ÜNİTE SOSYAL PSİKOLOJİ. Prof. Dr. Salih GÜNEY İÇİNDEKİLER HEDEFLER SOSYAL PSİKOLOJİNİN GELİŞİM SÜRECİ VE DİĞER SOSYAL BİLİMLERLE İLİŞKİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜNİTE SOSYAL PSİKOLOJİ. Prof. Dr. Salih GÜNEY İÇİNDEKİLER HEDEFLER SOSYAL PSİKOLOJİNİN GELİŞİM SÜRECİ VE DİĞER SOSYAL BİLİMLERLE İLİŞKİSİ"

Transkript

1 HEDEFLER İÇİNDEKİLER SOSYAL PSİKOLOJİNİN GELİŞİM SÜRECİ VE DİĞER SOSYAL BİLİMLERLE İLİŞKİSİ Sosyal Psikolojinin Gelişim Süreci Sosyal Psikoloji Kavramı ve Tanımı Sosyal Psikolojinin Diğer Disiplinlerle İlişkisi Sosyoloji Psikoloji Antropoloji Eğitim Bilimi Davranış Bilimleri Yönetim Bilimi Felsefe Hukuk Ekonomi SOSYAL PSİKOLOJİ Prof. Dr. Salih GÜNEY Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Sosyal psikolojinin gelişim sürecini açıklayabilecek, Sosyal psikolojinin tanımını yapabilecek, Sosyal psikolojinin ilişkili olduğu bilim dallarını sıralayabilecek, Sosyolojiyi tanımlayabilecek, Psikolojiyi tanımlayabilecek, Antropolojiyi tanımlayabilecek, Davranış bilimlerini tanımlayabileceksiniz ÜNİTE Bu ünitenin tüm yayın hakları Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi ne aittir. Yazılı izin alınmadan ünitenin tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, yayımı, çoğaltımı ve dağıtımı yapılamaz. 2

2 Sosyal Psikolojinin gelişim süreci ve diğer sosyal bilimlerle ilişkisi Sosyal Psikolojinin ilişkili olduğu sosyal bilimler Davranış Bilimleri Sosyoloji Psikoloji Antropoloji Sosyal Psikoloji Eğitim Bilimleri Yönetim Bilimi Sosyal Psikolojinin gelişim süreci Felsefe Hukuk Ekonomi Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 2

3 GİRİŞ Sosyal psikolojinin gelişim sürecinin başlangıcı Eflatun dönemine kadar gitmektedir. Bu dönemden 1900 lü yıllara kadar insan ve davranışı daha çok felsefi, sosyolojik ve psikolojik bir bakış açısı ile ele alınmıştır. Bu dönemlerde bilim adamları yaptıkları çalışmalarla davranışların belirleyicilerinin genellikle psikolojik olduğunu açıklamışlardır. İnsanların davranışlarının nedenleri birey ve onların kişilik özelliklerine dayandığı ileri sürülmüştür. Fakat daha sonra yapılan çalışmalar, bunun tam olarak doğru olmadığını ortaya çıkarmıştır. Çünkü insan davranışlarının gerçekleşmesinde onların psikolojik ve kişilik yapılarının yanında grupsal ve toplumsal faktörlerin de etkili olduğunu görülmüştür. İnsanlar yeni bir gruba ya da topluma dâhil olduğunda o grubun ve toplumun kurallarına uygun davranışlar sergilemek zorundadırlar. Eğer yeni dâhil olduklarını grup ya da toplumun kurallarına uygun davranışlar sergilemezlerse grup ya da toplum tarafından dışlanırlar. Dolayısıyla bireyler dışlanmamak için grup ya da toplum kurallarına uygun davranışlar sergilemek zorundadırlar. İlkel bir kabile içine dahi girsek o kabilenin kurallarına göre hareket etmek durumundayız. Aksi durumda bu ilkel kabile bile bizi kabul etmez. Kısaca belirtecek olursak grup ya da toplumların sosyal yaşam kuralları ve düzenleri insan davranışları üzerinde etkilidir. İnsan davranışları üzerinde etkili olan faktörler hangi bilimin konusuna giriyorsa o bilimin verilerinden yararlanarak insanların davranışlarını açıklayabiliriz. Bu nedenle sosyal psikoloji; grup içindeki bireylerin davranışlarını açıklamaya çalışırken sosyoloji, psikoloji, antropoloji, eğitim ve yönetim bilimi, davranış bilimleri, felsefe, ekonomi ve hukuk bilimlerin bilgilerinden yararlanır. Bir grup ya da topluma giren bir birey, hemen o grubun ya da toplumun zihinsel yapısına göre hareket eder. İnsanlar yeni bir gruba girdiklerinde grubun etki alanına girerler ve bu etki onların bütün bedenini sarmalar. Grup içinde kendilerinden bir şeyler söylemeleri istendiğinde hemen grubun etki alanına girerler. Örneğin, sınıfta bizden bir şarkı söylememiz istendiğinde bizim heyecanlanıp şarkıyı söyleyemememiz ya da şarkının sözlerini unutmamız gibi. SOSYAL PSİKOLOJİNİN GELİŞİM SÜRECİ Sosyal psikolojinin modern bir bilim dalı olarak gelişmesi 1900 lü yıllardan sonra olmuştur. Bu dönemde Avrupa da gelişen iki akım modern sosyal psikolojinin temelini oluşturmuştur. Bu akımlardan biri, kolektif psikolojidir (Völkerpsikoloji). Bu akım sıradan insan psikolojisi olarak da adlandırılmaktadır. Bu akımın savunucusu Wilhelm Wundt dur. Völkerpsikolojisine göre, sosyal gruplarda yer alan insanlar bireysellikten ziyade toplu bir biçimde düşünür ve hareket ederler. Başka bir deyişle sosyal gruplara dâhil olan insanlar; ortak düşünce, inanç, değer ve kurallara sahiptirler. Tutum ve davranışlarını da bu ortak noktalara göre sergilerler. Diğer akım ise kitle psikolojisi olarak adlandırılmaktadır. Bu psikoloji akımında büyük kitlelerin nasıl, niçin, neden ve ne zaman toplu hareket ettikleri üzerinde durulmuştur. Kitle psikolojisine göre grup ve toplumlar birer canlı organizma gibidirler ve kendilerine özgü zihinsel yapıları vardır. Bir grup ya da topluma giren bir birey, hemen o grubun ya da toplumun zihinsel yapısına göre Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 3

4 hareket eder. [1] Başka bir deyişle, bireyler grup ya da toplumlara dâhil olunca bireysellikten uzaklaşıp kitle ruhuna göre hareket ederler. Rekabetin verimlilik üzerindeki etkisi yetişkinlerden ziyade çocuklarda daha fazladır. Deneysel çalışmalar sayesinde modern sosyal psikolojiye geçişler gerçekleşmiştir. Sosyal psikolojik ilk deney N. Triplett tarafından yapılmıştır. Triplett; insanın bir başkası ile çalışmasının ya da yarışmasının insan verimliliği, çalışma hızı ve kalitesi üzerinde etkili olduğunu açıklamıştır. Ayrıca rekabetin verimlilik üzerindeki etkisinin yetişkinlerden ziyade çocuklarda daha fazla olduğunu ortaya çıkarmıştır. McDougall, çalışmasında toplumsal davranışların kaynağının içgüdüler olduğunu vurgulamıştır. Ross ise çalışmasında toplumsal davranışları sergilemede taklit in etkili olduğunu ileri sürmüştür. Sosyal psikoloji alanındaki en önemli çalışma, W. I. Thomas ve F. Znaniecki nin Polanyalı Göçmenler üzerinde yaptığı tutum araştırmalarıdır yılında Floyd Allport, Sosyal Psikoloji adlı bir kitap yayınlayarak sosyal psikolojinin günümüzdeki anlamı ile anlaşılmasını sağlamıştır. Allport, çalışmasında grubun birey davranışı üzerindeki etkilerinden söz etmiştir. Gruptaki etkileşim nedeniyle insanların daha verimli olduklarını bulmuştur. [2] Grup içinde yaşanılanların birey ve davranışları üzerindeki etkili olduğu iş yaşamında yapılan çalışmalarla tekrar gündeme gelmiştir. İş yaşamında denetçilerin baskıcı bir yönetim tarzı uygulaması psikologları bu konuda araştırma yapmaya sevk etmiştir. Psikologlar ve davranış bilimciler, grup içi faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde en iyi yönetim tarzının ne olduğu konusu üzerinde çalışmaya başlamışlardır. Yapılan çalışmalar sonucunda grup içi çalışmalarda olayın insancıl boyutu giderek önem kazanmaya başlamıştır. Bunu doğrulayan en önemli çalışma E. Mayo ve ekibi tarafından yapılan Hawthorne araştırmalarıdır. Bu araştırmalarda işlerin yapılmasında grup üyeleri arasındaki etkileşimin ve insani ilişkilerin önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Daha sonra Kurt Lewin, Ronald Lippitt ve White tarafından yapılan grup dinamiği çalışmaları da sosyal psikolojinin gelişmesinde önemli katkıları olmuştur. Bu çalışmalar, grup içi etki ve tepki ilişkisinin insanların farklı davranmalarında etkili rol oynadığını ön plana çıkarmıştır. M. Sherif in sosyal kuralların oluşumu ile ilgili yaptığı çalışmalarda sosyal psikolojinin gelişimine hız kazandırmıştır. İkinci dünya savaşı sırasında propaganda ve haberleşme konusunda birçok araştırma yapılmıştır. Yapılan bu araştırmalar tutumların değiştirilmesi ya da yeniden oluşumu konularına gerekli önemin verilmesini gündeme getirmiştir. İkinci dünya savaşından sonra ise Leon Festinger (Theory of Cognitive Dissonance) ve Fritz Heider (The Psychology of Interpersonal Relations) yayınladıkları kitaplarla sosyal algılamayı bilimsel ve sistematik olarak ilk kez incelemişlerdir. Bu kitaplar sosyal algı konusunun sosyal psikolojinin önemli konuları olduğunu gündeme getirmiştir. Stanley Milgram ın otoriteye itaat deneyi, sosyal psikoloji alanında yapılan en önemli deneylerin başında gelmektedir. Çünkü birçok psikolog bu deneydeki sonuçlara inanamamıştır. Dolayısıyla bu deney sosyal psikolojinin önemli çalışmaları içinde yer alır yılları arasında yapılan araştırma verilerine göre, yeni örgütsel yapılar ve yönetim tarzları gündeme gelmiştir. Yeni örgütsel yapılarda insana Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 4

5 Örnek önem veren ve onların ihtiyaçlarını ön planda tutan yönetim biçimi daha çok geçerli olmuştur. Eski yönetim (klasik yönetim) anlayışında insandan ziyade işe önem veriliyordu. Örneğin, önceleri insandan ziyade işe önem veriliyordu. Ama daha sonraları iş kadar insan unsurunun da önemli olduğu anlaşılmıştır. Yeni örgütsel yapılarda insan ve kişiler arası ilişkilere önem vermenin verimliliği artırdığı yapılan araştırmalarla doğrulanmıştır. Ayrıca 1960 lardan sonra insanların ihtiyaçlarında da önemli farklılıklar meydana gelmiştir. Bütün bu değişmeler ve farklılaşmalar grup içindeki insan davranışlarının ve kişiler arası ilişkilerin bilimsel yöntemlerle incelenmesini gündeme getirmiştir. Bütün bu nedenlerden dolayı grup içindeki insan davranışlarını ve ilişkilerini inceleme konusu yapan sosyal psikoloji bağımsız bir bilim dalı olarak ortaya çıkmıştır. Sosyal Psikoloji Kavramı ve Tanımı Bilim adamları sosyal psikoloji kavramı konusunda uzun süre tereddütler yaratmış ya da yaşamışlardır. Bunun nedeni hem sosyologların hem de psikologların kavramı kendi bilimsel alanlarına göre yorumlamalarıdır. Psikologlar ve sosyologlar kendi görüş alanlarına göre sosyal psikoloji kavramını açıklayıp tanımlamışlardır. Dolayısıyla uzun süre sosyal psikoloji nedir? sorusunun cevabı aranmıştır. Kısaca belirtecek olursak sosyal psikolojinin tanımı konusunda bir fikir birliği sağlanamamıştır. İnsanlar birbirlerinden etkilenerek davranışlar sergilerler. Bu düşünceden yola çıkarak sosyal psikolojiyi etkileşimler bilimi diye tanımlamak mümkündür. Tabi bu etkileşim süreci grup ya da toplum içinde gerçekleşmektedir. Etkileşim sürecine göre yapılan tanım hem sosyolojiyi hem de psikolojiyi içine almaktadır. Fakat sosyal psikolojiyi sosyolojinin ya da psikolojinin bir alt dalı olarak ele alıp incelemek doğru değildir. Çünkü sosyal psikolojide insan ve davranışları sosyoloji ve psikolojiden bağımsız olarak biraz daha sınırlandırmış bir alan içinde ele alınmaktadır. Bu alan da genellikle sosyal gruplar olmaktadır. Bu nedenle sosyal psikoloji, insanların yalnız bireysel (psikolojinin alanı) ya da toplumsal (sosyolojinin alanı) davranışlarından ziyade çevresinden ve diğer insanlardan etkilenen davranışlarını ele alıp incelemektedir. Psikoloji ve sosyolojinin tam olarak ele almadığı ya da almada yetersiz kaldığı noktalarda sosyal psikoloji devreye girip o konuları çalışma alanı olarak ele almaktadır. Yapılan bu açıklamaları dikkate aldığımızda sosyal psikoloji konusunda şunu söylemek mümkündür. Sosyal psikoloji, sosyoloji ve psikoloji bilimlerinin kesişim noktalarında yer alan konuları ele alıp açıklamalar yapmaktadır. Çünkü kesişim noktasında yer alan konuları sosyoloji ve psikoloji açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Zaten sosyal psikolojide bu ihtiyaçtan doğmuştur. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 5

6 Örnek Bireyin kişilik yapısı çevresinden etkilenmektedir. Sosyal psikoloji, sosyoloji ve psikoloji bilimlerinin kesişim noktalarında yer alan konuları ele alıp açıklamalar yapmaktadır. Sosyal ve kültürel yapı insanların duygu, düşünce, tutum, ön yargı ve davranışlarının üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Sosyal psikoloji, incelediği sosyal konuları sosyoloji ve psikolojiden farklı bir biçimde ele almaktadır. Bu farklı ele alış biçimine göre insan hem sosyal çevresinden etkilenmekte hem de etkilemektedir. Örneğin, bireyin kişilik yapısı çevresinden etkilenmektedir. Bireyin kişilik yapısını ve çevresinden etkilenme konusunu psikoloji kolayca açıklarken etkileme konusuna pek girmemektedir. İşte bu alanda sosyal psikoloji devreye girmektedir. Çünkü etkileme, yalnızca bireyin kişilik özellikleriyle değil bağlı bulunulan grubun yapısal özellikleriyle yakından ilişkilidir. Toplumun yapısı, toplumda meydana gelen değişmeler, bireyler ve gruplar arasındaki ilişkiler sosyolojinin inceleme alanında giren konulardır. Sosyoloji bu konuları açıklamaktadır. Ancak bu açıklamalar grup içi etkileşimleri, farklılıkları, gruba bağlı olarak oluşturulan tutum ve ön yargıları açıklamada yetersiz kalmaktadır. İşte sosyal psikoloji burada devreye girerek bu yetersizliği ortadan kaldırmaktadır. Bu açıklamalara dayanarak şunu söyleyebiliriz: Sosyal psikoloji; sosyoloji ve psikolojinin açıklamada yetersiz kaldığı etkileşim, ilişki, durum ve olayları açıklama ihtiyacından doğmuştur. Toplumsal yaşamda insanlar birden çok grubun içinde yer alır ve grubun diğer üyeleri ile sosyal ilişki içine girerler. Bu süreçte diğer grup üyelerinden ya etkilenirler ya etkilerler. İnsanlar etkilenme biçimlerine ya da oranlarına göre davranışlarda bulunurlar ya da tutumlar geliştirirler. Bu davranışlar daima gerçekçi bir temele dayanmayabilir. Çünkü insanlar bazen duygularının etkisinde de kalıp davranışlar sergileyebilirler. Bu açıklamalar insanlar arsındaki etkileşimin davranış üzerinde ne kadar etkili olduğunu açıkça göstermektedir. Sosyal psikoloji alanında araştırma yapan sosyal bilimcilerin temel amaçlarından biri, grup içindeki ilişki ve etkileşimleri inceleyerek uyumlu ve dengeli grup içi yapıların oluşum şartlarını belirlemektir. Sosyal psikologların çalışma alanları genellikle bilgilerin doğrudan elde edileceği doğal laboratuvar olan ilkel ya da modern gruplardır. Toplumsal hayatta insanlar farklı ve karmaşık bir düzeyde sosyal ve kültürel bir yapı içinde yaşamlarını devam ettirirler. Sosyal ve kültürel yapı insanların duygu, düşünce, tutum, ön yargı ve davranışlarının üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu nedenle sosyal psikologlar sosyal ve kültürel yapının, insanların tutum ve davranışlarını nasıl ve neden şekillendirdiği konusu üzerinde önemle durmuşlardır. Bu açıklamalardan hareketle şunları söyleyebiliriz. Sosyal psikolojinin ana konusu sosyal grup ve kültürel yaşamdaki insan ve davranışları, temel hedefi ise grup içinde yaşamını sürdüren insanın duygu, düşünce ve davranışlarının başkalarının varlığından etkilenme biçimlerinin incelenmesidir. Ayrıca inceleme ve araştırmalar sonucunda elde edilen verilerden yararlanarak daha iyi bir grup ortamı ve sağlıklı insan ilişkilerini oluşturmadır. Sosyal psikoloji konusunda yapılan tanımlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz: Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 6

7 Sosyal psikoloji, bireyin sosyal bir grup içindeki davranışlarını inceleyen bilimdir. Sosyal psikoloji; bireyin duygu, düşünce, tutum ve davranışlarının, diğer insanların gerçek ya da düşünülen varlığından nasıl etkilendiğini anlama ve açıklama yönündeki sistemli bilgilerin oluşturduğu yapıya denir [3]. Sosyal psikoloji; insanların, duygu, düşünce ve davranışlarının diğer insanlar tarafından nasıl etkilediği ile ilgili bilimsel bir araştırmalar yapan bir bilim dalıdır [4]. Sosyal psikoloji, bireyin grup içindeki etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin psikolojik nedenlerini sistematik olarak inceleyen bilim dalıdır. Sosyal psikoloji, psikoloji biliminin verileri ışığında insanların davranışlarının açıklanmasını, üstlenen rollerin ve toplumsal süreçlerin bireyler üzerindeki etkilerini inceleyen bir bilim dalıdır [5]. Sosyal psikoloji; bireylerin, duygu, düşünce ve davranışlarının başkalarının gerçek, hayalî veya örtük varlığı karşısında nasıl etkilendiğini bilimsel yöntemlerle inceleyen bilim dalıdır [6]. Sosyal psikoloji bireyin sosyal grup içindeki davranışlarını inceleyen bir disiplindir. Sosyal psikoloji, grup ya da toplum içinde yer alan insanları nasıl algıladığımızı, tepkiler verdiğimizi ve içinde bulunduğumuz ortamdan nasıl etkilendiğimizi inceleyen bir bilim dalıdır [7]. SOSYAL PSİKOLOJİNİN DİĞER DİSİPLİNLERLE İLİŞKİSİ Sosyal psikoloji, bireyin grup içindeki etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin psikolojik nedenlerini sistematik olarak inceleyen bilim dalıdır. Sosyal psikoloji, sosyoloji ve psikoloji bilimlerinin birleşim noktasında yer alır. Çünkü sosyal psikoloji, incelediği sosyal olaylara sosyolojinin ve psikolojinin kolayca geliştiremediği yeni bir bakış açısı getirmiştir. Birey ile toplumun ilişkisi söz konusu olduğu zaman psikolojinin (bireylerin bulunduğu ortama kendi özel kişilik özelliklerini getirmesi) bireyin belirli bir sosyal ortamda yaşadığını açıklamak için ise sosyolojinin verilerinden yararlanarak değerlendirmeler yapar. Oysa bu iki bilimin formel yapısı içinde bunu sağlayacak esneklik çoğu zaman görülmez. İşte sosyal psikoloji burada devreye girerek soruna bir çözüm getirmektedir. Örneğin; psikoloji, kişilik konusunda bize yeterli bilgiler sağladığı hâlde, liderlik konusunda aynı başarıyı göstermemektedir. Çünkü liderlik, sadece kişilik özellikleriyle değil içinde yaşanılan toplumun veya grubun özellikleriyle ve kişiyle sosyal çevrenin etkileşimi sonucunda oluşmaktadır. Yine kişilik özelliklerini bilmek veya toplumun yapısını sosyolojik açıdan yorumlamak, grup dinamiği, tutumların sürekliliği ya da değişmesi gibi konuları tam olarak açıklamamız için yeterli olmamaktadır. Kısaca belirtecek olursak sosyal psikoloji, sosyoloji ve psikolojinin yetersiz kaldığı durumlarda sosyal olayları açıklayarak sosyal bilimlerdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır [8]. İnsanlar iş ve özel yaşamlarında birden fazla grubun üyesidir. Bu grupların bireyin davranışları üzerindeki etkisi inkâr edilemez. Gruplar, bireylerin davranışlarını etkilediği gibi bazı durumlarda da birey grubu etkiler ve grupta yeni davranış biçimlerinin oluşmasına katkıda bulunur. Bu açıklamalara dayanarak sosyal psikolojiyi şöyle tanımlayabiliriz: Bireyin sosyal bir grup içindeki davranışlarını inceleyen bilimdir. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 7

8 Sosyal psikoloji, birçok sosyal bilim dalı ile yakından ilişkilidir. Genel psikolojinin bir alt disiplinidir. Bu nedenle insanların gerçekleştirdikleri davranışları onların zihninde gerçekleşen süreçleri dikkate alarak açıklamaya çalışır. Sosyal psikoloji, davranışı açıklaması nedeniyle bireysel psikolojiden ayrılmaktadır. Sosyal psikoloji, genellikle grup içindeki bireylerin yüz yüze ilişki ve etkileşimlerini inceler. SOSYOLOJİ Sosyoloji, toplumun oluşum, işleyiş ve gelişim yasalarını inceleyen bir sosyal bilimdir. Sosyal psikoloji; grup, grupsal ve toplumsal kurallar, sosyal temsil, dil ve gruplar arasında gerçekleşen davranışları incelerken sosyolojik verilerden yararlanır. Bu nedenle aralarında yakın bir ilişki vardır. Sosyoloji; insan ve toplumun karşılıklı etkileşim süreçlerini içeren konular üzerinde duran bir disiplindir. Sosyolojik çalışmalar farklı bireyler arasındaki ilişkilerden dünyadaki toplumsal ilişkilerin yapısal analizine kadar bütün grupsal ve toplumsal süreçleri içine almaktadır. Sosyoloji aynı zamanda grup ve toplumsal yapıda meydana gelen değişmeler üzerinde durmaktadır. Kısaca, insanların birlikte yaşamalarını kapsayan tüm faaliyetler sosyolojinin kapsamında ele alınabilmektedir. Sosyoloji; Yunanca bilim (logos) anlamına gelen logy eki ve Latince de, genel anlamda insanı işaret eden, üye, arkadaş veya dost anlamındaki, socius kelimesinden gelen socio kökünden oluşur. Buradan hareketle sosyoloji, toplum bilimidir diyebiliriz. Sosyoloji kelimesi bugünkü anlamında ilk defa Auguste Comte tarafından kullanılmıştır. Sosyoloji; toplumdaki olgu, olay ve sorunlarda, toplumun etkisi ile olgu ve olaylar arasındaki ilişkileri açıklamaktadır. Sosyoloji, toplumsal yaşam süreçlerini bilimsel metotlarla araştıran bir bilim dalıdır. Günümüzdeki toplumsal yapının temelinde yer alan ırk, sosyal sınıf, cinsel rollerle aile gibi kurumlar ve bunların ayrılma ve bozulmasını temsil eden suç ve boşanma gibi toplumsal işleyişler ve kişiler arası benzeri etkileşimlerle bireylerin sosyalleşmeleri sosyolojinin temel konuları arasında yer almaktadır. Sosyolojide toplumsal ilişkilerdeki kalıpları açıklamak ve toplumsal değişimi belirlemeye yardım edecek modelleri geliştirmek için toplumsal araştırmanın kantitatif yöntemlerinden yararlanılır. Sosyoloji; toplumu ve sosyal davranışı, insanların oluşturduğu grup ve toplumsal kurumları çeşitli sosyal, dinsel, politik ve iş faaliyetleri açısından inceler. Aynı zamanda grup davranışlarını ve toplumsal etkileşimlerini köken ve gelişimlerini takip eder ve bireyler üzerinde grup hareketlerinin etkisini çözümlemeye çalışır. Sosyoloji, toplumsal grupların, organizasyonların ve kurumların özellikleri, bireylerin her birinin diğerinden ve ait oldukları gruptan etkilenme yollarını inceler. İnsanların sosyal hayatlarında ve davranışları üzerinde cinsiyetin, yaşın ve ırkın etkili olduğu sosyolojik incelemelerle doğrulanmıştır. Bu açıklamalardan hareketle sosyoloji bilimini şöyle tanımlamak mümkündür. Sosyoloji, toplumun yapısını, toplumu oluşturan insanlar ve gruplar arasındaki ilişkileri inceleyen bir sosyal bilim disiplinidir. Sosyolojiyi daha geniş olarak şöyle tanımlayabiliriz. Sosyoloji; insanların birbirleriyle kurdukları sosyal ilişkileri, sosyal gruplar, kurumlar ve organizasyonlar arasındaki münasebetleri, toplu eylem ve direniş gibi topluluk ve fert davranışlarını, farklı seviyelerdeki bütün sosyal Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 8

9 etkileşim şekillerini, toplumsal yapı özelliklerini ve bu yapıda meydana gelebilecek değişme ya da eğilimleri belirli bir sosyal metotla inceleyen, sosyal gerçekleri ve süreçleri sistematik ve bilimsel olarak ele alan bir bilim dalıdır. Kısaca sosyoloji; toplumun oluşum, işleyiş ve gelişim yasalarını inceleyen bir sosyal bilimdir. Resim 2.1 Toplum (kaynak:ilkkimbuldu.com) Sosyal psikoloji açısından önemli olan bireysel davranışların daha kolay değerlendirilebilmesi için birey-çevre ilişkisinin incelenmesi gerekir. Sosyal yaşamdaki her birey mutlaka bir ya da birden fazla sosyal grup içinde yer alır. Bu nedenle grup birey için bir davranış sergileme alanıdır. Gruplar, bireysel ya da toplumsal amaçların gerçekleştirilmesinde insanların davranışlarını olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilir. Bu açıklamalar göre sosyoloji ve sosyal psikoloji arasında yakın bir ilişki vardır. Sosyoloji, toplumsal yapı ve değişmelerle uğraşırken sosyal psikoloji daha çok grup içindeki bireysel davranışlarla ilgilenir. PSİKOLOJİ Psikoloji ile sosyal psikoloji birbirine çok yakın olan iki ana bilim dalıdır. Çünkü sosyal psikolojinin çalışma alanlarının çoğu psikolojik özellikler taşımaktadır. Açıklamalarda psikoloji verilerinden yararlanılmaktadır. Örneğin, ön yargının açıklanmasında Freud un psikodinamik çalışmaları çok yararlı olmuştur. Toplumsal yaşamda yer alan her insan kendi içinde denge oluşturarak çevresine uyum sağlamak ister. Böyle bir süreç hem bireysel hem de toplumsal yaşam için gereklidir. Bu nedenle bireylerin sergiledikleri davranışlar ve psikolojik yapıları birliktelik için son derece önemli ve üzerinde durulması gereken bir konudur. Psikolojik araştırmalarla elde dilen veriler sayesinde insanların davranışlarını anlamak ve yorumlamak kolaylaşır. Örneğin büyüme, gelişme, yetenekler, ilgi, zekâ, heyecan, bellek, düşünme, öğrenme, algılama konularında elde edilen psikolojik bilgiler sayesinde insanları değerlendirmemiz gibi. Ayrıca bu bilgilerin eğitim, tıp, endüstri, ekonomi alanlarında kullanılması insanların başarılarını artırmıştır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 9

10 Örnek Büyüme, gelişme, yetenekler, ilgi, zekâ, heyecan, bellek, düşünme, öğrenme, algılama konularında elde edilen psikolojik bilgiler sayesinde insanları değerlendirmemiz kolaylaşır. İnsanların çevresinde olup bitenleri anlayıp algılamaları, canlı ve cansız varlıkları tanıyıp anlamaları, olayları nasıl anlayıp öğrendiğini, nasıl düşündüğünü, varlıklar ve olaylar karşısında nasıl heyecanlandığını, duygulandığını, insanın zekâsının ve kişiliğini araştırılması psikolojinin temel konuları arasında yer alır. Bu açıklamalara göre psikoloji, insanların ve hayvanlarını davranışlarını ve insanların ruh yapısını inceleyen bir bilim dalıdır demek mümkündür. Kısaca psikoloji, insanların ruh yapısını ve davranışlarını inceleyen bir bilim dalıdır. Resim 2.2 Psikoloji (kaynak:bilimtreni.com) Psikoloji, insanların ruh yapısını ve davranışlarını inceleyen bir bilim dalıdır. Sosyal psikoloji grup içindeki insanların davranışlarını inceleyen bilim dalıdır. Bireysel davranışları ve bunların süreçlerini (algılama, yargılama, düşünme, motive etme, tutum oluşumu) ve nedenlerini inceleyen psikoloji ile aralarında yakın bir ilişki vardır. Çünkü algılama, yargılama, düşünme, motive etme, heyecanlanma, öğrenme, etkileme, tutum oluşumu gibi psikolojik süreçler insanların davranışlarını etkileyip yönlendirirler. İnsanların çevrelerinden gelen uyarıcılara cevap vererek davranış sergilemelerinde zekâlarının, duygularının, karakterlerinin, kültürel, bedensel ve biyolojik yapılarının etkisi vardır. Davranışı etkileyen bu faktörler bireyden bireye değişir. Bundan dolayı her insan kişilik olarak diğerlerinden farklıdır. Psikoloji, bireysel farklılıkları belirleyerek bunların insan davranışları üzerindeki etkilerini incelemesi nedeniyle sosyal psikoloji ile yakın ilişki içerisindedir. Bireysel farklılıklara sahip olan insanlar aynı gruplara dâhil olduklarında değişik davranışlar sergileyebilmektedir. Aynı grupsal etkilere maruz kalmalarına rağmen değişik davranışlar sergilemelerinin temelinde bireysel farklılıklar yatmaktadır. Kısaca belirtecek olursak, davranışı etkileyen iç ve dış uyarıcıları psikoloji incelediğine göre sosyal psikoloji ile psikoloji arasında oldukça yakın ilişki vardır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 10

11 Sosyal antropoloji; genel olarak grupları, örgütleri ve toplumların nasıl örgütlendiğini, nasıl görevlerini yerine getirdiklerini ve nasıl değişip geliştiklerini inceleme alanı olarak seçmiştir. Antropoloji; insanın kökenini, biyolojik yapısını, somatik özelliklerini, kültürel belirtilerini, toplumsal davranışlarını konu edinen ve bunları kendine özgü yöntemleriyle inceleyen bilim dalıdır. ANTROPOLOJİ ve SOSYAL ANTROPOLOJİ Antropoloji, ilkel insan toplulukları ile ilgilenir. Antropoloji toplumdaki her konuyu bütün yönleri ile ele almaz. Sadece ilkel toplumlardaki insan toplulukları ve kültürel ilişkileri açıklamaya çalışır. Örneğin; insanlar veya toplumların niçin birbirine benzediğini veya benzemediğini, neden değiştiğini [9] ve bu değişimde insanların oluşturdukları kültürel etkinliklerin etkilerini belirleme, antropolojinin temel konuları arasında yer almaktadır. Her ne kadar antropoloji ilkel topluluklarla ilgilense de günümüzde artık modern toplumların özellikleri ile de ilgilenmeye başlamıştır. Modern toplumların genel kültürel özelliklerinin incelenmesi sonucu elde edilen bilgiler sayesinde, toplumlardaki sosyal bütünleşmeyi güçlendirici bazı yöntemler belirlenebilmektedir. Örneğin, genel kültür içindeki küçük gruplarda oluşan davranış farklılıkları daha sağlıklı bir biçimde değerlendirilerek genel kültüre uygun hâle getirilebilmektedir. Antropoloji; insanın kökenini, biyolojik yapısını, somatik özelliklerini, kültürel belirtilerini, toplumsal davranışlarını konu edinen ve bunları kendine özgü yöntemleriyle inceleyen bilim dalıdır. Kısaca, insanın tarihi oluşumunu inceleyen bilim dalıdır. [10]. Antropoloji, metot olarak fiziki veya sosyal yapıyı ilgilendiren ilkel toplumların analizinden işe başlar. İlkel toplumların, giyim kuşamından genel yaşantı biçimine kadar elde edebildiği bulgular ve değerlerle sözü edilen toplumsal ortam için bir çeşit davranış biçimine varmaya çalışır. Antropolojik araştırmaların temel amacı; insan davranışlarını etkileyen sosyal kurumların, kültürel yapının, inançların ve değer yargılarının ne olduğunun belirlenmesi ve saptanan olguların insan davranışlarını bir zaman dilimi içinde ne şekilde etkilediğinin bulunmasıdır. Bunun yanında sosyal davranışların, kurumların ve inançların nasıl oluşup birbirlerini etkilediğinin tespit edilmesi de antropolojinin temel inceleme konuları arasında yer almaktadır. [11] Geçmiş kültürlerin, medeniyet kalıntılarının, insanların biyolojik evriminin ve kullanılan teknoloji biçimlerinin bireyler ve sosyal gruplar üzerindeki etkisi kesindir. Bu etkinin bilinmesi insan davranışının anlaşılmasında birtakım kolaylıklar sağlar. Sosyal antropoloji; genel olarak grupları, örgütleri ve toplumların nasıl örgütlendiğini, nasıl görevlerini yerine getirdiklerini ve nasıl değişip geliştiklerini inceleme alanı olarak seçmiştir. Bunun yanında sosyal antropoloji, gelişmiş ya da gelişmekte olan toplumlarda varlığını devam ettiren ilkel grup ve toplumları da inceler. Buradan elde edilen veriler sayesinde gelişmiş toplumların geçmişleri hakkında değerlendirmeler yapar. Sosyal psikoloji de sosyal antropolojinin çalışma alanlarını ele alır. Ayrıca bireyler arası etkileşimin ve ilişkilerin kültürel yapıyı nasıl etkilediğini ve kültürel yapıdan nasıl etkilediğini de ele alır ve inceler. EĞİTİM BİLİMİ Eğitim süreci eskiden belli yaş (6 ile 12) dönemlerini kapsıyordu. Ama günümüzde bu anlayış değişti. Yeni anlayışa göre eğitim süreci doğumdan itibaren başlar, ölüme kadar devam eder. Başka bir deyişle, eğitim kavramının kapsamı Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 11

12 yaşamımızın belli bir evresi ile sınırlı değildir. Eğitim kavramı; insanların duyuşsal, düşünsel, davranışsal ve toplumsal açıdan gelişmesini ifade etmektedir. Günümüzün eğitim süreci eskiden olduğu gibi öğreticiden öğrenciye değildir. Yani tek boyutlu ve tek seçenekli yapısal bir özellik taşımamaktadır. Birden fazla boyut ve seçeneği içermektedir. Örneğin, grupsal ya da bireysel eğitimlerin olması gibi. Eğitim bilimleri bireysel, grupsal ya da toplumsal sorunlara bütüncül bir anlayışla yaklaşıp çözüm yolları belirlemektedir. Sorunlara çözümler üretirken bireysel, grupsal ve toplumsal özellikleri öncelikle dikkate almaktadır. Eğitimin temel fonksiyonu bireyleri gruba, kuruma ve topluma yararlı ve uyumlu hâle getirmektir. Eğitim; bireylerde davranış değişikliği yaratarak onları grup, kurum ve topluma yararlı hâle getirme sürecidir. Kısaca eğitim, bireylerde bir değişim yaratma sürecidir. [12] Eğitim sürecinde her eğitici bir sosyal psikolog gibi davranmalıdır. Yani öğrenme durumunda olan bireyleri farklı yapı ve özelliklere sahip olduklarını iyi bilmeli, onları hiçsizliğe (kişilik ve kimliğini baskı altına alma) mahkûm etmemeli, eğitimin merkezine almalı, doğal yapılarına uygun olmayan şeyler için onları zorlamamalı, her şeyi körü körüne kabullenen kişiler değil; üreten, araştıran, sorgulayanlar olarak yetiştirmelidir. [13] Kısaca, eğitimciler insanları, sağlam karakterli ve öğrenmeye meraklı birer birey olarak yetiştirmelidir. Bu açıklamalar sosyal psikoloji ile eğitim biliminin yakın ilişkisini çok iyi vurgulamaktadır. Sonuç olarak şunları söyleyebiliriz, eğitim sürecinde insanların davranışlarında bir farklılık yaratma söz konusu olduğundan eğitim bilimi ile sosyal psikoloji arasında yakın bir ilişki söz konusudur demek bizce yanlış sayılmaz. Sonuçta her iki bilim de birey ve davranışları üzerinde durmaktadır. DAVRANIŞ BİLİMLERİ Eğitim; bireylerde davranış değişikliği yaratarak onları grup, kurum ve topluma yararlı hâle getirme sürecidir. İnsan, toplum ve toplumdaki bazı sosyal yapı ve süreçler gibi konular hemen hemen birçok sosyal bilimin ortak çalışma alanıdır. Sosyal olay ve olgulara değişik açılardan bakıldığı için farklı değerlendirmeler ve tanımlamalar yapılabilmektedir. Ama buna rağmen yine de ortak bir noktada buluşulması bilimselliğin gereğidir. Yani bütüncül bir bakış açısıyla sosyal konuları ele almak mümkündür. İşte bu bakış açısının gerekliliği nedeniyle davranış bilimleri ortaya çıkmıştır. Farklı kurum, kuruluş ve işletmelerdeki sorunların tek bir sosyal bilimin verilerine dayanarak çözümler aramanın yetersizliği anlaşılınca bütüncül bir yaklaşımın temsilcisi olan davranış bilimleri bir disiplin olarak ortaya çıkmıştır. Bir sosyal olayın ya da sorunun doğru açıklanması farklı biçimlerde olabilir. Çünkü sosyal olayların ya da sorunların tek sebebi yoktur, birden fazla sebebi vardır. Bu nedenle sosyal olay ya da sorunlar çeşitli disiplinlerden yararlanılarak açıklanmaya çalışılması günümüz dünyasında zorunlu hâle gelmiştir. Davranış bilimleri; yalnızca kurumların, kuruluşların, işletmelerin, sosyal grupların ve toplumların yapısal özelliklerini ve sorunlarını değil aynı zamanda insan davranışlarını da bütüncül bir yaklaşımla ele alır. Bütüncül bir sosyal düşünce yaklaşımı için insanların ve toplumların kolektif davranışlarını ve bu davranışları oluşturan faktörleri (değerler, inançlar, istekler, ihtiyaçlar, alışkanlıklar, eğitim, din, Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 12

13 Davranış bilimleri, çeşitli disiplinler (sosyoloji, psikoloji, antropoloji, hukuk, iktisat, tarih, siyasal bilimler, biyoloji) aracılığıyla insan davranışlarını ve sorunlarını açıklamaya çalışan bir bilim dalıdır. Yönetim bilimi, kurum, kuruluş ya da işletmelerin amaçlarına uygun olarak mevcut bütün kaynakların nasıl kullanılacağını ve bunların yapılarını inceleyen bilimdir. aile vs.) değişik açılardan ele alabilecek bir bakış açısına sahip olmak gerekir. Bunun için de birden fazla sosyal bilimin verilerinden yararlanılmalıdır. İnsan; sosyal kurum, kuruluş ve işletmelerin varlık sebeplerinin en önemlisidir. Çünkü insansız sosyal organizasyon yoktur. Kurum ya da kuruluşların varlıklarını uzun süre devam ettirmeleri organizasyon-insan ilişkisinin bilimsel metotlarla ele alınıp incelenmesine bağlıdır. İnsanlarla çalışmak veya onları yönetmek durumunda olan yöneticilerin, insan ve insanın davranışları konusunda yeterli bilgiye sahip olmaları gerekmektedir. Sağlıklı bir organizasyon yapısı, insan motivasyonu ve iş verimi için insan davranışlarını tahmin etmek ya da bilmek çok önemlidir. Ancak her şeye rağmen değişik organizasyonlarda çalışan insanların davranışlarını önceden tahmin etmek kolay bir şey değildir. Bunun nedeni, insanların ihtiyaçlarının ve değer sistemlerinin aynı olmamasıdır. Bu zorluğu aşmamızı sağlayan, davranış bilimlerinin bütüncül yaklaşımıdır. Davranış bilimleri sayesinde insanların davranışlarını anlamak ve tahmin etmek biraz kolaylaşmaktadır. Her davranışın temelinde bir neden ve sonucunda ulaşılacak bir hedef vardır. Davranışlar, içsel ve dışsal güdülerin sonucunda oluşmaktadır. Buradan hareketle şunu söyleyebiliriz, insan davranışlarının kendine özgü bir mantığı vardır. Bu mantığı bize kazandıran davranış bilimleridir. Davranış bilimleri, çeşitli disiplinler (sosyoloji, psikoloji, antropoloji, hukuk, iktisat, tarih, siyasal bilimler, biyoloji) aracılığıyla insan davranışlarını ve sorunlarını açıklamaya çalışan bir bilim dalıdır. Davranış bilimlerinin temel felsefesi, insan ve insan davranışlarını anlamaktır. İnsan ve insan davranışlarının anlaşılması için tek bir disiplinden yararlanma yerine, konu ile ilgili tüm disiplinlerden yararlanmanın daha faydalı olacağı görüşü davranış bilimlerinin özünü oluşturmaktadır. Sosyal psikoloji, grupsal yapıda yer alan bireylerin davranışlarını inceleyen bir bilim dalıdır. Davranış bilimleri de insan davranışlarını bütüncül bir yaklaşımla ele alıp incelediği için iki bilim dalı arasında yakın bir ilişki vardır. YÖNETİM BİLİMİ Yönetim bilimi; kurum, kuruluş ya da işletmelerin amaçlarına uygun olarak mevcut bütün kaynakların nasıl kullanılacağını ve bunların yapılarını inceleyen bilim dalıdır. Bu tanımda organizasyonların yapısal ve işlevsel özellikleri üzerinde durulmaktadır. Yönetimin bir bilim olarak ortaya çıkışı 18. yüzyıla denk gelmektedir. Yönetim bilimi, normatif bir bilim dalı değildir. Daha çok pozitif bir bilim özelliğine sahiptir. Kurum, kuruluş ya da işletmelerin teknik yönüyle ilgilenir ve olması gerekenle değil mevcut olanla ilgilenen bir disiplindir. Yönetim biliminin özellikle işletme alanındaki konu ve sorunları incelemesi nedeniyle bilimsel alanda kabul gören bir sosyal bilim olduğu artık tartışılmaz hâle gelmiştir. Özellikle son yüzyılda bilimsel olarak gelişmesini tamamlamıştır. Yönetim biliminin kısaca tanımını ve kapsamını açıkladık. Yönetim bilimi, organizasyonların içinde gerçekleşen faaliyetleri incelemektedir. Bu faaliyetleri gerçekleştiren insanlardır. Başka bir deyişle yönetim bilimi, organizasyonlar içinde insanların yürüttükleri faaliyetleri ele alıp incelemektedir. Sosyal psikoloji de Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 13

14 Bireysel Etkinlik Ekonomi, insanların yaşayabilmek adına üretme ve ürettiklerini bölüşme biçimlerinin ve bu eylemlerinden doğan ilişkilerin tümünü inceleyen bilim dalıdır. sosyal grup ya da organizasyonlar içindeki insan davranışlarını ele alıp incelediği için iki bilim arasında yakın bir ilişki vardır. İnsanların düşünce sistemini inceleyen bilim dalıdır. FELSEFE, HUKUK VE EKONOMİ İLE İLİŞKİSİ Felsefe (insanların düşünce sistemini inceleyen bilim dalıdır), hukuk (insanların genel yararları için konulan ve kamu gücüyle desteklenen kural, hak ve kanunların bütünüdür) ve ekonominin (insanların yaşayabilmek adına üretme ve ürettiklerini bölüşme biçimlerinin ve bu eylemlerinden doğan ilişkilerin tümünü inceleyen bilim dalıdır) de sosyal psikoloji ile ilişkisi vardır. Çünkü bu bilimler, insanların davranışlarını ve faaliyetlerini yakından ilgilendiren konuları içermektedirler. İnsanların sosyal grup içinde sergiledikleri davranışlar ve gerçekleştirdikleri faaliyetler, oluşturulan kurallar, kullanılan teknolojiler, mevcut düşünce sistemleri, yönetim tarzları ve ekonomik yapılardan etkilendiği bir gerçektir. Dolayısıyla insanların gruplar içinde sergiledikleri davranışları ve gerçekleştirdikleri faaliyetleri anlamak ve açıklamak için mutlaka bu bilimlerin verilerinden yararlanmak gerekmektedir. Felsefe, insanların düşünce sistemini inceleyen bilim dalıdır. Resim 2.3 Hukuk (kaynak:karar.com) Sosyal psikolojinin gelişim sürecinde etkili olan düşünce akımları ve bilim adamlarını detaylı bir biçimde açıklayınız. Hukuk, insanların genel yararları için konulan ve kamu gücüyle desteklenen kural, hak ve kanunların bütünüdür. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 14

15 Özet 1900 lü yıllara kadar insan ve davranışı daha çok felsefi, sosyolojik ve psikolojik bir bakış açısı ile ele alınmıştır. Bu dönemlerde bilim adamları yaptıkları çalışmalarla davranışların belirleyicilerinin genellikle psikolojik olduğunu açıklamışlardır. Fakat daha sonra yapılan çalışmalar, bunun tam olarak doğru olmadığını ortaya çıkarmıştır. Sosyal psikolojinin modern bir bilim dalı olarak gelişmesi 1900 lü yıllardan sonra olmuştur. Bu dönemde Avrupa da gelişen iki akım modern sosyal psikolojinin temelini oluşturmuştur. Bu akımlardan biri, kolektif psikolojidir. Diğeri ise kitle psikolojisi olarak adlandırılmaktadır. Sosyal psikoloji grup içindeki insanların davranışlarını incelerken birçok sosyal bilimin verilerinden yararlanır. Bu bilimlerden bazıları şunlardır: Sosyoloji: Toplumun yapısını, toplumsal yaşamda meydana gelen gelişme ve değişmeleri, insan ve gruplar arasındaki ilişkileri inceleyen bilim dalıdır. Toplumsal gelişme ve değişmeler insan ilişkileri ve davranışları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu nedenle toplumsal olay ve olguların incelenmesi insan davranışlarının anlaşılması için gerekmektedir. Psikoloji: İnsanların ruh yapısını, insan ve hayvanların davranışlarını inceleyen bir bilim dalıdır. İnsanların davranışlarının gerçekleşmesinde ruhsal yapılarının etkisi oldukça fazladır. İnsanların ruhsal açıdan dengede olmaları sağlıklı ilişkilerin kurulması için çok önemlidir. Bazen insanların davranışlarının nedenlerini anlamak için hayvanlar üzerinde deneyler yapılır. Elde edilen veriler sayesinde davranışların görünmeyen boyutları açıklanabilir. Eğitim: Bireylerde davranış değişikliği yaratarak onları grup, kurum ve topluma yararlı hâle getirme sürecidir. Kısaca eğitim, bireylerde bir değişim yaratma sürecidir. İnsanların toplumsal yaşama uygun davranışlar sergilemesinde eğitimin rolü çok fazladır. Çünkü eğitim sayesinde insanlar sosyalleşerek nerede ve nasıl davranacağını öğrenir. Antropoloji: İnsanın kökenini, biyolojik yapısını, somatik özelliklerini, kültürel belirtilerini, toplumsal davranışlarını konu edinen ve bunları kendine özgü yöntemleriyle inceleyen bilim dalıdır. Davranış Bilimleri: İnsan davranışlarını bir bütünlük içinde inceleyen bilim dalıdır. İnsanların davranışlarının bir tek nedeni yoktur. Ayrıca farklı günlerede gerçekleşen davranışların bile nedenleri aynı değildir. İnsan davranışlarının nedenleri sosyolojik, psikolojik, sosyal psikolojik, antropolojik, biyolojik ya da ekonomik olabilir. Bu nedenle davranış bilimleri insan davranışlarını açıklarken bu bilimlerin verilerinden yararlanır. Yönetim bilimi: İnsanların toplumsal yaşama geçme süreci ile beraber yönetim süreci de başlamıştır. Çünkü insanların davranışlarının kontrol edilmesi ve mevcut kaynakların yerinde ve zamanında kullanılması için bazı insanların bu süreci idare etmesi gerekmektedir. Bu nedenle yönetim süreci insanlık tarihi kadar eskidir. Kurum, kuruluş ya da işletmelerin amaçlarına uygun olarak mevcut bütün kaynakların nasıl kullanılacağını ve bunların yapılarını inceleyen bilim dalıdır. Felsefe: İnsanların düşünce sistemini inceleyen bilim dalıdır. İnsanların düşünce yapıları onların davranışlarının yönlendirmede önemli bir etkiye sahiptir. Hukuk: İnsanlar arasındaki sorunları yasalar çerçevesinde çözmeye çalışan bir bilim dalıdır. Hukuk, toplumun genel yararını sağlamak amacıyla konulan ve kamu gücüyle desteklenen kural, hak ve kanunların bütünüdür. Başka bir deyişle hukuk, insanların birbirleriyle, toplumla ve devletle ilişkilerini düzenleyen kurallar sistemidir. Ekonomi: Kıt kaynaklarla insanların sınırsız ihtiyaçlarını karşıılama sürecidir. Başka bir deyişle ekonomi, insanların yaşayabilmek adına üretme ve ürettiklerini bölüşme faaliyetlerini ve bu faaliyetlerden doğan ilişkileri inceleyen bilim dalıdır. Ekonomik faaliyetler de insan davranışları üzerinde etkilidir. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 15

16 DEĞERLENDİRME SORULARI 1. Bireyin grup içindeki etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin psikolojik nedenlerini sistematik olarak inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? a) Davranış bilimleri b) Sosyoloji c) Psikoloji d) Antropoloji e) Sosyal psikoloji 2. Toplumun oluşum, işleyiş ve gelişim yasalarını inceleyen sosyal bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? a) Psikoloji b) Yönetim bilimi c) Sosyoloji d) Felsefe e) Antropoloji 3. Bireysel davranışları ve bunların süreçlerini (algılama, yargılama, düşünme, motive etme, tutum oluşumu) ve nedenlerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? a) Sosyoloji b) Psikoloji c) Davranış bilimleri d) Antropoloji e) Yönetim bilimleri 4. Aşağıdakilerden hangisi davranış bilimlerinin temel felsefesini ifade eder? a) İnsan ve insan davranışlarını anlamaktır. b) İnsan ve insan davranışlarının ekonomik nedenlerini anlamaktır. c) İnsan ve insan davranışlarının fiziksel alt yapılarını anlamaktır. d) İnsan ve insan davranışlarının coğrafi nedenlerini anlamaktır. e) İnsan ve insan davranışlarının yönetimsel yapısını anlamaktır. 5. İnsanın kökenini, biyolojik yapısını, somatik özelliklerini, kültürel belirtilerini, toplumsal davranışlarını konu edinen ve bunları kendine özgü yöntemleriyle inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? a) Sosyoloji b) Antropoloji c) Psikoloji d) Sosyal psikoloji e) Yönetim bilimleri Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 16

17 6. Bireylerde davranış değişikliği yaratarak onları grup, kurum ve topluma yararlı hâle getirme süreci aşağıdakilerden hangisidir? a) Sosyoloji b) Ekonomi c) Felsefe d) Eğitim e) Psikoloji 7. Kurum, kuruluş ya da işletmelerin amaçlarına uygun olarak mevcut bütün kaynakların nasıl kullanılacağını ve bunların yapılarını inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? a) Davranış bilimleri b) Eğitim bilimleri c) Antropoloji d) Sosyoloji e) Yönetim bilimi 8. Aşağıdakilerden hangisi sosyal psikoloji ile ilişkili bilim dallarından biri değildir? a) Psikoloji b) Antropoloji c) Sosyoloji d) Fizik e) Davranış bilimleri 9. Genel olarak grupları, örgütleri ve toplumların nasıl örgütlendiğini, görevlerini nasıl yerine getirdiklerini ve nasıl değişip geliştiklerini inceleme alanı olarak seçen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? a) Ekonomi b) Sosyal antropoloji c) Eğitim bilimleri d) Yönetim bilimleri e) Felsefe 10. Aşağıdaki akımlardan hangisi sosyal psikolojinin modern bir bilim dalı hâline gelmesinde etkili olmuştur? a) Durumsallık akım b) Kolektif psikoloji akımı c) Ekonomik akım d) Fiziksel akım e) İletişim akımı Cevap Anahtarı: 1.e, 2.c, 3.c, 4.a, 5.b. 6.d, 7.e, 8.d, 9.b, 10.b. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 17

18 YARARLANILAN KAYNAKLAR [1] Farr, R. (1996). The Roots of Modern Social Psychology, Blackwell, UK., USA. [2] McGarty, C. and Haslam, S.A. Haslam. (1997). (Ed.) The Message of Social Psychology. Blackwell, Cambridge. [3] Stainton, W. R. (2003). Social Psychology: Experimental and Critical Approaches. Open University Press, Berkshire. [4] Arkonaç, S. A. (1998). Sosyal Psikoloji, Alfa Yayınları, İstanbul. [5] Tekarslan, E. Kılınç, T. Şencan H. Baysal, A. C. (2000). Davranışın Sosyal Psikolojisi, İ. Ü. İşletme Fakültesi Yayını, İstanbul. [6] Demirtaş, H. A. (2003). Sosyal Kimlik Temel Kavram ve Kuramı, Varsayımlar, İletişim Araştırmaları, 1(1), s.125. [7] Allport, G. W. (1985). The Historical Background of Modern Social Psychology In G. Lindzey & E. Aronson (Eds.) Handbook of Social Psychology Random House/Erlbaum, 3rd ed., Vol.1, New York, pp1-46 [8] Narter, M. (2007). Sosyal Psikolojinin Sosyal Kavramına Dair Öneriler, Sosyoloji Dergisi 3, Dizi, Sayı:15. [9] Hogg. M.A. ve Graham M. V. (2005). Sosyal Psikoloji, Çev. İbrahim Yıldız ve Aydın Gelmez, Ütopya Yayınları, Ankara. [10] Freedman, J. L., D. O. Sears ve Carlsmith, J. M. (2003). Sosyal Psikoloji, Çev. Ali Dönmez, İmge Yayınevi. [11] Kağıtçıbaşı, Ç. (1988). İnsan ve İnsanlar, Evrim Matbaası, İstanbul. [12] Güvenç, B. (1979). İnsan ve Kültür, Ayyıldız Matbaası, Ankara. [13] Güney, S. (1998). Davranış Bilimleri ve Yönetim Psikolojisi Terimler Sözlüğü, Ankara. [14] Erdoğan, İ. (1991). İşletmelerde Davranış, İ.Ü. İşletme Fakültesi İşletme İktisadi Enstitüsü Yayını, İstanbul. [15] Güney, S. (2000). Yönetim ve Organizasyon El Kitabı, Nobel Yayınevi, Ankara. [16] Bender, M. T. (2005). John Dewey nin Eğitime Bakışı Üzerine Yeni Bir Yorum, Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 6, Sayı 1. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 18

DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN TEMEL KAVRAMLARI

DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN TEMEL KAVRAMLARI 1 DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN TEMEL KAVRAMLARI Örgütte faaliyette bulunan insan davranışlarının anlaşılması ve hatta önceden tahmin edilebilmesi her zaman üzerinde durulan bir konu olmuştur. Davranış bilimlerinin

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN GELİŞİMİ VE TANIMI DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN UYGULAMA ALANI EĞİTİM KURUMLARINDA DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ

DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN GELİŞİMİ VE TANIMI DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN UYGULAMA ALANI EĞİTİM KURUMLARINDA DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 1 İÇERİK DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN GELİŞİMİ VE TANIMI DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN UYGULAMA ALANI EĞİTİM KURUMLARINDA DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİ OLUŞTURAN BİLİMLER DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN

Detaylı

ÜNİTE:1. Sosyal Psikoloji Nedir? ÜNİTE:2. Sosyal Algı: İzlenim Oluşturma ÜNİTE:3. Sosyal Biliş ÜNİTE:4. Sosyal Etki ve Sosyal Güç ÜNİTE:5

ÜNİTE:1. Sosyal Psikoloji Nedir? ÜNİTE:2. Sosyal Algı: İzlenim Oluşturma ÜNİTE:3. Sosyal Biliş ÜNİTE:4. Sosyal Etki ve Sosyal Güç ÜNİTE:5 ÜNİTE:1 Sosyal Psikoloji Nedir? ÜNİTE:2 Sosyal Algı: İzlenim Oluşturma ÜNİTE:3 Sosyal Biliş ÜNİTE:4 Sosyal Etki ve Sosyal Güç ÜNİTE:5 1 Tutum ve Tutum Değişimi ÜNİTE:6 Kişilerarası Çekicilik ve Yakın İlişkiler

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN GELİŞİMİ VE TANIMI DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN UYGULAMA ALANI EĞİTİM KURUMLARINDA DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ

DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN GELİŞİMİ VE TANIMI DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN UYGULAMA ALANI EĞİTİM KURUMLARINDA DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 1 İÇERİK DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN GELİŞİMİ VE DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN UYGULAMA ALANI EĞİTİM KURUMLARINDA DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİ OLUŞTURAN BİLİMLER DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN

Detaylı

1. Sosyolojiye Giriş, Gelişim Süreci ve Kuramsal Yaklaşımlar. 2. Kültür, Toplumsal Değişme ve Tabakalaşma. 3. Aile. 4. Ekonomi, Teknoloji ve Çevre

1. Sosyolojiye Giriş, Gelişim Süreci ve Kuramsal Yaklaşımlar. 2. Kültür, Toplumsal Değişme ve Tabakalaşma. 3. Aile. 4. Ekonomi, Teknoloji ve Çevre 1. Sosyolojiye Giriş, Gelişim Süreci ve Kuramsal Yaklaşımlar 2. Kültür, Toplumsal Değişme ve Tabakalaşma 3. Aile 4. Ekonomi, Teknoloji ve Çevre 5. Psikolojiye Giriş 1 6. Duyum ve Algı 7. Güdüler ve Duygular

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ

DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞ BİLİMLERİNE GİRİŞ DAVRANIŞIN TANIMI Davranış Kavramı, öncelikle insan veya hayvanın tek tek veya toplu olarak gösterdiği faaliyetler olarak tanımlanabilir. En genel anlamda davranış, insanların

Detaylı

Sosyal Psikoloji GİRİŞ

Sosyal Psikoloji GİRİŞ Sosyal Psikoloji Prof. Dr. Turgut Göksu GİRİŞ Turgut Göksu 1 İki farklı bakış ve iki farklı tanım SOSYAL PSİKOLOJİ sosyolojik sosyal psikoloji 1908 Amerikalı ROSS Social Psychology psikolojik sosyal psikoloji

Detaylı

ÜNİTE:1. Sosyolojiye Giriş ve Yöntemi ÜNİTE:2. Sosyolojinin Tarihsel Gelişimi ve Kuramsal Yaklaşımlar ÜNİTE:3. Kültür ve Kültürel Değişme ÜNİTE:4

ÜNİTE:1. Sosyolojiye Giriş ve Yöntemi ÜNİTE:2. Sosyolojinin Tarihsel Gelişimi ve Kuramsal Yaklaşımlar ÜNİTE:3. Kültür ve Kültürel Değişme ÜNİTE:4 ÜNİTE:1 Sosyolojiye Giriş ve Yöntemi ÜNİTE:2 Sosyolojinin Tarihsel Gelişimi ve Kuramsal Yaklaşımlar ÜNİTE:3 Kültür ve Kültürel Değişme ÜNİTE:4 Aile ve Toplumsal Gruplar ÜNİTE:5 1 Küreselleşme ve Ekonomi

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ ÜZERİNE YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ

DAVRANIŞ BİLİMLERİ ÜZERİNE YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ DAVRANIŞ BİLİMLERİ ve İLETİŞİM DAVRANIŞ BİLİMLERİ ÜZERİNE YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ Davranış Bilimleri üzerine Davranış Bilimleri insan davranışını, davranışa etki eden toplumsal, psikolojik, grupsal ve

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER SOSYAL PSİKOLOJİ

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER SOSYAL PSİKOLOJİ HEDEFLER İÇİNDEKİLER SOSYAL PSİKOLOJİ Sosyal Psikoloji Nedir? Sosyal Psikolojinin Çalışma Konuları Sosyal Etki Ve Uyma Davranışı Tutumlar Sosyal Psikolojide Temel Kuramlar PSİKOLOJİ Bu üniteyi çalıştıktan

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ (Behavior): Organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak gözlenebilen tüm etkinlikleridir. Duygular, tutumlar, zihinsel süreçler

Detaylı

1.Yönetim ve Yönetim Bilimi. 2.Planlama. 3.Örgütleme. 4.Yöneltme. 5.Denetim. 6.Klasik Yönetim. 7.Neo-Klasik Yönetim. 8.Sistem ve Durumsallık Yaklaşımı

1.Yönetim ve Yönetim Bilimi. 2.Planlama. 3.Örgütleme. 4.Yöneltme. 5.Denetim. 6.Klasik Yönetim. 7.Neo-Klasik Yönetim. 8.Sistem ve Durumsallık Yaklaşımı 1.Yönetim ve Yönetim Bilimi 2.Planlama 3.Örgütleme 4.Yöneltme 5.Denetim 1 6.Klasik Yönetim 7.Neo-Klasik Yönetim 8.Sistem ve Durumsallık Yaklaşımı 0888 228 22 22 WWW.22KASİMYAYİNLARİ.COM 1 Dersin Adı :

Detaylı

ÜNİTE:1 Psikolojinin Tanımı ve Kapsamı. ÜNİTE:2 Psikolojide Araştırma Yöntemleri. ÜNİTE:3 Sinir Sisteminin Yapısı ve İşlevleri

ÜNİTE:1 Psikolojinin Tanımı ve Kapsamı. ÜNİTE:2 Psikolojide Araştırma Yöntemleri. ÜNİTE:3 Sinir Sisteminin Yapısı ve İşlevleri ÜNİTE:1 Psikolojinin Tanımı ve Kapsamı ÜNİTE:2 Psikolojide Araştırma Yöntemleri ÜNİTE:3 Sinir Sisteminin Yapısı ve İşlevleri ÜNİTE:4 Bilişsel Psikoloji 1 ÜNİTE:5 Çocuklukta Sosyal Gelişim ÜNİTE:6 Sosyal

Detaylı

Çalışma Hayatında Psikolojik Sorunlar. Doç. Dr. Ersin KAVİ

Çalışma Hayatında Psikolojik Sorunlar. Doç. Dr. Ersin KAVİ Çalışma Hayatında Psikolojik Sorunlar Doç. Dr. Ersin KAVİ Davranış Nedir? İnsan hem içten,hem dıştan gelen uyarıcıların karmaşık etkisi (güdü) ile faaliyete geçer ve birtakım hareketlerde (tepki) bulunur.

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not I Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Psikoloji *Psikoloji, pscyhe (ruh) ve logy (bilim) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmektedir. *Psikoloji, hayvan

Detaylı

G İ R İ Ş. SBÖ115 SOS. PSİ. - Prof.Dr. H. HARLAK

G İ R İ Ş. SBÖ115 SOS. PSİ. - Prof.Dr. H. HARLAK G İ R İ Ş 1 İnsanın duygu düşünce ve davranışları başka insanlardan nasıl etkilenir, onları nasıl etkiler? İnsanlar birbirlerini nasıl algılar? İnsanlar birbirlerine karşı niçin dostluk veya düşmanlık

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

SOSYAL PSİKOLOJİ G İ R İ Ş

SOSYAL PSİKOLOJİ G İ R İ Ş SOSYAL PSİKOLOJİ G İ R İ Ş sorular...sorular...sorular İnsanın duygu düşünce ve davranışları başka insanlardan nasıl etkilenir, onları nasıl etkiler? İnsanlar birbirlerini nasıl algılar? İnsanlar birbirlerine

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLERE GİRİŞ

HALKLA İLİŞKİLERE GİRİŞ HALKLA İLİŞKİLERE GİRİŞ sıradan olmakla özel olmak arasındaki farktır. HALKLA İLİŞKİLERE GİRİŞ MİLLETİN SEVGİSİ EN BÜYÜK SEVGİDİR ATATÜRK ELDE ETMEYİ DÜŞÜNDÜKLERİMİZİN İÇİNDE HİÇ BİR ŞEY, BİZE HALKIN SEVGİSİ

Detaylı

SOSYOLOJİSİ (İLH2008)

SOSYOLOJİSİ (İLH2008) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. DİN SOSYOLOJİSİ (İLH2008) KISA ÖZET-2013

Detaylı

YÖNETİMDE SİSTEM YAKLAŞIMI

YÖNETİMDE SİSTEM YAKLAŞIMI YÖNETİMDE SİSTEM YAKLAŞIMI Sistem yaklaşımı veya sistem analizi diye adlandırılan bu yaklaşım biyolog olan Ludwig Van Bertalanffy tarafından ortaya atılan ve modern yönetim teorisinin felsefe temelini

Detaylı

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu. SİSTEM SOSYAL BİR SİSTEM OLARAK SINIF Sınıfta Kültür ve İklim Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sistem: Aralarında anlamlı ilişkiler bulunan, bir amaç doğrultusunda bir araya getirilen

Detaylı

EĞİTİM PSİKOLOJİSİ KISA ÖZET KOLAYAOF

EĞİTİM PSİKOLOJİSİ KISA ÖZET KOLAYAOF EĞİTİM PSİKOLOJİSİ KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- EĞİTİM VE PSİKOLOJİ İLİŞKİSİ: EĞİTİM PSİKOLOJİSİ.... 4 2. ÜNİTE-GELİŞİMİN TEMELLERİ........7 3. ÜNİTE-FİZİKSEL

Detaylı

araştırma alanı Öğrenme Bellek Algı Heyecanlar PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ

araştırma alanı Öğrenme Bellek Algı Heyecanlar PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ GELİŞİM PSİKOLOJİSİ Yaşa bağlı organizmadaki değişimleri inceler Çocuk psikolojisi Ergen Psikolojisi Yetişkin Psikolojisi Deneysel Psikoloji Temel psikolojik süreçler

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞA GİRİŞ İLK DERS

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞA GİRİŞ İLK DERS ÖRGÜTSEL DAVRANIŞA GİRİŞ İLK DERS GIRIŞ Örgüt, birey yaşantısının önemli kısmının geçtiği yerdir. Bireyler yaşamları boyunca sayısız örgütte çeşitli statülere ve buna bağlı olarak rollere sahip olur. Tiyatronun

Detaylı

philia (sevgi) + sophia (bilgelik) Philosophia, bilgelik sevgisi Felsefe, bilgiyi ve hakikati arama işi

philia (sevgi) + sophia (bilgelik) Philosophia, bilgelik sevgisi Felsefe, bilgiyi ve hakikati arama işi FELSEFE NEDİR? philia (sevgi) + sophia (bilgelik) Philosophia, bilgelik sevgisi Felsefe, bilgiyi ve hakikati arama işi Felsefe değil, felsefe yapmak öğrenilir KANT Felsefe, insanın kendisi, yaşamı, içinde

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

Eğitim Bilimlerine Giriş

Eğitim Bilimlerine Giriş Eğitim Bilimlerine Giriş Yrd. Doç. Dr. Tuncay Sevindik E-posta: tuncaysevindik@hotmail.com Web: www.tuncaysevindik.com 1/44 Ders İçeriği Bu dersin amacı; eğitimle ilgili temel kavramlar, eğitimin psikolojik,

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Psikolojide Ekoller & Yaklaşımlar *1879 da Alman psikolog Wilhelm Wundt tarafından kurulan psikoloji laboratuarı

Detaylı

SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ

SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ SINIF YÖNETİMİNİN TEMELLERİ Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sınıf Nedir? Ders yapılır Yaşanır Zaman geçirilir Oyun oynanır Sınıf, bireysel ya da grupla öğrenme yaşantılarının gerçekleştiği

Detaylı

EĞİTİMİN SOSYAL TEMELLERİ TEMEL KAVRAMLAR. Doç. Dr. Adnan BOYACI

EĞİTİMİN SOSYAL TEMELLERİ TEMEL KAVRAMLAR. Doç. Dr. Adnan BOYACI EĞİTİMİN SOSYAL TEMELLERİ TEMEL KAVRAMLAR 2017 Doç. Dr. Adnan BOYACI Neden Eğitimin Sosyal Temelleri Eklektik bir alan olarak Eğitim Yönetimi Büyük sosyal bilimler teorisi Eğitim yönetiminin beslendiği

Detaylı

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ KIŞILIK KURAMLARı GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ Kişilik Nedir? Psikolojide kişilik, kapsamı en geniş kavramlardan biridir. Kişilik kelimesinin bütün teorisyenlerin üzerinde anlaştığı bir tanımlaması yoktur.

Detaylı

Temel Kavramlar Bilgi :

Temel Kavramlar Bilgi : Temel Kavramlar Bilim, bilgi, bilmek, öğrenmek sadece insana özgü kavramlardır. Bilgi : 1- Bilgi, bilim sürecinin sonunda elde edilen bir üründür. Kişilerin öğrenme, araştırma veya gözlem yolu ile çaba

Detaylı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı YÖNETİM Sistem Yaklaşımı Prof.Dr.A.Barış BARAZ 1 Modern Yönetim Yaklaşımı Yönetim biliminin geçirdiği aşamalar: v İlk dönem (bilimsel yönetim öncesi dönem). v Klasik Yönetim dönemi (bilimsel yönetim, yönetim

Detaylı

ORGANİZASYONLARDA ÇEVREYE UYUM ve DEĞİŞİMLE İLGİLİ YAKLAŞIMLAR

ORGANİZASYONLARDA ÇEVREYE UYUM ve DEĞİŞİMLE İLGİLİ YAKLAŞIMLAR ORGANİZASYONLARDA ÇEVREYE UYUM ve DEĞİŞİMLE İLGİLİ YAKLAŞIMLAR Yönetim düşünce ve yaklaşımlarını üç genel gruplama ve bakış açısı içinde incelemek mümkündür: -Postmodernizm bakış açısının gelişmesi -Yönetim

Detaylı

MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ

MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ Medya Ekonomisi Kavram ve Gelişimi Ünite 1 Medya ve İletişim Önlisans Programı MEDYA EKONOMİSİ VE İŞLETMECİLİĞİ Yrd. Doç. Dr. Nurhayat YOLOĞLU 1 Ünite 1 MEDYA EKONOMİSİ KAVRAM VE GELİŞİMİ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

I. ÜNİTE PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM

I. ÜNİTE PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM I. ÜNİTE PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM Yeryüzünün en karmaşık canlısı insandır. İnsanoğlu dünyamız için önemlidir; çünkü çevresi üzerinde en büyük etkiyi o yapar, kültür ve medeniyeti o oluşturur, geleceği

Detaylı

1. Tüketici Davranışı Kavramı ve Özellikleri. 2. Öğrenme ve Güdülenme. 3. Algılama ve İlgilenim. 4. Tutum ve Değerler

1. Tüketici Davranışı Kavramı ve Özellikleri. 2. Öğrenme ve Güdülenme. 3. Algılama ve İlgilenim. 4. Tutum ve Değerler 1. Tüketici Davranışı Kavramı ve Özellikleri 2. Öğrenme ve Güdülenme 3. Algılama ve İlgilenim 4. Tutum ve Değerler 5. Kişilik, Benlik ve Yaşam Biçimleri 6. Danışma Grupları ve Aile 1 7. Sosyal Sınıf ve

Detaylı

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi,

Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, Trafik Psikolojisi Trafik psikolojisi, ***İnsanların trafikteki davranışlarını ve bu davranışların altında yatan psikolojik süreçleri inceleyen bir psikoloji alt alanıdır. Burada özellikle sürücülerin

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Test 11 (Bitişiklik Kuramı)...94. Test 12 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)...97. Test 13 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)...

İÇİNDEKİLER. Test 11 (Bitişiklik Kuramı)...94. Test 12 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)...97. Test 13 (Bilişsel - Davranışçı Kuramlar)... III İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ Test 1 (Psikolojiye Giriş)... 1 Test 2 (Gelişim Psikolojisine Giriş)... 3 Test 3 (Gelişim Psikolojisine Giriş)... 7 Test 4 (Bilişsel Gelişim)...11 Test 5 (Bilişsel Gelişim)...15

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

SOSYAL HİZMET YÖNETİMİ DERSİ İLETİŞİM DOÇ.DR.EDA PURUTÇUOĞLU

SOSYAL HİZMET YÖNETİMİ DERSİ İLETİŞİM DOÇ.DR.EDA PURUTÇUOĞLU SOSYAL HİZMET YÖNETİMİ DERSİ İLETİŞİM DOÇ.DR.EDA PURUTÇUOĞLU İLETİŞİM İnsan sosyal bir varlıktır ve yaşamını sürdürebilmesi için çevresiyle sürekli iletişim kurma ihtiyacı içerisindedir. İnsanın biyolojik

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Psikoloji Bölümü Bölüm/Program Dersi DERS TANIM BİLGİLERİ.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Psikoloji Bölümü Bölüm/Program Dersi DERS TANIM BİLGİLERİ. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Psikoloji Bölümü Bölüm/Program Dersi DERS TANIM BİLİLERİ Dersin Adı SOSYAL VE KÜLTÜREL ANTROPOLOJİ Dersin Kodu Teori Uygulama Laboratuvar AKTS

Detaylı

EĞİTİMDE ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ

EĞİTİMDE ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ Eğitim Yönetimi Teftişi Planlaması ve Ekonomisi Tezsiz Yüksek Lisans Programı EĞİTİMDE ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ 1 İçindekiler 1.1. DERSİN KONUSU... 3 1.2. Değerlendirme esasları... 3 1.3. Ders kaynakları... 3

Detaylı

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI SORGULAMA PROGRAMI

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI SORGULAMA PROGRAMI 3-4 Aile bireyleri birbirlerine yardımcı olurlar. Anahtar kavramlar: şekil, işlev, roller, haklar, Aileyi aile yapan unsurlar Aileler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar Aile üyelerinin farklı rolleri

Detaylı

Öğretmenlik Meslek Etiği. Sunu-2

Öğretmenlik Meslek Etiği. Sunu-2 Öğretmenlik Meslek Etiği Sunu-2 Tanım: Etik Etik; İnsanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları, kuralları, doğru-yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaksal açıdan

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ-II (SOS114U)

DAVRANIŞ BİLİMLERİ-II (SOS114U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. DAVRANIŞ BİLİMLERİ-II (SOS114U) KISA

Detaylı

Zeus tarafından yazıldı. Cumartesi, 23 Mayıs :50 - Son Güncelleme Pazartesi, 16 Ağustos :31

Zeus tarafından yazıldı. Cumartesi, 23 Mayıs :50 - Son Güncelleme Pazartesi, 16 Ağustos :31 Yazı İçerik Psikolojinin Alanları Nelerdir Deneysel Psikoloji Gelişim Psikolojisi Okul ve Eğitim Psikolojisi Klinik Psikolojisi Kişilik Psikolojisi Sosyal Psikoloji Endüstri Psikolojisi Adli Psikoloji

Detaylı

Sosyal Bilimler Enstitüsü. Beden Eğitimi ve Spor (Ph.D) 1. Yarı Yıl

Sosyal Bilimler Enstitüsü. Beden Eğitimi ve Spor (Ph.D) 1. Yarı Yıl Sosyal Bilimler Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor (Ph.D) 1. Yarı Yıl BES601 Spor Bilimlerinde Araştırma Yöntemleri K:(3,0)3 ECTS:10 Spor alanında bilimsel araştırmaların dayanması gereken temelleri, araştırmaların

Detaylı

MİTOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

MİTOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR MİTOLOJİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR Mit, Mitoloji, Ritüel DR. SÜHEYLA SARITAŞ 1 Kelime olarak Mit Yunanca myth, epos, logos Osmanlı Türkçesi esâtir, ustûre Türkiye Türkçesi: söylence DR. SÜHEYLA SARITAŞ

Detaylı

TÜRKİYE NİN TOPLUMSAL YAPISI

TÜRKİYE NİN TOPLUMSAL YAPISI TÜRKİYE NİN TOPLUMSAL YAPISI KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 1. Ünite Toplumsal Yapıyı Açıklayan Kavram ve Kuramlar TOPLUMSAL YAPI KAVRAMI Toplum, insanları etkileyen gerçek ilişkiler

Detaylı

Öğrenme, Örgütsel Öğrenme

Öğrenme, Örgütsel Öğrenme Öğrenme, Örgütsel Öğrenme Öğrenme: Kişide istediği sonuca ulaşmak amacıyla hareket etmesini engelleyecek çeşitli eksiklikleri tamamlamasını sağlayacak bir süreç Hayatın her sürecinde öğrenme İşyerinde

Detaylı

Siyaset Psikolojisi (KAM 318) Ders Detayları

Siyaset Psikolojisi (KAM 318) Ders Detayları Siyaset Psikolojisi (KAM 318) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Siyaset Psikolojisi KAM 318 Her İkisi 3 0 0 3 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız Disiplinlerüstü Temalar Kim Olduğumuz Bulunduğumuz mekan ve zaman Kendimizi ifade etme Kendimizi Gezegeni paylaşmak Bireyin kendi doğasını sorgulaması, inançlar ve değerler, kişisel, fiziksel, zihinsel,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1. BÖLÜM ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ AÇISINDAN ÖRGÜTSEL KÜLTÜRÜN YERİ VE ÖNEMİ (ss.1-6) 2. BÖLÜM ÖRGÜTSEL KÜLTÜR KURAMININ GELİŞİMİ (ss.

İÇİNDEKİLER. 1. BÖLÜM ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ AÇISINDAN ÖRGÜTSEL KÜLTÜRÜN YERİ VE ÖNEMİ (ss.1-6) 2. BÖLÜM ÖRGÜTSEL KÜLTÜR KURAMININ GELİŞİMİ (ss. İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ AÇISINDAN ÖRGÜTSEL KÜLTÜRÜN YERİ VE ÖNEMİ (ss.1-6) ÖRGÜTSEL DAVRANIŞIN ÇÖZÜMLENMESİNDE OKUL KÜLTÜRÜ... 3 2. BÖLÜM ÖRGÜTSEL KÜLTÜR KURAMININ GELİŞİMİ (ss.7-32) İNSANA

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

ENDÜSTRİ VE ÖRGÜT PSİKOLOJİSİ. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

ENDÜSTRİ VE ÖRGÜT PSİKOLOJİSİ. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş ENDÜSTRİ VE ÖRGÜT PSİKOLOJİSİ Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Öğülmüş, S. (2016). Endüstri ve Örgüt Psikolojisi Ders Notları, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık

Detaylı

I. DÖNEM SEÇMELİ DERSLER Kodu Dersin adı Teorik saat

I. DÖNEM SEÇMELİ DERSLER Kodu Dersin adı Teorik saat SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SPOR YÖNETİCİLİĞİ ANABİLİM DALI DOKTORA BİLİMSEL HAZIRLIK PROGRAMI ZORUNLU DERSLER adı Teorik Pratik Kredi 1. Dönem SYÖ 501 Spor Tesisleri Planlaması ve İşletmeciliği 3 0 3 SYÖ

Detaylı

Ana fikir: Oyun ile duygularımızı ve düşüncelerimizi farklı şekilde ifade edebiliriz.

Ana fikir: Oyun ile duygularımızı ve düşüncelerimizi farklı şekilde ifade edebiliriz. 2018-2019 Eğitim- Öğretim Yılı Özel Ümraniye Gökkuşağı İlkokulu Sorgulama Programı Kim Olduğumuz Bireyin kendi doğasını sorgulaması, inançlar ve değerler, kişisel, fiziksel, zihinsel, sosyal ve ruhsal

Detaylı

Antropoloji ANTROPOLOJİ

Antropoloji ANTROPOLOJİ Antropoloji ANTROPOLOJİ Sosyal (toplumsal) Bilim dallarından bir tanesi de antropolojidir. Sosyal bilimlerin en genci olan ve geniş anlamıyla insan bilimi olarak tanımlanan antropoloji portfolio'suz hümanizma'nın

Detaylı

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi İLETİŞİMLETİŞİİŞİM İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi amaçlarla iletişim kurmaya devam

Detaylı

ÜNİTE:1. Toplumsal Yapıyı Açıklayan Kavram ve Kuramlar ÜNİTE:2. Türkiye de Kültür ve Kültürel Değişim ÜNİTE:3

ÜNİTE:1. Toplumsal Yapıyı Açıklayan Kavram ve Kuramlar ÜNİTE:2. Türkiye de Kültür ve Kültürel Değişim ÜNİTE:3 ÜNİTE:1 Toplumsal Yapıyı Açıklayan Kavram ve Kuramlar ÜNİTE:2 Türkiye de Kültür ve Kültürel Değişim ÜNİTE:3 Türkiye de Aile Kurumu ve Nüşusla İlgili Sorunlar ÜNİTE:4 Türkiye de Eğitim Kurumu ve Sorunları

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

İktisat Tarihi I. 6-7 Ekim

İktisat Tarihi I. 6-7 Ekim İktisat Tarihi I 6-7 Ekim Giriş İnsanoğlu dünyada var olduğundan bugüne değin hayatını devam ettirebilmek için üretim ve tüketim faaliyeti içinde olmuştur. İktisat tarihi üzerindeki önemli bir problemli

Detaylı

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz. fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla

Detaylı

Davranışsal Yönetim. Prof.Dr.A.BarışBARAZ

Davranışsal Yönetim. Prof.Dr.A.BarışBARAZ Davranışsal Yönetim Prof.Dr.A.BarışBARAZ 1 Davranışsal Yönetimin Ana Konuları Organizasyon içindeki insan unsurunu anlamak, İnsan yeteneklerinden azami ölçüde yararlanabilmek, Organizasyon yapısı ile insanların

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 : DAVRANIŞ BİLİMLERİ VE YÖNETİM SÜRECİ YÖNETİM

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 : DAVRANIŞ BİLİMLERİ VE YÖNETİM SÜRECİ YÖNETİM İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 : DAVRANIŞ BİLİMLERİ VE YÖNETİM SÜRECİ YÖNETİM SÜRECİ... 1 Klasik Yönetim Anlayışı (1900-1930) İKTİSAT... 2 Neo-Klasik Yönetim Anlayışı (1930-1960) İNSAN... 2 Modern Yönetim Yaklaşımları

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK

Detaylı

kişinin örgütte kendini anlamlandırmasına fırsat veren ve onun inanış, düşünüş ve davranış biçimini belirleyen normlar ve değerler

kişinin örgütte kendini anlamlandırmasına fırsat veren ve onun inanış, düşünüş ve davranış biçimini belirleyen normlar ve değerler 1 Örgüt Kültürü Örgüt Kültürü kişinin örgütte kendini anlamlandırmasına fırsat veren ve onun inanış, düşünüş ve davranış biçimini belirleyen normlar ve değerler bütünüdür. 2 Örgüt kültürü, temel grupsal

Detaylı

SHB101 Sosyal Hizmete Giriş Dersin Amacı: Sosyal hizmetin temel kavram ve alanları ile sosyal çalışmacının rol ve fonksiyonlarına yönelik bilgileri

SHB101 Sosyal Hizmete Giriş Dersin Amacı: Sosyal hizmetin temel kavram ve alanları ile sosyal çalışmacının rol ve fonksiyonlarına yönelik bilgileri SHB101 Sosyal Hizmete Giriş Dersin Amacı: Sosyal hizmetin temel kavram ve alanları ile sosyal çalışmacının rol ve fonksiyonlarına yönelik bilgileri öğrenciye kazandırmak bu dersin nihai amacını teşkil

Detaylı

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ. Liderlik ve Liderlik Teorileri YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ. Liderlik ve Liderlik Teorileri YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ Liderlik ve Liderlik Teorileri YRD.DOÇ.DR. ÖZGÜR GÜLDÜ Örgütlerin geçmişin geleneksel kalıplarından kurtularak geleceğe yönelmelerinde önemli stratejik araçlarından biri, insan unsuruna

Detaylı

1 YÖNETİM VE ORGANİZASYONLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

1 YÖNETİM VE ORGANİZASYONLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 YÖNETİM VE ORGANİZASYONLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Yönetim Kavramı 12 1.1.1Yönetim Kavramının Kapsam ve Önemi 13 1.1.2. Yönetimin Tanımı 15 1.1.3. Yönetim Faaliyetinin

Detaylı

KARġILAġTIRMALI EĞĠTĠM

KARġILAġTIRMALI EĞĠTĠM KARġILAġTIRMALI EĞĠTĠM Toplumlarda var olan eğitim sorunlarını ve bu sorunları doğuran nedenleri, diğer toplumlarda benzer faktörlere değinerek saptayan, yorumlayan bir inceleme ve araştırma alanıdır.

Detaylı

İŞLETME YÖNETİMİ VE ORGANİZASYONDA TEMEL KAVRAMLAR

İŞLETME YÖNETİMİ VE ORGANİZASYONDA TEMEL KAVRAMLAR İŞLETME YÖNETİMİ VE ORGANİZASYONDA TEMEL KAVRAMLAR Dr. M. Savaş Turhan, Çukurova Üniversitesi, İşletme Bölümü İşletme 2 Belli bir ortamda, dış çevresinden aldığı girdileri belirli bilgi, teknoloji ve süreçleri

Detaylı

DARICA ANADOLU LİSESİ 9. SINIF REHBERLİK PLANI

DARICA ANADOLU LİSESİ 9. SINIF REHBERLİK PLANI OCAK ARALIK KASIM EKİM EYLÜL AY HAFTA DARICA ANADOLU LİSESİ 9. SINIF REHBERLİK PLANI ETKİNLİKLER YETERLİK ALANLARI KAZANIM NUMARASI VE KAZANIMLAR UYGULAMA Öğrencilerle tanışılması, okulun tanıtılması,

Detaylı

Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989.

Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989. Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, Temmuz-Aralık 2002 KİTAP TANITIMI Yrd. Doç. Dr. Hasan KAYIKLIK Çukurova Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Önsöz... v

İÇİNDEKİLER. Önsöz... v İÇİNDEKİLER Önsöz... v BÖLÜM 1 SPOR VE SPOR PSİKOLOJİSİ Spor... 1 Spor Psikolojisinin Gelişmesi... 2 Spor Psikolojisinin Alanları... 5 Spor Psikologları... 6 Spor Psikologlarının İşlevleri... 7 BÖLÜM 2

Detaylı

Algılama ve Nedensellik Yükleme

Algılama ve Nedensellik Yükleme Algılama ve Nedensellik Yükleme 1 Davranışları yönlendiren gerçeğin algılanışıdır!!! Algılama:Dünyadaki nesnelerin, kavramların, olguların gerçeğinden oldukça farklı ve benzersiz bir resim sunan karmaşık

Detaylı

PSİ173 Psikolojiye Giriş, Prof.Dr. Hacer HARLAK [ADÜ- FEF]

PSİ173 Psikolojiye Giriş, Prof.Dr. Hacer HARLAK [ADÜ- FEF] İnsanın beyni ile davranışları arasında nasıl bir ilişki vardır? Rüyalar ne anlama gelir? Maymunlar işaret dili öğrenebilir mi? Bir sınavdan önce niçin bazı kişilerin elleri terler? Kendine zarar verici

Detaylı

ÜNİTE:1. İktisadi Düşünceler Tarihine Giriş ÜNİTE:2. Modern İktisadi Düşüncenin Doğuşu: Mertantilizm ve Fizyokrasi ÜNİTE:3. Klasik Okul ÜNİTE:4

ÜNİTE:1. İktisadi Düşünceler Tarihine Giriş ÜNİTE:2. Modern İktisadi Düşüncenin Doğuşu: Mertantilizm ve Fizyokrasi ÜNİTE:3. Klasik Okul ÜNİTE:4 ÜNİTE:1 İktisadi Düşünceler Tarihine Giriş ÜNİTE:2 Modern İktisadi Düşüncenin Doğuşu: Mertantilizm ve Fizyokrasi ÜNİTE:3 Klasik Okul ÜNİTE:4 Sosyalist Düşüncenin Doğuşu ve Marksizm ÜNİTE:5 Marjinalizm

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Genel Kamu Hukuku I Law 151 1 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Lisans Zorunlu

Detaylı

Sosyoloji. Konular ve Sorunlar

Sosyoloji. Konular ve Sorunlar Sosyoloji Konular ve Sorunlar Ontoloji (Varlık) Felsefe Aksiyoloji (Değer) Epistemoloji (Bilgi) 2 Felsefe Aksiyoloji (Değer) Etik Estetik Hukuk Felsefesi 3 Bilim (Olgular) Deney Gözlem Felsefe Düşünme

Detaylı

Wertheimer, Köhler ve Kofka tarafından geliştirilmiş bir yaklaşımdır. Gestalt psikolojisi, bilişsel süreçler içerisinde özellikle "algı" ve "algısal

Wertheimer, Köhler ve Kofka tarafından geliştirilmiş bir yaklaşımdır. Gestalt psikolojisi, bilişsel süreçler içerisinde özellikle algı ve algısal Gestalt Psikoloji Wertheimer, Köhler ve Kofka tarafından geliştirilmiş bir yaklaşımdır. Gestalt psikolojisi, bilişsel süreçler içerisinde özellikle "algı" ve "algısal örgütlenme" konularında yoğunlaşmış

Detaylı

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞTA GRUP SÜRECİ: LİDERLİK Doç. Dr. Cevat ELMA

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞTA GRUP SÜRECİ: LİDERLİK Doç. Dr. Cevat ELMA Ünite 9 ÖRGÜTSEL DAVRANIŞTA GRUP SÜRECİ: LİDERLİK Doç. Dr. Cevat ELMA LİDERLİK Liderlik, geçmişten günümüze üzerinde çalışılan ve birçok araştırmacının da ilgisini çeken bir alan olmuştur. Gösterilen bunca

Detaylı

EĞİTİM YÖNETİMİ BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ

EĞİTİM YÖNETİMİ BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ EĞİTİM YÖNETİMİ BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Bu ders kapsamında Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme Alanında kullanılan nicel ve nitel araştırma

Detaylı

şekillerde tanımlamıştır.

şekillerde tanımlamıştır. YÖNETİM KURAMLARI Yönetimi farklı bilim şekillerde tanımlamıştır. dalları farklı Ancak bu tanımlardan bazılarının ortak noktaları vardır. Başaran a (2000, s.14) göre yönetim tanımındaki ortak noktalar

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Sosyal Psikoloji-II Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

4 GİRİŞ BİLİŞ NEDİR?

4 GİRİŞ BİLİŞ NEDİR? Bilişsel Öğrenme 2 Öğrenme kuramları, araştırmacılar tarafından öğrenme olgusunu açıklamak üzere ortaya konulmuş açıklamalardır. Bir öğrenme kuramı, organizmanın davranışlarında meydana gelen ve hastalık,

Detaylı

11/26/2010 BİLİM TARİHİ. Giriş. Giriş. Giriş. Giriş. Bilim Tarihi Dersinin Bileşenleri. Bilim nedir? Ve Bilim tarihini öğrenmek neden önemlidir?

11/26/2010 BİLİM TARİHİ. Giriş. Giriş. Giriş. Giriş. Bilim Tarihi Dersinin Bileşenleri. Bilim nedir? Ve Bilim tarihini öğrenmek neden önemlidir? Bilim Tarihi Dersinin Bileşenleri BİLİM TARİHİ Yrd. Doç. Dr. Suat ÇELİK Bilim nedir? Ve Bilim tarihini öğrenmek neden önemlidir? Bilim tarihi hangi bileşenlerden oluşmaktadır. Ders nasıl işlenecek? Günümüzde

Detaylı

OKUL ÖNCESİ REHBERLİK HİZMETİ

OKUL ÖNCESİ REHBERLİK HİZMETİ OKUL ÖNCESİ REHBERLİK HİZMETİ Marmara Evleri Anaokulunda Rehberlik Hizmetleri (3 6 yaş) Okulumuzdaki tüm öğrencilerin her yönüyle sağlıklı gelişmeleri, okul ortamına uyum sağlamaları ve kapasitelerini

Detaylı

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 11. SINIF SOSYOLOJİ DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 11. SINIF SOSYOLOJİ DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ KASIM EKİM 07-08 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI. SINIF SOSYOLOJİ DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ Ay Hafta Ders Saati Konu Adı Kazanımlar Test No Test Adı ÜNİTE: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A. Sosyoloji

Detaylı

Prof.Dr.Muhittin TAYFUR Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü

Prof.Dr.Muhittin TAYFUR Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü Prof.Dr.Muhittin TAYFUR Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü İyi ve kötü, yanlış ve doğru kavramlarını tanımlar, Etik bilincini geliştirmeye ve insanları aydınlatmaya

Detaylı

Psikoloji, insan ve hayvan davranışlarının gözlenebilir ve ölçülebilir olanları ile zihinsel süreçleri inceleyen pozitif bir bilim dalıdır.

Psikoloji, insan ve hayvan davranışlarının gözlenebilir ve ölçülebilir olanları ile zihinsel süreçleri inceleyen pozitif bir bilim dalıdır. PSİKOLOJİNİN ALANI Psikolojinin Tanımı: Psikoloji "Psyche" ve "Logos" kelimelerinin birleşmesiyle meydana gelen "Ruhbilim anlamında Yunanca bir kelimedir. Böyle bir tanımlama bugünkü psikolojinin anlamını

Detaylı

5. MESLEKİ REHBERLİK. Abdullah ATLİ

5. MESLEKİ REHBERLİK. Abdullah ATLİ 5. MESLEKİ REHBERLİK Abdullah ATLİ Meslek seçimi neden önemlidir? İnsan, yaşamı boyunca çeşitli seçimler yapar. Mesleğini, yiyeceğini, giyeceğini, evini, eşini, arkadaşlarını vb. seçer. Meslek seçimi,

Detaylı