komisyonlarý merkez komisyonunca iade olunan ölçülerdeki maddi hatalarý düzeltirler; takdire taaluk eden hususlarda ise ya ölçüleri yeniden takdir ederler veya ilk kararlarýnda ýsrar edebilirler. Ýl komisyonlarý ýsrar kararlarýnda ýsrar sebeplerini açýklamaya mecburdurlar. (2365 sayýlý Kanunun 7'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Ancak, zirai kazançlar il komisyonlarýnca verilen ýsrar kararlarý uygun görülmediði takdirde uygun görülmeyen ölçüler yerine merkez komisyonunca re'sen ve nihai olarak yeni ölçüler tayin ve tespit olunur. (2455 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle iki fýkra kaldýrýlmýþtýr.)ziraat Birimleri Madde 47- Ziraat birimleri: a) Tarla, bað ve sebze ziraati ile ormancýlýkta dönüm; b) Ölçü olarak aðaç kabul edilenlerde ürün verecek hale gelmiþ aðaç sayýsý; c) Hayvancýlýkta hayvan sayýsý; dýr. Özellik gösteren ziraat nevilerinde Maliye ve Tarým Bakanlýklarýnca bu ziraat çeþitlerinin mahiyetlerine uygun olarak müþtereken belli edilecek diðer birimler kullanýlýr. Bu kanunun uygulanmasýnda dönüm bin metre karelik toprak parçasýdýr.tasdik ve Ýlan Madde 48- Zirai kazanç ölçüleri Bakanlar Kurulunun onayý ile yürürlüðe girer. Onaylanan ölçüler Resmi Gazete ile yayýnlanýr. Her bölgeye ait ölçüler, ilgili valiliklere gönderilir. Valilikler bunlarý en kýsa zamanda köy ve mahalle ihtiyar kurullarýna ve maliye teþkilatýna teblið eder.uygulama Süresi Madde 49-

21 (3239 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle deðiþen madde) Ziraî kazanç ölçüleri üç yýl için tespit olunur. Ancak satýþ fiyatý resmî kuruluþlar veya birliklerce tespit ve ilan olunan (destekleme alýmlarý) ürünler için her yýl açýklanan en son fiyatlar esas alýnýr. Diðer taraftan ölçülerin tespitine esas olan unsurlarda önemli deðiþiklikler vukubulduðunun anlaþýlmasý halinde, Ziraî Kazançlar Merkez Komisyonu, bu ölçülerin uygulama süresini lüzumlu gördüðü ziraî faaliyet ve mahsul nevileri için bir yýldan aþaðý olmamak üzere kýsaltmaya yetkilidir.emlak Vergisine Ait Bedel ve Deðerlerin Tespiti, Ýlaný ve Kesinleþmesi Mukerrer Madde 49- (4751 sayýlý Kanunun 1/A maddesiyle deðiþen madde Yürürlük; ) - a) Maliye ve Bayýndýrlýk ve Ýskan bakanlýklarý 1319 sayýlý Emlâk Vergisi Kanununun 29 uncu maddesi hükmü ile ayný Kanunun 31 inci maddesi uyarýnca hazýrlanan tüzük hükümlerine göre bina metrekare normal inþaat maliyet bedellerini, uygulanacaðý yýldan dört ay önce müþtereken tespit ve Resmî Gazete ile ilân eder. Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odalarý ve Ticaret Borsalarý Birliði bu bedellere karþý Resmî Gazete ile ilânýný izleyen onbeþ gün içinde Danýþtayda dava açabilir. b) Takdir komisyonlarýnýn arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim deðer tespitine iliþkin dört yýlda bir yapacaklarý takdirler, tarh ve tahakkuk iþleminin (Emlâk Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinin (8) numaralý fýkrasýna göre yapýlacak takdirler dahil) yapýlacaðý sürenin baþlangýcýndan en az altý ay önce karara baðlanarak, arsalara ait olanlar takdirin ilgili bulunduðu il ve ilçe merkezlerindeki ticaret odalarýna, ziraat odalarýna ve ilgili mahalle ve köy muhtarlýklarý ile belediyelere, araziye ait olanlar il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarýna ve belediyelere imza karþýlýðýnda verilir. Büyükþehir belediyesi bulunan illerde takdir komisyonu kararlarý, vali veya vekalet vereceði memurun baþkanlýðýnda, defterdar veya vekalet vereceði memur, vali tarafýndan görevlendirilecek tapu sicil müdürü ile ticaret odasý, serbest muhasebeci mali müþavirler odasý ve esnaf ve sanatkârlar odalarý birliðince görevlendirilecek birer üyeden oluþan merkez komisyonuna imza karþýlýðýnda verilir. Merkez komisyonu kendilerine teblið edilen kararlarý onbeþ gün içinde inceler ve inceleme sonucu belirlenen deðerleri ilgili takdir komisyonuna geri gönderir. Merkez komisyonunca farklý deðer belirlenmesi halinde bu deðerler ilgili takdir komisyonlarýnca yeniden takdir yapýlmak suretiyle dikkate alýnýr. Takdir komisyonlarýnýn bu kararlarýna karþý kendilerine karar teblið edilen daire, kurum, teþekküller ve ilgili mahalle ve köy muhtarlýklarý onbeþ gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilirler. Vergi mahkemelerince verilecek kararlar aleyhine onbeþ gün içinde Danýþtaya baþvurulabilir. Kesinleþen asgari ölçüde arsa ve arazi birim deðerleri, ilgili belediyelerde ve muhtarlýklarda uygun bir yere asýlmak suretiyle tarh ve tahakkukun yapýldýðý yýlýn baþýndan Mayýs ayý sonuna kadar ilân edilir. Bakanlar Kurulu bu fýkrada yer alan dört yýllýk süreyi sekiz yýla kadar artýrmaya veya iki yýla kadar indirmeye yetkilidir.

22 c) Yukarýdaki fýkralara göre, Danýþtay ve vergi mahkemelerinde dava açýlmasý halinde, davalýnýn onbeþ gün içinde vereceði tek savunma ile dosya tekemmül etmiþ sayýlýr. Danýþtay ve vergi mahkemelerince bu davalar, dosyanýn tekemmül ettiði tarihten itibaren en geç bir ay içinde karara baðlanýr. d) (a) ve (b) fýkralarýndaki bina metrekare normal inþaat maliyet bedelleri ile arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim deðer tespitlerine iliþkin süreleri gerektiði ölçüde kýsaltmaya Maliye Bakanlýðý yetkilidir.(*) (*) (Deðiþmeden önceki þekli) (2686 sayýlý Kanunun 11'inci maddesiyle eklenen madde) a) Maliye ve Bayýndýrlýk Bakanlýklarý Emlak Vergisi Kanununun 10'uncu maddesi hükmü ile ayný kanunun 31'inci maddesi uyarýnca hazýrlanan tüzük hükümlerine göre bina metrekare normal inþaat maliyet bedellerini (Söz konusu tüzük hükümlerine göre yapýlan yýllýk tespitler hariç olmak üzere) genel beyanýn yapýlacaðý sürenin baþlangýcýndan dört ay önce müþtereken tespit ve Resmi Gazete ile ilan ederler. Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odalarý ve Ticaret Borsalarý Birliði bu bedellere karþý Resmi Gazete ile ilanýný izleyen 15 gün içinde Danýþtayda dava açabilirler. b) (3239 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle deðiþen bent) Takdir komisyonlarýnýn arsalara ve araziye ait asgarî ölçüde birim deðer tespitine iliþkin takdirleri genel beyanýn yapýlacaðý sürenin baþlangýcýndan en az altý ay önce karara baðlanarak, arsalara ait olanlar takdirin ilgili bulunduðu Ýl ve Ýlçe merkezlerindeki ticaret odalarýna, ziraat odalarýna ve ilgili mahalle ve köy muhtarlýklarý ile vergi dairelerine ( tarihinden itibaren belediyelere) araziye ait olanlar Ýl merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarýna ve vergi dairelerine ( tarihinden itibaren belediyelere) imza karþýlýðýnda verilir. Takdir komisyonlarýnýn bu kararlarýna karþý kendilerine karar teblið edilen daire, kurum, teþekküller ve ilgili mahalle ve köy muhtarlýklarý 15 gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilirler. Vergi mahkemelerince verilecek kararlar aleyhine 15 gün içinde Danýþtaya baþvurulabilir. Kesinleþen asgari ölçüde arsa ve arazi birim deðerleri, ilgili vergi dairelerinde, belediyelerde ve muhtarlýklarda uygun bir yerlere asýlmak suretiyle genel beyan süresince ilan edilir. c) Yukarýdaki fýkralara göre, Danýþtay ve vergi mahkemelerinde dava açýlmasý halinde, davalýnýn 15 gün içinde vereceði tek savunma ile dosya tekemmül etmiþ sayýlýr. Danýþtay ve vergi mahkemelerince bu davalar dosyanýn tekemmül ettiði tarihten itibaren en geç 1 ay içinde karara baðlanýr. d) (3239 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle deðiþen bent) (a) ve (b) fýkralarýndaki bina metrekare normal inþaat maliyet bedelleri ile arsalara ve araziye ait asgarî ölçüde birim deðer tespitlerine iliþkin süreleri Emlak Vergisi genel beyan dönemleri ile ilgili olmak üzere gerektiði ölçüde kýsaltmaya Maliye ve Gümrük Bakanlýðý yetkilidir.

23 ÜÇÜNCÜ KISIM Tahrir usulü BÝRÝNCÝ BÖLÜM Genel Esaslar Genel Esaslar Madde (1319 sayýlý Emlak Vergisi Kanununun 41/3 maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)tadilat Madde 52- Tadilat, iki genel tahrir arasýnda, bu kanunda yazýlý sebeplerden dolayý binalarýn gayrisafi iratlarýnda ve arazinin kýymetlerinde vukua gelen devamlý ve tabi deðiþiklikler tesbit edilerek, yeni irat veya kýymetin tahmin edilmesidir. Madde (1319 sayýlý Emlak Vergisi Kanununun 41/3 maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.) ÝKÝNCÝ BÖLÜM Genel Tahrir Genel Tahrir Madde (1319 sayýlý Emlak Vergisi Kanununun 41/3 maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)tadilat Sebepleri Madde 63- Aþaðýdaki hallerde binalarýn gayrisafi iratlarý ve arazinin kýymetleri tadilat yoliyle tahmin ve yeniden takdir olunur: 1. Herhangi bir sebep yüzünden devamlý olarak bina gayrisafi iratlarý ile arazi kýymetlerinin en az % 20 nisbetinde artmasý veya eksilmesi; 2. Bina veya arazinin genel tahrirde unutularak mektum kalmýþ olmasý; 3. Yeni bina inþaa edilmesi (Mevcut binalara ilaveler yapýlmasý veya sabit istihsal, asansör veya kalorifer tesisleri konulmasý yeni inþaat hükmündedir.); (Bu hallerde yalnýz ilave inþaat veya sabit istihsal, asansör ve kalorifer tesislerinin gayrisafi iratlarý takdir olunarak binanýn mevcut gayrisafi iradýna ilave edilir. Sabit istihsal, asansör ve kalorifer tesislerinin gayrisafi iratlarý 307'nci maddedeki

24 esasa göre takdir olunur.); 4. Bir binanýn yanmasý, yýkýlmasý suretiyle veya sair sebeplerle tamamen veya kýsmen harap olmasý veya binada mevcut sabit istihsal, asansör veya kalorifer tesislerinin kýsmen veya tamamen kaldýrýlmasý; 5. Bir binanýn kullanýþ tarzýnýn tamamen deðiþtirilmesi veya bir binanýn ikamete mahsus mahallerinden bir kýsmýnýn dükkan, maðaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasýna mahsus mahaller haline veya bu hallerde bulunan yerlerin ikamete mahsus mahaller haline kalbedilmesi (Bu hükmün uygulanmasýnda bir apartmanýn her dairesi ayrý bir bina sayýlýr ve yalnýz kullanýþ tarzý tamamen veya kýsmen deðiþtirilen dairenin iradý yeniden takdir olunur.); 6. Arazinin hal ve heyetinde deðiþiklik olmasý; 7. Daimi müstesnalýktan faydalanan ve irat veya kýymeti bulunmayan bir bina veya arazinin müstesnalýktan çýkmasý; 8. Bir binanýn mütemmimi durumunda olan arazinin mütemmimlik durumundan çýkmasý veya bir arazi ve arsanýn bina mütemmimi durumuna girmesi; 9. Bir bina veya arazinin taksim ve ifraz edilmesi (Araziden bir kýsmýnýn istimlak edilmesi de ifraz hükmündedir.); 10. Müteaddit arazi ve arsalarýn tek bir arazi ve arsa haline getirilmesi veya müteaddit hisselere ayrýlmýþ olan bir binanýn bütün hisselerinin birleþtirilmesi.arazinin Hal ve Heyetinde Deðiþiklik Madde 64- Aþaðýdaki haller arazinin hal ve heyetinde deðiþiklik olduðunu ifade eder: 1. Arazinin fidanlandýrýlmasý veya aðaçlandýrýlmasý, bað haline getirilmesi; 2. Fidanlý, aðaçlý veya kütüklü bir arazinin tarla haline getirilmesi veya gelmesi; 3. Tarým yapýlan bir arazinin tabii bir afet veya arýza sebebiyle veya sair sebepler yüzünden tarýma elveriþsiz hale gelmesi; 4. Tarým yapýlmayan bir arazinin tarýma elveriþli hale getirilmesi; 5. Arazinin üzerine veya altýna inþaat yapýlmasý; 6. Arazinin parsellenmek suretiyle arsalar haline getirilmesi.mevzii ve Ferdi Tadilat Madde 65- Binalarýn gayrisafi iratlarýnda ve arazi ve arsalarýn kýymetlerinde 63'üncü

25 maddenin 1'inci bendinde yazýlý nispette vuku bulan artma veya eksilme sebebiyle yapýlacak tadilat mevzii veya ferdi olur. Bir þehir, kasaba veya köyün tamamýnda mevcut bina ve arazi için yapýlacak tadilat mevziidir. Münferit mükelleflerin arazisi veya binalarý için yapýlan tadilat ferdidir.mevzii Tadilat Kararý Madde 66- Mevzii tadilat yapýlabilmesi için: 1. Ýlgili bir veya birkaç mükellefin veya vergi dairesinin mevzii tadilat isteðinde bulunmasý, 2. þehir ve kasabalardaki tadilat için belediye encümeninin, köylerdeki tadilat için köy ihtiyar meclisinin, mevzii tadilatý gerektiren sebepleri muhtevi olarak tanzim edeceði mazbata üzerine il idare kurulunca tadilatýn lüzumuna karar verilmesi. 3. Maliye Bakanlýðýnca mevzii tadilatýn yapýlmasýna izin verilmesi þarttýr.ferdi Tadilat Ýsteði Madde 67- Ferdi tadilat yapýlabilmesi için ilgili mükellefin binasý veya arazisi için tadilat isteðinde bulunmasý gerekli ve kafidir. Vergi daireleri ferdi tadilat isteðinde bulunamazlar.diðer Tadilatýn Yapýlmasý Madde 68-63'üncü maddenin 2-10'uncu bentlerinde yazýlý hallerde tadilat herhangi bir isteðe lüzum olmaksýzýn ya ilgili mükelleflerin bu halleri bildirmeleri veya vergi dairesinin yoklama ile tesbit etmesi neticesinde yapýlýr.ýfraz ve Birleþtirme Madde 69- Bir bina veya arazinin taksim veya ifraz edilmesi (Arazinin parsellenmek suretiyle arsalar haline getirilmesi hariç) dolayýsiyle yapýlacak tadilatta binanýn gayrisafi iradý ve arazinin kýymeti yeniden takdir edilmeyip vergide kayýtlý gayrisafi irat veya kýymet müfrez parçalar veya hisseler arasýnda her parça veya hissenin yüz ölçümüne ve mevki ve þerefine göre taksim olunur. 63'üncü maddenin 10'uncu bendinde yazýlý halde yapýlacak tadilatta birleþtirilen bina ve araziye yeniden gayrisafi irat veya kýymet takdir edilmeyip her birinin vergide kayýtlý gayrisafi irat veya kýymetleri toplanýr ve bu toplam birleþtirilen bina ve arazinin gayrisafi irat veya kýymeti olur. Birleþtirilen parçalardan bir kýsmýnýn vergide kayýtlý gayrisafi irat veya kýymeti bulunmadýðý hallerde yalnýz bu parça veya hisselere gayrisafi irat veya kýymet takdir olunarak yukarýki fýkra gereðince iþlem yapýlýr.yüzölçümü Fazla Veya Noksan Tesbit Edilen Arazi Madde 70- Genel tahrir veya mevzii tadilatta arazinin yüzölçümü noksan veya fazla tahrir edilmiþ olduðu sonradan meydana çýkarsa noksan yazýldýðý anlaþýlan miktar kayýtlý yüzölçümüne ilave, fazla yazýldýðý anlaþýlan miktar kayýtlý

26 yüzölçümünden tenzil edilir ve arazinin kayýtlý kýymetinden beher metre kareye isabet eden kýymet esas tutularak noksan veya fazlaya ait kýymetler tesbit ve kayýtlý kýymete ilave veya mezkur kýymetten tenzil olunur. Bu ilave ve tenziller dolayýsiyle noksan veya fazla alýndýðý anlaþýlan vergiler mükelleften tahsil veya kendisine iade edilir.tadilat Neticelerinin Uygulanmasý Madde 71- Ferdi tadilat neticeleri tadilat taleplerinin yapýldýðý mevzii tadilat neticeleri de, itiraz incelemelerinin bittiði yýlý takip eden mali yýldan baþlýyarak uygulanýr. Ferdi tadilat talebin yapýldýðý mali yýl içinde bitirilemezse, ilerde belli olacak matrahlara göre düzeltmeler yapýlmak üzere, bina ve arazinin mevcut irat ve kýymetleri tarha esas tutulur. Bunlar dýþýndaki tadilatta tadil neticeleri: 1. Genel tahrirlerde mektum kalan bina ve arazi için genel tahririn yürürlüðe girdiði mali yýldan; Ve aþaðýdaki hallerde: 2. Yeni inþaat için inþaatýn hitam bulduðu veya inþaatýn hitamýndan evvel kýsmen kullanýlmaya baþlanýlmýþsa her kýsmýn kullanýlmasýna baþlandýðý, binaya sonradan sabit istihsal, asansör ve kalorifer tesisleri konulmuþsa bu tesislerin konulmasýnýn tamamlandýðý; 3. 63'üncü maddenin 5'inci bendinde yazýlý þekilde kullanýþ tarzý deðiþen binalar için bu deðiþ vuku bulduðu; 4. Muafiyeti sukut eden bina ve arazide muafiyetin sukut ettiði; 5. Yanan, yýkýlan ve sair sebeplerle tamamen veya kýsmen harap olan binalarda ve ifraz ve taksim edilen veya birleþtirilen bina ve arazide bu olaylarýn vuku bulduðu; 6. Hal ve heyeti deðiþen arazide deðiþikliðin rastladýðý; 7. Binanýn mütemmimi durumunda olan arazinin mütemmimlik durumundan çýkmasý, bir arazi ve arsanýn bina mütemmimi durumuna girmesi hallerinde bu deðiþikliðin vuku bulduðu; Tarihi takip eden mali yýldan baþlýyarak yürürlüðe konulur. DÖRDÜNCÜ KISIM (2365 sayýlý Kanunun 8\'inci maddesiyle deðiþen þekli)

27 Takdir, Zirai Kazançlar ve Özel Komisyonlarý BÝRÝNCÝ BÖLÜM Takdir Komisyonu Kuruluþ Madde 72- (3239 sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle deðiþen madde) Takdir Komisyonu; illerde defterdarýn, ilçelerde malmüdürünün (müstakil vergi dairesi olan ilçelerde ilgili vergi dairesi müdürünün) veya bunlarýn tevkil edecekleri memurlarýn baþkanlýðý altýnda ilgili vergi dairesinin yetkili iki memuru ile seçilmiþ iki üyeden kurulur. Arsalara ait asgarî ölçüde birim deðer tespitinde takdir komisyonu; belediye baþkaný veya tevkil edeceði memurun baþkanlýðý altýnda belediyenin yetkili bir memuru ile tapu sicil müdürü veya tevkil edeceði bir memur ve ticaret odasýnca seçilmiþ bir üye ile ilgili mahalle ve köyün muhtarýndan kurulur. Araziye ait asgarî ölçüde birim deðer tespitinde takdir komisyonu; valinin baþkanlýðý altýnda defterdar, Tarým Orman ve Köyiþleri Bakanlýðý il müdürü ile il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarýndan seçilmiþ birer üyeden kurulur. Takdir komisyonlarý daimî veya geçici olurlar. Daimî komisyonlarýn nerelerde kurulacaðýný Maliy ve Gümrük Bakanlýðý belli eder. Daimi komisyon bulunmayan yerlerde takdir iþleri geçici komisyonlar tarafýndan görülür.üyelerin Seçilmesi Madde 73- (2365 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle deðiþen fýkra) Üyeler, tüccarlar için ticaret odasýnca, diðer sanat ve meslek erbabý için bunlarýn mensup olduklarý mesleki teþekküllerce kendi üyeleri arasýndan veya hariçten seçilir. Bu teþekküller, Takdir Komisyonu Baþkanýnýn yazýlý talebi üzerine en geç bir ay içinde iki asýl ve iki yedek üye seçmeye mecburdurlar. Bu mecburiyet zamanýnda yerine getirilmezse üyeler mahallin en büyük mülkiye amiri tarafýndan seçilir. (2686 sayýlý Kanunun 13'üncü maddesiyle deðiþen fýkra) Komisyon toplantýlarýna mükellefin sanat veya meslek bakýmýndan baðlý veya ilgili olduðu teþekkülden, servet takdiri iþlerinde ise yalnýz Ticaret Odasýndan seçilen üyeler (3210 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen hüküm) (Arsalara ait asgari ölçüde birim deðerlerinin tespiti sýrasýnda ticaret odasýndan seçilen üyelerden biri yerine ilgili mahalle veya köyün muhtarý) iþtirak eder. Ticaret Odasý ve mesleki teþekkül bulunmayan yerlerde bunlar tarafýndan seçilecek üyeler, yukarýdaki esaslara göre belediyeler tarafýndan seçilir. Komisyonlar kendilerine tahsis edilen dairede, yoksa vergi dairesinde toplanýrlar ve keyfiyet bir tutanakla tesbit olunur.komisyonlarýn Görevleri Madde 74- (3239 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle deðiþen madde) a) 72'nci maddenin birinci fýkrasýna göre

28 kurulan takdir komisyonunun görevleri þunlardýr. 1. Yetkili makamlar tarafýndan istenilen matrah ve servet takdirlerini yapmak; 2. Vergi kanunlarýnda yazýlý fiyat, ücret veya sair matrah ve kýymetleri takdir etmek (Bu gibi takdirler de takdir kararýna baðlanýr.) Takdir komisyonu bu görevlerini yaparken takdir sebepleri bulunup bulunmadýðýný incelemez. Yalnýz hatalý gördüðü muamelelerde, ilgili vergi dairesini yazý ile ikaz etmeye mecburdur. b) 72'nci maddenin ikinci fýkrasýna göre kurulan takdir komisyonu: 1319 sayýlý Emlak Vergisi Kanununun (4751 sayýlý Kanunun 6/A maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük: ) 29 uncu maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) bendi(*) uyarýnca arsalar için her mahalle ve arsa sayýlacak parsellenmemiþ arazide her köyün cadde, sokak veya deðer bakýmýndan farklý bölgeleri (Turistik bölgelerde deðer bakýmýndan farklý olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parsel) itibariyle asgarî ölçüde birim deðer tespit etmekle görevlidir. c) 72 nci maddenin üçüncü fýkrasýna göre kurulan takdir komisyonu: 1319 sayýlý Emlak Vergisi Kanununun (4751 sayýlý Kanunun 6/A maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük: ) 29 uncu maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) bendi(**) uyarýnca her il veya ilçe için arazinin cinsi (Kýraç, taban ve sulak) itibariyle asgari ölçüde birim deðer tespit etmekle görevlidir. (b) ve (c) fýkralarýna göre yapýlacak deðer tespitinde, Emlak Vergisi Kanununun 31 inci maddesinin ikinci fýkrasýnda yer alan normlardan ve bu maddeye göre hazýrlanmýþ bulunan tüzük hükümleri ile gerektiðinde bilirkiþiden yararlanýlýr. (*) (Deðiþmeden önceki ibare) 20 nci maddesinin ikinci fýkrasý (**) (Deðiþmeden önceki ibare) 20 nci maddesinin ikinci fýkrasý Komisyonun Yetkileri Madde 75- (3239 sayýlý Kanunun 7'nci maddesiyle deðiþen fýkra) 72'nci maddenin birinci fýkrasýna göre kurulan takdir komisyonu 74 üncü maddedeki görevleri dolayýsýyla bu Kanunda yazýlý inceleme yetkisine haizdir. (2365 sayýlý Kanunun 10'uncu maddesiyle deðiþen fýkra) Komisyon, servetleri, sýnai haklarý ve telif haklarýný, imtiyazlarý, madenleri, mücevheratý, eski eserleri ve sanat eserlerini deðerlemede bilirkiþiye müracaat edebilir. (3239 sayýlý Kanunun 7'nci maddesiyle eklenen fýkra) 72 nci maddenin ikinci ve üçüncü fýkralarý göre kurulan takdir komisyonlarý 79 uncu maddede yazýlý yetkileri haizdir.beyana Baðlýlýk Madde 76- Mükellefin evvelce beyan ettiði bir matraha ait olan takdir iþlerinde, takdir olunan matrah mükellefin beyanýndan düþük olamaz.

29 ÝKÝNCÝ BÖLÜM Tahrir Komisyonu Tahrir Komisyonu Madde (1319 sayýlý Emlak Vergisi Kanununun 41/3 maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)yetki Madde 79- Tahrir komisyonlarý: 1. Ýradý veya kýymeti tahmin edilecek binalarý ve araziyi gezebilirler; 2. Mükelleflerden ve kiracýlardan gayrimenkulün genel durumu, kullanýþ tarzý, kira veya hasýlat miktarý ve tahmine yarýyacak sair lüzumlu malumatý isteyebilirler; 3. Lüzumlu gördükleri malumatý, muhtar ve ihtiyar meclisleri, ticaret ve tarým odalarý, belediyeler ve noterler gibi resmi veya yarý resmi teþekküllerle özel teþekküller ve þahýslardan isteyebilirler; 4. Fabrika, deðirmen ve imalathanelerin iratlarýn takdirinde içlerinde bulunan sabit istihsal tesislerinin kýymetlerini tesbit için lüzum gördükleri takdirde bilirkiþiye müracaat edebilirler. Çalýþma saatleri dýþýnda veya tatil günlerinde, bina ve arazi, bunlarý iþgal edenlerin muvafakati olmaksýzýn gezilemez. Binalarýn gezilmesi sýrasýnda, komisyon baþkan ve üyeleri, ev halkýnýn rahatsýz edilmemesine dikkat etmiye mecburdurlar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tadilat Komisyonlarý Görev ve Kuruluþ Madde 80- Gerek binalarda, gerek arazide tadilat üçer kiþilik "Tadilat komisyonlarý" tarafýndan yapýlýr. Bu komisyonlar, mahallin en büyük mülkiye memurunun vergi dairesi müdürü olmýyan gelir memurlarý arasýndan seçeceði bir baþkan ile iki üyeden kurulur. Lüzum görülen yerlerde birden fazla tadilat komisyonu kurulmasý caizdir.üyelerin Seçilmesi Madde 81- Tadilat komisyonlarýna girecek üyeler:

30 1. Belediye sýnýrý içinde bulunan yerler için, belediye meclislerince biri kendi üyeleri arasýndan veya dýþardan, diðeri tadilat yapýlacak bina ve arazinin bulunduðu þehir ve kasaba halký arasýndan; 2. Belediye teþkilatý olmýyan yerlerde köy ihtiyar meclisince biri kendi üyeleri, diðeri köy halký arasýndan, Seçilir. Belediyeler ve belediye teþkilatý bulunmýyan köy ihtiyar meclisleri mahallin en büyük mülkiye memurunun yapacaðý tebliðden baþlýyarak en geç bir ay içinde tadilat komisyonuna girecek üyeleri ve onlarýn bir misli yedek üyeleri seçmeye ve adlarýný en büyük mülkiye memuruna bildirmeye mecburdurlar.yetki Madde 82- Tahrir komisyonlarýnýn haiz olduðu yetkileri tadilat komisyonlarý da haizdirler. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (2365 sayýlý Kanunun 11\'inci maddesiyle deðiþen baþlýk) Zirai Kazançlar Ýl ve Merkez Komisyonlarý ile Özel Komisyonlar Zirai Kazançlar Ýl Komisyonu Madde 83- (2365 sayýlý Kanunun 11'inci maddesiyle deðiþen madde) Zirai Kazançlar Ýl Komisyonu valinin baþkanlýðýnda defterdar, gelir müdürü, ziraat müdürü, veteriner müdürü, il merkezindeki ziraat bankasý þube müdürü ve seçilmiþ üç üyeden kurulur. Ormancýlýða iliþkin konularýn görüþülmesinde komisyona veteriner müdürü yerine orman iþletme müdürü veya tevkil edeceði bir temsilci katýlýr.üyelerin Seçilmesi Madde 84- (2686 sayýlý Kanunun 15'inci maddesiyle deðiþen madde) Zirai Kazançlar Ýl Komisyonunun seçilmiþ üyelerinden ikisi il ziraat odasýndan, biri de bu ile baðlý ilçe ziraat odalarýndan il ziraat odasýnca seçilir. Ziraat odasý, valinin yazýlý tebliði üzerine en geç bir ay içinde komisyon üyelerini ve ayný sayýda yedek üyeyi seçerek adlarýný valiye bildirir. Üyeler bu süre içinde seçilip bildirilmedikleri takdirde vali tarafýndan seçilir. Ziraat odasý bulunmayan yerlerde bunlarýn seçeceði üyeler, ayný esaslar dairesinde belediyelerce seçilir.üyelerin Seçilmesi Madde 85- (2686 sayýlý Kanunun 16'ncý maddesiyle deðiþen madde) Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, Maliye Bakanlýðý Müsteþarýnýn

31 Baþkanlýðýnda; Gelirler Genel Müdürü ile Gelirler Genel Müdürlüðünün iki, Tarým ve Orman Bakanlýðýnýn üç, Ziraat Odalarý Birliðinin üç ve Devlet Üretme Çiftlikleri Genel Müdürlüðünün bir temsilcisinden kurulur. Baþkanýn mazereti halinde komisyona, baþkanýn, üyelerden veya hariçten tevkil edeceði kimse baþkanlýk eder.komisyonlarýn Yetkileri Madde 86- Zirai kazançlar il ve merkez komisyonlarý kamu idare ve müesseseleri ile Devlet ekonomi kurumlarýndan ve görevlerinin gerektirdiði sair gerçek ve tüzel kiþilerden her türlü bilgileri istiyebilirler. Gerekli gördükleri hallerde bilirkiþilere inceleme de yaptýrabilirler. Bilgi istemede 148'inci maddenin ikinci fýkrasý hükümleri uygulanýr. Komisyonlarca bu hükümlere göre istenilen bilgileri vermiyenler ve bilirkiþiliði kabul ettikleri halde gerekli incelemeleri yapmýyanlar hakkýnda (4444 sayýlý Kanunun 13/C-1 maddesiyle deðiþtirilen ibare Yürürlük; ) mükerrer 355'inci madde(*) hükmü uygulanýr. (*) (Deðiþmeden önceki ibare) 361'inci maddekomisyonlarýn Yetkileri Mukerrer Madde 86- (2686 sayýlý Kanunun 53'üncü maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.) BEÞÝNCÝ BÖLÜM Müþterek hükümler Komisyonlara Seçilecek Üyelerde Aranacak Vasýflar Madde 87- (5728 sayýlý Kanunun 273'üncü maddesiyle deðiþen madde) Takdir, tadilat ve zirai kazançlar il komisyonlarý ile özel komisyonlara, memurlarýn dýþýnda, seçilecek kimselerde aþaðýdaki vasýflar aranýr: 1. Ýyi ahlak sahibi olmak ve ikamet ettiði veya iþ gördüðü muhitin emniyet ve itimadýný kazanmý bulunmak. 2. Medeni haklardan ýskat edilmiþ bulunmamak. 3. Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiþ olsa bile; kasten iþlenen bir suçtan dolayý beþ yýl veya daha fazla süreyle hapis cezasýna ya da devletin güvenliðine karþý suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin iþleyiþine karþý suçlar, milli savunmaya karþý suçlar, devlet sýrlarýna karþý suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüþvet, hýrsýzlýk, dolandýrýcýlýk, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karýþtýrma, edimin ifasýna fesat karýþtýrma, suçtan kaynaklanan malvarlýðý deðerlerini aklama, kaçakçýlýk veya vergi kaçakçýlýðý suçlarýndan mahkûm olmamak.

32 4. Takdir ve özel komisyonlara seçileceklerde, ayrýca otuz yaþýný bitirmiþ olmak.5. Tadilat ve zirai kazançlar il komisyonlarýna seçileceklerde ayrýca mensup olduðu þehir veya kasabanýn iktisadi þartlarýna ve emlak ve ziraat iþlerine vukufu olmak ve yirmibeþ yaþýný bitirmiþ bulunmak. Yemin Madde 88- Bu kýsýmda yazýlý komisyonlara seçilen üyeler ve tahrir komisyonu baþkanlarý þehir ve kasabalarda idare heyeti, köylerde ihtiyar meclisi huzurunda aþaðýda yazýlý þekilde yemin ederler: "Komisyonda çalýþacaðým süre zarfýnda tam manasiyle vicdan ve kanaatim icaplarýna tabi kalacaðýma; hiçbir sebep ve tesir altýnda adaletten ve doðruluktan ayrýlmýyacaðýma, gerek Devlet gerek mükellef haklarýný bir tutacaðýma, takdir ve tahminlerde herhangi bir tarafa temayül suretiyle görevimi kötüye kullanmýyacaðýma namusum üzerine yemin ederim".nisap Madde 89- (2365 sayýlý Kanunun 15'inci maddesiyle deðiþen madde) Bu kýsýmda yazýlý komisyonlar üye tam sayýsýnýn çoðunluðu ile toplanýr ve çoðunlukla karar verirler. Oylarýn eþitliði halinde baþkanýn bulunduðu taraf çoðunlukta sayýlýr.devam Madde 90- Komisyon toplantýlarýnda herhangi bir sebeple olursa olsun bulunamýyacaðý anlaþýlan üyenin yerine yedek üye davet olunur. Seçilmiþ üyelerden, mücbir bir sebebe dayanmaksýzýn, üç müteakip toplantýya gelmiyenler istifa etmiþ sayýlarak yedek üye asil üye olarak getirilir. Mücbir sebebe veya mezuniyetle devam edemiyecek olan asil üyeye yedek üye vekalet eder. (2365 sayýlý Kanunun 16'ncý maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.)görev Süresi Madde 91- Tahrir komisyonlarý baþkan ve üyelerinin görevleri genel tahrir bitinceye kadar devam eder. Takdir, tadilat ve zirai kazançlar il komisyonlarýna seçilen üyelerin görev süresi üç yýldýr. Bunlarý seçen daire, meclis ve mesleki teþekküllerin seçimlerinin yenilenmesi bu üyelerin görev sürelerini kýsaltmaz. Süreleri dolanlarýn yeniden seçilmesi caizdir.ücretler Madde 92- (2686 sayýlý Kanunun 17'nci maddesiyle deðiþen madde) Bu kýsýmda yazýlý komisyonlarla ortalama kar hadlerini tespit eden özel komisyonlar ve uzlaþma komisyonlarýnýn (Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu, Merkez Uzlaþma Komisyonlarý ile Gelir Vergisi Kanununun 31'inci maddesinde zikredilen yönetmelik hükümlerine göre kurulan komisyon hariç) Baþkan ve üyelerine bu komisyonlardaki görevleri dolayýsýyla mahalli defterdarlýðýn teklifi üzerine Maliye Bakanlýðýnca tayin olunacak miktarda ücret verilir.

33 Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu, Merkez Uzlaþma Komisyonlarý ile Gelir Vergisi Kanununun 31'inci maddesinde zikredilen yönetmelik hükümlerine göre kurulan Komisyonun Baþkan ve Üyelerine bu komisyonlardaki çalýþma dolayýsýyla verilecek ücret Maliye Bakanlýðýnýn teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararýyla tayin olunur. BEÞÝNCÝ KISIM Tebliðler BÝRÝNCÝ BÖLÜM Teblið esaslarý ve muhataplar Teblið Esaslarý Madde 93- Tahakkuk fiþinden gayri, vergilendirme ile ilgili olup, hüküm ifade eden bilumum vesikalar ve yazýlar adresleri bilinen gerçek ve tüzelkiþilere posta vasýtasiyle ilmühaberli taahhütlü olarak, adresleri bilinmiyenlere ilan yolu ile teblið edilir. þu kadar ki, ilgilinin kabul etmesi þartiyle, tebliðin daire veya komisyonda yapýlmasý caizdir.teblið Yapýlacak Kimseler Madde 94- Teblið mükelleflere, bunlarýn kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezasý kesilenlere yapýlýr. Tüzelkiþilere yapýlacak teblið, bunlarýn baþkan, müdür veya kanuni temsilcilerine, vakýflar ve cemaatler gibi tüzelkiþiliði olmýyan teþekküllerde bunlarý idare edenlere veya temsilcilerine yapýlýr. Tüzelkiþilerin müteaddit müdür veya temsilcisi varsa tebliðin bunlardan birine yapýlmasý kafidir. (2365 sayýlý Kanunun 18'inci maddesiyle eklenen fýkra) Teblið, kendisine tebligat yapýlacak kimsenin bulunmamasý halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya iþyerlerinde memur ya da müstahdemlerinden birine yapýlýr. (Muhatap yerine bu þekilde kendisine teblið yapýlacak kimsenin görünüþüne nazaran 18 yaþýndan aþaðý olmamasý ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmamasý gerekir).veli, Vasi ve Kayyýmlara Teblið Madde 95- Mükellef yerine geçen veli, vasi veya kayyým gibi vergi sorumlusu birden fazla olursa, teblið bunlardan yalnýz birine yapýlabilir. þayet tebliðin mevzuu olan iþe ayrý bir vasi veya kayyým bakmakta ise, teblið bunlara yapýlýr.vasýtalý Teblið Madde 96- Kara, deniz, hava ve jandarma eratýna yapýlacak tebliðler kýta komutaný veya

34 müessese amiri gibi en yakýn üst vasýtasiyle yapýlýr. Bu evraký derhal teblið olunacak kimseye vermediði takdirde üst tazminle mahkum olur. Bu cihetin teblið evrakýnda yazýlý olmasý þarttýr.yabancý Memlekette Bulunanlara Teblið Madde 97- Yabancý memlekette bulunanlara teblið o memleketin yetkili makamý vasýtasiyle yapýlýr. Bunun için anlaþma varsa veya o memleketin kanunlarý müsait ise o yerdeki Türk siyasi memuru veya konsolosu tebliðin yapýlmasýný yetkili makamdan ister. Kendisine teblið yapýlacak kiþi Türk vatandaþý ise teblið Türk siyasi memuru veya konsolosu vasýtasiyle de yapýlabilir. Yabancý memleketlerde bulunan kimselere teblið olunacak evrak, tebligatý çýkaran merciin baðlý bulunduðu Bakanlýk vasýtasiyle Dýþiþleri Bakanlýðýna, oradan da Türkiye elçilik veya konsolosluðuna gönderilir. Yabancý memlekette resmi görevle bulunan Türk memurlarýna teblið Dýþiþleri Bakanlýðý vasýtasiyl yapýlýr. Yabancý memlekette bulunan askeri þahýslara yapýlacak teblið, baðlý bulunduklarý kara, deniz, hava kuvvetleri komutanlýklariyle Jandarma Genel Komutanlýðý vasýtasiyle yapýlýr.kamu Ýdare ve Müesseselerine Teblið Madde 98- Kamu idare ve müesseselerine yapýlacak teblið bu idare ve müesseselerin en büyük amirlerine veya bunlarýn muavinlerine veya en büyük amirin yetkili kýlacaðý memurlara yapýlýr. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Posta ile teblið usulü Kapalý Zarf Esasý Madde 99- Posta ile tebliðde teblið edilecek vesika kapalý bir zarf içinde postaya verilir. Bunun için, þekilleri Maliye Bakanlýðýnca tespit edilen özel zarflar kullanýlýr.bilinen Adreslere Teblið Madde 100- Bilinen adrese gönderilen mektuplar posta idaresince muhatabýna teslim edildiði tarihte teblið edilmiþ sayýlýr.bilinen Adresler Madde 101- Bu kanuna göre bilinen adresler þunlardýr: 1. Mükellef tarafýndan iþe baþlamada bildirilen adresler;

35 2. Adres deðiþikliðinde bildirilen adresler; 3. Ýþi býrakmada bildirilen adresler; 4. Vergi beyannamelerinde bildirilen adresler; 5. Yoklama fiþinde tespit edilen adresler; 6. (2686 sayýlý Kanunun 18'inci maddesiyle deðiþen fýkra) Vergi mahkemesinde dava açma dilekçelerinde ve cevaplarýnda gösterilen adresler; 7. Yetkili memurlar tarafýndan bir tutanakla tespit edilen adresler (Ýlgilinin tutanakta imzasý bulunmak þartiyle); 8. Bina ve arazi vergilerinde komisyonlarca tahrir varakalarýnda tespit edilen adresler. Mektuplarýn gönderilmesinde bu adreslerden tarih itibariyle tebligat yapacak makama en son olarak bildirilmiþ veya bu makamca tespit edilmiþ olaný nazara alýnýr.teblið Evrakýnýn Teslimi Madde 102- Teblið olunacak evraký muhtevi zarf posta idaresince muhatabýna verilir ve keyfiyet muhatap ile posta memuru tarafýndan taahhüt ilmühaberine tarih ve imza konulmak suretiyle tespit olunur. Muhatabýn zarf üzerinde yazýlý adresini deðiþtirmesinden dolayý bulunamamýþ olmasý halinde posta memuru durumu zarf üzerine yazar ve mektup posta idaresince derhal tebliði yaptýran daireye geri gönderilir. Muhatabýn geçici olarak baþka bir yere gittiði, bilinen adresinde bulunanlar veya komþularý tarafýndan bildirildiði takdirde keyfiyet ve beyanda bulunanýn kimliði teblið alýndýsýna yazýlarak altý beyaný yapana imzalatýlýr. Ýmzadan imtina ederse, tebliði yapan bu ciheti þerh ve imza eder ve teblið edilemiyen evrak çýkaran mercie iade olunur. Bunun üzerine tebliði çýkaran merci tarafýndan tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden teblið çýkarýlýr. Ýkinci defa çýkarýlan teblið evraký da ayný sebeple teblið edilemiyerek iade olunursa teblið ilan yolu ile yapýlýr. Muhatap imza edecek kadar yazý bilmez veya herhangi bir sebeple imza edemiyecek durumda bulunursa sol elinin baþ parmaðý bastýrýlmak suretiyle teblið edilir. Muhatap tebelluðdan imtina ederse teblið edilecek evrak önüne býrakýlmak suretiyle teblið edilir. Yukarýki fýkralarda yazýlý iþlemler komþularýndan bir kiþi veya muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden biri veyahut bir zabýta memuru huzurunda icra ve keyfiyet taahhüt ilmühaberine yazýlarak tarih ve imza vaz'edilmek ve hazýr bulunanlara da imzalatýlmak suretiyle tespit olunur.

36 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Ýlan yoliyle teblið usulü Tebliðin Ýlanla Yapýlacaðý Haller Madde 103- Aþaðýda yazýlý hallerde teblið ilan yoliyle yapýlýr: 1. Muhatabýn adresi hiç bilinmezse; 2. Muhatabýn bilinen adresi yanlýþ veya deðiþmiþ olur ve bu yüzden gönderilmiþ olan mektup geri gelirse; 3. Baþkaca sebeplerden dolayý posta ile teblið yapýlmasýna imkan bulunmazsa; 4. Yabancý memleketlerde bulunanlara teblið yapýlmasýna imkan bulunmazsa.ýlanýn Þekli Madde sayýlý Kanunun 1 inci maddesiyle deðiþen madde; Geçerlilik; , Yürürlük: )Ýlan aþaðýdaki þekilde yapýlýr: 1. Ýlan yazýsý teblið yapan vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asýlýr ve (3) numaralý bende göre ilana çýkarýlýr. Tebliðin konusu, her biri için ayrý ayrý olmak üzere, birmilyar liradan (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 1.380, -YTL) az vergi veya vergi cezasýna taalluk ettiði takdirde ayrýca (3) numaralý bende göre ilan yapýlmaz ve ilan yazýsýnýn askýya çýkarýldýðý tarihi izleyen onbeþinci gün ilan tarihi olarak kabul edilir. 2. Ýlan yazýsýnýn bir sureti mükellefin bilinen son adresinin baðlý olduðu muhtarlýða gönderili 3. Ýlan ile yapýlan tebliðin konusu birmilyar ila yüzmilyar lira (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 1.380, -YTL , -YTL) arasýndaki vergi veya vergi cezasýna taalluk ettiði takdirde ilan, ilgili vergi dairesinin bulunduðu yerin belediye sýnýrlarý içinde çýkan bir veya daha fazla gazetede yayýmlanýr. Tutarýn yüzmilyar lirayý (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren , -YTL ve aþmasý halinde) aþmasý halinde ilan, Türkiye genelinde yayýn yapan günlük gazetelerden birinde ayrýca yapýlýr. Teblið olunacak evrakýn örnekleri yabancý memlekette bulunan mükellefin bilinen adresine ayrýca posta ile gönderilir.(*) (*)(Deðiþmeden önceki þekli) Madde Ýlan aþaðýda yazýlý þekilde yapýlýr. 1. Ýlan ilgili vergi dairesinin bulunduðu yerin belediye sýnýrlarý içinde

37 çýkan bir veya daha fazla gazetede yayýnlanýr. Gazete çýkmýyan yerlerde mutat vasýtalarla yapýlýr. 2. Ýlan yazýsý teblið yapan dairenin ilan koymaya mahsus mahalline asýlýr ve bir sureti mükellefin bilinen son adresinin baðlý olduðu muhtarlýða gönderilir. 3. (2365 sayýlý Kanunun 19'uncu maddesiyle deðiþen bent) Ýstanbul Belediye sýnýrlarý dýþýndaki yerlerde ilan yolu ile yapýlan tebliðin konusu (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesi ile belirlenen miktar) bir milyar(x) lirayý aþan vergi veya vergi cezasýna taalluk ettiði takdirde ilan ayrýca Ankara ve Ýstanbul'da çýkan birer gazete ile yayýnlanýr. Teblið olunacak evrakýn örnekleri yabancý memlekette bulunan mükellefin bilinen adresine ayrýca posta ile gönderilir.(xx) (x)(deðiþmeden önceki þekli)(3946 Sayýlý kanunun 1 inci maddesiyle belirlenen miktar) yüz milyo (xx) (2365 sayýlý Kanunun 19'uncu maddesiyle deðiþen bent) 3. Ýstanbul Belediye sýnýrlarý dýþýn yerlerde ilan yolu ile yapýlan tebliðin konusu (3946 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle belirlenen miktar) yüz milyon lirayý (95/7595 sayýlý B.K.K. ile Birmilyar Yürürlük: Geçerlilik: ) aþan vergi veya vergi cezasýna taalluk ettiði takdirde ilan ayrýca Ankara ve Ýstanbul'da çýkan birer gazete ile yayýnlanýr.ýlanýn Muhteviyatý Madde 105- Ýlanlarda, tebliðin ilgili bulunduðu vergiler gösterilmek suretiyle adlarý (Tüzelkiþilerde ünvanlarý) yazýlý muhataplara aþaðýdaki hususlar ihtar olunur: 1. Ýlan tarihinden baþlýyarak bir ay içinde ilaný yapan makama bizzat veya bilvekale müracaat etmeleri veyahut taahhütlü mektup veya telgrafla açýk adreslerini bildirmeleri; 2. Kendilerine süre ile kayýtlý resmi teblið yapýlacaðý.ýlanýn Neticeleri Madde 106- Ýlan üzerine bizzat veya bilvekale müracaat edenlere yerinde, adres bildirenlere ise posta ile teblið yapýlýr. Posta ile yapýlan bu teblið hakkýnda da 100'üncü madde hükmü cari olur. Ýlan tarihinden baþlýyarak bir ay içinde ne vergi dairesine müracaat yapmýþ ve ne de adresini bildirmiþ olanlara bir ayýn sonunda teblið yapýlmýþ sayýlýr. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Tebliðlere ait türlü hükümler Memur Vasýtasiyle Teblið Madde 107- (2365 sayýlý Kanunun 20'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Maliye Bakanlýðý tebliðleri posta yerine memur vasýtasýyla da yaptýrtmaya yetkilidir. Bu madde hükmünün uygulanmasýnda da bu kýsýmdaki teblið esaslarýna uyulur.hatalý Tebliðler Madde 108-

38 (2686 sayýlý Kanunun 19'uncu maddesiyle deðiþen madde) Teblið olunan vesikalar, esasa müessir olmayan þekil hatalarýndan dolayý hukuki kýymetlerini kaybetmezler; yalnýz vergi ihbarý ile ilgili vesikalarda mükellefin adýnýn, verginin nevi veya miktarýnýn, vergi mahkemesinde dava açma süresinin hiç yazýlmamýþ olmasý veyahut bu vesikalarýn görevli bir makam tarafýndan tanzim edilmemiþ bulunmasý vesikayý hükümsüz kýlar.teblið Yerine Geçen Muameleler Madde 109- Verginin tarh ve tahakkukunda teblið yerine geçen muameleler hakkýndaki hükümler mahfuzdur. (4369 sayýlý Kanunun 81/A-3 üncü maddesiyle deðiþtirilen ibare) Diðer ücret elde eden hizmet erbabýnýn(*) vergileri, tarh zamanýnda bu mükelleflerin baðlý olduklarý vergi dairesine müracaatla ibraz edecekleri vergi karnelerine yazýlmak suretiyle tarh ve teblið olunur. Vergi karneye yazýldýðý tarihte teblið edilmiþ sayýlýr. Yukarýdaki hükme riayet etmiyenlerin vergileri (251'inci madde hükmüne giren mükellefler hariç) bu kanunun umumi hükümleri dairesinde yoklama fiþine dayanýlarak tarh ve teblið olunur. (*) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) Ücret ve kazançlarý götürü usulde tespit edilen tücc hizmet ve serbest meslek erbabýnýn ALTINCI KISIM Vergi alacaðýnýn kalkmasý BÝRÝNCÝ BÖLÜM Ödeme Verginin Ödeneceði Daire Madde 110- Vergi borcu, mükellefin bu bakýmdan baðlý olduðu vergi dairesine ödenir. Mükellef vergi borcunu vergi dairesinin bulunduðu belediye sýnýrlarýnýn dýþýndaki vergi dairelerine de yatýrabilir. Bu takdirde ödemenin hangi vergi dairesi hesabýna yapýldýðýnýn bildirilmesi þarttýr.ödeme Zamaný Madde 111- Vergi, kanunlarýnda gösterilen süreler içinde ödenir. Ödeme süresinin son günü verginin vadesi tarihidir. Bu kanunun 15, 17 ve 342'ci maddelerinin uygulanmasý dolayýsiyle sürenin uzamasý halinde vade uzayan sürenin bittiði gündür.

39 Beyannamenin posta ile gönderilmesi halinde, beyan edilen vergi tahakkuk iþleminin bitmesi beklenmeksizin vadesinde ödenir. 500'den fazla mükellefi olan vergi dairelerine para yatýrmak bakýmýndan mükelleflere, vadenin bitmesini takip eden tarihten baþlýyarak 15 gün içinde gün belli etmiye Maliye Bakanlýðý yetkilidir. Bu suretle belli edilen günler verginin vadesi yerine geçer. (5228 sayýlý Kanunun 4'nci maddesiyle deðiþen fýkra)maliye Bakanlýðý; mücbir sebep hali ilân edilen yerlerdeki mükelleflerin, bu Kanun kapsamýnda olup, ödeme süresi afet tarihinden sonraya rastlayan her türlü vergi, ceza ve gecikme faizleri ile bu Kanunun 15 inci maddesinin üçüncü fýkrasý uyarýnca verecekleri beyannamelere istinaden tahakkuk ettirilen vergilerin ödeme sürelerini, vadelerinin bitim tarihinden itibaren azamî bir yýl süreyle uzatmaya yetkilidir. Bu yetki; bölge, il, ilçe, mahal ve afetten zarar görenler ile afetten zarar görme derecesi veya vergi türleri itibarýyla farklý süreler tespit etmek suretiyle de kullanýlabilir.(*) (*) (Deðiþmeden önceki þekli) (4731 sayýlý Kanunun 4/B maddesiyle eklenen fýkra) Maliye Bakanlýðý; il, ilçe veya bölgeler itibarýyla mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki mükelleflerin bu Kanun kapsamýnda olup, ödeme süresi afet tarihinden sonraya rastlayan her türlü vergi ve cezalar ile gecikme faizlerinin ödeme sürelerini vadelerinin bitimi tarihinden itibaren azami bir yýl süre ile uzatmaya yetkilidir. Maliye Bakanlýðý bu yetkisini; iller, il merkezleri, ilçeler veya beldelere veya afetten zarar görme derecesine göre veya vergi türleri itibarýyla farklý süreler tespit etmek suretiyle kullanabilir.özel Ödeme Zamanlarý Madde 112- (3239 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþen madde) 1. Ýkmalen, re'sen veya idarece tarh olunan vergiler taksit zamanlarýndan evvel tahakkuk etmiþse taksit süreleri içinde; taksit süreleri kýsmen veya tamamen geçtikten sonra tahakkuk etmiþse; geçmiþ taksitler, tahakkuk tarihinden baþlayarak bir ay içinde ödenir. 2. Memleketi terk ve ölüm gibi mükellefiyetin kalkmasýný mucip haller dolayýsýyla beyan üzerine tarh olunan vergiler, beyanname verme süreleri içinde ödenir. Mükellefin, vadeleri mezkûr süreden sonra gelen vergileri de ayný süre içinde alýnýr. Memleketi terk edenlerin, ölenlerin veya benzeri haller dolayýsýyla mükellefiyetleri kalkanlarýn ikmalen, re'sen veya idarece tarh olunan vergileri tahakkuk tarihinden baþlýyarak bir ay içinde ödenir. Bu fýkrada yazýlý tahsil süreleri Amme Alacaklarýnýn Tahsil Usulü Hakkýnda Kanun mucibince teminat gösterildiði takdirde, Vergi Kanunu ile belli taksit zamanýna kadar ve taksit zamaný geçmiþ ise üç ay uzatýlýr. 3. Vergi mahkemesinde dava açma dolayýsýyla (4444 sayýlý Kanunun 13/C-2 maddesiyle deðiþen ibare)2577 sayýlý Ýdari Yargýlama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin 3 numaralý fýkrasý(*) gereðince tahsili durdurulan vergilerden taksit süreleri geçmiþ olanlar, vergi mahkemesi kararýna göre hesaplanan vergiye ait ihbarnamenin tebliði tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Ayrýca

40 ikmalen, re'sen veya idarece yapýlan tarhiyatlarda: a) Dava konusu yapýlmaksýzýn kesinleþen vergilere, kendi vergi kanunlarýnda belirtilen ve tarhiyatýn ilgili bulunduðu döneme iliþkin normal vade tarihinden itibaren, son yapýlan tarhiyatýn tahakkuk tarihine kadar; b) Dava konusu yapýlan vergilerin ödeme yapýlmamýþ kýsmýna, kendi vergi kanunlarýnda belirtilen ve tarhiyatýn ilgili bulunduðu döneme iliþkin normal vade tarihinden itibaren, yargý organý kararýnýn teblið tarihine kadar; Geçen süreler için 6183 sayýlý Kanuna göre tespit edilen gecikme zammý oranýnda gecikme faizi uygulanýr. Gecikme faizi de ayný süre içinde ödenir. Gecikme faizinin hesaplanmasýnda ay kesirleri nazara alýnmaz. Uzlaþýlan vergilerde gecikme faizi; uzlaþýlan vergi miktarýna, (a) fýkrasýnda belirtilen tarihten itibaren uzlaþma tutanaðýnýn imzalandýðý tarihe kadar geçen süre için uygulanýr. Dava açýlmasý nedeniyle tahsili duran vergi ve cezalar mükellefler tarafýndan istenildiði takdirde davanýn devamý sýrasýnda da kýsmen veya tamamen ödenebilir. 4. (4369 sayýlý Kanunun 2 nci maddesiyle eklenen bent Yürürlük: ) Fazla veya yersiz olarak tahsil edilen veya vergi kanunlarý uyarýnca iadesi gereken vergilerin, ilgili mevzuatý gereðince mükellef tarafýndan tamamlanmasý gereken bilgi ve belgelerin tamamlandýðý tarihi takip eden üç ay içinde iade edilmemesi halinde, bu tutarlara üç aylýk sürenin sonundan itibaren düzeltme fiþinin mükellefe teblið edildiði tarihe kadar geçen süre için ayný dönemde 6183 sayýlý Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranýnda hesaplanan faiz, 120 nci madde hükümlerine göre red ve iadesi gereken vergi ile birlikte mükellefe ödenir. (4731 sayýlý Kanunun 4/C maddesiyle eklenen fýkra)5. Ýhtirazi kayýtla beyan edilip ödendikten sonra yargý kararýna göre iade edilip yine yargý kararý uyarýnca tahsili gereken vergilere, iade tarihinden yargý kararýnýn vergi dairesine tebliði tarihine kadar geçen süre için bu maddede yer alan esaslar dahilinde 6183 sayýlý Amme Alacaklarýnýn Tahsil Usulü Hakkýnda Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranýnda gecikme faizi hesaplanýr. (*) (4444 sayýlý Kanunun 13/C-2 maddesiyle deðiþmeden önceki ibare)2577 sayýlý Ýdari Yargýlama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin 8 numaralý bendi ÝKÝNCÝ BÖLÜM Zamanaþýmý ve terkin Zamanaþýmýnýn Mahiyeti Madde 113- Zamanaþýmý, süre geçmesi suretiyle vergi alacaðýnýn kalkmasýdýr.

41 Zamanaþýmý, mükellefin bu hususta bir müracaatý olup olmadýðýna bakýlmaksýzýn hüküm ifade eder. Süreleri Madde 114- Vergi alacaðýnýn doðduðu takvim yýlýný takip eden yýlýn baþýndan baþlýyarak beþ yýl içinde tarh ve mükellefe teblið edilmeyen vergiler zamanaþýmýna uðrar. þu kadar ki, vergi dairesince matrah takdiri için takdir komisyonuna baþvurulmasý zamanaþýmýný durdurur. Duran zamanaþýmý mezkur komisyon kararýnýn vergi dairesine tevdiini takip eden günden itibaren iþlemeye devam eder. (5228 sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle deðiþen fýkra) Þarta baðlý istisna veya muafiyet uygulamalarý sonucu kýsmen veya tamamen alýnmayan vergilere iliþkin zamanaþýmý süresi, istisna veya muafiyet þartlarýnýn ihlâl edildiði tarihi takip eden takvim yýlý baþýndan itibaren baþlar.(*) (3239 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle deðiþen fýkra) Damga vergisine tabi olup vergi ve cezasý zamanaþýmýna uðrayan evrakýn hükmünden tarh zamanaþýmý süresi dolduktan sonra faydalanýldýðý takdirde mezkûr evraka ait vergi alacaðý yeniden doðar. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) (3239 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle eklenen fýkra) Yatýrým indirimi uygulamasýnda yatýrýmcýnýn yatýrým veya iþletme döneminde öngörülen özel þartlarý ihlal etmesi halinde, zamanaþýmý bu þartlarýn ihlal edildiði yýlý takip eden yýl baþýndan itibaren baþlar.verginin Terkini Madde 115- Yangýn, yer sarsýntýsý, yer kaymasý, su basmasý, kuraklýk, don, muzir hayvan ve haþarat istilas ve bunlara benzer afetler yüzünden: 1. Varlýklarýnýn en az üçte birini kaybeden mükelleflerin bu afetlerin zarar verdiði gelir kaynaklarý ile ilgili bulunan vergi borçlarý ve vergi cezalarý; 2. Mahsullerinin en az üçte birini kaybeden mükelleflerin, afete maruz arazi için zararýn tahakkuk ettiði hasat ve devþirme zamanýna tesadüf eden yýla ait olarak tahakkuk ettirilen Arazi Vergisi borçlarý ve vergi cezalarý; Maliye Bakanlýðýnca zararla mütenasip olmak üzere, kýsmen veya tamamen terkin olunur. (4731 sayýlý Kanunun 4/D maddesiyle eklenen cümle)maliye Bakanlýðý terkin yetkisini mahalline devredebilir. Zarar derecesini ve ilgili bulunduðu gelir kaynaðýný mahalli idare heyetleri yaptýracaðý tahkikat üzerine tespit eder.tahakkuktan Vazgeçme Mukerrer Madde 115- (3239 sayýlý Kanunun 10 uncu mad-desiyle eklenen madde) Ýkmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergi ve bunlara iliþkin cezalarýn toplam miktarý (4444 sayýlý Kanunun 13/C-3 maddesiyle deðiþtirilen miktar Yürürlük; ) lirayý ( lira dahil)(*)

42 (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 16, -YTL) aþmamasý ve tahakkuklarý için yapýlacak giderlerin bu miktardan fazla olacaðýnýn tespiti halinde, Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnca belirlenecek usul ve esaslar dahilinde tahakkuklarýndan vazgeçilebilir. (*) (Deðiþtirilmeden önceki þekli) (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktar Yürürlük : ) lirayý ( lira dahil) (98/12044 sayýlý B.K.K. ile lirayý Yürürlük: ) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (5035 Sayýlý Kanunun 48/1-a maddesiyle deðiþen bölüm baþlýðý. Geçerlilik: ; Yürürlük: ) Vergi Hatalarýný Düzeltme ve Reddiyat(*) Vergi Hatasý Madde 116- Vergi hatasý, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapýlan hatalar yüzünden haksýz yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alýnmasýdýr.hesap Hatalarý Madde 117- Hesap hatalarý þunlardýr: 1. Matrah hatalarý: Vergilendirme ile ilgili beyanname, tahakkuk fiþi, ihbarname, tekalif cetveli ve kararlarda matraha ait rakamlarýn veya indirimlerin eksik veya fazla gösterilmiþ veya hesaplanmýþ olmasýdýr. 2. Vergi miktarýnda hatalar: Vergi nispet ve tarifelerinin yanlýþ uygulanmasý, mahsuplarýn yapýlmamýþ veya yanlýþ yapýlmýþ olmasý birinci bentte yazýlý vesikalarda verginin eksik veya fazla hesaplanmýþ veya gösterilmiþ olmasýdýr. 3. Verginin mükerrer olmasý: Ayný vergi kanununun uygulanmasýnda belli bir vergilendirme dönemi için ayný matrah üzerinden bir defadan fazla vergi istenmesi veya alýnmasýdýr.vergilendirme Hatalarý Madde 118- Vergilendirme hatalarý þunlardýr: 1. Mükellefin þahsýnda hata: Bir verginin asýl borçlusu yerine baþka bir kiþiden istenmesi veya alýnmasýdýr; 2. Mükellefiyette hata: Açýk olarak vergiye tabi olmýyan veya vergiden muaf bulunan kimselerden vergi istenmesi veya alýnmasýdýr;

43 3. Mevzuda hata: Açýk olarak vergi mevzuuna girmiyen veya vergiden müstesna bulunan gelir, servet, madde, kýymet, evrak ve iþlemler üzerinden vergi istenmesi veya alýnmasýdýr; 4. Vergilendirme veya muafiyet döneminde hata: Aranan verginin ilgili bulunduðu vergilendirme döneminin yanlýþ gösterilmiþ veya süre itibariyle eksik veya fazla hesaplanmýþ olmasýdýr.hatalarýn Meydana Çýkarýlmasý Madde 119- Vergi hatalarý þu yollarla meydana çýkarýlabilir: 1. Ýlgili memurun hatayý bulmasý veya görmesi ile; 2. Üst memurlarýn yaptýklarý incelemeler neticesinde hatanýn görülmesi ile; 3. Hatanýn teftiþ sýrasýnda meydana çýkarýlmasý ile; 4. Hatanýn vergi incelenmesi sýrasýnda meydana çýkarýlmasý ile; 5. Mükellefin müracaatý ile.düzeltme Yetkisi ve Reddiyat Madde 120- Vergi hatalarýnýn düzeltilmesine, ilgili vergi dairesi müdürü karar verir. Bu hatalar düzeltme fiþine dayanýlarak düzeltilir. Hatanýn mükellef aleyhine yapýlmýþ olmasý halinde, fazla vergi ayný fiþe dayanýlarak terkin ve tahsil olunmuþ ise mükellefe reddolunur. Düzeltme fiþinin bir nüshasý, reddedilecek miktarla müracaat edeceði muhasebe ve müracaat süresi zikredilmek suretiyle mükellefe teblið edilir. Mükellef teblið tarihinden baþlýyarak bir yýl içinde parasýný geri almak üzere müracaat etmediði takdirde hakký sakýt olur. (5035 sayýlý Kanunun 2 inci maddesiyle eklenen fýkra; Geçerlilik: , Yürürlük: )Nakden veya mahsuben tahsil edilen ancak fazla veya yersiz olarak tahsil edildiði anlaþýlan vergilerde ve kanunlarý gereðince mükelleflere yapýlacak iade ve mahsup iþlemlerinde, düzeltmeye dayanak teþkil edecek belgeler ile bu iþlemlere ait usul ve esaslar Maliye Bakanlýðýnca belirlenir. (5615 sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle eklenen fýkra Yürürlük; )Bu Kanunun 4 üncü maddesinde yazýlý vergi dairesinin görev ve yetkilerini haiz olarak faaliyete geçen vergi dairesi baþkanlýklarýnda düzeltme yetkisi vergi dairesi baþkanýna ait olup, baþkan bu yetkisini ilgili grup müdürlerine ve/veya müdürlere devredebilir.re'sen Düzeltme Madde 121- (2686 sayýlý Kanunun 21'inci maddesiyle deðiþen madde) Ýdarece tereddüt edilmeyen açýk ve mutlak vergi hatalarý re'sen düzeltilir. Kendi aleyhlerine düzeltme yapýlan kimselerin düzeltmeye karþý vergi mahkemesinde dava açma haklarý mahfuzdur.düzeltme Talebi

44 Madde 122- (2686 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle deðiþen madde) Mükellefler, vergi muamelelerindeki hatalarýn düzeltilmesini vergi dairesinden yazý ile isteyebilirler. Bunlarýn posta ile taahhütlü olarak gönderilmesi caizdir.düzeltme Talebinin Ýncelenmesi Madde 123- (2686 sayýlý Kanunun 23'üncü maddesiyle deðiþen madde) Vergi dairesinin ilgili servisi düzeltme talebini kendi mütalaasýný da ilave ederek, düzeltme merciine gönderir. Düzeltme mercii talebi yerinde gördüðü takdirde, düzeltmenin yapýlmasýný emreder; yerinde görmediði takdirde, keyfiyet düzeltmeyi isteyene yazý ile teblið olunur.þikayet Yolu Ýle Müracaat Madde 124- (2686 sayýlý Kanunun 24'üncü maddesiyle deðiþen madde) Vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptýklarý düzeltme talepleri reddolunanlar þikayet yolu ile Maliye Bakanlýðýna müracaat edebilirler. Bu madde gereðince il özel idare vergileri hakkýnda valiliðe ve belediye vergileri hakkýnda belediye baþkanlýðýna müracaat edilir.düzeltmenin Þümulü Madde 125- (2686 sayýlý Kanunun 25'inci maddesiyle deðiþen madde) Vergi mahkemesi, bölge idare mahkemesi ve Danýþtaydan geçmiþ olan muamelelerde vergi hatalarý bulunduðu takdirde, bu hatalar, yargý kararlarý kesinleþmiþ olsa bile, evvelki maddelerde yazýlý usul dairesinde düzeltilebilir. þu kadar ki; düzeltmenin yapýlabilmesi için hatalar hakkýnda anýlan yargý mercileri tarafýndan bir karar verilmemiþ olmasý þarttýr.düzeltmede Zamanaþýmý Madde 'üncü maddede yazýlý zamanaþýmý süresi dolduktan sonra meydana çýkarýlan vergi hatalarý düzeltilemez. þu kadar ki, düzeltme zamanaþýmý süresi: a) Zamanaþýmý süresinin son yýlý içinde tarh ve teblið edilen vergilerde hatanýn yapýldýðý; b) (2686 sayýlý Kanunun 26'ncý maddesiyle deðiþen bent) Ýlan yolu ile teblið edilip vergi mahkemesinde dava konusu yapýlmaksýzýn tahakkuk eden vergilerde mükellefe ödeme emrinin teblið edildiði; c) (3239 sayýlý Kanunun 11'inci maddesiyle eklenen bent) Ýhbarname ve ödeme emri ilan yoluyla teblið edilen vergilerde 6183 sayýlý Kanuna göre hacizin yapýldýðý; Tarihten baþlayarak bir yýldan aþaðý olamaz. YEDÝNCÝ KISIM Yoklama ve inceleme

45 BÝRÝNCÝ BÖLÜM Yoklama Maksat ve Yetki Madde 127- (3239 sayýlý Kanunun 12'nci maddesiyle deðiþen madde) Yoklamadan maksat, mükellefleri ve mükellefiyetle ilgili maddî olaylarý, kayýtlarý ve mevzularý araþtýrmak ve tespit etmektir. Yoklamaya yetkili memurlar, ayrýca vergi kanunlarýnýn uygulanmasý ile ilgili olarak: a) Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnca belirlenmiþ usuller dahilinde özel yetki verilmiþ olmak kaydýy günlük hâsýlatý tespit etmek, b) 3100 Sayýlý Kanunun kapsamýna girip ödeme kaydedici cihaz kullanmak mecburiyetinde olanlarýn bu mecburiyete uyup uymadýklarýný, bu cihazlarý belli edilmiþ esaslara göre kullanýp kullanmadýklarýný ve günlük hâsýlatý tespit etmek, c) Günü gününe kayýt yapýlmasý zorunlu defterlerin iþ yerlerinde bulundurulup bulundurulmadýðýný, tasdikli olup olmadýðýný usulüne göre kayýt yapýlýp yapýlmadýðýný, vergi kanunlarý uyarýnca düzenlenmesi icap eden belgelerin usulüne göre düzenlenip düzenlenmediði ile kullanýlýp kullanýlmadýðýný, faturasýz mal bulunup bulunmadýðýný, levha asma veya kullanma mecburiyetine uyulup uyulmadýðýný tespit etmek, kanunî defter ve belgeler dýþýnda kalan ve vergi kaybýnýn bulunduðuna emare teþkil eden defter, belge ve delillerin tespit edilmesi halinde bunlarý almak, d) Nakil vasýtalarýný, Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnýn belirleyeceði özel iþaretle durdurmak ve taþýtta bulundurulmasý icapeden taþýt pulu, yolcu listesi, fatura veya sevk irsaliyesi, yolcu bileti ile taþýma irsaliyelerinin muhtevasý ile taþýnan yolcu ve mallarýn miktar ve mahiyetlerini ölçmek, tartmak, saymak suretiyle tespit etmek, e) Taþýma irsaliyesi, sevk irsaliyesi ve faturanýn taþýtta bulunmamasý halinde bu belgelerin ibrazýna kadar nakil vasýtalarýný trafikten alýkoymak, taþýnan malýn sahibi belli deðilse tespitine kadar malý bekletmek ve muhafaza altýna almak, (Beklemeye ve muhafazaya alýnan mallarýn bozulmaya ve çürümeye maruz mallar olmasý halinde derhal, diðer mallar ise üç ay sonra Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnýn belli edeceði esaslar dahilinde tasf olunur.) Yetkisini haizdirler. Yukarýda sayýlan yetkilerin hangilerinin ne þekilde ve hangi hallerde kullanýlacaðýný belirlemeye, yoklamaya yetkili olanlarýn bu husustaki görev ve yetkilerini sýnýrlamaya Maliye ve Gümrük Bakanlýðý yetkilidir. Yoklama ve denetimde görevli memurlarýn görevlerini ifa sýrasýnda, güvenliklerinin saðlanmasýna iliþkin esaslar Bakanlar Kurulunca belirlenir.yoklamaya Yetkililer

46 Madde 128- Yoklama: 1. Vergi dairesi müdürleri; 2. Yoklama memurlarý; 3. Yetkili makamlar tarafýndan yoklama iþi ile görevlendirilenler; 4. Vergi incelemesine yetkili olanlar; 5. (5345 sayýlý Kanunun 34/4 maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük; ) Gelir uzmanlarý; Tarafýndan yapýlýr.hüviyet Ýbrazý Mecburiyeti Madde 129- Yoklama yapanlarýn elinde yoklama yetkilerini gösteren fotoðraflý resmi bir vesika bulunur. Yoklama yapanlar bu vesikayý, kendilerinden sorulmasa bile, nezdinde yoklama yapýlan kimseye gösterirler. Toplu yoklamalarda kolbaþýnýn vesikayý ibraz etmesi kafidir.yoklama Zamaný Madde 130- Yoklama her zaman yapýlabilir. Yoklamanýn ne zaman yapýlacaðý ilgiliye haber verilmez.yoklama Fiþi Madde 131- Yoklama neticeleri tutanak mahiyetinde olan "yoklama fiþine" geçirilir. Bu fiþler yoklama yerinde iki nüsha tanzim olunarak tarihlenir, bulunursa nezdinde yoklama yapýlana veya yetkili adamýna imza ettirilir; bunlar bulunmaz veya imzadan çekinirlerse keyfiyet fiþe yazýlýr ve yoklama fiþi polis, jandarma, muhtar ve ihtiyar meclisi üyelerinden birine imzalatýlýr.yoklama Neticelerinin Bildirilmesi Madde 132- Yoklama fiþlerinin birinci nüshasý yoklamasý yapýlan þahýs veya yetkili adamýna býrakýlýr. Bunlar bulunmazsa bilinen adresine 7 gün içinde posta ile gönderilir. Vergi karnesi alanlar hakkýnda yapýlan yoklamalar ayrýca bu karneye iþaret olunur. Yoklama fiþlerinin ikinci nüshalarý vergi dairesine tevdi olunur.toplu Yoklama Madde 133- Vergi uygulamalarýnýn gerektirdiði hallerde münferit fiþ yerine yoklama cetvellerinin kullanýlmasý ve neticelerin toplu olarak bu cetvellerde gösterilmesi caizdir.

47 Yoklama cetvellerinin kullanýlacaðý halleri Maliye Bakanlýðý belli eder. Yoklama cetveli kullanýlan hallerde ihtilaflý olaylar yoklama fiþi mahiyetinde ayrý bir tutanakla tespit olunur. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Vergi incelemeleri Maksat Madde 134- (2365 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doðruluðunu araþtýrmak, tespit etmek ve saðlamaktýr. Ýncelemeye yetkili olanlar tarafýndan lüzum görüldüðü takdirde inceleme, iþletmeye dahil iktisadi kýymetlerin fiili envanterinin yapýlmasýna ve beyannamelerde gösterilmesi gereken unsurlarýn tetkikine de teþmil edilebilir. Fiili envanterin yapýlmasýnýn gerektirdiði ve incelemeyi yapan tarafýndan tasdik edilen giderler Hazinece mükellefe ödenir.ýncelemeye Yetkililer Madde 135- (4008 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle deðiþen fýkra) Vergi Ýncelemesi; hesap uzmanlarý, hesap uzman yardýmcýlarý, ilin en büyük malmemuru, vergi denetmenleri, vergi denetmen yardýmcýlarý veya vergi dairesi müdürleri tarafýndan yapýlýr.(*) (3418 sayýlý Kanunun 31'inci maddesiyle deðiþen fýkra) Maliye Müfettiþleri, Maliye Müfettiþ Muavinleri, Gelirler Kontrolörleri ve (4369 sayýlý Kanunun 81/A-25 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare) Stajyer Gelirler Kontrolörleri,(**) Gelirler Genel Müdürlüðünün merkez ve ta teþkilatýnda müdür kadrolarýnda görev yapanlar(***) her hal ve takdirde vergi inceleme yetkisini haizdir. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Vergi incelemesi; hesap uzmanlarý, hesap uzman muavinleri, ilin en büyük malmemuru, kontrol memurlarý veya vergi dairesi müdürleri tarafýndan yapýlýr. (**) (Deðiþmeden önceki þekli) Maliye müfettiþleri, Maliye Müfettiþ muavinleri ve gelirler kontrolörleri her hal ve takdirde vergi inceleme yetkisini haizdir. (***) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) Stajyer Gelirler Kontrolörleri Hüviyet Ýbrazý Madde 136- Vergi incelemesi yapanlar, yanlarýnda memuriyet sýfatlarýný ve inceleme yetkisini gösteren fotoðraflý resmi bir vesika bulundururlar ve gittikleri yerde iþe baþlamadan evvel bu vesikayý ilgililere gösterirler.ýncelemeye Tabi Olanlar Madde 137- Bu kanuna veya diðer kanunlara göre defter ve hesap tutmak, evrak ve vesikalarý muhafaza ve ibraz etmek mecburiyetinde olan gerçek ve

48 tüzelkiþiler vergi incelemelerine tabidirler.ýnceleme Zamaný Madde 138- Vergi incelemesinin ne zaman yapýlacaðýnýn evvelden haber verilmesi mecburi deðildir. Ýnceleme, neticesi alýnmamýþ hesap dönemi de dahil olmak üzere, tarh zamanaþýmý süresi sonuna kadar her zaman yapýlabilir. Evvelce inceleme yapýlmýþ veya matrahýn re'sen takdir edilmiþ olmasý yeniden inceleme yapýlmasýna ve gerekirse tarhiyatýn ikmaline mani deðildir.ýncelemenin Yapýlacaðý Yer Madde 139- Vergi incelemeleri, esas itibariyle incelemeye tabi olanýn iþ yerinde yapýlýr. Ýþ yerinin müsait olmamasý, ölüm, iþin terk edilmesi gibi zaruri sebeplerle incelemenin yerinde yapýlmasý imkansýz olur veya mükellef ve vergi sorumlularý isterlerse inceleme dairede yapýlabilir. Bu takdirde incelemeye tabi olanýn lüzumlu defter ve vesikalarýný daireye getirmesi kendisinden yazýlý olarak istenilir. Ýncelemenin dairede yapýlmasý halinde istenilen defter veya vesikalarý belli edilen zamanda mazeretsiz olarak getirmiyenler, bunlarý ibraz etmemiþ sayýlýrlar. Haklý bir mazeret gösterenlere, defter ve vesikalarýný daireye getirmesi için münasip bir mühlet verilir.ýncelemede Uyulacak Esaslar Madde 140- Vergi incelemesi yapanlar, yaptýklarý inceleme sýrasýnda aþaðýdaki esaslara uymaya mecburdurlar 1. Ýncelemeye tabi olana, bunun mevzuunu iþe baþlamadan evvel açýk olarak izah ederler; 2. Nezdinde inceleme yapýlanýn muvafakati olmadýkça resmi çalýþma saatleri dýþýnda inceleme yapamazlar veya buna devam edemezler. (Tutanak düzenlenmesi ve inceleme ile ilgili emniyet tedbirlerinin alýnmasý bu hükmün dýþýndadýr. Ancak bu gibi tedbirler, incelemelerin, yapýldýðý yerdeki faaliyeti sekteye uðratmýyacak þekilde yapýlýr); 3. Ýnceleme bitince, bunun yapýldýðýný gösteren bir vesika nezdinde inceleme yapýlana verilir.ýnceleme Tutanaklarý Madde 141- Ýnceleme esnasýnda lüzum görülen hallerde, vergilendirme ile ilgili olaylar ve hesap durumlarý ayrýca tutanaklar ile tespit ve tevsik olunabilir. Ýlgililerin itiraz ve mülahazalarý varsa bunlar da tutanaða geçirilir. Bu suretle düzenlenen tutanaklarýn birer nüshasýnýn mükellefe veya nezdinde inceleme yapýlan kimseye býrakýlmasý mecburidir. Ýlgililer tutanaklarý imzalamaktan çekindikleri takdirde tutanakta bahis konusu edilen olaylar ve hesap durumlarýný ihtiva eden defter veya vesikalar, nezdinde inceleme yapýlandan

49 rýzasýna bakýlmaksýzýn alýnýr ve inceleme neticesinde tarh edilen vergiler ve kesilen cezalar kesinleþinceye kadar geri verilmez. Ýlgililer her zaman bu tutanaklarý imzalýyarak defter ve vesikalarý geri alabilirler. Ancak bu defterlerin suç delili olmamasý þarttýr. 143'üncü madde hükmü, yukarki þekilde alýnan defter ve vesikalar hakkýnda da uygulanýr. 144'üncü maddenin dördüncü ve son fýkralarý hükümleri yukarki þekilde defter ve vesikalarý alýnan mükellefler hakkýnda da caridir.yeminli Malî Müþavirlik Ek Madde.- (3239 sayýlý Kanunun 13'üncü maddesiyle eklenen madde) Yeminli Malî Müþavirlik mesleðinin konusu: Gerçek ve tüzelkiþilerin, muhasebe sistemlerini kurmak, geliþtirmek, iþletmecilik, finans, malî mevzuat ve bunlarýn uygulamalarý ile ilgili iþlerini düzenlemek, bu konularda müþavirlik yapmak, mükelleflerin malî tablolarýný ve beyannamelerini ilgili mali mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ve denetim standartlarý açýsýndan tasdik etmektir. Yeminli Malî Müþavirlerce gerçek ve tüzelkiþilerin malî tablolarý ve vergi beyannamelerinin mevzuat hükümlerine uygunluðunun tasdik edilmiþ olmasý halinde, bu belgeler kamu idaresinin yetkili elemanlarýnca tasdik iþleminin kapsamý ölçüsünde incelenmiþ belgeler olarak kabul edilir. Ancak, bu Kanunla ve diðer kanunlarla kamu idaresine tanýnan, teftiþ ve inceleme yetkilerinin kullanýlmasý ve gerektiðinde tekrarýna ait hususlar saklýdýr. Yeminli Malî Müþavirler yaptýklarý tasdikle ilgili iþlemlerden sorumludurlar. Yeminli Malî Müþavirlik unvanýnýn kazanýlmasý, bunlarýn yapacaðý iþler, sorumluluk sýnýrlarý, yönetim çalýþma ve disipline iliþkin esaslar ve diðer hususlar Bakanlar Kurulunca çýkarýlacak Bakanlar Kurulu Kararý ile belirlenir. Yeminli Malî Müþavirler Odalarýnýn kuruluþuna iliþkin esaslar kanunla düzenlenir. Yeminli Malî Müþavirler Kurulu biri baþkan, biri baþkanvekili olmak üzere 20 kiþiden oluþur. Yeminli Malî Müþavirler Kurulunun kuruluþ, görev, çalýþma ve denetim esaslarý seçilme usulü ile diðer konular Bakanlar Kurulunca belirlenir. Kurul üyeleri ve personeli özlük haklarý bakýmýndan Sermaye Piyasasý Kurulu üyelerinin ve personelinin tabi olduðu özlük haklarý rejimine tabidir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Arama

50 Arama Yapýlabilecek Haller Madde 142- Ýhbar veya yapýlan incelemeler dolayýsiyle, bir mükellefin vergi kaçýrdýðýna delalet eden emareler bulunursa, bu mükellef veya kaçakçýlýkla ilgisi görülen diðer þahýslar nezdinde ve bunlarýn üzerinde arama yapýlabilir. Aramanýn yapýlabilmesi için: 1. Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarýn buna lüzum göstermesi ve gerekçeli bir yazý ile arama kararý vermeye yetkili sulh yargýcýndan bunu istemesi; 2. Sulh yargýcýnýn istenilen yerlerde arama yapýlmasýna karar vermesi; þarttýr. Ýrtibatlarý sebebiyle muhtelif þahýslar nezdinde ve mahallerde yapýlmasýna lüzum gösterilen aramalardan birine karar vermeye yetkili olan sulh yargýcý bunlardan diðer sulh yargýçlarýnýn selahiyetine dahil bulunanlar hakkýnda da karar vermeye yetkilidir. Ýhbar üzerine yapýlan aramada ihbar sabit olmazsa nezdinde arama yapýlan kimse muhbirin adýnýn bildirilmesini istiyebilir, bu takdirde, vergi dairesi muhbirin ismini bildirmeye mecburdur.aramada Bulunan Defter ve Vesikalar Madde 143- Aramada bulunan ve incelenmesine lüzum görülen defter ve vesikalar müfredatlý olarak bir tutanakla tesbit olunur. Vesikalarýn dosya ve dosya içinde sayý itibariyle tespit olunmasý müfredatlý tespit demektir. Arama yapýldýðý sýrada zaman müsaadesizliði ve sair sebeplerle bu tutanaðýn tanzimi mümkün olmazsa, bulunan ve incelenmesine lüzum görülen defter ve vesikalar, mükellef nezdinde emin bir yere konur veya kablar içinde daireye nakledilir. Bu defter ve vesikalarýn konulduðu yerlerin veya kablarýn aramayý yapan tarafýndan mühürlenmesi ve mümkün olan ahvalde mükellefin mühürünün de vaz'ý þarttýr. Bilahare, mükellefin huzuriyle kablar ve yerler açýlarak müfredatlý tutanaklar tanzim olunur. Mühürleme ve mühürün fekki halleri de birer tutanakla tespit edilir ve müfredatlý tutanaðýn bir nüshasý da defter ve vesikalarýn sahibine veya adamýna verilir. Bu iþler: a) Mükellefin, aramada hazýr bulunmakta veya mühür vaz'ýndan imtinaý hallerinde aramada hazýr bulunanlar marifetiyle; b) Mükellefin, mühürün fekki veya tutanaðýn tanzimi sýrasýnda hazýr bulunmaktan imtinaý hallerinde de aramayý yapan tarafýndan iki memurla birlikte;

51 tamamlanýr. Aramada bulunup mükellef nezdinde emin bir yere konulmuþ veya kablar içinde daireye nakledilmiþ olan ve incelemesine lüzum görülen defter ve vesikalar, arama kararýnda açýkça yazýlmamýþ olsa bile, inceleme yapanýn çalýþtýðý yere sevk veya celp edilebilir. Yukarýdaki hükümlere göre alýnan defter ve vesikalarýn iyi saklanmasý þarttýr. Bunlarýn iyi saklanmamasýndan doðacak zararý idare tazmine mecburdur.ýncelemede Usul Madde 144- Arama yapýlan hallerde inceleme çabukça ve her iþten önce yapýlýr. Ýnceleme sýrasýnda vergi ile ilgisi olmýyan þahsi ve özel mektup ve diðer evrak makbuz karþýlýð sahiplerine geri verilir. Mükellef, ilgili memurun huzuriyle, bu defterler ve vesikalar üzerinde incelemeler yapmaya ve bunlardan suret ve kayýtlar çýkarmaya yetkilidir. Defter ve vesikalarýn muhafaza altýna alýnmýþ olmasý, süresi gelen vergi beyannamelerinin verilmesi ödevini kaldýrmaz. Mükellef beyannamesini tanzim için gerekli bilgileri defter ve vesikalardan yukarýdaki fýkra hükmü dairesinde çýkarabilir. Mükellefin bu husustaki yazýlý isteði yetkililerce derhal yerine getirilir. þu kadar ki, defter ve vesikalarýn muhafaza altýna alýndýðý tarihten vergi beyannamesinin verileceði tarihe kadar olan süre bir aydan az ise beyanname verme süresi kendiliðinden bir ay uzar ve ek süre bu müddetin sonundan baþlar. (13'üncü maddenin 1-3'üncü fýkralariyle 17'nci madde hükümleri saklýdýr).ýncelemenin Bitmesi Madde 145- Arama neticesinde alýnan defter ve vesikalar üzerindeki incelemeler en geç üç ay içinde bitirilerek sahibine bir tutanakla geri verilir. Ýncelemelerin haklý sebeplere binaen üç ay içinde bitirilmesine imkan olmýyan hallerde sulh yargýcýnýn vereceði karar üzerine bu süre uzatýlabilir. Defter ve vesikalarýn incelenmesi sýrasýnda kanuna aykýrý görülen olaylar ve hesap durumlarý tutanakla tespit olunur. Mükellef bu tutunaklarý imzadan çekindiði takdirde, bahis mevzu olaylarý ve hesap durumlarýný ihtiva eden defter veya vesikalar aramanýn mevzuu ile ilgili vergi ve cezalar kesinleþinceye kadar kendisine geri verilmez. Ýlgililer tutanaklara diledikleri itiraz ve mülahazalarý kaydedebilirler. Ýlgililer bu tutanaklarý her zaman imzalýyarak defter ve vesikalarýný geri alabilirler. Ancak, bu defter ve vesikalarýn suç delili teþkil etmemesi þarttýr.kayýtlarýn Yeniden Ýþlenmesi Madde 146- Arama

52 neticesinde bulunan defter ve vesikalarýn muhafaza altýna alýnmasý sebebiyle 219'uncu madde gereðince yapýlamýyan kayýtlar defterlerin geri verilmesinden sonra idare ile mükellef arasýnda kararlaþtýrýlan münasip bir süre içinde ikmal edilir. Bu süre bir aydan az olamaz. Mükellef dilerse defterlerinin muhafaza altýna alýndýðýnda iþlemlerini yeniden tasdik ettireceði defterlere kayýt ve iadesi halinde iade edilen defterlere intikal ettirebilir.genel Hükümlerin Uygulanmasý Madde 147- Bu bölümde açýkça yazýlý olmýyan hallerde Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun arama ile ilgili bulunan hükümleri uygulanýr. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Bilgi toplama Bilgi Verme Madde 148- Kamu idare ve müesseseleri, mükellefler veya mükelleflerle muamelede bulunan diðer gerçek ve tüzelkiþiler, Maliye Bakanlýðýnýn veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarýn istiyecekleri bilgileri vermeye mecburdurlar. Bilgiler yazý veya sözle istenilir. Sözle istenen bilgileri vermeyenlere keyfiyet yazý ile tekit ve cevap vermeleri için kendilerine münasip bir mühlet tayin olunur. Bilgi istenmek üzere ilgililer vergi dairesine zorla getirilemez. Memleket dýþý imtiyazlarýndan faydalanan yabancý Devlet memurlarý bilgi verme mecburiyetine tabi olamazlar.devamlý Bilgi Verme Madde 149- (3239 sayýlý Kanunun 14'üncü maddesiyle deðiþen madde) Kamu idare ve müesseseleri (Kamu hizmeti ifa eden kurum ve kuruluþlar dahil) ile gerçek ve tüzelkiþiler vergilendirmeye iliþkin olaylarla ilgili olarak Maliye ve Gümrük Bakanlýðý ve vergi dairesince kendilerinden yazý ile istenecek bilgileri belli fasýlalarla ve devamlý olarak yazý ile vermeye mecburdurlar.ölüm Vakalarýný ve Ýntikalleri Bildirme Madde 150- Aþaðýda yazýlý resmi makamlarla gerçek ve tüzelkiþiler, her ay muttali olduklarý ölüm vak'alarý ile intikalleri ertesi ayýn 15'inci günü akþamýna kadar vergi dairesine yazý ile bildirmeye mecburdurlar. 1. Sulh yargýçlarý, icra, nüfus ve tapu memurlarý; 2. Yabancý memleketlerdeki Türk konsoloslarý veya konsolosluk görevini yapanlar (Memur olduklarý yerde ölen Türk tebaasýnýn soyadý, adý ve sýfatlarý ile Türkiye'deki ikametgahlarýný Maliye Bakanlýðýna bildirirler);

53 3. Mahalle ve köy muhtarlarý (Kendi mahalle veya köylerinde ölenleri bildirirler); 4. Banka, bankerler ve þirketler ile emanet kabul eden gerçek ve tüzelkiþiler (Mevduat, þirket hissesi, emanet para ve eþya veya sair suretle alacak sahiplerinden birinin ölümü halinde, ölenin soyadýný, adýný, alacaðýnýn nev'ini ve miktarýný bildirirler).bilgi Vermekten Ýmtina Ede Madde 151- Kendilerinden bilgi istenilen gerçek ve tüzelkiþiler, özel kanunlarda yazýlý mahremiyet hükümlerini ileri sürerek, bilgi vermekten imtina edemezler. Ancak: 1. Posta, Telgraf ve Telefon Ýdaresinin muhabereler hakkýnda tutmaya mecbur olduðu mahremiyet saklýdýr; 2. Hekimlerden, diþ hekimlerinden, disçilerden, ebelerden ve saðlýk memurlarýndan hastalarýn hastalýklarýnýn nev'ine müteallik bilgiler istenemez. 3. Avukatlardan ve dava vekillerinden kendilerine tevdi olunan iþler veya görevleri dolayýsiyle muttali olduklarý ahval ve hususlarýn bildirilmesi istenemez; þu kadar ki, bu yasak müvekkil adlariyle vekalet ücretlerine ve giderlerine þamil deðildir. 4. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 88'inci maddesi gereðince gösterilmesi veya teslimi caiz olmýyan evrakýn muhteviyatý hakkýnda bilgi istenemez. þu kadar ki, doðrudan doðruya vergi ile ilgili olmak üzere, bu gibi evraka müsteniden doðan borçlarýn miktarlarýna ve alacaklýlarýn adlarýna ait bilgiler istenebilir.ýstihbarat Arþivi Madde 'nci maddedekiler hariç olmak üzere bu bölümde yazýlý kaynaklardan toplanacak bilgiler istihbarat arþivlerinde gizli olarak saklanýr. Bu arþivlerden kimlerin ve ne suretle faydalanabileceði Maliye Bakanlýðýnca tespit olunur. ÝKÝNCÝ KÝTAP Mükellefin ödevleri BÝRÝNCÝ KISIM Bildirmeler BÝRÝNCÝ BÖLÜM Ýþe baþlama Ýþe Baþlamayý Bildirme Madde 153-

54 Aþaðýda yazýlý mükelleflerden iþe baþlýyanlar keyfiyeti vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar 1. Vergiye tabi ticaret ve sanat erbabý; 2. Serbest meslek erbabý; 3. Kurumlar vergisi mükellefleri; 4. Kollektif ve adi þirket ortaklariyle komandit þirketlerin komandite ortaklarý. (4884 sayýlý Kanunun 12' nci maddesiyle eklenen fýkra Yürürlük; )Ticaret sicili memurluklarý, kurumlar vergisi mükellefi olup da Türk Ticaret Kanununun 30 uncu maddesi uyarýnca tescil için baþvuran mükelleflerin baþvuru evraklarýnýn bir suretini ilgili vergi dairesine intikal ettirir. Bu mükelleflerin iþe baþlamayý bildirme yükümlülükleri yerine getirilmiþ sayýlýr. Bildirim yükümlülüðünü süresi içinde yerine getirmeyen ticaret sicili memurlarý hakkýnda iþe baþlamanýn zamanýnda bildirilmemesine iliþkin usulsüzlük cezasý hükümleri uygulanýr. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) (Kaldýrýlmadan önceki þekli) Kazançlarý götürü usulde tespit edilenlerin vergi karnesi almak için vergi dairesine müracaatlarý iþe baþlamayý bildirme yerine geçer.tüccarlarda Ýþe Baþlamanýn Belirtile Madde 154- Tüccarlar için aþaðýdaki hallerden herhangi biri "Ýþe baþlama"yý gösterir: 1. Bir iþ yeri açmak (Ýþ yeri açmaktan maksat, belli bir yerde bilfiil ticari veya sýnai faaliyete geçmek demektir. Bir yerin ne maksatla olursa olsun sadece tutulmuþ olmasý veya içinde tertibat ve tesisat yapýlmakta bulunmasý iþ yerinin açýldýðýný göstermez); 2. Ýþ yeri açýlmamýþ olsa bile ticaret siciline veya mesleki bir teþekküle kaydolunmak; 3. Kazançlarý (4369 sayýlý Kanunun 81/A-4 üncü maddesiyle deðiþtirilen ibare) basit usulde(*) tespit edilen tüccarlar için iþle bilfiil uðraþmaya baþlamak. (*) 3. (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) götürü usulde Serbest Meslek Erbabýnda Ýþe Baþlam Belirtileri Madde 155- Serbest meslek erbabý için aþaðýdaki hallerden herhangi biri "Ýþe baþlama"yý gösterir: 1. Muayenehane, yazýhane, atelye gibi özel iþ yerleri açmak; 2. Çalýþýlan yere tabela, levha gibi mesleki faaliyette bulunulduðunu ifade eden alametleri asmak;

55 3. Her ne þekilde olursa olsun devamlý olarak mesleki faaliyette bulunduðunu gösteren ilanlar yapmak; 4. Serbest olarak mesleki faaliyette bulunmak üzere mesleki teþekküllere kaydolunmak. Mesleki teþekküllere kaydolunanlardan görevleri veya durumlarý icabý bilfiil mesleki faaliyette bulunmýyacak olanlar bildirmelerinde bu cihetide açýklarlar.ýþ Yeri Madde 156- Ticari, sýnai, zirai ve mesleki faaliyette iþ yeri; maðaza, yazýhane, idarehane, muayenehane, imalathane þube, depo, otel, kahvehane, eðlence ve spor yerleri, tarla, bað, bahçe, çiftlik, hayvancýlýk tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taþ ocaklarý, inþaat þantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sýnai, zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasýna tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanýlan yerdir. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Deðiþiklikler Adres Deðiþikliklerinin Bildirilmesi Madde 'inci maddede yazýlý bilinen iþ veya ikamet yeri adreslerini deðiþtiren mükellefler, yeni adreslerini vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) (Kaldýrýlmadan önceki þekli) Kazançlarý götürü usulde tesbit edilenlerin adres deðiþikliðin vergi karnesine iþaret ettirmeleri bildirme yerine geçer.ýþ Deðiþikliklerinin Bildirilmesi Madde 158- Ýþe baþladýklarýný bildiren mükelleflerden: a) Yeni bir vergiye tabi olmayý; b) Mükellefiyet þeklinde deðiþikliði; c) Mükellefiyetten muaflýða geçmeyi; Gerektirecek surette iþlerinde deðiþiklik olanlar, bu deðiþiklikleri vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.ýþletmede Deðiþikliðin Bildirilmesi Madde 159- Ayný teþebbüs veya iþletmeye dahil bulunan iþ yerlerinin sayýsýnda vukua gelen artýþ veya azalýþlarý mükellefler vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

56 Ýþi býrakma Ýþi Býrakmanýn Bildirilmesi Madde 'üncü maddede yazýlý mükelleflerden iþi býrakanlar, keyfiyeti vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) (5228 sayýlý Kanunun 6'ýncý maddesiyle deðiþen fýkra) Ýþi býrakma bildiriminde bulunmayan bir mükellefin iþi býraktýðýnýn tespit edilmesi veya yapýlan araþtýrma ve yoklamalar sonucunda bilinen adreslerinde bulunamamasý ve baþka bir adreste faaliyetine devam ettiðine dair bilgi edinilememesi veya baþkaca bir ticarî, ziraî ve meslekî faaliyeti olmadýðý halde münhasýran sahte belge düzenlemek amacýyla mükellefiyet tesis ettirdiðinin vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen rapor ile tespit edilmesi ve mükellefiyet kaydýnýn devamýna gerek görülmediðinin raporda belirtilmesi halinde, mükellef (matrahlý veya matrahsýz beyanname verenler dahil) iþi býrakmýþ addolunur ve mükellefiyet kaydý vergi dairesince terkin edilir. Bu durum, ilgili kamu kurum ve kuruluþu ile kamu kurumu niteliðindeki meslek üst kuruluþuna da bildirilir.(**) (5228 sayýlý Kanunun 6'ýncý maddesiyle eklenen fýkra) Mükellefiyet kaydýnýn terkin edilmesi, mükellefin iþi býrakmasýndan önceki döneme iliþkin yükümlülüklerini ortadan kaldýrmayacaðý gibi bu tarihten sonra faaliyette bulunduðunun tespiti halinde bu dönemlere iliþkin vergilendirmeye ve sahte belge düzenleme fiilini iþleyenler hakkýnda kovuþturma yapýlmasýna ve ceza uygulanmasýna da engel teþkil etmez. (5228 sayýlý Kanunun 6'ýncý maddesiyle eklenen fýkra) Bu madde kapsamýnda mükellefiyet kayýtlarý terkin edilenlerin kimlik bilgileri ile bunlarýn bastýrmýþ veya tasdik ettirmiþ olduklarý belgeler ve kullanmýþ olduklarý ödeme kaydedici cihazlara iliþkin bilgiler Maliye Bakanlýðýnca belirlenecek araçlarla duyurulur. (5228 sayýlý Kanunun 6'ýncý maddesiyle eklenen fýkra) Bu maddenin uygulanmasýna iliþkin usulleri belirlemeye Maliye Bakanlýðý yetkilidir. (*) (Kaldýrýlmadan önceki þekli) Kazançlarý götürü usulde tesbit edilenlerin iþi býrakmayý verg karnesine iþaret ettirmeleri bildirme yerine geçer. (**) (Deðiþmeden önceki þekli) (4369 sayýlý Kanunun 3 üncü maddesiyle eklenen fýkra) Ýþi býrakma bildiriminde bulunmayan bir mükellefin iþi býraktýðýnýn tespit edilmesi veya yapýlan araþtýrma ve yoklamalar sonucunda bilinen adreslerinde bulunamamasý ve baþka bir adreste faaliyetine devam ettiðine dair bilgi edinilememesi halinde mükellef iþi býrakmýþ addolunur ve mükellefiyet kaydý vergi dairesince terkin edilebilir. Ancak, mükellefiyet kaydýnýn terkin edilmesi, mükellefin iþi býrakmasýndan önceki döneme iliþkin yükümlülüklerini ortadan kaldýrmayacaðý gibi bu tarihten sonra faaliyette bulunduðunun tespiti halinde bu dönemlere iliþkin vergilendirmeye de engel teþkil etmez. Bu fýkranýn uygulanmasýna iliþkin usulleri belirlemeye Maliye Bakanlýðý yetkilidir.ýþi Býrakmanýn Tarifi Madde 161- Vergiye tabi olmayý gerektiren muamelelerin tamamen durdurulmasý ve sona ermesi iþi býrakmayý ifade eder.

57 Ýþlerin herhangi bir sebep yüzünden geçici bir süre için durdurulmasý iþi býrakma sayýlmaz.tasf ve Ýflas Madde 162- Tasfiye ve iflas hallerinde, mükellefiyet vergi ile ilgili muamelelerin tamamen sona ermesine kadar devam eder. Bu hallerde tasfiye memurlarý veya iflas dairesi: 1. Tasfiye veya iflas kararlarýný; 2. Tasfiyenin veya iflasýn kapandýðýný; Vergi dairesine ayrý ayrý bildirmeye mecburdurlar.nakil Madde 163- (4108 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle deðiþen madde) Ýþ ve teþebbüsün bir yerden diðer bir yer nakledilmesi adres deðiþikliði sayýlýr.(*) (*) Madde 163 _ (Deðiþmeden önceki þekli) Ýþ ve teþebbüsün: a) Ayný vergi dairesi mýntýkasýnda bir yerden diðer bir yere nakledilmesi adres deðiþikliði; b) Vergi dairesi mýntýkasý dýþýna çýkarýlmasý, iþi býrakma ve gidilen yerde iþe baþlama; Sayýlýr.Ölüm Madde 164- Ölüm iþi býrakma hükmündedir. Ölüm mükellefin mirasý reddetmemiþ mirasçýlarý tarafýndan vergi d bildirilir. Mirasçýlardan herhangi birinin ölümü bildirmesi diðer mirasçýlarý bu ödevden kurtarýr. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Bina ve arazi deðiþiklikleri Tahrirde Unutulan Bina ve Arazi Madde 165- Mükellefler, genel tahrirde unutularak yazýlmamýþ olan bina ve araziyi tahrir neticelerine göre verginin alýnmaya baþlandýðý mali yýlýn sonuna kadar vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.yeni Ýnþaat Madde 166- Mükellefler, þehir ve kasabalarda yeni inþa ettirdikleri binalarý ve inþaat bitmeden kullanýlmaya baþlanan kýsýmlarýný vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar. Mevcut binalara yapýlan ilaveler ve konulan sabit istihsal, asansör ve kalorifer tesisleri yeni inþaat hükmündedir.bina ve Arazideki Deðiþikliklerin Bildirilmesi Madde 167- Mükellefler, bina ve arazide vukubulan 63'üncü maddenin 4-10'uncu bentlerinde yazýlý

58 deðiþiklikleri ve iratsýz arsanýn iratlý arsa veya iratlý arsanýn iratsýz arsa haline geldiðini vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar. BEÞÝNCÝ BÖLÜM Bildirmelerde süre ve þekil Süre Madde 168- Bildirmeler aþaðýda yazýlý süre içinde yapýlýr: 1. (4884 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle deðiþen bent Yürürlük; )Gerçek kiþilerde iþe baþlama bildirimleri, iþe baþlama tarihinden itibaren on gün içinde kendilerince veya 1136 sayýlý Avukatlýk Kanununa göre ruhsat almýþ avukatlar veya 3568 sayýlý Kanuna göre yetki almýþ meslek mensuplarýnca, þirketlerin kuruluþ aþamasýnda iþe baþlama bildirimleri ise iþe baþlama tarihinden itibaren on gün içinde ticaret sicili memurluðunca ilgili vergi dairesine yapýlýr. Þirketlerin iþe baþlama bildirimleri dýþýnda yapýlacak bildirimler ile iþi býrakma ve deðiþiklik bildirimleri, bildirilecek olayýn vukuu tarihinden itibaren bir ay içerisinde mükellef tarafýndan vergi dairesine yapýlýr.(*) 2. Bina ve arazi deðiþikliklerinde bildirme; Yeni inþaatta inþaatýn bittiði ve kýsmen kullanýlmaya baþlanýlmýþsa her kýsmýn kullanýlmaya baþlandýðý ve diðer deðiþikliklerde (Müstesnalýðýn sukutu dahil) tadili gerektiren halin vuku tarihinden baþlýyarak iki ay. (*) 1. (4884 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle deðiþmeden önceki bent) (3239 sayýlý Kanunun 15'inci maddesiyle deðiþen bent) Ýþe baþlama bildirmeleri, iþe baþlama tarihinden önce; iþi býrakma ve deðiþiklik bildirmeleri, bildirilecek olayýn vukuu tarihinden baþlayarak bir ay;yazýlý Bildirme Esasý Madde 169- Bildirmeler yazýlý olur; yalnýz defter tutmaya mecbur olmýyan mükelleflerden okuma ve yazmasý olmýyanlar bildirmeleri sözle yapabilirler. Sözlü bildirmeler tutanakla tesbit olunur.posta Ýle Gönderme Madde 170- Yazýlý bildirmelerin posta ile taahhütlü olarak gönderilmesi caizdir. Bu takdirde bildirmenin postaya verildiði tarih vergi dairesine verilme tarihi yerine geçer. Bu maddenin hükümleri vergi beyannameleri hakkýnda da cari olur. ÝKÝNCÝ KISIM Defter Tutma

59 BÝRÝNCÝ BÖLÜM Genel esaslar Maksat Madde 171- Mükellefler bu kanuna göre tutacaklarý defterleri vergi uygulamasý bakýmýndan aþaðýdaki maksatl saðlýyacak þekilde tutarlar: 1. Mükellefin vergi ile ilgili servet, sermaye ve hesap durumunu tesbit etmek; 2. Vergi ile ilgili faaliyet ve hesap neticelerini tesbit etmek; 3. Vergi ile ilgili muameleleri belli etmek; 4. Mükellefin vergi karþýsýndaki durumunu hesap üzerinden kontrol etmek ve incelemek; 5. (2365 sayýlý Kanunun 23'üncü maddesiyle deðiþen bent) Mükellefin hesap ve kayýtlarýnýn yardýmýyla üçüncü þahýslarýn vergi karþýsýndaki durumlarýný (Emanet mahiyetindeki deðerler dahil) kontrol etmek ve incelemek.defter Tutacaklar Madde 172- Aþaðýda yazýlý gerçek ve tüzel kiþiler bu kanunun esaslarýna göre defter tutmaya mecburdurlar: 1. Ticaret ve sanat erbabý; 2. Ticaret þirketleri; 3. Ýktisadi kamu müesseseleri; 4. (2365 sayýlý Kanunun 24'üncü maddesiyle deðiþen bent) Dernek ve vakýflara ait iktisadi iþletmeler; 5. Serbest meslek erbabý; 6. Çiftçiler. (2365 sayýlý Kanunun 24'üncü maddesiyle deðiþen fýkra) Ýktisadi kamu müesseseleriyle dernek ve vakýflara ait iktisadi iþletmeler defter tutma bakýmýndan tüccarlarýn tabi olduklarý hükümlere tabidirler.ýstisnalar Madde 173- Defter tutma mecburiyeti aþaðýda yazýlý gerçek ve tüzel kiþiler hakkýnda uygulanmaz: 1. Gelir vergisinden (4369 sayýlý Kanunun 81/A-6 ncý maddesiyle deðiþtirilen ibare) muaf olan esnaf ve gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler;(*)

60 2. (4369 sayýlý Kanunun 81/A-5 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare) Gelir Vergisi Kanununa göre kazançlarý basit usulde tesbit edilenler.(**) 3. Kurumlar vergisinden muaf olan: a) Ýktisadi kamu müesseseleri; b) (2365 sayýlý Kanunun 25'inci maddesiyle deðiþen bent) Dernek ve vakýflara ait iktisadi iþletmeler(***) Yukardaki istisna hükümlerinin gelir veya kurumlar vergilerinden muaf olmakla beraber diðer vergilerden birine tabi olan ve bu vergileri götürü usulde tespit edilmiyen mükelleflerin muaf olmadýklarý vergiler için tutacaklarý defterlere þümulü yoktur. (*) 1. (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) muaf olan esnaf ve çiftçiler; (**) 2. (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) Gelir Vergisi Kanununa göre kazançlarý götürü olarak tesbit edilenler ile götürü gider usulüne tabi olan çiftçiler; (***) Madde 173 _ b) (Deðiþmeden önceki þekli) Dernek, tesis ve vakýflara ait iktisadi iþletmeler.hesap Dönemi Madde 174- Defterler hesap dönemi itibariyle tutulur. Kayýtlar her hesap dönemi sonunda kapatýlýr ve ertesi dönem baþýnda yeniden açýlýr. Hesap dönemi normal olarak takvim yýlýdýr. þu kadar ki, takvim yýlý dönemi faaliyet ve muamelelerinin mahiyetine uygun bulunmayanlar için, bunlarýn müracaatý üzerine Maliye Bakanlýðý 12'þer aylýk özel hesap dönemleri belli edebilir. Yeniden iþe baþlama veya iþi býrakma hallerinde, hesap dönemi içinde bir yýldan eksik olan faaliyet süresi, hesap dönemi sayýlýr. Bu maddeye göre özel hesap dönemi tayin edilenlerin ticari ve zirai kazançlarý, hesap dönemlerinin kapandýðý takvim yýlýnýn kazancý sayýlýr.muhasebe Usulünü Seçmek Serbestlik Madde 175- Mükellefler bu kýsýmda yazýlý maksat ve esaslara uymak þartiyle, defterlerini ve muhasebelerini iþlerinin bünyesine uygun olarak diledikleri usul ve tarzda tanzim etmekte serbesttirler. (3762 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen hüküm) Ancak, Maliye Bakanlýðý; muhasebe standartlarý, tek düzen hesap planý ve mali tablolarýn çýkarýlmasýna iliþkin usul ve esaslarý tespit etmeye, bunlarý mükellef, þirket ve iþletme türleri itibariyle uygulatmaya ve buna iliþkin diðer usul ve esaslarý belirlemeye yetkilidir.

61 Ticaret Kanununun ticari defterler hakkýndaki hükümleri mahfuzdur. (4108 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle eklenen fýkra) Maliye Bakanlýðý, muhasebe kayýtlarýný bilgisayar programlarý aracýlýðýyla izleyen mükellefler ile bu bilgisayar programlarýný üreten gerçek ve tüzel kiþilerce uyulmasý gereken kurallarý ve bilgisayar programlarýnýn içermesi gereken asgarî hususlar ile standartlarý ve uygulamaya iliþkin usul ve esaslarý belirlemeye yetkilidir. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Defter tutma bakýmýndan tüccarlar Tüccar Sýnýflarý Madde 176- Tüccarlar, defter tutmak bakýmýndan iki sýnýfa ayrýlýr: I'inci sýnýf tüccarlar, bilanço esasýna göre; II'nci sýnýf tüccarlar, iþletme hesabý esasýna göre; defter tutarlar.birinci Sýnýf Tüccarlar Madde 177- (2365 sayýlý Kanunun 26'ncý maddesiyle deðiþen madde) Aþaðýda yazýlý tüccarlar, I'inci sýnýfa dahildirler: 1. (205 sayýlý Kanunun 12'nci maddesiyle deðiþen bent) (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktarlar.) Satýn aldýklarý mallarý olduðu gibi veya iþledikten sonra satan ve yýllý alýmlarýnýn tutarý (*) (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren , -YTL) veya satýþlarý tutarý (*) (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren , -YTL) lirayý aþanlar(1) 2. (205 sayýlý Kanunun 12'nci maddesiyle deðiþen bent) (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktar) Birinci bentte yazýlý olanlarýn dýþýndaki iþlerle uðraþýp da bir yýl içinde ettikleri gayri safi iþ hasýlatý (*) lirayý (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren , -YTL) aþanlar;(2) 3. (205 sayýlý Kanunun 12'nci maddesiyle deðiþen bent) (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktar) 1 ve 2 numaralý bentlerde yazýlý iþlerin birlikte yapýlmasý halinde 2 numaralý bentte yazýlý iþ hasýlatýnýn beþ katý ile yýllýk satýþ tutarýnýn toplamý (*) (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren , -YTL) lirayý aþanlar;(3) 4. Her türlü ticaret þirketleri (Adi þirketler iþtigal nevileri yukardaki bentlerden hangisine giriyorsa o bent hükmüne tabidir.);

62 5. Kurumlar Vergisine tabi olan diðer tüzel kiþiler (Bunlardan iþlerininin icabý bilanço esasýna göre defter tutmalarýna imkan veya lüzum görülmeyenlerin, iþletme hesabýna göre defter tutmalarýna Maliye Bakanlýðýnca müsaade edilir.); 6. Ýhtiyari olarak bilanço esasýna göre defter tutmayý tercih edenler. (3239 sayýlý Kanunun 136'ncý maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.) (1) (Deðiþmeden önceki þekli) 1. (205 sayýlý Kanunun 12'nci maddesiyle deðiþen bent) (3946 sayý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen miktarlar.) Satýn aldýklarý mallarý olduðu gibi veya iþledikten sonra satan ve yýllýk alýmlarýnýn tutarý ( ) veya satýþlarý tutarý ( ) lirayý aþanlar. (2) (Deðiþmeden önceki þekli) 2. (205 sayýlý Kanunun 12'nci maddesiyle deðiþen bent) (3946 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen miktar) Birinci bentte yazýlý olanlarýn dýþýndak iþlerle uðraþýp da bir yýl içinde elde ettikleri gayri safi iþ hasýlatý ( ) lirayý aþanlar; (3) (Deðiþmeden önceki þekli) 3. (205 sayýlý Kanunun 12'nci maddesiyle deðiþen bent) (3946 sayý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen miktar) 1 ve 2 numaralý bentlerde yazýlý iþlerin birlikte yapýlmasý halinde 2 numaralý bentte yazýlý iþ hasýlatýnýn beþ katý ile yýllýk satýþ tutarýnýn toplamý ( ) lirayý aþanlar; Ýkinci Sýnýf Tüccarlar Madde 178- Aþaðýda yazýlý tüccarlar II'nci sýnýfa dahildirler: 'inci maddede yazýlý olanlarýn dýþýnda kalanlar; 2. Kurumlar Vergisi mükelleflerinden iþletme hesabý esasýna göre defter tutmalarýna Maliye Bakanlýðýnca müsaade edilenler. Yeniden iþe baþlýyan tücarlar yýllýk iþ hacimlerine göre sýnýflandýrýlýncaya kadar II'nci sýnýf tüccarlar gibi hareket edebilirler.sýnýf Deðiþtirme Madde 179- a) (I)'inciden (II)'nciye geçiþ: Ýþ hacmi bakýmýndan I'inci sýnýfa dahil olan tüccarlarýn durumlarý aþaðýdaki þartlara uyduðu takdirde, bunlar, bu þartlarýn tahakkukunu takip eden hesap döneminden baþlýyarak, II'nci sýnýfa geçebilirler: 1. Bir hesap döneminin iþ hacmi 177'nci maddede yazýlý hadlerden % 20'yi aþan bir nispette düþü olursa, veya; 2. Arka arkaya üç dönemin iþ hacmi 177'nci maddede yazýlý hadlere nazaran % 20'ye kadar bir düþüklük gösterirse.sýnýf Deðiþtirme Madde 180- b) (II)'nciden (I)'inciye geçiþ: Ýþ hacmi bakýmýndan II'nci sýnýfa dahil tüccarlarýn durumlarý aþaðýda yazýlý þartlara uyduðu takdirde bunlar bu þartlarýn tahakkukunu takip eden hesap döneminden baþlýyarak I'inci sýnýfa geçerler.

63 1. Bir hesap döneminin iþ hacmi 177'nci maddede yazýlý hadlerden % 20'yi aþan bir nispette fazla olursa, veya; 2. Arka arkaya 2 dönemin iþ hacmi 177'nci maddede yazýlý hadlere nazaran % 20'ye kadar bir fazlalýk gösterirse.ýhtiyari Sýnýf Deðiþtirme Madde 181- II'nci sýnýf tüccarlar diledikleri takdirde bilanço esasýna göre defter tutabilirler. Bu suretle I'inci sýnýfa dahil olanlar hakkýnda da evvelki maddenin hükümleri cari olur. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bilanço esasýna göre defter tutma Bilanço Esasýnda Tutulacak Defterler Madde 182- Bilanço esasýnda aþaðýdaki defterler tutulur: 1. Yevmiye defteri; 2. Defterikebir; 3. Envanter defteri (Mevcudat ve muvazene defteri); 4. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) 4. (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 27'nci maddesiyle eklenen bent) Günlük kasa defteri.yevmiye Defteri Madde 183- Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi icabeden muamelelerin tarih sýrasiyle ve madde halinde tertipli olarak yazýldýðý defterdir. (3239 sayýlý Kanunun 16'ncý maddesiyle deðiþen fýkra) Yevmiye defteri ciltli ve sahifeleri müteselsil sýra numaralý olur. Mükellefler diledikleri takdirde yevmiye defteri ve tutulmasý zorunlu diðer defterlerini müteharrik yapraklý olarak kullanabilirler. (3239 sayýlý Kanunun 16'ncý maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.)defterikebir Madde 184- Defterikebir, yevmiye defterine geçirilmiþ olan muameleleri buradan alarak usulüne göre hesaplara daðýtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplýyan defterdir.envanter Defteri ve Bilanço Günü Madde 185- Envanter

64 defterine iþe baþlama tarihinde ve müteakiben her hesap döneminin sonunda çýkarýlan envanterler ve bilançolar kaydolunur ve bu tarihe "Bilanço günü" denir. Envanter defteri ciltli ve sayfalarý müteselsil sýra numaralý olur.günlük Kasa Defteri Mukerrer Madde 185- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) Mükerrer Madde 185 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 28'inci maddesiyle eklenen madde) Günlük kasa defteri, iþletmenin kasa ile ilgili muamelelerinin günü gününe yazýl defterdir. Defterin bir tarafýna: Bir önceki günden devredilen kasa mevcudu, o gün içinde tahsil edilen paralar ve günlük peþin satýþ tutarlarý; Diðer tarafýna: O gün içinde yapýlan ödemeler, Müfredatlý olarak kaydedilir. (2686 sayýlý Kanunun 27'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Perakende satýþlarla sair hasýlat ve ödemeler, belgelerine dayanýlarak deftere topluca yazýlabilir.envanter Çýkarmak Madde 186- Envanter çýkarmak, bilanço günündeki mevcutlarý, alacaklarý ve borçlarý saymak, ölçmek, tartmak ve deðerlemek suretiyle kesin bir þekilde ve müfredatlý olarak tesbit etmektir. þu kadar ki, ticari teamüle göre tartýlmasý, sayýlmasý ve ölçülmesi mutat olmýyan mallarýn deðe tahminen tesbit olunur. Mevcutlar, alacaklar ve borçlar iþletmeye dahil iktisadi kýymetleri ifade eder.bina ve Arazinin Envantere Alýnmasý Madde 187- Ferdi teþebbüslerde, mükellefin sahip olduðu bina ve arazi hakkýnda aþaðýda yazýlý esaslar cari olur: 1. Fabrika, ambar, atelye, dükkan, maðaza ve arazi -iþletmede ister kýsmen, ister tamamen kullanýlsýnlar- deðerlerinin tamamý üzerinden envantere alýnýr. 2. Ticaret hanlarý gibi oda oda veya kýsým kýsým kullanýlabilen binalarla evlerin ve apartmanlarýn yarýsýndan fazlasý iþletmede kullanýldýðý takdirde envantere ithal edilir. 3. Envantere alýnan gayrimenkullerin kullanýþ tarzlarýnda sonradan vaki olacak deðiþiklikler, hesap yýlý içinde nazara alýnmaz.bilançonun Tanziminde Envanter Listeleri Madde 188- Envanter esas itibariyle defter üzerine çýkarýlýr. þu kadar ki, iþlerinde geniþ ölçüde ve çeþitli mal kullanan büyük müesseseler envanterlerini listeler halinde tanzim edebilir. Bu takdirde envanter listelerinin:

65 1. Sayfa üzerinden numaralanarak sýralanmasý; 2. Envanterin tanzim tarihine göre tarihlenmesi; 3. Envanter çýkaran memur ile teþebbüs sahibi veya vekili tarafýndan imzalanmasý; 4.Aynen envanter defteri gibi saklanmasý; þarttýr. Yukarýdaki esaslara göre envanter listeleri tanzim edenler envanter defterine listeler muhteviyatýný icmalen kaydederler.envanterde Amortisman Kayýtlarý Madde 189- Üzerinden amortisman yapýlan kýymetler ve bunlarýn amortismanlarý aþaðýda yazýlý þekillerden herhangi biri ile gösterilir: 1. Envanter defterinin ayrý bir yerinde; 2. Özel bir amortisman defterinde; 3. Amortisman listelerinde. Amortisman kayýtlarý, amortismana baþlandýðý tarihten itibaren her yýlýn amortismaný ayrý ayrý gösterilmek þartiyle birbirine baðlanýr. Ýþletmeye yeniden giren iktisadi kýymetlerle bunlarýn amortismanlarýnýn evvelki yýllara ait kayýtlarda devam ettirilmesi caizdir. Amortisman defteri veya listelerinin kayýtlarý envanter kaydý hükmündendir. Yukarýdaki esaslara göre kayýtlarda gösterilen iktisadi kýymetlere ait deðerler envanter defterine toplu olarak geçirilebilir.büyük Maðazalarda Envanter Madde 190- Büyük maðazalar ve eczaneler emtia mevcutlarýnýn envanterlerini üç yýlda bir çýkarabilirler. Bu takdirde envanter çýkarýlmýyan yýllarda hesaben mevcut iktisadi kýymetleri envanter defterlerine kaydederler. Büyük maðazalardan maksat, çeþitli mal üzerine geniþ ölçüde ve perakende iþ yapan ticarethanele Maliye Bakanlýðý büyük sýnai iþletmelerin, icabýna göre, iki veya üç yýlda bir envanter çýkarmalarýna müsaade edebilir. Bu takdirde yukarýki hüküm uygulanýr.envantere Alýnan Kýymetleri Deðerleme Madde 191- Envantere alýnan iktisadi kýymetler bu kanunun "deðerleme"ye ait üçüncü kitabýnda yazýlý esasla göre deðerlenir.bilanço Madde 192- Bilanço, envanterde gösterilen kýymetlerin tasnifli ve karþýlýklý olarak deðerleri itibariyle

66 tertiplenmiþ hulasasýdýr. Bilanço aktif ve pasif olmak üzere iki tabloyu ihtiva eder. Aktif tablosunda mevcutlar ile alacaklar (ve varsa zarar), pasif tablosunda borçlar gösterilir. Aktif toplamý ile borçlar arasýndaki fark, müteþebbisin iþletmeye mevzu varlýðýný (Öz sermayeyi teþkil eder. Öz sermaye pasif tablosuna kaydolunur ve bu suretle aktif ve pasif tablolarýnýn toplamlarý denkleþir. Ýhtiyatlar ve kar ayrý gösterilseler dahi öz sermayenin cüzileri sayýlýrlar. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Ýþletme hesabý esasýna göre defter tutma Ýþletme Hesabý Esasýnda Tutulacak Defterler Madde sayýlý Kanunun 29'uncu maddesiyle deðiþen madde) Ýþletme hesabý esasýnda aþaðýdaki defterl tutulur: 1. Ýþletme hesabý defteri (Ýþletme hesabýný ihtiva eden); 2. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) 2. (Kaldýrýlmadan önceki þekli) Günlük perakende satýþ ve hasýlat defteri.ýþletme Hesabý Madde 194- Ýþletme hesabýnýn sol tarafýný gider, sað tarafýný hasýlat kýsmý teþkil eder. 1. Gider kýsmýna: Satýn alýnan mallar veya yaptýrýlan hizmetler karþýlýðýnda ödenen veya borçlanýlan paralar ve iþletme ile ilgili diðer bütün giderler; 2. Hasýlat kýsmýna: Satýlan mal bedeli veya yapýlan hizmet karþýlýðý olarak tahsil edilen paralarla tahakkuk eden alacaklar ve iþletme faaliyetinden elde edilen diðer bütün hasýlat; Kaydolunur. Gayrimenkuller ve tesisat gibi amortismana tabi olan kýymetler iþletme hesabýna intikal ettirilmez. þu kadar ki, 189'uncu maddeye göre amortisman kaydý tutulmak þartiyle bu kýymetler üzerinden her yýl ayrýlan amortismanlar gider kaydolunabilir. Gider ve hasýlat kayýtlarýnýn en az aþaðýdaki malümatý ihtiva etmesi þarttýr. 1. Sýra numarasý;

67 2. Kayýt tarihi; 3. Muamelenin nev'i; 4. Meblað.Günlük Perakende Satýþ ve Hasýlat Defteri Mukerrer Madde 194- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) Mükerrer Madde 194 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 30'uncu maddesiyle eklenen madde) Ýkinci sýnýf tüccarlar, günlük perakende satýþlarý ile hizmet karþýlýðý ve sair suretle alýnan paralarý kaydetmek üzere günlük perakende satýþ ve hasýlat defteri tutmak zorundadýrlar. Bu deftere, günlük perakende satýþlar ile sair iþletme hasýlatý günü gününe yazýlýr. Perakende satýþlarýn günlük tutarý ile sair iþletme hasýlatý bu deftere, perakende satýþ fiþleri, makinalý kasalarýn kayýt rulolarý, giriþ ve yolcu taþýma biletleri ve diðer belgelere dayanýlarak topluca yazýlabilir.ýþletme Hesabý Esasýnda Envanter Madde 195- Ýþletme hesabý esasýna göre defter tutanlardan emtia üzerine iþ yapanlar, emtia envanteri çýkarmaya mecburdurlar. Emtiaya, satmak maksadiyle alýnan veya imal edilen mallarla iptidai ve ham maddeler ve yardýmcý malzeme dahildir. Emtia envanteri, muamelelere ait kayýtlarla karýþtýrýlmamak þartiyle yeniden iþe baþlama halinde iþletme defterinin baþ tarafýna, müteakiben de her hesap dönemi kapandýktan sonra muamele kayýtlarýný takip eden sayfalara yazýlýr. Ýstiyenler ayrý bir envanter defteri tutarak emtia envanterlerini bu deftere kaydedebilirler.ýþletme Hesabý Hulasasý Madde 196- Ýþletme hesabý esasýna göre defter tutanlar her hesap döneminin sonunda (Ýþletme hesabý hulasasý) çýkarýrlar. Ýþletme hesabý hulasasýna aþaðýdaki maddeler birer kalemde ayrý ayrý yazýlýr. A) Gider tablosuna: 1. Çýkarýlan envantere göre hesap dönemi baþýndaki emtia mevcudunun deðeri; 2. Hesap dönemi zarfýnda satýn alýnan emtianýn deðeri ile yapýlan bilumum giderler. B) Hasýlat tablosuna: 1. Hesap dönemi zarfýnda satýlan emtianýn deðeri ile hizmet karþýlýðý ve sair suretle alýnan paralar; 2. Çýkarýlan envantere göre hesap dönemi sonundaki emtia mevcudunun deðeri.kambiyo Senetleri Defteri

68 Mukerrer Madde 196- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) Mükerrer Madde 196 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (4008 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle eklenen madde) I inci ve II nci sýnýf tacirler ile serbest meslek erbabý; bu faaliyetleriyle ilgili borçlarý ve alacaklarý için düzenlenen bono, poliçe, çek ve benzeri kambiyo senetlerine iliþkin bilgileri kaydetmek üzere kambiyo senetleri defteri tutmak zorundadýrlar. Birden çok iþyeri veya þubenin bulunmasý halinde her iþyeri veya þube için ayrý ayrý kambiyo senetleri defteri tutulur. Defterin bir tarafýna iþletmenin alacaklarý için aldýðý veya iþletmeye ciro edilen bono, poliçe, çek ve benzeri kambiyo senetleri; diðer tarafýna iþletmenin borçlarý için düzenleyip verdiði veya ciro ettiði bono, poliçe, çek ve benzeri kambiyo senetleri, düzenlenme veya ciro tarihlerinden itibaren on gün içerisinde kaydedilir. Bu defterde yer alacak bilgiler ile bu deftere iliþkin diðer usul ve esaslarý belirlemeye Maliye Bakanlýðý yetkilidir. BEÞÝNCÝ BÖLÜM Ýmalat Defteri Madde 197- I'inci sýnýf tüccarlardan devamlý olarak imalat ile uðraþanlar yukarda yazýlý defterlerden gayr bir (Ýmalat defteri) tutarlar. Ýmalat defterine, aþaðýda yazýlý emtianýn giriþ ve çýkýþ hareketleri, emtianýn cinsi ve miktarý itibariyle ve tarih sýrasiyle yazýlýr: 1. Satýn alýnan ve müþteri tarafýndan imalat yapýlmak üzere tevdi olunan her nevi iptidai ve ham maddeler, baþlýca yardýmcý malzeme (Doðrudan doðruya imal ile ilgili yakýtlar gibi); 2. Yukarda yazýlý maddelerden imalata sarf olunan veya aynen satýlanlar; 3. Ýmal edilen mamul maddeler; 4. Teslim edilen mamul maddeler; Teslimden maksat, Gider Vergileri Kanununa göre bu mahiyette olan muamelelerdir. Yarý mamuller teslim edildiði takdirde, bunlar tam mamul hükmüne girer. Ýmalat artýklarý ve tali maddeler de imalat defterine geçirilir. Ancak bunlardan imal esnasýnda miktarlarýnýn tespitine imkan ve lüzum olmýyanlar yalnýz teslim sýrasýnda kayýtlarda gösterilir.kombine Ýmalat

69 Madde 198- Ham maddeden tam mamul vücuda getirilinceye kadar geçen müstakil imal safhalarýnda ayrý ayrý emtia mahiyetini arz eden maddeler elde edildiði (Ýplik-dokuma, yað-sabun, kereste-mobilya, un-makarna münasebetlerinde olduðu gibi) ve bu imal iþleri birbirine baðlanarak ayný teþebbüs dahilinde yapýldýðý takdirde, kombine imalat yapýlmýþ olur. Boyama, kasarlama, apre, cilalama gibi bitim iþleri kombine imalatý tazammun etmez.kombine Ýmalatta Ýmalat Defteri Madde 199- Kombine imalat yapanlar her müstakil imal iþini imalat defterinin ayrý ayrý kýsýmlarýnda gösterirler. Bu takdirde bir safhanýn mamulü müteakip safhaya teslim gösterilmek suretiyle bu safhanýn iptidai maddesini teþkil eder. Kombine imalatta istenildiði takdirde her müstakil imal safhasý için ayrý bir imalat defteri kullanýlmasý caizdir.bitim Ýþleri Defteri Madde 200- Birinci ve ikinci sýnýf tüccarlardan boyama, basma, yazma, kasarlama, apre, cilalama gibi ücretle yapýlan bitim iþleriyle uðraþanlar, imalat defteri yerine, bir "Bitim iþleri defteri" tutarlar. Bu deftere müþterilerden alýnan ve iþlendikten sonra geri verilen emtianýn cinsi ve miktarý tarih sýrasýyla yazýlýr.bitim Ýþleri Defteri Madde 201- (3239 sayýlý Kanunun 136'ncý maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)bitim Ýþleri Defteri Madde 202- (3239 sayýlý Kanunun 136'ncý maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)sýnai Müesseselerde Kayýt Serbestliði Madde 203- Sýnai müesseseler, bu bölümde yazýlý defterleri iþlerinin icaplarýna ve hususiyetlerine göre diledikleri þekilde tutabilirler; iptidai ve mamul maddeler için ayrý defter kullanabilirler, bunlarý cins ve nev'i itibariyle ayrý sayfalarda gösterebilirler. Bitim iþleri defteri tutmýyarak buraya yazýlmasý gereken malumatý, imalat defterine kaydedebilirler. Ýstihsal Vergisi defteri tutmýyarak bunlara ait kayýtlarý defterikebirde açacaklarý özel bir hesapta veya satýþlarýný kaydettikleri hesabýn ayrý bir sütununda gösterebilirler. (3239 sayýlý Kanunun 136'ncý maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.) Ýmalat defterine kaydolunan malumatý ihtiva edecek þekilde sýnai muhasebe tutanlar, Maliye Bakanlýðýndan müsaade almak þartiyle ayrýca imalat defteri tutmazlar.

70 (3239 sayýlý Kanunun 136'ncý maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.) ALTINCI BÖLÜM Diðer müesseselerin tutacaklarý özel kayýtlar Banka, Banker ve Sigorta Þirketlerinin Gider Vergisine Ait Kayýtlarý Madde 204- Madde ( 5228 sayýlý Kanunun 59/1-a maddesiyle deðiþen ibare. Yürürlük; ) Banka (vergi kanunlarý uygulamasýnda özel belirleme yapýlmadýðý sürece, özel finans kurumlarý banka olarak addolunur), banker ve sigorta þirketleri(*) banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinin mevzuuna giren iþlemleri müfredatlý veya bordrolar üzerinden toplu olarak kendi muhasebe defterlerinde veyahut isterlerse ayrý bir banka ve sigorta muameleleri vergisi defterinde, diðer iþlemlerinden ayýrmak suretiyle gösterilir. (2365 sayýlý Kanunun 31'inci maddesiyle eklenen fýkra) Bankalar ile mevduat faizi ödeyen bankerler yukarýda belirtilen defter kayýtlarýnda bu hususlara iliþkin bilgileri müfredatlý olarak göstermeye mecburdurlar. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Banka, banker ve sigorta þirketleri Damga Resmi Kayýtlarý Madde 205- Damga Resmi Kanununa göre yolcu bileti ücretleri, sigorta primleri ve ilan ücretleri gibi mevzular üzerinden resim istifa etmeye mecbur olan gerçek ve tüzel kiþiler bu ücret primlerle istifa ettikleri damga resimleri için tarih sýrasiyle bir kayýt tutmaya mecburdurlar. Tüccarlar bu kayýtlarý muhasebe defterlerinde tuttuklarý hesaplarda gösterebilirler. Kayýtlarýn muhasebe defterinde gösterilmemesi halinde ayrý bir "Damga Resmi defteri" tutulur. Devlet müesseselerinin resmi defter ve kayýtlarý Damga Resmi defteri yerine geçer.damga Resmi Kayýtlarý Madde 206- (3239 sayýlý Kanunun 136'ýncý maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)yabancý Nakliyat Kurumlarýnýn Hasýlat Madde 207- Yabancý nakliyat kurumlarý veya bunlarý Türkiye'de temsil eden þube veya acentalarý bir "Hasýlat defteri" tutmaya ve bu deftere Türkiye'de elde ettikleri hasýlatý tarih sýrasiyle ve müfredatlý olarak kaydetmeye mecburdurlar. Bu madde gereðince hasýlat defteri tutan yabancý nakliyat kurumlarý bu iþleri için ayrýca muhasebe defteri tutmaya mecbur deðildirler.menkul ve Gayrimenkul Sermaye Ýratlarýna Ait Kayýtlar Madde 208- Bu kanuna göre defter tutmaya mecbur olan gerçek kiþiler Gelir Vergisine tabi menkul ve gayrimenkul sermayelerle bunlardan elde edilen iratlarý ve bunlara müteallik giderleri defterikebir veya iþletme hesabýnýn veya serbest meslek erbabý kazanç defterinin ayrý bir sayfasýna veya ayrý bir deftere veyahut bir cetvele ayrý ayrý kaydetmeye mecburdurlar.

71 þu kadar ki, bu hesap mükellefin diðer kazançlarýný tesbit için tuttuðu hesaplara karýþtýrýlmaz onlar ile birleþtirilmez.ambar Defteri Madde 209- Depo (Ardiyeler dahil) iþletenlerle nakliye ambarlarý ayrýca bir ambar defteri tutarlar. Bu deftere en az aþaðýda yazýlý malumat kaydolunur: 1. Malýn ambara giriþ tarihi; 2. Malýn cinsi (Malýn cinsi belli deðilse sadece balya, kasa, sandýk gibi ambalaj nevinin kaydedilmesiyle iktifa edilir); 3. Malýn miktarý (Ticari teamüle göre parça, sandýk veya sýklet); 4. Malýn kimin tarafýndan tevdi edildiði; 5. Malýn nereye ve kime gönderildiði; 6. Alýnan nakliye ücreti tutarý. Kendi iþlerinin icabý olarak yukarýdaki malumatý ihtiva edecek þekilde defter tutanlar ayrýca ambar defteri tutmazlar. YEDÝNCÝ BÖLÜM Serbest mesleklerde defter tutma Serbest Meslek Kazanç Defteri Madde 210- Serbest meslek erbabý bir (Kazanç defteri) tutarlar. Bu defterin bir tarafýna giderler, diðer tarafýna da hasýlat kaydolunur. Defterin gider tarafýna, yapýlan giderlerin nev'i ile yapýldýðý tarih ve hasýlat tarafýna ise ücretin alýndýðý tarih ve miktarý ile kimden alýndýðý yazýlýr. Hekimler diledikleri takdirde, yukarýda yazýlý malumatý protokol defterinde göstermek þartiyle ayrý kazanç defteri tutmýyabilirler.amortisman Kayýtlarý Madde 211- Serbest meslek erbabý, iþlerinde bir yýldan fazla kullandýklarý ve amortismana tabi tuttuklarý tesisat ve demirbaþ eþyanýn kýymetleri ile amortismanlarýný 189'uncu maddede yazýlý þekilde tutulan "Amortisman kayýtlarýnda" gösterirler.özel Defterler

72 Madde 212- Noterlerin ve noterlik görevini ifa ile mükellef olanlarýn ve borsa acentalarýnýn resmi defteri "kazanç defteri" yerine geçer. SEKÝZÝNCÝ BÖLÜM Zirai kazançlarda defter tutma Çiftçi Ýþletme Defteri Madde 213- (205 sayýlý kanunun 13'üncü maddesiyle deðiþen madde) Zirai iþletme hesabýný ihtiva eden çiftçi iþletme defterinin sol tarafýna Gelir Vergisi Kanununun ilgili maddelerinde gösterilen giderler, sað tarafýna da ayný kanunda gösterilen hasýlat kaydolunur. Gider ve hasýlat kayýtlarýnýn en az aþaðýdaki bilgileri ihtiva etmesi lazýmdýr: 1. Sýra numarasý, 2. Kayýt tarihi, 3. Muamelenin nev'i, 4. Meblað.Amortisman Kayýtlarý Madde 214- Çiftçi iþletme defteri tutanlar, amortismana tabi kýymetleri ve bunlarýn amortismanlarýný 189'uncu maddede yazýlý þekilde tutulan amortisman kayýtlarýnda gösterebilecekleri gibi bu kayýtlarý çiftçi iþletme defterinin ayrý bir yerine de geçirebilirler. DOKUZUNCU BÖLÜM Kayýt nizamý (5228 sayýlý Kanunun 7'inci maddesiyle deðiþen þekli) Türkçe tutma ve Türk Parasý kullanma zorunluluðu(*) Madde 215- (5228 sayýlý Kanunun 7'inci maddesiyle deðiþen madde)1. Bu Kanuna göre tutulacak defter ve kayýtlarýn Türkçe tutulmasý zorunludur. Ancak, Türkçe kayýtlar bulunmak kaydýyla defterlerde baþka dilden kayýt da yapýlabilir. Bu kayýtlar vergi matrahýný deðiþtirmeyecek þekilde tasdik ettirilecek diðer defterlere de yapýlabilir. 2. a) Kayýt ve belgelerde Türk para birimi kullanýlýr. Belgeler, Türk parasý karþýlýðý gösterilmek þartýyla, yabancý para birimine göre de düzenlenebilir. Þu kadar ki

73 yurt dýþýndaki müþteriler adýna düzenlenen belgelerde Türk parasý karþýlýðý gösterilme þartý aranmaz. b) Ýlgili dönem defter tasdik tarihi itibarýyla ödenmiþ sermayesi (yurt dýþýnda kurulan þirketlerin Türkiye'ye ayrýlan ödenmiþ sermayesi) en az 100 milyon ABD Dolarý ya da muadili yabancý para karþýlýðý Türk Lirasý ve sermayesinin en az % 40'ý ikametgâhý, kanunî ve iþ merkezi Türkiye'de bulunmayan kiþilere ait olan iþletmelere, kayýtlarýný Türk para birimi dýþýnda baþka bir para birimiyle tutmalarýna Bakanlar Kurulunca izin verilebilir. Bakanlar Kurulu, bu had ve nispeti sektörler itibarýyla ayrý ayrý yarýsýna kadar indirmeye veya iki katýna kadar artýrmaya yetkilidir. Bu þartlarýn ihlâl edildiði hesap dönemini izleyen hesap döneminden itibaren Türk para birimine göre kayýt tutma zorunluluðu baþlar. ba) Türk para birimiyle yapýlan iþlemler, iþlemin gerçekleþtiði günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasý döviz alýþ kuruyla ilgili para birimine çevrilir. Ýktisadî kýymetlerin deðerleri ile vergi matrahý kayýt yapýlan para birimine göre tespit edilir, beyannamenin verilmesi gereken ayýn ilk gününün kuruyla Türk parasýna çevrilerek beyan edilir. Vergi ödeme, mahsup ve iade iþlemlerinde de Türk Lirasý tutarlar kullanýlýr. bb) Bu mükellefler, diðer para birimleriyle kayýt tuttuklarý sürece mükerrer 298 inci maddenin (A) fýkrasý uyarýnca enflasyon düzeltmesi yapamazlar. Türk para birimiyle kayýt yapmaya baþlamalarý halinde ise üç yýl süreyle anýlan madde hükmünden yararlanamazlar.(**) (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Türkçe Tutma Mecburiyeti (**) (Deðiþmeden önceki þekli) Madde Bu kanuna göre tutulacak defter ve kayýtlarýn Türkç tutulmasý mecburidir. Defterlerin Mürekkeple Yazýlacaðý Madde 216- Bu kanuna göre tutulmasý mecburi defterler mürekkeple veya makine ile yazýlýr. Kopye kaðýdý kullanýlmasý ve ýstampa ve sair damga aletleriyle kopye konulmasý da caizdir. Bilumum defterlerde hesaplar kapatýlýncaya kadar toplamlar geçici olarak kurþun kalemi ile yapýlabilir.yanlýþ Kayýtlarýn Düzeltilmesi Madde 217- Yevmiye defteri maddelerinde yapýlan yanlýþlar ancak muhasebe kaidelerine göre düzeltilebilir. Diðer bilumum defter ve kayýtlara rakam ve yazýlar yanlýþ yazýldýðý takdirde düzeltmeler ancak yanlýþ rakam ve yazý okunacak þekilde çizilmek, üst veya yan tarafýna veyahut ilgili bulunduðu hesaba doðrusu yazýlmak suretiyle yapýlabilir. Defterlere geçirilen bir kaydý kazýmak, çizmek veya silmek suretiyle okunamaz bir hale getirmek yasaktýr.boþ Satýr Býrakýlamýyacaðý, Sayfalarýn Yok Edilemiyeceði Madde 218- Defterlerde kayýtlar arasýnda usulen yazýlmaya mahsus olan satýrlar, çizilmeksizin boþ

74 býrakýlamaz ve atlanamaz. Ciltli defterlerde, defter sayfalarý ciltten koparýlamaz. Tasdikli müteharrik yapraklarda bu yapraklarýn sýrasý bozulamaz ve bunlar yýrtýlamaz.kayýt Zamaný Madde 219- (2365 sayýlý Kanunun 32'nci maddesiyle deðiþen madde) Muameleler defterlere zamanýnda kaydedilir. þöyle ki: a) Muamelelerin iþin hacmine ve icabýna uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu bozmayacak bir zaman zarfýnda kaydedilmesi þarttýr. Bu gibi kayýtlarýn on günden fazla geciktirilmesi caiz deðildir. b) Kayýtlarýný devamlý olarak muhasebe fiþleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafýný taþýyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten müesseselerde, muamelelerin bunlara iþlenmesi, deftere iþlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayýtlar, muamelelerin esas defterlere 45 günden daha geç intikal ettirilmesine cevaz vermez. c) Günlük kasa, günlük perakende satýþ ve hasýlat defterleri ile serbest meslek kazanç defterin muameleler günü gününe kaydedilir. ONUNCU BÖLÜM Defterlerin tasdiki Tasdike Tabi Defterler Madde 220- Aþaðýda yazýlý defterlerin bu bölümdeki esaslara göre tasdik ettirilmesi mecburidir: 1. Yevmiye ve envanter defterleri; 2. Ýþletme defteri; 3. Çiftçi iþletme defteri; 4. Ýmalat ve Ýstihsal Vergisi defterleri; (Basit Ýstihsal Vergisi defteri dahil) 5 (488 sayýlý Kanunun 31/7'nci maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.) 6. Nakliyat Vergisi defteri; 7. Yabancý nakliyat kurumlarýnýn hasýlat defteri; 8. Serbest meslek kazanç defteri;

75 9. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(*) 10. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(**) 11. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(***) Bu kanunla cevaz verilen hallerde yukarýda yazýlý olanlarýn yerine kullanýlacak olan defterler de tasdike tabi tutulur. (*) 9. (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 33'üncü maddesiyle eklenen bent) Günlü kasa defteri; (**) 10. (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 33'üncü maddesiyle eklenen bent) Gün perakende satýþ hasýlat defteri; (***) 11. (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (4008 sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle eklenen bent) Kambiyo senetleri defteri;tasdik Zamaný Madde 221- Bu kanunda yazýlý defterleri kullanacak olanlar, bunlarý aþaðýda yazýlý zamanlarda tasdik ettirmeye mecburdurlar: 1. Ötedenberi iþe devam etmekte olanlar defterin kullanýlacaðý yýldan önce gelen son ayda; 2. Hesap dönemleri Maliye Bakanlýðý tarafýndan tespit edilenler, defterin kullanýlacaðý hesap döneminden önce gelen son ayda; 3. (3239 sayýlý Kanunun 17'nci maddesiyle deðiþen bent) Yeniden iþe baþlayanlar, sýnýf deðiþtirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler iþe baþlama, sýnýf deðiþtirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi muafiyeti kalkanlar, muaflýktan çýkma tarihinden baþlýyarak on gün içinde; 4. Tasdike tabi defterlerin dolmasý dolayýsiyle veya sair sebeplerle yýl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunlarý kullanmaya baþlamadan önce.tasdiki Yenileme Madde 222- Defterlerini ertesi yýlda da kullanmak isteyenler Ocak ayý, hesap dönemleri Maliye Bakanlýðýnca tespit edilenler bu dönemin ilk ayý içinde tasdiki yeniletmeye mecburdurlar.tasdik Makamý Madde 223- Defterler, iþ yerinin, iþ yeri olmýyanlar için ikametgahýn bulunduðu yerdeki noter veya noterlik görevini ifa ile mükellef olanlar, menkul kýymet ve kambiyo borsasýndaki acentalar için borsa komiserliði tarafýndan tasdik olunur. (3239 sayýlý Kanunun 18'inci maddesiyle eklenen fýkra) Tasdik makamý, bu Kanuna göre tasdike getirilen defterleri sosyal güvenlik ile ilgili kuruluþlarýn mevzuat hükümlerine baðlý kalmaksýzýn

76 tasdik eder. (4884 sayýlý Kanununun 7' nci maddesiyle eklenen fýkra Yürürlük; ) Defterler anonim ve limited þirketlerin kuruluþ aþamasýnda, þirket merkezinin bulunduðu yer ticaret sicili memuru veya noter tarafýndan tasdik edilir.tasdik Þerhi Madde 224- (4884 sayýlý Kanunun 8' inci maddesiyle deðiþen cümle Yürürlük; ) Noterlerin yapacaðý tasdik þerhleri ile anonim ve limited þirketlerin kuruluþu aþamasýnda ticaret sicili memurlarýnca da yapýlacak tasdik þerhleri defterin ilk sayfasýna yazýlýr ve aþaðýdaki malûmatý ihtiva eder.(*) 1. Defter sahibinin; a) Gerçek kiþilerde baþta soyadý sonra öz adý (Müessesenin varsa maruf unvaný da ayrýca ilave olunur); b) Tüzel kiþilerde unvaný; 2. Ýþ adresi; 3. Ýþ veya meslekin nev'i; 4. Defterin nev'i; 5. Defterin kaç sayfadan ibaret olduðu; 6. Defterin kullanýlacaðý hesap dönemi; 7. Defter sahibinin baðlý olduðu vergi dairesi; 8. Tasdik tarihi; 9. Tasdik numarasý; 10. Tasdiki yapan makamýn resmi mühür ve imzasý. (*)(4884 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþmeden önceki cümle) Noterlerin yapacaðý tasdik þerhleri defterin ilk sahifesine yazýlýr ve aþaðýdaki malumatý ihtiva eder:tasdik Þekli Madde 225- Defterler aþaðýdaki þekilde tasdik olunur: a) Ciltli defterlerin tasdik esnasýnda sayfalarýnýn sýra numarasiyle teselsül ettiðine bakýlarak, bu sayfalar teker teker tasdik makamýnýn resmi mühürü ile mühürlenir. b) Müteharrik yapraklý yevmiye defteri kullanmalarýna Maliye Bakanlýðýnca müsaade edilen müesseseler bir yýl içinde kullanacaklarýný tahmin ettikleri sayýda yapraðý yukardaki esaslara göre tasdik ettirirler. Tasdikli yapraklar bittiði takdirde, yeni yapraklar kullanýlmadan evvel tasdike arzolunur.

77 Bunlarýn sayfa numaralarý tasdikli yapraklarýn sayfa numaralarýný takiben teselsül ettirilir. Tasdik makamý, ilave yapraklarýn sayýsýný ilk tasdik þerhinin altýna kaydeder ve bu kaydý usulüne göre tasdik eder.defter Tasdikine Ait Bordrolar Madde 226- Tasdik makamlarý tasdik ettikleri defterlere ait aþaðýda yazýlý malumatý tarih sýrasiyle, üçer aylýk bordrolara derç ve bunlarý en geç bir ay içinde bulunduklarý yerin en büyük mal memuruna tevdi ederler: 1. Tasdik numarasý ve tarihi; 2. Defter sahibinin soyadý, adý (Veya unvaný); 3. Ýþi veya mesleki; 4. Defterin nev'i; 5. Defterin hangi yýl için tasdik edildiði; 6. Defter sahibinin baðlý olduðu vergi dairesi. Tasdik makamlarý yukarýdaki bilgileri münferit fiþlerle de bildirebilirler. ÜÇÜNCÜ KISIM Vesikalar BÝRÝNCÝ BÖLÜM Kayýtlarýn tevsiki Ýspat Edici Kaðýtlar Madde 227- Bu kanunda aksine hüküm olmadýkça bu kanuna göre tutulan ve üçüncü þahýslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayýtlarýn tevsiki mecburidir. (205 sayýlý Kanunun 14'üncü maddesiyle eklenen fýkra) Defter tutmak mecburiyetinde olmayan mükellefler vergi matrahlarýnýn tespiti ile ilgili giderlerini tevsike mecburdurlar. (Götürü usulde tespit edilen giderler hariç.) (3505 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle eklenen fýkra) Bu Kanuna göre kullanýlan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlýðýna verdiði yetkiye dayanýlarak, kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taþýmamasý halinde bu belgeler vergi

78 kanunlarý bakýmýndan hiç düzenlenmemiþ sayýlýr. (3505 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle eklenen fýkra) Maliye ve Gümrük Bakanlýðý düzenlenmesi mecburî olan belgelerde bulunmasý gereken zorunlu bilgileri belirlemeye ve bu belgelerden uygun gördüklerine, düzenlenme saatinin yazýlmasý mecburiyetini getirmeye yetkilidir.vergi Beyannamelerinin Ýmzalanmasý ve Yeminli Malî Müþavir Tasdik Raporlarý Mukerrer Madde 227- (4008 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle eklenen mükerrer madde) Maliye Bakanlýðý: 1. Vergi beyannamelerinin 3568 sayýlý Kanuna göre yetki almýþ serbest muhasebeci, serbest muhasebeci malî müþavir veya yeminli malî müþavirler tarafýndan da imzalanmasý mecburiyetini getirmeye, bu mecburiyeti beyanname çeþitleri, mükellef gruplarý ve faaliyet konularý itibariyle ayrý ayrý uygulatmaya, 2. Vergi kanunlarýnda yer alan muafiyet, istisna, yeniden deðerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanýlmasýný Maliye Bakanlýðýnca belirlenen þartlara uygun olarak yeminli malî müþavirlerce düzenlenmiþ tasdik raporu ibraz edilmesi þartýna baðlamaya, Bu uygulamalara iliþkin usul ve esaslarý belirlemeye yetkilidir. Yukarýdaki fýkra hükümlerine göre beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensuplarý, imzaladýklarý beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarýnda yer alan bilgilerin defter kayýtlarýna ve bu kayýtlarýn dayanaðýný teþkil eden belgelere uygun olmamasýndan dolayý ortaya çýkan vergi ziyaýna baðlý olarak salýnacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müþtereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar. 2 numaralý bent hükmüne göre yararlanýlmasý yeminli malî müþavirlerce düzenlenmiþ tasdik raporu ibrazý þartýna baðlanan konularda,tasdik raporunu zamanýnda ibraz etmeyen mükellefler tasdike konu hakdan yararlanamazlar. Ancak, Maliye Bakanlýðý tasdik raporlarýnýn ibraz süresini iki aya kadar uzatmaya yetkilidir. (4108 sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle eklenen fýkra) 233 sayýlý Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olan Kamu Ýktisadi Teþebbüsleri ile bunlara ait müesseseler hakkýnda bu madde hükümleri uygulanmaz.tevsiki Zaruri Olmayan Kayýtlar Madde 228- Aþaðýdaki giderler için ispat edici kaðýt aranmaz: 1. Örf ve teamüle göre bir vesikaya istinat ettirilmesi mutat olmýyan müteferrik giderler; 2. Vesikanýn teminine imkan olmýyan giderler; 3. Vergi kanunlarýna göre götürü olarak tespit edilen giderler.

79 1 ve 2 numaralý fýkralarda yazýlý giderlerin gerçek miktarlarý üzerinden kayýtlara geçirilmesi ve miktarlarýnýn iþin geniþliðine ve mahiyetine uygun bulunmasý þarttýr. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Fatura ve fatura yerine geçen vesikalar Faturanýn Tarifi Madde 229- Fatura, satýlan emtia veya yapýlan iþ karþýlýðýnda müþterinin borçlandýðý meblaðý göstermek üzere emtiayý satan veya iþi yapan tüccar tarafýndan müþteriye verilen ticari vesikadýr.faturanýn Þekli Madde 230- (2365 sayýlý Kanunun 34'üncü maddesiyle deðiþen madde) Faturada en az aþaðýdaki bilgiler bulunu 1. Faturanýn düzenlenme tarihi, seri ve sýra numarasý; 2. Faturayý düzenleyenin adý, varsa ticaret unvaný, iþ adresi, baðlý olduðu vergi dairesi ve hesap numarasý; 3. Müþterinin adý, ticaret unvaný, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarasý; 4. Malýn veya iþin nevi, miktarý, fiyatý ve tutarý; 5. (3239 sayýlý Kanunun 19'uncu maddesiyle deðiþen bent) Satýlan mallarýn teslim tarihi ve irsaliye numarasý, (Malýn alýcýya teslim edilmek üzere satýcý tarafýndan taþýndýðý veya taþýttýrýldýðý hallerde satýcýnýn, teslim edilen malýn alýcý tarafýndan taþýnmasý veya taþýttýrýlmasý halinde alýcýnýn, taþýnan veya taþýttýrýlan mallar için sevk irsaliyesi düzenlenmesi ve taþýtta bulundurulmasý þarttýr.) Malýn, bir mükellefin birden çok iþ yerleri ile þubeleri arasýnda taþýndýðý veya satýlmak üzere bir komisyoncu veya diðer bir aracýya gönderildiði hallerde de, malýn gönderen tarafýndan sevk irsaliyesine baðlanmasý gereklidir. Bu bentte yazýlý irsaliyeler hakkýnda fiyat ve bedel ile ilgili bilgiler hariç olmak üzere, bu madde hükmü ile 231 inci madde hükmü uygulanýr. Ýrsaliyelerde malýn nereye ve kime gönderildiði ayrýca belirtilir. þu kadar ki nihai tüketicilerin tüketim amacýyla perakende olarak satýn aldýklarý mallarý kendilerinin taþýmasý veya taþýttýrmasý halinde bu mallara ait fatura veya perakende satýþ fiþinin bulunmasý þartýyla sevk irsaliyesi aranmaz.faturanýn Nizamý Madde 231- (2365 sayýlý Kanunun 35'inci maddesiyle deðiþen madde) Faturanýn düzenlenmesinde aþaðýdaki kaidelere uyulur: 1. Faturalar sýra numarasý dahilinde teselsül

80 ettirilir. Ayný müessesenin muhtelif þube ve kýsýmlarýnda her biri ayný numara ile baþlamak üzere ayrý ayrý fatura kullanýldýðý takdirde bu faturalarý þube ve kýsýmlarýna göre þube veya kýsmýn isimlerinin yazýlmasý veya özel iþaretle seri tefriki yapýlmasý mecburidir. 2. Faturalar mürekkeple, makine ile veya kopya kurþun kalemi ile doldurulur. 3. Faturalar en az bir asýl ve bir örnek olarak düzenlenir. Birden fazla örnek düzenlendiði takdirde her birine kaçýncý örnek olduðu iþaret edilir. 4. Faturalarýn baþ tarafýnda iþ sahibinin veya namýna imzaya mezun olanlarýn imzasý bulunur. 5. (3239 sayýlý Kanunun 20'nci maddesiyle deðiþen bent) Fatura, malýn teslimi veya hizmetin yapýldýðý tarihten itibaren azamî (5035 Sayýlý Kanunun 48/1-b maddesiyle deðiþen ibare. Geçerlilik: ; Yürürlük: ) yedi gün(*) içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiþ sayýlýr. 6. (3239 sayýlý Kanunun 20'nci maddesiyle eklenen bent) Bu Kanunun 232 nci maddesinin birinci fýkrasýna göre fatura düzenlemek zorunda olanlar, müþterinin adý ve soyadý ile baðlý olduðu vergi dairesi ve hesap numarasýnýn doðruluðundan sorumludur. (Ancak bu sorumluluk, ayný maddenin 2 nci fýkrasýnýn uygulandýðý halleri kapsamaz.) Fatura düzenleyenin istemesi halinde müþteri kimliðini ve vergi dairesi hesap numarasýný gösterir belgeyi ibraz etmek zorundadýr. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) on günfatura Kullanma Mecburiyeti Madde 232- Birinci ve (4369 sayýlý Kanunun 81/A-7 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare Yürürlük: ) ikinci sýnýf tüccarlar, kazancý basit usulde tespit edilenlerle(1) defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1. Birinci ve ikinci sýnýf tüccarlara; 2. Serbest meslek erbabýna; 3. Kazançlarý (4369 sayýlý Kanunun 81/A-7 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare Yürürlük: ) basit usulde tespit olunan tüccarlara;(2) 4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5. Vergiden muaf esnafa. Sattýklarý emtia veya yaptýklarý iþler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. (2686 sayýlý Kanunun 28'inci maddesiyle deðiþen fýkra) (4444 sayýlý Kanunun 13/C-4 maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük; ) Yukarýdakiler dýþýnda kalanlarýn, birinci ve ikinci sýnýf tüccarlar ile kazancý basit usulde tesbit edilenlerden ve defter tutmak

81 mecburiyetinde olan çiftçilerden satýn aldýklarý emtia veya onlara yaptýrdýklarý iþ bedelinin (3) (4444 sayýlý Kanunun 13/C-4 maddesiyle belirlenen miktarlar Yürürlük; ) lirayý (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 600, -YTL) geçmesi veya bedeli liradan (4) (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 600, -YTL) az olsa dahi istemeleri halinde emtiayý satanýn veya iþi yapanýn fatura vermesi mecburidir. (3239 sayýlý Kanunun 136'ncý maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.) (1) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) ikinci sýnýf tüccarlarla (2) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) Kazançlarý götürü usulde tespit olan tüccarlara; (3) (Deðiþmeden önceki ibare) Yukarýdakiler dýþýnda kalanlarýn, birinci ve ikinci sýnýf tüccarlardan ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden (4) (Deðiþmeden önceki miktarlar) (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktarlar. Yürürlük; ) (98/12044 sayýlý B.K.K. ile Yürürlük; ) lirayý geçmesi veya bedeli liradanperakende Satýþ Vesikalarý Madde 233- Birinci ve (4369 sayýlý Kanunun 81/A-7 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) ikinci sýnýf tüccarlar, kazancý basit usulde tespit edilenlerle(*)defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin fatura vermek mecburiyetinde olmadýklarý satýþlarý ve yaptýklarý iþlerin bedelleri aþaðýdaki vesikalardan herhangi biri ile tevsik olunur. 1. Perakende satýþ fiþleri; 2. Makineli kasalarýn kayýt rulolarý; 3. Giriþ ve yolcu taþýma biletleri. Perakende satýþ fiþi; makineli kasalarýn kayýt rulolarý ve biletlerde, iþletme veya mükellefin adý, düzenlenme tarihi ve alýnan paranýn miktarý gösterilir. Perakende satýþ fiþi ile giriþ ve yolcu taþýma biletleri seri ve sýra numarasý dahilinde teselsül ettirilir. Bu fiþ ve biletler kopyalý iki nüsha olarak tanzim edilir ve bir nüshasý müþteriye verilir. Makineli kasa kullanýp da müþteriye fiþ (makineli kasanýn önceki fýkrada belirtilen malumatý ihtiva eden fiþi) verilmemesi halinde, perakende satýþ fiþi tanzimi ve müþteriye verilmesi mecburidir. (3239 sayýlý Kanunun 136'ncý maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.) (*) Madde 233 _ (Deðiþtirilmeden önceki þekli) (2686 sayýlý Kanunun 29'uncu maddesiyle deðiþen madde) ikinci sýnýf tüccarlarlagider Pusulasý Madde 234- Birinci ve (4369 sayýlý Kanunun 81/A-7 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) ikinci sýnýf tüccarlar, kazancý basit usulde tespit edilenlerle(*) defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabýnýn ve çiftçilerin: 1. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(**)

82 2. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(***) 3. Vergiden muaf esnafa; Yaptýrdýklarý iþler veya onlardan satýn aldýklarý emtia için tanzim edip iþi yapana veya emtiayý satana imza ettirecekleri gider pusulasý (4369 sayýlý Kanunun 81/A-7 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) vergiden muaf esnaf(****) tarafýndan verilmiþ fatura hükmündedir. Bu belge, birinci ve ikinci sýnýf tüccarlarýn, zati eþyalarýný satan kimselerden satýn aldýklarý altýn, mücevher gibi kýymetli eþya için de tanzim edilir. Gider pusulasý, iþin mahiyeti, emtianýn cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve iþ ücretini ve iþi yaptýran ile yapanýn veya emtiayý satýn alan ile satanýn adlarýyla soyadlarýný (Tüzel kiþilerde unvanlarýný) ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshasý iþi yapana veya malý satana tevdi olunur. (2365 sayýlý Kanunun 37'nci maddesiyle eklenen fýkra) Gider pusulalarý, seri ve sýra numarasý dahilinde teselsül ettirilir. (*) Madde 234 _ (Deðiþtirilmeden önceki þekli) ikinci sýnýf tüccarlarla (**) 1. (Kaldýrýlmadan önceki þekli) Kazançlarý götürü usulde tespit olunan tüccara; (***) 2. (Kaldýrýlmadan önceki þekli) Kazançlarý götürü usulde tespit olunan serbest meslek erbabýna; (****) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) götürü usulde vergiye tabi tüccar ve serbest meslek erbabý ile vergiden muaf esnaf Müstahsil Makbuzu Madde 235- (4444 sayýlý Kanunun 13/C-5 maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük; ) Birinci ve ikinci sýn tüccarlar ile kazancý basit usulde tesbit edilenler ve (****) defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler (4369 sayýlý Kanunun 81/A-9 uncu maddesiyle deðiþtirilen ibare Yürürlük: ) gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden(*****) satýn aldýklarý mallarýn bedelini ödedikleri sýrada iki nüsha makbuz tanzim etmeye ve bunlardan birini imzalýyarak satýcý çiftçiye vermeye ve diðerini ona imzalatarak almaya mecburdurlar. Mal tüccar veya çiftçi adýna bir adamý veya mutavassýt tarafýndan alýndýðý takdirde makbuz bunlar tarafýndan tanzim ve imza olunur. Çiftçiden avans üzerine yapýlan mübayaalarda, makbuz, malýn teslimi sýrasýnda verilir. Müstahsil makbuzunun tüccar veya alýcý çiftçi nezdinde kalan nüshasý fatura yerine geçer. Müstahsil makbuzunda en az aþaðýda yazýlý bilgiler bulunur: 1. Makbuzun tarihi; 2. (2365 sayýlý Kanunun 38'inci maddesiyle deðiþen bent) Malý satýn alan tüccar veya çiftçinin soyadý, adý unvaný ve adresi;

83 3. Malý satan çiftçinin soyadý, adý ve ikametgahý adresi; 4. Satýn alýnan malýn cinsi, miktarý ve bedeli; Bu Maddede yazýlý makbuzlar hiçbir resim ve harca tabi deðildir. (2365 sayýlý Kanunun 38'inci maddesiyle eklenen fýkra) Müstahsil makbuzlarý seri ve sýra numarasý dahilinde teselsül ettirilir. (****) (Deðiþmeden önceki ibare) Birinci ve ikinci sýnýf tüccarlar ile (*****) Madde 235 _ (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) götürü usule tabi veya vergiden mua çiftçilerden ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Serbest meslek makbuzlarý Makbuz Mecburiyeti Madde 236- (2365 sayýlý Kanunun 39'uncu maddesiyle deðiþen madde) Serbest meslek erbabý, mesleki faaliyetlerine iliþkin her türlü tahsilatý için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasýný müþteriye vermek, müþteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.makbuz Muhteviyatý Madde 237- (2365 sayýlý Kanunun 40'ýncý maddesiyle deðiþen madde) Serbest meslek makbuzlarýna: 1. Makbuzu verenin soyadý, adý veya unvaný, adresi, vergi dairesi ve hesap numarasý; 2. Müþterinin soyadý, adý veya unvaný ve adresi; 3. Alýnan paranýn miktarý; 4. Paranýn alýndýðý tarih; Yazýlýr ve bu makbuzlar serbest meslek erbabý tarafýndan imzalanýr. Serbest meslek makbuzlarý seri ve sýra numarasý dahilinde teselsül ettirilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Ücretlere ait kayýt ve vesikalar Ücret Bordrosu

84 Madde 238- Ýþverenler her ay ödedikleri ücretler için (Ücret bordrosu) tutmaya mecburdurlar. Gelir Vergisi Kanununa göre vergiden muaf olan ücretlerle (4369 sayýlý Kanunun 81/A-8 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare) diðer ücret(*) üzerinden vergiye tabi hizmet erbabýna yapýlan ücret ödemeleri için bordro tutulmaz. Ücret bordrolarýna en az aþaðýdaki malumat yazýlýr: 1. Hizmet erbabýnýn soyadý, adý; ücretin alýndýðýna dair imzasý veya mührü (Ücretin ödenmesinde ayrýca makbuz alan iþ verenlerin tutacaklarý ücret bordrosuna imza veya mühür konulmasý mecburi deðildir.); 2. Varsa vergi karnesinin tarih ve numarasý; 3. Birim ücreti (Aylýk, haftalýk, gündelik, saat veya parça baþý ücreti); 4. Çalýþma süresi veya ücretin ilgili olduðu süre; 5. Ücret üzerinden hesaplanan vergilerin tutarý. Bordronun hangi aya ait olduðu baþ tarafýnda gösterilir. Bir aya ait bordro ertesi ayýn yirminci gününe kadar hazýrlanýp tarihlenerek, müessese sahibi veya müdürü ile bordroyu tanzim eden memur tarafýndan imzalanýr. Ýþ verenler ücret bordrolarýný, yukarýki esaslara uymak þartiyle diledikleri þekilde tanzim edebilirler. (*) Madde 238 _ (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) götürü ücretbordro Yerine Geçen Vesikal Madde 239- Genel, katma, özel bütçeli daire ve müesseselerle belediyelerin ve 3659 sayýlý kanuna tabi müesseselerin ücret ödemelerinde kullandýklarý vesikalar ücret bordrosu yerine geçer. BEÞÝNCÝ BÖLÜM Diðer evrak ve vesikalar Taþýma ve Otel Ýþletmelerine Ait Belgeler Madde 240- (2365 sayýlý Kanunun 41'inci maddesiyle deðiþen madde) Taþýma iþletmeleri ile otel, motel ve pansiyon gibi konaklama yerleri (4369 sayýlý Kanunun 81/A-10 uncu maddesiyle deðiþtirilen ibare) (Kazancý basit usulde tespit edilenler dahil)(*) aþaðýda yazýlý belgeleri düzenlemek zorundadýrlar. A)

85 Taþýma irsaliyeleri: Ücret karþýlýðýnda eþya nakleden bütün gerçek ve tüzelkiþiler naklettikleri eþya için, 209'uncu maddede yazýlý bilgilerle, sürücünün ad ve soyadý ve aracýn plaka numarasýný ihtiva eden ve seri ve sýra numarasý dahilinde teselsül eden irsaliye kullanmak zorundadýrlar. Bu irsaliyenin bir nüshasý eþyayý taþýttýrana, bir nüshasý eþyayý taþýyan aracýn sürücüsüne veya kaptanýna verilir ve bir nüshasý da taþýmayý yapan nezdinde saklanýr. Bu bent hükmü nakliye komisyoncularý ile acenteleri de kapsar. B) Yolcu listeleri: þehirler arasýnda yapýlan yolcu taþýmalarýnda 233'üncü madde gereðince yolcu taþýma bileti kesmeye mecbur olan mükellefler, (T.C. Devlet Demiryollarý hariç) taþýtlarýn her seferi için müteselsil seri ve sýra numaralý ve oturma yerlerini planlý þekilde gösteren iki nüsha yolcu listesi düzenlerler ve bu listenin bir nüshasýný sefer sonuna kadar taþýtta ve diðer nüshasýný iþyerinde bulundururlar. Yolcu taþýma biletlerinin komisyoncu veya acenteler tarafýndan kesilmesi halinde yolcu listeleri 3 nüsha olarak düzenlenir ve bir nüshasý bu kimseler tarafýndan saklanýr. Yolcu listelerinde aþaðýdaki bilgiler bulunur: 1. Yolcu listesini düzenleyen iþletmenin adý veya unvaný ile adresi, 2. Taþýtý iþleten mükellefin adý, soyadý varsa unvaný, adresi vergi dairesi ve hesap numarasý, 3. Taþýtýn plaka numarasý, sefer tarihi ve hareket saati, 4. Bilet numaralarý iþaretlenmek suretiyle yolcu sayýsý ve toplam hasýlat tutarý. C) Günlük müþteri listeleri: Otel, motel ve pansiyon gibi konaklama yerleri, odalarý, bölmeler ve yatak planlarýna uygun olarak müteselsil seri ve sýra numaralý günlük müþteri listeleri düzenlerler ve iþletmede bulundururlar. Bu listelerde aþaðýdaki bilgiler bulunur: 1. Mükellefin adý, soyadý, varsa ünvaný ve adresi, 2. Oda numaralarý yazýlmak suretiyle müþterinin adý, soyadý ve oda ücreti, 3. Düzenleme tarihi. (*) Madde 240 _ (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) (Götürü usulde vergiye tabi olanlar dahil) Muhabere Evraký Madde 241- Tüccarlarýn her nev'i ticari muameleleri dolayýsýyle yazdýklarý ve aldýklarý mektuplar (Telgraflar ve hesap hülasalarý dahil) muhabere evrakýný teþkil eder. Gönderilen ve gelen muhabere evrakýnýn, iþlerinin icabýna göre dosyada muhafaza edilmesi mecburidir.muhabere Evraký Mukerrer Madde 241- (3762 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen madde.) Mükelleflerin

86 sattýklarý emtia veya yaptýklarý iþler nedeniyle ortaya çýkan alacak ve borçlarý için bono veya poliçe düzenlemeleri halinde, bu poliçe veya bonolarýn Türk Ticaret Kanunu uyarýnca bulunmasý gereken bilgilerin yanýsýra aþaðýdaki hususlarý da ihtiva etmesi zorunludur. 1. Müteselsil seri ve sýra numarasý. 2. Alacaklý ve borçlunun adý, adresi, baðlý olduðu vergi dairesi ve hesap numarasý. Bono, poliçe, çek, senet, tahvil, hisse senedi, finansman bonosu, kar ortaklýðý belgesi ve benzeri kýymetli evrakýn vergi belge düzenini saðlamak açýsýndan ihtiva edeceði bilgileri belirlemeye Maliye ve Gümrük Bakanlýðý yetkilidir.diðer Vesikalar Madde 242- Tüccarlar evvelki maddelerin dýþýnda kalan ve bir hüküm ifade eden veya icabýnda bir hakkýn ispatýna delil olarak kullanýlabilen mukavelename, taahhütname, kefaletname, mahkeme ilamlarý gibi hukuki vesikalarla ihbarname, karar örnekleri, vergi makbuzlarý gibi vergi evrakýný dosyada muhafaza etmeye mecburdurlar. Damga resmi mükellefleri, gazete ve sair neþriyatýn pul yapýþtýrýlan koleksiyon nüshalarýný ve Türkiye'de tanzim edilip doðrudan doðruya ecnebi memleketlere gönderilen evrak ile çekilen telgraflarýn Türkiye'de kalan kopyalarýný ayný surette muhafaza etmek mecburiyetindedirler. (205 sayýlý Kanunun 15'inci maddesiyle eklenen fýkra) Gelir Vergisi Kanununun 54'üncü maddesinin 21 numaralý bendine göre vergi matrahlarýnýn tespitinde gerçek giderleri nazara alýnan mükellefler, bu giderlerini tevsik edecek vesikalarý saklamaya mecburdurlar. (205 sayýlý Kanunun 15'inci maddesiyle eklenen fýkra) (4444 sayýlý Kanunun 13/C-6 maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük; ) Gelir Vergisi Kanununa göre diðer kazanç ve iratlarý üzerinden(*) vergilendirilecek mükellefler, vergi matrahýnýn tespitinde nazara alýnacak giderlerini ispat edecek vesikalarý muhafaza etmek mecburiyetindedirler. (*) (Deðiþmeden önceki ibare) Gelir Vergisi Kanununa göre sair kazanç ve iratlarý üzerindenelektronik ortamdaki kayýtlar ve elektronik cihazla belge düzenleme(*) Mukerrer Madde 242-1(**)(3762 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle eklenen madde) Maliye ve Gümrük Bakanlýðý; mükelleflere, niteliklerini belirlediði elektronik cihazlarý kullandýrmak suretiyle belge düzenlettirmeye ve kullanýlacak özel cihazlardan çýkarýlan pullarý belgelere ekletmeye yetkilidir. Elektronik cihazlarla düzenlenen belgeler ile özel cihazlardan çýkarýlan pullarý ihtiva eden belgeler bu Kanun hükümlerine uygun olarak düzenlenmiþ belge hükmündedir. Elektronik cihazlarýn belirlenen niteliklere uygunluðu gün ve 3100 sayýlý Kanunun 5 inci maddesine göre kurulan komisyonun görüþü alýnarak Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnca onaylanýr.

87 Maliye ve Gümrük Bakanlýðý, elektronik cihazlarla veya kullanýlacak özel cihazlardan çýkarýlan pullarý ekletmek suretiyle belge düzenletme yetkisini; iþ gruplarý, sektörler, bölgeler, yerleþim birimleri, yýllýk hasýlat tutarlarý itibariyle veya sabit bir iþyerinde faaliyet gösterilip gösterilmediðine göre ayrý ayrý veya topluca kullanabilir. Mükellefler, 3100 sayýlý Kanuna göre nitelikleri belirlenen ödeme kaydedici cihazlar ile birinci fýkrada belirtilen cihazlarý piyasadan temin edebilecekleri gibi, Maliye ve Gümrük Bakanlýðýndan da temin edebilirler. Maliye ve Gümrük Bakanlýðý bu cihazlarý temin etmeye, zimmet karþýlýðý vermeye bu konularla ilgili bütçe iþlemlerini yapmaya ve diðer usul ve esaslarý belirlemeye yetkilidir. Bakanlýkça zimmet karþýlýðý verilen cihazlarýn bozulmasý, çalýnmasý gibi nedenlerle kullanýlamaz hale gelmesi halinde cihaz bedelinin 6183 sayýlý Kanun hükümlerine göre mükelleften tahsili yoluna gidilir. 2. (4731 sayýlý Kanunun 4/E maddesiyle eklenen fýkra)elektronik defter, þekil hükümlerinden baðýmsýz olarak bu Kanuna göre tutulmasý zorunlu olan defterlerde yer almasý gereken bilgileri kapsayan elektronik kayýtlar bütünüdür. Elektronik belge, þekil hükümlerinden baðýmsýz olarak bu Kanuna göre düzenlenmesi zorunlu olan belgelerde yer alan bilgileri içeren elektronik kayýtlar bütünüdür. Elektronik kayýt, elektronik ortamda tutulan ve elektronik defter ve belgeleri oluþturan, elektronik yöntemlerle eriþimi ve iþlenmesi mümkün olan en küçük bilgi ögesini ifade eder. Bu Kanunda ve diðer vergi kanunlarýnda defter, kayýt ve belgelere iliþkin olarak yer alan hükümler elektronik defter, kayýt ve belgeler için de geçerlidir. Maliye Bakanlýðý, elektronik defter, belge ve kayýtlar için diðer defter, belge ve kayýtlara iliþkin usul ve esaslardan farklý usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir. (5766 sayýlý Kanunun 17 nci maddesiyle deðiþen paragraf, Yürürlük: )Maliye Bakanlýðý; elektronik defter, belge ve kayýtlarýn oluþturulmasý, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafaza ve ibrazý ile defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulmasý ve düzenlenmesi uygulamasýna iliþkin usul ve esaslarý belirlemeye, elektronik ortamda tutulmasýna ve düzenlenmesine izin verilen defter ve belgelerde yer almasý gereken bilgileri internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletiþim araç ve ortamýnda Maliye Bakanlýðýna veya Maliye Bakanlýðýnýn gözetim ve denetimine tabi olup, kuruluþu, faaliyetleri, çalýþma ve denetim esaslarý Bakanlar Kurulunca çýkarýlacak bir yönetmelikle belirlenecek olan özel hukuk tüzel kiþiliðini haiz bir þirkete aktarma zorunluluðu getirmeye, bilgi aktarýmýnda uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya iliþkin usul ve esaslarý tespit etmeye, bu Kanun kapsamýna giren iþlemlerde elektronik imza kullaným usul ve esaslarýný düzenlemeye ve denetlemeye yetkilidir. Bu Kanunun vergi mahremiyetine iliþkin hükümleri, bu kapsamda kurulan þirketin ortak, yönetici ve çalýþanlarý hakkýnda da uygulanýr.(***) (*)(4731 sayýlý Kanunun 4/E maddesiyle deðimeden önceki baþlýk) Elektronik Cihazla veya Tayin Olunacak Usulle Belge Düzenleme

88 (**)(4731 sayýlý Kanunun 4/E maddesiyle eklenen ibare) (***)(5766 sayýlý Kanunla deðiþmeden önceki þekli) Maliye Bakanlýðý; elektronik defter, belge ve kayýtlarýn oluþturulmasý, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafaza ve ibrazý ile defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulmasý ve düzenlenmesi uygulamasýna iliþkin usul ve esaslarý belirlemeye, elektronik ortamda tutulmasýna ve düzenlenmesine izin verilen defter ve belgelerde yer almasý gereken bilgileri internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletiþim araç ve ortamýnda Maliye Bakanlýðýna veya belirleyeceði gerçek veya tüzel kiþilere aktarma zorunluluðu getirmeye, bilgi aktarýmýnda uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya iliþkin usul ve esaslarý tespit etmeye, bu Kanun kapsamýna giren iþlemlerde elektronik imza kullaným usul ve esaslarýný düzenlemeye ve denetlemeye yetkilidir. DÖRDÜNCÜ KISIM Ekim ve sayým beyaný Ekim Sayým Beyaný Madde 243- (205 sayýlý Kanunun 16'ncý maddesiyle deðiþen madde) (4444 sayýlý Kanunun 13/C-7 maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük; ) Zirai iþletmeleri, Gelir Vergisi Kanununun 54 üncü maddesind yazýlý iþletme büyüklüklerinin üstünde bulunan çiftçiler(*) zirai iþletmelerinin (Gezici hayvancýlýkta kýþlaklarýnýn) bulunduklarý köy ve mahallelerin muhtarlýklarýna müracaatla ekim sayým beyanýnda bulunurlar. 1. Çiftçinin soyadý ve adý; 2. Çiftçinin ikametgah adresi; 3. Zirai iþletmenin (Gezici hayvancýlýkta kýþlaklarýnýn) bulunduðu yer; 4. Ekimde: Geçen yýlýn Ekim ayý sonundan beyanýn yapýldýðý yýlýn Kasým ayý baþýna kadar ekilen arazinin geniþliði ve ekimin nev'i; 5. Hayvancýlýkta: Beslenen hayvanlarýn cins ve miktarlarý; 6. Meyvacýlýkta: Ýcabýna göre, meyve verebilecek hale gelmiþ aðaç sayýsý veya bunlarýn dikili bulunduðu arazinin geniþliði; Adi ortaklýklarda beyanýn ortaklardan biri, aile reisi beyanýnda aile reisi tarafýndan yapýlmasý kafidir. Bu takdirde diðer ortaklarla eþ ve çocuklarýn ad ve soyadlarý, ikametgah adresleri ve hisseleri beyanda bulunan tarafýndan deftere yazdýrýlýr. Ekim ve sayým beyaný her yýlýn Kasým ayýnda yapýlýr. Maliye Bakanlýðý iklim þartlarý bakýmýndan özellik gösteren illerde beyan süresini deðiþtirebil

89 Ekim ve sayým beyanlarý sözlü veya yazýlý olabilir. Beyanlar, beyaný yapanlar tarafýndan imza veya mühürle tasdik edilir. Beyan varakalarý iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshasý beyan süresinin sonundan itibaren 15 gün içinde ilgili vergi dairesine makbuz karþýlýðýnda teslim edilir. Kayýt iþlerini kendi imkanlarý ile tekemmül ettiremiyecek durumda olan muhtarlýklara valiliklerce gerekli yardýmda bulunulur. (*) (Deðiþmeden önceki ibare) Ziraat iþletmeleri, Gelir Vergisi Kanununun 12'nci maddesine göre hasýlat bildirimine esas alýnan ölçülerin üstünde bulunan çiftçiler,ekim ve Sayým Ýlmühaberi Madde 244- Ýhtiyar heyetleri, ekim ve sayým defterlerine kaydedilen bilgilere dayanarak, beyanda bulunan çiftçilere tasdikli bir ekim ve sayým ilmühaberi verirler. Muhtar ve ihtiyar heyetlerince verilen ilmühaberler için ücret alýnmaz. Ekim ve sayým beyanlarý ile ilmühaberler hiçbir resim ve harca tabi deðildir.tahkik ve Ýhbar Ödevi Madde 245- (205 sayýlý Kanunun 17'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Muhtar ve ihtiyar heyetleri 243'üncü madde hükümlerine göre yapýlan beyanlarýn doðruluðunu tahkik ederler. Muhtar ve ihtiyar heyetleri, hiç beyanda bulunmamýþ olanlarý beyanda bulunmaða, yanlýþ veya hakikate aykýrý beyanda bulunmuþ olanlarý beyanlarýný düzeltmeðe davet ederler. Buna raðmen beyanda bulunmayanlarý veya beyanlarýný düzeltmiyenleri verilen sürenin sonunda baþlýyarak 15 gün içinde, mütalaalarý ile birlikte ve yazýlý olarak vergi dairesine bildirirler. Bu ihbar üzerine vergi dairesince yapýlacak tahkikat neticesine göre iþlem yapýlýr.ücret ve Sorumluluk Madde 246- Muhtar ve ihtiyar heyetleri üyelerine Maliye Bakanlýðýnca takdir ve tayin edilecek miktarda ücret verilir. Görevlerini kýsmen veya tamamen yerine getirmeyen muhtar ve ihtiyar heyetleri ücrete müstehak olmazlar sayýlý Kanunun 274 üncü maddesiyle deðiþen fýkra) "Görevini ihmal veya suiistimal eden muhtar ve ihtiyar heyeti üyeleri Türk Ceza Kanununun görevi kötüye kullanma suçuna iliþkin hükümlerine göre cezalandýrýlýr. BEÞÝNCÝ KISIM Vergi karnesi Karne Mecburiyeti

90 Madde 247- (2365 sayýlý Kanunun 42'nci maddesiyle deðiþen madde) Aþaðýda yazýlý olanlar vergi karnesi alma mecburdurlar: 1. (4369 sayýlý Kanunun 81 inci maddesiyle deðiþen bent) Gelir Vergisi Kanununa göre diðer ücret kapsamýnda vergilendirilenler;(*) 2. Gelir Vergisi Kanununa göre indirimden faydalanmak isteyenler; 3. Gelir Vergisi Kanununun 35'inci maddesinin (B) bendi uyarýnca karne almak zorunda olanlar. Durumu yukarýdaki þartlarýn birden fazlasýna girse bile, bir mükellef tek vergi karnesi alýr. (*) 1. (Deðiþmeden önceki þekli) Vergi matrahlarý tamamen veya kýsmen götürü usulde tespit olunanlar;karne Alýnmasý Madde 248- Mükellef vergi karnelerinin kendileri tarafýndan yazýlmasý gereken kýsýmlarýný doldurduktan sonra, vergi bakýmýndan durumlarýný kayýt ve tescil ve karneye iþaret ettirmek üzere, bunlarý baðlý olduklarý vergi dairesine ibraz ederler. Mükellefiyete müessir olacak deðiþikler de yukarýki esaslara göre karneye iþaret ettirilir. 247'nci maddenin 1'inci bendinde yazýlý mükelleflerin doldurduklarý karneyi vergi dairesine ibraz etmeleri veya deðiþikliði karneye iþaret ettirmeleri süresi, iþe baþladýklarý veya deðiþikliðin vukubulduðu tarihten baþlýyarak bir aydýr. (2686 sayýlý Kanunun 30'uncu maddesiyle deðiþen fýkra) Gelir Vergisi Kanununa göre indirimlerin uygulanmasýnda, karnedeki kayýtlar, bunlarýn vergi dairesine tescil ettirildiði tarihten evvelki zamanlar için nazara alýnmaz.hüviyet Tasdiki Madde 249- (2686 sayýlý Kanunun 31'inci maddesiyle deðiþen madde) Gelir Vergisinde indirimlerden faydalanabilmek için karne almak mecburiyetinde olanlar, medeni hal ve aile durumu hakkýnda vergi karnesine yazýlmýþ olan bilgiler ve bunlarda vaki olan deðiþiklikler mükellefin ikamet ettiði veya çalýþtýðý mahallenin muhtarýna tasdik ettirilir. Buna imkan olmayan hallerde mükellefin karneye yazdýðý bilgilerin doðruluðu idari tahkikatla tespit olunur ve karnenin tescili tahkikat neticesinde yapýlýr.doðruluk Sorumluluðu Madde 250- Vergi karnelerine yazdýklarý bilgilerin doðruluðundan mükellefler; iþ verenler tarafýndan bu karnelere ilave olunan kayýtlardan da iþ verenler sorumludur.karnesiz Hizmet Erbabý Çalýþtýranlarýn Sorumluluðu Madde 251-

91 (4369 sayýlý Kanunun 81/A-11 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare) Kazançlarý basit usulde tespit edilen ticaret erbabý ile götürü gider usulünü(*) kabul eden gayrimenkul sermaye iradý sahipleri, yanlarýnda çalýþan hizmet erbabýnýn, kanunun tayin ettiði süre içinde karne almalarýný ve karnelerinde yazýlý vergilerini ödemelerini temin etmeye mecburdurlar. Bu mecburiyete riayet edilmediði takdirde: a) Zamanýnda karne almamýþ veya vergisini tarh ettirmemiþ olan hizmet erbabýnýn vergisi iþ veren kimse adýna tarh edilir ve vergi cezasý da ayný kimse adýna kesilerek ondan tahsil olunur. Bu fýkra hükmüne göre tarh edilen vergi ve kesilen ceza, iþ verene birer ihbarname ile teblið edilir. Kullanýlacak ihbarnamelerin þeklini ve muhteviyatýný Maliye Bakanlýðý tayin eder. Karnesiz tespit edilen þahsa karnesi verilir ve vergisinin ödendiði karneye yazýlýr. b) Karnesini zamanýnda almýþ ve vergisini tarh ettirmiþ olan hizmet erbabýnýn zamanýnda ödenmemiþ olan vergisi ve gecikme zammý, yanýnda çalýþtýðý tespit edilen iþ verenden tahsil olunur. Ýþ verenler yukarýki hükümlere göre ödedikleri vergiler için asýl mükelleflere rücu edebilirler (*) Madde 251 _ (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) Kazançlarý götürü usulde tespit edilen ticaret, sanat ve serbest meslek erbabý ile götürü gider usulünü Karnelerin Þekli, Resim ve Harçlardan Muaf Olduðu Madde 252- Vergi karnesinin þekli ve ihtiva edeceði bilgiler Maliye Bakanlýðýnca tespit olunur. Gerek karneler, gerek bunlarýn ihtiva ettiði kayýtlar hiçbir resme ve harca tabi deðildir. Tasdik dolayýsiyle muhtarlarýn (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle deðiþik 414'üncü madde hükmüyle belirlenen tutar, Yürürlük: ) Lirayý(1) (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 1,70 -YTL) geçmemek þartiyle harç almalarý caizdir. (1) (Deðiþmeden önceki miktar) yüz kuruþu ALTINCI KISIM Muhafaza ve ibraz ödevleri Defter ve Vesikalarý Muhafaza Madde 253- Bu kanuna göre defter tutmak mecburiyetinde olanlar, tuttuklarý defterlerle üçüncü kýsýmda yazýlý vesikalarý, ilgili bulunduklarý yýlý takibeden takvim yýlýndan baþlýyarak beþ yýl süre ile muhafaza etmeye mecburdurlar.defter Tutma Mecburiyetinde Olmýyanlarýn Muhafaza Ödevi

92 Madde 254- Bu kanuna göre defter tutmak mecburiyetinde olmýyanlar. 232, 234 ve 235'inci maddeler mucibince almaya mecbur olduklarý fatura ve gider pusulasý ve müstahsil makbuzlarýný tarih sýrasý ile tanzim tarihlerini takip eden takvim yýlýndan baþlýyarak beþ yýl süre ile muhafaza etmeye mecburdurlar.karnelerin Muhafazasý Madde 255- (2686 sayýlý Kanunun 32'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Mükellefler bu kanuna göre aldýklarý vergi karnelerini, iþin devam ettiði, Gelir Vergisi Kanununa göre indirimlerle ilgili olarak bu indirimlerden faydalandýklarý sürece muhafaza ederler. (2365 sayýlý Kanunun 43'üncü maddesiyle 2'nci ve 3'üncü fýkralar kaldýrýlmýþtýr.)defter ve Belgelerle Diðer Kayýtlarýn Ýbraz Mecburiyeti Madde 256- (4369 sayýlý Kanunun 4 üncü maddesiyle deðiþen madde) Geçen maddelerde yazýlý gerçek ve tüzel kiþiler ile mükerrer 257 nci madde ile getirilen zorunluluklara tabi olanlar, muhafaza etmek zorunda olduklarý her türlü defter, belge ve karneler ile vermek zorunda bulunduklarý bilgilere iliþkin mikro fiþ, mikro film, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayýtlarýný ve bu kayýtlara eriþim veya kayýtlarý okunabilir hale getirmek için gerekli tüm bilgi ve þifreleri muhafaza süresi içerisinde yetkili makam ve memurlarýn talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmek zorundadýrlar. Bu zorunluluk Maliye Bakanlýðýnca belirlenecek usule uygun olarak, tasdike konu hesap ve iþlemlerin doðrulanmasý için gerekli kayýt ve belgelerle sýnýrlý olmak üzere, bu hesap ve iþlemlere doðrudan ya da silsile yoluyla taraf olanlara, defter ve belgelerinin tetkiki amacýyla yeminli mali müþavirler tarafýndan yapýlan talepler için de geçerlidir.(*) (*) Madde 256 _ (Deðiþmeden önceki þekli) Geçen maddelerde yazýlý gerçek ve tüzel kiþiler bu kýsým gereðince muhafaza ettikleri her türlü defter, vesika ve karneleri muhafaza süresi içinde yetkili makam ve memurlarýn talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmeye mecburdurlar.diðer Ödevler Madde 257- (2365 sayýlý Kanunun 44'üncü maddesiyle deðiþen fýkra) Vergi inceleme ve kontrollarý ile gayrimenkullerin rayiç bedelinin tespiti sýrasýnda mükellefler aþaðýda yazýlý ödevleri yerine getirmeye mecburdurlar: 1. Ýncelemeye yetkili memura müessesenin durumuna göre, çalýþma yeri göstermek ve resmi çalýþma saatlerinde memurun müessesede çalýþmasýný saðlamak; 2. Ýnceleme ile ilgili her türlü izahatý vermek (Bu mecburiyet hem iþ sahibine, hem de iþletmede çalýþan memurlara þamildir); 3. Ýncelemeye yetkili memurun, lüzumunda iþ yerinin her tarafýný gezip görmesini saðlamak; 4.Bina ve arazinin rayiç bedelinin tespitinde deðeri tespit edilecek bina ve araziyi, Emlak Vergisi Kanununun 31'inci maddesine göre Maliye Bakanlýðýnca yetkili kýlýnan memurlara gösterip gezdirmek, bu gibi gayrimenkullerin genel

93 ahvaline, kullanýþ tarzýna ve kirada ise kiranýn miktarýna müteallik her türlü bilgileri vermek (Bu fýkrada yazýlý mecburiyetler kiracýlara da þamildir); 5. (2365 sayýlý Kanunun 44'üncü maddesiyle eklenen bent) Ýþletmede 134'üncü madde gereðince envanter yapýlmasý halinde araç, gereç ve personeliyle bu iþlemlerin intacýna gerekli yardým ve kolaylýðý göstermek.yetki Mukerrer Madde 257- Mükerrer Madde (4369 sayýlý Kanunun 5 inci maddesiyle deðiþen madde) Maliye Bakanlýðý; 1. Mükellef ve meslek gruplarý itibariyle muhasebe usul ve esaslarýný tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasýný veya düzenlenmesini uygun gördüðü defter ve belgelerin mahiyet, þekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda deðiþiklik yapmaya; bedeli karþýlýðýnda basýp daðýtmaya veya üçüncü kiþilere bastýrýp daðýtmaya veya daðýttýrmaya, bunlarýn kayýtlarýný tutturmaya bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluðu getirmeye veya kaldýrmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulmasý ve düzenlenmesi zorunluluðunu kaldýrmaya, 2. Mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini (4962 sayýlý Kanunun 17/A-c maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük; )banka, benzeri finans kurumlarý veya posta idarelerince(3) düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunluluðunu getirmeye ve bu zorunluluðun kapsamýný ve uygulamaya iliþkin usul ve esaslarýný belirlemeye, 3. Tutulmasý ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayýt ve belgelerin mikro film, mikro fiþ veya elektronik bilgi ve kayýt araçlarýyla yapýlmasý veya bu kayýt ortamlarýnda saklanmasý hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu þekilde tutulacak defter ve kayýtlarýn kopyalarýnýn Maliye Bakanlýðýnda veya muhafaza etmekle görevlendireceði kurumlarda saklanmasý zorunluluðu getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarýný belirlemeye, 4. (5228 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþtirilen bent)bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlý bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, þifre, elektronik imza veya diðer güvenlik araçlarý konulmak suretiyle internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletiþim araç ve ortamýnda verilmesi, beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiþ gerçek veya tüzel kiþiler aracý kýlýnarak gönderilmesi hususlarýnda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim ve bilgilerin aktarýmýnda uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya iliþkin usul ve esaslarý tespit etmeye, bu zorunluluðu beyanname, bildirim veya bilgi çeþitleri, mükellef gruplarý ve faaliyet konularý itibarýyla ayrý ayrý uygulatmaya,(4) (5398 sayýlý Kanunun 23'üncü maddesiyle eklenen ibare)kanuni süresinden sonra kendiliðinden veya piþmanlýk talepli olarak verilen beyannameler üzerine düzenlenen tahakkuk fiþi ve/veya ihbarnameleri mükellefe, vergi sorumlusuna veya bunlarýn elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verdiði gerçek veya tüzel kiþiye elektronik ortamda teblið etmeye ve buna iliþkin usûl ve esaslarý belirlemeye, 5. Vergi kanunlarýnýn uygulanmasýyla ilgili olarak levha kullandýrma ve asma zorunluluðu getirmeye ve kaldýrmaya,

94 6. (5398 sayýlý Kanunun 23'üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; ) Vergi güvenliðini saðlamak amacýyla niteliklerini belirleyip onayladýðý elektrikli, elektronik, manyetik ve benzeri cihazlar ve sistemleri kullandýrmaya, bu cihaz ve sistemler vasýtasýyla bandrol, pul, barkod, halogram, kupür, damga, sembol gibi özel etiket ve iþaretlerin kullanýlmasýna iliþkin zorunluluk getirmeye, uygulamaya ait usûl ve esaslarý belirlemeye, yetkilidir.(1) Bu Kanuna göre düzenlenecek belgelerle bunlara ek olarak düzenlenecek belgelerin, üçüncü þahýslara basým ve daðýtým iþlerinin yaptýrýlmasý ile ilgili þekil, þart, usul ve esaslar ve bunlara uyulmamasý halinde uygulanacak cezaî þartlar Maliye Bakanlýðýnca hazýrlanacak ve Resmî Gazete'de yayýnlanacak yönetmelikle belirlenir. (5228 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle eklenen fýkra)birinci fýkranýn (4) numaralý bendi uyarýnca Maliye Bakanlýðýnýn beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiþ gerçek veya tüzel kiþiler aracý kýlýnarak gönderilmesi hususunda izin vermesi veya zorunluluk getirmesi halinde, (mükellef veya vergi sorumlusu ile gönderme iþini yapacak kiþiler arasýnda özel sözleþme düzenlenmek kaydýyla) elektronik ortamda gönderilen beyanname ve bildirimler, mükellef veya vergi sorumlusu tarafýndan verilmiþ addolunur. (4008 sayýlý Kanunun 7'nci maddesiyle eklenen fýkra) Maliye Bakanlýðý, birinci fýkrada yazýlý belge tasdik iþlemini; noterlere, kanunla kurulmuþ meslekî kuruluþlara veya uygun göreceði diðer mercilere yaptýrmaya, ticarî kazançlarý (4369 sayýlý Kanunun 5 inci maddesiyle deðiþtiril ibare) basit usulde(2) tespit edilen gelir vergisi mükelleflerine özel bir defter tutturmaya ve bu konulara iliþkin diðer usul ve esaslarý belirlemeye yetkilidir. (5398 sayýlý Kanunun 23'üncü maddesiyle eklenen fýkra Yürürlük; )Kanuni süresi geçtikten sonra kendiliðinden veya piþmanlýk talepli olarak verilen beyannamelerin elektronik ortamda gönderilmesi üzerine elektronik ortamda düzenlenen tahakkuk fiþi ve/veya ihbarnameler mükellef, vergi sorumlusu veya bunlarýn elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verdiði gerçek veya tüzel kiþiye elektronik ortamda iletilir. Bu ileti tahakkuk fiþi ve/veya ihbarnamenin muhatabýna tebliði yerine geçer. (1) Mükerrer Madde 257 _ (3239 sayýlý Kanunun 21'inci maddesiyle deðiþen fýkra) Maliye ve Gümrük Bakanlýðý, mükellef ve meslek gruplarý itibariyle muhasebe usul ve esaslarýný tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulmasý ve düzenlenmesi mecburiyetini, kaldýrmaya, vergi kayýp ve kaçaðýný önlemek amacýyla tutulmakta olan defter ve belgelere ilaveten tutulmasýný veya düzenlenmesini uygun gördüðü defter ve belgelerin mahiyet, þekil ve ihtiva edeceði hususlarý belirlemeye, bunlarda deðiþiklik yapmaya; bunlar için tasdik, muhafaza ve ibraz mecburiyeti koymaya ve kaldýrmaya, bedeli mukabilinde basýp daðýtmaya veya üçüncü þahýslara bastýrýp daðýttýrmaya, bunlarýn kayýtlarýný tutturmaya ve makineli kasa kullandýrmaya ve vergi ziyaýnýn önlenmesi, vergi ödemeyi teþvik bakýmýndan, vergi kanunlarýnýn uygulanmasýyla ilgili olarak levha kullandýrma ve asma mecburiyeti getirmeye ve kaldýrmaya yetkilidir. (2) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) götürü usulde (3)(4962 sayýlý Kanunla deðiþmeden önceki ibare)banka veya benzeri finans kurumlarýnca (4) (Deðiþmeden önceki þekli) (4962 sayýlý Kanunun 1' inci maddesiyle deðiþen bent Yürürlük; )Vergi

95 beyannameleri ile bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlý bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgilerin internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletiþim araç ve ortamýnda verilmesi hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname ve bilgilerin aktarýmýnda uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya iliþkin usul ve esaslarý tespit etmeye, bu zorunluluðu beyanname veya bilgi çeþitleri, mükellef gruplarý ve faaliyet konularý itibarýyla ayrý ayrý uygulatmaya, ÜÇÜNCÜ KÝTAP Deðerleme BÝRÝNCÝ KISIM Ýktisadi kýymet deðerleri BÝRÝNCÝ BÖLÜM Deðerleme esaslarý Deðerlemenin Tarifi Madde 258- Deðerleme, vergi matrahlarýnýn hesaplanmasiyle ilgili iktisadi kýymetlerin takdir ve tesbitidir.deðerleme Günü Madde 259- Deðerlemede, iktisadi kýymetlerin vergi kanunlarýnda gösterilen gün ve zamanlarda haiz olduklarý kýymetler esas tutulur.deðerlemede Esas Madde 260- Deðerlemede, iktisadi kýymetlerden her biri tek baþýna nazara alýnýr. Teamülen ayný cinsten sayýlan mallarý ve düþük kýymetli müteferrik eþyayý toplu olarak deðerlemek caizdir.deðerleme Ölçüleri Madde 261- Deðerleme, iktisadi kýymetin nevi ve mahiyetine göre, aþaðýdaki ölçülerden biri ile yapýlýr: 1. Maliyet bedeli; 2. Borsa rayici; 3. Tasarruf deðeri: 4. Mukayyet deðer; 5. Ýtibari deðer; 6. Vergi deðeri;

96 7. (2365 sayýlý Kanunun 46'ncý maddesiyle eklenen bent) Rayiç bedel; 8. (2365 sayýlý Kanunun 46'ncý maddesiyle 7 numaralý bent 8 numaralý bent olmuþtur). Emsal bedeli ve ücreti.maliyet Bedeli Madde 262- Maliyet bedeli, iktisadi bir kýymetin iktisap edilmesi veyahut deðerinin artýrýlmasý münasebetiyle yapýlan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamýný ifade eder.borsa Rayici Madde 263- Borsa rayici, gerek menkul kýymetler ve kambiyo borsasýna, gerekse ticaret borsalarýna kayýtlý olan iktisadi kýymetlerin deðerlemeden evvelki son muamele gününde borsadaki muamelelerin ortalama deðerlerini ifade eder. Normal temevvüçler dýþýnda fiyatlarda bariz kararsýzlýklar görülen hallerde, son muamele günü yerine deðerlemeye takaddüm eden 30 gün içindeki ortalama rayici esas olarak aldýrmaya Maliye Bakanlýðý yetkilidir.tasarruf Deðeri Madde 264- Tasarruf deðeri, bir iktisadi kýymetin deðerleme gününde sahibi için arzettiði gerçek deðerdir.mukayyet Deðer Madde 265- Mukayyet deðer, bir iktisadi kýymetin muhasebe kayýtlarýnda gösterilen hesap deðeridir.ýtibari Deðer Madde 266- Ýtibari deðer, her nevi senetlerle esham ve tahvillerin üzerinde yazýlý olan deðerlerdir.rayiç Bedel Mukerrer Madde 266- (2365 sayýlý Kanunun 47'nci maddesiyle eklenen madde) Rayiç bedel, bir iktisadi kýymetin deðerleme günündeki normal alým satým deðeridir.emsal Bedeli ve Emsal Ücreti Madde 267- Emsal bedeli, gerçek bedeli olmýyan veya bilinmeyen veyahut doðru olarak tesbit edilemiyen bir malýn, deðerleme gününde satýlmasý halinde emsaline nazaran haiz olacaðý deðerdir. Emsal bedeli sýra ile, aþaðýdaki esaslara göre tayin olunur. Birinci sýra: (Ortalama fiyat esasý) Ayný cins ve nevideki mallardan sýra ile deðerlemenin yapýlacaðý ayda veya bir evvelki veya bir daha evvelki aylarda satýþ yapýlmýþsa, emsal bedeli bu satýþlarýn miktar ve tutarýna göre mükellef tarafýndan çýkarýlacak olan "Ortalama satýþ fiyatý" ile hesaplanýr. Bu esasýn uygulanmasý için, aylýk satýþ miktarýnýn, emsal bedeli tayin olunacak her bir malýn miktarýna nazaran % 25'ten az olmamasý þarttýr. Ýkinci sýra: (Maliyet bedeli esasý) Emsal bedeli

97 belli edilecek malýn, maliyet bedeli bilinir veya çýkarýlmasý mümkün olursa, bu takdirde mükellef bu maliyet bedeline, toptan satýþlar için % 5, perakende satýþlar için % 10 ilave etmek suretiyle emsal bedelini bizzat belli eder. (2686 sayýlý Kanunun 35'inci maddesiyle deðiþen fýkra) Üçüncü sýra: (Takdir esasý) Yukarýda yazýlý esaslara göre belli edilemeyen emsal bedelleri ilgililerin müracaatý üzerine takdir komisyonunca takdir yolu ile belli edilir. Takdirler, maliyet bedeli ve piyasa kýymetleri araþtýrýlmak ve kullanýlmýþ eþya için ayrýca yýpranma dereceleri nazara alýnmak suretiyle yapýlýr. Takdir edilen bedellere mükelleflerin vergi mahkemesinde dava açma hakký mahfuzdur. Ancak, dava açýlmasý verginin tahakkuk ve tahsilini durdurmaz. Emsal bedelinin mükellef tarafýndan bizzat hesaplandýðý hallerde, bu hesaplara ait kayýt ve cetveller ispat edici kaðýtlar olarak muhafaza edilir. Yukarýdaki esaslarla mukayyet olmaksýzýn kaza mercilerinin re'sen biçtikleri deðerler ile zirai kazanç ölçülerini tesbit eden kararnamelerde yer alan unsurlar emsal bedeli yerine geçer. Ücretle yapýlan imalatta ücretin gerçek miktarýnýn bilinmemesi veya doðru olarak tayin edilememesi hallerinde tesbit edilecek emsal ücret de ayný esaslara göre tayin olunur.vergi Deðeri Madde 268- (4751 sayýlý Kanunun 1/B maddesiyle deðiþen madde Yürürlük: Geçerlilik: ) Verg deðeri, bina ve arazinin Emlâk Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre tespit edilen deðeridir.(*) (*)Deðiþmeden önceki þekli)(2365 sayýlý Kanunun 48'inci maddesiyle deðiþen madde) Vergi deðeri, bina ve arazinin rayiç bedelidir. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-a maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(**) (**) Madde 268 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 48'inci maddesiyle deðiþen madde) Vergi deðeri, bina ve arazinin rayiç bedelidir. Bu bedel Emlak Vergisi Kanununun 29'uncu maddesi ile ayný maddede belirtilen tüzük hükümlerine uygun olarak tespit olunur. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Ýktisadi iþletmelere dahil kýymetleri deðerleme Gayrimenkuller Madde 269- Ýktisadi iþletmelere dahil bilumum gayrimenkuller maliyet bedelleri ile deðerlenir. Bu kanuna göre, aþaðýdaki yazýlý kýymetler gayrimenkuller gibi deðerlenir: 1. Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatý; 2. Tesisat ve makinalar; 3. Gemiler ve diðer taþýtlar;

98 4. Gayrimaddi haklar.gayrimenkullerde Maliyet Bedeline Giren Giderler Madde 270- Gayrimenkullerde, maliyet bedeline, satýnalma bedelinden baþka, aþaðýda yazýlý giderler girer: 1. Makine ve tesisattan gümrük vergileri, nakliye ve montaj giderleri; 2. Mevcut bir binanýn satýn alýnarak yýkýlmasýndan ve arsasýnýn tesviyesinden mütevellit giderler. (2365 sayýlý Kanunun 49'uncu maddesiyle deðiþen fýkra) Noter, mahkeme, kýymet takdiri, komisyon ve tellaliye giderleri ile Emlak Alým ve (5035 Sayýlý Kanunun 48/1-c maddesiyle deðiþen ibare. Geçerlilik: ; Yürürlük: ) Özel Tüketim Vergilerini(*) maliyet bedelini ithal etmekte veya genel giderler arasýnda göstermekte mükellefler serbesttirler. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Taþýt Alým VergileriniÝnþa ve Ýmal Giderleri Madde 271- Ýnþa edilen binalarda ve gemilerde, imal edilen makina ve tesisatta, bunlarýn inþa ve imal giderleri, satýn alma bedeli yerine geçer.gayrimenkullerde veya Elektrik Üretim ve Daðýtým Varlýklarýnda Maliyet Bedelinin Artmasý(5398 sayýlý Kanunun 24'üncü maddesiyle deðiþen madde Yürürlük; ) Madde 272- Normal bakým, tamir ve temizleme giderleri dýþýnda, gayrimenkulü veya elektrik üretim ve daðýtým varlýklarýný geniþletmek veya iktisadi kýymetini devamlý olarak artýrmak maksadýyla yapýlan giderler, gayrimenkulün veya elektrik üretim ve daðýtým varlýklarýnýn maliyet bedeline eklenir. (Bir geminin iktisap tarihindeki süratini fazlalaþtýrmak, yolcu ve eþya yükleme ve barýndýrma tertibatýný geniþletmek veya deðiþtirmek suretiyle iktisadi kýymetini devamlý olarak artýran giderlerle bir motorlu kara nakil vasýtasýnýn kasa veya motorunun yenisi ile deðiþtirilmesi veya alýmýnda mevcut olmayan yeni bir tertibatýn eklenmesi için yapýlan giderler maliyet bedeline eklenmesi gereken giderlerdendir.) Gayrimenkuller kira ile tutulmuþ ise veya elektrik üretim ve daðýtým varlýklarýnýn iþletme hakký verilmiþ ise, kiracý veya iþletme hakkýna sahip tüzel kiþi tarafýndan yapýlan bir ve ikinci fýkralardaki giderler bunlarýn özel maliyet bedeli olarak ayrýca deðerlenir. Kiracýnýn veya iþletme hakkýna sahip tüzel kiþinin faaliyetini icra için vücuda getirdiði tesisata ait giderler de bu hükümdedir. Gayrimenkuller veya elektrik üretim ve daðýtým varlýklarý için yapýlan giderler hem tamir, hem de kýymet artýrma giderlerinden terekküp ettiði takdirde, mükellef bu giderlerden maliyet bedeline eklenecek kýsmý ayrý göstermek mecburiyetindedir.(**)

99 (**)(Deðiþmeden önceki þekli)gayrimenkullerde Maliyet Bedelinin Artmasý Madde Normal bakým, tamir ve temizleme giderleri dýþýnda, gayrimenkulü geniþletmek veya iktisadi kýymetini devamlý olarak artýrmak maksadiyle yapýlan giderler, gayrimenkulün maliyet bedeline eklenir. (2365 sayýlý Kanunun 50'nci maddesiyle deðiþen fýkra) (Bir geminin, iktisap tarihindeki süratini fazlalaþtýrmak, yolcu ve eþya yükleme ve barýndýrma tertibatýný geniþletmek veya deðiþtirmek suretiyle iktisadi kýymetini devamlý olarak artýran giderlerle bir motorlu kara nakil vasýtasýnýn kasa veya motorunun yenisi ile deðiþtirilmesi veya alýmýnda mevcut olmayan yeni bir tertibatýn eklenmesi için yapýlan giderler maliyet bedeline eklenmesi gereken giderlerdendir.) Gayrimenkuller kira ile tutulmuþ ise, kiracý tarafýndan yapýlan bir ve ikinci fýkralardaki giderler bunlarýn özel maliyet bedeli olarak ayrýca deðerlenir. Kiracýnýn faaliyetini icra için vücuda getirdiði tesisata ait giderler de bu hükümdedir. Gayrimenkuller için yapýlan giderler hem tamir, hem de kýymet artýrma giderlerinden terekküp ettiði takdirde, mükellef bu giderlerden maliyet bedeline eklenecek kýsmý ayrý göstermek mecburiyetindedir.demirbaþ Eþya Madde 273- Alet, edavat, mefruþat ve demirbaþ eþya maliyet bedeli ile deðerlenir. Bunlarýn maliyet bedeline giren giderler, satýnalma bedelinden gayri komisyon ve nakliye giderleri gibi özel giderlerdir. Ýmal edilen alat, edevat, mefruþat ve demirbaþlarda imal giderleri satýnalma bedeli yerine geçer.emtia Madde 274- (5024 Sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen madde; Yürürlük: ) Emtia, maliyet bedeliyle deðerlenir. Emtianýn maliyet bedeline nazaran deðerleme günündeki satýþ bedelleri % 10 ve daha fazla bir düþüklük gösterdiði hallerde mükellef, maliyet bedeli yerine 267 nci maddenin ikinci sýrasýndaki usul hariç olmak üzere, emsal bedeli ölçüsünü tatbik edebilir. Bu hüküm 275 inci maddede yazýlý mamuller için de uygulanabilir.(*) (*)(Deðiþmeden önceki þekli)(4008 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþen madde) Satýn alýnan veya imal edilen emtia maliyet bedeliyle deðerlenir. Mükellefler, satýnaldýklarý veya imal ettikleri emtianýn maliyet bedelini, son giren ilk çýkar yöntemini uygulamak suretiyle de tesbit edebilirler. Bu yöntemi seçenler, en az 5 yýl süre ile bu yöntemden vazgeçemezler. Bu yöntemin uygulama usul ve esaslarýný tespit etmeye Maliye Bakanlýðý yetkilidir. Emtianýn maliyet bedeline nazaran deðerleme günündeki satýþ bedelleri % 10 ve daha fazla bir düþüklük gösterdiði hallerde mükellef, maliyet bedeli yerine 267 nci maddenin ikinci sýrasýndaki usul hariç olmak üzere, emsal bedeli ölçüsünü tatbik edebilir. Bu hüküm 275 inci maddede yazýlý mamuller için de uygulanabilir.(x) (x) Satýn alýnan emtiada maliyet bedeli:

100 (Deðiþmeden önceki þekli) Madde 274_ Emtia, maliyet bedeliyle deðerlenir. Emtianýn maliyet bedeline nazaran deðerleme günündeki satýþ bedelleri % 10 ve daha fazla bir düþüklük gösterdiði hallerde mükellef, maliyet bedeli yerine 267'nci maddenin 2'nci sýrasýndaki usul hariç olmak üzere, emsal bedeli ölçüsünü tatbik edebilir. Bu hüküm 275'inci maddede yazýlý mamuller için de uygulanabilir.ýmal Edilen Emtia Madde 275- Ýmal edilen emtianýn (Tam ve yarý mamul mallar) maliyet bedeli aþaðýda yazýlý unsurlarý ihtiva eder: 1. Mamulün vücuda getirilmesinde sarfolunan iptidai ve ham maddelerin bedeli; 2. Mamule isabet eden iþçilik; 3. Genel imal giderlerinden mamule düþen hisse; 4. Genel idare giderlerinden mamule düþen hisse; (Bu hissenin mamulün maliyetine katýlmasý ihtiyaridir.); 5. Ambalajlý olarak piyasaya arzedilmesi zaruri olan mamullerde ambalaj malzemesinin bedeli. Mükellefler, imal ettikleri emtianýn maliyet bedellerini yukarýki unsurlarý ihtiva etmek þartiyle diledikleri usulde tayin edebilirler. (2365 sayýlý Kanunun 51'inci maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.)zirai Mahsuller Madde 276- Zirai mahsuller maliyet bedeli ile deðerlenir. Maliyet bedeli zirai mahsullerin hususiyetlerine göre 275'inci maddede yazýlý unsurlara mütenazir olarak Maliye Bakanlýðýnca tesbit edilecek esaslar dairesinde hesaplanýr.hayvanlar Madde 277- (205 sayýlý Kanunun 18'inci maddesiyle deðiþen madde) Zirai iþletmelere dahil hayvanlar maliyet bedeli ile deðerlenir. Maliyet bedelinin tesbiti mümkün olmýyan ahvalde maliyet bedeli, yerine emsal bedeli alýnýr. Bu hükmün tatbikinde emsal bedeli iþletmenin bulunduðu mahal (Gezici hayvancýlýkta kýþlak) için zirai kazanç komisyonlarýnca tespit edilmiþ olan ortalama maliyet bedelidir.kýymeti Düþen Mallar Madde 278- Yangýn, deprem ve su basmasý gibi afetler yüzünden veyahut bozulmak, çürümek, kýrýlmak, çatlamak, paslanmak gibi haller neticesinde iktisadi kýymetlerinde önemli bir azalýþ vaki olan emtia ile maliyetlerin hesaplanmasý mutad olmýyan hurdalar ve döküntüler, üstüpü, deþe ve ýskartalar emsal bedeli ile deðerlenir.menkul Kýymetler Madde 279- (4369 sayýlý Kanunun 6 ncý maddesiyle deðiþen madde) Hisse senetleri ile fon portföyünün en az yüzde 51'i Türkiye'de kurulmuþ bulunan þirketlerin hisse senetlerinden oluþan yatýrým fonu

101 katýlma belgeleri alýþ bedeliyle, bunlar dýþýnda kalan her türlü menkul kýymet borsa rayici ile deðerlenir. Borsa rayici yoksa veya borsa rayicinin muvazaalý bir þekilde oluþtuðu anlaþýlýrsa deðerlemeye esas bedel, menkul kýymetin alýþ bedeline vadesinde elde edilecek gelirin (kur farklarý dahil) iktisap tarihinden deðerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kýsmýnýn eklenmesi suretiyle hesaplanýr. Ancak, borsa rayici bulunmayan, getirisi ihraç edenin kar ve zararýna baðlý olarak doðan ve deðerleme günü itibariyle hesaplanmasý mümkün olmayan menkul kýymetler, alýþ bedeli ile deðerlenir(*) (*) Madde 279 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (485 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle deðiþen madde) Tü ve yabancý esham ve tahvilatý alýþ bedeli ile deðerlenir.yabancý Paralar Madde 280- (485 sayýlý Kanunun 7 nci maddesiyle deðiþen fýkra) Yabancý paralar borsa rayici ile deðerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa olduðu anlaþýlýrsa bu rayiç yerine alýþ bedeli esas alýnýr. Yabancý paranýn borsada rayici yoksa, deðerlemeye uygulanacak kur Maliye Bakanlýðýnca tespit olunur. (4369 sayýlý Kanunun 7 nci maddesiyle deðiþen fýkra) Bu madde hükmü yabancý para ile olan senetli veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkýnda da caridir. Bunlardan vadesi gelmemiþ senede baðlý alacak ve borçlar, bu Kanunun 281 ve 285 inci maddeleri uyarýnca deðerleme günü kýymetine irca edilebilir. Ancak senette faiz oranýnýn yazýlý olmadýðý durumlarda deðerleme gününde geçerli olan Londra Bankalar Arasý Faiz Oraný (LÝBOR) esas alýnýr(*) (5024 Sayýlý Kanunun 9/a maddesiyle fýkra kaldýrýlmýþtýr.)(**) (*) Madde 280 _ (Deðiþmeden önceki þekli) Bu maddenin hükmü yabancý para ile olan senetli veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkýnda da caridir. (**) (5024 Sayýlý Kanunun 9/a maddesiyle kaldýrýlan fýkra)(4369 sayýlý Kanunun 7 nci maddesiyle eklenen fýkra) 3096 sayýlý Türkiye Elektrik Kurumu Dýþýndaki Kuruluþlarýn Elektrik Üretimi, Ýletimi, Daðýtýmý ve Ticareti Ýle Görevlendirilmesi Hakkýnda Kanun ve 3996 sayýlý Bazý Yatýrým ve Hizmetlerin Yap-Ýþlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptýrýlmasý Hakkýnda Kanunda tanýmlanan þirketlerin sermaye olarak koyduklarý yabancý paralarýn sarf edildikleri veya Türk Lirasýna çevrildikleri tarihe kadar lehlerine oluþan kur farklarý pasifte özel bir karþýlýk hesabýnda gösterilerek dönem kazancýna dahil edilmez. Bu karþýlýklar sermayeye eklendikleri takdirde iþletmeden çekiþ ve kar daðýtýmý sayýlmaz. Aleyhlerine oluþan kur farklarý ise aktifte özel bir karþýlýk hesabýnda tutulur ve gelecek yýllarda lehlerine oluþacak kur farklarý ile kapatýlýr. Lehte kur farký ile kapatýlamayan tutarlar iþi býrakma halinde zarar addolunur.alacaklar Madde 281- (5228 sayýlý Kanunun 59/1-b maddesiyle deðiþen ibare. Geçerlilik, , Yürürlük; ) Alacaklar mukayyet deðerleriyle deðerlenir. Mevduat veya kredi sözleþmelerine müstenit alacaklar deðerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alýnýr.(*) Vadesi gelmemiþ olan senede baðlý alacaklar deðerleme gününün kýymetine irca olunabilir. Bu takdirde, senette faiz nispeti

102 açýklanmýþ ise bu nispet, açýklanmamýþsa Cumhuriyet Merkez Bankasýnýn resmi iskonto haddi uygulanýr. Bankalar ve bankerler ile sigorta þirketleri alacaklarýný ya Cumhuriyet Merkez Bankasýnýn resmi iskonto haddi veya muamelelerinde uyguladýklarý faiz haddi ile, deðerleme günü kýymetine irca ederler. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Alacaklar mukayyet deðerleriyle deðerlenir.ýlk Tesis ve Taazzuv Giderleri ve Peþtemallýklar Madde 282- Kurumlarda aktifleþtirilen ilk tesis ve taazzuv giderleri mukayyet deðeri ile deðerlenir. Bu deðer, ilk tesis ve taazzuv için yapýlan giderlerden fazla olamaz. Kurumun tesis olunmasý veya yeni bir þubenin açýlmasý veyahut da iþlerin devamlý bir surette geniþletilmesi için yapýlan ve karþýlýðýnda maddi bir kýymet iktisap olunmýyan giderler bu cümledendir. Ýlk tesis ve taazzuv giderlerinin aktifleþtirilmesi ihtiyaridir. Gerçek veya tüzel kiþilerde peþtemallýklar da mukayyet deðerleriyle deðerlenir.aktif Geçici Hesap Kýymetleri Madde 283- Gelecek bir hesap dönemine ait olarak peþin ödenen giderler ile cari hesap dönemine ait olup da henüz tahsil edilmemiþ olan hasýlat, mukayyet deðerleri üzerinden aktifleþtirilmek suretiyle deðerlenir. Zirai iþletmelerde henüz idrak edilmemiþ olan mahsuller için yapýlan giderler (Hazýrlýk iþleri giderleri gibi) de bu madde hükmüne göre aktifleþtirilerek deðerlenir.kasa Mevcudu Madde 284- Kasa mevcutlarý itibari kýymetleriyle deðerlenir, yabancý paralar hakkýnda 280'inci madde hükmü uygulanýr.borçlar Madde 285- ( 5228 sayýlý Kanunun 59/1-c maddesiyle deðiþen ibare. Geçerlilik, , Yürürlük; ) Borçlar mukayyet deðerleriyle deðerlenir. Mevduat veya kredi sözleþmelerine müstenit borçlar deðerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alýnýr.(*) Vadesi gelmemiþ olan senede baðlý borçlar deðerleme günü kýymetine irca olunabilir. Bu takdirde senette faiz nispeti açýklanmýþsa bu nispet, açýklanmamýþsa Cumhuriyet Merkez Bankasýnýn resmi iskonto haddinde bir faiz uygulanýr. Banka ve bankerler ile sigorta þirketleri borçlarýný, Cumhuriyet Merkez Bankasýna resmi iskonto haddi veya muamelelerinde uyguladýklarý faiz haddiyle, deðerleme günü kýymetine irca ederler.

103 (3239 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen fýkra) Alacak senetlerini deðerleme gününün kýymetine irca eden mükellefler, borç senetlerini de ayný þekilde iþleme tabi tutmak zorundadýrlar. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Borçlar mukayyet deðerleriyle deðerlenir.tahviller Madde 286- Eshamlý þirketlerle iktisadi kamu müesseseleri çýkardýklarý tahvilleri itibari deðerleriyle deðerlemeye mecburdurlar.pasif Geçici Hesap Kýymetleri Madde 287- Gelecek hesap dönemlerine ait olarak peþin tahsil olunan hasýlat ile cari hesap dönemine ait olup henüz ödenmemiþ olan giderler mukayyed deðerleri üzerinden pasifleþtirilmek suretiyle deðerlenir.karþýlýklar Madde 288- Hasýl olan veya husulü beklenen fakat miktarý katiyetle kestirilmeyen ve teþebbüs için bir borç mahiyetini arz eden belli bazý zararlarý karþýlamak maksadiyle hesaben ayrýlan meblaðlara karþýlýk denir. Karþýlýklar mukayyet deðerleriyle pasifleþtirilmek suretiyle deðerlenir. Amortisman kayýtlarý hakkýndaki özel hükümler mahfuzdur.özel Haller Madde 289- Bu bölümde yazýlý olmýyan veyahut yazýlý olup da kendi ölçüleriyle deðerlenmesine imkan bulunmýyan iktisadi kýymetlerden bina ve arazi vergi deðerleriyle, diðerleri, varsa borsa rayici, yoksa mukayyet deðerleri, o da yoksa emsal bedeliyle deðerlenir.serbest Meslek Erbabýnýn Tesisleri Madde 290- Serbest meslek erbabýnýn amortismana tabi tuttuklarý tesisat, mefruþat, demirbaþ eþyalarýný deðerlemede de bu bölümün hükümleri uygulanýr.finansal kiralama iþlemlerind deðerleme Mukerrer Madde 290- (4842 sayýlý Kanunun 25'inci maddesiyle eklenen geçici madde Yürürlük; tarihinden itibaren yapýlacak kiralama iþlemlerinde uygulanmak üzere ) 1. Finansal kiralama iþlemlerinde, finansal kiralamaya konu olan iktisadî kýymet ile sözleþmeden doðan hak, borç ve alacaklarýn deðerlemesi aþaðýdaki esaslara göre yapýlýr. Kiracý tarafýndan finansal kiralama iþlemine konu iktisadî kýymeti kullanma hakký ve sözleþmeden doðan borç, kiralama konusu iktisadî kýymetin rayiç bedeli veya sözleþmeye göre yapýlacak kira ödemelerinin bugünkü deðerinden düþük olaný ile deðerlenir. Kiralayan tarafýndan sözleþmeden doðan alacak, kiralama süresi boyunca yapýlacak kira ödemelerinin toplam tutarý, kiralama konusu iktisadî kýymet ise, bu iktisadî kýymetin net bilanço aktif deðerinden kira ödemelerinin bugünkü deðerinin düþülmesi sonucu bulunan tutar ile deðerlenir.

104 Ýktisadi kýymetin net bilanço aktif deðerinden kira ödemelerinin bugünkü deðerinin düþülmesi sonucu bulunan tutarýn sýfýr veya negatif olmasý halinde, iktisadî kýymet iz bedeliyle deðerlenir ve aradaki fark iktisadî kýymetin elden çýkarýlmasýndan elde edilen kazançlar gibi iþleme tâbi tutulur. Kiralayan tarafýndan aktifleþtirilen alacak tutarý ile kira ödemelerinin bugünkü deðeri arasýndaki fark, gelecek dönemlere ait faiz geliri olarak pasifleþtirilmek suretiyle deðerlenir. Kiralayanýn finansal kiralamaya konu iktisadî kýymetin üretimini veya alým satýmýný yapmasý halinde, iktisadî kýymetin net bilanço aktif deðeri olarak rayiç bedeli dikkate alýnýr. Rayiç bedel ile maliyet bedeli arasýndaki fark, normal bir satýþ iþleminden elde edilen kâr veya zarar olarak iþleme tâbi tutulur. 2. Kiracý tarafýndan aktifleþtirilen finansal kiralamaya konu iktisadî kýymeti kullanma hakký, bu Kanunun mükerrer 298 inci maddesi ve üçüncü kitabýnýn üçüncü kýsmýnýn birinci bölümünde kiralama konusu iktisadî kýymet için belirlenmiþ esaslar çerçevesinde yeniden deðerlemeye ve amortismana tâbi tutulur. Kiralayan tarafýndan, finansal kiralamaya konu iktisadî kýymetin bu maddenin (1) numaralý fýkrasýnýn üçüncü paragrafýna göre belirlenen deðeri üzerinden amortisman ayrýlmaya devam olunur. Bu madde kapsamýnda deðerlenen borç ve alacak tutarlarý reeskonta tâbi tutulmaz. Kiracý tarafýndan finansal kiralama sözleþmesine göre yapýlan kira ödemeleri, borç anapara ödemesi ve faiz gideri olarak ayrýþtýrýlýr. Ayrýþtýrma iþlemi, her bir dönem sonunda kalan borç tutarýna sabit bir dönemsel faiz oraný uygulanmasýný saðlayacak þekilde yapýlýr. Kiralayan tarafýndan gelecek dönemlere ait faiz gelirleri, kiralanan iktisadî kýymetin finansal kiralama sözleþmesinin yapýldýðý tarihteki rayiç bedelinden, her bir dönem sonunda anapara geri ödemelerinin düþülmesi sonucu kalan tutar üzerinden sabit bir dönemsel faiz oraný yaratacak þekilde hesaplanmasý suretiyle tahakkuk ettirilir. 3. Bu maddenin uygulamasýnda aþaðýda yer alan tanýmlar dikkate alýnýr. Finansal Kiralama: Kira süresi sonunda mülkiyet hakkýnýn kiracýya devredilip devredilmediðine bakýlmaksýzýn, bir iktisadî kýymetin mülkiyetine sahip olmaktan kaynaklanan tüm riskler ile yararlarýn kiracýya býrakýlmasý sonucunu doðuran kiralamalardýr. Kiralama iþleminde; iktisadî kýymetin mülkiyetinin kira süresi sonunda kiracýya devredilmesi, kiracýya kira süresi sonunda iktisadî kýymeti rayiç bedelinden düþük bir bedelle satýn alma hakký tanýnmasý, kiralama süresinin iktisadî kýymetin ekonomik ömrünün % 80'inden daha büyük bir bölümünü kapsamasý veya sözleþmeye göre yapýlacak kira ödemelerinin bugünkü deðerlerinin toplamýnýn iktisadî kýymetin rayiç bedelinin %

105 90'ýndan daha büyük bir deðeri oluþturmasý hallerinden herhangi birinin varlýðý durumunda kiralama iþlemi finansal kiralama kabul edilir. Doðal kaynaklarýn araþtýrýlmasý veya kullanýlmasýna yönelik kiralama sözleþmeleri ile sinema filmleri, video kayýtlarý, patentler, kopyalama haklarý gibi kýymetlerle ilgili lisans sözleþmeleri bu madde kapsamýnda deðerlendirilmez. Arazi, arsa ve binalarla ilgili kiralama sözleþmeleri, sadece, sözleþmede kira süresi sonunda mülkiyet hakkýnýn kiracýya devri öngörülmüþse veya kiracýya kira süresi sonunda kiralama konusu gayrimenkulu düþük bir bedelle satýn alma hakký tanýnmýþsa bu madde kapsamýnda deðerlendirilir. Kira Ödemeleri: Sözleþmeye göre, kira süresi boyunca yapýlmasý gereken kira ödemeleridir. Kira süresi sonunda, kiralama konusu iktisadî kýymetin kalan deðerine iliþkin bir taahhüt olmasý halinde bu deðer de kira ödemesi kabul edilir. Kira süresi sonunda kiracýya düþük bir bedelle iktisadî kýymeti satýn alma hakký tanýndýðý ve sözleþme tarihinde bu hakkýn kullanýlma olasýlýðýnýn yüksek olduðu durumda kira ödemeleri kira süresi boyunca yapýlan kira ödemeleri ile satýn alma hakkýnýn kullanýlmasý durumunda ödenmesi gereken bedelin toplamýdýr. Kira Ödemelerinin Bugünkü Deðeri: Kira ödemelerinin, sözleþme tarihinde, kiralamada kullanýlan faiz oranýnýn dikkate alýnmasý suretiyle hesaplanan bugünkü deðerlerinin toplamýdýr. Kiralamada kullanýlan faiz oraný tespit edilemiyorsa, kiracýnýn kiralamaya konu iktisadî kýymeti satýn almak için ayný vade ile almasý gereken borç için katlanacaðý faiz oraný kullanýlýr. Kiralamada Kullanýlan Faiz Oraný: Kira ödemeleri ile garanti edilmemiþ kalan deðer toplamýnýn bugünkü deðerini, kiralamaya konu iktisadî kýymetin rayiç bedeline eþitleyen iskonto oranýdýr. 4. Maliye Bakanlýðý, bu maddenin uygulamasýna yönelik usul ve esaslarý belirlemeye yetkilidir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Servetleri deðerleme Esaslar Madde 291- Bir vergiye matrah olan servetin veya servet unsurlarýnýn deðerlenmesinde bu bölümde yazýlý esaslar cari olur.

106 Veraset ve Ýntikal Vergisi Kanununun tatbikinde yabancý memleketlerde bulunan mallarýn o memlekette cari usul ve esaslara göre tayin ve tesbit olunacak deðerleri aynen nazara alýnýr.ticari Sermaye Madde 292- Vergilendirilecek bir servete dahil ticari sermayenin unsurlarýndan bulunan emtia, gemiler ve taþýtlar, tesisat ve makinalar, demirbaþ eþya ve diðer menkul mallar, emsal bedelleri ile deðerlenir.menkul Mallar ve Gemiler Madde 293- Ticari sermayeye dahil olmýyan ev eþyasý, mücevherat, sanat eserleri gibi menkul mallar ve gemiler emsal bedelleri ile deðerlenir.esham, Tahvilat ve Yabancý Paralar Madde 294- (485 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþen madde) Ticari sermayeye dahil olsun olmasýn bütün esham ve tahvilat borsa rayici ile borsada kayýtlý olmýyan esham ve tahvilat, emsal bedelleri ile deðerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa olduðu anlaþýlýrsa bu rayiç yerine emsal bedeli esas olur. Ticari sermayeye dahil olsun olmasýn yabancý paralarýn ve yabancý paralar üzerinden tanzim edilmiþ alacak ve borç senetlerinin deðerlenmesinde ikinci bölümün hükümleri uygulanýr.alacak ve Borçlar Madde 295- Ticari sermayeye dahil olsun veya olmasýn senetli ve senetsiz bütün alacak ve borçlar ikinci bölümdeki hükümlere göre deðerlenir.haklar Madde 296- Tescile tabi bilumum haklarýn deðeri, tesisleri sýrasýnda tapu siciline kaydedilen bedeldir. Tapu sicilinde bedeli gösterilmiyen haklarla birinci fýkranýn dýþýnda kalan bilumum haklar (Sýnai ve edebi mülkiyet haklarý ile imtiyazlar dahil) emsal bedelleriyle deðerlenir. Veraset yoliyle veya sair suretle ivasýz ve bedelsiz bir tarzda intikal eden intifa haklarý aþaðýdaki þekilde deðerlenir: 1. Ýntifa hakký sahibinin yaþý intikal tarihinde yirmiyi doldurmamýþ olduðu takdirde gayrimenkulün emsal bedelinin onda yedisi intifa hakkýnýn ve onda üçü çýplak mülkiyet hakkýnýn deðeri sayýlýr. 2. Ýntifa hakký sahibinin yaþý intikal tarihinde yirmiyi aþkýn olduðu takdirde yukarýki bentte yazýlý nispet, her tam on yýllýk bir devre için çýplak mülkiyet hakký onda bir artýrýlmak ve intifa hakký onda bir indirilmek suretiyle deðer tayin olunur. 3. Ýntifa hakký sahibinin yaþý intikal tarihinde yetmiþi aþkýn ise gayrimenkulün emsal bedelinin onda biri intifa hakkýnýn ve onda dokuzu çýplak mülkiyet hakkýnýn deðeri sayýlýr.

107 4. Sabit bir süre için tayin edilmiþ olan intifa hakkýný deðeri yaþ kaydý nazara alýnmaksýzýn sürenin tam on yýlý için gayrimenkul emsal bedelinin onda ikisi olarak hesaplanýr. 5. Ömür boyunca aylýk gelir þeklinde vaki ivazsýz intikallerde bu gelirin ödeneceði azami süreye göre balið olacaðý miktar bulunarak intifa hakký sahibinin ödemenin baþladýðý tarihteki yaþý elliyi aþmýþ ise elliden yukarý heryaþ yýlý için yirmide biri indirilmek suretiyle deðeri tayin olunur. Ancak ömür boyunca aylýk gelir, muayyen bir sermaye ödenerek tasfiye edilmiþ ise bu sermaye aynen deðer olarak kabul edilir. 6. Hayat kaydiyle ödenen rant þeklinde vaki ivazsýz intikallerde intifa hakký sahibinin yaþý ödemenin baþladýðý tarihte kýrký aþmamýþ ise rantýn bir yýllýk tutarýnýn yirmi katý deðeri sayýlýr. Ýntifa hakký sahibinin yaþý, ödemenin baþladýðý tarihte kýrký aþmýþ ise kýrktan yukarý her tam on yýllýk bir devre için yirmi katýn dörtte biri indirilmek suretiyle rantýn deðeri takdir olunur. Ýntifa hakký sahibinin yaþý, ödemenin baþladýðý tarihte yetmiþi aþmýþ ise rantýn deðeri bir yýllýk tutarýdýr.bina ve Arazi Madde 297- (1318 sayýlý Kanunun 92'nci maddesiyle deðiþen madde) Ticari sermayeye dahil olsun olmasýn bilumum binalarla arazi vergi deðeri ile deðerlenir. (2365 sayýlý Kanunun 52'inci maddesiyle ikinci ve son fýkralarý kaldýrýlmýþtýr.)yetki Madde 298- (2686 sayýlý Kanunun 36'ncý maddesiyle deðiþen madde) Bu bölümde yazýlý emsal bedelleri ile alacak ve borçlarýn deðerleri 72'nci maddede yazýlý Takdir komisyonu tarafýndan tespit edilir.enflasyon düzeltmesi ve yeniden deðerleme oraný(*) Mukerrer Madde 298- (5024 Sayýlý Kanunun 2'inci maddesiyle deðiþen Madde: Yürürlük; )A) Malî tablolarda ye alan parasal olmayan kýymetler aþaðýdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur. 1. Kazançlarýný bilanço esasýna göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fiyat endeksindeki artýþýn, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olmasý halinde malî tablolarýný enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulamasý, her iki þartýn birlikte gerçekleþmemesi halinde sona erer. Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarýyla malî tablolarý düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadýrlar. Geçici vergi dönemlerinde yukarýda belirtilen oranlarýn tespitinde, son üç hesap dönemi yerine üçer aylýk dönemlerin son ayý dahil önceki otuzaltý ay ve içinde bulunulan hesap dönemi yerine son oniki ay dikkate alýnýr. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapýlmasý halinde takip eden geçici vergi dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapýlýr. Bakanlar Kurulu; bu maddede yer alan % 100 oranýný % 35'e kadar indirmeye veya tekrar kanunî seviyesine kadar yükseltmeye, % 10 oranýný ise % 25'e kadar çýkarmaya veya tekrar kanunî seviyesine kadar indirmeye yetkilidir.

108 2. Bu maddenin uygulanmasýnda; a) Parasal olmayan kýymetler; parasal kýymetler dýþýndaki kýymetleri, b) Parasal kýymetler; Yeni Türk Lirasýnýn deðerindeki deðiþmeler karþýsýnda nominal deðerleri ayný kaldýðý halde satýn alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde deðiþen kýymetleri (Yabancý paralar da parasal kýymet olarak dikkate alýnýr.), c) Enflasyon düzeltmesi; parasal olmayan kýymetlerin enflasyon düzeltmesinde dikkate alýnacak tutarlarýnýn düzeltme katsayýsý ile çarpýlmasý suretiyle, malî tablonun ait olduðu tarihteki satýn alma gücü cinsinden hesaplanmasýný, d) Düzeltme katsayýsý; malî tablolarýn ait olduðu aya iliþkin fiyat endeksinin, düzeltmeye esas alýnan tarihi içeren aya ait fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen katsayýyý, e) Ortalama düzeltme katsayýsý; malî tablolarýn ait olduðu aya iliþkin fiyat endeksinin, bu endeks ile bir önceki dönemin sonundaki fiyat endeksi toplamýnýn ikiye bölünmesi sonucu bulunan endekse bölünmesiyle elde edilen katsayýyý, f) (5479 sayýlý Kanunun 11 nci maddesiyle deðiþen bend. Yürürlük; ) ( tarihinden itibaren geçerli olmak üzere)fiyat endeksi (ÜFE); Türkiye Ýstatistik Kurumunca Türkiye geneli için hesaplanan Üretici Fiyatlarý Genel Endeksini, (x) g) Reel olmayan finansman maliyeti; her türlü borçlanmada, borç tutarlarýna (yabancý para üzerinden borçlanmalarda (5228 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle deðiþtirilen ibare)borcun alýnd tarihteki(xx) Yeni Türk Lirasý karþýlýklarýna), borcun kullanýldýðý döneme ait TEFE artýþ oraný uygulanmasý suretiyle hesaplanan tutarý, h) Toplulaþtýrýlmýþ yöntemler; aa) Basit ortalama yöntemi; gelir tablosu kalemleri ile stoklarýn düzeltmede esas alýnacak tarihlere baðlý kalýnmaksýzýn dönem ortalama düzeltme katsayýsý ile çarpýlmasý suretiyle enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmasýný, ab) Hareketli aðýrlýklý ortalama yöntemi; dönem sonu stok ve dönem içinde satýlan mal maliyetinin enflasyon düzeltmesine esas alýnacak tutarlarýnýn hareketli aðýrlýklý ortalama düzeltme katsayýsý ile çarpýlmasý suretiyle enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmasýný (Bir önceki döneme ait düzeltilmiþ satýlan mal maliyeti enflasyon düzeltmesi yapýlan dönemin sonuna taþýma katsayýsý uygulanarak taþýnýr. Bu hesaplamalarda amortisman ve reel finansman giderleri, endekslenmeden dikkate alýnýr.), i) Hareketli aðýrlýklý ortalama düzeltme katsayýsý; enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmuþ dönem baþý stoðun ilgili dönemin sonuna taþýnmýþ deðeri ile dönem içi alýþ ve

109 giderlerin enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmuþ deðerleri toplamýnýn, dönem baþý stok ile dönem içi alýþ ve giderlerin enflasyon düzeltmesine esas alýnacak tutarlarýnýn toplamýna bölünmesi ile bulunan katsayýyý, j) Taþýma; malî tablolardaki parasal ve parasal olmayan tutarlarýn, taþýma katsayýsý kullanýlarak ilgili dönemin sonundaki yeni deðerlerinin hesaplanmasý iþlemini, k) Taþýma katsayýsý; malî tablolarýn ait olduðu aya iliþkin fiyat endeksinin, bir önceki dönemin sonundaki (yýl içinde iþe baþlayanlarda, iþe baþlanýlan aya iliþkin) fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen katsayýyý, l) Enflasyon fark hesaplarý; parasal olmayan kýymetlerin düzeltme iþlemi sonrasý deðeri ile düzeltme öncesi deðeri arasýndaki farklarýnýn kaydedildiði hesaplarý, m) Enflasyon düzeltme hesabý; parasal olmayan kýymetlerin düzeltilmesi sonucu oluþan farklarýn kaydedildiði hesabý (Bu hesap enflasyon fark hesaplarý ile karþýlýklý olarak çalýþýr. Parasal olmayan aktif kýymetlerin enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmasý sonucu oluþan farklar bu hesabýn alacaðýna, parasal olmayan pasif kýymetlerin enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmasý sonucu oluþan farklar ise borcuna kaydedilir. Enflasyon düzeltme hesabýnýn bakiyesi gelir tablosuna aktarýlmak suretiyle kapatýlýr.), n) Net parasal pozisyon; parasal varlýklarla parasal yükümlülükler arasýndaki farký, Ýfade eder. 3. Düzeltme iþleminde aþaðýdaki tarihler esas alýnýr: a) Alýþ bedeli ile deðerlenen menkul kýymetlerle malî duran varlýklar için; satýn alma tarihi. b) Ýlk madde ve malzeme, ticari mallar, yarý mamul ve mamul stoklarýn maliyetine dahil edilen unsurlar, yýllara sarî inþaat ve onarým iþlerinde maliyeti oluþturan unsurlar, gelecek aylara ve yýllara ait giderler, maddî duran varlýklar ve bu varlýklarý oluþturan unsurlar, maddî olmayan duran varlýklar ve bu varlýklarý oluþturan unsurlar, özel tükenmeye tâbi varlýklar ve bu varlýklarý oluþturan unsurlar, yýllara sarî inþaat ve onarým hakediþleri, haklar ve þerefiyeler için; defterlere kayýt tarihi (Bunlara mahsuben verilen veya alýnan parasal olmayan avanslar, ödeme veya tahsil tarihinden mahsup tarihine kadar düzeltilir.). c) Parasal olmayan alýnan depozito ve teminatlar ile avanslar, nakit olarak ödenmiþ sermaye, hisse senetleri ihraç primleri, hisse senedi iptal kârlarý için; tahsil tarihi. d) Parasal olmayan verilen depozito ve teminatlar ile avanslar için; ödeme tarihi. e) Aynî sermaye olarak konulan kýymetler için; mülkiyetin intikal ettiði tarih.

110 f) Kâr yedekleri, geçmiþ yýl kârlarý ve net dönem kârýnýn sermayeye ilave edilmesi dolayýsýyla artýrýlan sermaye için; tescil tarihi. g) Nakdî sermaye karþýlýðý alýnan hisse senetleri için; ödeme tarihi, aynî sermaye karþýlýðý alýnan hisse senetleri için; sermaye olarak konulan kýymetlerin mülkiyetinin intikal ettiði tarih, temettü karþýlýðý alýnan hisse senetleri için; iþtirak edilen þirket sermayesinin tescil tarihi. h) Parasal olmayan karþýlýklar için; ilgili olduðu kýymetin düzeltmeye esas tarihi. 4. Düzeltme iþleminde bu Kanunda yer alan deðerleme hükümlerine göre tespit edilen tutarlar esas alýnýr. Ancak stoklarýn, satýlan malýn ve maddî duran varlýklarýn maliyet bedeline ve malî duran varlýklarýn alýþ bedeline intikal ettirilen reel olmayan finansman maliyetleri düþüldükten sonra bulunan tutarlar düzeltmeye tâbi tutulur. Toplulaþtýrýlmýþ yöntemlerle düzeltmeye tâbi tutulan kýymetlerin alýþ veya maliyet bedeline intikal ettirilen reel olmayan finansman maliyetlerinin düþülmesi ihtiyarîdir. Mükellefler; reel olmayan finansman maliyetini, toplam finansman maliyetlerine, ilgili döneme ait TEFE artýþ oranýnýn dönem ortalama ticari kredi faiz oranýna bölünmesi suretiyle belirlenen oraný uygulayarak da tespit edebilirler. Ancak bu yöntemi seçen mükellefler seçtikleri yöntemden bu seçimi yaptýklarý hesap dönemi dahil üçüncü hesap döneminin sonuna kadar dönemezler. Belgelerde ayrýca gösterilen vade farklarýnýn reel olmayan kýsýmlarý ile üç aydan fazla vadeli olan ve vade farký düzenlenen belge üzerinde ayrýca gösterilmeyen iþlemlerde alacak ve borç senetlerinin reeskont iþlemine tâbi tutulmasýnda esas alýnan Merkez Bankasýnca uygulanan faiz oraný kullanýlarak hesaplanan vade farký tutarýnýn reel olmayan kýsýmlarý bu madde hükümlerine tâbi tutulur. ( 5228 sayýlý Kanunun 60/1-a maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan fýkra. Geçerlilik; , Yürürlük; ) 5. Mükellefler düzeltme iþleminde Maliye Bakanlýðýnca belirlenen toplulaþtýrýlmýþ yöntemleri uygulayabilirler. Ancak toplulaþtýrýlmýþ yöntemlerden birini seçen mükellefler seçtikleri yöntemden, bu seçimi yaptýklarý hesap dönemi dahil üçüncü hesap döneminin sonuna kadar dönemezler. Enflasyon düzeltmeleri, ilgili kýymetlere ait fark hesaplarýna ve enflasyon düzeltme hesabýna kaydedilir. Yýllara sarî inþaat ve onarma iþlerine ait maliyet ve hakediþlere iliþkin düzeltmeler, enflasyon düzeltme hesabý yerine yýllara sarî inþaat enflasyon düzeltme hesabýna kaydedilir. Bu hesap iþin bitiminde kâr/zarar hesabýna intikal ettirilir.

111 Düzeltme sonucu bulunan tutarlar, izleyen dönemde enflasyon düzeltmesi yapýlýp yapýlmadýðýna bakýlmaksýzýn, izleyen dönemin baþlangýç deðerleri olarak dikkate alýnýr. Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesaplarý, herhangi bir suretle baþka bir hesaba nakledildiði veya iþletmeden çekildiði takdirde, bu iþlemlerin yapýldýðý dönemlerin kazancý ile iliþkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulur. (5228 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle deðiþtirilen cümle)ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarý düzeltme sonucu oluþan geçmiþ yýl zararlarýna mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu iþlemler kâr daðýtýmý sayýlmaz.(xxx) Enflasyon düzeltmesine tâbi tutulan deðerlerin elden çýkarýlmasý halinde, bunlara iliþkin enflasyon düzeltme farklarý maliyet addolunur. Matrahýn tespitinde, kanunen kabul edilmeyen giderler, istisnalar ve geçmiþ yýl malî zararlarý enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmuþ tutarlarý ile dikkate alýnýr. 6. Amortismanlar ve itfa paylarý, düzeltilmiþ deðerler üzerinden hesaplanýr. Kazançlarýný iþletme hesabý esasýna göre tespit eden mükellefler ile serbest meslek erbabý da amortismana tâbi iktisadi kýymetlerini bu maddede belirtilen hükümlere göre düzeltilmiþ tutarlarý üzerinden amortismana tâbi tutabilirler. 7. Enflasyon düzeltmesi uygulanmayan bir hesap döneminden sonra enflasyon düzeltme þartlarýnýn yeniden oluþmasý halinde; enflasyon düzeltmesi yapýlan en son dönemden baþlamak üzere enflasyon düzeltmesi yapýlýr. Bu þekilde belirlenen geçmiþ yýl kârý vergiye tâbi tutulmaz, geçmiþ yýl zararý zarar olarak kabul edilmez. Ancak, matrahýn tespitinde geçmiþ yýl malî zararlarý mukayyet deðerleri ile dikkate alýnýr. Birikmiþ amortismanlar, ait olduklarý kýymetin bilanço tarihindeki deðerinde düzeltme sonrasýnda ortaya çýkan artýþ oraný dikkate alýnarak düzeltilir. Bu iþlemlerden doðan pasif kalemlere ait fark hesaplarý için (5) numaralý bendin beþinci paragraf hükmü uygulanýr. 8. (5024 Sayýlý Kanunun 10/a maddesiyle yürürlüðü olarak belirlenen bent.) Maliye Bakanlýðý; a) Mükellef veya meslek gruplarý ya da mükelleflerin aktif toplamlarý veya cirolarý itibarýyla; enflasyon düzeltmesinde toplulaþtýrýlmýþ yöntemler kullanýlmasýna izin vermeye, toplulaþtýrýlmýþ yöntem uygulanabilecek kalemleri belirlemeye, b) Mükellef veya meslek gruplarý ya da mükelleflerin aktif toplamlarý veya cirolarý itibarýyla hangi tür malî tablolarýn; enflasyon düzeltmesine tâbi tutulup tutulmayacaðýný ve geçici vergi dönemlerinde düzeltilip düzeltilmeyeceðini belirlemeye,

112 c) (3) numaralý bentte yer almayan kýymetler için düzeltmeye esas alýnacak tarihi belirlemeye, d) Ortalama ticarî kredi faiz oranýnýn tespitine iliþkin usul ve esaslarý tespit etmeye, e) Bölgeler, sektörler, iþ gruplarý, iþ nevileri veya parasal olmayan kýymetler itibarýyla döviz, altýn ve benzeri deðerleri esas alarak düzeltme yaptýrmaya ve günlük olarak belirlenen endeks veya deðerleri kullandýrmaya, f) Parasal ve parasal olmayan kýymetleri belirlemeye, g) Net parasal pozisyon kâr/zarar hesabý yaptýrmaya, h) Enflasyon düzeltmesine iliþkin usul ve esaslarý belirlemeye, Yetkilidir. 9. (5228 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle eklenen bent) Münhasýran sürekli olarak iþlenmiþ; altýn, gümüþ alým-satýmý ve imali ile iþtigal eden mükellefler bu fýkranýn (1) numaralý bendinde yer alan þartlara bakýlmaksýzýn enflasyon düzeltmesi yaparlar. B) Yeniden deðerleme oraný, yeniden deðerleme yapýlacak yýlýn Ekim ayýnda (Ekim ayý dahil) bir önceki yýlýn ayný dönemine göre Devlet Ýstatistik Enstitüsünün Toptan Eþya Fiyatlarý Genel Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artýþ oranýdýr. Bu oran Maliye Bakanlýðýnca Resmî Gazete ile ilân edilir.(**) C)(5479 sayýlý Kanunun 11 nci maddesiyle eklenen fýkra. Yürürlük; ) ( tarihinden itibaren geçerli olmak üzere) Vergi kanunlarýnda yer alan "toptan eþya fiyatlarý genel endeksi" ibaresi "üretici fiyatlarý genel endeksi" ve "TEFE" ibaresi "ÜFE" olarak uygulanýr. (*)(5024 Sayýlý Kanunun 2'inci maddesiyle deðiþmeden önceki baþlýk) Yeniden Deðerleme (**)(5024 Sayýlý Kanunun 2'inci maddesiyle deðiþmeden önceki madde) (3332 sayýlý Kanunun 16'ncý maddesiyle Geçici 11 Madde Mükerrer 298'inci madde olarak deðiþtirilmiþtir.) (3094 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen þekli) Bilanço esasýna göre defter tutan Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri (imtiyazlý þirketler (3824 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle ibare çýkarýlmýþtýr.)(1) hariç; kollektif, adi komandit ve adi þirketler dahil) Bilançolarýna dahil amortismana tabi iktisadi kýymetleri ve bu kýymetler üzerinden ayrýlmýþ olup bilançolarýnýn pasifinde gösterilen amortismanlarý, her hesap dönemi sonu itibariyle aþaðýdaki þartlarla yeniden deðerleyebilirler. Þu kadar ki, Ýktisadi Devlet Teþekküllerinin yeniden deðerleme yapmalarý zorunludur. 1. (4369 sayýlý Kanunun 81/A-12 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) Ýktisadi kýymetlerin maliyet bedellerine eklenmiþ bulunan kur farklarý ve kredi faizleri, sinema filmleri, alameti farika haklarý, peþtemallýklar,(2)

113 ilk tesis ve taazzuv giderleri, organizasyon, etüt ve arama giderleri ile mahiyetleri ve amortisman süre ve tarzlarý itibariyle bunlara benzeyen sair aktif kýymetler yeniden deðerleme kapsamýna girmezler. 2. Bilançonun aktifine dahil iktisadi kýymetler ve bu kýymetler için geçmiþ yýllarda ayrýlmýþ olan amortismanlar, yeniden deðerlemenin yapýlacaðý yýla ait oran ile çarpýlmak suretiyle yeniden deðerlenirler. Kendilerine özel hesap dönemi tayin olunan mükellefler için, özel hesap döneminin baþladýðý tak yýlýna ait oran esas alýnýr. 3. Yeniden deðerleme neticesinde doðacak deðer artýþý bilançonun pasifinde özel bir fon hesabýn gösterilir. Deðer artýþý, amortismana tabi iktisadi kýymetlerin yeniden deðerlemesinden önceki net bilanço aktif deðerlerinin, bu kýymetlere yeniden deðerleme oranýnýn tatbikinden sonra bulunacak net bilanço aktif deðerlerinden indirilmesi suretiyle bulunur. Net bilanço aktif deðeri, iktisadi kýymetlerin bilançonun aktifinde yazýlý deðerlerinden, pasifte yazýlý amortismanýn tenzili suretiyle bulunan miktarý ifade eder. Bu deðerin tespitinde, 320 nci maddenin son fýkrasýna göre ayrýlmýþ sayýlan amortismanlar da fiilen ayrýlmýþ kabul edilir. 4. (4008 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle deðiþen bent) Amortismana tabi sabit kýymetlerini yeniden deðerlemeye tabi tutan kurumlar vergisi mükellefleri ile kollektif, adi komandit ve adi þirketler dahil olmak üzere bilanço esasýna göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri, yeniden deðerlemenin yapýldýðý hesap döneminden itibaren sabit kýymetlerini yeni deðerleri üzerinden itfa ederler. þu kadar ki bina, arsa ve araziler yeniden deðerlemeden önceki kýymetleri üzerinden amortismana tabi tutulur. Mükellefler deðer artýþýný, pasifte özel bir fon hesabýnda gösterirler. Kurumlar vergisi mükellefleri, deðer artýþýnýn tamamýný sermayelerine ilave edebilirler. Bu suretle sermayeye eklenen deðer artýþlarý, ortaklar tarafýndan iþletmeye ilave edilmiþ kýymetler olarak kabul edilir. Deðerleme yapýlan kuruma iþtirak eden iþletmelerin aktifinde bu nedenle meydana gelen artýþlar ise pasifte özel bir karþýlýk hesabýnda gösterilir ve bu karþýlýk sermayenin cüzü addolunur. Karþýlýk hesabýnda gösterilen deðer artýþý kurumlar tarafýndan sermayeye eklenebilir. Bu iþlemler kâr daðýtýmý sayýlmaz.(3) 5. Bankalar yeniden deðerleme neticesinde doðacak deðer artýþlarýný, nakit karþýlýðý hisse senedi ihracý suretiyle sermaye artýrýmýna gidilmesi ve taahhüt edilen pay bedellerinin ödenmesi þartýyla sermayelerine ekleyebilirler. Ancak, her yýl sermayeye eklenecek deðer artýþý, taahhüt edilen pay bedellerinin ödenen kýsmýna isabet eden miktarý aþamaz tarihinden bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihe kadar sermayelerini artýran bankalarýn, söz konusu sermaye artýrýmlarý ile ödenen pay bedelleri, bu bent uyarýnca nakit karþýlýðý yapýlmýþ sermaye artýrýmý olarak kabul ve ödenen pay bedellerine tekabül eden deðer artýþlarý sermayeye ilave edilir. 6. Bilançonun pasifisinde özel bir fon hesabýnda tutulan deðer artýþlarý, Türk Ticaret Kanununun 422 nci maddesinin uygulanmasýnda ödenmiþ sermaye, Bankalar Kanununun uygulanmasýnda ise ihtiyat addolunur.

114 7. (4008 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle deðiþen bent) Deðer artýþ fonu, sermayeye ilave dýþýnda herhangi bir suretle baþka bir hesaba nakledildiði veya iþletmeden çekildiði takdirde, bu iþlemin yapýldýðý dönem kazancý ile iliþkilendirilmeksizin bu dönemde vergiye tabi tutulur. Gelir vergisi mükelleflerince ayrýlan deðer artýþ fonu baþka bir hesaba aktarýlamaz; aktarýlmasý veya sermayeye ilave edilmesi halinde iþletmeden çekilen deðer olarak kabul edilir.(4) 8. Yeniden deðerlemeye tabi tutulan iktisadi kýymetlerin her birine isabet eden deðer artýþlarý ile bunlarýn hesap þekilleri amortisman kayýtlarýnda müfredatlý olarak gösterilir. 9. Yeniden deðerlemeye tabi tutulan iktisadi kýymetlerin satýþý halinde, bunlara isabet eden deðer artýþlarý aynen amortismanlar gibi muameleye tabi tutulur. 10. (3332 sayýlý Kanunun 16'ýncý maddesiyle düzenlenen bent) Bir hesap dönemi sonu itibariyle yapýlacak deðerlemede esas alýnacak yeniden deðerleme oraný, yeniden deðerleme yapýlacak yýlýn Ekim ayýnda (Ekim ayý dahil) bir önceki yýlýn ayný dönemine göre Devlet Ýstatistik Enstitüsünün Toptan Eþya Fiyatlarý Genel Ýndeksinde meydana gelen ortalama fiyat artýþ oranýdýr. (4731 sayýlý Kanunun 4/F maddesiyle deðiþen bent)geçici vergi dönemleri itibarýyla yapýlacak deðerlemede esas alýnacak yeniden deðerleme oraný, bir önceki yýlýn Kasým ayýndan baþlamak üzere; 3, 6, 9 ve 12 nci aylarda bir önceki 3, 6, 9 ve 12 aylýk dönemlere göre Devlet Ýstatistik Enstitüsünün Toptan Eþya Fiyatlarý Genel Ýndeksinde meydana gelen ortalama fiyat artýþ oraný esas alýnmak suretiyle belirlenir.(5) (4731 sayýlý Kanunun 4/F maddesiyle eklenen bent)bu oranlar Maliye Bakanlýðýnca Resmi Gazete ile ilan edilir. 11. Her yýlýn yeniden deðerleme oraný ancak o yýla ait deðerlemede nazara alýnabilir. Yeniden deðerlemenin herhangi bir yýl yapýlmamasýndan veya deðerleme oranýnýn düþük uygulanmasýndan dolayý daha sonraki yýllar geçmiþ dönemlere iliþkin yeniden deðerleme yapýlamaz. 12. Hesap dönemi içinde aktife giren amortismana tabi iktisadi kýymetler için aktife girdiði dönem, yeniden deðerleme yapýlmaz. Yeniden deðerlemeye iliþkin diðer hususlarý tespit etmeye, gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri için yukarýdaki esaslar dýþýna çýkan uygulamalar ile devir ve nevi deðiþtirmeleri önleyici düzenlemeler getirmeye Maliye ve Gümrük Bakanlýðý yetkilidir. (1) (3824 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle çýkarýlmadan önceki ibare) ve dar mükellefler. (2) 1. (Deðiþtirilmeden önceki þekli) Deðeri (3936 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle belirlenen miktar) lirayý geçmeyen iktisadi kýymetler, iktisadi kýymetlerin maliyet bedellerine eklenmiþ bulunan kur farklarý, sinema filmleri, alameti farika haklarý, peþtemallýklar, özel maliyet bedelleri, (3) (Deðiþmeden önceki þekli) 4. a) Bilanço esasýna göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri (Kollektif, adi komandit ve adi þirketler dahil) bilançolarýný yeniden deðerlemeleri halinde, deðer artýþýný pasifte özel bir fon hesabýnda tutarlar ve iktisadi kýymetlerin deðerlemeden önceki deðerleri üzerinden amortisman ayýrmaya devam ederler. b) Kurumlar Vergisi mükellefleri, pasifte özel bir fon hesabýnda gösterilen deðer artýþýnýn tamamýný sermayelerine ilave edebilirler. Bu suretle sermayeye eklenen deðer artýþlarý, ortaklar tarafýndan

115 iþletmeye ilave edilmiþ kýymetler olarak kabul edilir. Deðerleme yapýlan kuruma iþtirak eden iþletmelerin aktifinde bu nedenle meydana gelen artýþlar ise pasifte özel bir karþýlýk hesabýnda gösterilir ve bu karþýlýk sermayenin cüzü addolunur. Karþýlýk hesabýnda gösterilen deðer artýþý kurumlar tarafýndan sermayeye eklenebilir. Bu iþlemler kâr daðýtýmý sayýlmaz. Amortismana tabi sabit kýymetlerini yeniden deðerlemeye tabi tutan kurumlar, yeniden deðerlemenin yapýldýðý hesap döneminden itibaren sabit kýymetlerini yeni deðerleri üzerinden itfa ederler. þu kadar ki bina, arsa ve araziler yeniden deðerlemeden önceki kýymetleri üzerinden amortismana tabi tutulur. (4) 7. (Deðiþmeden önceki þekli) Deðer artýþ fonu, sermayeye ilave dýþýnda herhangi bir suretle baþka bir hesaba nakledildiði veya iþletmeden çekildiði takdirde, bu iþlemin yapýldýðý dönemin kazancý sayýlarak vergiye tabi tutulur. (5) (4731 sayýlý Kanunun 4/F maddesiyle deðiþmeden önceki þekli)bu oran Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnca her yýl Aralýk ayý içinde Resmî Gazete ile ilân edilir. (x)(5479 sayýlý Kanunun 11 nci maddesiyle deðiþemeden önceki þekli) Fiyat endeksi (TEFE); Devlet Ýstatistik Enstitüsünce Türkiye geneli için hesaplanan ve ilân edilen Toptan Eþya Fiyatlarý Genel Endeksini, (xx) (5228 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle deðiþtirilmeden önceki ibare)düzeltme tarihindeki (xxx) (5228 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle deðiþtirilmeden önceki cümle)ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon fark hesaplarý kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir, bu iþlem kâr daðýtýmý sayýlmaz. ÝKÝNCÝ KISIM Vergi deðerleri BÝRÝNCÝ BÖLÜM Gayrisafi iratlarýn tesbiti Tahmin Esasý Madde 299- Binalarýn vergi deðerine esas tutulan gayrisafi iratlarý tahrir ve tadilat komisyonlarýnca bu bölümde yazýlý esaslara göre tahmin olunur.gayrisafi Ýrat Madde 300- Bir binanýn yýllýk gayrisafi iradý, o binanýn bulunduðu mahalde cari olan normal kiralara nisbetle sahibinin kiraya verdiði takdirde alabileceði kira bedelinden ibarettir. Gayrisafi iradýn takdirinde; bina kiraya verilmiþ ve kira bedeli yukardaki fýkra dairesinde emsalinin cari olan normal kiralarýna uygun bulunmuþ ise bu bedel esas tutulur. Aksi halde aþaðýda yazýlý esaslar gözetilmek suretiyle gayrisafi iradýn takdiri yapýlýr.

116 1. Normal þartlar dahilinde ve genel surette binanýn bulunduðu mahalde cari olan kiralarýn seviyesi; 2. Ayný nev'iden bulunan binalarýn getirdiði irat; 3. Binanýn mevkii; 4. Binanýn büyüklüðü, kat sayýsý ve her kattaki oda ve daire adedi; 5. Dahili taksimatý itibariyle kullanýþ durumu ve mamurluk derecesi; 6. Asansör, kalorifer tesisatý bulunup bulunmadýðý; 7. Kullanýþ tarzý. Fabrika, deðirmen ve imalathanelerin iratlarýnýn takdirinde içerlerinde bulunan sabit istihsal tesisatý dahi nazara alýnýr.yýllýk Ýrat Madde 301- Gayrisafi iratlar yýllýk tahmin olunur. þu kadar ki, mevsimlik olarak kiraya verilmesi veya ikame edilmesi mutat olan binalarýn bu süreye ait iratlarý yýllýk sayýlýr. Yýlýn belli zamanlarýnda iþliyebilen deðirmenler ile belli mevsimlerde çalýþan fabrika ve imalathanelerin ve mevsimlik iþleyen otel, banyo, plaj gibi gayrimenkullerin iþletme süresine ait iratlarý da keza yýllýk sayýlýr.rayiç Madde 302- Gayrisafi iratlarýn tahmininde, binanýn bulunduðu birlikte genel tahrir veya mevzii tadilata baþlandýðý, ferdi tadilatta, tadilatýn yapýldýðý yýlda cari rayiçler esas tutulur.giderler Madde 303- Gayrisafi iradýn tahmininde, vergi, resim ve harçlar için indirme yapýlamaz. Ancak komisyonlarca kira mukavelelerinin incelenmesi sýrasýnda su ve elektrik sarfiyatý, ýsýtma giderleri ve buna benzer giderlerin kiraya veren tarafýndan deruhde edildiði görülürse, kira bedeli bu gibi giderler çýktýktan sonra nazara alýnýr.döþemesiz Tahmin Madde 304- Deðirmen, fabrika ve imalathane tesisatý hariç olmak üzere gayrisafi irat döþemesiz binaya göre belli edilir.mütemmimat Madde 305- A) Belediye teþkilatý bulunan yerlerde belediye sýnýrlarý içindeki binalarýn ve belediye teþkilatý bulunmýyan yerlerde köyü teþkil eden binalarýn iþgal eylediði saha dahilindeki binalarýn mütemmimatýndan olan arazi;

117 B) Her nerede olursa olsun; ticaret ve sanata tahsis edilmiþ olan ve bunlarla birlikte ayný iþte kullanýlan arazi; Ýrat takdirinde binaya tabidir. Bina ile sýnýrlanmýþ olup kullanýþ tarzý itibariyle de bina ile birlik teþkil eden avlu, bahçe ve sair arazi binanýn mütemmimatýndandýr.ýfraz ve Þüyu Madde 306- Aþaðýda yazýlý bina kýsýmlarý için ayrý ayrý irat tahmin olunur: 1. Bir çatý altýnda bulunup da kullanýþ tarzý ve kapýlarý ayrý olan bina kýsýmlarý; 2. Sahipleri arasýnda ifraz ve taksim edilmiþ olan binalarýn müfrez kýsýmlarý (Ýfraz olunmayýp da þayian tasarruf olunan binalarýn iradý binanýn genel heyeti itibariyle tahmin olunur).ýrat ve Kýymet Münasebeti Madde 307- Tahrir (Genel tahrir ve tadilat) esnasýnda, bir binanýn gayrisafi iradýný tahmin için kafi vasýta ve karine bulunmadýðý takdirde, binanýn satýlmasý halinde elde edilecek kýymet tahmin olunur ve bu kýymetin % 10'u safi irat olarak kabul edilir. Safi iradý bu suretle tespit edilen binalar yýlýn belli zamanlarýnda kiraya verilen veya çalýþtýrýlan binalardan olsa dahi safi irattan herhangi bir indirme yapýlmaz. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Arazi kýymetlerinin tespiti Tahmin Esasý Madde 308- Arazinin vergi deðerine esas tutulan kýymetleri, tahrir ve tadilat komisyonlarýnca bu bölümde yazýlý esaslara göre tahmin olunur.arazi Kýymeti Madde 309- Arazinin tahmin olunacak kýymeti alelade alým-satým kýymetidir. Arazi kýymetinin tahmininde aþaðýdaki esaslar nazara alýnýr: 1. Normal þartlar dahilinde ve genel surette arazinin bulunduðu birlikte arazi satýþ kýymetlerinin seviyesi; 2. Ayný nev'iden arazinin satýþ kýymetleri;

118 3. Arazinin mevkii; 4. Tarýmda kullanýlan arazinin yetiþtirme kuvveti, sulaklýk derecesi, tarýmýn nev'i; 5. Arazinin büyüklüðü ve küçüklüðü; 6. Meskun yerlere, iskele ve istasyonlara yakýnlýðý.kýymet Rayiçleri Madde 310- Arazi kýymetinin tahmininde genel tahririn veya mevzii tadilatýn baþladýðý, ferdi tadilat halinde tadilatýn yapýldýðý yýl da cari satýþ kýymetleri esas tutulur.kýymet-kira Münasebeti Madde 311- Tahrir (Genel tahrir tadilat) esnasýnda arazinin alým, satým kýymetlerinin tayini mümkün olmazsa, o yerin kiraya verilmesi halinde getireceði kira tahmin ve bunun 10 misli arazinin kýymeti olarak kabul edilir.arazide Kira Madde 312- Bir arazinin getireceði kiranýn bilinmesi icabeden hallerde arazi kýymetinin onda biri emsal kirasý sayýlýr. ÜÇÜNCÜ KISIM Amortismanlar BÝRÝNCÝ BÖLÜM Mevcutlarda amortisman Amortisman Mevzuu Madde 313- (2791 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle deðiþen fýkra) Ýþletmede bir yýldan fazla kullanýlan ve yýpranmaya, aþýnmaya veya kýymetten düþmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269'uncu madde gereðince gayrimenkul gibi deðerlenen iktisadi kýymetlerin, alet, edavat, mefruþat, demirbaþ ve sinema filmlerinin birinci kýsýmdaki esaslara göre tespit edilen deðerinin bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teþkil eder. (4369 sayýlý Kanunun 8 inci maddesiyle eklenen fýkra Yürürlük: ) Ýlgili mevzuat gereðince sözleþme süresinden sonra bedelsiz olarak devlete veya devletçe tensip olunan bir teþekküle veya belediyeye intikali öngörülen amortismana tabi iktisadi kýymetlerden (sözleþme süresinde yenilenmesi gerekenler hariç), sermayenin veya özel maliyet bedellerinin itfasý hükümlerine göre amortismana tabi tutulanlar, genel hükümler uyarýnca ayrýca amortismana tabi tutulamazlar.

119 (2365 sayýlý Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen fýkra) (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle deðiþik 414'üncü madde hükmüyle belirlenen tutar, Yürürlük: ) Deðeri lirayý(*)(378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 600, -YTL) aþmayan peþtemallýklar ile iþletmede kullanýlan ve deðeri lirayý (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 600, - YTL) aþmayan alet, edevat, mefruþat ve demirbaþlar amortismana tabi tutulmayarak doðrudan doðruya gider yazýlabilir. Ýktisadi ve teknik bakýmdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alýnýr. (*) Madde 313 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen fýkra) (3946 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle deðiþen miktar) Deðeri lirayý (B.K.K. 94/6296 ile lira) aþmayan peþtemallýklar ile iþletmede kullanýlan ve deðeri ( ) lirayý aþmayan alet, edevat, mefruþat ve demirbaþlar amortismana tabi tutulmayarak doðrudan doðruya gider yazýlabilir. Ýktisadi ve teknik bakýmdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alýnýr.arazide Amortisman Madde 314- Boþ arazi ve boþ arsalar amortismana tabi deðildir. Ancak: 1. Tarým iþletmelerinde vücuda getirilen meyvalýk, dutluk, fýndýklýk, zeytinlik ve güllüklerle incir bahçeleri ve baðlar gibi tarým tesisleri; 2. Ýþletmede inþa edilmiþ olan her nev'i yollar ve harklar; amortismana tabi tutulur.normal Amortisman Madde 315- (5024 Sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle deðiþen madde: Yürürlük; ) Mükellefler amortismana tâbi iktisadî kýymetlerini Maliye Bakanlýðýnýn tespit ve ilân edeceði oranlar üzerinden itfa ederler. Ýlân edilecek oranlarýn tespitinde iktisadî kýymetlerin faydalý ömürleri dikkate alýnýr.(*) (*)(Deðiþmeden önceki þekli)(4008 sayýlý Kanunun 10'uncu maddesiyle deðiþen madde) Mükellefler amortismana tabi iktisadî kýymetlerinin deðerini, % 20 nispetinden fazla olmamak üzere, serbestçe tespit ettikleri nispetler üzerinden yok ederler. Ancak, arazi ve binalar ile % 20 nispetinden daha yüksek bir nispette amortismana tabî tutulacak iktisadî kýymetlerin deðeri, Maliye Bakanlýðýnca tespit ve ilan olunan nispetler üzerinden yok edilir.(x) (x) Normal Amortisman: (Deðiþmeden önceki þekli) Madde 315 _ (2791 sayýlý Kanunun 7'nci maddesiyle deðiþen madde) Mükellefler amortismana tabi iktisadî kýymetlerinin deðerini, % 25 nispetinden fazla olmamak üzere, serbestçe tespit ettikleri nispetler üzerinden yok ederler. Ancak, arazi ve binalar ile % 25 nispetinden daha yüksek bir nispette amortismana tabi tutulacak iktisadi kýymetlerin deðeri, Maliye Bakanlýðýnca tespit ve ilan olunan nispetler üzerinden yok edilir.azalan Bakiyeler Usuliyle Amortisman Mukerrer Madde 315-

120 (205 sayýlý Kanunun 19'uncu maddesiyle eklenen madde) Bilanço esasýna göre defter tutan mükelleflerden dileyenler, amortismana tabi iktisadi deðerlerini, azalan bakiyeler üzerinden amortisman usulü ile yok edebilirler. Bu usulün tatbikinde; 1. Her yýl, üzerinden amortisman hesaplanacak deðer, evvelce ayrýlmýþ olan amortismanlar toplamýnýn tenzili suretiyle tespit olunur. (5024 Sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle eklenen hüküm:yürürlük; ) Enflasyon düzeltmesi yapýlan dönemlerde, üzerinden amortisman ayrýlacak deðer, amortismana tâbi iktisadî kýymetin düzeltilmiþ deðerinden daha evvel ayrýlmýþ olan amortismanlarýn toplamýnýn taþýnmýþ deðerleri indirilmek suretiyle tespit edilir. 2. (5024 Sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle deðiþen bent:yürürlük; )bu usulde uygulanaca (5228 sayýlý Kanunun 59/1-d maddesiyle deðiþen ibare. Yürürlük: ) amortisman oraný % 50'yi geçmemek üzere normal amortisman oranýnýn iki katýdýr.(*) 3. Bu usulde amortisman süresi normal amortisman nispetlerine göre hesaplanýr. Bu sürenin son yýlýna devreden bakiye deðer, o yýl tamamen yok edilir. (*) amortisman oraný normal amortisman oranýnýn iki katýdýr. Madenlerde Amortisman Madde 316- Ýþletme sebebiyle içindeki cevherin azalmasýndan dolayý maddi deðerini kaybeden madenlerin ve taþ ocaklarýnýn imtiyaz veya maliyet bedelleri, ilgililerin, müracaatlarý üzerine bunlarýn büyüklük ve mahiyetleri gözönünde tutulmak ve her maden veya taþ ocaðý için ayrý ayrý olmak üzere Maliye ve Sanayi Bakanlýklarýnca belli edilecek nispetler üzerinden yok edilir.fevkalade Amortisman Madde 317- Amortismana tabi olup: 1. Yangýn, deprem, su basmasý gibi afetler neticesinde deðerini tamamen veya kýsmen kaybeden; 2. Yeni icatlar dolayýsiyle teknik verim ve kýymetleri düþerek tamamen veya kýsmen kullanýlmaz bir hale gelen; 3. Cebri çalýþmaya tabi tutulduklarý için normalden fazla aþýnma ve yýpranmaya maruz kalan; Menkul ve gayrimenkullerle haklara, mükelleflerin müracaatlarý üzerine ve ilgili bakanlýklarýn mütalaasý alýnmak suretiyle, Maliye Bakanlýðýnca her iþletme için iþin mahiyetine göre ayrý ayrý belli edilen "Fevkalade ekonomik ve teknik amortisman nispetleri" uygulanýr.amortisman Nispetlerinin Ýtibar Tarihi Madde 318- Maliye Bakanlýðýnca tespit ve ilan olunan amortisman nispetleri ilanlarýn yapýldýðý, ayrý ayrý tespit edilen nispetlerin ilgililerin müracaatta

121 bulunduðu hesap döneminden muteberdir. (2791 sayýlý Kanunun 9'uncu maddesiyle deðiþen fýkra) Maliye Bakanlýðý tespit ve ilan ettiði amortisman nispetlerini gerektiðinde deðiþtirmeye ve amortismanlarla ilgili hususlarý tespite yetkilidir.(5024 Sayýlý Kanunun 9/a maddesiyle madde yürürlükten kaldýrýlan madde)(*) Madde 319- (5024 Sayýlý Kanunun 9/a maddesiyle madde yürürlükten kaldýrýlan madde; Yürürlük: )(*) (*)(5024 Sayýlý Kanunla kaldýrýlmadan önceki þekli)mükellefler, usulüne göre tespit edilen nispetleri aþmamak þartiyle, amortismanlarý diledikleri nispetler üzerinden hesaplýyabilirler; þu kadar ki, uygulamaya baþladýklarý amortisman nispetlerini müteakip faaliyet yýllarýnda deðiþtiremezler. 318'inci maddenin ikinci fýkrasý hükmüne göre amortisman nispetlerinin deðiþtirilmiþ olmasý hal bundan müstesnadýr.amortisman Uygulama Süresi b) Süre Bakýmýndan Madde 320- Amortisman süresi, kýymetlerin aktife girdiði yýldan baþlar. Bu sürenin yýl olarak hesaplanmasý için (1) rakamý mükellefçe uygulanan nispete bölünür. (4108 sayýlý Kanunun 6'ncý maddesiyle deðiþen fýkra) Faaliyetleri kýsmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanmasý veya çeþitli þekillerde iþletilmesi olanlarýn bu amaçla kullandýklarý binek otomobilleri hariç olmak üzere, iþletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiði hesap dönemi için ay kesri tam ay sayýlmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman ayrýlýr. Amortisman ayrýlmayan süreye isabet eden bakiye deðer, itfa süresinin son yýlýnda tamamen yok edilir.(*) Her yýlýn amortismaný ancak o yýla ait deðerlemede nazara alýnabilir. Amortismanýn herhangi bir yýl yapýlmamasýndan veya ilk uygulanan nispetten düþük bir hadle yapýlmasýndan dolayý amortisman süresi uzatýlamaz. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) (4008 sayýlý Kanunun 12'inci maddesiyle eklenen fýkra) Ancak, kýymetlerin aktife girdiði ilk hesap döneminde, dönemin bitimine kaç ay kalmýþ ise bu hesap dönemi için ay kesri tam ay sayýlmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman ayrýlýr. Amortisman ayrýlmayan süreye isabet eden bakiye deðer, itfa süresinin son yýlýnda tamamen yok edilir.amortisman Uygulama Süresi c) Amortisman Usulünü Seçme Bakýmýndan Mukerrer Madde 320- (205 sayýlý Kanunun 20'nci maddesiyle eklenen madde) 1. Ýktisadi ve teknik bakýmdan bir bütün teþkil eden deðerler için normal veya azalan bakiyeler usulü ile amortisman usullerinden yalnýz birisi uygulanabilir. 2. Bir iktisadi deðer üzerinden normal amortisman usulüne göre amortisman ayrýlmasýna baþladýktan sonra bu usulden dönülemez. 3. Bir iktisadi deðer üzerinden azalan bakiyeler usulüne göre amortisman ayrýlmaya baþlandýktan sonra normal amortisman usulüne geçilebilir. Bu suretle usul deðiþtirenler keyfiyeti beyannamelerinde veya eski bilançolarda belirtmeye mecburdurlar. Kabul edilen yeni usul bu

122 bildirimin yapýldýðý beyannamenin taalluk ettiði dönemden itibaren nazara alýnýr. Bu takdirde henüz yok edilmemiþ olan deðer kýsmý, bakiye amortisman süresine bölünmek suretiyle eþit miktarlarla yok edilir.amortisman Hesaplarý Madde 321- Bu bölüm gereðince hesaplanan amortismanlarýn, hesaplarda ayrýca gösterilmek þartiyle ilgili bulunduklarý deðerlerden doðrudan doðruya indirilmesi veya pasifte ayrý bir karþýlýk hesabýnda toplanmasý caizdir. ÝKÝNCÝ BÖLÜM Alacaklarda ve sermayede amortisman Deðersiz Alacaklar Madde 322- Kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline artýk imkan kalmýyan alacaklar deðersiz alacaktýr. Deðersiz alacaklar, bu mahiyete girdikleri tarihte tasarruf deðerlerini kaybederler ve mukayyet kýymetleriyle zarara geçirilerek yok edilirler. Ýþletme hesabý esasýna göre defter tutan mükelleflerin bu madde hükmüne giren deðersiz alacaklarý, gider kaydedilmek suretiyle yok edilirler.þüpheli Alacaklar Madde 323- (2365 sayýlý Kanunun 55'inci maddesiyle deðiþen madde) Ticari ve zirai kazancýn elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak þartýyla; 1. (2455 sayýlý Kanunun 3'üncü maddesiyle deðiþen bent) Dava veya icra safhasýnda bulunan alacaklar; 2. Yapýlan protestoya veya yazý ile bir defadan fazla istenilmesine raðmen borçlu tarafýndan ödenmemiþ bulunan dava ve icra takibine deðmeyecek derecede küçük alacaklar; þüpheli alacak sayýlýr. Yukarýda yazýlý þüpheli alacaklar için deðerleme gününün tasarruf deðerine göre pasifte karþýlý ayrýlabilir. Bu karþýlýðýn hangi alacaklara ait olduðu karþýlýk hesabýnda gösterilir. Teminatlý alacaklarda bu karþýlýk teminattan geri kalan miktara inhisar eder. þüpheli alacaklarýn sonradan tahsil edilen miktarlarý tahsil edildikleri dönemde kar-zarar hesabýna intikal ettirilir.vazgeçilen Alacaklar Madde 324-

123 Konkordato veya sulh yoliyle alýnmasýndan vazgeçilen alacaklar, borçlunun defterlerinde özel bir karþýlýk hesabýna alýnýr. Bu hesabýn muhteviyatý alacaktan vazgeçildiði yýlýn sonundan baþlýyarak üç yýl içinde zararla itfa edilmediði takdirde kar hesabýna naklolunur.sermayenin Ýtfasý Madde 325- Ýmtiyazlý iþletmelerde, tesisatýn imtiyaz süresinden sonra, bedelsiz olarak devlete veya Devletçe tensip olunan bir teþekküle veya belediyeye intikal etmesi imtiyazname gereðinden bulunduðu, imtiyaz mukavelenamesinde de sermayenin itfasý için yýllýk belli bir nisbet veya miktar ayrýlmasý gösterilmiþ olduðu takdirde, bu nispet veya miktar üzerinden sermaye itfa olunur.ýlk Tesis ve Taazzuv Giderlerinin ve Peþtemallýklarýn Ýtfasý Madde 326- Kurumlarýn aktifleþtirdikleri ilk tesis ve taazzuv giderleri ile peþtemallýklar mukayyet deðerleri üzerinden eþit miktarlarda ve beþ yýl içinde itfa olunur.özel Maliyet Bedellerinin Ýtfasý Madde 327- (5398 sayýlý Kanunun 24'üncü maddesiyle deðiþen madde Yürürlük; ) Gayrimenkullerin, elektrik üretim ve daðýtým varlýklarýnýn ve gemilerin iktisadî kýymetlerini artýran ve 272 nci maddede yazýlý özel maliyet bedelleri, kira veya iþletme hakký süresine göre eþit yüzdelerle itfa edilir. Kira veya iþletme hakký süresi dolmadan, kiralanan veya iþletme hakký alýnan þeyin boþaltýlmasý veya iþletme hakkýnýn herhangi bir sebepten sona ermesi halinde henüz itfa edilmemiþ olan giderler, boþaltma veya hakkýn sona erdiði yýlda bir defada gider yazýlýr.(*) (*)(deðiþmeden önceki þekli) Madde Gayrimenkullerin ve gemilerin iktisadî kýymetlerini artýran ve 272'nci maddede yazýlý özel maliyet bedelleri, kira süresine göre eþit yüzdelerle itfa edilir. Kira süresi dolmadan, kiralanan þeyin boþaltýlmasý halinde henüz itfa edilmemiþ olan giderler, boþaltma yýlýnda bir defada gider yazýlýr. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Özel haller Amortismana Tabi Mallarýn Satýlmasý Madde 328- (2365 sayýlý Kanunun 56'ncý maddesiyle deðiþen fýkra) Amortismana tabi iktisadi kýymetlerin satýlmasý halinde alýnan bedel ile bunlarýn envanter defterinde kayýtlý deðerleri arasýndaki fark kar ve zarar hesabýna geçirilir. Ýþletme hesabý esasýnda defter tutan mükelleflerle serbest meslek kazanç defteri tutan mükellefler bu farký defterlerinde hasýlat veya gider kaydederler. Amortisman ayrýlmýþ olanlarýn deðeri ayrýlmýþ amortismanlar düþüldükten sonra kalan meblaðdýr. Devir ve trampa satýþ hükmündedir. (2365 sayýlý Kanunun 56'ncý maddesiyle deðiþen fýkra)

124 þu kadar ki, satýlan iktisadi kýymetlerin yenilenmesi, iþin mahiyetine göre zaruri bulunur veya bu hususta iþletmeyi idare edenlerce karar verilmiþ ve teþebbüse geçilmiþ olursa bu takdirde, satýþtan tahassül eden kar, yenileme giderlerini karþýlamak üzere, pasifte geçici bir hesapta azami üç yýl süre ile tutulabilir. Her ne sebeple olursa olsun bu süre içinde kullanýlmamýþ olan karlar üçüncü yýlýn vergi matrahýna eklenir. Üç yýldan önce iþin terki, devri veya iþletmenin tasfiyesi halinde bu karlar o yýlýn matrahýna eklenir. Yukarýdaki esaslar dahilinde yeni deðerlerin iktisabýnda kullanýlan kar, yeni deðerler üzerinden bu kanun hükümlerine göre ayrýlacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandýktan sonra itfa edilmemiþ olarak kalan deðerlerin amortismanýna devam olunur.amortismana Tabi Mallarýn Sigorta Tazminatý Madde 329- Yangýn, deprem, sel, su basmasý gibi afetler yüzünden tamamen veya kýsmen ziyaa uðrýyan amortismana tabi iktisadi kýymetler için alýnan sigorta tazminatý bunlarýn deðerinden (Amortismanlý olanlarda ayrýlmýþ olan amortisman çýktýktan sonra kalan deðerden) fazla veya eksik olduðu takdirde farký kar veya zarar hesabýna geçirilir. þu kadar ki, alýnan sigorta tazminatý ile ziyaa uðrýyan mallarýn yenilenmesi iþin mahiyetine göre zaruri bulunur veya bu hususta iþletmeyi idare edenlerce karar verilmiþ ve teþebbüse geçilmiþ olursa bu takdirde tazminat fazlasý, yenileme giderlerini karþýlamak üzere, pasifte geçici bir hesapta azami üç yýl süre ile tutulabilir. Bu süre içinde kullanýlmamýþ olan tazminat farklarý kara ilave olunur. (2365 sayýlý Kanunun 57'nci maddesiyle eklenen fýkra) Üç yýldan önce iþin terki, devri veya iþletmenin tasfiyesi halinde bu tazminat fazlasý, o yýlýn matrahýna eklenir. (2365 sayýlý Kanunun 57'nci maddesiyle eklenen fýkra) Yukarýdaki esaslar dahilinde yeni deðerlerin iktisabýnda kullanýlan tazminat fazlasý, yeni deðerler üzerinden bu kanun hükümlerine göre ayrýlacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandýktan sonra itfa edilmemiþ olarak kalan deðerlerin amortismanýna devam olunur.emtia Sigorta Tazminatý Madde 330- Emtia ve zirai mahsul ve hayvan kýymetlerinde vukua gelen zayiat dolayýsiyle alýnan sigorta tazminatlarý bunlarýn deðerlerinden fazla olursa bu fazlalýk kara alýnýr. Ýþletme hesabý esasýnda tutulan defterde bu tazminat hasýlat kaydedilir. DÖRDÜNCÜ KÝTAP Ceza hükümleri BÝRÝNCÝ KISIM Genel esaslar

125 Cezalar Madde 331- Vergi kanunlarý hükümlerine aykýrý hareket edenler, bu kitapta yazýlý vergi cezalarý (4369 sayý Kanunun 81/A-13 üncü maddesiyle deðiþtirilen ibare) (vergi ziyaý cezasý(*) ve usulsüzlük cezalarý) ve diðer cezalarla cezalandýrýlýrlar. (*) Madde (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) (kaçakçýlýk, aðýr kusur, kusur ve usuls cezalarý) Küçüklerin ve Kýsýtlýlarýn Ceza Muhatabý Olmadýðý Haller Madde 332- Velayet ve vesayet altýnda bulunanlar veya iþlerinin idaresi bir kayyýma tevdi edilmiþ olanlar, kendilerine izafeten veli, vasi veya kayyýmýn vergi kanunlarýna aykýrý hareketlerinden dolayý cezaya muhatap tutulmazlar. Bu hallerde cezanýn muhatabý, veli, vasi veya kayyýmdýr.tüzel Kiþilerin Sorumluluðu Madde 333- Tüzel kiþilerin idare ve tasfiyesinde Vergi Kanununa aykýrý hareketlerden tevellüt edecek vergi cezalarý tüzel kiþiler adýna kesilir. Tüzel kiþilerin kanuni temsilcilerinin vergi sorumluluðu hakkýnda bu kanunun 10'uncu maddesi hükmü vergi cezalarý hakkýnda da uygulanýr. (4369 sayýlý Kanunun 81/A-14 üncü maddesiyle deðiþen fýkra) Bu Kanunun 359 uncu maddesinde yazýlý fiillerin iþlenmesi halinde bu fiiller için 359 ve 360 ýncý maddelerde öngörülen cezalar bu fiilleri iþleyenler hakkýnda hükmolunur.(*) (*) (Deðiþmeden önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 59'uncu maddesiyle eklenen fýkra) Bu kanunun 344 (1-6 numaralý bentlerine giren fiiller) ile 358 ve 361'inci maddelerinde yazýlý fiillerin iþlenmesi halinde bu fiiller için 359, 360 ve 361'inci maddelerinde öngörülen cezalar tüzel kiþilerin kanuni temsilcileri adýna hükmolunur.damga Vergisi ve Damga Resminde Sorumluluk Madde 334- (2365 sayýlý Kanunun 60'ýncý maddesiyle deðiþen madde) Damga Vergisi ve Damga Resmi uygulamalarýnda gerek nispi, gerek maktu vergi ve resimlerle ilgili cezadan sorumlu olanlar birden fazla olduðu takdirde, yekdiðerine müracaat haklarý mahfuz kalmak üzere, müteselsilen sorumlu tutulurlar.tek Fiil Ýle Çeþitli Suç Ýþlenmesi a) Muhtelif Vergi Ziyaýna Sebebiyet Verilmesi Madde 335- (4369 sayýlý Kanunun 81/A-16 ncý maddesiyle deðiþtirilen ibare) Vergi ziyaý cezasýnda(*) cezayý istilzam eden tek bir fiil ile baþka neviden birkaç vergi ziyaa uðramýþ olursa her vergi bakýmýndan ayrý ayrý ceza kesilir. (*) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) kaçakçýlýk, aðýr kusur veya kusurdab) Muhtelif Cezay Ýstilzam Etmesi Madde 336- Cezayý istilzam eden tek bir fiil ile (4369 sayýlý Kanunun 81/A-17 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) vergi ziyaý ve usulsüzlük(*) birlikte iþlenmiþ olursa bunlara ait cezalardan sadece miktar itibariyle en aðýrý kesilir. Usulsüzlük cezasý kesilen bir fiil ile vergi ziyaýna da sebebiyet verildiði sonradan anlaþýldýðý takdirde, evvelce usulsüzlük cezasý kesilmiþ olmasý, bu

126 cezanýn ziyaa uðratýlan vergiden dolayý kesilmesi gereken (4369 sayýlý Kanunun 81/A-17 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) vergi ziyaý(**) cezasý ile mukayesesine ve noksan kesilen cezanýn ikmaline mani deðildir. (*) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) kaçakçýlýk ve usulsüzlük veya aðýr kusur ve usulsüzl veyahut kusur ile usulsüzlük (**) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) kaçakçýlýk, aðýr kusur veya kusurfiil Ayrýlýðý Madde 337- Ayrý ayrý yapýlmýþ olan (4369 sayýlý Kanunun 81/A-18 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare) vergi ziyaý(*) veya usulsüzlükten dolayý ayrý ayrý ceza kesilir. þu kadar ki, 352'nci maddede yazýlý usulsüzlüklerden, ayný takvim yýlý içinde ayný neviden birden fazla yapýldýðý takdirde birden fazlasýnýn herbiri için, birincisine ait cezanýn dörtte biri kesilir. Ayný nev'i usulsüzlükten maksat, fiillerin 352'inci maddede gösterilen derece ve fýkralar itibariyle yekdiðerine mutabakatýdýr. (*) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) kaçakçýlýk, aðýr kusur, kusurýþtirak Madde 338- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlmýþtýr) (*) (*) Madde 338 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 64'üncü maddesiyle deðiþen madde) ayrý maddi menfaat gözetmek þartýyla birden fazla kiþi kaçakçýlýk yaptýklarý veya kaçakçýlýða teþebbüs sayýlan fiilleri irtikap ettikleri veya doðrudan doðruya beraber iþlemiþ olduklarý takdirde her biri hakkýnda, iþtirak ettikleri suçlar için bu kanunda yazýlý cezalar uygulanýr.tekerrür Madde 339- (4369 sayýlý Kanunun 9 uncu maddesiyle deðiþen madde) Vergi ziyaýna sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayý ceza kesilen ve cezasý kesinleþenlere, cezanýn kesinleþtiði tarihi takip eden yýlýn baþýndan baþlamak üzere vergi ziyaýnda beþ, usulsüzlükte iki yýl içinde tekrar ceza kesilmesi durumunda, vergi ziyaý cezasý yüzde elli, usulsüzlük cezasý yüzde yirmibeþ oranýnda artýrýlmak suretiyle uygulanýr.(*) (*) Madde 339 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 65'inci maddesiyle deðiþen madde) Kaçakçýlýk, aðýr kusur, kusur veya usulsüzlükten dolayý ceza kesilen ve cezasý da kesinleþen bir kimse ayný neviden bir fiili cezanýn kesinleþtiði tarihi takibeden yýlýn baþýndan baþlamak üzere kaçakçýlýk, aðýr kusur ve kusurda beþ, usulsüzlükte iki yýl zarfýnda tekrar iþlerse cezasý kaçakçýlýkta yarýsý, aðýr kusu kusurda üçte biri, usulsüzlükte dörtte biri nispetinde arttýrýlýr.suçlarda Birleþme Madde 340- (4369 sayýlý Kanunun 10 uncu maddesiyle deðiþen madde) Bu Kanunda yazýlý vergi ziyaý cezasý ve usulsüzlük cezalarý ile 359 uncu maddede ve diðer kanunlarda yazýlý cezalar; içtima ve tekerrür hükümleri bakýmýndan birleþtirilemez. Bu Kanunla vergi cezasýyla cezalandýrýlan fiiller, ayný zamanda 359 uncu maddeye göre suç teþkil ettiði takdirde vergi cezasý kesilmesi söz konusu madde hükmüne göre takibat yapýlmasýna engel olmaz.(*) (*) Madde 340 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 66'ýncý maddesiyle deðiþen fýkra) kanunda yazýlý kaçakçýlýk, aðýr kusur, kusur ve usulsüzlük cezalarý ile Türk Ceza Kanununda ve diðer kanunlarda yazýlý cezalar; içtima ve

127 tekerrür hükümleri bakýmýndan birleþtirilemez. Bu kanunla vergi cezasiyle cezalandýrýlan fiiller, ayný zamanda Türk Ceza Kanununa göre suç teþkil ettiði takdirde, vergi cezasý kesilmesi, mezkur kanun hükmüne tevfikan takibat yapýlmasýna mani olmaz.vergi Ziyaý Madde 341- Vergi ziyaý, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanýnda yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanýnda tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder. Þahsi, medeni haller veya aile durumu hakkýnda gerçeðe aykýrý beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksýz yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi ziyaý hükmündedir. Yukarýki fikralarda yazýlý hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanmasý veyahut haksýz iadenin geri alýnmasý ceza uygulanmasýna mani teþkil etmez.veraset ve Ýntikal Vergisinde Ek Süre Madde 342- (3181 sayýlý Kanunun 1 inci maddesiyle deðiþen madde) Veraset ve intikal vergisine iliþkin mükellefiyetlerde tahakkuk muamelesi yapýlmak için beyanname verme süresinin sonundan baþlayarak 15 gün beklenir. Beyanname bu süre içinde verilirse vergi ziyaý olmamýþ sayýlýr. Ayrýca mükellefe teblið edilmek þartý ile yeniden 15 günlük mühlet verilir. Bu hususta da yukarýdaki hüküm cari olur.en Az Ceza Haddi Madde 343- (2365 sayýlý Kanunun 67 nci maddesiyle deðiþen madde) Damga vergisi ve damga resmi dolayýsiyle kesilecek vergi cezalarý, vergi ve resme tabi her varaka, senet ve ilan için (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktarlar.) liradan (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 6,80 -YTL) az olamaz. Diðer vergilerde her vergi için liraya (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 14,90 -YTL)(*) balið olmayan cezalar kesilmez. (*) (Deðiþmeden önceki miktarlar) Yüz lira-ikibinbeþyüz lira. Güncel tutarlar için týklayýnýz... ÝKÝNCÝ KISIM Vergi cezalarý BÝRÝNCÝ BÖLÜM

128 Vergi Ziyaý Cezasý Vergi Ziyaý Cezasý Madde 344- (5728 sayýlý Kanunun 275 inci maddesiyle birleþtirilen fýkralar) 341 inci maddede yazýlý hallerde vergi ziyaýna sebebiyet verildiði takdirde, mükellef veya sorumlu hakkýnda ziyaa uðratýlan verginin bir katý tutarýnda vergi ziyaý cezasý kesilir.(**) Vergi ziyaýna 359 uncu maddede yazýlý fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat, bu fiillere iþtirak edenlere ise bir kat olarak uygulanýr. Vergi incelemesine baþlanýlmasýndan veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra verilenler hariç olmak üzere, kanuni süresi geçtikten sonra verilen vergi beyannameleri için bu madde uyarýnca kesilecek ceza yüzde elli oranýnda uygulanýr.(*) (4444 sayýlý Kanunun 14/B-1 maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan fýkra. Yürürlük; )(**) (*) Madde 344 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (4008 sayýlý Kanunun 13'üncü maddesiyle deðiþen madde Kaçakçýlýk suçu, mükellef veya sorumlu tarafýndan kasten vergi ziyaýna sebebiyet verilmesidir. Kastýn varlýðýnýn ispat külfeti iddia edene aittir. Aþaðýda yazýlý hallerden herhangi biri ile vergi ziyaýna sebep olunmasý halinde kastýn varlýðý kabul edilir. 1. (4108 sayýlý Kanunun 7'nci maddesiyle deðiþen bent) Vergi kanunlarýna göre tutulmasý zorunlu olan defterlere kaydý gereken hesap ve iþlemleri, vergi matrahýnýn azalmasý sonucunu doðuracak þekilde bu defterler yerine tamamen veya kýsmen baþka defter ve kaðýtlara kaydetmek veya diðer kayýt ortamlarýnda izlemek. 2. Sahte veya muhteviyatý itibariyle yanýltýcý vesikalar tanzim etmek veya bunlarý bilerek kullanmak. 3. Vesikalarý tahrif etmek, asýllarýna uygun olmayan vesika ve suretler tanzim etmek veya tahrif edilmiþ vesikalarla asýllarýna uygun olmayarak tanzim edilmiþ vesika ve suretleri bilerek kullanmak. 4. Vergi kanunlarýna göre tutulmasý mecburi olan defter kayýtlarýný tahrif etmek veya bu defterlerde mevhum adlara hesap açmak veyahut her türlü hesap ve muhasebe hileleri yapmak. 5. Vergi kanunlarýna göre tutulmasý mecburi olan defterlerin sahifelerini yok ederek yerlerine baþka yapraklar koymak veya hiç yaprak koymamak. 6. Vergi kanunlarýna göre tutulmasý ve muhafazasý mecburi olan defter veya vesikalarý yok etmek veya gizlemek (mevcudiyetleri noter tasdik kayýtlarý veya sair suretlerle sabit olduðu halde vergi incelemesine yetkili kimselere inceleme sýrasýnda defter ve vesikalarýn ibraz edilmemesi gizleme demektir.) (**) (5728 sayýlý Kanunun 12 nci maddesiyle deðiþemeden önceki þekli) (4369 sayýlý Kanunun 11 inci maddesiyle, madde baþlýðý ile birlikte deðiþen madde Yürürlük: ) Vergi ziyaý suç mükellef veya sorumlu tarafýndan 341 inci maddede yazýlý hallerle vergi ziyaýna sebebiyet verilmesidir. (5479 sayýlý Kanunun 12 nci maddesiyle tarihinden geçerli olmak üzere deðiþen fýkra. Yürürlük; ) Vergi ziyaý suçu iþleyenlere, ziyaa uðrattýklarý verginin bir katý tutar vergi ziyaý cezasý kesilir.(***) Kaçakçýlýkta Ceza Madde 345-

129 (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Teþv Madde 346- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Yard Madde 347- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Aðýr Kusurun Tarifi Mukerrer Madde 347- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle,bölüm baþlýðý ile birlikte yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Kusurun Tarifi Madde 348- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Aðýr Kusurda Ceza Madde 349- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Kusu Ceza Mukerrer Madde 349- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Tahr Dayanan Vergiler Ýle Kanuni Süresi Geçtikten Sonra Kendiliðinden Verilen Beyannameler Ýçin Kusur Cezasý Madde 350- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; ) ÝKÝNCÝ BÖLÜM(*) (4369 sayýlý kanunun 81/A-15 maddesiyle deðiþen bölüm) Usulsüzlük Usulsüzlüðün Tarifi Madde 351- Usulsüzlük, vergi kanunlarýnýn þekle ve usule müteallik hükümlerine riayet edilmemesidir.usulsüzlük Dereceleri ve Cezalarý Madde 352- (2365 sayýlý Kanunun 76 ncý maddesiyle deðiþen madde) Usulsüzlükler, aþaðýda yazýlý derecelere ve bu kanuna baðlý cetvele göre cezalandýrýlýr. Usulsüzlük fiili re'sen takdiri gerektirirse, baðlý cetvelde yazýlý cezalar iki kat olarak kesilir. I inci derece usulsüzlükler

130 1. (3239 sayýlý Kanunun 25 inci maddesiyle deðiþen bent) Vergi ve harç beyannamelerinin süresinde verilmemiþ olmasý; 2. Bu Kanuna göre tutulmasý mecburi olan defterlerden herhangi birinin tutulmamýþ olmasý; 3. Defter kayýtlarýnýn ve bunlarla ilgili vesikalarýn doðru bir vergi incelemesi yapýlmasýna imkan vermeyecek derecede noksan, usulsüz veya karýþýk olmasý; 4. (4369 sayýlý Kanunun 82/1-a maddesiyle yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.)(*) 5. Çiftçiler tarafýndan 245'inci madde hükmüne göre muhtar ve ihtiyar heyetlerince yapýlan davete müddetinde icabet edilmemesi; 6. Bu kanunun kayýt nizamýna ait hükümlerine (Madde ) uyulmamýþ olmasý (Her incelemede inceleme tarihine kadar ayný takvim yýlý için tespit edilen usulsüzlükler tek fiil sayýlýr); 7. Ýþe baþlamanýn zamanýnda bildirilmemesi; 8. Tasdiki mecburi olan defterlerden herhangi birinin tasdik muamelesinin yaptýrýlmamýþ olmasý (Kanuni sürenin sonundan baþlayarak 1 ay geçtikten sonra tasdik ettirilenler tasdik ettirilmemiþ sayýlýr.); 9. (4369 sayýlý Kanunun 81/A-27 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare) Diðer ücretler(**) üzerinden salýnan Gelir Vergisinde, tarh zamaný geçtiði halde verginin tarh ettirilmemiþ olmasý; 10. (2995 sayýlý Kanunun 4 üncü maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.) 11. (3239 sayýlý Kanunun 25 inci maddesiyle eklenen bent) Veraset ve intikal vergisi beyannamesinin 342'nci maddenin ikinci fýkrasýnda belirtilen süre içerisinde verilmiþ olmasý. II nci derece usulsüzlükler 1. (3239 sayýlý Kanunun 25 inci maddesiyle deðiþen bent) Veraset ve Ýntikal Vergisi Beyannamelerinin süresinin sonundan baþlayarak 342 nci maddenin 1 inci fýkrasýnda belirtilen süre içinde verilmiþ olmasý; (4751 sayýlý Kanunun 7 nci maddesine göre parantez içi hüküm kaldýrýlmýþtýr.(* 2. Ekim ve sayým beyanlarýnýn süresi içinde veya kanunda istenilen bilgileri ihtiva edecek doðru bir þekilde yapýlmamasý; 3. (2995 sayýlý Kanunun 4 üncü maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.) 4. (3505 sayýlý Kanunun 4 üncü maddesiyle deðiþen bent) Vergi kanunlarýnda yazýlý bildirmelerin zamanýnda yapýlmamýþ olmasý (iþe baþlamayý bildirmek hariç); 5. Vergi karnesinin süresinin sonundan baþlayarak 15 gün geçtiði halde alýnmamýþ olmasý;

131 6. Tasdiki mecburi olan defterlerden herhangi birinin tasdik muamelesinin, süresinin sonundan baþlayarak bir ay içinde yaptýrýlmýþ olmasý; 7. (3239 sayýlý Kanunun 25 inci maddesiyle deðiþen bent) Vergi beyannameleri, bildirimler, evrak ve vesikalarýn kanunen belli þekil ve muhteviyatý ve ekleri ile bunlarla ilgili olarak yapýlan diðer düzenlemelere iliþkin hükümlere uyulmamýþ olmasý; 8. Hesap veya muamelelerin doðruluk veya açýklýðýný bozmamak þartiyle bazý evrak ve vesikalarýn bulunmamasý veya ibraz edilmemesi. (*) 4. (Deðiþmeden önceki þekli) Bu kanuna göre tutulmasý mecburi defterlerin ve kanunen muhafazasý mecburi vesikalarla evrakýn yetkili memurlar tarafýndan istenildiði halde ibraz edilmemesi; (**) 9. (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) Götürü matrahlar (***)(4751 sayýlý kanunun 7 nci maddesine göre kaldýrýlan parantez içi hüküm) (Emlak Vergisinde beyannamenin bu Kanunun 27 nci maddesinde yazýlý ek süre içinde verilmiþ olmasý.) Güncel tutarlar için týklayýnýz... Özel Usulsüzlükler ve Cezalarý a) Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alýnmamasý ile diðer þekil ve usul hükümlerine uyulmamasý Madde sayýlý Kanunun 17 nci maddesiyle deðiþen madde) 1. (4108 sayýlý Kanunun 8 inci maddesiyle deðiþen bent) Verilmesi ve alýnmasý icabeden fatura, gider pusulasý, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarýnýn verilmemesi, alýnmamasý veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblaðdan farklý meblaðlara yer verilmesi halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanlarýn herbirine, her bir belge için (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktar) liradan (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 149 -YTL) aþaðý olmamak üzere bu belgelere yazýlmasý gereken meblaðýn veya meblað farkýnýn % 10'u nispetinde özel usulsüzlük cezasý kesilir.(*) Bir takvim yýlý içinde her bir belge nevine iliþkin olarak tespit olunan yukarýda yazýlý özel usulsüzlükler için kesilecek cezanýn toplamý (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktar) lirayý (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren YTL) geçemez.(**) 2. (4108 sayýlý Kanunun 8 inci maddesiyle deðiþen bent) Perakende satýþ fiþi, ödeme kaydedici cihazla verilen fiþ, giriþ ve yolcu taþýma bileti, sevk irsaliyesi, taþýma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müþteri listesi ile Maliye Bakanlýðýnca düzenlenme zorunluluðu getirilen belgelerin; düzenlenmediðinin, kullanýlmadýðýnýn, bulundurulmadýðýnýn, düzenlenen belgelerin aslý ile örneðinde farklý meblaðlara yer verildiðinin veya gerçeðe aykýrý olarak düzenlendiðinin tespiti halinde, her bir belge için (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktar) lira (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren YTL) özel uzulsüzlük cezasý kesilir.(***) Ancak, her bir belge nevine iliþkin olarak kesilecek özel usulsüzlük cezasýnýn toplamý her bir tespit için (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktarlar) lirayý (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren YTL) bir takvim yýlý içinde ise lirayý (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den

132 itibaren YTL) aþamaz.(****) 3. (4108 sayýlý Kanunun 8 inci maddesiyle deðiþen bent) 232 nci maddenin birinci fýkrasýnýn 1 ila 5 numaralý bentlerinde sayýlanlar dýþýnda kalan kiþilerin fatura, gider pusulasý, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, perakende satýþ fiþi, ödeme kaydedici cihaz fiþi ve giriþ ve yolcu taþýma biletlerini almadýklarýnýn tespit edilmesi halinde, bunlara bu maddenin 2 numaralý bendinde belirtilen cezanýn beþte biri kadar özel usulsüzlük cezasý kesilir. þu kadar ki, bu cezanýn kesilebilmesi için, belge alýnmadýðýna iliþkin tespitin vergi incelenmesine yetkili olanlar tarafýndan yapýlmasý þarttýr. (5615 sayýlý Kanunun 20 inci maddesiyle eklenen cümle Yürürlük; ) Maliye Bakanlýðý Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý, söz konusu tespiti vergi incelemesine yetkili olmayanlara da yaptýrmaya yetkilidir. Bu hükmün uygulanmasýnda belge alýnmadýðýna iliþkin tespit tutanaðýnýn belge almayana verilen örneði, ceza ihbarnamesi yerine geçer. 4. (4108 sayýlý Kanunun 8 inci maddesiyle deðiþen bent) Günlük kasa defteri, günlük perakende satýþ ve hâsýlat defteri ile Maliye Bakanlýðýnca tutulma ve günü gününe kayýt edilme mecburiyeti getirilen defterlerin; iþyerinde bulundurulmamasý, bu defterlere yazýlmasý gereken iþlemlerin günü gününe deftere kayýt edilmemesi veya yoklama ve incelemeye yetkili olanlara istendiðinde ibraz edilmemesi halleri ile vergi kanunlarýnýn uygulanmasý bakýmýndan levha bulundurma veya asma zorunluluðu bulunan mükelleflerin bu zorunluluða uymamalarý halinde her tespit için (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktar) lira (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 149 -YTL) özel usulsüzlük cezasý kesilir.(*****) 5. (5228 Sayýlý Kanunun 60/1-b maddesiule yürürlükten kaldýrýlan bent. Yürürlük; )(*) 6. (4108 sayýlý Kanunun 8 inci maddesiyle deðiþen bent) Bu Kanuna göre belirlenen muhasebe standartlarýna, tek düzen hesap planýna ve malî tablolara iliþkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik bilgisayar programlarýnýn üretilmesine ve kullanýlmasýna iliþkin kural ve standartlara uymayanlara (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktar) lira (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren YTL) özel usulsüzlük cezasý kesilir.(*******) 7. (4108 sayýlý Kanunun 8 inci maddesiyle eklenen bent) Bu Kanunun 8 inci maddesinin son fýkrasý uyarýnca getirilen mecburiyete uymaksýzýn iþlem yapanlara her bir iþlem için (4369 sayý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktar) lira (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 170 -YTL) özel usulsüzlük cezasý kesilir(********) 8. (4369 sayýlý Kanunun 12 nci maddesiyle eklenen bent) Belge basýmý ile ilgili bildirim görevini tamamen veya kýsmen yerine getirmeyen matbaa iþletmecilerine lira (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 500 -YTL) özel usulsüzlük cezasý kesilir. 9. (4369 sayýlý Kanunun 12 nci maddesiyle eklenen bent) 4358 sayýlý Kanun uyarýnca iþlemlerinde vergi kimlik numarasý kullanma zorunluluðu getirilen kurum ve kuruluþlardan yaptýklarý iþlemlere iliþkin bildirimleri Maliye Bakanlýðýnýn belirleyeceði standartlarda, araçlarla (yazý, manyetik ortam, disket, mikro film, mikro fiþ gibi) ve zamanlarda yerine getirmeyenler hakkýnda lira (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 680 -YTL) özel usulsüzlük cezasý kesilir. Ceza kesilenler, ödedikleri ceza için fiilleri ile ceza kesilmesine neden olan kiþilere rücu edebilirler. 10. (4369 sayýlý Kanunun 12 nci maddesiyle eklenen bent) Bu Kanunun 127 nci maddesinin (d) bendi uyarýnca Maliye Bakanlýðýnýn özel iþaretli görevlisinin ikazýna raðmen durdurmayan aracýn sahibi adýna lira (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 500 -YTL) özel usulsüzlük cezasý kesilir. Bu maddede yazýlý usulsüzlükler sonucunda vergi ziyaý da meydana geldiði takdirde bu ziyaýn gerektirdiði vergi cezalarý ayrýca kesilir ve bu cezalar hakkýnda 336 ncý madde hükmü uygulanmaz. Bu maddenin uygulanmasýna iliþkin diðer usul ve esaslarý belirlemeye Maliye Bakanlýðý yetkilidir. (*) Madde (Kaldýrýlmadan önceki þekli) Bu Kanunun mükerrer 354 üncü maddesine göre iþyerleri için kapatma kararý verilen ve iþletme hesabý esasýna göre defter tutan mükelleflere; bir takvim yýlý içinde ilk uygulama için (4369. sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle belirlenen miktarlar)

133 lira, ikinci uygulama için lira üçüncü ve daha sonraki her uygulama için ise lira özel usulsüzlük cezasý kesilir. Bilanço usulü esasýna göre defter tutan mükellefler ile serbest meslek erbabý için bu cezalar bir kat artýrýlarak uygulanýr.(******) (*) Madde 353 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (4008 sayýlý Kanunun 17'nci maddesiyle deðiþen madde) 1. (4108 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþen bent) Verilmesi ve alýnmasý icabeden fatura, gider pusulasý, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarýnýn verilmemesi, alýnmamasý veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblaðdan farklý meblaðlara yer verilmesi halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanlarýn herbirine, her bir belge için liradan (97/10345 sayýlý B.K.K. ile Yürürlük: Geçerlilik: ) aþaðý olmamak üzere bu belgelere yazýlmasý gereken meblaðýn veya meblað farkýnýn % 10'u nispetinde özel usulsüzlük cezasý kesilir. (**) (Deðiþmeden önceki þekli) Bir takvim yýlý içinde her bir belge nevine iliþkin olarak tespit olunan yukarýda yazýlý özel usulsüzlükler için kesilecek cezanýn toplamý lirayý (97/10345 sayýlý B.K.K. ile Yürürlük: Geçerlilik: ) geçemez. (***) (Deðiþmeden önceki þekli) 2. (4108 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþen bent) Perakende satýþ fiþi, ödeme kaydedici cihazla verilen fiþ, giriþ ve yolcu taþýma bileti, sevk irsaliyesi, taþýma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müþteri listesi ile Maliye Bakanlýðýnca düzenlenme zorunluluðu getirilen belgelerin; düzenlenmediðinin, kullanýlmadýðýnýn, bulundurulma-dýðýnýn, düzenlenen belgelerin aslý ile örneðinde farklý meblaðlara yer verildiðinin veya gerçeðe aykýrý olarak düzenlendiðinin tespiti halinde, her bir belge için lira (97/10345 sayýlý B.K.K. ile Yürürlük: Geçerlilik: ) özel usulsüzlük cezasý kesilir. (****) (Deðiþmeden önceki þekli) Ancak, her bir belge nevine iliþkin olarak kesilecek özel usulsüzlük cezasýnýn toplamý her bir tespit için lirayý, (97/10345 sayýlý B.K.K. ile Yürürlük: Geçerlilik: ) bir takvim yýlý içinde ise lirayý (97/10345 sayýlý B.K.K. ile Yürürlük: Geçerlilik: ) aþamaz. (*****) 4. (Deðiþmeden önceki þekli)( 4108 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþen bent) Günlük kasa defteri, günlük perakende satýþ ve hâsýlat defteri ile Maliye Bakanlýðýnca tutulma ve günü gününe kayýt edilme mecburiyeti getirilen defterlerin; iþyerinde bulundurulmamasý, bu defterlere yazýlmasý gereken iþlemlerin günü gününe deftere kayýt edilmemesi veya yoklama ve incelemeye yetkili olanlara istendiðinde ibraz edilmemesi halleri ile vergi kanunlarýnýn uygulanmasý bakýmýndan levha bulundurma veya asma zorunluluðu bulunan mükelleflerin bu zorunluluða uymamalarý halinde her tespit için lira (97/10345 sayýlý B.K.K. ile Yürürlük: Geçerlilik: ) özel usulsüzlük cezasý kesilir. (******) 5. (Deðiþmeden önceki þekli) (97/10345 sayýlý B.K.K. ile artýrýlan miktarlar Kanundaki miktarlarýn yanýna parantez içinde siyah ile yazýlmýþtýr. Yürürlük: Geçerlilik: ) Bu Kanunun mükerrer 354 üncü maddesine göre iþyerleri için kapatma kararý verilen ve iþletme hesabý esasýna göre defter tutan mükelleflere; bir takvim yýlý içinde ilk uygulama için ( ) lira, ikinci uygulama için ( ) lira üçüncü ve daha sonraki her uygulama için ise ( ) lira özel usulsüzlük cezasý kesilir. Bilanço usulü esasýna göre defter tutan mükellefler ile serbest meslek erbabý için bu cezalar bir kat artýrýlarak uygulanýr. (*******) 6. (Deðiþmeden önceki þekli) 4108 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle deðiþen bent) Bu Kanuna göre belirlenen muhasebe standartlarýna, tek düzen hesap planýna ve malî tablolara iliþkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik bilgisayar programlarýnýn üretilmesine ve kullanýlmasýna iliþkin kural ve standartlara uymayanlara (97/10345 sayýlý B.K.K. ile Yürürlük: Geçerlilik: ) lira özel usulsüzlük cezasý kesilir. (********) 7. (Deðiþmeden önceki þekli) 4108 sayýlý Kanunun 8'inci maddesiyle eklenen bent)

134 Bu Kanunun 8 inci maddesinin son fýkrasý uyarýnca getirilen mecburiyete uymaksýzýn iþlem yapanlara her bir iþlem için lira (97/10345 sayýlý B.K.K. ile Yürürlük: Geçerlilik: ) özel usulsüzlük cezasý kesilir. (2365 say Kanunun 78 nci maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.) Madde 354- (2365 sayýlý Kanunun 78 nci maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)(5228 Sayýlý Kanunun 60/1-c maddesiyle Yürürlükten kaldýrýlan madde. Yürürlük, ) Mukerrer Madde 354- (5228 Sayýlý Kanunun 60/1-c maddesiyle Yürürlükten kaldýrýlan madde. Yürürlük, )(*) (*) (Kaldýrýlmadan önceki þekli) Ýþyeri Kapatma Cezasý (3239 sayýlý Kanunun 27 nci maddesiyle eklenen madde) Yetkililerce, 353 üncü maddenin 1 ve 2 numaralý bentlerinde yazýlý belgelerin bir takvim yýlý içinde üç defa kullanýlmadýðýnýn veya bulundurulmadýðýnýn tespiti halinde mükelleflerin iþyerleri Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnýn kararý ile bir haftaya kadar kapatýlabilir. Bakanlýk bu yetkisini mahalline devredebilir. Kapatma yetkisine ve bu yetkinin mahalline devrine iliþkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnca belirlenir. Ancak, iþyeri kapatma cezasýnýn uygulanabilmesi için yukarýdaki fýkrada belirtilen belgelerin kullanýlmadýðýnýn veya bulundurulmadýðýnýn ikinci defa tespiti üzerine mükellefin bir yazý ile uyarýlmasý ve tekerrürü halinde iþyeri kapatma cezasý uygulanacaðýnýn duyurulmuþ olmasý þarttýr. (4008 sayýlý Kanunun 18 inci maddesiyle eklenen fýkra) Uygulanacak safhaya gelen iþyeri kapatma cezasý, kapatma kararýnýn uygulanmasýndan önce mükelleflerin yazýlý olarak istemeleri halinde para cezasýna çevrilir. Ýþyeri kapatma cezasýnýn para cezasýna çevrilmek suretiyle uygulanmasýndan sonra ayný takvim yýlý içerisinde iþlenen fiiller nedeniyle uygulanacak safhaya gelen iþyeri kapatma cezalarý para cezasýna çevrilmez. (4008 sayýlý Kanunun 18 inci maddesiyle eklenen fýkra) Para cezasý, sanayi sektöründe çalýþan 16 yaþýndan büyük iþçiler için belirlenen ve kapatma kararýna iliþkin yazýnýn mükellefe teblið edildiði tarihte yürürlükte bulunan asgari ücretin bir yýllýk brüt tutarýndan az olmamak üzere, mükelleflerin bir önceki yýl gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinde yer alan dönem kazancýnýn yüzde beþi olarak hesaplanýr ve bir yazý ile mükellefe bildirilir. Hesaplanan para cezasý, mükellefe teblið edildiði tarihten itibaren 15 gün içerisinde tamamen ödenmediði takdirde, iþyeri kapatma cezasý uygulanýr. (3505 sayýlý Kanunun 6 ncý maddesiyle eklenen fýkra) Kapatýlan iþyerine asýlan, kapatmaya iliþkin levhanýn görünmesinin engellenmesi veya baþka bir levhanýn veya duyurunun iþyerinin herhangi bir yerine asýlmasý halinde, uygulanmakta olan kapatma cezasý; bu cezanýn süresi kadar artýrýlarak uygulanýr. Mükellefler hakkýnda iþyeri kapatma cezasý uygulanmýþ olmasý, diðer cezalarýn uygulanmasýna eng teþkil etmez.b) Damga Vergisinde Madde 355- (5281 sayýlý Kanunun 15 nci maddesiyle deðiþen madde. Geçerlilik: Yürürlük: Damga Vergisi ödenmemiþ veya noksan ödenmiþ kâðýtlarý, vergi ve cezasý tahsil edilmeden tasdik eden veya örneklerini çýkarýp veren noterler adýna her kâðýt için tahsil edilmeyen Damga Vergisi üzerinden maktu vergilerde % 50, nispî vergilerde % 10 oranýnda özel usulsüzlük cezasý kesilir. Ancak, bu madde kapsamýnda kesilecek özel usulsüzlük cezalarý her bir kâðýt için 1 Yeni Türk Lirasýndan az olamaz.(*)

135 (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Madde (2365 sayýlý Kanunun 79 uncu maddesiyle deðiþen madd a) Damga Vergisi mevzuuna giren kaðýtlar ve ilanlara yapýþtýrýlan pullar, Damga Vergisi Kanununun belli ettiði þekilde iptal edilmemiþse, iptal edilmemiþ olan pullarýn kýymeti üzerinden maktu vergilerde yüzde 50, nispi vergilerde yüzde 10 vergi cezasý kesilir. Bu hüküm, resmi daireler, noterler, bankalar ve anonim þirketlerle 3659 sayýlý kanuna tabi kurumlara ve derneklere ibraz edilen veya gönderilen kaðýt ve ilanlarýn iptal edilmemiþ pullarý hakkýnda uygulanamaz. b) Damga Vergisi Ýlgili Vergi Kanununda belli edildiði þekilde ifa edilmeyen hallerde maktu vergilerde verginin yüzde 50'si ve nispi vergilerde yüzde 10'u nispetinde usulsüzlük cezasý alýnýr.c) Bilgi vermekten çekinenler ile 256, 257 ve mükerrer 257 nci madde hükmüne uymayanlar için ceza Mukerrer Madde 355- (4369 sayýlý Kanunun 13 üncü maddesiyle deðiþen madde) Bu Kanunun 86, 148, 149, 150, 256 ve 257 nci maddelerinde yer alan zorunluluklar ile mükerrer 257 nci madde uyarýnca getirilen zorunluluklara uymayan (Kamu idare ve müesseselerinde bilgi verme görevini yerine getirmeyen yöneticiler dahil); 1. Birinci sýnýf tüccarlar ile serbest meslek erbabý hakkýnda lira, (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren YTL) 2. Ýkinci sýnýf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancý basit usulde tespit edilenler hakkýnda lira, (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren 680 -YTL) 3. Yukarýdaki bentlerde yazýlý bulunanlar dýþýnda kalanlar hakkýnda lira, (378 Sýra No.lu V.U.K Genel Tebliði ile 'den itibaren YTL) Özel usulsüzlük cezasý kesilir. Bu hükmün uygulanmasý için, bilgi ve ibraz ödevinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak yapýlacak tebliðlerde bilginin verilmesi için tayin olunan sürede cevap verilmemesi, eksik veya yanýltýcý bilgi verilmesi veya defter ve belge ibrazý için tayin olunan süre ile defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi durumunda haklarýnda Kanunun ceza hükümlerinin uygulanmasý cihetine gidileceðinin ilgililere yazýlý olarak bildirilmesi þarttýr. Özel usulsüzlük cezasý kesilmesine raðmen mecburiyetleri yerine getirmeyenlere yeniden süre verilerek bu mecburiyetleri yerine getirmeleri teblið olunur. Verilen sürede bu mecburiyetlerin yerine getirilmemesi halinde yukarýda yazýlý özel usulsüzlük cezalarý bir kat artýrýlarak uygulanýr.(**) (5228 sayýlý Kanunun 10'uncu maddesiyle eklenen fýkra) Tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumlarý veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluðuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir iþlem için bu maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere iþleme konu tutarýn % 5'i nispetinde özel usulsüzlük cezasý kesilir. Bu þekilde ceza kesilen mükellefler hakkýnda üçüncü fýkra hükmü uygulanmaz. (5398 sayýlý Kanunun 23'üncü maddesiyle eklenen fýkra Yürürlük; ) Elektronik ortamda beyanname verilmesi mecburiyetine uyulmamasý halinde kesilmesi gereken özel usûlsüzlük cezasý, beyannamenin kanuni süresinin sonundan baþlayarak elektronik ortamda 15 gün içinde verilmesi halinde 1/4 oranýnda, bu sürenin dolmasýný takip eden 15 gün içinde verilmesi halinde ise 1/2 oranýnda uygulanýr. (*) (Deðiþmeden önceki þekli) Bilgi vermekten çekinenler ile 257'nci madde hükmüne uymayanlar için: Mükerrer Madde 355 _ (2365 sayýlý Kanunun 80'inci maddesiyle eklenen madde) Bu Kanunun 86, 148 ve 257'nci maddeleriyle 150'nci maddesinin 4 numaralý bendi hükümlerine çekinme sebebi olmaksýzýn riayet etmeyenlerde (Kamu

136 Ýdare ve Müesseseleri hariç) (3946 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle artýrýlan miktarlar) (95/7595 sayýlý B.K.K. ile artýrýlan miktarlar Kanundaki miktarlarýn yanýna parantez içinde siyah ile yazýlmýþtýr. Yürürlük: Geçerlilik: ) 1. Birinci sýnýf tüccarlar ve bilanço esasýna göre defter tutan çiftçiler ile serbest meslek erbabý (Götürü usulde vergilendirilenler hariç) hakkýnda ( ) lira, 2. Ýkinci sýnýf tüccarlar ile zirai iþletme hesabý esasýna göre defter tutan çiftçiler hakkýnda ( ) (**) 3. (Deðiþmeden önceki þekli) Yukarýdaki bentlerde yazýlý bulunanlar dýþýnda kalanlar hakký (3946 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle artýrýlan miktar) (97/10345 Sayýlý B.K.K. ile ) lira. Özel usulsüzlük cezasý kesilir. Bu hükmün uygulanmasý için 148'inci madde gereðince bilgi istenilirken yapýlacak tebliðlerde bilginin verilmesi için tayin olunan süre ile süresinde cevap verilmediði veya eksik veya yanýltýcý bilgi verildiði takdirde haklarýnda kanunun ceza hükümlerinin uygulanmasý cihetine gidileceðinin ilgililere yazýlý olarak bildirilmesi þarttýr. Güncel tutarlar için týklayýnýz... Özel Usulsüzlükler ve Cezalarý Madde 356- (5281 sayýlý Kanunun 44/1 maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.geçerlilik; Yürürl ) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Suçlar ve Cezalarý Hileli Vergi Suçu Madde 357- (2365 sayýlý Kanunun 81'inci maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)kaçakçýlýða Teþebbüs Suçunun Tarifi Madde 358- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Kaça Suçlarý ve Cezalarý Madde 359- (5728 sayýlý Kanunun 276 ýncý maddesiyle deðiþen madde) - a) Vergi kanunlarýna göre tutulan vey düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan; 1) Defter ve kayýtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar, gerçek olmayan veya kayda konu iþlemlerle ilgisi bulunmayan kiþiler adýna hesap açanlar veya defterlere kaydý gereken hesap ve iþlemleri vergi matrahýnýn azalmasý sonucunu doðuracak þekilde tamamen veya kýsmen baþka defter, belge veya diðer kayýt ortamlarýna kaydedenler, 2)

137 Defter, kayýt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatý itibariyle yanýltýcý belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, Hakkýnda bir yýldan üç yýla kadar hapis cezasýna hükmolunur. Varlýðý noter tasdik kayýtlarý veya sair suretlerle sabit olduðu halde, inceleme sýrasýnda vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesi, bu fýkra hükmünün uygulanmasýnda gizleme olarak kabul edilir. Gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeðe aykýrý þekilde yansýtan belge ise, muhteviyatý itibariyle yanýltýcý belgedir. b) Vergi kanunlarý uyarýnca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayýt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine baþka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asýl veya suretlerini tamamen veya kýsmen sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, üç yýldan beþ yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr. Gerçek bir muamele veya durum olmadýðý halde bunlar varmýþ gibi düzenlenen belge, sahte belgedir. c) Bu Kanun hükümlerine göre ancak Maliye Bakanlýðý ile anlaþmasý bulunan kiþilerin basabileceði belgeleri, Bakanlýk ile anlaþmasý olmadýðý halde basanlar veya bilerek kullananlar iki yýldan beþ yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr. 371 inci maddedeki piþmanlýk þartlarýna uygun olarak durumu ilgili makamlara bildirenler hakkýnda bu madde hükmü uygulanmaz. Kaçakçýlýk suçlarýný iþleyenler hakkýnda bu maddede yazýlý cezalarýn uygulanmasý 344 üncü maddede yazýlý vergi ziyaý cezasýnýn ayrýca uygulanmasýna engel teþkil etmez.(*) (*) (5728 sayýlý Kanunla deðiþmeden önceki þekli) (4369 sayýlý Kanunun 14 üncü maddesiyle deðiþ madde) a) Vergi kanunlarýna göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan; 1) Defter ve kayýtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar, gerçek olmayan veya kayda konu iþlemlerle ilgisi bulunmayan kiþiler adýna hesap açanlar veya defterlere kaydý gereken hesap ve iþlemleri vergi matrahýnýn azalmasý sonucunu doðuracak þekilde tamamen veya kýsmen baþka defter, belge veya diðer kayýt ortamlarýna kaydedenler, 2) Defter, kayýt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler (varlýðý noter tasdik kayýtlarý veya sair suretlerle sabit olduðu halde, inceleme sýrasýnda vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesi gizleme demektir.) veya muhteviyatý itibariyle yanýltýcý belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar (Muhteviyatý itibariyle yanýltýcý belge, gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeðe aykýrý þekilde yansýtan belgedir.), Hakkýnda altý aydan üç yýla kadar hapis cezasý hükmolunur.

138 Hükmolunan hapis cezasýnýn para cezasýna çevrilmesinde, hapis cezasýnýn her bir günü için, sanayi sektöründe çalýþan 16 yaþýndan büyük iþçiler için ( tarih ve sayýlý R.G.'de yayýmlanan E.1990/10; K.1999/22 sayýlý Anayasa Mahkemesi Kararý ile iptal edilen sözcükler) yürürlükte bulunan asgari ücretin bir aylý brüt tutarýnýn yarýsý esas alýnýr ve hükmolunan bu para cezasý ertelenemez. b) Vergi kanunlarý uyarýnca tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan; 1) Defter, kayýt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine baþka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asýl veya suretlerini tamamen veya kýsmen sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar (Sahte belge, gerçek bir muamele veya durum olmadýðý halde bunlar varmýþ gibi düzenlenen belgedir.), 2) Belgeleri Maliye Bakanlýðý ile anlaþmasý olmadýðý halde basanlar ile sahte olarak basanlar veya bu belgeleri kullananlar, Hakkýnda on sekiz aydan üç yýla kadar aðýr hapis cezasý hükmolunur. 371 inci maddedeki piþmanlýk þartlarýna uygun olarak durumu ilgili makamlara bildirenler hakkýnda bu madde hükmü uygulanmaz. Kaçakçýlýk suçlarýný iþleyenler hakkýnda bu maddede yazýlý cezalarýn uygulanmasý 344 üncü maddede yazýlý vergi ziyaý cezasýnýn ayrýca uygulanmasýna engel teþkil etmez. Cezadan indirim Madde 360- (5728 sayýlý Kanunun 277 nci maddesiyle deðiþen madde) 359 uncu maddede yazýlý suçlarýn iþleniþine iþtirak eden suç ortaklarýnýn bu suçlarýn iþlenmesinde menfaatinin bulunmamasý halinde, Türk Ceza Kanununun suça iþtirak hükümlerine göre hakkýnda verilecek cezanýn yarýsý indirilir.(*) (*) (5728 sayýlý Kanun ile deðiþmeden önceki þekli) (4369 sayýlý Kanunun 15 inci maddesiyle deðiþen madde) Birden fazla kiþi 359 uncu maddede sayýlan fiillerin icrasýna iþtirak ettikleri takdirde fiili irtikap edenlerden veya doðrudan doðruya beraber iþlemiþ olanlardan her biri bundan ayrý ayrý maddi menfaat gözetmek þartýyla o fiile mahsus ceza ile cezalandýrýlýr. Söz konusu fiilleri iþlemeye azmettirenlere de ayný cezalar hükmolunur. Bu fiillere maddi menfaat gözetmeksizin iþtirak edenlere fiile mahsus cezanýn dörtte biri hükmolunur. (x) (x) Kaçakçýlýða Teþebbüste Hapis Cezasý: Madde 360 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (4008 sayýlý Kanunun 21'inci maddesiyle deðiþen madde) Bu Kanunun 358 inci maddesinde yazýlý fiilleri iþleyenler hakkýnda üç aydan bir yýla kadar hapis cezasý hükmolunur. Kaçakçýlýða teþebbüs suçu nedeniyle hükmolunan hapis cezasýnýn paraya çevrilmesi halinde, para cezasý tutarýnýn hesabýnda; hapis cezasýnýn her bir günü için sanayi sektöründe çalýþan 16 yaþýndan büyük iþçiler için

139 belirlenen yürürlükteki asgari ücretin bir aylýk brüt tutarýnýn yarýsý esas alýnýr ve hükmolunan bu para cezasý ertelenemez.bilgi Vermekten Çekinenler Ýle 257'nci Madde Hükmüne Uymayanlar Madde 361- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-a maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Verg Mahremiyetinin Ýhlali Madde 362- (5728 sayýlý Kanunun 278 inci maddesiyle deðiþen madde) - Bu Kanunda yazýlý vergi mahremiyetine uymaya mecbur olan kimselerden bu mahremiyeti ihlal edenler, Türk Ceza Kanununun 239 uncu maddesi hükümlerine göre cezalandýrýlýr.(*) (*) (5728 sayýlý Kanun ile deðiþmeden önceki þekli) Bu kanunda yazýlý vergi mahremiyetine uymaða mecbur olan kimselerden bu mahremiyeti ihlal edenlere Türk Ceza Kanununun 198'inci maddesinde yazýlý cezanýn iki katý hükmolunur. Bu ceza iki aydan az olmaz. Suçlarý tekerrür edenler bir daha devlet hizmetinde kullanýlmazlar.mükelleflerin Özel Ýþlerini Yapan Memurlar Madde 363- (5728 sayýlý Kanunun 279 uncu maddesiyle deðiþen madde) Bu Kanunun 6 ncý maddesinin son fýkrasý gereðince mükelleflerin vergi kanunlarýnýn uygulanmasý ile ilgili hesap, yazý ve sair özel iþlerini yapmalarý yasak edilen memurlardan bu yasaða aykýrý harekette bulunanlar Türk Ceza Kanununun 257 nci maddesinin birinci fýkrasý hükmüne göre cezalandýrýlýr. Bu hareketlerle vergi ziyaýna neden olunmasý halinde, kiþiye ayrýca bu Kanunun 344 üncü maddesine göre vergi ziyaý cezasý kesilir.(*) (*) (5728 sayýlý Kanun ile deðiþmeden önceki þekli) Bu kanunun altýncý maddesinin son fýkrasý gereðince mükelleflerin vergi kanunlarýnýn uygulanmasý ile ilgili hesap, yazý ve sair özel iþlerini yapmalarý yasak edilen memurlardan bu yasaða aykýrý harekette bulunanlar Türk Ceza Kanununun 240'ýncý maddesine göre ceza görürler. (4369 sayýlý Kanunun 81 nci maddesiyle deðiþen cümle Yürürlük; )Bu hareketler kaçakçýlýk suçu cezasýný gerektiren bir fiile iþtirak mahiyetinde olduðu takdirde haklarýnda ayrýca bu Kanunun 344 üncü maddesinin üçüncü fýkrasý hükmü uygulanýr.(x) (x) (Deðiþmeden önceki þekli) Bu hareketler kaçakçýlýk cezasýný gerektiren bir fiile iþtirak veya yardým veya o fiili teþvik mahiyetinde olduðu takdirde haklarýnda ayrýca bu kanunun 338, 346 ve 347'nci maddeleri hükümleri uygulanýr. ÜÇÜNCÜ KISIM Vergi cezasýnýn kesilmesi, ödenmesi ve kalkmasý BÝRÝNCÝ BÖLÜM Ceza Kesme Cezayý Gerektiren Olayýn Tespiti Madde 364-

140 Vergi cezalarýný gerektiren olaylar vergi dairelerince veya yoklamaya ve vergi incelemesine yetkili olanlar tarafýndan tespit olunur. Yoklama ve vergi incelemesi sýrasýnda rastlanan, vergi cezasýný gerektirici olaylarýn, raporlarda gösterilmesi, delillerin kaybolmasý ihtimalinin bulunduðu hallerde bunlarýn tutanakla tespit edilmesi mecburidir.ceza Kesme Yetkisi Madde 365- Vergi cezalarý olaylarýn ilgili bulunduðu vergi bakýmýndan mükellefin baðlý olduðu vergi daires tarafýndan kesilir. Damga Resmine ve pul ile alýnan diðer vergilere müteallik olaylarda vergi cezasýný kesecek vergi dairelerini Maliye Bakanlýðý belli eder.ceza Ýhbarnamesi Madde 366- Kesilen vergi cezalarý ilgililere (Ceza ihbarnamesi) ile teblið olunur. Ceza ihbarnamesinde aþaðýdaki bilgiler bulunur : 1. Ýhbarnamenin sýra numarasý; 2. Tanzim tarihi; 3. Ýlgililerin soyadý, adý ve unvaný; 4. Varsa mükellef numarasý; (Mükellef hesap numarasý) 5. Ýlgilinin açýk adresi; 6. Olayýn izahý; (Kanunun madde ve fýkra numaralarý gösterilmek ve mevcut deliller bildirmek suretiyle) 7. Olayýn ilgili bulunduðu vergilendirme veya hesap dönemi; 8. Varsa cezanýn ilgili bulunduðu vergiye ait ihbarnamenin tarih ve numarasý; 9. Varsa tekerrür ve içtima durumu; 10. Vergi cezasýnýn hesabý ve miktarý; 11. (2686 sayýlý Kanunun 39'uncu maddesiyle deðiþen bent) Vergi mahkemesinde dava açma süresi. Cezayý gerektiren olayýn tespitine dair tutanak sureti ile inceleme raporunun birer örneði ihbarnameye baðlanýr.bazý Kaçakçýlýk Suçlarýnýn Cezalandýrýlmasýnda Usul Madde 367- (5728 sayýlý Kanunun 280 inci maddesiyle deðiþen madde) Yaptýklarý inceleme sýrasýnda 359 uncu maddede yazýlý suçlarýn iþlendiðini tespit eden maliye müfettiþleri, hesap uzmanlarý ile bunlarýn yardýmcýlarý ve

141 gelirler kontrolörleri ile stajyer gelirler kontrolörleri tarafýndan doðrudan doðruya ve vergi incelemesine yetkili olan diðer memurlar tarafýndan ilgili vergi dairesinin baðlý bulunduðu vergi dairesi baþkanlýðýnýn veya defterdarlýðýn mütalaasýyla, keyfiyetin Cumhuriyet baþsavcýlýðýna bildirilmesi mecburidir. 359 uncu maddede yazýlý suçlarýn iþlendiðine sair suretlerle ýttýla hasýl eden Cumhuriyet baþsavcýlýðý hemen ilgili vergi dairesini haberdar ederek inceleme yapýlmasýný talep eder. Kamu davasýnýn açýlmasý, inceleme neticesinin Cumhuriyet baþsavcýlýðýna bildirilmesine talik olunur. 359 uncu maddede yazýlý suçlardan dolayý cezaya hükmedilmesi, vergi ziyaý cezasý veya usulsüzlük cezalarýnýn ayrýca uygulanmasýna engel teþkil etmez. Ceza mahkemesi kararlarý, bu Kanunun dördüncü kitabýnýn ikinci kýsmýnda yazýlý vergi cezalarýný uygulayacak makam ve mercilerin iþlem ve kararlarýna etkili olmadýðý gibi, bu makam ve mercilerce verilecek kararlar da ceza hâkimini baðlamaz.(*) (*) (5728 sayýlý Kanun ile deðiþmeden önceki þekli) (2686 sayýlý Kanunun 40'ýncý maddesiyle deð madde) Yaptýklarý inceleme sýrasýnda (4369 sayýlý Kanunun 81/A-20 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare. Yürürlük; ) 359 ve 360 ýncý maddelerde yazýlý kaçakçýlýk veya iþtirak suçlarýn tespit eden maliye müfettiþleri, hesap uzmanlarý ile bunlarýn muavinleri ve gelirler kontrolörleri (4108 sayýlý Kanunun 10'uncu maddesiyle eklenen ibare.yürürlük; ) ile stajyer gelirler kontrolörleri tarafýndan doðrudan doðruya ve vergi incelemesine yetkili olan diðer memurlar tarafýndan ilgili vergi dairesinin baðlý bulunduðu (4369 sayýlý Kanunun 81/A-20 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare.yürürlük; ) (5615 sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük; )vergi dairesi baþkanlýðýnýn veya defterdarlýðýn(xxxxx) mütalaasýyla,(xx) keyfiyetin yetkili Cumhuriyet Savcýlýðýna bildirilmesi mecburidir. Yukarýda belirtilen kaçakçýlýk suçunun iþlendiðine sair suretlerle ýttýla hasýl eden Cumhuriyet Savcýlýðý hemen ilgili vergi dairesini haberdar ederek inceleme yapýlmasýný talebeder. Amme davasýnýn açýlmasý, inceleme neticesinin Cumhuriyet Savcýlýðýna bildirilmesine talik olunu (4369 sayýlý Kanunun 82 nci maddesiyle deðiþen fýkra.yürürlük; ) 359 ve 360 ýncý maddeler uyarýnca uygulanan hapis cezalarý, vergi ziyaý cezasý veya usulsüzlük cezalarýnýn ayrýca uygulanmasýna engel teþkil etmez.(xxx) Ceza mahkemesinden sadýr olacak kararlar, bu kanunun dördüncü kitabýnýn ikinci (4369 sayýlý Kanunun 81/A-20 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare.yürürlük; ) kýsmýnda(xxxx) yazýlý vergi cezalarýný uygulayacak makam ve merciler muamele ve kararlarýna müessir olmadýðý gibi bu makam ve mercilerce ittihaz edilecek kararlarda ceza yargýcýný baðlamaz.

142 Bazý kaçakçýlýk suçlarýnýn cezalandýrýlmasýnda usul : (x) Madde 367 _ (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) 44'üncü maddenin 1-6 numaralý bentlerinde yazýlý kaçakçýlýk suçlarýný veya kaçakçýlýða teþebbüs suçlarýný (xx) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) defterdarlýðýn mütalaasýyla (xxx) (Deðiþmeden önceki þekli) 359 ve 360'ýncý maddelerde uygulanan hapis cezasý ile ticaret, sanat ve meslek icrasýndan mahrumiyet cezalarý, kaçakçýlýk, aðýr kusur, kusur veya usulsüzlük cezalarýnýn ayrýca uygulanmasýna mani deðildir. (xxxx) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) kýsmýnýn 1-3'üncü bölümlerinde (*****) (5615 Sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle deðiþmeden önceki þekli)defterdarlýðýn veya gelirler bölge müdürlüðünün ÝKÝNCÝ BÖLÜM Cezalarýn ödenmesi ve kalkmasý Vergi Cezalarýnýn Ödenme Zamaný Madde 368- (2686 sayýlý Kanunun 41 inci maddesiyle deðiþen madde) Vergi cezalarý: 1. Cezaya karþý vergi mahkemesinde dava açýlmamýþsa dava açma süresinin bittiði tarihten; 2. Cezaya karþý dava açýlmýþsa, vergi mahkemesi kararý üzerine vergi dairesince düzenlenecek ihbarnamenin ilgiliye teblið tarihinden; Baºlayarak bir ay içinde ödenir. (4444 sayýlý Kanunun 14/B-2 maddesiyle kaldýrýlmýþtýr Yürürlük; )(***) (***) (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (4369 sayýlý Kanunun 16 ncý maddesiyle eklenen fýkra Yürürlü ) Þu kadar ki; dava konusu yapýlan vergi ziyaý cezasýna, dava açma süresinin sonundan yargý kararýnýn idareye teblið tarihine kadar geçen süreler için 112 nci maddede belirtilen usul ve oranda gecikme faizi hesaplanýr ve cezanýn ödeme süresi içinde ödenir.yanýlma Madde 369- (2365 sayýlý Kanunun 88 inci maddesiyle deðiþen hüküm) Aþaðýda yazýlý hallerde vergi cezasý kes 1. (2365 sayýlý Kanunun 88'inci maddesiyle deðiþen bent) Yetkili makamlarýn mükellefin kendisine yazý ile yanlýþ izahat vermiþ olmalarý; 2. Bir hükmün uygulanma tarzý hususunda yetkili makamlarýn görüþ ve

143 kanaatini deðiþtirmiþ veya bu hükme ait bir içtihadýn deðiþmiþ olmasý.cezalandýrýlmayacak Olan Ait Usulsüzlükler Madde 370- (2365 sayýlý Kanunun 89'uncu maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)piþmanlýk ve Islah Madde 371- (5728 sayýlý Kanunun 281 inci maddesiyle deðiþen madde) Beyana dayanan vergilerde vergi ziyaý cezasýný gerektiren fiilleri iþleyen mükelleflerle bunlarýn iþleniþine iþtirak eden diðer kiþilerin kanuna aykýrý hareketlerini ilgili makamlara kendiliðinden dilekçe ile haber vermesi hâlinde, haklarýnda aþaðýda yazýlý kayýt ve þartlarla vergi ziyaý cezasý kesilmez. 1. Mükellefin keyfiyeti haber verdiði tarihten önce bir muhbir tarafýndan her hangi resmi bir makama dilekçe ile veya þifahi beyaný tutanakla tevsik edilmek suretiyle haber verilen husus hakkýnda ihbarda bulunulmamýþ olmasý (Dilekçe veya tutanaðýn resmi kayýtlara geçirilmiþ olmasý þarttýr.). 2. Haber verme dilekçesinin yetkili memurlar tarafýndan mükellef nezdinde her hangi bir vergi incelemesine baþlandýðý veya olayýn takdir komisyonuna intikal ettirildiði günden evvel (Kaçakçýlýk suçu teþkil eden fiillerin iþlendiðinin tespitinden önce) verilmiþ ve resmi kayýtlara geçirilmiþ olmasý. 3. Hiç verilmemiþ olan vergi beyannamelerinin mükellefin haber verme dilekçesinin verildiði tarihten baþlayarak onbeþ gün içinde tevdi olunmasý. 4. Eksik veya yanlýþ yapýlan vergi beyanýnýn mükellefin keyfiyeti haber verme tarihinden baþlayarak onbeþ gün içinde tamamlanmasý veya düzeltilmesi. 5. Mükellefçe haber verilen ve ödeme süresi geçmiþ bulunan vergilerin, ödemenin geciktiði her ay ve kesri için, 6183 sayýlý Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammý oranýnda bir zamla birlikte haber verme tarihinden baþlayarak onbeþ gün içinde ödenmesi. Bu madde hükümleri, emlak vergisi ile ilgili olarak uygulanmaz.(*) (*) (5728 sayýlý Kanun ile deðiþmeden önceki þekli) (2365 sayýlý Kanunun 90 ýncý maddesiyle deð fýkra) Beyana dayanan vergilerde (4369 sayýlý Kanunun 81/A-21 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare. Yürürlük ; ) vergi ziyaý cezasýný gerektiren (360 ýncý maddede yazýlý iþtirak þeklinde yapýlanlar dahil)(x) kanuna aykýrý hareketlerini ilgili makamlara kendiliðinden dilekçe ile haber veren mükelleflere aþaðýda yazýlý kayýt ve þartlarla (4369 sayýlý Kanunun 81/A-21 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare.yürürlük ; ) vergi vergi ziyaý cezasý kesilmez.(xx) 1. Mükellefin keyfiyeti haber verdiði tarihten önce bir muhbir tarafýndan herhangi resmi bir makama dilekçe ile veya þifahi beyaný tutanakla tevsik edilmek suretiyle haber verilen husus hakkýnda ihbarda bulunulmamýþ olmasý (Dilekçe veya tutanaðýn resmi kayýtlara geçirilmiþ olmasý þarttýr.) 2. (2455 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle deðiþen bent) Haber verme dilekçesinin yetkili memurlar tarafýndan mükellef nezdinde herhangi bir vergi incelemesine baþlandýðý veya olayýn takdir komisyonuna intikal ettirildiði günden evvel (4369 sayýlý Kanunun 81/A-21 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare.yürürlük ; ) (kaçakçýlýk suçu teþkil eden fiillerin iþlendiðinin tespitinden önce)(xxx) verilmiþ ve resmi kayýtlara geçirilmiþ olmasý; 3.

144 Hiç verilmemiþ olan vergi beyannamelerinin mükellefin haber verme dilekçesinin verildiði tarihten baþlýyarak 15 gün içinde tevdi olunmasý; 4. Eksik veya yanlýþ yapýlan vergi beyanýnýn mükellefin keyfiyeti haber verme tarihinden baþlýyarak 15 gün içinde tamamlanmasý veya düzeltilmesi; 5. (3239 sayýlý Kanunun 30'uncu maddesiyle deðiþen bent) Mükellefçe haber verilen ve ödeme süresi geçmiþ bulunan vergilerin, ödenmenin geciktiði her ay ve kesri için, 6183 sayýlý Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammý oranýnda bir zamla birlikte haber verme tarihinden baþlayarak 15 gün içinde ödenmesi. (2365 sayýlý Kanunun 90'ýncý maddesiyle deðiþen fýkra) Yukarýdaki þartlarýn yerine getirilmesi halinde (4369 sayýlý Kanunun 81/A-21 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare.yürürlük ; ) kaçakçýlýk suçlarýný iþleyenler hakkýnda 360 ýncý madde hükmü(xxxx) uygulanmaz. (2365 sayýlý Kanunun 90'ýncý maddesiyle eklenen fýkra) Bu madde hükmü Emlak Vergisinde uygulanmaz. Piþmanlýk ve ýslah (x) Madde 371 _ (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) kaçakçýlýk (338, 346 ve 347'nci maddelerde yazýlý þekilde yapýlanlar dahil) aðýr kusur ve kusur mahiyetindeki (xx) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) kaçakçýlýk, aðýr kusur ve kusur cezalarý kesilmez (xxx) (Deðiþmeden önceki þekli) 2. (2455 sayýlý Kanunun 4'üncü maddesiyle deðiþen bent) Haber verme dilekçesinin yetkili memurlar tarafýndan mükellef nezdinde herhangi bir vergi incelemesine baþlandýðý veya olayýn takdir komisyonuna intikal ettirildiði günden evvel (Kaçakçýlýða teþebbüs halinde bu suçun tesbit edildiði günden evvel) verilmiþ ve resmi kayýtlara geçirilmiþ olmasý; (xxxx) (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) kaçakçýlýk ve kaçakçýlýða teþebbüs fiillerini iþ hakkýnda 338, 346 ve 347'inci madde hükümleri Ölüm Madde 372- Ölüm halinde vergi cezasý düþer.mücbir Sebepler Madde 373- Bu kanunda yazýlý mücbir sebeplerden herhangi birinin vukua geldiði malum ise veya tevsik ve ispat olunursa vergi cezasý kesilmez.ceza Kesmede Zamanaþýmý Madde 374- Aþaðýda yazýlý süreler geçtikten sonra vergi cezasý kesilmez. 1. (2686 sayýlý Kanunun 42'inci maddesiyle deðiþen bent) (4369 sayýlý Kanunun 81/A-22 nci maddesiyle deðiþtirilen ibare.yürürlük; ) Vergi ziyaý cezasýnda(*) cezanýn baðlý olduðu vergi alacaðýnýn doðduðu takvim yýlýný takip eden yýlýn birinci gününden; 353 ve mükerrer 355'inci maddeler uyarýnca kesilecek usulsüzlük cezalarýnda, usulsüzlüðün yapýldýðý yýlý takip eden yýlýn birinci gününden baþlayarak beþ yýl (114'üncü maddenin ikinci fýkrasý hükmü ceza zamanaþýmý için de geçerlidir.); 2. Usulsüzlükte, usulsüzlüðün yapýldýðý yýlý takip eden yýlýn birinci gününden baþlýyarak iki y (4369 sayýlý Kanunun 81/A-22 nci maddesiyle deðiþen fýkra.yürürlük; ) Ancak 336 ncý madde hükmüne göre

145 vergi ziyaý cezasý ile usulsüzlüðün birleþmesi halinde kesilecek ceza, vergi ziyaý cezasý için belli edilen zamanaþýmý süresi içinde kesilir.(**) Bu süreler içinde ceza ihbarnamesi teblið edilmekle zamanýþýmý kesilmiþ olur. Ceza kesmede zamanaþýmý: (*) Madde 374 _ (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) Kusur, aðýr kusur ve kaçakçýlýk cezalar (**) (Deðiþmeden önceki þekli) (2455 sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle deðiþen fýkra) Ancak 336'ýncý madde hükmüne göre kaçakçýlýk, aðýr kusur veya kusur ile usulsüzlüðün birleþmesi hallerinde kesilecek ceza, kaçakçýlýk, aðýr kusur veya kusur cezalarý için belli edilen zamanaþýmý süresi içinde kesilir.vergi Cezalarýnda Yapýlan Hatalar Madde 375- Vergi cezalarýnda yapýlan hatalar, bu kanunda vergi hatalarý için belli edilen usul ve þartlara göre düzeltilir.vergi Ziyaý, Usulsüzlük ve Özel Usulsüzlük Cezalarýnda Ýndirme Madde 376- (4369 sayýlý Kanunun 17 nci maddesiyle deðiþen madde) Ýkmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergi veya vergi farkýný ve aþaðýda gösterilen indirimlerden arta kalan vergi ziyaý, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarýný mükellef veya vergi sorumlusu ihbarnamelerin tebliði tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili vergi dairesine baþvurarak vadesinde veya 6183 sayýlý Kanunda belirtilen türden teminat göstererek vadenin bitmesinden itibaren üç ay içinde ödeyeceðini bildirirse: 1. Vergi ziyaý cezasýnda birinci defada yarýsý, müteakiben kesilenlerde üçte biri, 2. Usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezalarýnýn üçte biri, Ýndirilir. Mükellef veya vergi sorumlusu ödeyeceðini bildirdiði vergi ve vergi cezasýný yukarýdaki yazýlý süre içinde ödemez veya dava konusu yaparsa bu madde hükmünden faydalandýrýlmaz. Yukarýdaki hükümler vergi aslýna tabi olmaksýzýn kesilen usulsüzlük cezalarý hakkýnda da uygulanýr.(*) (*) Kaçakçýlýk, aðýr kusur, kusur, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarýnda indirme: Madde 376 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (3239 sayýlý Kanunun 31'inci maddesiyle deðiþen madde) Re'sen veya ikmalen tarh edilen vergi veya vergi farkýný ve aþaðýda gösterilen indirimlerden artakalan kaçakçýlýk, aðýr kusur, kusur, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarýný mükellef veya vergi sorumlusu ihbarnamelerin tebliði tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili vergi dairesine müracaatla vadesinde veya 6183 sayýlý Kanunda zikredilen neviden teminat göstererek vadenin bitmesinden itibaren üç ay içinde ödeyeceðini bildirirse: 1. Kaçakçýlýk, aðýr kusur veya kusur dolayýsýyla kesilen cezanýn birinci defada yarýsý;

146 2. Müteakiben kesilen cezalarýn üçte biri; 3. Usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezasýnýn üçte biri; Ýndirilir. Mükellef veya sorumlu ödeyeceðini bildirdiði vergi ve vergi cezasý farkýný yukarýdaki yazýlý süre içinde ödemez veya dava konusu yaparsa bu madde hükmünden faydalandýrýlmaz. Yukarýdaki hükümler vergi aslýna tabi olmaksýzýn kesilen usulsüzlük cezalarý hakkýnda da uygula ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (205 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen bölüm.) Uzlaþma Uzlaþmanýn Konusu, Kapsamý, Komisyonlar ve Þekli Ek Madde 1- (4369 sayýlý Kanunun 18 nci maddesiyle deðiþen madde Yürürlük: ) (4444 sayýlý Kanunun 7'inci maddesiyle deðiþen ibare. Yürürlük; ) Mükellef tarafýndan, ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilerle bunlara iliþkin vergi ziyaý cezalarýnýn (5736 sayýlý kanunun 6 ncý maddesiyle deðiþen ibare)( 3 uncu maddede yazýlý fiillerle vergi ziyaýna sebebiyet verilmesi halinde tarh edilen vergi ve kesilen ceza ile bu fiillere iþtirak edenlere kesilen ceza hariç)(***) tahakkuk edecek miktarlarý konusunda(**) vergi ziyaýna sebebiyet verilmesinin kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten ya da 369 uncu maddede yazýlý yanýlmadan kaynaklandýðýnýn veya bu Kanunun 116, 117 ve 118 inci maddelerinde yazýlý vergi hatalarý ile bunun dýþýnda her türlü maddi hata bulunduðunun veya yargý kararlarý ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüþ farklýlýðýnýn olduðunun ileri sürülmesi durumunda, idare bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde mükellefler ile uzlaþabilir. Uzlaþma konusu verginin matrah farklarý itibariyle bölünebildiði durumlarda uzlaþma sadece toplam matrah farkýnýn bu bölümüne isabet eden vergi kýsmý için de yapýlabilir. Uzlaþma talebi vergi ihbarnamesinin teblið tarihinden itibaren 30 gün içinde yapýlýr. Uzlaþmanýn vaki olmamasý veya temin edilememesi halinde yeniden uzlaþma talebinde bulunulamaz. Uzlaþmanýn vaki olmadýðýna dair tutanaða idarenin nihai teklifi yazýlýr. Mükellef dava açma süresinin sonuna kadar teklif edilen vergi ve cezayý kabul ettiðini yazýlý olarak bildirirse bu takdirde uzlaþma saðlanmýþ sayýlýr. Mükellef, uzlaþma görüþmelerinde, baðlý olduðu meslek odasýndan bir temsilci ve 3568 sayýlý Kanuna göre kurulan meslek odasýndan bir meslek mensubu bulundurabilir. Sürekli, geçici ve merkezi uzlaþma komisyonlarýnýn teþkili, uzlaþmaya müracaat etmeye yetkili olanlarýn belirlenmesi, uzlaþmanýn þekli, uzlaþmaya konu edilebilecek vergi, resim ve harçlarýn belirlenmesi, uzlaþma komisyonlarýnýn yetkileri, uzlaþmanýn yapýlmasýna iliþkin usul ve esaslar Maliye Bakanlýðýnca çýkarýlacak bir yönetmelikle düzenlenir. Ýl özel idareleri ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar için bu yönetmelik Ýçiþleri Bakanlýðýnca hazýrlanýr.(*) (*) Uzlaþmanýn mevzuu

147 Ek Madde 1 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (205 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen madde) (4008 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Ýkmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilerle bunlara iliþkin vergi cezalarýnýn tahakkuk edecek miktarlarý mevzuunda; idare, bu bölümde yer alan hükümler dairesinde mükellefler veya cezaya muhatap olanlarla aþaðýda yazýlý hususlarda uzlaþabilir. Ancak, kaçakçýlýk suçu cezasý kesilen tarhiyata iliþkin vergi ve ceza uzlaþma mevzuu yapýlamaz. 1. Tarhiyatta, bu kanunun 116, 117 ve 118'inci maddelerinde yazýlý vergi hatalarý ile bunun dýþýnda her türlü maddi hata bulunmasý, 2. Tarhiyatta, bu kanunun 369'uncu maddesinde yazýlý þekillerde yanýlma halinin mevcut olduðunun mükellef veya ceza muhatabý tarafýndan iddia edilmesi, 3. Vergi ziyaýna sebebiyet verilmesinin veya usulsüzlük fiilinin iþlenmesinin; mükellef veya ceza muhatabý tarafýndan, kanun hükümlerine gereði kadar nüfuz edememekten ileri geldiðinin iddia olunmasý, 3. Vergi ziyaýna sebebiyet verilmesinin veya usulsüzlük fiilinin iþlenmesinin; mükellef veya ceza muhatabý tarafýndan, kanun hükümlerine gereði kadar nüfuz edememekten ileri geldiðinin iddia olunmasý, 4. Müphem, yoruma mütehammil bulunan hususlarda mükelleflerin ve cezaya muhatap olanlarýn yanýlmýþ bulunmalarý, 5. (2686 sayýlý Kanunun 44'üncü maddesiyle deðiþen bent) Tarhiyatý veya ceza kesmeyi gerektiren sebeplerin; vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ile Danýþtay veya Maliye Bakanlýðý tarafýndan, mümasil hadiselerde baþka yönden mütalaa edilmiþ bulunmasý, 6. (485 sayýlý Kanunun 11'inci maddesiyle eklenen bent) Gelir Vergisi Kanununda yer alan ortalama kar haddi ve gider esasý hükümlerine göre vergi tarh olunmuþsa. (**) (Deðiþmeden önceki þekli) Mükellef tarafýndan, ikmalen, re'sen veya idarece yapýlacak tarhiyatta, (***) (Deðiþmeden önceki þekli) (344 üncü maddenin üçüncü fýkrasý uyarýnca vergi ziyaý cezasý k tarhiyata iliþkin vergi ve ceza hariç)uzlaþmanýn Þümulü Ek Madde 2- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) Uzlaþmanýn þümulü: Ek Madde 2 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (205 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen madde) Bu kanunun birinci maddesinin þümulune dahil vergi, resim ve harçlardan hangilerinde uzlaþma yoluna gidilebileceði Maliye Bakanlýðýnca tayin olunur. Bu yetki, il özel idareleri ile belediyelere ait vergi, resim ve harçlar için Ýçiþleri Bakanlýðýnca kullanýlýr.uzlaþma Komisyonlarý Ek Madde 3- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) Uzlaþma komisyonlarý: Ek Madde 3 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (205 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen madde) Uzlaþma komisyonlarý;

148 1. Genel bütçeye giren, vergi, resim ve harçlar için, illerde defterdarýn veya tevkil edeceði zatýn baþkanlýðýnda gelir müdürü ile varsa alakalý vergi dairesinin müdürünün (Müstakil vergi dairesi yoksa gelir memurlarý arasýndan defterdarlýkça seçilecek birinden); ilçelerde malmüdürünün (Varsa müstakil vergi dairesi müdürünün) baþkanlýðýnda vergi memurlarýndan ikisinden; 2. Ýl özel idareleri bütçesine giren vergi, resim ve harçlar için illerde özel saymanlýk müdürünün (Olmýyan yerlerde gelir memurunun) ilçelerde özel saymanlýk gelir memurunun baþkanlýðýnda illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafýndan seçilecek iki üye; belediye bütçesine giren vergi, resim ve harçlar için belediye baþkanlarýnýn baþkanlýðýnda belediye encümenlerince seçilecek iki üyeden; Müteþekkil üçer üyeden kurulur. Bu komisyonlar üyelerinin tamamýnýn katýlmasiyle toplanýrlar ve ekseriyetle karar verirler. Komisyonlarýn uzlaþabilecekleri en çok vergi veya cezanýn miktarý Maliye Bakanlýðýnca tayin olunur. Maliye Bakanlýðý, muayyen vergi, resim ve harçlarla bunlarla ilgili cezalarda uzlaþma yetkisini münhasýran il komisyonlarýna verebilir. (Bu fýkradaki yetki özel idareler ile belediyeler komisyonlarý için Ýçiþleri Bakanlýðýnca kullanýlýr.) (2791 sayýlý Kanunun 12'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Maliye Bakanlýðý lüzum gördüðü mahallerde birden fazla muvazzaf ve gayrimuvazzaf uzlaþma komisyonlarý ile ortalama kar haddi ve gider esaslarý ile ilgili uzlaþma taleplerinin incelenmesi için ayrý uzlaþma komisyonlarý teþkil ve bu komisyonlarýn kimlerden terekküp edeceðini tayin edebilir. (2365 sayýlý Kanunun 93'üncü maddesiyle eklenen fýkra) Maliye Bakanlýðý, mahalli komisyonlara verilen yetki sýnýrlarýný aþan her türlü vergi ve cezada uzlaþmak üzere, merkezi uzlaþma komisyonlarý kurmaya yetkilidir. Bu komisyonlarýn baþkan ve üyelerinin seçilmesi ile çalýþma þartlarýna ait esaslar Maliye Bakanlýðýnca tespit edilir.uzlaþma Talebi Ek Madde 4- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.)(*) (*) Uzlaþma talebi: Ek Madde 4 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (205 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen madde) Uzlaþma için mükellef veya cezaya muhatap olanýn bizzat veya resmi vekaletini haiz vekili vasýtasiyle (Tüzel kiþilerle küçüklerin ve kýsýtlýlarýn vakýflar ve cemaatler gibi tüzel kiþiliði olmýyan teþekküllerin kanuni temsilcileri marifetiyle) ve yazý ile yetkili uzlaþma komisyonuna baþvurmasý þarttýr. (3239 sayýlý Kanunun 32'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Uzlaþma talebi mükellef veya cezaya muhatap olanlar için vergi ve ceza ihbarnamesinin tebliði tarihinden itibaren 30 gün içinde yapýlýr. Re'sen tarhiyatta ilgili vergi dairesi, ayný süre içinde, herhangi bir taahhüdü tazammun etmemek kaydiyle, mükellefi veya cezanýn muhatabýný uzlaþma talebinde bulunmaya davet edebilir.*) Uzlaþma Talebinin Tetkiki Ek Madde 5- (4369 sayýlý Kanunun 82/1-b maddesiyle yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.)(*)

149 (*) Uzlaþma talebinin tetkiki: Ek Madde 5 _ (Kaldýrýlmadan önceki þekli) (205 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen madde) Uzlaþma komisyonlarý uzlaþma müzakeresine baþlamadan önce; 1. Talebin dördüncü ek maddeye uygun þekilde ve müddeti içinde yapýlýp yapýlmadýðýný, 2. Uzlaþmanýn komisyonun yetkisi içinde bulunup bulunmadýðýný, Ýnceler. Talebin usulüne uygun þekilde yapýlmadýðýný veya uzlaþmanýn yetkisi dýþýnda bulunduðunu tesbit esasa geçmeden talebi reddeder. Talebin usule uygun þekilde yapýldýðýnýn ve komisyonun yetkisi içinde bulunduðunun anlaþýlmasý halinde mükellefin veya adýna ceza kesilenin de bulunacaðý bir celsede meselenin esasýný tetkik eder. Uzlaþma ile ilgili olarak yapýlacak görüþmelere katýlmasý için mükellefe veya cezaya muhatap olana; görüþmenin tarihi ile yapýlacaðý yer ve saat uzlaþma komisyonu tarafýndan yazý ile ve en az on gün evvelinde bildirilir. Bu þekilde yapýlacak müzakereler sonunda uzlaþma vaki olduðu takdirde keyfiyet bir tutanak ile tesbit ve iþ bu tutanak komisyon baþkan ve üyeleri ile mükellef veya adýna ceza kesilen tarafýndan imza olunur. Bu varakanýn bir nüshasý ilgiliye derhal verilir, bir nüshasý da üç gün içinde vergi dairesine gönderilir. Uzlaþma temin edilemediði takdirde (mükellefin veya adýna ceza kesilenin uzlaþma komisyonunun davetine icabet etmemesi, komisyona geldiði halde uzlaþma tutanaðýný imzalamamasý veya bu tutanaðý ihtirazi kayýtla imzalamak istemesi halinde de uzlaþma temin edilememiþ sayýlýr.) Komisyonca bu hususu belirtmek üzere tanzim olunacak tutanaðýn birer nüshasý üç gün içinde vergi dairesine ve ilgiliye teblið olunur. Uzlaþmanýn vaki olmamasý veya temin edilememesi hallerinde, ayný vergi veya ceza için yeniden uzlaþma talebinde bulunulamaz. Bu maddede yazýlý iþlemler mükellef veya adýna ceza kesilenin resmi vekaletini haiz vekili tarafýndan da yapýlabilir.uzlaþma Komisyonu Muamelelerinin Kesinliði Ek Madde 6- (205 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen madde) (4369 sayýlý Kanunun 18 inci maddesiyle deðiþtirilen ibare) Uzlaþma komisyonlarýnýn tutacaklarý(*) uzlaþma tutanaklarý kesin olup gereð vergi dairelerince derhal yerine getirilir. (2686 sayýlý Kanunun 46'ncý maddesiyle deðiþen fýkra) Mükellef veya adýna ceza kesilen; üzerinde uzlaþýlan ve tutanakla tespit olunan hususlar hakkýnda dava açamaz ve hiçbir mercie þikayette bulunamaz. (*) Ek Madde 6 _ (Ýbarenin deðiþtirilmeden önceki þekli) Uzlaþma komisyonlarýnýn ek 5'inci maddeye göre tutacaklarý Uzlaþma ve Vergi Mahkemelerinde Dava Açma Ek Madde 7- (2686 sayýlý Kanunun 47'nci maddesiyle deðiþen madde) Müddeti içinde uzlaþma talebinde bulunan mükellef veya ceza muhatabý uzlaþma talep ettiði vergi veya ceza için, ancak uzlaþma vaki olmadýðý takdirde dava açma yoluna gidebilir. Mükellef veya ceza muhatabý ayný vergi veya ceza için uzlaþma talebinden önce dava açmýþsa dava, uzlaþma iþleminin sonuca baðlanmasýndan önce vergi mahkemelerince incelenmez; herhangi bir sebeple incelenir ve karara baðlanýrsa bu karar hükümsüz sayýlýr.

150 Uzlaþmanýn vaki olmasý halinde mükellef, üzerinde uzlaþýlan vergi ve cezaya (bunlardan birisi üzerinde uzlaþýlmýþ olsa dahi her ikisine); adýna sadece ceza kesilmiþ bulunan, üzerinde uzlaþýlan iþbu cezaya karþý dava açamaz. Uzlaþmanýn vaki olmamasý halinde mükellef veya ceza muhatabý; tarhedilen vergiye veya kesilen cezaya, uzlaþmanýn vaki olmadýðýna dair tutanaðýn kendisine tebliðinden itibaren genel hükümler dairesinde ve yetkili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilir. Bu takdirde, dava açma müddeti bitmiþ veya 15 günden az kalmýþ ise bu müddet tutanaðýn tebliði tarihinden itibaren 15 gün olarak uzar. Uzlaþmanýn vaki olmamasý halinde, yukarýdaki ikinci fýkra uyarýnca durdurulmuþ olan davanýn görülmesine, keyfiyetin vergi dairesince iþarý üzerine vergi mahkemesinde devam olunur.ödeme Ek Madde sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen madde) Uzlaþma konusu yapýlan vergi ve cezalar; 1. Uzlaþma vaki olduðu takdirde, uzlaþma tutanaðý vergi ve cezalarýn ödeme zamanlarýndan önce ilgiliye teblið edilmiþse kanuni ödeme zamanlarýnda; ödeme zamanlarý kýsmen veya tamamen geçtikten sonra teblið edilmiþse ödeme süreleri geçmiþ olanlar uzlaþma tutanaðýnýn tebliðinden itibaren bir ay içinde; 2. (2686 sayýlý Kanunun 48'inci maddesiyle deðiþen bent) Uzlaþma vaki olmadýðý takdirde, bu kanunun 112 ve 368'inci maddeleri hükümleri ile 2577 sayýlý Ýdari Yargýlama Usulü Kanununun 27'nci maddesinin 8 numaralý bendi hükmü dairesinde; Ödenir.Uzlaþma ve Cezalarda Ýndirme Ek Madde 9- (205 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle eklenen madde) Bu bölüm uyarýnca üzerinde uzlaþýlan vergi ve cezalar hakkýnda 376'ncý madde hükümleri; hakkýnda 376'ncý madde hükümleri uygulanan vergi ve cezalar için bu bölüm hükümleri uygulanmaz. Ancak, ceza muhatabýnýn, uzlaþma tutanaðýný imzalayýncaya kadar uzlaþma talebinden vazgeçtiðini beyanla hadiseye 376'ncý maddenin uygulanmasýný istemek hakký mahfuzdur.tüzük Ek Madde 10- (3946 sayýlý Kanunun 38/1-c maddesiyle kaldýrýlan madde.yürürlülük; )Tarhiyat Öncesi Uzlaþma Ek Madde 11- (3239 sayýlý Kanunun 33'üncü maddesiyle eklenen madde)(*) (4444 sayýlý Kanunun 7'inci maddesiyle deðiþen fýkra. Yürürlük; )Maliye Bakanlýðý, vergi incelemesine dayanýlarak tarh edilecek vergilerle kesilecek cezalarda (5736 sayýlý kanunun 6 ncý maddesiyle deðiþen ibare)(359

151 uncu maddede yazýlý fiillerle vergi ziyaýna sebebiyet verilmesi halinde tarh edilecek vergi ve kesilecek ceza ile bu fiillere iþtirak edenlere kesilecek ceza hariç)(***) tarhiyat öncesi uzlaþma yapýlmasýna izin verebilir. (**) Tarhiyattan önce uzlaþmaya varýlmasý halinde tutanakla tespit edilen bu husus hakkýnda dava açýlamaz ve hiçbir mercie þikâyette bulunulamaz. (3505 sayýlý Kanunun 10'uncu maddesiyle eklenen hüküm) Uzlaþýlan vergi miktarý üzerinden, bu Kanunun 112'nci maddesine göre gecikme faizi hesaplanýr. Tarhiyat öncesi uzlaþmanýn temin edilememiþ veya uzlaþma müzakeresinde uzlaþmaya varýlamamýþ olmasý halinde mükellefler veya ceza muhatabý olanlar verginin tarhýndan ve cezanýn kesilmesinden sonra uzlaþma talep edemezler. Tarhiyat öncesi uzlaºmaya iliºkin esas ve usuller Yönetmelikte belirtilir. (*) Ek Madde 11 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (3239 sayýlý Kanunun 33'üncü maddesiyle eklenen madde) (4008 sayýlý Kanunun 22'nci maddesiyle deðiþen fýkra) Maliye Bakanlýðý; vergi incelemesine dayanýlarak salýnacak vergilerle kesilecek cezalarda tarhiyat öncesi uzlaþma yapýlmasýna izin verebilir. Ancak; inceleme sonucunda kaçakçýlýk cezalý tarhiyat yapýlmasýný gerektiren tespitler nedeniyle salýnacak vergi ve kesilecek kaçakçýlýk suçu cezasý tarhiyat öncesi uzlaþma mevzuu yapýlamaz. (**) (Deðiþmeden önceki þekli) (4369 sayýlý Kanunun 18 inci maddesiyle deðiþen fýkra Yürürlük: ) Maliye Bakanlýðý vergi incelemesine dayanýlarak tarh edilecek vergilerde tarhiyat öncesi uzlaþma yapýlmasýna izin verebilir. (***) (Deðiþmeden önceki þekli) (344 üncü maddenin üçüncü fýkrasý uyarýnca vergi ziyaý cezasý k tarhiyata iliþkin vergi ve ceza hariç)ücretlilere Vergi Ýadesinde Uzlaþma Ek Madde 12- (3239 sayýlý Kanunun 33'üncü maddesiyle eklenen madde) 2978 sayýlý Ücretlilere Vergi Ýadesi Hakkýnda Kanunun 6'ncý maddesi uyarýnca kesilen cezalar uzlaþma mevzuuna dahildir.gelir Ýdaresini Geliþtirme Fonu Ek Madde 13- (3418 sayýlý Kanunun 32'nci maddesiyle eklenen madde. Yürürlük ; ) 1. (4684 sayýlý Kanunun 15/D maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan fýkra. Yürürlük; ) 2. (4684 sayýlý Kanunun 15/D maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan fýkra. Yürürlük; ) 3. (4684 sayýlý Kanunun 15/D maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan fýkra. Yürürlük; ) 4. (3946 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle deðiþen ibare) Maliye Bakaný: (3) a) (570 sayýlý K.H.K.nin 12'nci maddesiyle yeniden deðiþen bent. Yürürlük; ) (5234 sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle deðiþen ibare. Yürürlük; ) Maliye Bakanlýðý ile baðlý kuruluþlarýnýn merkez ve taþra teþkilatý kadrolarýnda çalýþan

152 memurlar ile sözleþmeli personele (baðlý kuruluþlarýn kadro karþýlýðý sözleþmeli personeli hariç) en yüksek devlet memuru aylýðýnýn (ek gösterge dahil) (4315 sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle deðiþen ibare. Yürürlük; ) %200'ünü geçmemek üzerek ödeme yaptýrmaya; b) (4842 sayýlý Kanunun 36/9 maddesiyle deðiþen ibare Geçerlilik; , Yürürlük; ) Maliye Bakanlýðý (5435 sayýlý Kanunun 34/4 maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük, ) ile Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý merkez ve taþra teþkilatýnda çalýþan (sözleþmeli olarak istihdam edilenler dahil) personele, normal mesai gün ve saatleri dahilinde, daire dýþýnda yapýlan çalýþmalarda, aylýk toplam (4842 sayýl Kanunun 36/9 maddesiyle deðiþen ibare. Geçerlilik; , Yürürlük; ) 100 saati geçmemek üzere, dýþarýda geçirilen her bir saat için, karþýlýðý genel bütçeden ödenen fazla mesai ücreti esas alýnmak suretiyle, bu ücretin (4842 sayýlý Kanunun 36/9 maddesiyle deðiþen ibare. Geçerlilik; , Yürürlük; ) üç katýný aþmayacak þekilde ek ödeme yaptýrmaya; c) (4842 sayýlý Kanunun 36/9 maddesiyle deðiþen ibare. Geçerlilik; , Yürürlük; ) Maliye Bakanlýðý (5345 sayýlý Kanunun 34/4 maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük; ) ile Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý merkez ve taþra (5234 sayýlý Kanunun 5 inci maddesiyle deðiþen ibare. Yürürlük; ) teþkilatý kadrolarýnda çalýþan memurlar ile sözleþmeli personele ayda (4842 sayýlý Kanunun 36/9 maddesiyle deðiþen ibare. Geçerlilik; , Yürürlük; ) 100 saati aþmayacak þekilde yaptýrýlacak ek fazla mesai karþýlýðýnda, fazla mesainin yaptýrýldýðý saatler, çalýþma mahalleri, çalýþmalarý resmi tatil ve bayram günlerinde yaptýrýlmasý gibi hususular dikkate alýnmak suretiyle, Genel Bütçeden ödenen fazla mesai ücretinin beþ katýný aþmayacak þekilde, saat baþýna farklý mesai ücreti tespitine, d) (4731 sayýlý Kanunun 4/G maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; ) Þehirler arasý yollarda yapýlacak vergi denetimlerine yardýmcý olmak üzere görevlendirilen güvenlik görevlilerine de bu esaslar dahilinde fazla çalýþma ücreti ödenmesine, Yetkilidir. Ek ödemelerde 657 sayýlý Devlet memurlarý Kanununun aylýklara iliþkin hükümleri uygulanýr. (3946 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen hüküm. Yürürlük; ) Görev yapýlan birim ve iþ hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüðü, personelin sýnýfý, kadro unvaný, derecesi ve atanma biçimi gibi kriterlere göre yapýlacak ek ödemelerin farklý miktarlarý ve ödemeye iliþkin usul ve esaslarý Maliye Bakaný tarafýndan tespit edilir. (3946 sayýlý Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen hüküm. Yürürlük; ) Yukarýda belirtilen esaslar dahilinde yapýlacak ödemeler Gelir Vergisine tabi tutulmaz. ( 4684 sayýlý Kanunun 15/D maddesiyle eklenen cümle.yürürlük; ) Bu ödemeler bütçeden karþýlanýr. Baðlý kuruluþlar personeline yapýlacakek ödemelerin belirlenmesinde, bunlara ödenmekte olan ikramiye, fazla mesai ücreti gibi farklý ödemeler ile diðer imkanlar dikkate alýnýr ve baðlý kuruluþ bütçelerinden ödenir. (5234 sayýlý Kanunun 5 inci maddesiyle eklenen paragraf. Yürürlük; ) Bu madde kapsamýnda bulunan personele yapýlan ikramiye, teþvik primi, teþvik ödemesi, döner sermaye katký payý ödemeleri, döner sermaye gelirlerinden yapýlan ek ödemeler ve 4458 sayýlý Gümrük Kanunu uyarýnca ödenen tutarlar ile Maliye Bakanlýðýnca belirlenecek benzeri

153 ödemelerin net tutarlarý, bu madde kapsamýnda yapýlan ek ödemenin aylýk net tutarýndan mahsup edilir. Mahsuba iliþkin esas ve usulleri belirlemeye Maliye Bakanlýðý yetkilidir. Bu ödeme ilgili mevzuatý uyarýnca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payý, ikramiye, ücret ve her ne ad altýnda olursa olsun benzeri ödemelerin hesabýnda dikkate alýnmaz. 5. ( 4684 sayýlý Kanunun 15/D maddesiyle yürürlükten kaldýrýlan fýkra.yürürlük; ) Bu Fon'un kullanýlma usul ve esaslarý ile Fon'a iliþkin diðer usul ve esaslar Maliye Bakanlýðýnca çýkarýlacak bir yönetmelikle belirlenir. BEÞÝNCÝ KÝTAP (2686 Sayýlý Kanunun 49'uncu maddesiyle deðiþen baþlýk) Vergi davalarý BÝRÝNCÝ KISIM BÝRÝNCÝ BÖLÜM Vergi Mahkemesinde Dava Açmaya Yetkili Olanlar Madde 377- (2686 sayýlý Kanunun 50'nci maddesiyle deðiþen madde) Mükellefler ve kendilerine vergi cezasý kesilenler, tarh edilen vergilere ve kesilen cezalara karþý vergi mahkemesinde dava açabilirler. Vergi dairesi tadilat ve takdir komisyonlarýnca tahmin ve takdir olunan matrahlara karþý vergi mahkemesinde dava açabilir. Belediyelerde dava açma yetkisini belediye adýna varidat müdürü, olmayan yerlerde hesap iþleri müdürü veya o görevi yapan kullanýr. (5615 sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle deðiþen fýkra Yürürlük; )Vergi dairesi baþkanlýklarý ile vergi daireleri, Maliye Bakanlýðý Gelir Ýdaresi Baþkanlýðýnca belirlenen tutarlarý aþan davalarda Gelir Ýdaresi Baþkanlýðýnýn (Ýl özel idareleri ile belediyeler, valilerin) muvafakatýný almadan vergi mahkemesi kararlarý aleyhine temyiz yoluna gidemezler.(*) (5615 sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle deðiþen fýkra Yürürlük; )Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý, tespit edeceði hadlerle sýnýrlý olmak þartýyla, muvafakat verme yetkisini vergi dairesi müdürlüklerinin taraf bulunduðu davalar için vergi dairesi baþkanlýklarýna ve/veya defterdarlýklara devredebilir.(**)

154 (*) (5615 Sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle deðiþmeden önceki þekli) (3239 sayýlý Kanunun 34 ünc maddesiyle deðiþen fýkra) Vergi daireleri Maliye ve Gümrük Bakanlýðýnýn, (Ýl özel idareleriyle belediyeler valilerin) muvafakatýný almadan vergi mahkemelerinin kararlarý aleyhine Danýþtayda temyiz davasý açamazlar. (**) (5615 Sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle deðiþmeden önceki þekli) (3239 sayýlý Kanunun 34 ün maddesiyle eklenen fýkra) Ancak; Maliye ve Gümrük Bakanlýðý tespit edeceði hadlerle sýnýrlý olmak þartýyla, muvafakat verme yetkisini defterdarlýklara devredebilir.dava Konusu Madde 378- (2686 sayýlý Kanunun 51'inci maddesiyle deðiþen madde) Vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarh edilmesi, cezanýn kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonlarý kararlarýnýn teblið edilmiþ olmasý; tevkif yoluyla alýnan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin yapýlmýþ ve ödemeyi yapan tarafýndan verginin kesilmiþ olmasý lazýmdýr. Mükellefler beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karþý dava açamazlar. Bu kanunun vergi hatalarýna ait hükümleri mahfuzdur. Mukerrer Madde 378- (2791 sayýlý Kanunun 13'üncü maddesiyle eklenen madde) Danýþtay ve Vergi Mahkemelerinde yapýlacak duruþmalarda, iddia ve savunmanýn gerekli kýldýðý hallerde, mahkeme vergi davasýna konu olan tarhiyatýn dayanaðý incelemeyi yapmýþ bulunan inceleme elemanlarý ile, mükellefin duruþmada hazýr bulundurduðu malî müþaviri veya muhasebecisini de dinler.(2577 sayýlý Kanunun 63'üncü maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.) Madde (2577 sayýlý Kanunun 63'üncü maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.)mükelleflerin Ýzahat Talebinde Bulunabilecekleri Madde 413- Mükellefler, Maliye Bakanlýðýndan veya Maliye Bakanlýðýnýn bu hususta yetkili kýldýðý makamlardan vergi durumlarý ve vergi uygulanmasý bakýmýndan müphem ve tereddüdü mucip gördükleri hususlar hakkýnda izahat isteyebilirler. Yetkili makamlar yazý ile istenecek izahatý (4962 sayýlý Kanunun 17/A-b maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük; )yazý ile veya sirkülerle(*) cevaplamak mecburiyetindedirler. Alacaklarý cevaplara göre hareket eden mükelleflerin bu hareketleri cezayý istilzam etse dahi ceza kesilmez. (*)(4962 sayýlý Kanunla deðiþmeden önceki ibare) en kýsa bir zamanda Son Hükümler Özel Kanunlardaki Hükümlerin Saklý Olduðu Madde 414-

155 Özel kanunlarda 5432 sayýlý Vergi Usul Kanunu hükümlerinin uygulanacaðý belirtilen hallerde bu kanunun mezkur hükümlere tekabül eden maddeleri uygulanýr.yetki Mukerrer Madde 414- (4369 sayýlý Kanunun 19 uncu maddesiyle deðiþen madde) Bu Kanunun; 104, mükerrer 115, 177, 352 (Kanuna baðlý cetvel), 353 ve 356 ncý maddelerinde yer alan maktu had ve miktarlar 1/1/1998 tarihi itibariyle geçerli olan had ve tutarlarýna, 232 nci maddesinde yer alan lira, liraya, 252 nci maddesinde yer alan yüz kuruþ, liraya, 313 üncü maddesinin son fýkrasýnda yer alan lira, liraya, 343 üncü maddesinde yer alan 100 ve liralar sýrasýyla, ve liralara yükseltilmiþtir. Maliye Bakanlýðý; bu Kanunun 26, 35 ve 366 ncý maddelerinde yer alan tahakkuk fiþi ile vergi ve ceza ihbarnamelerinin þekli ve ihtiva edeceði bilgilerde deðiþiklik yapmaya ve bunlarý vergi dairesi adýna tanzim edecek olanlarý belirlemeye yetkilidir. Bu Kanunda yer alan maktu hadler ile asgari ve azami miktarlarý belirtilmiþ olan para ile ödenecek ceza miktarlarý, her yýl bir önceki yýla iliþkin olarak bu Kanun uyarýnca belirlenen yeniden deðerleme oranýnda artýrýlmak suretiyle uygulanýr. Bu þekilde hesaplanan maktu had ve miktarlarýn yüzde 5 ini aþmayan kesirler dikkate alýnmaz. Bakanlar Kurulu, bu suretle tespit edilen had ve miktarlarý yarýsýna kadar artýrmaya veya indirmeye, nispi hadleri ise iki katýna kadar artýrmaya veya yarýsýna kadar indirmeye veya tekrar kanuni seviyesine getirmeye yetkilidir.(*) (*) Yetki: Mükerrer Madde 414 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (3239 sayýlý Kanunun 35'inci maddesiyle eklenen madde) a) Bu Kanunun 26, 35 ve 366'ncý maddelerinde yer alan tahakkuk fiþi ile vergi ve ceza ihbarnamelerinin þekli ve ihtiva edeceði bilgilerde deðiþiklik yapmaya ve bunlarý vergi dairesi adýna tanzim edecek olanlarý belirlemeye Maliye ve Gümrük Bakanlýðý; b) Bu Kanunda yer alan maktu hadler ile asgarî ve azamî miktarlarý belirtilmiþ para ile ödenecek ceza miktarlarýný on katýna, nispî hadleri ise iki katýna kadar ayrý ayrý artýrmaya ve bunlarý kanunî seviyesine indirmeye Bakanlar Kurulu; Yetkilidir. c) (3946 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen bent) Bu Kanunun; 104, Mükerrer 115, 177, 232, 252, Mükerrer 298, 313, 343, 344, 345, Mükerrer 347, 353, Mükerrer 355, 356 ve 361'inci maddeleri ile Kanuna baðlý usulsüzlük cezalarýna ait cetvelde yer alan maktu had ve miktarlar tarihi itibariyle geçerli olan had ve tutarlarýna yükseltilmiþtir. d) (3946 sayýlý Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen bent) Bu Kanunda yer alan maktu had ve miktarlar için (177'nci maddede yazýlý maktu had ve miktarlar hariç) Bakanlar Kurulu (b) bendinde yer alan yetkisini kullanmadýðý takdirde; her bir takvim yýlýnda uygulanacak maktu had ve miktarlar, bir önceki yýlda uygulanan maktu had ve miktarlara, bu yýla iliþkin olarak bu Kanun uyarýnca belirlenen yeniden deðerleme oranýnda artýþ yapýlmak suretiyle tespit edilir. Bu suretle

156 hesaplanan maktu had ve miktarlarda lira kesirleri nazara alýnmaz.kaldýrýlan Hükümler Madde sayýlý Vergi Usul Kanunu ile bu kanunun bazý hükümlerini deðiþtiren 5815, 6094 ve 6935 sayýlý kanunlar ile 5887 sayýlý Harçlar Kanununun 116'ncý maddesi, 120'inci maddesinin ikinci ve üçüncü fýkralarý, 121'inci maddesinin dördüncü fýkrasý ile 123'üncü maddesi, 6085 sayýlý Karayollarý Trafik Kanununun 9'uncu maddesinin (E) fýkrasý, 6802 sayýlý Gider Vergileri Kanununun 64'üncü maddesi, 6936 sayýlý Hususi Otomobil Vergisi Kanununun 12'inci maddesi 7338 sayýlý Veraset ve Ýntikal Vergisi Kanununun 15'inci maddesi diðer kanunlarýn bu kanuna uymayan hükümleri kaldýrýlmýþtýr. Mukerrer Madde 415- (3418 sayýlý Kanunun 42'nci maddesiyle kaldýrýlmýþtýr.) Götürü Matrahlar Gecici Madde sayýlý kanunun 40'ýncý maddesi mucibince tesbit edilip bu kanunun yürürlüðe girdiði tarihte vergi tarhýna esas tutulmakta olan götürü matrahlar 1961 yýlý vergileri için de uygulanýr.ýlk Tatbik Yýlýnda Komisyonlarýn Teþkil ve Ödev Gecici Madde 2- Zirai kazançlar merkez ve il komisyonlarý bu kanunun yayýnlandýðý tarihten baþlayarak en geç bir ay içinde, komisyon baþkanlarýnýn daveti üzerine kurulur. Zirai kazançlar merkez komisyonuna Ziraat Odalarý Birliði tarafýndan seçilecek temsilci, iþbu birliðin teþekkül edeceði tarihe kadar Ticaret ve Sanayi Odalarý, Ticaret Odalarý, Sanayi Odalarý ve Ticaret Borsalarý Birliði tarafýndan seçilir. Merkez komisyonu, bu kanunun 46'ncý maddesinde mevzuubahis yönetmeliði ilk toplantý tarihinden itibaren en geç üç ay içinde hazýrlayarak yürürlüðe koyar. Gecici Madde 3- Kanunun ilk uygulama yýlýnda, vergiye tabi çiftçilerin zirai kazançlarý, satýþ tutarlarýna bakýlmaksýzýn götürü gider usulüne göre tespit olunur. Dileyenler, vergi dairesine, en geç, kanunun mer'iyete girdiði tarihten itibaren bir ay içinde ve yazýlý olarak müracaatta bulunmak þartiyle, gerçek kazanç esasýný ihtiyar edebilirler. Gecici Madde 4- Bu kanunun yürürlüðe girdiði tarihten veya sonraki yýllarda bilanço esasýna göre Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefiyetine girecek olanlar açýlýþ bilanço ve envanterini tanzim ederken iþletmeye dahil iktisadi kýymetleri bu kanunun üçüncü kitabýnda yazýlý hükümler dairesinde deðerlendirirler. Maliyet bedeli ile deðerlenmesi icap eden kýymetlerin bu bedeli bilinmiyorsa maliyet bedeli yerine mükelleflerin bizzat belli edecekleri alýþ emsal bedeli deðerlemeye esas tutulur.

157 Vergi incelenmesi neticesinde alýþ emsal bedelinin fazla hesap edildiðinin anlaþýlmasý halinde mükellef hakkýnda (4369 sayýlý Kanunun 81/A-23 maddesiyle deðiþen ibare Yürürlük: ) ver ziyaý (*) ve usulsüzlük cezalarý uygulanmaz. (*) (Deðiþmeden önceki ibare) kusuramortismana Tabi Ýktisadi Kýymetlerin Deðerlenmesi Gecici Madde 5- (205 sayýlý Kanunun 24'üncü maddesiyle deðiþen madde) Bu kanunun mer'iyete girdiði tarihte veya müteakip yýllarda ticari, zirai veya mesleki kazançlarý dolayýsýyla yeniden Gelir Vergisine girecek veya (4369 sayýlý Kanunun 81/A-24' üncü maddesiyle deðiþen ibare. Yürürlük; ) basit usulden gerçek usule geçecek olan mükellefler ile öteden beri faaliyete devam eden serbest meslek erbabýnýn (*) amortismana tabi iktisadi kýymetleri maliyet bedeli, maliyet bedeli bilinmiyorsa bizzat kendilerince alýþ tarihindeki rayice göre tahmin olunacak bedeli ile deðerlenir. Þu kadar ki, bu kýymetlerin alýþ tarihleri ile mükellefiyete giriþ veya gerçek usule geçiþ tarihi arasýndaki yýllara ait amortismanlar tutarý bu deðerden düþülür ve bakiyesinin amortismanýna devam olunur.(**) Mükellefçe tahmin olunacak bedelin fazla hesaplandýðýnýn tesbiti halinde bundan dolayý adýna ceza kesilmez. (*) (Ýbarenin deðiþmeden önceki þekli) götürü usulden (zirai kazançlarda götürü gider usulü dah gerçek usule geçecek mükelleflerin (**) Geçici Madde 5 _ (Deðiþmeden önceki þekli) (205 sayýlý Kanunun 24'üncü maddesiyle deðiþen madde) Bu kanunun mer'iyete girdiði tarihte veya müteakip yýllarda ticari, zirai veya mesleki kazançlarý dolayýsiyle yeniden Gelir Vergisine girecek veya götürü usulden (Zirai kazançlarda götürü gider usulü dahil) gerçek usule geçecek olan mükelleflerin amortismana tabi iktisadi kýymetleri maliyet bedeli, maliyet bedeli bilinmiyorsa bizzat kendilerince alýþ tarihindeki rayice göre tahmin olunacak bedeli ile deðerlenir. þu kadar ki, bu kýymetlerin alýþ tarihleri ile mükellefiyete giriþ veya gerçek usule geçiþ tarihi arasýndaki yýllara ait amortismanlar tutarý bu deðerden düþülür ve bakiyesinin amortismanýna devam olunur.ceza Hükümlerinin Þümulü Gecici Madde 6- Bu kanunun yürürlüðe girmesinden önce iþlenmiþ fiiller hakkýnda, bu fiillerin iþlendiði tarihte 5432, 5815 ve 6094 sayýlý kanunlarýn yürürlükte bulunan vergi cezalarýna ve hileli vergi suçlarýna müteallik hükümleriyle bu kanunun hükümlerinden hangisi mükellefin veya suçu iþliyen kimsenin lehine ise o hüküm uygulanýr. Yukarýki fýkra hükmü bu kanunun yürürlüðe girdiði tarihten önce kesilmiþ olup da henüz kesinleþmemiþ veya tahsil edilmemiþ olan vergi cezalariyle ceza mahkemelerince hükmolunan cezalara da þamildir.ceza Ýndiriminden Faydalanacak Olanlar Gecici Madde 7- Mükellef veya vergi sorumlularý bu kanunun yürürlüðe girdiði tarihten itibaren iki ay içinde vergi dairesine müracaatla itiraz süresi geçmiþ veya henüz son bulmamýþ vergi ve cezalarý için bu kanunun 376'ncý maddesindeki þartlarý yerine getirdikleri takdirde mezkur madde hükümlerinden faydalandýrýlýrlar.kazanç Sayýlmýyacak Farklar Gecici Madde 8- Bu

158 kanunun 328 ve 329'uncu maddelerinin uygulanmasýnda 1945 yýlýnýn sonundan önce satýnalýnmýþ veya inþa ettirilmiþ veyahut trampa yolu ile iktisabedilmiþ olan gayrimenkuller ile bunlarýn mütemmim cüzülerinin (Sabit tesisatta makinalar dahil) ve teferruatýnýn ve gayrimenkul olarak tescil edilen haklarýn satýþýndan ve bu mallar ve haklar için alýnan sigorta tazminatýndan doðan farklar kazanç sayýlmaz.bu Kanunun Belediye Vergi ve Resimlerine Uygulanacaðý Tarih Gecici Madde 9- Belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkýnda bu Kanunun vergi hatalarýna ve bunlarýn düzeltilmesine ve vergi ihtilaflarýna müteallik hükümleri yayýmý tarihinden ve diðer hükümleri 1 Ocak 1963 tarihinden baþlýyarak uygulanýr.müdevver Mahsullerin Deðerlenmesi Gecici Madde 10- (205 sayýlý Kanunun 25'inci maddesiyle eklenen madde) Bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihte veya müteakip yýllarda zirai kazançlar dolayýsiyle zirai iþletme hesabý veya bilanço esasýnda yeniden Gelir Vergisine girecek veya götürü gider usülünden gerçek usullere geçecek çiftçiler, mükellefiyete girdikleri veya gerçek usullere geçtikleri yýla devredilen zirai mahsullerini maliyet bedeli ile, bu bedel belli deðilse bizzat tayin edecekleri bedel ile deðerlendirirler ve çiftçi iþletme defterinin giderleri tablosuna bir kalemde kaydederler; bilanço esasýnda ise açýlýþ bilançosundan gösterirler. Mükellefçe tayin edilecek bu bedelin fazla hesaplandýðýnýn tesbiti halinde bundan dolayý adýna ceza kesilmez. Ýlk defa götürü gider usulünde vergiye tabi olacak çiftçilerin evvelki yýllardan devreden mahsullerinin satýþ hasýlatýnýn vergilendirilmesinde, kazançlarýný Gelir Vergisi Kanununun 54'üncü maddesinin 1 numaralý bendine göre tesbit edecekler gerçek miktarlarý ile indirilebilecek giderlerinin, kazançlarýný ayný maddenin 2 numaralý bendine göre tespit edecekler ise bilumum giderlerinin hesabýnda evvelki yýllarda ödenmiþ olan bu kabil masraflardan sadece yapýldýðý yýla devreden mahsullere isabet eden kýsýmlarý nazara alýnýr.yeniden Deðerleme Gecici Madde 11- (3332 sayýlý Kanunun 16'ncý maddesiyle mükerrer 298'inci madde olmuþtur.) Gecici Madde 12- (3239 sayýlý Kanunun 38'inci maddesiyle eklenen madde) 4/1/1961 gün ve 213 sayýlý Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin bu Kanunla deðiþmeden önceki hükümlerine göre, takdir edilen asgari ölçüde arsa metrekare birim deðerleri ile ilgili olarak dava açma ve açýlan davalara cevap verme konusunda Maliye ve Gümrük Bakanlýðýna baðlý vergi dairelerine mevdu görev ve yetkiler devam eder; kesinleþen deðerler bu vergi dairelerince, takdir komisyonu kararlarý ve varsa yargý mercii kararlarý ile birlikte ilgili belediyelere derhal bildirilir. Emlak Vergisi Kanununun uygulamasýnda, altýncý genel beyan döneminin baþlayacaðý yýla kadar kesinleþen bu deðerler geçerli olur. 213 sayýlý Vergi Usul Kanununun 72 nci maddesinin bu Kanunla deðiþmeden önceki hükümlerine göre kurulan takdir komisyonlarýnýn asgarî ölçüde arsa metrekare birim deðer tespitine iliþkin görev ve yetkileri 1 Mart 1986 tarihine kadar, bu deðerlerle ilgili olarak açýlacak davalarla ilgili görev ve yetkileri söz konusu davalar sonuçlanýncaya kadar devam

159 eder. Gecici Madde 13- (3239 sayýlý Kanunun 38'inci maddesiyle eklenen madde) Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinde yer alan ve bu Kanunla artýrýlan hadler, önceki yýllarýn hadlerine baðlý olmaksýzýn 1986 yýlýnda tutulacak defterler için de uygulanýr. Gecici Madde 14- (3239 sayýlý Kanunun 38'inci maddesiyle eklenen madde) Üç yýl süre ile görev yapacak olan ilk Yeminli Mali Müþavirler Kurulu üyeleri, biri Baþkan ve biri Baþkanvekili olmak üzere, bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihi takip eden altý ay içinde Bakanlar Kurulunca atanýr. Üç yýllýk sürenin bitiminde yeniden üyeliðe getirilmek mümkündür. Kurul üyeliklerine atananlar ile kurulda görevlendirilen personelden T.C. Emekli Sandýðýna tabi olanlarýn istemleri halinde, Emekli Sandýðý iþtirakçiliði devam eder. Gecici Madde 15- (3239 sayýlý Kanunun 38'inci maddesiyle eklenen madde) Yeminli Malî Müþavirler Kurulunun giderleri üç yýl süre ile her yýl Maliye ve Gümrük Bakanlýðý bütçesine konacak olan ödenekten karþýlanýr. Gecici Madde 16- (3418 sayýlý Kanunun 33'üncü maddesiyle eklenen madde) 213 sayýlý Vergi Usul Kanununa 3239 sayýlý Kanunun 36'ncý maddesiyle ilave edilen mükerrer 415 inci maddeyle kurulan "Vergi Ýdaresini Geliþtirme Fonu", bu Kanunun yürürlük tarihi itibariyle mevcut bütün aktif ve pasifiyle birlikte aynen Vergi Usul Kanununun ek 13 üncü maddesi ile kurulan "Gelir Ýdaresini Geliþtirme Fonu"na devredilmiþtir. Vergi Ýdaresini Geliþtirme Fonu'nun sözleþmelerde taraf olmaktan doðan hak ve borçlarý, Gelir Ýdaresini Geliþtirme Fonuna intikal eder. Bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihte Vergi Ýdaresini Geliþtirme Fonu baþka bir iþleme gerek kalmaksýzýn infisah eder. Vergi Ýdaresini Geliþtirme Fonu ile Gelir Ýdaresini Geliþtirme Fonu, devir nedeniyle doðacak her türlü vergi, resim ve harçtan muaftýr. Gecici Madde 17- (3689 sayýlý Kanunun 2'inci maddesiyle eklenen madde) tarihinden geçerli olmak üzere 10 yýl süre ile; bu Kanuna, 3418 sayýlý Kanunun 32 nci maddesiyle eklenen ek 13 üncü maddenin 2 numaralý fýkrasýnda yer alan % 05 oraný % 1 olarak; 4 numaralý fýkrasýnýn (a) bendinde yer alan % 30 oraný, vergi incelemesine yetkili Maliye ve Gümrük Bakanlýðý merkez denetim elemanlarý ve münhasýran Gelirler Genel Müdürlüðü merkez ve taþra teþkilatýnda çalýþan personel için % 45, Bakanlýðýn diðer yurtiçi personeli için % 35 olarak uygulanýr. Gecici Madde 18- (4008 sayýlý Kanunun 23'üncü maddesiyle eklenen madde) Bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihten önce aktife giren iktisadi kýymetler hakkýnda aktife alýndýklarý yýlda yürürlükte olan hükümlere göre

160 amortisman ayrýlmasýna devam olunur. Gecici Madde 19- (4369 sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle eklenen madde) Ýþletme hesabý esasýnda defter tutan mükellefler diledikleri takdirde, Vergi Usul Kanunun 180 inci maddesindeki þartlar dikkate alýnmaksýzýn 31/12/2000 tarihine kadar iþletme hesabý esasýna göre defter tutmaya devam ederler. Gecici Madde 20- (4369 sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle eklenen madde) 1998 yýlý geçici vergi uygulamasý bakýmýndan; Hazine Bonosu, Devlet Tahvilleri ve Toplu Konut Ýdaresi, Kamu Ortaklýðý Ýdaresi ve Özelleþtirme Ýdaresi Baþkanlýklarýnca çýkarýlan menkul kýymetler alýþ bedeli ile deðerlenir. Gecici Madde 21- (4369 sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle eklenen madde. Yürürlük; ) Bu Kanunun yürürlüðe girmesinden önce iþlenmiþ fiiller hakkýnda kesilecek cezalarda, bu fiilerin iþlendiði tarihte 213 sayýlý Vergi Usul Kanunun yürürlükte bulunan vergi cezalarýna ait hükümleri; hükmolunacak cezalar hakkýnda ise, bu fiillerin iþlendiði tarihte yürürlükte bulunan hükümler ile bu Kanun hükümlerinden lehe olaný uygulanýr. ( tarih ve sayýlý R.G.'de yayýmlanan E.2000/21; K.2000/16 sayý ve günlü Anayasa Mahkemesi Kararý ile iptal edilen cümle)(*) (*) (Ýptal edilmeden önceki þekli) Þu kadar ki; bu Kanunun yürürlüðe girmesinden önce kesinleþm mahkumiyet kararlarý hakkýnda bu Kanun hükümleri uygulanmaz. Gecici Madde 22- (4369 sayýlý Kanunun 20 nci maddesiyle eklenen madde) Diðer kanunlarda Vergi Usul Kanununun bu Kanunla yürürlükten kaldýrýlan kaçakçýlýk, aðýr kusur ve kusur cezalarýna yapýlan atýflar Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesinde yer alan vergi ziyaý cezasýna yapýlmýþ sayýlýr.(4444 sayýlý Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen geçici madde) Gecici Madde 23- (4444 sayýlý Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen madde. Yürürlük; ) 1/1/1999 tarihi ile bu maddenin yürürlüðe girdiði tarih arasýndaki vergilendirme dönemlerine iliþkin olarak yapýlan ve uzlaþma talep edildiði halde henüz uzlaþma günü verilmemiþ veya uzlaþma günü verilmiþ ancak uzlaþma görüþmesi yapýlmamýþ veya uzlaþma talep süresi geçmemiþ olan vergi ziyaý cezalý tarhiyatlarda; vergi ziyaý cezasý için de uzlaþma talebinde bulunulabilir.(4503 sayýlý Kanunun 10'uncu maddesiyle eklenen geçici madde) Gecici Madde 24- (4503 sayýlý Kanunun 10'uncu maddesiyle eklenen madde Yürürlük; tarihinden geçerli olmak üzere ) ve tarihlerinde deprem felâketine maruz kalan yörelerde, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyet kaydý bulunan kiþilerden alacaðý bulunan mükellefler, bu Kanunun 322 ve 323 üncü maddeleri hükümlerinin uygulanmasýnda bu madde hükmünü de dikkate alýrlar. Karþýlýk ayrýlmak veya zarar yazýlmak istenen alacak; 1. Alacaðýn bulunduðu yerdeki deprem tarihinden önce doðmuþ olmalýdýr. 2. Varlýðý Vergi Usul Kanununda sayýlan belgeler ile tevsik edilmelidir.

161 Borçlunun mal varlýðýnýn en az üçte birini kaybettiðine iliþkin olarak açýlmýþ tespit davasý üzerine verilen karar, alacaðýn dava veya icra safhasýna geldiðini gösterir ve bu nevi alacaklar için pasifte karþýlýk ayrýlabilir. Alacaklý ve borçlunun her türlü muvazaadan ari olarak sulh olmalarý ve bu konuda düzenleyecekleri bir belgeyi karþýlýklý olarak imzalamalarý halinde bu belge kanaat verici belge sayýlýr ve belgeye konu alacak deðersiz alacak addolunur. Maliye Bakanlýðý 3568 sayýlý Kanuna göre yetki almýþ meslek mensubunca düzenlenmiþ ve üçüncü fýkrada belirtilen þartlarýn mevcudiyetini gösteren tasdik raporunu kanaat verici vesika olarak kabul edebilir. Ancak bu vesika borçlu yönünden vazgeçilen alacak sayýlmaz. Bu maddenin uygulanmasýna iliþkin usul Maliye Bakanlýðýnca belirlenir.(5024 Sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle eklenen geçici madde) Gecici Madde 25- (5024 Sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle eklenen geçici madde: Yürürlük; ) tarihli bilançoda yer alan parasal olmayan kýymetler aþaðýdaki hükümlere göre, bu maddede hüküm bulunmayan hallerde ise Vergi Usul Kanununun bu Kanunla deðiþik mükerrer 298 inci maddesinde yer alan hükümlere göre düzeltilir: a) Düzeltme iþlemi, Türkiye geneli için hesaplanan toptan eþya fiyatlarý genel endeksi göz önünde bulundurularak Maliye Bakanlýðýnca belirlenen düzeltme katsayýlarý kullanýlarak yapýlýr. Düzeltme iþlemi 1970 yýlýndan itibaren uygulanýr. Bu yýldan önce aktif ve pasife giren kalemler 1970 yýlýnda girmiþ kabul edilir. b) Maddî duran varlýklar maliyet bedeli, malî duran varlýklar ise alýþ bedeli üzerinden düzeltmeye tâbi tutulur. c) Maddî duran varlýklar, malî duran varlýklar ve özel tükenmeye tâbi varlýklar ile stoklarýn maliyet veya alýþ bedelleri içinde yer alan ve tevsik edilebilen reel olmayan finansman maliyeti, ilgili varlýðýn maliyet veya alýþ bedelinden düþülür. Mükelleflerin reel olmayan finansman maliyetini tevsik edememeleri halinde: 1) Son beþ hesap dönemi içinde aktife giren kýymetlerin maliyet bedeline dahil edilen finansman giderlerinin reel olmayan kýsýmlarý; toplam finansman maliyetlerine, ilgili döneme ait TEFE artýþ oranýnýn dönem ortalama ticarî kredi faiz oranýna bölünmesi sonucunda belirlenen oranlar uygulanmak suretiyle bulunan tutar, maliyet ve alýþ bedelinden düþülür. 2) Söz konusu beþ hesap döneminden önce aktife giren kýymetlerin maliyet bedeline dahil edilen finansman giderleri maliyet veya alýþ bedellerinden düþülmez. 3) (5228 sayýlý Kanunun 11'inci maddesiyle eklenen bent)reel

162 olmayan finansman maliyetinin tevsik edilebilir olmasý halinde de (1) numaralý alt bentte belirtilen yöntem kullanýlabilir. Amortisman süresi bitmemiþ olan kýymetlere iliþkin maliyet veya alýþ bedelinden düþülen reel olmayan finansman maliyetinden amortisman ayrýlmamýþ tutar, 2004 ve sonraki dönemlerde, beþ yýlda ve eþit taksitte dönem kazancýnýn tespitinde gider olarak dikkate alýnýr. d) Birikmiþ amortismanlar, ait olduklarý kýymetin bilanço tarihindeki deðerinde düzeltme sonrasýnda ortaya çýkan artýþ oraný dikkate alýnarak düzeltilir. e) Öz sermaye kalemlerinin düzeltilmesinde, tarihinden önce ayrýlan yeniden deðerleme deðer artýþ fonu gibi fonlar öz sermayeden düþülür. Bu ve benzeri fonlarýn sermayeye ilavesi nedeniyle oluþan sermaye artýþlarý sermaye artýþý olarak dikkate alýnmaz ve enflasyon düzeltmesine tâbi tutulmaz. f) 2003 yýlý hesap dönemine ait beyannamede yer alan indirilemeyen geçmiþ yýl malî zararlarý ile carî dönem malî zararlarý matrahýn tespitinde mukayyet deðerleri ile dikkate alýnýr. g) tarihli bilançonun düzeltilmiþ aktif toplamýndan düzeltilmiþ sermaye, düzeltilmiþ hisse senetleri ihraç primleri ve düzeltilmiþ hisse senedi iptal kârlarý ile borç toplamýnýn çýkarýlmasý sonucu bulunan fark, geçmiþ yýllar kâr/zararý hesabýnda gösterilir. Bu þekilde tespit edilen geçmiþ yýl kârý vergiye tâbi tutulmaz, geçmiþ yýl zararý ise zarar olarak kabul edilmez. Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesaplarý, herhangi bir suretle baþka bir hesaba nakledildiði veya iþletmeden çekildiði takdirde, bu iþlemlerin yapýldýðý dönemlerin kazancý ile iliþkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulur. (5228 sayýlý Kanunun 11'inci maddesiyle deðiþtirilen cümle) Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farklarý düzeltme sonucu oluþan geçmiþ yýl zararlarýna mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu iþlemler kâr daðýtýmý sayýlmaz.(*) h) Sermaye Piyasasý Kurulu ve Bankacýlýk Düzenleme ve Denetleme Kurumunun yüksek enflasyon döneminde malî tablolarýn düzeltilmesine iliþkin düzenlemelerine göre tarihli bilançolarýný düzeltmek zorunda olan mükellefler, söz konusu bilançolarýný bu madde uyarýnca yeniden düzeltmeyebilirler.(5228 sayýlý Kanunun 11'inci maddesiyle eklenen cümle) Ancak bu þekilde düzeltme yapanlar, bu Kanuna göre ayrýlabilecek tutardan fazla amortisman veya karþýlýk ayýramaz. ý) Yýllara sarî inþaat ve onarma iþlerine ait maliyet ve istihkak tutarlarý ile ilgili olarak tarihinde oluþan düzeltme farklarý iþin bitiminde kâr/zarar tutarýnýn tespitinde dikkate alýnmaz. j) 2004 yýlý hesap döneminden itibaren ilk defa bilanço esasýna geçen mükellefler bu maddede yer alan esaslara göre düzeltme yaparlar.

163 k) Kendisine özel hesap dönemi tayin edilen mükelleflerde; tarihli bilanço, 2004 yýlý içinde biten hesap dönemi sonundaki bilançoyu, 2003 yýlý hesap dönemi, 2004 yýlý içerisinde biten hesap dönemini, tarihi 2004 yýlý içinde baþlayan hesap döneminin baþýndaki tarihi ifade eder. l) (5228 sayýlý Kanunun 11'inci maddesiyle eklenen bent) Bu madde uyarýnca düzeltilen kalemlerin elden çýkarýlmasý halinde, bunlara iliþkin enflasyon düzeltme farklarý maliyet bedeli addolunur. Þu kadar ki, amortismana tâbi olmayan kýymetlerin düzeltilmiþ deðerinin altýnda bir bedelle satýlmasý halinde, düzeltilmiþ deðerle düzeltme öncesi deðer arasýndaki farka isabet eden zarar, gelir veya kurumlar vergisi matrahýnýn tespitinde dikkate alýnmaz. (*) (5228 sayýlý Kanunun 11'inci maddesiyle deðiþtirilmeden önceki þekli) Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon fark hesaplarý kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir, bu iþlem kâr daðýtýmý sayýlmaz. (5024 Sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle eklenen geçici madde) Gecici Madde 26- (5024 Sayýlý Kanunun 5'inci maddesiyle eklenen geçici madde: Yürürlük; ) Bu maddenin yürürlüðe girdiði tarihten önce aktife giren iktisadi kýymetler hakkýnda aktife alýndýklarý yýlda yürürlükte olan sürelere göre amortisman ayrýlmasýna devam olunur. (5479 Sayýlý Kanunun 13 üncü maddesiyle eklenen geçic madde) Gecici Madde 27- (5479 Sayýlý Kanunun 13 üncü maddesiyle tarihinden geçerli olmak üzere eklenen geçici madde. Yürürlük; )01/01/2006 tarihinden önceki dönemlere iliþkin olarak bu tarihten sonra ortaya çýkan ve vergi ziyaý cezasý kesilmesini gerektiren fiiller için ziyaa uðratýlan verginin bir katý tutarýnda vergi ziyaý cezasý kesilir. Bu ceza; vergi ziyaýna 359 uncu maddede yazýlý fiillerle sebebiyet verenlere üç kat, bu fiillere iþtirak edenlere bir kat, vergi incelemesine veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra verilenler hariç olmak üzere, kanuni süresi geçtikten sonra verilen vergi beyannameleri için de yüzde elli oranýnda uygulanýr.ceza Hükümlerinde Uygulama Ek Geçici Madde 1- (2365 sayýlý Kanunun 97'nci maddesiyle eklenen madde) Bu Kanunun yürürlüðe girmesinden önce iþlenmiþ fiiller hakkýnda, bu fiillerin iþlendiði tarihte 213 sayýlý Vergi Usul Kanununun yürürlükte bulunan vergi cezalarýna ait hükümleri uygulanýr.ceza Kesmede Zamanaþýmý Ek Geçici Madde 2- (2365 sayýlý Kanunun 97'nci maddesiyle eklenen madde) Bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki dönemlere ait vergi cezalarý hakkýnda ilgili dönemde yürürlükte bulunan ceza kesmede zamanaþýmý hükümleri uygulanýr. Ek Geçici Madde 3- (2365 sayýlý Kanunun 97'nci maddesiyle eklenen madde) Vergi Kanunlarýna göre ticari, zirai ve mesleki faaliyetleri dolayýsýyla ilgili vergi dairelerine mükellefiyet kayýtlarýný yaptýrmalarý gerektiði halde 31/3/1981 tarihine kadar bu mükellefiyetlerini tescil ettirmemiþ bulunanlar hakkýnda, Vergi Usul Kanununda öngörülmüþ olan diðer ceza hükümleri ile birlikte ayný Kanunun 360'ýncý maddesi hükmü de uygulanýr. Ek Geçici Madde 4- (2365 sayýlý Kanunun 97'nci maddesiyle eklenen madde)

164 213 sayýlý Vergi Usul Kanununun 221'inci maddesinde yer alan defter tasdik süreleri, 1981 takvim yýlýnda tutulacak defterler için bir ay uzatýlmýþtýr. Ek Geçici Madde 5- (2365 sayýlý Kanunun 97'nci maddesiyle eklenen madde) 193 sayýlý Gelir Vergisi Kanununun 46'ncý maddesinde yapýlan deðiþiklik nedeniyle, 1981 yýlýnda götürü matrahlara iliþkin olarak yapýlacak takdirler için 213 sayýlý Vergi Usul Kanununun 40'ýncý maddesinin 2 numaralý bendinde yazýlý olan süre 1981 yýlý Mart ayý sonuna kadar uzatýlmýþtýr. Ek Geçici Madde 6- (2365 sayýlý Kanunun 97'nci maddesiyle eklenen madde) 2343 sayýlý kanunla 1/3/1981 tarihinden itibaren 210 sayýlý Deðerli Kaðýtlar Kanunu kapsamýna alýnan faturalarla ilgili yeni düzenlemelere geçilinceye kadar, gerçek veya tüzelkiþiler, ellerinde bulundurduklarý faturalarýný kullanabilirler. Ancak bu faturalarýn deðerli kaðýt bedellerinin makbuz karþýlýðý tahsili suretiyle defterdarlýklarca tasdiki þarttýr. Ek Geçici Madde 7- (2365 sayýlý Kanunun 97'nci maddesiyle eklenen madde) 193 sayýlý Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 117'nci maddesine iliþkin olarak 1981 yýlýnda yapýlacak tespitler için ayný maddenin son fýkrasýnda yazýlý süreyi iki aya kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Ek Geçici Madde 8- (2365 sayýlý Kanunun 97'nci maddesiyle eklenen madde) 1980 vergilendirme dönemindeki iþ hacmi itibariyle 1981 yýlýnda tüccarlarýn defter tutma bakýmýndan girecekleri sýnýflarýn tayininde, bu kanunun 26'ncý maddesiyle deðiþtirilen 213 sayýlý Vergi Usul Kanununun 177'nci maddesindeki hadler esas alýnýr. Ek Geçici Madde 9- (2686 sayýlý Kanunun 52'nci maddesiyle eklenen madde) 1981 takvim yýlý peþin ödeme derecelerine yapýlan itirazlar hakkýnda bu kanunun 53'üncü maddesiyle kaldýrýlan Mükerrer 86'ncý madde hükümlerinin uygulanmasýna devam olunur. Þu kadar ki, Merkez Özel Komisyonu tarafýndan görüþülerek sonuçlandýrýlan itirazlardan Resmi Gazete'de ilan edilmemiþ olanlar hakkýnda sözü edilen maddenin ilana iliþkin hükmü uygulanmaz. Ek Geçici Madde 10- (2686 sayýlý Kanunun 52'nci maddesiyle eklenen madde) Bu kanunun 36'ncý maddesiyle deðiþik Vergi Usul Kanununun 298'inci maddesi hükümlerinin yürürlüðe gireceði tarihten önceki dönemlere iliþkin olarak yapýlacak rayiç bedel takdirleri dolayýsýyla anýlan kanunun 257'nci maddesinin bu kanunun 33'üncü maddesiyle deðiþtirilmeden önceki hükümlerinin uygulanmasýna devam olunur. Ek Geçici Madde 11- (2686 sayýlý Kanunun 52'nci maddesiyle eklenen madde) 213 sayýlý Vergi Usul Kanununun 353'üncü maddesinin 2 numaralý bendi uyarýnca her bir belge nevine iliþkin olarak kesilmiþ bulunan özel usulsüzlük cezalarýnýn, her bir tespit için lirayý ve bir takvim yýlý içinde lirayý aþan miktarý tahsil edilmemiþse terkin, tahsil edilmiþse red ve iade edilir. Ek Geçici Madde 12- (2686 sayýlý Kanunun 52'nci maddesiyle eklenen madde)

165 Gelir Vergisi Kanununun 2454 sayýlý Kanunun 14'üncü maddesiyle deðiþik mükerrer 117'nci maddesi hükümleri uyarýnca, 1981 yýlý için tahakkuk ettirilmiþ bulunan peþin ödemelere iliþkin taksitlerini vadesinde ödemeyen mükellefler hakkýnda 15/4/1982 tarihine kadar 6183 sayýlý kanunun 2347 sayýlý kanunla deðiþik 51'inci maddesi hükmü uygulanmaz yýlý Gelir Vergisine mahsup edilip de ödenmemiþ bulunan peþin ödeme miktarýnýn, bu kanunun yürürlüðe girdiði tarihten itibaren iki ay içinde ödenmesi halinde, bu alacaklara da 15/4/1982 tarihinden ödendiði tarihe kadar geçen süre için gecikme zammý uygulanmaz. Tahsil edilmiþ bulunan gecikme zamlarý ise red ve iade edilir. Ek Geçici Madde 13- (2686 sayýlý Kanunun 52'nci maddesiyle eklenen madde) a) 213 Sayýlý Vergi Usul Kanununa bu kanunla eklenen mükerrer 49'uncu maddede yer alan bina metrekare normal inþaat maliyet bedelleri ile arsalara ait asgari ölçüde birim deðer tespitlerine iliþkin süreleri Emlak Vergisi 1983 Genel Beyan Dönemi ile ilgili olmak üzere 1982 takvim yýlýnda gerektiði ölçüde kýsaltmaya; b) 1983 yýlýnda yapýlacak olan Genel Beyan dolayýsýyla vergi dairelerine verilecek Emlak Vergisi beyannamelerini iki ay önceden kabul etmeye; Maliye Bakaný yetkilidir.yürürlük Madde 416- Bu kanun 1 Ocak 1981 tarihinde yürürlüðe girer.yürütmeye Memur Olanlar Madde 417- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.