TÜRKİYE NİN MADENLERİ

Transkript

1 TÜRKİYE NİN MADENLERİ Gökmen ÖZER/ Coğrafya Öğretmeni Kars Selim Şehit Teğmen Gökhan Yaşartürk Lisesi

2 Madencilik ile ilgili bazı terimler Maden Yer kabuğunun çeşitli derinliklerinden çıkarılan ve ekonomik değeri olan minerallere denir. Tuvenan Cevher Başka maddelerle karışık halde bulunan, işlenmemiş madenlere denir. Tenör Madenlerin içindeki saf metal oranına denir.

3 Bir Maden ocağının işletilebilmesi için: 1- Tenör Oranını Yüksek Olması 2- Rezervinin fazla olması gerekir.

4 Ceviz ve Ceviz içini Tenör oranına benzetelim: 1kg kabuklu cevizden 400 gr ceviz içi elde ediliyorsa geriye kalan 600 gr artıktır.

5 MTA(Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü) Türkiye deki madenleri araştır. Etibank Maden işletmelerini finanse eder

6 Türkiye de Çıkarılan Başlıca madenler Demir Bor Mineralleri Krom Bakır Boksit Tuz Cıva Feldspat Amyant Mermer Lüle Taşı Oltu Taşı Zımpara Taşı Kurşun ve Çinko Nikel

7 1- DEMİR KULLANIM ALANLARI Demir-Çelik Endüstrisinde

8 Başlıca Demir Yataklarımız SİVAS Divriği Kangal MALATYA Hekimhan Hasançelebi BALIKESİR Havran Edremit ADANA Feke ADAPAZARI Çamdağı K.MARAŞ

9 Demirin çıkarıldığı yerler

10 En Fazla Demir Çıkan Ülkeler 1- Brezilya 2- Çin 3- Avustralya 4- Hindistan 5- ABD

11 2- BOR MİNERALLERİ Kullanım Alanları Jet ve Roket yakıtı Cam ve Cam yünü Porselen Lehim ve Fotoğrafçılık Plastik, Elyaf vb

12 Bor

13 Bor Minerallerinin Çıkarıldığı Yerler ESKİŞEHİR BALIKESİR KÜTAHYA BURSA Seyitgazi Bigadiç Susurluk Emet Mustafakemalpaşa

14 Bor Minerallerinin çıkarıldığı yerler

15 3- KROM Kullanım Alanları Mermi Çeliğe sertlik vererek kırılmasını ve paslanmasını engeller Gemi Uçak ve Top Sanayisi Kap Kacak vb.

16 Krom Kaplamalı araç

17 Krom kaplama

18 Krom

19 Başlıca Krom Yatakları ELAZIĞ MUĞLA BAYBURT ADANA DENİZLİ Alacakaya(Guleman) Fethiye ve Köyceğiz Kop dağı Pozantı Acıpayam, Buldan Kayseri- Mersin arası

20 Kromun çıkarıldığı yerler

21

22 Elazığ /Alacakaya Sori Mıntıkası krom ocakları

23 Krom İki İlimizde işlenir ve ferrokroma dönüştürülür: Elazığ ferrokrom fabrikası Antalya Ferrokrom Fabrikasında işlenir.

24 Antalya ferrokrom fabrikası

25 Dünya da En Fazla Krom Üreten Ülkeler Güney Afrika Cumhuriyeti Hindistan Türkiye Lübnan

26 4- BAKIR Kullanım Alanları; Elektrik ve Elektronik Endüstrisinde Mutfak ve Süs Eşyasında

27 Bakır Madeni

28 Bakırın işlenmiş hali

29 Hurda Bakır

30 İşlenmiş Bakır

31 Başlıca Bakır Yataklarımız ARTVİN ELAZIĞ KASTAMONU RİZE GİRESUN Murgul Maden Küre Çayeli Köprübaşı

32 Bakırın Çıkarıldığı yerler

33 Bakır madeninin işlendiği iller Samsun Bakır İşletmesi Artvin Murgul Bakır işletmesi Elazığ Maden Bakır İşletmesi

34 Elazığ Maden İlçesi Bakır İşletmesi

35 5- BOKSİT Boksit madeninin işlenmesiyle Alüminyum metali elde edilir. Kullanım Alanları; Konserve ve ambalaj sanayisinde İnşaat sektöründe Otomotiv Elektrik-Elektronik

36 Boksit

37 Boksit

38 Boksitin işlenip Alüminyum metaline dönüşmesi

39 Alüminyum

40 Boksit Yataklarımız KONYA Seydişehir ANTALYA Akseki MUĞLA Milas ADANA Saimbeyli

41 Boksit Türkiye de Boksit Konya SEYDİŞEHİR DE işlenir. Konya Seydişehir tesisi

42 6- TUZ: Ülkemizde tuz Göllerden, denizlerden ve Kaya Tuzundan elde edilir. GÖL Tuz gölünden DENİZ İzmir Çamaltı Tuzlasından KAYA TUZU Kağızman, Çankırı, Nevşehir, Iğdır, Ağrı, Erzurum

43

44

45

46 Deri Kimya Sanayi Konservecilikte Yemekte

47 7- CİVA Doğada Sıvı Halde Bulunur. Kullanım Alanları Eczacılıkta Termometre Bazı elektrikli aletler Diş dolgusunda Pillerde Aşılarda

48 Cıva

49 Termometre

50 Cıva Yataklarımız: İZMİR Ödemiş Karaburun KONYA Sarayönü NİĞDE

51 8- FELDSPAT Kullanım alanları: Cam Porselen, Seramik Boya Sanayisi

52 Feldspat

53 Feldspat Yataklarımız ARTVİN Şavşat MUĞLA Milas Yatağan, Bozdoğan BİTLİS VE ÇEVRESİ

54 Feldspat dağılış haritası

55 9- ASBEST (AMYANT) Yüksek sıcaklığa ve aşınmaya karşı çok dirençlidir. Lifli yapıya sahiptir.

56 Isı İzolasyonu Yüksek ısıya dayanıklı itfaiyeci elbisesi Fren balatası

57 Asbest kullanım alanları İtfaiyeci elbisesi Balata

58 Asbest Yataklarımız BURSA İZMİR MUĞLA SİVAS ERZİNCAN

59 10- MERMER İnşaat sektöründe Süs eşyasında kullanılır. Dünya da sadece Elazığ ın Alacakaya ilçesinde çıkarılan vişne mermer

60 Mermer ocağına bir örnek

61 Mermerin süs eşyasında kullanımı

62 Elazığ Alacakaya Mermer fabrikasından bir görünüş

63 mermer

64 mermer

65 Mermer üretiminde önde gelen illerimiz AFYON MUĞLA DENİZLİ BALIKESİR BURSA BİLECİK ELAZIĞ

66 11- LÜLE TAŞI Süs eşyası ve pipo yapımında kullanılır. Ülkemizde ESKİŞEHİR DE çıkarılır.

67 Lüle taşı

68 Lüle Taşı İşlemeciliği

69 12- OLTU TAŞI Süs eşyası yapımında kullanılır. Erzurum un Oltu ilçesinde çıkarılır.

70 13- ZIMPARA TAŞI Zımpara kağıdı, çeşitli bileme araçları yapımında kullanılır.

71 Zımpara Taşının Çıkarıldığı iller İZMİR AYDIN MUĞLA

72 14- KURŞUN VE ÇİNKO Kullanım alanları: Akü imalatı Yer altı haberleşme kablolarının izolasyonu

73

74 15- MANGANEZ Kullanım alanları: % 95 Demir- Çelik sanayisinde %5 i Kimya sanayisinde kullanılır.

75 Manganez Yatakları DENİZLİ Tavas Ulukent İZMİR ANKARA ERZİNCAN KARS

76 16- BARİT Kullanım alanı: Petrol endüstrisinde sondaj çamuru olarak kullanılır.

77 Barit yatakları ANTALYA GİRESUN MUŞ ÇANAKKALE

78 17- VOLFRAM (TUNGSTEN) Kullanım alanları: Gemi yapımı Demir yolu İş makineleri

79 Volfram yatakları BURSA/ ULUDAĞ

80 Türkiye de ihraç edilen bazı madenler ve ihracat değerleri MADEN 2006 (Dolar Olarak) 2007(Dolar Olarak) DEMİR , ,60 BAKIR , ,99 ALÜMİNYUM , ,03 İŞLENMİŞ MERMER , ,50 Kaynak:http/

81 Bazı madenlerin dünya madenciliğindeki payı (2009) MADEN DÜNYA REZERVİ (Milyon ton) Türkiye rezervi (Milyon ton) Türkiye nin dünyadaki payı (%) Bakır Bor ,4 Feldspat ,89 Linyit Taş kömürü Kaynak:

82 Coğrafya yazılısına çalışan Deniz ile Osman birbirilerine soru sorarak tekrar yapmaktadır. Deniz: Divriği, Hekimhan ve Orta Toroslarda çıkarılan maden hangisidir. Osman:... DEMİR Osman: Murgul, Küre, Maden gibi merkezlerde çıkarılan iletken olan maden hangisidir? Deniz:.. BAKIR

83 I. Seydişehir Alüminyum II. Keçiborlu III.Guleman IV. Hekimhan Kükürt Bakır Demir V. Sarayönü Civa Yukarıda verilen maden-çıkarıldığı yer eşleştirmelerinden hangisi doğru değildir. A) I B) II C) III D) IV E) V

84 Ülkemizdeki bor yatakları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur? A) Seyitgazi (Eskişehir) B) Emet (Kütahya) C) Susurluk (Balıkesir) D) Mustafa Kemalpaşa (Bursa) E) Seyitömer (Kütahya)