Sorun Giderme Kılavuzu HP rp3000

Transkript

1 Sorun Giderme Kılavuzu HP rp3000

2 Copyright 2008 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Bu belgede yer alan bilgiler önceden bildirilmeksizin değiştirilebilir. Microsoft, Windows ve Windows Vista, Microsoft Corporation'ın ABD'de ve/veya diğer ülkelerde ticari markası veya kayıtlı ticari markasıdır. HP ürün ve servislerine ilişkin garantilerin tamamı, bu ürün ve servislerle birlikte verilen sınırlı garanti beyanlarında açıkça belirtilir. Burada belirtilen hiçbir şey ek garanti oluşturacak şekilde yorumlanmamalıdır. HP, bu kılavuzda olabilecek teknik veya yazım hatalarından ya da eksikliklerden sorumlu tutulamaz. Bu belge, telif haklarıyla korunan mülkiyet bilgileri içermektedir. Bu belgenin hiçbir bölümü Hewlett-Packard Company'nin önceden yazılı onayı olmadıkça fotokopiyle çoğaltılamaz, kopyalanamaz veya başka dillere çevrilemez. Sorun Giderme Kılavuzu HP rp3000 Birinci Basım (Ağustos 2008) Belge Parça Numarası:

3 Bu Kitap Hakkında UYARI! Bu tarzda yazılmış metinler, talimatlara uymadığınız takdirde bedensel zarar görebileceğinizi veya ölüme sebep olunabileceğini belirtir. DİKKAT: Bu şekilde tasarlanmış metinler, yönergelere uyulmadığı takdirde donatının zarar görebileceğini veya bilgi kaybıyla karşılaşabileceğinizi belirtir. NOT: Bu şekilde hazırlanan metinler, önemli ek bilgiler sağlamaktadır. TRWW iii

4 iv Bu Kitap Hakkında TRWW

5 İçindekiler 1 Bilgisayar Tanılama Özellikleri HP Insight Diagnostics... 1 HP Insight Diagnostics e Erişme... 1 Survey (Bilgi Alma) Sekmesi... 2 Diagnose (Tanılama) Sekmesi... 2 Test Sekmesi... 3 Status (Durum) Sekmesi... 4 Log (Günlük) Sekmesi... 5 Help (Yardım) Sekmesi... 5 HP Insight Diagnostics te Bilgi Kaydetme ve Yazdırma... 6 HP Insight Diagnostics in En Son Sürümünü Yükleme... 6 Yazılımın korunması... 6 Yazılımı Geri Yükleme Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme Güvenlik ve Konfor... 8 Teknik Desteği Aramadan Önce... 8 Yardımcı İpuçları... 9 Genel Sorunları Çözme Güç Sorunlarını Çözme Sabit Sürücü Sorunlarını Çözme Ekran Sorunlarını Çözme Ses Sorunlarını Çözme Yazıcı Sorunlarını Çözme Klavye ve Fare Sorunlarını Çözme Donanım Kurulum Sorunlarını Çözme Ağ Sorunlarını Çözme Bellek Sorunlarını Çözme İşlemci Sorunlarını Çözme Optik Disk Sürücüsü Sorunlarını Çözme USB Flash Sürücü Sorunlarını Çözme Internet Erişim Sorunlarını Çözme Yazılım Sorunlarını Çözme Müşteri Desteği'ne Başvurma TRWW v

6 Ek A POST Hata İletileri POST Sayısal Kodları ve Metin İletileri POST Tanılama Ön Panel LED lerinin ve Ses Kodlarını Yorumlama Ek B Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama Şifre Jumper ının Sıfırlanması CMOS un Silinmesi ve Sıfırlanması CMOS u Sıfırlama için Computer Setup Kullanma CMOS Jumper ının Sıfırlanması Ek C Sürücü Koruma Sistemi (DPS) Computer Setup Yoluyla DPS e Erişim Dizin vi TRWW

7 1 Bilgisayar Tanılama Özellikleri HP Insight Diagnostics NOT: HP Insight Diagnostics, yalnızca bazı bilgisayar modelleriyle verilen DVD de bulunur. HP Insight Diagnostics yardımcı programı, bilgisayarın donanım yapılandırması hakkındaki bilgileri görüntülemenizi ve bilgisayarın alt sistemlerinde donanım tanılama testleri yapmanızı sağlar. Bu yardımcı program, donanım sorunlarını etkili şekilde saptama, tanılama ve yalıtma işlemlerini kolaylaştırır. HP Insight Diagnostics i çağırdığınızda, Survey (Bilgi Alma) sekmesi görüntülenir. Bu sekme, bilgisayarınızın geçerli yapılandırmasını gösterir. Survey (Bilgi Alma) sekmesinden, bilgisayarla ilgili çeşitli bilgi kategorilerine erişilebilir. Diğer sekmeler, tanılama testi seçenekleri ve test sonuçlarını içeren ek bilgiler sağlar. Yardımcı programın her bir ekranındaki bilgiler, bir USB flash sürücüsüne html dosyası olarak kaydedilip depolanabilir. Bilgisayara takılmış tüm cihazların sistem tarafından tanınıp tanınmadığını ve doğru çalışıp çalışmadığını anlamak için HP Insight Diagnostics i kullanın. Testleri çalıştırmak isteğe bağlıdır, ancak yeni bir aygıt kurduktan veya taktıktan sonra çalıştırmanız önerilir. Müşteri Destek Merkezi ni aramadan önce elinizde yazılı raporların bulunması için testleri çalıştırmanız, sonuçları kaydetmeniz ve yazdırmanız gerekir. NOT: Diğer üreticilerin aygıtları HP Insight Diagnostics tarafından algılanamayabilir. HP Insight Diagnostics e Erişme HP Insight Diagnostics e erişmek için, Belge ve Tanılar DVD sinden aşağıdaki adımlarda anlatıldığı şekilde önyükleme yapmanız gerekir. 1. Bilgisayar açıkken, Belge ve Tanılar DVD sini bilgisayardaki bir optik disk sürücüsüne takın. 2. İşletim sistemini ve bilgisayarı kapatın. 3. Bilgisayarı açın. Sistem DVD den önyüklenir. NOT: Sistem optik disk sürücüsündeki DVD den önyükleme yapmazsa, Computer Setup (F10) yardımcı programında önyükleme sırasını, sistem sabit diskten önyükleme yapmaya çalışmadan önce optik disk sürücüsünden önyükleme yapacak şekilde değiştirmeniz gerekebilir. Daha fazla bilgi için, Belge ve Tanılar DVD sindeki Computer Setup (F10) Yardımcı Programı Kılavuzu'na bakın. Ayrıca optik sürücüde yapılan sistem önyüklemelerini başlatma sırasında F9 tuşuna basarak tek seferliğine değiştirebilirsiniz. 4. Uygun dili seçin ve Devam'ı tıklatın. TRWW HP Insight Diagnostics 1

8 NOT: Özel klavyenizi sınamak istemiyorsanız, diliniz için atanmış olan varsayılan klavyeyi kabul etmeniz önerilir. 5. Son Kullanıcı Lisans Sözleşmesi sayfasında, koşulları kabul ediyorsanız Kabul ediyorum u tıklatın. HP Insight Diagnostics yardımcı programı Survey sekmesini görüntüleyerek başlar. Survey (Bilgi Alma) Sekmesi Survey (Bilgi Alma) sekmesi, sistem yapılandırması ile ilgili önemli bilgileri görüntüler. View level (Görünüm düzeyi) bölümünde, sınırlı yapılandırma bilgisi görmek için Summary (Özet) seçeneğini ya da seçilen kategorideki tüm bilgileri görmek için Advanced (Gelişmiş) seçeneğini belirleyin. Category (Kategori) alanında, görüntülemek için aşağıdaki bilgi kategorilerini seçebilirsiniz: All - (Tümü) Bilgisayar hakkındaki tüm bilgi kategorilerinin listesini verir. Overview - (Genel Bakış) Bilgisayar hakkındaki genel bilgilerin listesini verir. Architecture - (Mimari) Sistem BIOS ve PCI aygıt bilgilerini sağlar. Asset Control - (Demirbaş Denetimi) Ürün adını, demirbaş etiketini, sistem seri numarasını ve işlemci bilgilerini gösterir. Communication - (İletişim) Bilgisayarın paralel (LPT) ve seri (COM) bağlantı noktaları ve ayrıca USB ve ağ denetleyicisi hakkında bilgi gösterir. Graphics - (Grafik) Bilgisayarın grafik denetleyicisi hakkında bilgi görüntüler. Input Devices - (Giriş Aygıtları) Klavye, fare ve bilgisayara bağlı diğer giriş aygıtları hakkında bilgi görüntüler. Memory - (Bellek) Bilgisayardaki tüm bellek hakkında bilgi görüntüler. Buna sistem kartındaki bellek yuvaları ve takılı olan tüm bellek modülleri dahildir. Miscellaneous - (Çeşitli) HP Insight Diagnostics sürüm bilgileri, bilgisayarın yapılandırma belleği (CMOS) bilgileri, sistem kartı verilerini ve sistem yönetimi BIOS verilerini gösterir. Storage - (Depolama) Bilgisayara bağlı depolama ortamları hakkında bilgi görüntüler. Bu liste tüm sabit diskleri ve optik sürücüleri içerir. System - (Sistem) Bilgisayar modeli, işlemci, kasa ve BIOS un yanı sıra dahili hoparlör ve PCI veri yolu bilgilerini gösterir. Diagnose (Tanılama) Sekmesi NOT: Diagnose (Tanılama) sekmesi, yalnızca HP Insight Diagnostics Çevrimiçi Sürüm de bulunur. HP Insight Diagnostics Online Edition ın Diagnosis (Tanılama) özelliği, işletim sistemi açık ve çalışır durumdayken engelleyici olmayan, derinlikli sistem ve bileşen denetimleri yaparak, yüksek sistem kullanılabilirliğine olanak sağlar. Diagnose (Tanılama) sekmesinde iki tür tanı vardır: Smart Array Drive Diagnosis (Akıllı Dizi Sürücü Tanılaması) ve Power Supply Diagnosis (Güç Kaynağı Tanılaması). Power Supply Diagnosis, seçkin güç kaynağı modellerinin durumunu değerlendirmenize olanak sağlar. 2 Bölüm 1 Bilgisayar Tanılama Özellikleri TRWW

9 Smart Array Drive Diagnosis öncelikli donanım tanılama özelliğidir ve Akıllı Dizi denetleyicilerine ve seçkin Modüler Akıllı Dizi (MSA) ürünlerine bağlı sabit disk sürücülerinin durumunu değerlendirme yeteneği sağlar. Smart Array Drive Diagnosis, mantıksal bir birimin parçası olarak yapılandırılan Akıllı Dizi denetleyicilerine ve seçkin MSA denetleyicilerine bağlı SCSI, seri Gelişmiş Teknoloji Eki (SATA) ve seri bağlı SCSI (SAS) disk sürücülerini destekler. Bir sabit disk sürücüsünün durumunu belirlemek için, Diagnosis özelliği, sabit disk sürücüsü tarafından sağlanan çalışma geçmişine ve Akıllı Dizi denetleyicisi ya da MSA denetleyicisi tarafından sağlanan mülkiyet bilgilerine bakar. HP, çalışma geçmişine bakmanın disk sürücüsü sorunlarını tanılamanın en iyi yollarından biri olduğunu deneyimleriyle öğrenmiştir. Arıza öncesi garanti kapsamında sorunlu disk sürücülerin değiştirilmesini sağlamak için kullanılabilecek araçlar, şimdilik yalnızca Systems Insight Manager (SIM) ve Diagnosis dir. Smart Array Drive Diagnosis özelliği aşağıdakileri yapmak için kullanılmalıdır: Arıza modundaki bir disk sürücüsünün değiştirilmesinin gerekli olup olmadığını belirlemek. Systems Insight Manager bir disk sürücüsünün arızalandığını raporladığında. Veri bozulması ya da depolamayla ilişkili sorunlar olduğunda, ancak hata LED leri ya da hata iletileri olmadığında. Tutarsız, aralıklı ya da yinelenen disk sürücü arızaları olduğunda. Bir mantıksal birimin durumunu belirlemek için. NOT: Smart Array Drive Diagnosis, tek bir birimdeki normal olarak çalışan ancak değiştirilmesi gereken birden çok disk sürücüsünün tanımlanmasını sağlayan benzersiz yeteneğe sahiptir. Test Sekmesi Bir mantıksal birimi tanılamak için: 1. Diagnose (Tanılama) sekmesini tıklatın. 2. Smart Array Drive Diagnosis altında, Storage (Depolama) öğesini genişletmek için + işaretini tıklatın. 3. Tanılayacağınız mantıksal birimleri seçin ve Diagnose (Tanıla) düğmesini tıklatın. 4. Tanılama tamamlandığında, seçilen mantıksal birimlerin test durumu Status (Durum) sekmesinde görünür. Test sekmesi, test etmek için sistemin çeşitli bölümlerini seçmenize olanak sağlar. Test türünü ve test modunu da seçebilirsiniz. Seçebileceğiniz üç test türü vardır: Quick Test - (Hızlı Test) Her donanım bileşeninin bir örneğinin denendiği önceden belirlenmiş bir komut dosyası sağlar ve Unattended (Katılımsız) veya Interactive (Etkileşimli) modda hiçbir kullanıcı müdahalesi gerektirmez. Complete Test - (Tam Test) Her donanım bileşeninin tam olarak test edildiği önceden belirlenmiş bir komut dosyası sağlar. Interactive (Etkileşimli) modda başka testlerde vardır, ancak bunlar kullanıcı müdahalesi gerektirir. Custom Test - (Özel Test) Sistem testinin kontrolü için en fazla esnekliği sağlayan testtir. Custom Test modu, çalıştırılacak aygıtları, testleri ve parametreleri özel olarak seçmenizi sağlar. TRWW HP Insight Diagnostics 3

10 Her test türü için seçebileceğiniz iki test modu vardır: Interactive Mode - (Etkileşimli Mod) Test işlemi sırasında maksimum kontrol sağlar. Tanılama yazılımı, sizin müdahalenizi gerektiren testler sırasında giriş yapmanızı ister. Ayrıca testin başarılı olup olmadığını da belirleyebilirsiniz. Unattended Mode - (Katılımsız Mod) Komutları görüntülemez ve müdahale gerektirmez. Hata oluşursa, test bittiğinde görüntülenir. Teste başlamak için: 1. Test sekmesini seçin. 2. Çalıştırmak istediğiniz test türünün sekmesini seçin: Quick (Hızlı), Complete (Tam) veya Custom (Özel). 3. Test Modu nu seçin: Interactive (Etkileşimli) veya Unattended (Katılımsız). 4. Testin nasıl yapılmasını istediğinizi belirtin: Number of Loops (Döngü Sayısı) ya da Total Test Time (Toplam Test Süresi). Testi belirli bir döngü sayısında çalıştırmayı seçerseniz, gerçekleştirilecek döngü sayısını girin. Tanılama testinin belirli bir süre için yapılmasını isterseniz, süreyi dakika olarak girin. 5. Hızlı veya Tam Test gerçekleştirirken, aşağı açılan listeden test edilecek aygıtı seçin. Özel Test gerçekleştiriyorsanız, Expand (Genişlet) düğmesini tıklatın ve test edilecek aygıtları seçin veya tüm aygıtları seçmek için Check All (Tümünü İşaretle) düğmesini tıklatın. 6. Testi başlatmak için ekranın sağ alt köşesindeki Begin Testing (Testi Başlat) düğmesini tıklatın. Testin ilerleme durumunu izlemenizi sağlayan Status (Durum) sekmesi, test sırasında otomatik olarak görüntülenir. Test tamamlandığında, Status (Durum) sekmesinde aygıtın başarılı ya da başarısız olduğunu görüntülenir. 7. Hata bulunursa, daha ayrıntılı bilgi ve önerilen eylemleri görüntülemek için, Log (Günlük) sekmesine gidip Error Log (Hata Günlüğü) sekmesini tıklatın. Status (Durum) Sekmesi Status (Durum) sekmesinde, seçilen testlerin durumları görüntülenir. Yürütülen testin türü (Quick (Hızlı), Complete (Tam) veya Custom (Özel)) de görüntülenir. Ana ilerleme çubuğu, geçerli test grubunun tamamlanan yüzdesini görüntüler. Test devam ederken, testi iptal etmek istemeniz durumunda kullanabileceğiniz Cancel Testing (Testi İptal Et) düğmesi görüntülenir. Test tamamlandıktan sonra, Cancel Testing (Testi İptal Et) düğmesinin yerine, Retest (Yeniden Test Et) düğmesi görüntülenir. Retest (Yeniden Test Et) düğmesi, yürütülen son test grubundaki testleri yeniden yapar. Böylece, Test sekmesinde tekrar veri girmek zorunda kalmadan bu test grubunu tekrar çalıştırabilirsiniz. Status (Durum) sekmesi ayrıca şunları gösterir: Test edilmekte olan aygıtlar Test edilen her aygıtın test durumu (çalışıyor, başarılı veya başarısız) Test edilen tüm aygıtların genel test ilerlemesi Test edilen her aygıtın test ilerlemesi Test edilen her aygıtın geçen test süresi 4 Bölüm 1 Bilgisayar Tanılama Özellikleri TRWW

11 Log (Günlük) Sekmesi Log (Günlük) sekmesinde Diagnosis Log (Tanılama Günlüğü) sekmesi, Test Log (Test Günlüğü) sekmesi ve Error Log (Hata Günlüğü) sekmesi bulunur. Diagnosis Log (Tanılama Günlüğü) sekmesinde, bir mantıksal birimin kaç kez tanılandığı ve mantıksal birimin kaç kez başarısız olduğu görüntülenir. Başarısızlık sayısı, mantıksal birimin başarısız durumda olduğunu gösterir, ancak bu birimdeki bir sabit disk sürücüsünün Tanılama sonucunda başarısız olduğu anlamına gelmez. Mantıksal birimin durumuyla ilgili ayrıntıları görüntülemek için Dizi Yapılandırma Yardımcı Programı nı (Array Configuration Utility; ACU) kullanın. Test Log (Test Günlüğü), tüm yürütülen testleri, yürütülme sayısını, başarısız olma sayısını ve her testin tamamlanması için geçen süreyi görüntüler. Clear Test Log (Test Günlüğünü Temizle), düğmesi Test Log un (Test Günlüğü) içeriğini temizler. Error Log (Hata Günlüğü), tanılama testleri sırasında başarısız olan aygıt testlerini görüntüler ve aşağıdaki bilgi sütunlarını içerir. Device (Aygıt) bölümünde test edilen aygıt görüntülenir. Test bölümünde çalıştırılan test türü görüntülenir. Description (Açıklama) bölümü, tanılama testinin bulduğu hataları açıklar. Recommended Repair (Önerilen Onarım), başarısız donanımdaki sorunu gidermek için önerilen bir eylemi gösterir. Failed Count (Başarısızlık Sayısı), bir aygıtın bir testte kaç defa başarısız olduğunu gösterir. Error Code (Hata Kodu), başarısızlıkla ilgili sayısal bir kod sağlar. Hata kodları, Help (Yardım) sekmesinde tanımlanmıştır. Clear Error Log (Hata Günlüğünü Temizle) düğmesi, Error Log un içeriğini temizler. Help (Yardım) Sekmesi Help (Yardım) sekmesinde HP Insight Diagnostics sekmesi, Error Codes (Hata Kodları) sekmesi ve Test Components (Test Bileşenleri) sekmesi bulunur. HP Insight Diagnostics sekmesi, yardım konularını içerir ve arama ve dizin özellikleri içerir. Error Codes (Hata Kodları) sekmesi, Log (Günlük) sekmesinde bulunan Error Log (Hata Günlüğü) sekmesinde görüntülenebilecek her sayısal hata kodunun açıklamasını sağlar. Her kod için bir hata Message (İleti) ve sorunu çözmeye yardımcı olan bir Recommended Repair (Önerilen Onarım) eylemi vardır. Bir hata kodu açıklamasını hemen bulmak için, kodu sekmenin üstündeki kutuya girin ve Find Error Codes (Hata Kodlarını Bul) düğmesini tıklatın. Test Components (Test Bileşenleri) sekmesi, çalıştırılan testlerdeki düşük düzeyli bilgileri gösterir. TRWW HP Insight Diagnostics 5

12 HP Insight Diagnostics te Bilgi Kaydetme ve Yazdırma HP Insight Diagnostics Survey (Bilgi Alma) ve Log (Günlük) sekmelerinde görüntülenen bilgileri USB 2.0 flash sürücüye (64 MB veya daha büyük) kaydedebilirsiniz. Bu bilgileri sabit diske kaydedemezsiniz. Sistem, ekrandaki bilgilerle aynı görünüme sahip bir html dosyasını otomatik olarak oluşturur. 1. Bir USB 2.0 flash sürücü (kapasitesi 64 MB veya daha yüksek olmalıdır) takın. USB 1.0 flash sürücüler desteklenmez. 2. Ekranın sağ alt köşesindeki Save (Kaydet) düğmesini tıklatın. 3. Save to the floppy (Diskete kaydet) ya da Save to USB key (USB anahtarına kaydet) seçeneğini belirleyin. 4. File Name (Dosya adı) kutusuna dosya adını girin ve Save (Kaydet) düğmesini tıklatın. Taktığınız flash sürücüye bir html dosyası kaydedilir. NOT: Html dosyasının ortama yazıldığını belirten bir ileti görene kadar USB anahtarını çıkarmayın. 5. Bilgileri, kaydetmek için kullandığınız depolama aygıtından yazdırın. NOT: HP Insight Diagnostics uygulamasından çıkmak için, ekranın sol alt köşesindeki Exit Diagnostics (Tanılamadan Çık) seçeneğini tıklatın ve sonra Belge ve Tanılar DVD sini optik disk sürücüsünden çıkarın. HP Insight Diagnostics in En Son Sürümünü Yükleme 1. adresine gidin. 2. Software & Driver Downloads (Yazılım ve Sürücü Yüklemeleri) bağlantısını tıklatın. 3. Ürün numaranızı (örneğin rp3000) metin kutusuna girin ve Enter tuşuna basın. 4. Bilgisayar modelinizi seçin. 5. İşletim sisteminizi seçin. 6. Diagnostic (Tanılama) bağlantısını seçin. 7. HP Insight Diagnostics Offline Edition ı (HP Insight Diagnostics Çevrimdışı Sürüm) tıklatın. 8. Bir dil seçin ve Download (Yükle) seçeneğini tıklatın. NOT: Yükleme, önyükleme yapılabilir DVD oluşturma hakkında yönergeler içerir. Yazılımın korunması Yazılımı veri kaybı veya bozulmaya karşı korumak için, disk üzerinde kayıtlı olan tüm sistem yazılımının, uygulamaların ve ilgili dosyaların bir yedeğini almanız gerekir. Veri dosyalarınızın yedekleme amaçlı kopyalarının alınmasıyla ilgili talimatlar için işletim sistemi veya yedekleme yazılımı belgelerine bakın. Yazılımı Geri Yükleme Bilgisayarınızla birlikte verilen Kurtarma Diski Seti kullanılarak, sistem yazılımı bilgisayarı satın aldığınızda geçerli olan orijinal durumda geri yüklenebilir. 6 Bölüm 1 Bilgisayar Tanılama Özellikleri TRWW

13 Bazı modellerde, HP Backup and Recovery Manager (HP Yedekleme ve Kurtarma Yöneticisi) sabit disk sürücüsüne önceden yüklenmiş olarak gelir. HP Backup and Recovery Manager (HP Yedekleme ve Kurtarma Yöneticisi), aşağıdakileri yapmanıza olanak sağlayan, kullanımı kolay ve çok yönlü bir uygulamadır: tüm sistemi adım adım yedeklemek için Kurtarma Noktaları oluşturma tüm sabit sürücüyü tek bir arşive yedekleme tek tek dosyaları yedekleme Yedeklemeler, belirlenen aralıklarda otomatik olarak gerçekleştirilmek üzere programlanabilir veya el ile başlatılabilir. Kurtarma işlemi, sabit sürücüdeki Kurtarma Bölümünden veya Kurtarma Diski Setinden gerçekleştirilebilir. NOT: HP, bilgisayarı kullanmadan hemen önce bir Kurtarma Diski Seti oluşturmanızı ve düzenli otomatik Kurtarma Noktası yedeklemeleri programlamanızı önerir. HP Backup and Recovery Manager iki temel kurtarma yöntemi sağlar. İlki, dosya ve klasörlerin kurtarılması, Windows da çalışır. İkincisi olan PC Recovery (PC Kurtarma), kurtarma Bölmesine veya Kurtarma Diski Setinden yeniden başlatma yapmayı gerektirir. Kurtarma Bölmesini yeniden başlatmak için, başlangıçta Press F11 for Emergency Recovery (Acil Kurtarma için F11 e Bas) iletisini gördüğünüzde F11 e basın. TRWW Yazılımı Geri Yükleme 7

14 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme Bu bölümde sabit sürücü, optik sürücü, grafik, ses, bellek ve yazılım sorunları gibi küçük sorunların nasıl tanımlanacağı ve giderileceğine ilişkin bilgiler sunulmaktadır. Bilgisayarınız, ekranınız veya yazılımınızla ilgili sorunlarla karşılaşırsanız, bir işlem yapmadan önce muhtemel sebepler ve önerilen çözümler için bu bölümdeki tablolara bakın: NOT: Başlangıçta Açılış Self Test i (POST) sırasında ekranda görülebilecek uyarılar hakkında bilgi için bkz. Ek A, POST Hata İletileri sayfa 44. Güvenlik ve Konfor UYARI! Bilgisayarın hatalı kullanılması veya güvenli ve rahat bir iş ortamı oluşturulamaması, bedensel rahatsızlıklara veya ciddi yaralanmalara neden olabilir. Bir çalışma alanı seçme ve güvenli ve rahat bir çalışma ortamı oluşturma hakkında daha fazla bilgi için, adresindeki Güvenlik ve Rahat Kullanım Kılavuzu na bakın. Bu ekipman test edilmiş ve FCC Kurallarının 15. Bölümüyle uyumlu şekilde B Sınıfı dijital cihaz için belirlenen limitler dahilinde olduğu saptanmıştır. Daha fazla bilgi için, Güvenlik ve Mevzuat Bilgileri kılavuzuna bakın. Teknik Desteği Aramadan Önce Bilgisayarınızda sorun varsa, teknik desteği aramadan önce sorunu tam saptayabilmek için aşağıdaki uygun çözüm yollarını deneyin. Tanılama yardımcı programını çalıştırın. Daha fazla bilgi için, bkz. Bilgisayar Tanılama Özellikleri sayfa 1. Computer Setup da Sürücü Koruma Sistemi (DPS) Self-Test ini çalıştırın. Daha fazla bilgi için, Computer Setup (F10) Yardımcı Programı Kılavuzu na bakın. Bilgisayarın önündeki Güç LED'inin kırmızı renkte yanıp sönme durumunu kontrol edin. Yanıp sönen ışıklar, sorunu tanımlamanıza yardımcı olan hata kodlarıdır. Daha fazla bilgi için bkz. Ek A, POST Hata İletileri sayfa 44. Ekran boşsa, monitörü bilgisayardaki farklı bir video bağlantı noktasına (varsa) takın. Bunun yerine monitörü, sorunsuz çalıştığını bildiğiniz başka bir monitörle de değiştirebilirsiniz. Ağ ortamında çalışıyorsanız, başka bir bilgisayarı başka bir kabloyla ağ bağlantısına ekleyin. Ağ fişinde veya kablosunda bir sorun olabilir. Yakın zamanda yeni bir donanım eklediyseniz, donanımı kaldırın ve bilgisayarın düzgün çalışıp çalışmadığına bakın. Yakın zamanda yeni bir yazılım eklediyseniz, yazılımı kaldırın ve bilgisayarın düzgün çalışıp çalışmadığına bakın. 8 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

15 Bir Windows işletim sistemi kullanıyorsanız, bilgisayarı, tüm sürücüler yüklenmeden açılıp açılmayacağını görmek için Güvenli Mod'da başlatın. İşletim sistemini yeniden başlatırken, Bilinen Son İyi Yapılandırma seçeneğini kullanın. adresinde bulunan kapsamlı çevrimiçi teknik desteğe bakın. Bu kılavuzda aşağıdaki Yardımcı İpuçları sayfa 9 bölümüne bakın. Sorunları çevrimiçi çözmenize yardımcı olmak amacıyla HP Instant Support Professional Edition kendi kendine çözüm tanıları sunar. HP desteğine başvurmanız gerekirse, HP Instant Support Professional Edition çevrimiçi sohbet özelliğini kullanın. HP Instant Support Professional Edition özelliğine aşağıdaki adresten erişebilirsiniz: En son çevrimiçi destek bilgileri, yazılım ve sürücüler, proaktif bildirim ve uluslararası meslektaşlar ve HP uzmanları topluluğu için adresinde İşletme Destek Merkezi'ne (BSC) erişin. Teknik desteği aramanız gerekirse, servis çağrınızın uygun şekilde işleme konduğundan emin olmak için aşağıdakileri yapmak üzere hazır olun: Aramayı yaparken bilgisayarınızın başında olun. Aramadan önce bilgisayarın seri numarasını ile ürün kimlik numarasını ve monitör seri numarasını bir kağıda not edin. Servis teknisyeniyle sorunu çözmek için görüşün. Sisteminize yeni eklenmiş tüm donanımı çıkarın. Sisteminize yeni yüklenmiş tüm yazılımları kaldırın. Oluşturduğunuz Kurtarma Diski Setinden sistemi geri yükleyin veya HP Backup and Recovery Manager'da (HP Yedekleme ve Kurtarma Yöneticisi) sistemi fabrikadan çıktığı orijinal durumuna döndürün. DİKKAT: Sistem geri yüklendiğinde sabit sürücüdeki tüm veriler silinir. Geri yükleme işlemini başlatmadan önce, tüm veri dosyalarını yedeklediğinizden emin olun. NOT: Satış bilgileri ve garanti yükseltmeleri (Care Pack) için, yerel yetkili servis sağlayıcınızı veya satıcınızı arayın. Yardımcı İpuçları Bilgisayarınız, ekranınız veya yazılımınızla ilgili sorunlarla karşılaşırsanız, bir işlem yapmadan önce aşağıdaki genel önerilere bakın: Bilgisayarınızın ve ekranınızın çalışan bir prize takılı olduğundan emin olun. Bilgisayarınızın açık olduğundan ve yeşil ışığın yandığından emin olun. Ekranınızın açık olduğundan ve ekran ışığının yandığından emin olun. Bilgisayarın önündeki Güç LED'inin kırmızı renkte yanıp sönme durumunu kontrol edin. Yanıp sönen ışıklar, sorunu tanımlamanıza yardımcı olan hata kodlarıdır. Daha fazla bilgi için bkz. Ek A, POST Hata İletileri sayfa 44. Ekran kararmışsa, parlaklık ve kontrast ayarlarını açın. TRWW Yardımcı İpuçları 9

16 Bir tuşa basın ve basılı tutun. Sistem sesli uyarı verirse, klavyeniz doğru çalışıyor demektir. Tüm bağlantıları kontrol edin. Gevşek veya hatalı bağlantı olabilir. Klavyedeki herhangi bir tuşa veya açma/kapama düğmesine basarak bilgisayarı etkinleştirin. Bilgisayar askıya alma modunda kalırsa, açma/kapama düğmesini en az dört saniye basılı tutarak bilgisayarı kapatın ve düğmeye tekrar basarak bilgisayarı yeniden başlatın. Sistem kapanmazsa, güç kablosunu çıkarın, birkaç saniye bekleyin ve kabloyu yeniden takın. Computer Setup içinde güç kaybında otomatik başlatma ayarlanmışsa bilgisayar yeniden başlayacaktır. Bilgisayar yeniden başlamazsa, açma/kapama düğmesine basarak yeniden başlatın. Tak ve kullan özelliğine sahip olmayan bir genişletme kartı veya başka bir seçenek kurduktan sonra bilgisayarı yeniden yapılandırın. Yönergeler için bkz. Donanım Kurulum Sorunlarını Çözme sayfa 28. Gerekli tüm aygıt sürücülerinin kurulu olduğundan emin olun. Örneğin, yazıcı kullanıyorsanız, kullandığınız modelin yazıcı sürücüsüne gereksiniminiz vardır. Bilgisayarı açmadan önce, tüm ön yüklenebilir aygıtları sistemden (CD veya USB aygıtı) çıkarın. Fabrikada kurulmuş işletim sisteminden farklı bir işletim sistemi kurduysanız, bilgisayarın bunu desteklediğinden emin olun. Sisteminizde birden çok görüntü kaynağı (katıştırılmış, PCI veya PCI-Express bağdaştırıcıları) takılıysa (sadece bazı modellerde katıştırılmış video) ve tek bir monitörünüz varsa, monitör birincil VGA bağdaştırıcısı olarak seçilen kaynaktaki ekran konektörüne takılı olmalıdır. Önyükleme sırasında diğer ekran bağlantı noktaları devre dışı bırakılır; ekran bu bağlantı noktalarından birine takılıysa, çalışmaz. Computer Setup'da hangi kaynağın varsayılan VGA kaynağı olacağını seçebilirsiniz. DİKKAT: Bilgisayar bir AC güç kaynağına bağlıyken, sistem kartında sürekli olarak elektrik vardır. Sistem kartının veya bir bileşenin zarar görmesini önlemek için, bilgisayarı açmadan önce güç kablosunu güç kaynağından çıkarmalısınız. 10 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

17 Genel Sorunları Çözme Bu kısımda açıklanan genel sorunları kolayca çözebilirsiniz. Sorun devam ederse ve kendiniz çözemezseniz veya işlemi yapma konusunda kendinizi rahat hissetmezseniz, HP yetkili bayisine ve satıcısına başvurun. UYARI! Bilgisayar bir AC güç kaynağına bağlıyken, sistem kartında her zaman elektrik vardır. Elektrik çarpması ve/veya sıcak yüzeyler nedeniyle yaralanma riskini azaltmak için güç kablosunu elektrik prizinden çıkardığınızdan emin olun ve dokunmadan önce dahili sistem bileşenlerinin soğumasını bekleyin. Sistem kartında LED'e bakın. LED ışığı yanıyorsa, sistemde hala güç vardır. Devam etmeden önce bilgisayarı kapatın ve güç kablosunu çıkarın. Tablo 2-1 Genel Sorunları Çözme Bilgisayar kilitlenmiş gibi görünüyor ve güç düğmesine basıldığında kapanmıyor. Güç düğmesinin yazılım kontrolü çalışmıyor. 1. Bilgisayar kapanana kadar açma/kapama düğmesini en az dört saniye basılı tutun. 2. Güç kablosunu elektrik prizinden çekin. Bilgisayar USB klavyeye veya fareye yanıt vermiyor. Bilgisayar bekleme modundadır. Bekleme modundan çıkmak için açma/kapama düğmesine basın. DİKKAT: Bekleme modundan çıkmak istediğinizde, açma/ kapama düğmesini dört saniyeden uzun süreyle basılı tutmayın. Aksi durumda, bilgisayar kapanır ve kaydedilmemiş tüm verilerinizi kaybedersiniz. Sistem kilitlenmiş. Bilgisayarı yeniden başlatın. Bilgisayar tarihi ve saati yanlış gösteriyor. RTC (gerçek zamanlı saat) pilinin değiştirilmesi gerekebilir. NOT: Bilgisayar fişini elektrik akımı taşıyan bir duvar prizine takmak, RTC pilinin ömrünü uzatır. Önce Denetim Masası'nda tarih ve saati sıfırlayın (RTC tarih ve saatini güncelleştirmek için Bilgisayar Kurulumu seçeneği de kullanılabilir). Sorun devam ederse, RTC pilini değiştirin. Yeni pil takma yönergeleri için Donanım Başvuru Kılavuzu'na bakın veya RTC pilini değiştirmek için yetkili bir bayi veya satıcıya başvurun. TRWW Genel Sorunları Çözme 11

18 Tablo 2-1 Genel Sorunları Çözme (devam) İmleç, tuş takımındaki ok tuşları kullanarak hareket etmiyor. Num Lock tuşu kullanımdadır. Num Lock tuşuna basın. Ok tuşlarını kullanmak isterseniz Num Lock ışığı yanmamalıdır. Computer Setup'da Num Lock tuşu devre dışı bırakılabilir veya etkinleştirilebilir. Ses yok veya ses düzeyi çok düşük. Sistemin ses düzeyi düşük veya kısık olarak ayarlanabilir. 1. Sesin devre dışı olmadığından emin olmak için F10 BIOS ayarlarını denetleyin. 2. Harici hoparlörlerin uygun şekilde bağlandığından ve açıldığından ve hoparlörlerin ses kontrolünün doğru ayarlandığından emin olun. 3. Hoparlörlerin kısılmadığından emin olmak ve ses düzeyini yükseltmek için işletim sisteminde mevcut olan sistem ses düzeyi kontrolünü kullanın. Ses aygıtı bilgisayarın arkasında yanlış girişe bağlanmış olabilir. Aygıtın bilgisayarın arkasında dığru girişe bağlandığından emin olun. Düşük performans gözlemlendi. İşlemci ısınmıştır. 1. Bilgisayara yönelik hava akımının engellenmediğinden emin olun. 2. Fanların düzgün takıldığından ve çalıştığından emin olun (bazı fanlar yalnızca gerektiğinde çalışır). 3. İşlemci soğutma kablosunun doğru şekilde takıldığından emin olun. Sabit sürücü dolu. Bellek yetersiz. Sabit sürücü bölünmüş. Önceden erişilen program, sisteme ayrılmış belleği serbest bırakmadı. Sabit disk sürücüsünde virüs bulunuyor. Sabit diskte yer açmak için, diskteki bazı bilgileri başka bir yere aktarın. Bellek ekleyin. Sabit disk sürücüsünü birleştirin. Bilgisayarı yeniden başlatın. Virüsten korunma programını çalıştırın. 12 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

19 Tablo 2-1 Genel Sorunları Çözme (devam) Düşük performans gözlemlendi. Çok fazla uygulama çalışıyor. 1. Bellekte yer açmak için gereksiz uygulamaları kapatın. Bazı uygulamalar arka planda çalışır ve görev tepsisinde ilgili simgeleri sağ tıklatarak kapatılabilir. Bu uygulamaların başlangıçta başlatılmasını önlemek için, Başlat > Çalıştır üzerine gelin ve msconfig yazın. Sistem Yapılandırma Yardımcı Programı'nın Başlangıç sekmesinde, otomatik olarak açılmasını istemediğiniz uygulamaların işaretini kaldırın. DİKKAT: Sistemin düzgün çalışması için gerekli uygulamaların açılışta başlatılmasını önlemeyin. 2. Bellek ekleyin. Özellikle oyunlar gibi bazı yazılım uygulamaları grafik alt sistemini zorlar 1. Geçerli uygulamanın çözünürlüğünü düşürün veya uygulamadaki parametreleri ayarlayarak performansın nasıl artırılacağı konusundaki öneriler için uygulamayla gelen belgelere bakın. 2. Bellek ekleyin. 3. Grafik çözümünü yükseltin. i bilinmiyor. Bilgisayarı yeniden başlatın. Bilgisayar otomatik olarak kapatılır ve Güç LED i saniyede iki defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar iki defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder). İşlemci ısı koruması etkinleştirilmiş: Fanlardan biri takılmış veya dönmüyor olabilir. VEYA Soğutucu birim işlemciye uygun şekilde takılmamış. 1. Bilgisayarın havalandırma deliklerinin engellenmediğinden emin olun. 2. Kapağı açın, açma/kapama düğmesine basın ve sistem fanının dönüp dönmediğine bakın. Sistem fanı dönmüyorsa, fan kablosunun sistem kartı bağlantısına takılı olduğundan emin olun. 3. Fan takılmış ancak dönmüyorsa, fan düzeneğini değiştirin. 4. Bir yetkili satıcıya veya servis sağlayıcısına başvurun. Sistem açılmıyor ve bilgisayarın önündeki LED'ler yanıp sönmüyor. Sistem açılamıyor. Açma/kapama düğmesini 4 saniyeden kısa bir süreyle basılı tutun. Sabit sürücü LED i yeşil yanmıyorsa, aşağıdakileri yapın: 1. Sistem kartı üzerindeki LED ışığı yanana kadar, genişletme kartlarını sırayla sökün. 2. Sistem kartını değiştirin. TRWW Genel Sorunları Çözme 13

20 Tablo 2-1 Genel Sorunları Çözme (devam) Sistem açılmıyor ve bilgisayarın önündeki LED'ler yanıp sönmüyor. VEYA Açma/kapama düğmesini 4 saniyeden kısa bir süreyle basılı tutun. Sabit sürücü ışığı yeşile dönmezse, aşağıdakileri yapın: 1. Birimin çalışan bir duvar prizine takılı olduğundan emin olun. 2. Kapağı açın ve açma/kapama düğmesinin bağlantısının sistem kartına uygun şekilde takıldığından emin olun. 3. Güç kablosunun sistem kartına doğru şekilde bağlı olduğundan emin olun. 4. Sistem kartındaki LED ışığının yanıp yanmadığını kontrol edin. Işık yanıyorsa, açma/kapama düğmesinin bağlacını değiştirin. 5. Sistem kartındaki LED ışığı yanmıyorsa, güç kaynağını değiştirin. 6. Sistem kartını değiştirin. Optik disk sürücüsündeki DVD ya da CD çıkmıyor. Optik disk sürücüsünü örten kayan kapı kapalıdır. Kapıyı açmak için kullanılan anahtarı kullanın (gerekirse) ve kapıyı sonuna kadar aşağı kaydırın. Optik disk sürücüsünü örten kayan kapı açılmıyor. Kayan kapı kilitlidir. Kapıyı açmak için sağlanan anahtarı kullanın ve kapıyı aşağı kaydırın. COM bağlantı noktasında doğru güç alınmıyor. COM bağlantı noktası jumper ları doğru şekilde ayarlanmamıştır. COM bağlantı noktası jumper larının güç için ayarlanmasına ilişkin yönergeler için, Donanım Başvuru Kılavuzu nda Seri Bağlantı Noktasına Giden Gücü Yapılandırma bölümüne bakın. 14 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

21 Güç Sorunlarını Çözme Güç sorunlarına ilişkin nedenler ve çözümler aşağıdaki tabloda listelenmiştir. Tablo 2-2 Güç Sorunlarını Çözme Güç kaynağı aralıklı olarak kapanıyor. Dahili güç kaynağı arızası nedeniyle güç kaynağı açılmıyor. Güç kaynağını değiştirmek için bir yetkili servis sağlayıcısına başvurun. Bilgisayar otomatik olarak kapatılır ve Güç LED i saniyede iki defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar iki defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) İşlemci ısı koruması etkinleştirilmiş: Fanlardan biri takılmış veya dönmüyor olabilir. VEYA Soğutucu birim işlemciye uygun şekilde takılmamış. 1. Bilgisayarın havalandırma deliklerinin engellenmediğinden emin olun. 2. Kapağı açın, açma/kapama düğmesine basın ve sistem fanının dönüp dönmediğine bakın. Sistem fanı dönmüyorsa, fan kablosunun sistem kartı bağlantısına takılı olduğundan emin olun. 3. Fan takılmış ancak dönmüyorsa, fan düzeneğini değiştirin. 4. Bir yetkili satıcıya veya servis sağlayıcısına başvurun. Güç LED i saniyede dört defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar dört defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) Güç arızası (güç kaynağı aşırı yüklenmiş). 1. Kapağı açın ve güç kaynağı kablosunun sistem kartındaki konektöre oturduğundan emin olun. 2. Bağlı olan TÜM cihazları (sabit disk sürücüleri, optik sürücüler ve genişletme kartları gibi) sökerek bir cihazın soruna neden olup olmadığını kontrol edin. Sistemi açın. Sistem POST a girerse, gücü kapatın ve bir seferde bir cihazı değiştirin ve arıza meydana gelene kadar bu prosedürü tekrarlayın. Arızaya neden olan cihazı değiştirin. Tüm cihazların uygun şekilde işlev gördüğünden emin olmak için cihazları sırayla ilave etmeyi sürdürün. 3. Güç kaynağını değiştirin. 4. Sistem kartını değiştirin. TRWW Güç Sorunlarını Çözme 15

22 Sabit Sürücü Sorunlarını Çözme Tablo 2-3 Sabit Sürücü Sorunlarını Çözme Sabit sürücü hatası meydana gelir. Sabit disk üzerinde bozuk sektörler mevcut veya arızalı. 1. Microsoft Windows XP'de, Başlat'ı sağ tıklatın, Araştır'ı tıklatın ve bir sürücü seçin. Dosya > Özellikler > Araçlar'ı seçin. Hata denetimi altında Şimdi Denetle seçeneğini tıklatın. Microsoft Windows Vista'da, Başlat'ı sağ tıklatın, Araştır'ı tıklatın ve bir sürücüyü sağ tıklatın. Özellikler'i, ardından da Araçlar sekmesini seçin. Hata denetimi altında Şimdi Denetle seçeneğini tıklatın. 2. Bozuk bölümlerin yerini belirlemek ve kullanımını engellemek için bir yardımcı program kullanın. Gerekirse sabit diski yeniden biçimlendirin. Disk etkileşim sorunu. Dizin yapısı bozuk veya dosyaya ilişkin bir sorun var. Microsoft Windows XP'de, Başlat'ı sağ tıklatın, Araştır'ı tıklatın ve bir sürücü seçin. Dosya > Özellikler > Araçlar'ı seçin. Hata denetimi altında Şimdi Denetle seçeneğini tıklatın. Microsoft Windows Vista'da, Başlat'ı sağ tıklatın, Araştır'ı tıklatın ve bir sürücüyü sağ tıklatın. Özellikler'i, ardından da Araçlar sekmesini seçin. Hata denetimi altında Şimdi Denetle seçeneğini tıklatın. Sürücü bulunamadı (tanımlanamadı). Kablo yerinden çıkmış olabilir. Sistem yeni kurulan aygıtı otomatik olarak algılamamış olabilir. Kablo bağlantılarını kontrol edin. Donanım Kurulum Sorunlarını Çözme sayfa 28 bölümündeki yeniden yapılandırma yönergelerine bakın. Sistem hala yeni aygıtı tanımıyorsa, aygıtın Computer Setup da listelenip listelenmediğini kontrol edin. Listelenmişse, olası neden bir sürücü sorunudur. Listelenmemişse, olası neden bir donanım sorunudur. Bu yeni yüklenen bir sürücüyse, Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Advanced (Gelişmiş) > Power-On Options (Açılış Seçenekleri) altında bir POST gecikmesi eklemeyi deneyin. 16 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

23 Tablo 2-3 Sabit Sürücü Sorunlarını Çözme (devam) Sürücü bulunamadı (tanımlanamadı). Aygıt, Computer Setup da devre dışı bırakılan bir SATA bağlantı noktasına bağlıdır. Açılıştan sonra sürücü yavaş tepki veriyor. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve aygıtın SATA bağlantısının Storage (Depolama) > Storage Options (Depolama Seçenekleri) altında etkinleştirildiğinden emin olun. Computer Setup'ı çalıştırın ve Advanced (Gelişmiş) > Power- On Options (Açılış Seçenekleri) altındaki POST Gecikmesini arttırın. Sistemle uyumsuz disk/ntldr kayıp mesajı. Sistem sabit sürücüden açılmaya çalışıyor ancak sabit sürücü zarar görmüş olabilir. 1. Önyükleme yapılabilir bir CD veya USB aygıtı takıp bilgisayarı yeniden başlatın. 2. Sabit sürücü biçimini fdisk kullanarak kontrol edin. NTFS biçimi mevcutsa, sürücüyü değerlendirmek için bir üçüncü parti okuyucu kullanın. FAT32 biçimi mevcutsa, sabit sürücüye erişilemez. Sistem dosyaları eksik veya uygun şekilde kurulmamış. 1. Önyükleme yapılabilir CD veya USB aygıtını yerleştirin ve bilgisayarı yeniden başlatın. 2. Sabit sürücü biçimini Fdisk kullanarak kontrol edin. NTFS biçimi mevcutsa, sürücüyü değerlendirmek için bir üçüncü parti okuyucu kullanın. FAT32 biçimi mevcutsa, sabit sürücüye erişilemez. 3. Uygun işletim sistemi için sistem dosyalarını yükleyin. 4. Sistemi, HP Backup and Recovery Manager da (HP Yedekleme ve Kurtarma Yöneticisi) oluşturulan bir kurtarma noktasına geri yükleyin. Daha fazla bilgi için Window Başlat menüsünde HP Backup and Recovery Manager User Guide a (HP Yedekleme ve Kurtarma Yöneticisi El Kitabı) bakın. Sabit sürücüden önyükleme Computer Setup da devre dışı bırakılmış. Önyükleme yapılabilir sabit sürücü birden fazla sabit sürücünün bulunduğu sistemde ilk sürücü olarak atanmamış. Önyükleme yapılabilir sabit sürücü denetleyicisi Önyükleme Sırasında ilk sırada bulunmuyor. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Storage (Depolama) > Boot Order (Önyükleme Sırası) listesindeki sabit sürücü girişini etkinleştirin. Bir sabit sürücüden ön yükleme yapmaya çalışıyorsanız, SATA0 etiketli sistem kartı konektörüne bağlandığından emin olun. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Storage (Depolama) >Boot Order (Önyükleme Sırası) öğelerini seçin ve önyükleme yapılabilir sabit sürücünün denetleyicisinin hemen Hard Drive (Sabit Sürücü) girişi altında listelendiğinden emin olun. TRWW Sabit Sürücü Sorunlarını Çözme 17

24 Tablo 2-3 Sabit Sürücü Sorunlarını Çözme (devam) Bilgisayar sabit sürücüden önyükleme yapmıyor. SATA denetleyicisi Computer Setup'da devre dışı bırakılmıştır. Önyükleme sırası doğru değil. Sabit Sürücünün Emulation Type (Öykünme Tipi) None (Yok) olarak ayarlanmış. Sabit sürücü zarar görmüş. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve SATA denetleyicisinin Storage (Depolama) > Storage Options (Depolama Seçenekleri) altında etkinleştirildiğinden emin olun. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Storage (Depolama) > Boot Order (Önyükleme Sırası) içindeki önyükleme sırasını değiştirin. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Storage (Depolama) > Device Configuration (Aygıt Yapılandırma) altındaki aygıtın ayrıntılarında Emulation Type (Öykünme Tipi) ayarını Hard Disk (Sabit Disk) olarak değiştirin. Ön panel LED inin KIRMIZI renkte yanıp sönmesini ve herhangi bir bip sesinin duyulup duyulmadığını kontrol edin. Kırmızı renkte yanıp sönme ve bip sesli kodların muhtemel nedenlerini saptamak için bkz. Ek A, POST Hata İletileri sayfa 44. Şartlar ve koşullar için bkz. Uluslararası Sınırlı Garanti. Bilgisayar kilitlenmiş görünüyor. Kullanımdaki program komutlara yanıt vermiyor. Normal Windows Bilgisayar Kapat prosedürünü uygulayın. Bilgisayar kapanana kadar açma/kapama düğmesini en az dört saniye basılı tutun. Bilgisayarı yeniden başlatmak için açma/kapatma düğmesine tekrar basın. 18 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

25 Ekran Sorunlarını Çözme Ekranla ilgili sorunlarla karşılaşırsanız, monitörle birlikte gelen belgelere ve aşağıdaki tabloda listelenen genel nedenler ve çözümlere bakın. Tablo 2-4 Ekran Sorunlarını Çözme Boş ekran (görüntü yok). Ekran açık değil ve ışığı yanmıyor. Bozuk monitör. Kablo bağlantıları doğru değil. Ekran karartma yardımcısı yüklediniz veya enerji tasarrufu özellikleri etkin. Sistem ROM u bozulmuş; sistem Ön Yükleme Bloğu Acil Kurtarma Modunda çalışıyor (sekiz bip sesiyle gösterilir). Sabit senkron bir ekran kullanıyorsunuz ve seçilen çözünürlükte senkronize olmuyor. Bilgisayar bekleme modundadır. Ekranı açın ve ışığının yandığından emin olun. Farklı bir monitör deneyin. Ekrandan bilgisayara ve prize giden kabloları kontrol edin. Herhangi bir tuşa veya farenin düğmesine basın ve varsa, şifrenizi girin. Sistem ROM unu en son BIOS görüntüleriyle yeniden yükleyin. Daha fazla bilgi için, Masaüstü Yönetimi Kılavuzu nun Boot Block Emergency Recovery Mode (Önyükleme Bloğu Acil Kurtarma Modu) bölümüne bakın. Ekranın seçilen çözünürlüğe uygun aynı yatay tarama hızında çalışacağından emin olun. Bekleme modundan çıkmak için açma/kapama düğmesine basın. DİKKAT: Bekleme modundan çıkmak istediğinizde, açma/ kapama düğmesini dört saniyeden uzun süreyle basılı tutmayın. Aksi durumda, bilgisayar kapanır ve kaydedilmemiş tüm verilerinizi kaybedersiniz. Monitör kablosu yanlış konektöre takılıdır. Monitörün bilgisayarın arkasında aktif bir konektöre bağlandığından emin olun. Başka bir konektör varsa, monitörü o konektöre bağlayarak sistemi yeniden başlatın. Bilgisayardaki monitör ayarları monitörle uyumlu değil. 1. Bilgisayarı yeniden başlatın ve başlangıç sırasında ekranın sağ alt köşesinde Press F8 (F8 e bas) öğesini gördüğünüzde F8 e basın. 2. Klavye ok tuşlarını kullanarak, Enable VGA Mode (VGA Modunu Etkinleştir) öğesini seçin ve Enter a basın. 3. Windows Denetim Masası nda, Görüntü simgesini çift tıklatın ve Ayarlar sekmesini seçin. 4. Çözünürlüğü ayarlamak için kayar kumandayı kullanın. Boş ekran ve Güç LED i saniyede beş defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar beş defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) Ön video belleği hatası. 1. DIMM'leri çıkarıp yeniden yerleştirin. Sistemi açın. 2. Hatalı birimi saptamak için DIMM'leri tek tek yerleştirin. TRWW Ekran Sorunlarını Çözme 19

26 Tablo 2-4 Ekran Sorunlarını Çözme (devam) Boş ekran ve Güç LED i saniyede beş defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar beş defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) 3. Diğer üreticilere ait bellekleri HP bellekleriyle değiştirin. 4. Sistem kartını değiştirin. Boş ekran ve Güç LED i saniyede altı defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar altı defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) Ön video grafik hatası. Grafik kartı olan sistemlerde: 1. Grafik kartını yeniden yerleştirin. Sistemi açın. 2. Grafik kartını değiştirin. 3. Sistem kartını değiştirin. Tümleşik grafiğe sahip sistemlerde, sistem kartını değiştirin. Boş ekran ve Güç LED i saniyede yedi defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar yedi defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) Sistem kartı hatası (ROM video öncesinde arıza algıladı). Sistem kartını değiştirin. Monitör enerji tasarrufu özellikleriyle birlikte kullanılırken uygun şekilde işlev görmez. Enerji tasarrufu özellikleri bulunmayan monitör enerji tasarrufu özellikleri etkinleştirilerek kullanılıyor. Monitör enerji tasarrufu özelliğini devre dışı bırakın. Soluk karakterler. Parlaklık ve kontrast ayarları uygun şekilde ayarlanmamış. Kablolar uygun şekilde bağlanmamış. Monitörün parlaklık ve kontrast ayarlarını uygun şekilde ayarlayın. Grafik kablosunun grafik kartı ve monitöre güvenli olarak bağlandığını kontrol edin. 20 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

27 Tablo 2-4 Ekran Sorunlarını Çözme (devam) Görüntü bulanık veya istenen çözünürlük ayarlanamıyor. Grafik denetleyici güncellenmişse, doğru grafik sürücüleri yüklenmemiş olabilir. Monitörün istenen çözünürlüğü sağlama kapasitesi yok. Grafik kartı bozuk. Yükseltme setinde bulunan video sürücülerini kurun. İstenen çözünürlüğü değiştirin. Grafik kartını değiştirin. Resim kesiliyor, kayıyor, titreşiyor veya parıldıyor. Monitör bağlantıları tam olmayabilir veya monitör yanlış ayarlanmış olabilir. 1. Monitör kablosunun bilgisayara güvenli olarak bağlandığından emin olun. 2. İki monitörlü bir sistemde veya yakında başka bir monitörün olduğu durumda, monitörler arasındaki mesafeyi arttırarak birbirlerinin elektromanyetik alanına maruz kalmamalarını temin edin. 3. Floresan lambalar veya fanlar monitöre çok yakın olabilirler. Monitörün manyetik yükünün giderilmesi gerekir. Monitörün manyetik yükünü giderin. Yönergeler için monitörle birlikte gelen belgelere bakın. Görüntü ortada değil. Konumun ayarlanması gerekebilir. OSD menüsüne girmek için Menu (Menü) düğmesine basın. Görüntünün dikey veya yatay konumunu ayarlamak için ImageControl/Horizontal Position (Görüntü Denetleme/ Yatay Konum) veya Vertical Position (Dikey Konum) seçeneğini belirleyin. Ekranda No Connection, Check Signal Cable (Bağlantı yok, Sinyal Kablosunu Kontrol Edin) görüntüleniyor. Monitör video kablosu yerinden çıkmış. Monitör ve bilgisayar arasına bir video kablosu bağlayın. DİKKAT: Video kablosunu bağlarken bilgisayarın kapalı olduğundan emin olun. Ekranda Out of Range (Kullanılabilir aralık dışı) iletisi görüntüleniyor. Video çözünürlüğü ve yenileme hızları monitörün desteklediğinden daha yükseğine ayarlanmış. Bilgisayarı yeniden başlatın ve Güvenli Moda girin. Ayarları desteklenen bir ayar olarak değiştirdikten sonra yeni ayarların etkin hale gelmesi için bilgisayarı yeniden başlatın. TRWW Ekran Sorunlarını Çözme 21

28 Tablo 2-4 Ekran Sorunlarını Çözme (devam) Açıldığında CRT monitörün içinden titreşim veya tıkırtı sesi geliyor. Monitör manyetik yükünü giderme bobini etkin hale gelmiş. Yok. Monitör açıldığında manyetik yükünü giderme bobininin etkin hale gelmesi normaldir. CRT monitörün içinden tıklama sesi geliyor. Monitör içindeki elektronik röleler etkin hale gelmiş. Yok. Bazı monitörlerin açılması ve kapatılması sırasında, bekleme moduna giriş ve çıkış sırasında ve çözünürlük değişimi yaparken bir tıklama sesi oluşturmaları normaldir. Düz panel bir monitörün içinden tiz bir ses geliyor. Parlaklık ve/veya kontrast ayarları çok yüksek. Düşük parlaklık ve/veya kontrast ayarları. Bulanık odaklama, parıldama, gölgelenme veya gölge bırakma; yatay olarak geçen çizgiler; soluk dikey çizgiler veya resmi ekranın ortasına getirememe (sadece analog VGA bağlantı kullanan düz panel monitörler). Düz panel monitörün dahili dijital dönüştürme devreleri grafik kartının çıkış senkronizasyonunu doğru biçimde yorumlayamamış olabilir. 1. Monitörün ekran menüsündeki Auto-Adjustment (Otomatik Ayar) seçeneğini kullanın. 2. Ekranda görüntülenen Saat ve Saat Fazı işlevlerini el ile senkronize edin. Senkronizasyonda size yardımcı olacak bir SoftPaq yüklemek için aşağıdaki Web sitesine gidin, uygun monitörü seçin ve SP35375 veya SP35466'yı yükleyin: Grafik kartı tam olarak yerleştirilmemiş veya bozuk. 1. Grafik kartını yeniden yerleştirin. 2. Grafik kartını değiştirin. Yazılarak girilen belirli semboller doğru görüntülenmiyor. Kullandığınız yazı tipi o belirli sembolü desteklemiyor. İlgili simgeyi bulup seçmek için Karakter Eşlem'i kullanın. Başlat > Tüm Programlar > Donatılar > Sistem Araçları > Karakter Eşlem'i tıklatın. Simgeyi Karakter Eşlem'den bir belgeye kopyalayabilirsiniz. 22 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

29 Ses Sorunlarını Çözme Bilgisayarda ses özellikleri varsa ve sesle ilgili sorunlarla karşılaşırsanız, aşağıdaki tabloda listelenen nedenler ve çözümlere bakın: Tablo 2-5 Ses Sorunlarını Çözme Ses kesik kesik geliyor. İşlemci kaynakları açık olan diğer uygulamalar tarafından kullanılıyor. Birçok media player (ortam yürütücüsü) uygulamasında bulunan doğrudan ses gecikmesi. İşlemciyi yoğun olarak kullanan açık tüm uygulamaları kapatın. Yalnızca Windows XP'de: 1. Denetim Masası ndan, Sesler ve Ses Aygıtları nı seçin. 2. Ses sekmesinde, Ses Çalma listesinden bir aygıt seçin. 3. Gelişmiş düğmesine tıklatın ve Performans sekmesini seçin. 4. Donanım hızlandırması kaydırıcısını Hiçbiri ve Örnek hız dönüşüm kalitesi kaydırıcısını İyi öğesine ayarlayın ve sesi tekrar test edin. 5. Donanım hızlandırması kaydırıcısını Tam ve Örnek hız dönüşüm kalitesi kaydırıcısını En iyi olarak ayarlayın ve sesi tekrar test edin. Hoparlörden ses gelmiyor. Yazılım ses düzeyi denetimi kapalı. Görev çubuğundaki Hoparlör simgesine çift tıklatın, ardından Sessiz in seçilmemiş olduğundan emin olun ve ses düzeyini ayarlamak için ses düzeyi kaydırıcısını kullanın. Computer Setup'da Ses gizlenmiş. Sesi Computer Setup'da etkinleştirin: Security > Device Security > System Audio (Güvenlik > Aygıt Güvenliği > Sistem Sesi) Harici hoparlörler açılmamış. Ses aygıtı bilgisayarın arkasında yanlış girişe bağlanmış olabilir. Harici hoparlörler yeni takılmış bir ses kartındaki yanlış ses girişine takılmış. Dijital CD sesi etkin değil. Harici hoparlörleri açın. Aygıtın bilgisayarın arkasında dığru girişe bağlandığından emin olun. Doğru hoparlör bağlantısı için ses kartı belgelerine bakın. Dijital CD sesini etkinleştirin: 1. Denetim Masası sından Sistem öğesini seçin. 2. Donanım sekmesinde, Aygıt Yöneticisi düğmesini tıklatın. 3. CD/DVD aygıtını sağ tıklatın ve Özellikler i seçin. 4. Özellikler sekmesinde, Bu CD-ROM aygıtı için dijital CD sesini etkinleştir seçeneğinin işaretli olduğundan emin olun. TRWW Ses Sorunlarını Çözme 23

30 Tablo 2-5 Ses Sorunlarını Çözme (devam) Hoparlörden ses gelmiyor. Hat çıkış konektörüne bağlı aygıtlar dahili hoparlörün sesini kapatır. Bağlı iseler harici hoparlörleri açın ve kullanın veya harici hoparlörleri ayırın. Ses kısılmış. 1. Denetim Masası programında, Ses, Konuşma ve Müzik Aygıtları nı, ardından Ses Efekti ve Ses Aygıtları nı tıklatın. 2. Sessiz onay kutusunu tıklatarak kutudaki işareti kaldırın. Bilgisayar bekleme modundadır. Bekleme modundan çıkmak için açma/kapama düğmesine basın. DİKKAT: Bekleme modundan çıkmak istediğinizde, açma/ kapama düğmesini dört saniyeden uzun süreyle basılı tutmayın. Aksi durumda, bilgisayar kapanır ve kaydedilmemiş tüm verilerinizi kaybedersiniz. Bilgisayar ses kaydı sırasında kilitlenmiş görünüyor. Sabit disk dolu olabilir. Kayıt öncesinde, sabit disk üzerinde yeterli boş alan bulunduğundan emin olun. Ayrıca ses dosyasını sıkıştırılmış bir biçimde kaydetmeyi deneyebilirsiniz. 24 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

31 Yazıcı Sorunlarını Çözme Yazıcı ile ilgili sorunlarla karşılaşırsanız, yazıcıyla birlikte gelen belgelere ve aşağıdaki tabloda listelenen genel nedenler ve çözümlere bakın. Tablo 2-6 Yazıcı Sorunlarını Çözme Yazıcı baskı yapmıyor. Yazıcı açılmamış ve çevrimiçi değil. Yazıcıyı açın ve çevrimiçi olduğundan emin olun. Uygulama için doğru yazıcı sürücüleri kurulmamış. 1. Uygulama için doğru yazıcı sürücüsünü kurun. 2. MS-DOS komut satırını kullanarak baskı yapmayı deneyin: DIR C:\ > LPT1 Yazıcı çalışıyorsa, yazıcı sürücüsünü yeniden kurun. Bir ağ üzerindeyseniz, yazıcıya bağlantıyı gerçekleştirememiş olabilirsiniz. Yazıcı arızalı olabilir. Yazıcıya uygun ağ bağlantılarını gerçekleştirin. Yazıcı self-test ini çalıştırın. Yazıcı açılmıyor. Kablolar uygun şekilde bağlanmamış olabilir. Tüm kabloları yeniden bağlayın ve güç kablosunu ve elektrik prizini kontrol edin. Yazıcı yanlış baskı yapıyor. Uygulama için doğru yazıcı sürücüsü kurulmamış. Kablolar uygun şekilde bağlanmamış olabilir. Yazıcı belleği aşırı dolu olabilir. Uygulama için doğru yazıcı sürücüsünü kurun. Tüm kabloları yeniden bağlayın. Bir dakika boyunca kapalı tutarak yazıcıyı sıfırlayın, ardından tekrar açın. Yazıcı çevrimdışı. Yazıcıda kağıt bitmiş olabilir. Kağıt tepsisini kontrol edin ve boş ise yeniden doldurun. Çevrimiçi ni seçin. TRWW Yazıcı Sorunlarını Çözme 25

32 Klavye ve Fare Sorunlarını Çözme Klavye veya fare ile ilgili sorunlarla karşılaşırsanız, ekipmanla birlikte gelen belgelere ve aşağıdaki tabloda listelenen genel nedenler ve çözümlere bakın. Tablo 2-7 Klavye Sorunlarını Çözme Klavye komutları ve yazma işlemi bilgisayar tarafından algılanmıyor. Klavye konektörü düzgün bağlanmamış. 1. Windows Masaüstü'nde Başlat'ı tıklatın. 2. Bilgisayarı Kapat ı tıklatın. Windows u Kapat iletişim kutusu görüntülenir. 3. Bilgisayarı Kapat ı seçin. 4. Kapatma tamamlandıktan sonra, klavyeyi bilgisayarın arkasına yeniden bağlayın ve bilgisayarı yeniden başlatın. Kullanımdaki program komutlara yanıt vermiyor. Klavye onarım gerektiriyor. Fareyi kullanarak bilgisayarınızı kapatın ve ardından bilgisayarı yeniden başlatın. Şartlar ve koşullar için bkz. Uluslararası Sınırlı Garanti. Kablosuz aygıt hatası. 1. Mümkünse, yazılımdan aygıt durumuna bakın. 2. Aygıt pillerini kontrol edin/değiştirin. 3. Alıcı ve klavyeyi sıfırlayın. Bilgisayar bekleme modundadır. Bekleme modundan çıkmak için açma/kapama düğmesine basın. DİKKAT: Bekleme modundan çıkmak istediğinizde, açma/ kapama düğmesini dört saniyeden uzun süreyle basılı tutmayın. Aksi durumda, bilgisayar kapanır ve kaydedilmemiş tüm verilerinizi kaybedersiniz. İmleç, tuş takımındaki ok tuşları kullanarak hareket etmiyor. Num Lock tuşu kullanımdadır. Num Lock tuşuna basın. Ok tuşlarını kullanmak isterseniz Num Lock ışığı yanmamalıdır. Computer Setup'da Num Lock tuşu devre dışı bırakılabilir veya etkinleştirilebilir. Tablo 2-8 Fare Sorunlarını Çözme Fare harekete tepki vermiyor ya da çok yavaş. Fare konektörü bilgisayarın arkasına doğru şekilde bağlanmamış. Klavyeyi kullanarak bilgisayarı kapatın. 1. Başlat menüsünü görüntülemek için Ctrl ve Esc tuşlarına aynı anda basın (veya Windows logo tuşuna basın). 2. Bilgisayarı Kapat ı seçmek için yukarı veya aşağı ok tuşlarını kullanın ve ardından Enter tuşuna basın. 26 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

33 Tablo 2-8 Fare Sorunlarını Çözme (devam) Fare harekete tepki vermiyor ya da çok yavaş. 3. Bilgisayarı Kapat seçeneğini seçmek için yukarı veya aşağı ok tuşlarını kullanın ve ardından Enter tuşuna basın. 4. Kapatma tamamlandıktan sonra, fare konektörünü bilgisayarın (veya klavye) arkasına bağlayın ve yeniden başlatın. Kullanımdaki program komutlara yanıt vermiyor. Farenin temizlenmesi gerekebilir. Farenin onarılması gerekebilir. Klavyeyi kullanarak bilgisayarı kapatın ardından bilgisayarı yeniden başlatın. Fare üzerindeki döner top kapağını sökün ve iç parçaları temizleyin. Şartlar ve koşullar için bkz. Uluslararası Sınırlı Garanti. Kablosuz aygıt hatası. 1. Varsa aygıt durumuyla ilgili olarak yazılımı kontrol edin. 2. Aygıt pillerini kontrol edin/değiştirin. 3. Alıcı ve fareyi sıfırlayın. Bilgisayar bekleme modundadır. Bekleme modundan çıkmak için açma/kapama düğmesine basın. DİKKAT: Bekleme modundan çıkmak istediğinizde, açma/ kapama düğmesini dört saniyeden uzun süreyle basılı tutmayın. Aksi durumda, bilgisayar kapanır ve kaydedilmemiş tüm verilerinizi kaybedersiniz. Fare sadece dikey, yatay hareket ediyor ya da hareket düzensiz. Fare döner topu veya topa temas eden dönen kodlayıcı milleri kirlidir. Farenin alt tarafından döner top kapağını sökün ve çoğu bilgisayar satıcısında bulunan bir fare temizleme setiyle iç parçaları temizleyin. TRWW Klavye ve Fare Sorunlarını Çözme 27

34 Donanım Kurulum Sorunlarını Çözme Ek bir disket sürücüsü veya genişletme kartı gibi bir donanım ekleyip çıkardığınızda bilgisayarı yeniden yapılandırmanız gerekebilir. Bir tak ve çalıştır aygıtı taktıysanız, Windows aygıtı otomatik olarak tanır ve bilgisayarı yapılandırır. Tak ve çalıştır olmayan bir aygıt yüklediğinizde, yeni donanımı yüklemeyi tamamladıktan sonra bilgisayarı yeniden yapılandırmanız gerekir. Windows da Donanım Ekleme Sihirbazı'nı kullanın ve ekranda görüntülenen yönergeleri izleyin. UYARI! Bilgisayar bir AC güç kaynağına bağlıyken, sistem kartında her zaman elektrik vardır. Elektrik çarpması ve/veya sıcak yüzeyler nedeniyle yaralanma riskini azaltmak için güç kablosunu elektrik prizinden çıkardığınızdan emin olun ve dokunmadan önce dahili sistem bileşenlerinin soğumasını bekleyin. Sistem kartında LED'e bakın. LED ışığı yanıyorsa, sistemde hala güç vardır. Devam etmeden önce bilgisayarı kapatın ve güç kablosunu çıkarın. Tablo 2-9 Donanım Kurulum Sorunlarını Çözme Yeni aygıt sistemin bir parçası olarak algılanmıyor. Aygıt yerine oturmamıştır veya düzgün bağlanmamıştır. Yeni harici aygıtın kabloları gevşek veya güç kabloları prize takılmadı. Yeni harici aygıtın güç düğmesine basılmadı. Bilgisayar, yapılandırmaya değiştirmenizi önerdiğinde siz değiştirmediniz. Varsayılan yapılandırma diğer aygıtlarla çakışıyorsa, Tak ve Kullan kartı eklendiğinde otomatik olarak yapılandırılamayabilir. Bilgisayardaki USB bağlantı noktaları Computer Setup'da devre dışı bırakılmıştır. Aygıtın doğru ve güvenli şekilde bağlanmasına ve konektör iğnelerinin bükülmemiş olmasına dikkat edin. Tüm kabloların doğru ve güvenli bir şekilde bağlandığından ve kablo veya bağlayıcı iğnelerinin kıvrılmamış olduğundan emin olun. Bilgisayarı kapatın, yeni aygıtı açın, sonra bilgisayarı açıp yeni aygıtın bilgisayar sistemiyle tümleşmesini sağlayın. Bilgisayarı yeniden başlatın ve değişiklikleri kabul etmek için yönergeleri uygulayın. Kartın otomatik ayarlarını kaldırmak ve kaynak çakışmasına yol açmayacak temel bir yapılandırma seçmek için, Aygıt Yöneticisi'ni kullanın. Kaynak çakışmasını çözmek için, aygıtların yapılandırmasını yeniden ayarlamak veya devre dışı bırakmak üzere Computer Setup'ı da kullanabilirsiniz. Computer Setup a girin (F10) ve Security (Güvenlik) > Device Security de (Aygıt Güvenliği) USB bağlantı noktalarını etkinleştirin. Bilgisayar başlatılamıyor. Yükseltme sırasında, yanlış bellek modülleri kullanılmıştır veya bellek modülleri yanlış yere takılmıştır. 1. Doğru bellek modüllerini kullanıp kullanmadığınızı belirlemek ve bunların doğru takıldığından emin olmak için sisteminizle verilen belgeleri gözden geçirin. 2. Bip seslerine ve bilgisayarın ön tarafındaki LED ışıklarına dikkat edin. Bip sesleri ve yanıp sönen LED ler belirli sorunlara ilişkin kodlardır. 3. Sorunu yine de gideremezseniz, Müşteri Destek Merkezi'ne başvurun. 28 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

35 Tablo 2-9 Donanım Kurulum Sorunlarını Çözme (devam) Güç LED i saniyede beş defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar beş defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) Bellek yanlış takılmış veya bozuk. DİKKAT: DIMM lere veya sistem kartına zarar vermemek için, bir DIMM yi yeniden oturtmaya, takmaya veya sökmeye çalışmadan önce bilgisayarın güç kablosunu çekmelisiniz. 1. DIMM'leri çıkarıp yeniden yerleştirin. Sistemi açın. 2. Hatalı birimi saptamak için DIMM'leri tek tek yerleştirin. 3. Diğer üreticilere ait bellekleri HP bellekleriyle değiştirin. 4. Sistem kartını değiştirin. Güç LED i saniyede altı defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar altı defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) Grafik kartı (varsa) tam olarak yerleştirilmemiş veya bozuk veya sistem kartı bozuk. Grafik kartı olan sistemlerde: 1. Grafik kartını yeniden yerleştirin. Sistemi açın. 2. Grafik kartını değiştirin. 3. Sistem kartını değiştirin. Tümleşik grafiğe sahip sistemlerde, sistem kartını değiştirin. Güç LED i saniyede on defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar on defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) Bozuk isteğe bağlı kartı. 1. Kartları birer birer sökerek (birden fazla kart varsa) her bir isteğe bağlı kartı kontrol edin, ardından hatanın giderilip giderilmediğini görmek için sistemi açın. 2. Bozuk bir kart tanımlandığında, sökün ve bozuk isteğe bağlı kartı değiştirin. 3. Sistem kartını değiştirin. TRWW Donanım Kurulum Sorunlarını Çözme 29

36 Ağ Sorunlarını Çözme Ağ sorunlarına ilişkin bazı nedenler ve çözümler aşağıdaki tabloda listelenmiştir. Bu yönergeler ağ kablosu donanımıyla ilgili sorun giderme işlemlerini kapsamaz. Tablo 2-10 Ağ Sorunlarını Çözme Wake-on-LAN (Yerel Ağı Etkinleştirme) özelliği çalışmıyor. Wake-on-LAN (Yerel Ağı Etkinleştirme) etkinleştirilmemiş. NOT: Bazı NIC ler etkinleştirme özelliklerinin daha ayrıntılı kontrolüne ve yapılandırmasına olanak tanıyan kendi yapılandırma uygulamalarıyla birlikte gelirler. Daha fazla bilgi için NIC ile birlikte gelen belgelere bakın. Wake-on-LAN (Yerel Ağı Etkinleştirme) özelliğini etkinleştirme 1. Başlat > Denetim Masası'nı seçin. 2. Ağ Bağlantıları na çift tıklatın. 3. Yerel Ağ Bağlantısı nı çift tıklatın. 4. Özellikler öğesini tıklatın. 5. Yapılandır öğesini tıklatın. 6. Güç Yönetimi sekmesini tıklatın, ardından Bu aygıt bilgisayarı uyandırsın onay kutusunu işaretleyin. Ağ sürücüsü ağ denetleyicisini algılamıyor. Ağ denetleyicisi devre dışı bırakılmış. 1. Computer Setup ı çalıştırın (F10) ve Security (Güvenlik) > Device Security de (Aygıt Güvenliği) ağ denetleyicisini etkinleştirin. 2. İşletim sistemindeki ağ denetleyicisini Aygıt Yöneticisi yoluyla etkinleştirin. Yanlış ağ sürücüsü. Doğru sürücü için ağ denetleyicisi belgelerini kontrol edin veya üreticinin Web sitesinden en son sürücüyü indirin. Ağ durumu bağlantı ışığı yanıp sönmüyor. NOT: Ağ durumu ışığının ağ aktivitesi durumunda yanıp sönmesi beklenir. Hiçbir aktif ağ algılanmıyor. Ağ denetleyicisinin kurulumu doğru yapılmamış. Kabloların ve ağ ekipmanı bağlantılarının doğru olup olmadğını kontrol edin. Sürücü yüklemesi için Aygıt Yöneticisini ve bağlantı durumu için Windows içindeki Ağ Bağlantıları uygulamasını kullanarak Windows dahilindeki aygıt durumunu kontrol edin. Ağ denetleyicisi devre dışı bırakılmış. 1. Computer Setup ı çalıştırın ve Security (Güvenlik) > Device Security de (Aygıt Güvenliği) ağ denetleyicisini etkinleştirin. 2. İşletim sistemindeki ağ denetleyicisini Aygıt Yöneticisi yoluyla etkinleştirin. 30 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

37 Tablo 2-10 Ağ Sorunlarını Çözme (devam) Ağ durumu bağlantı ışığı yanıp sönmüyor. NOT: Ağ durumu ışığının ağ aktivitesi durumunda yanıp sönmesi beklenir. Ağ sürücüsü uygun şekilde yüklenmemiş. Sistem ağı otomatik olarak algılayamıyor. Ağ sürücülerini yeniden yükleyin. Otomatik algılama yeteneklerini devre dışı bırakın ve sistemi doğru çalışma moduna zorlayın. Tanılama bir arıza bildiriminde bulunuyor. Kablo uygun şekilde bağlanmamış. Kablo yanlış konektöre bağlanmış. Kablo ya da kablonun diğer ucundaki bir aygıtta sorun var. Ağ denetleyicisi kesmesi bir genişletme kartı ile paylaşılıyor. Ağ denetleyicisi arızalı. Kablonun ağ konektörüne ve kablonun diğer ucunun doğru aygıta uygun şekilde bağlandığını kontrol edin. Kablonun doğru konektöre bağlandığından emin olun. Kablo ve kablonun diğer ucundaki aygıtın doğru çalıştığından emin olun. Computer Setup altındaki Gelişmiş menüsünde, kart için kaynak ayarlarını değiştirin. Bir servis sağlayıcısına başvurun. Tanılama geçiyor ancak bilgisayar ağ ile iletişim kurmuyor. Ağ sürücüleri yüklenmemiş veya sürücü parametreleri mevcut yapılandırmayla uyumlu değil. Ağ sürücülerinin yüklendiğinden ve sürücü parametrelerinin ağ denetleyicisi yapılandırmasıyla uyumlu olduğundan emin olun. Doğru ağ istemcisi ve protokolünün kurulmuş olduğundan emin olun. Ağ denetleyicisi bu bilgisayar için yapılandırılmamış. Denetim Masası'nda Ağ simgesini seçin ve ağ denetleyicisini yapılandırın. Ağ denetleyicisi bilgisayara bir genişletme kartı eklendiğinde çalışmasını durdurdu. Ağ denetleyicisi kesmesi bir genişletme kartı ile paylaşılıyor. Ağ denetleyicisinin sürücülere ihtiyacı var. Kurulan genişletme kartı bir ağ kartı (NIC) ve katıştırılmış NIC ile çakışıyor. Computer Setup altındaki Gelişmiş menüsünde, kart için kaynak ayarlarını değiştirin. Yeni bir genişletme kartına ait sürücüler kurulduğunda sürücülerin yanlışlıkla silinmediğinden emin olun. Computer Setup altındaki Gelişmiş menüsünde, kart için kaynak ayarlarını değiştirin. TRWW Ağ Sorunlarını Çözme 31

38 Tablo 2-10 Ağ Sorunlarını Çözme (devam) AĞ denetleyicisi görünen bir neden olmadan çalışmasını durdurdu. Ağ sürücülerini içeren dosyalar bozulmuş. Kablo iyi bağlanmamış. Ağ denetleyicisi arızalı. Ağ sürücülerini sitesinden indirin ve yeniden yükleyin. Kablonun ağ konektörüne ve kablonun diğer ucunun doğru aygıta sıkıca takıldığından emin olun. Bir servis sağlayıcısına başvurun. Yeni ağ kartı önyükleme yapmıyor. Yeni ağ kartı arızalı olabilir veya sektör standartlarını karşılamıyor olabilir. Çalışan, endüstri standardı bir NIC yi kurun veya başka bir kaynaktan önyükleme yapmak için önyükleme sırasını değiştirin. Uzak sistem kurulumu yaparken bir ağ sunucusuna bağlanamıyor. Ağ denetleyicisi doğru yapılandırılmamış. Bir DHCP Sunucusunun mevcut olup olmadığına ve Uzak Sistem Kurulum Sunucusunun NIC niz için NIC sürücülerini içerip içermediğine bakmak için Ağ Bağlanabilirliğini kontrol edin. Sistem kurulumu yardımcı programı programlanmamış EEPROM rapor ediyor. Programlanmamış EEPROM. Yetkili bir servis sağlayıcısına başvurun. 32 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

39 Bellek Sorunlarını Çözme Bellek sorunları yaşıyorsanız, bazı nedenler ve çözümler aşağıdaki tabloda listelenmiştir. DİKKAT: Bilgisayarınız kapatıldığında DIMM lere hala elektrik geliyor olabilir. DIMM lere veya sistem kartına zarar vermemek için, bir DIMM yi yeniden oturtmaya, takmaya veya sökmeye çalışmadan önce bilgisayarın güç kablosunu çekmelisiniz. ECC belleğini destekleyen sistemler için HP, ECC ve ECC olmayan belleğin birlikte kullanımını desteklemez. Aksi taktirde, bilgisayar işletim sistemini önyüklemez. Tablo 2-11 Bellek Sorunlarını Çözme İlave bellek modüllerinin kurulumundan sonra sistem önyükleme yapmıyor veya doğru çalışmıyor. Bellek modülü doğru tipte değil veya sistem için hız sınıfı veya yeni bellek modülü yerine tam oturmamış. Modülü bilgisayar için doğru endüstri standardındaki aygıtla değiştirin. Bazı modellerde, ECC ve ECC olmayan bellek modülleri birlikte kullanılamaz. Bellek yetersiz hatası. Bellek yapılandırması doğru oluşturulmamış olabilir. Uygulamayı çalıştırmak için bellek yetersiz. Bellek yapılandırmasını kontrol etmek için Aygıt Yöneticisini kullanın. Bellek gereksinimlerini saptamak için uygulama belgelerini kontrol edin. POST sırasındaki bellek sayımı yanlış. Bellek modülleri doğru kurulmamış olabilir. Tümleşik grafikler sistem belleği kullanabilir. Bellek modüllerinin doğru takıldığını ve doğru modülerin kullanıldığını kontrol edin. Herhangi bir eylem yapmanız gerekmez. Çalışma sırasında yetersiz hafıza hatası. Çok fazla sayıda Bellekte Kalan program (TSR) kurulumu yapılmış. Uygulamayı çalıştırmak için bellek yetersiz. İhtiyacınız olmayan TSR ları silin. Uygulama için bellek gereksinimlerini kontrol edin veya bilgisayara daha fazla bellek ilave edin. TRWW Bellek Sorunlarını Çözme 33

40 Tablo 2-11 Bellek Sorunlarını Çözme (devam) Güç LED i saniyede beş defa Kırmızı renkli yanıp söner, iki saniyelik bir duraklama bunu takip eder ve bilgisayar beş defa bip sesi verir. (Bip sesleri beşinci tekrarlamadan sonra kesilir ancak LED ler yanıp sönmeye devam eder.) Bellek yanlış takılmış veya bozuk. 1. DIMM'leri çıkarıp yeniden yerleştirin. Sistemi açın. 2. Hatalı birimi saptamak için DIMM'leri tek tek yerleştirin. 3. Diğer üreticilere ait bellekleri HP bellekleriyle değiştirin. 4. Sistem kartını değiştirin. 34 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

41 İşlemci Sorunlarını Çözme İşlemci sorunları yaşıyorsanız, bazı nedenler ve çözümler aşağıdaki tabloda listelenmiştir. Tablo 2-12 İşlemci Sorunlarını Çözme Düşük performans gözlemlendi. İşlemci ısınmıştır. 1. Bilgisayara yönelik hava akımının engellenmediğinden emin olun. 2. Fanların düzgün takıldığından ve çalıştığından emin olun (bazı fanlar yalnızca gerektiğinde çalışır). 3. İşlemci soğutma kablosunun doğru şekilde takıldığından emin olun. TRWW İşlemci Sorunlarını Çözme 35

42 Optik Disk Sürücüsü Sorunlarını Çözme Optik Disk Sürücüsü ile ilgili sorunlarla karşılaşırsanız, ekipmanla birlikte gelen belgelere ve aşağıdaki tabloda listelenen nedenler ve çözümlere bakın: Tablo 2-13 Optik Disk Sürücüsü Sorunlarını Çözme Sistem optik disk sürücüsünden önyükleme yapmıyor. SATA denetleyicisi Computer Setup yardımcı programında devre dışı bırakılmıştır. Computer Setup Yardımcı Programında Çıkarılabilir Ortam Önyüklemesi devre dışı bırakılmış. Computer Setup'ta Ağ Sunucu Modu etkinleştirilmiş. Sürücüde önyükleme yapılamayan bir CD var. Önyükleme sırası doğru değil. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve SATA denetleyicisinin Storage (Depolama) > Storage Options (Depolama Seçenekleri) altında etkinleştirildiğinden emin olun. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Storage (Depolama) > Storage Options (Depolama Seçenekleri) altında çıkarılabilir ortama önyüklemeyi etkinleştirin. CD- ROM'un, Storage (Depolama) > Boot Order (Önyükleme Sırası) altında etkinleştirildiğinden emin olun. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Security (Güvenlik) > Password Options (Parola Seçenekleri) altında Ağ Sunucusu Modu'nu devre dışı bırakın. Sürücüde önyükleme yapılabilen bir CD deneyin. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Storage (Depolama) > Boot Order (Önyükleme Sırası) içindeki önyükleme sırasını değiştirin. Sürücü bulunamadı (tanımlanamadı). Kablo yerinden çıkmış olabilir. Sistem yeni kurulan aygıtı otomatik olarak algılamamış olabilir. Kablo bağlantılarını kontrol edin. Donanım Kurulum Sorunlarını Çözme sayfa 28 bölümündeki yeniden yapılandırma yönergelerine bakın. Sistem hala yeni aygıtı tanımıyorsa, aygıtın Computer Setup da listelenip listelenmediğini kontrol edin. Listelenmişse, olası neden bir sürücü sorunudur. Listelenmemişse, olası neden bir donanım sorunudur. Bu yeni yüklenen bir sürücüyse, Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Advanced (Gelişmiş) > Power-On Options (Açılış Seçenekleri) altında bir POST gecikmesi eklemeyi deneyin. SATA denetleyicisi Computer Setup yardımcı programında devre dışı bırakılmıştır. Açılıştan sonra sürücü yavaş tepki veriyor. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve SATA denetleyicisinin Storage (Depolama) > Storage Options (Depolama Seçenekleri) altında etkinleştirildiğinden emin olun. Computer Setup'ı çalıştırın ve Advanced (Gelişmiş) > Power- On Options (Açılış Seçenekleri) altındaki POST Gecikmesini arttırın. 36 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

43 Tablo 2-13 Optik Disk Sürücüsü Sorunlarını Çözme (devam) Optik disk sürücüsü aygıtları algılanmıyor veya sürücü yüklü değil. Sürücü doğru bağlanmamış veya doğru yapılandırılmamış. İsteğe bağlı aygıtla birlikte gelen belgelere bakın. DVD sürücüde film oynatılamıyor. Film farklı bir ülke için bölgeye ayrılmış olabilir. Kod çözücü yazılım kurulmamış. Hasarlı ortam. Film sınıfı ebeveyn kilidiyle kilitlenmiş. Ortam ters takılmış. DVD sürücüyle birlikte gelen belgelere bakın. Kod çözücü yazılımı kurun. Ortamı değiştirin. Ebeveyn kilidini kaldırmak için DVD yazılımını kullanın. Ortamı yeniden takın. CD-ROM, CD-RW, DVD-ROM veya DVD-R/RW sürücüsü diski okuyamıyor yada başlaması çok uzun zaman alıyor. Ortam ters yerleştirilmiş. DVD-ROM un ses veya video gibi çalınan ortam türünü saptaması gerektiğinden başlaması uzun zaman alıyor. CD veya DVD disk kirlenmiş. Ortamı etiket kısmı yukarı bakacak şekilde yeniden takın. DVD-ROM un çalınan ortam türünü saptaması için en az 30 saniye bekleyin. Disk hala başlamadıysa, bu konu başlığında için listelenen diğer çözümleri okuyun. CD veya DVD yi birçok bilgisayar satıcısında bulunan bir CD temizleme setiyle temizleyin. Windows CD-ROM veya DVD sürücüyü algılamıyor. 1. Aygıtı çıkarmak veya kaldırmak için Aygıt Yöneticisini kullanın. 2. Bilgisayarı yeniden başlatın ve Windows un CD-ROM veya DVD sürücüyü algılamasını bekleyin. CD lerin kaydı veya kopyalanması zor veya mümkün değil. Yanlış veya kötü kalitede ortam tipi. 1. Kayıt sırasında daha düşük bir hız kullanmayı deneyin. 2. Sürücü için doğru ortamı kullandığınızdan emin olun. 3. Farklı bir ortam markasını deneyin. Kalite üreticiler arasında farklılık gösterir. Bir optik disk sürücüsünün sökülmesinden sonra bilgisayar çok yavaş açılıyor. Sürücü kablosu sistem kartına hala bağlı olduğundan sistem önyükleme sırasında sürücüyü arıyor. Sistem kartından sürücü kablosunu çıkartın. TRWW Optik Disk Sürücüsü Sorunlarını Çözme 37

44 Optik disk sürücüsündeki DVD ya da CD çıkmıyor. Optik disk sürücüsünü örten kayan kapı kapalıdır. Disk sürücüye uygun şekilde yerleştirilmemiş. Kapıyı açmak için kullanılan anahtarı kullanın (gerekirse) ve kapıyı sonuna kadar aşağı kaydırın. Bilgisayarı kapatın ve acil çıkartma deliğine ince bir metal çubuk sokun ve sıkıca itin. Tepsi tam olarak açılana kadar tepsiyi sürücüden yavaşça dışarı doğru çekin ardından diski çıkartın. Optik disk sürücüsünü örten kayan kapı açılmıyor. Kayan kapı kilitlidir. Kapıyı açmak için sağlanan anahtarı kullanın ve kapıyı aşağı kaydırın. 38 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

45 USB Flash Sürücü Sorunlarını Çözme USB flash sürücü sorunları yaşıyorsanız, bazı genel nedenler ve çözümler aşağıdaki tabloda listelenmiştir. Tablo 2-14 USB Flash Sürücü Sorunlarını Çözme USB flash sürücü, Windows da bir sürücü harfi olarak görünmüyor. Son fiziksel sürücü sonrasında sürücü harfi mevcut değil. Windows da flash sürücü için varsayılan sürücü harfini değiştirin. USB flash sürücü bulunamadı (tanımlanamadı). Aygıt, Computer Setup da gizli olan bir USB bağlantı noktasına bağlıdır. Aygıt açılış öncesinde uygun şekilde yerleştirilmemiş. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Security (Güvenlik) > Device Security (Aygıt Güvenliği) altında "All USB Ports" (Tüm USB Bağlantı Noktaları) için "Device available" (Aygıt kullanılabilir) seçildiğinden emin olun. Sisteme güç vermeden önce aygıtın USB bağlantı noktasına tam olarak takıldığından emin olun. Sistem USB flash sürücüden önyükleme yapmıyor. Önyükleme sırası doğru değil. Computer Setup Yardımcı Programında Çıkarılabilir Ortam Önyüklemesi devre dışı bırakılmış. Aygıttaki yansıma kopyası ön yükleme yapılabilir değil. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Storage (Depolama) > Boot Order (Önyükleme Sırası) içindeki önyükleme sırasını değiştirin. Computer Setup yardımcı programını çalıştırın ve Storage (Depolama) > Storage Options (Depolama Seçenekleri) altında çıkarılabilir ortama önyüklemeyi etkinleştirin. USB'nin, Storage (Depolama) > Boot Order (Önyükleme Sırası) altında etkinleştirildiğinden emin olun. Servis Başvuru Kılavuzu nun "Kurulumu Kopyalama" bölümünde açıklanan yordamları izleyin. Önyükleme yapılabilir bir USB flash sürücünün oluşturulmasından sonra bilgisayar DOS a önyükleme yapıyor. USB flash sürücüden ön yükleme yapılabilir. USB flash sürücüyü sadece işletim sistemi önyükleme yaptıktan sonra takın. TRWW USB Flash Sürücü Sorunlarını Çözme 39

46 Internet Erişim Sorunlarını Çözme Internet erişim sorunlarıyla karşılaşırsanız, Internet Servis Sağlayıcınızla (ISP) görüşün veya aşağıdaki tabloda listelenen nedenler ve çözümlere bakın: Tablo 2-15 Internet Erişim Sorunlarını Çözme Internet e bağlanılamıyor. Internet Servis Sağlayıcısı (ISP) hesabı uygun şekilde ayarlamamış. Modem uygun şekilde ayarlanmamış. Web tarayıcı uygun şekilde ayarlanmamış. Kablo/DSL modem takılı değil. Kablo/DSL hizmeti mevcut değil veya kötü hava şartları nedeniyle kesintiye uğramış. CAT5 UTP kablosu yerinden çıkmış. IP adresi uygun şekilde yapılandırılmamış. Tanımlama bilgileri bozuk. ("Tanımlama bilgisi," bir Web sunucusunun geçici olarak Web tarayıcısı ile saklayabileceği küçük bir bilgidir. Tarayıcının, Web sunucusunun sonradan alabileceği belirli bilgileri hatırlaması için yararlıdır.) Internet ayarlarını kontrol edin veya yardım için ISP nizle temas kurun. Modemi yeniden bağlayın. Hızlı kurulum belgelerini kullanarak bağlantıların doğru olduğunu kontrol edin. Web tarayıcısı kurulumunun yapıldığından ve ISP nizle çalışacak şekilde ayarlandığından emin olun. Kablo/DSL modemi takın. Kablo/DSL modemin ön tarafında bir güç LED ışığını görmeniz gerekir. Daha sonra Internet e bağlanmayı deneyin ya da ISP nizle temas kurun. (Kablo/DSL hizmetine bağlanıldığında, kablo/ DSL modemin önündeki kablo LED ışığı yanar.) Kablo modem ve bilgisayarın RJ-45 konektörü arasında CAT5 UTP kablosunu bağlayın. (Bağlantı iyi ise, kablo/dsl modemin önündeki PC LED ışığı yanar.) Doğru IP adresi için ISP nizle temasa geçin. Windows Vista 1. Başlat > Denetim Masası nı seçin. 2. Ağ ve Internet'i tıklatın. 3. Internet Seçenekleri'ni tıklatın. 4. Genel sekmesindeki Gözatma geçmişi bölümünde, Sil düğmesini tıklatın. 5. Tanımlama Bilgisi Sil düğmesini tıklatın. Windows XP 1. Başlat > Denetim Masası nı seçin. 2. Internet Seçenekleri ni çift tıklatın. 3. Genel sekmesinde, Tanımlama Bilgilerini Sil düğmesini tıklatın. Internet programlarını otomatik olarak başlatamıyor. Bazı programların başlamasından önce ISP nize bağlanmanız gerekir. ISP nize bağlanın ve istenen programı çalıştırın. 40 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

47 Tablo 2-15 Internet Erişim Sorunlarını Çözme (devam) Internet Web sitelerini yüklemek çok zaman alıyor. Modem düzgün kurulmamış. Modemin bağlı olduğunu ve düzgün çalıştığını doğrulayın. Windows XP 1. Başlat > Denetim Masası nı seçin. 2. Sistem i çift tıklatın. 3. Donanım sekmesini tıklatın. 4. Aygıt Yöneticisi alanında, Aygıt Yöneticisi düğmesini tıklatın. 5. Modem'i çift tıklatın. 6. Agere Systems PCI-SV92PP Soft Modem'i çift tıklatın. 7. Genel sekmesinde, Tanı'yı tıklatın. 8. Modemi Sorgula'yı tıklatın. "Başarılı" yanıtı, modemin bağlı olduğunu ve düzgün çalıştığını gösterir. Windows Vista 1. Başlat > Denetim Masası nı seçin. 2. Sistem ve Bakım'ı tıklatın. 3. Sistem'i tıklatın. 4. Görevler listesinde, Aygıt Yöneticisi'ni seçin. 5. Modem'i çift tıklatın. 6. Agere Systems PCI-SV92PP Soft Modem'i çift tıklatın. 7. Genel sekmesinde, Tanı'yı tıklatın. 8. Modemi Sorgula'yı tıklatın. "Başarılı" yanıtı, modemin bağlı olduğunu ve düzgün çalıştığını gösterir. TRWW Internet Erişim Sorunlarını Çözme 41

48 Yazılım Sorunlarını Çözme Çoğu yazılım sorunu aşağıdakilerin bir sonucu olarak ortaya çıkar: Uygulama kurulmamış ya da yanlış yapılandırılmış. Uygulamayı çalıştırmak için mevcut bellek yetersiz. Uygulamalar arasında çakışma var. Gerekli tüm aygıt sürücülerinin kurulu olduğundan emin olun. Fabrikada kurulmuş işletim sisteminden farklı bir işletim sistemi kurduysanız, bilgisayarın bunu desteklediğinden emin olun. NOT: HP Backup and Recovery Manager (HP Yedekleme ve Kurtarma Yöneticisi), yazılımı bir kurtarma noktasına döndürmek veya sistemi fabrika yapılandırmasına döndürmek için kullanılabilir. Daha fazla bilgi için bkz. Yazılımı Geri Yükleme sayfa 6. Yazılım sorunları yaşıyorsanız, aşağıdaki tabloda listelenen uygun çözümlere bakın. Tablo 2-16 Yazılım Sorunlarını Çözme Bilgisayar devam etmiyor ve HP logosu ekranı görüntüleniyor. POST hatası meydana gelmiş. Bip seslerine ve bilgisayarın ön tarafındaki LED ışıklarına dikkat edin. Olası nedenleri belirlemek için, bkz. Ek A POST Hata İletileri sayfa 44. Şartlar ve koşullar için bkz. Kurtarma Seti veya Uluslararası Sınırlı Garanti. HP logo ekranı görüntülendikten sonra bilgisayar devam etmiyor. Sistem dosyaları zarar görmüş olabilir. HP Backup and Recovery Manager da (HP Yedekleme ve Kurtarma Yöneticisi) oluşturduğunuz yedeklerden veya Kurtarma Diski Setinden dosyaları tekrar yükleyin. Geçersiz İşlem Yürütüldü hata iletisi görüntülenir. Kullanılmakta olan Yazılım Windows versiyonunuz için Microsoft onaylı değil. Yapılandırma dosyaları bozulmuş. Yazılımın Windows versiyonunuz için Microsoft onaylı olduğunu kontrol edin (bu bilgiler için program paketine bakın). Mümkünse, tüm bilgileri kaydedin, tüm programları kapatın ve bilgisayarı yeniden başlatın. 42 Bölüm 2 Tanılama Yapılmadan Sorun Giderme TRWW

49 Müşteri Desteği'ne Başvurma Yardım ve servis için, bir yetkili satıcıya veya bayie başvurun. Siz en yakın satıcıyı veya bayii bulmak için, adresini ziyaret edin. NOT: Bilgisayarı servis hizmeti almak için bir yetkili satıcı, bayi veya servis sağlayıcısına götürürseniz, varsa kurulum ve açılış şifrelerinizi de vermeyi unutmayın. Teknik yardım için, garantide veya Support Telephone Numbers (Destek Telefon Numaraları) kılavuzunda belirtilen telefon numarasını arayın. TRWW Müşteri Desteği'ne Başvurma 43

50 A POST Hata İletileri Bu ek Açılış Self Test i (POST) veya bilgisayarın yeniden başlatılması sırasında karşılaşabileceğiniz hata kodlarını, hata iletilerini ve çeşitli ikaz ışığı ve sesli uyarıları, sorunun muhtemel kaynağını ve hata durumunu düzeltmek için yapabileceğiniz işlemleri listeler. POST İletisinin Devre Dışı Bırakılması bellek sayımı ve hatasız metin iletileri gibi POST sırasındaki çoğu sistem iletisini devre dışı bırakır. Bir POST hatası meydana geldiğinde, ekran hata iletisini gösterir. POST sırasında etkinleştirilen POST İletilerini Etkinleştir moduna manuel olarak geçmek için herhangi bir tuşa basın (F10 veya F12 hariç). Varsayılan mod POST İletisini Devre Dışı Bırak tır. Bilgisayarın işletim sistemini yükleme hızı ve test edildiği limit hız POST modu seçimi ile belirlenir. Hızlı Önyükleme bellek testi gibi tüm sistem seviyesi testlerini uygulamayan hızlı bir açılış işlemidir. Tam Önyükleme tüm ROM tabanlı testleri uygular ve tamamlanması daha uzun zaman alır. Tam Önyükleme ayrıca her 1 ila 30 gün arasında düzenli bir program dahilinde kullanılmak üzere etkinleştirilebilir. Programı belirlemek için bilgisayarı Tam Önyükleme Her x Gün moduna Computer Setup kullanarak yeniden yapılandırın. NOT: Computer Setup ile ilgili daha fazla bilgi için, Computer Setup (F10) Yardımcı Programı Kılavuzu na bakın. 44 Ek A POST Hata İletileri TRWW

51 POST Sayısal Kodları ve Metin İletileri Bu bölüm bunlarla ilgili sayısal kodlara sahip POST hatalarını kapsar. Bölüm ayrıca POST sırasında karşılaşılabilecek bazı metin iletilerini içerir. NOT: Ekran üzerinde bir POST metin iletisi görüntülendiğinde bilgisayar bir defa bip sesi verir. Tablo A-1 Sayısal Kodlar ve Metin İletileri Denetim masası iletisi Açıklama Önerilen eylem 101-İsteğe Bağlı ROM Sağlama Toplamı Hatası Sistem ROM u veya genişletme kartı isteğe bağlı ROM sağlama toplamı. 1. ROM'un doğru olduğundan emin olun. 2. Gerekirse ROM'u güncelleştirin. 3. Yeni bir genişletme kartı eklenmişse, sorunun devam edip etmediğini görmek için kartı çıkarın. 4. CMOS'u silin. (Bkz. Ek B, Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama sayfa 54.) 5. Mesaj kalkarsa, genişletme kartıyla ilgili bir sorun olabilir. 6. Sistem kartını değiştirin. 103-Sistem Kartı Arızası DMA veya süreölçerler. 1. CMOS'u silin. (Bkz. Ek B, Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama sayfa 54.) 2. Genişletme kartlarını çıkartın. 3. Sistem kartını değiştirin. 110-İsteğe Bağlı ROM lar için Bellek Alanı Yetersiz. 162-Sistem Seçenekleri Ayarlanmamış Yeni eklenen PCI genişletme kartı POST sırasında yükleme için çok büyük olan bir isteğe bağlı ROM a sahip. Yapılandırma yanlış. RTC (gerçek zamanlı saat) pilinin değiştirilmesi gerekebilir. 1. Bir PCI genişletme kartı eklenmişse, sorunun devam edip etmediğini görmek için kartı çıkarın. 2. Computer Setup'da, genişletme kartının isteğe bağlı ROM'una daha fazla bellek ayırmak için POST sırasında dahili NIC için PXE isteğe bağlı ROM'un yüklenmesini önlemek amacıyla, Advanced (Gelişmiş) > Device Options (Aygıt Seçenekleri) > NIC PXE Option ROM Download (NIC PXE İsteğe Bağlı ROM Yüklemesi) ayarını DISABLE (Devre dışı) yapın. Dahili PXE isteğe bağlı ROM, NIC'den bir PXE sunucuya önyükleme yapmak için kullanılır. 3. Computer Setup da Bellek Ayarının üstündeki ACPI/USB Önbelleklerinin etkinleştirildiğini kontrol edin. Computer Setup'ı çalıştırın ve Advanced (Gelişmiş) > Onboard Devices (Yerleşik Aygıtlar) içinde yapılandırmayı kontrol edin. Denetim Masası altında tarihi ve saati sıfırlayın. Sorun devam ederse, RTC pilini değiştirin. Yeni pil takma yönergeleri için TRWW POST Sayısal Kodları ve Metin İletileri 45

52 Tablo A-1 Sayısal Kodlar ve Metin İletileri (devam) Denetim masası iletisi Açıklama Önerilen eylem Donanım Başvuru Kılavuzu'na bakın veya RTC pilini değiştirmek için yetkili bir bayi veya satıcıya başvurun. 163-Zaman ve Tarih Ayarlanmamış 163-Zaman ve Tarih Ayarlanmamış 164-Bellek Boyutu Hatası Yapılandırma hafızasında geçersiz zaman veya tarih. RTC (gerçek zamanlı saat) pilinin değiştirilmesi gerekebilir. CMOS jumper ı uygun şekilde takılmamış olabilir. Bellek miktarı son önyüklemeden bu yana değişmiş (bellek eklenmiş veya çıkartılmış). Önce, Tarih ve saat özelliklerini Denetim Masası nda sıfırlayın (Computer Setup da kullanılabilir). Sorun devam ederse, RTC pilini değiştirin. Yeni pil takma yönergeleri için Donanım Başvuru Kılavuzu'na bakın veya RTC pilini değiştirmek için yetkili bir bayi veya satıcıya başvurun. Varsa CMOS jumper ının doğru yerleştirildiğinden emin olun. Bellek değişikliklerini kaydetmek için F1 tuşuna basın. 164-Bellek Boyutu Hatası Bellek yapılandırması yanlış. 1. Computer Setup veya Windows yardımcı Programlarını çalıştırın. 2. Bellek modüllerinin doğru şekilde takıldığından emin olun. 3. Üçüncü parti bellek eklenmişse, sadece HP bellek kullanarak test edin. 4. Bellek modülü tipinin uygunluğunu kontrol edin. 201-Bellek Hatası RAM arızası. 1. Computer Setup veya Windows yardımcı Programlarını çalıştırın. 2. Bellek modüllerinin doğru şekilde kurulmuş olduğundan emin olun. 3. Bellek modülü tipinin uygunluğunu kontrol edin. 4. Tanımlanan arızalı bellek modüllerini sökün ve değiştirin. 5. Bellek modüllerini değiştirdikten sonra hata devam ediyorsa, sistem kartını değiştirin. 213-Bellek Yuvasında Uyumsuz Bellek Modülü X, X, ECC Bellek Modülü Bu Platform da desteklenmeyen ECC Modüllerini Algıladı Hata iletisinde tanımlanan bellek yuvasındaki bir bellek modülü kritik SPD bilgisine sahip değil veya yonga setiyle uyumlu değil. Yeni eklenen bellek modülleri ECC bellek hatası düzeltmesini destekler. 1. Bellek modülü tipinin uygunluğunu kontrol edin. 2. Başka bir bellek yuvasını deneyin. 3. SPD standardına uygun olan bir modülle DIMM i değiştirin. 1. Yeni ilave bellek eklenmişse, sorunun devam edip etmediğini görmek için kartı çıkarın. 2. Bellek destek bilgileri için ürün belgelerini kontrol edin. 46 Ek A POST Hata İletileri TRWW

53 Tablo A-1 Sayısal Kodlar ve Metin İletileri (devam) Denetim masası iletisi Açıklama Önerilen eylem 301-Klavye Hatası Klavye arızası. 1. Bilgisayar kapalıyken klavyeyi yeniden bağlayın. 2. Eğik veya eksik pimler için konektörü kontrol edin. 3. Hiçbir tuşa basılmadığından emin olun. 4. Klavyeyi değiştirin. 303-Klavye Denetleyicisi Hatası G/Ç kartı klavye denetleyicisi. 1. Bilgisayar kapalıyken klavyeyi yeniden bağlayın. 2. Sistem kartını değiştirin. 304-Klavye veya Sistem Ünitesi Hatası Klavye arızası. 1. Bilgisayar kapalıyken klavyeyi yeniden bağlayın. 2. Hiçbir tuşa basılmadığından emin olun. 3. Klavyeyi değiştirin. 4. Sistem kartını değiştirin. 404-Paralel Bağlantı Noktası Adresinde Çakışma Algılandı Harici ve dahili bağlantı noktaları paralel bağlantı noktasına X atanmış. 1. Varsa paralel bağlantı noktası genişletme kartlarını çıkartın. 2. CMOS'u silin. (Bkz. Ek B, Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama sayfa 54.) 3. Kart kaynaklarını yeniden yapılandırın ve/veya Computer Setup'ı çalıştırın. 410-Ses Kesmesi Çakışması IRQ adresi başka bir aygıtla çakışıyor. Computer Setup'a girin ve Advanced (Gelişmiş) > Onboard Devices (Yerleşik Aygıtlar) içinde IRQ'yu sıfırlayın. 411-Ağ Ara Birim Kartı Kesme Çakışması IRQ adresi başka bir aygıtla çakışıyor. Computer Setup'a girin ve Advanced (Gelişmiş) > Onboard Devices (Yerleşik Aygıtlar) içinde IRQ'yu sıfırlayın. 501-Ekran Adaptörü Arızası Grafik ekran denetleyicisi. 1. Grafik kartını yeniden yerleştirin (varsa). 2. CMOS'u silin. (Bkz. Ek B, Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama sayfa 54.) 3. Monitörün bağlanmış ve açılmış olduğunu kontrol edin. 4. Grafik kartını değiştirin (varsa). 510-Flash Ekran Görüntüsü Bozulmuş Flash Ekran görüntüsünde hatalar var. Sistem ROM unu en son BIOS görüntüleriyle yeniden yükleyin. 512-Kasa Fanı Algılanmamış Kasa fanı bağlanmamış veya arızalı olabilir. 1. Kasa fanını yeniden yerleştirin. 2. Fan kablosunu yeniden yerleştirin. 3. Kasa fanını değiştirin. TRWW POST Sayısal Kodları ve Metin İletileri 47

54 Tablo A-1 Sayısal Kodlar ve Metin İletileri (devam) Denetim masası iletisi Açıklama Önerilen eylem 514-Kasa Fanı Algılanmamış Kasa fanı bağlanmamış veya arızalı olabilir. 1. Kasa fanını yeniden yerleştirin. 2. Fan kablosunu yeniden yerleştirin. 3. Kasa fanını değiştirin. 610-Harici Depolama Aygıtı Arızası Harici teyp sürücü bağlanmamış. Teyp sürücüyü yeniden takın veya F1 tuşuna basın ve sistemin sürücü olmadan yeniden yapılandırmasını sağlayın. 660-Ekran önbelleğinde sorun algılandı 1151-Seri Bağlantı Noktası A Adresinde Çakışma Algılandı 1152-Seri Bağlantı Noktası B Adresinde Çakışma Algılandı 1155-Seri Bağlantı Noktası Adresinde Çakışma Algılandı 1201-Sistem Ses Adresinde Çakışma Algılandı 1202-MIDI Bağlantı Noktası Adresinde Çakışma Algılandı 1203-Oyun Bağlantı Noktası Adresinde Çakışma Algılandı Entegre grafik denetleyicisi ekran önbelleği uygun çalışmıyor ve devre dışı bırakılacak. Harici ve dahili seri bağlantı noktaları COM1 e atanmış. Harici ve dahili seri bağlantı noktaları COM2 ye atanmış. Harici ve dahili seri bağlantı noktaları aynı IRQ ye atanmış. Aygıt IRQ adresi başka bir aygıtla çakışıyor. Aygıt IRQ adresi başka bir aygıtla çakışıyor. Aygıt IRQ adresi başka bir aygıtla çakışıyor. En düşük düzeyde grafik bozulma söz konusuysa sistem kartını değiştirin. 1. Varsa seri bağlantı noktası genişletme kartlarını çıkartın. 2. CMOS'u silin. (Bkz. Ek B, Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama sayfa 54.) 3. Kart kaynaklarını yeniden yapılandırın ve/veya Computer Setup ya da Windows yardımcı programlarını çalıştırın. 1. Varsa seri bağlantı noktası genişletme kartlarını çıkartın. 2. CMOS'u silin. (Bkz. Ek B, Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama sayfa 54.) 3. Kart kaynaklarını yeniden yapılandırın ve/veya Computer Setup ya da Windows yardımcı programlarını çalıştırın. 1. Varsa seri bağlantı noktası genişletme kartlarını çıkartın. 2. CMOS'u silin. (Bkz. Ek B, Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama sayfa 54.) 3. Kart kaynaklarını yeniden yapılandırın ve/veya Computer Setup ya da Windows yardımcı programlarını çalıştırın. Computer Setup'a girin ve Advanced (Gelişmiş) > Onboard Devices (Yerleşik Aygıtlar) içinde IRQ'yu sıfırlayın. Computer Setup'a girin ve Advanced (Gelişmiş) > Onboard Devices (Yerleşik Aygıtlar) içinde IRQ'yu sıfırlayın. Computer Setup'a girin ve Advanced (Gelişmiş) > Onboard Devices (Yerleşik Aygıtlar) içinde IRQ'yu sıfırlayın. 48 Ek A POST Hata İletileri TRWW

55 Tablo A-1 Sayısal Kodlar ve Metin İletileri (devam) Denetim masası iletisi Açıklama Önerilen eylem 1720-SMART Sabit Sürücü Muhtemel Arıza Algıladı 1796-SATA Kablo Donanımı Hatası 1797-SATA Sürücü kilidi RAID modunda desteklenmiyor Mikro Kod Yama Hatası Sabit sürücü arızalanmak üzere. (Bazı sabit sürücüler düzensiz bir hata iletisini gideren bir sabit sürücü yamasına sahiptir.) Bir veya daha fazla sayıda SATA aygıtı uygun şekilde bağlanmamış. Sürücü kilidi bir veya daha fazla SATA sabit sürücüsü için etkinleştirilmiş ve sistem RAID modu için yapılandırıldığında erişilemezler. İşlemci ROM BIOS tarafından desteklenmiyor. 1. Sabit sürücünün doğru hata mesajını verip vermediğini belirleyin. Computer Setup'a girin ve Storage (Depolama) > DPS Self-Test altındaki Sürücü Koruma Sistemi testini çalıştırın. 2. Varsa sabit sürücü firma yazılımı yamasını uygulayın. ( adresinde bulunabilir.) 3. İçeriği yedekleyin ve sabit sürücüyü değiştirin. Sabit disk sürücüsü için, SATA0 ı kullanın. Optik disk sürücüsü için, SATA1 i kullanın. Sürücü kilidi SATA aygıtını çıkarın veya Sürücü kilidi özelliğini devre dışı bırakın. Sürücü kilidi özelliğini devre dışı bırakmak için, Computer Setup'a girin, Storage (Depolama) > Storage Options (Depolama Seçenekleri) > SATA Emulation (SATA Öykünme) ayarını IDE olarak değiştirin ve File (Dosya) > Save Changes and Exit (Değişiklikleri Kaydet ve Çık) seçeneğini belirleyin. Computer Setup'a yeniden girin ve Security (Güvenlik) > Drivelock (Sürücü Kilidi) seçeneğini belirleyin. Listelenen her Sürücü Kilidi özellikli SATA aygıtında, Sürücü Kilidinin Disabled (Devre dışı) olduğundan emin olun. Son olarak, Storage (Depolama) > Storage Options (Depolama Seçenekleri) > SATA Emulation (SATA Öykünme) ayarını yeniden RAID olarak değiştirin ve File (Dosya) > Save Changes and Exit (Değişiklikleri Kaydet ve Çık) seçeneğini belirleyin. 1. BIOS'u doğru sürüme yükseltin. 2. İşlemciyi değiştirin. Geçersiz Elektronik Seri Numarası Elektronik seri numarası bozulmuş. 1. Computer Setup ı çalıştırın. Kurulum alan içinde halen verilere sahipse veya seri numarasının girilmesine izin vermiyorsa, çalıştırılabilir dosyayı adresinden indirin. 2. Computer Setup'ı çalıştırın ve Güvenlik, Sistem ID altında seri numarasını girmeye çalışın ardından değişiklikleri kaydedin. Bellek Eşitlik Hatası Eşit RAM arızası. Üçüncü parti grafik kartı bir soruna neden oluyor olabilir. Computer Setup ve Tanılama yardımcı programlarını çalıştırın. Sorunun kaybolup kaybolmadığını görmek için üçüncü parti grafik kartını sökün. TRWW POST Sayısal Kodları ve Metin İletileri 49

56 Tablo A-1 Sayısal Kodlar ve Metin İletileri (devam) Denetim masası iletisi Açıklama Önerilen eylem Ağ Sunucusu Modu Aktif ve Hiçbir Klavye Bağlı Değil. Ağ Sunucusu Modu etkin iken klavye arızası. 1. Bilgisayar kapalıyken klavyeyi yeniden bağlayın. Eşitlik Kontrolü 2 Eşit RAM arızası. Üçüncü parti grafik kartı bir soruna neden oluyor olabilir. 2. Eğik veya eksik pimler için konektörü kontrol edin. 3. Hiçbir tuşa basılmadığından emin olun. 4. Klavyeyi değiştirin. Computer Setup ve Tanılama yardımcı programlarını çalıştırın. Sorunun kaybolup kaybolmadığını görmek için üçüncü parti grafik kartını sökün. 50 Ek A POST Hata İletileri TRWW

57 POST Tanılama Ön Panel LED lerinin ve Ses Kodlarını Yorumlama Bu bölüm, POST öncesinde veya sırasında ortaya çıkabilen ve hata kodu olması ya da ilişkili bir iletisi bulunması gerekmeyen ön panel LED kodlarıyla sesli kodları içerir. UYARI! Bilgisayar bir AC güç kaynağına bağlıyken, sistem kartında her zaman elektrik vardır. Elektrik çarpması ve/veya sıcak yüzeyler nedeniyle yaralanma riskini azaltmak için güç kablosunu elektrik prizinden çıkardığınızdan emin olun ve dokunmadan önce dahili sistem bileşenlerinin soğumasını bekleyin. Sistem kartında LED'e bakın. LED ışığı yanıyorsa, sistemde hala güç vardır. Devam etmeden önce bilgisayarı kapatın ve güç kablosunu çıkarın. NOT: PS/2 klavyesinde, yanıp sönen ışıklar görürseniz, bilgisayarın ön panelinde yanıp sönen ışıklar olup olmadığına bakın ve ön panel LED kodlarını belirlemek için aşağıdaki tabloya başvurun. Aşağıdaki tabloda, önerilen eylemler, yapılmaları gereken sırayla listelenmektedir. Tüm tanılama ışıkları ve sesli kodlar tüm modellerde mevcut değildir. Tablo A-2 Tanılama Ön Paneli LED lerini ve Ses Kodlarını Yorumlama Aktivite Sesler Olası Sebep Önerilen İşlem Yeºşil Güç LED i yanıyor. Yok Bilgisayar açık. Yok Yeşil Güç LED i her iki saniyede bir kez yanıp sönüyor. Yok Bilgisayar, RAM'da Askıya Al (yalnızca bazı modellerde) veya normal Askıya Al modunda. Hiçbir şey gerekmez. Bilgisayarı etkinleştirmek için herhangi bir tuşa basın veya fareyi hareket ettirin. Kırmızı Güç ışığı iki kez (saniyede bir kez) yanıp sönüyor; ardından iki saniyelik bir duraklama oluyor. Bip sesi beş kez yinelendikten sonra kesilir ancak LED ler sorun giderilene kadar yanıp söner. Kırmızı Güç ışığı dört kez (saniyede bir kez) yanıp sönüyor; ardından iki saniyelik bir duraklama oluyor. Bip sesi beş kez yinelendikten sonra kesilir ancak LED ler sorun giderilene kadar yanıp söner. 2 İşlemci ısı koruması etkinleştirilmiş: Fanlardan biri takılmış veya dönmüyor olabilir. VEYA Soğutucu birim işlemciye uygun şekilde takılmamış. 4 Güç arızası (güç kaynağı aşırı yüklenmiş). 1. Bilgisayarın hava çıkış deliklerinin açık olduğundan ve sistem soğutucu fanın çalıştığından emin olun. 2. Kapağı açın, açma/kapama düğmesine basın ve sistem fanının dönüp dönmediğine bakın. Sistem fanı dönmüyorsa, fan kablosunun sistem kartı bağlantısına takılı olduğundan emin olun. 3. Fan takılmış ancak dönmüyorsa, soğutucu birim düzeneğini değiştirin. 4. Bir yetkili satıcıya veya servis sağlayıcısına başvurun. 1. Bağlı olan TÜM cihazları (sabit disk sürücüleri, optik sürücüler ve genişletme kartları gibi) sökerek bir cihazın soruna neden olup olmadığını kontrol edin. Sistemi açın. Sistem POST a girerse, gücü kapatın ve bir seferde bir cihazı değiştirin ve arıza meydana gelene kadar bu prosedürü tekrarlayın. Arızaya neden olan cihazı değiştirin. Tüm cihazların uygun şekilde işlev gördüğünden emin olmak için cihazları sırayla ilave etmeyi sürdürün. 2. Güç kaynağını değiştirin. 3. Sistem kartını değiştirin. TRWW POST Tanılama Ön Panel LED lerinin ve Ses Kodlarını Yorumlama 51

58 Tablo A-2 Tanılama Ön Paneli LED lerini ve Ses Kodlarını Yorumlama (devam) Aktivite Sesler Olası Sebep Önerilen İşlem Kırmızı Güç ışığı beş kez (saniyede bir kez) yanıp sönüyor; ardından iki saniyelik bir duraklama oluyor. Bip sesi beş kez yinelendikten sonra kesilir ancak LED ler sorun giderilene kadar yanıp söner. 5 Ön video belleği hatası. DİKKAT: DIMM lere veya sistem kartına zarar vermemek için, bir DIMM yi yeniden oturtmaya, takmaya veya sökmeye çalışmadan önce bilgisayarın güç kablosunu çekmelisiniz. 1. DIMM'leri çıkarıp yeniden yerleştirin. 2. Hatalı birimi saptamak için DIMM'leri tek tek yerleştirin. 3. Diğer üreticilere ait bellekleri HP bellekleriyle değiştirin. 4. Sistem kartını değiştirin. Kırmızı Güç ışığı altı kez (saniyede bir kez) yanıp sönüyor; ardından iki saniyelik bir duraklama oluyor. Bip sesi beş kez yinelendikten sonra kesilir ancak LED ler sorun giderilene kadar yanıp söner. 6 Ön video grafik hatası. Grafik kartı olan sistemlerde: 1. Grafik kartını yeniden yerleştirin. 2. Grafik kartını değiştirin. 3. Sistem kartını değiştirin. Kırmızı Güç ışığı yedi kez (saniyede bir kez) yanıp sönüyor; ardından iki saniyelik bir duraklama oluyor. Bip sesi beş kez yinelendikten sonra kesilir ancak LED ler sorun giderilene kadar yanıp söner. Kırmızı Güç LED i saniyede bir kez olmak üzere sekiz kez yanıp sönüyor ve ardından iki saniyelik bir duraklama oluyor. Bip sesi beş kez yinelendikten sonra kesilir ancak LED ler sorun giderilene kadar yanıp söner. Kırmızı Güç ışığı dokuz kez (saniyede bir kez) yanıp sönüyor; ardından iki saniyelik bir duraklama oluyor. Bip sesi beş kez yinelendikten sonra kesilir ancak LED ler sorun giderilene kadar yanıp söner. 7 Sistem kartı hatası (ROM video öncesinde arıza algıladı). 8 Hatalı sağlama toplamından kaynaklanan geçersiz ROM. 9 Sistem açılıyor ancak önyükleme yapmıyor. Tümleşik grafiğe sahip sistemlerde, sistem kartını değiştirin. Sistem kartını değiştirin. 1. Sistem ROM unu en son BIOS görüntüleriyle yeniden yükleyin. Daha fazla bilgi için, Masaüstü Yönetimi Kılavuzu nun Boot Block Emergency Recovery Mode (Önyükleme Bloğu Acil Kurtarma Modu) bölümüne bakın. 2. Sistem kartını değiştirin. Sistem kartını değiştirin. Kırmızı Güç ışığı on kez (saniyede bir kez) yanıp sönüyor; ardından iki saniyelik bir duraklama oluyor. Bip sesi beş kez yinelendikten sonra kesilir ancak LED ler sorun giderilene kadar yanıp söner. 10 Bozuk isteğe bağlı kartı. 1. Kartı sökerek (birden fazla kart varsa sırayla) her bir isteğe bağlı kartı kontrol edin, ardından hatanın giderilip giderilmediğini görmek için sistemi açın. 2. Bozuk bir kart tanımlandığında, sökün ve bozuk isteğe bağlı kartı değiştirin. 3. Sistem kartını değiştirin. Sistem açılmıyor ve ışıklar yanıp sönmüyor. Yok Sistem açılamıyor. Açma/kapama düğmesini 4 saniyeden kısa bir süreyle basılı tutun. Sabit disk LED inin yeşile 52 Ek A POST Hata İletileri TRWW

59 Tablo A-2 Tanılama Ön Paneli LED lerini ve Ses Kodlarını Yorumlama (devam) Aktivite Sesler Olası Sebep Önerilen İşlem dönmesi, güç düğmesinin doğru çalıştığı anlamına gelir. Aşağıdakileri deneyin: 1. Sistem kartını değiştirin. VEYA Açma/kapama düğmesini 4 saniyeden kısa bir süreyle basılı tutun. Sabit sürücü ışığı yeşile dönmezse, aşağıdakileri yapın: 1. Birimin çalışan bir duvar prizine takılı olduğundan emin olun. 2. Kapağı açın ve açma/kapama düğmesinin bağlantısının sistem kartına uygun şekilde takıldığından emin olun. 3. Güç kablosunun sistem kartına doğru şekilde bağlı olduğundan emin olun. 4. Sistem kartındaki LED ışığının yanıp yanmadığını kontrol edin. Işık yanıyorsa, açma/kapama düğmesinin bağlacını değiştirin. Sorun devam ederse, sistem kartını değiştirin. 5. Sistem kartındaki LED ışığı yanmıyorsa, LED ışığı yanana kadar genişletme kartlarını tek tek sökün. Sorun devam ederse, güç kaynağını değiştirin. TRWW POST Tanılama Ön Panel LED lerinin ve Ses Kodlarını Yorumlama 53

60 B Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama Bu bilgisayar Bilgisayar Kurulumu Yardımcı Programları menüsünden ulaşılabilecek güvenlik şifresi özelliklerini destekler. Bu bilgisayar Bilgisayar Kurulumu Yardımcı Programları menüsünden ulaşılabilecek iki güvenlik şifresi özelliğini destekler: kurulum şifresi ve güç açık şifresi. Sadece bir kurulum şifresi oluşturursanız, herhangi bir kullanıcı bilgisayar üzerindeki bilgilere Computer Setup dışında ulaşabilir. Sadece bir güç açık şifresi oluşturursanız, Computer Setup ve bilgisayar üzerindeki başka bilgilere erişebilmek için güçaçık şifresi gerekir. Her iki şifreyi de oluşturursanız, sadece kurulum şifresi size Computer Setup a erişme imkanını sağlar. Her iki şifre oluşturulduğunda, kurulum şifresi de bilgisayarı açmak için güç açık şifresi yerine kullanılabilir. Bu bir ağ yöneticisi için faydalı bir özelliktir. Bilgisayarın şifresini unutursanız, bilgisayar üzerindeki bilgilere erişebilmek amacıyla bu şifreyi silmek için iki yöntem bulunmaktadır: Şifre jumper ının sıfırlanması Computer Setup ta fabrika ayarlarının varsayılan ayarlar olarak geri yüklenmesi. DİKKAT: CMOS un temizlenmesi, CMOS değerlerini fabrika varsayılanlarına sıfırlar. Bilgisayar CMOS ayarlarının, sonradan gerekli olabileceklerinden sıfırlanmadan önce yedeklenmesi önemlidir. Yedekleme işlemi Computer Setup üzerinden kolaylıkla yapılabilir. CMOS ayarlarının yedeklenmesiyle ilgili bilgi için, Computer Setup (F10) Yardımcı Programı Kılavuzu na bakın. 54 Ek B Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama TRWW

61 Şifre Jumper ının Sıfırlanması Güç açık veya kurulum şifresi özelliklerini devre dışı bırakmak için, veya güç açık veya kurulum şifrelerini silmek için aşağıdaki işlemleri yapın: 1. İşletim sistemini doğru şekilde kapatın, ardından bilgisayarı ve varsa harici aygıtları kapatın ve güç kablosunu prizden çekin. 2. Güç kablosu çıkartılmış halde, sistemde var olabilecek elektriği boşaltmak için güç düğmesine tekrar basın. UYARI! Elektrik çarpması ve/veya sıcak yüzeyler nedeniyle yaralanma riskini azaltmak için güç kablosunu elektrik prizinden çıkardığınızdan emin olun ve dokunmadan önce dahili sistem bileşenlerinin soğumasını bekleyin. DİKKAT: Bilgisayar prize takıldığında, ünite kapatılmış olsa bile güç kaynağı sistem kartına daima voltaj gönderir. Güç kablosunun sökülmesinin unutulması sistemin zarar görmesine neden olabilir. Statik elektrik bilgisayarın elektronik bileşenlerine veya isteğe bağlı donatılarına hasar verebilir. Bu yordamlara başlamadan önce, bir süre topraklanmış metal nesneye dokunarak statik elektriğinizi boşalttığınızdan emin olun. Daha fazla bilgi için, Donanım Başvuru Kılavuzu na bakın. 3. Bilgisayar kapağını veya erişim panelini çıkarın. 4. Bağlantıyı ve jumper ı bulun. NOT: Şifre jumper, kolayca tanınabilmesi için yeşil renklidir. Şifre jumper ını ve diğer sistem kartı bileşenlerini bulmakla ilgili yardım almak için, sistemin Illustrated Parts & Service Map (IPSM) (Parça Resimleri ve Servis Haritası) belgesine bakın. IPSM'yi sitesinden yükleyebilirsiniz. 5. Jumper ı pim 1 ve 2'den sökün. Kaybolmaması için jumper ı pim 1 veya 2 ye yerleştirin, her ikisine birden yerleştirmeyin. 6. Bilgisayar kapağını veya erişim panelini değiştirin. 7. Harici ekipmanı yeniden bağlayın. 8. Bilgisayarı fişe takın ve gücü açın. İşletim sisteminin başlamasını bekleyin. Bu mevcut şifreleri siler ve şifre özelliklerini devre dışı bırakır. 9. Yeni şifreler oluşturmak için, 1 4 arası adımları tekrarlayın, şifre atlayıcıyı iğne 1 ve 2 ye yerleştirin ve 6 8 arasındaki adımları tekrarlayın. Computer Setup da yeni şifreleri oluşturun. Computer Setup yönergeleri için, Computer Setup (F10) Yardımcı Programı Kılavuzu na bakın. TRWW Şifre Jumper ının Sıfırlanması 55

62 CMOS un Silinmesi ve Sıfırlanması Bilgisayarın yapılandırma belleği (CMOS) bilgisayar yapılandırmasına ilişkin bilgileri saklar. CMOS u Sıfırlama için Computer Setup Kullanma CMOS silme için Computer Setup kullanımı aynı zamanda güç açık ve kurulum şifrelerini de siler. Computer Setup yoluyla CMOS un silinmesi için ilk olarak Computer Setup Yardımcı Programları menüsüne erişmelisiniz. Ekranın sağ alt köşesinde Computer Setup iletisi görüldüğünde, F10 tuşuna basın. Gerekiyorsa, başlık ekranını atlamak için Enter a basın. NOT: İleti görüntülenirken F10 tuşuna basmazsanız, yardımcı programa erişmek için bilgisayarı kapatıp tekrar açmalısınız. Computer Setup Yardımcı Programı menüsünde beş menü başlığı seçeneği görüntülenir: Dosya, Depolama, Güvenlik, Güç ve Gelişmiş. CMOS'u fabrika varsayılan ayarlarına sıfırlamak için önce saat ve tarihi ayarlayın, sonra ok tuşlarını veya sekme tuşunu kullanarak File (Dosya) > Default Setup (Varsayılan Kurulum) > Restore Factory Settings as Defaults (Fabrika Ayarlarını Varsayılan Olarak Geri Yükle) seçeneğini belirleyin. Sonra, File (Dosya) menüsünden Apply Defaults and Exit (Varsayılanları Uygula ve Çık) seçeneğini belirleyin. Bu, önyükleme sırası ile diğer fabrika ayarlarını içeren yazılım ayarlarını sıfırlar. Ancak donanımın yeniden keşfedilmesini zorlamaz. Şifrelerin yeniden oluşturulmasıyla ilgili diğer yönergeler için, Masaüstü Yönetim Kılavuzu na bakın. Computer Setup yönergeleri için, Computer Setup (F10) Yardımcı Programı Kılavuzu na bakın. CMOS Jumper ının Sıfırlanması 1. Bilgisayarı ve varsa harici aygıtları kapatın ve güç kablosunu elektrik prizinden ayırın. CMOS un silinmesi için sistemden elektrik bağlantısının kesilmesi gerekir. 2. Bilgisayara bağlı olan klavye, monitör ve diğer harici ekipmanı ayırın. UYARI! Elektrik çarpması ve/veya sıcak yüzeyler nedeniyle yaralanma riskini azaltmak için güç kablosunu elektrik prizinden çıkardığınızdan emin olun ve dokunmadan önce dahili sistem bileşenlerinin soğumasını bekleyin. DİKKAT: Bilgisayar prize takıldığında, ünite kapatılmış olsa bile güç kaynağı sistem kartına daima voltaj gönderir. Güç kablosunun sökülmesinin unutulması sistemin zarar görmesine neden olabilir. Statik elektrik bilgisayarın elektronik bileşenlerine veya isteğe bağlı donatılarına hasar verebilir. Bu yordamlara başlamadan önce, bir süre topraklanmış metal nesneye dokunarak statik elektriğinizi boşalttığınızdan emin olun. Daha fazla bilgi için, Donanım Başvuru Kılavuzu na bakın. 3. Bilgisayar kapağını veya erişim panelini çıkarın. DİKKAT: CMOS un temizlenmesi, CMOS değerleri için fabrika varsayılan değerlerini geri yükler ve şifreler, demirbaş numaraları ve özel ayarlar dahil olmak üzere tüm özel bilgileri siler. Sonradan gerekli olabileceğinden CMOS değerlerinin sıfırlanmasından önce bilgisayar kurulum yapılandırmasının yedeklenmesi önemlidir. Yedekleme işlemi Computer Setup üzerinden kolaylıkla yapılabilir. Bilgisayar kurulumunun yedeklenmesiyle ilgili bilgi için, Computer Setup (F10) Yardımcı Programı Kılavuzu na bakın. 56 Ek B Şifre Güvenliği ve CMOS Sıfırlama TRWW

63 4. CMOS etiketli ve yeşil renkli iki uçlu jumper ı bulun. NOT: Duvar prizinden AC güç kablosunu söktüğünüzden emin olun. Güç kablosu bağlanırsa, CMOS temizlenmez. NOT: CMOS jumper ını ve diğer sistem kartı bileşenlerini bulmakla ilgili yardım almak için, sistemin Illustrated Parts & Service Map (IPSM) (Parça Resimleri ve Servis Haritası) belgesine bakın. 5. CMOS jumper ını pim 1 ve 2 den ayırın ve jumper ı pim 2 ve 3 e yerleştirin. Bu CMOS u siler. 6. Jumper ı tekrar pim 1 ve 2 ye koyun. 7. Bilgisayar kapağını veya erişim panelini değiştirin. 8. Harici aygıtları yeniden bağlayın. 9. Bilgisayarı fişe takın ve gücü açın. NOT: CMOS silindikten ve yeniden önyükleme yapıldıktan sonra yapılandırma değişikliklerinin gerçekleştirildiğini belirten POST hata iletileri görüntülenir. Tarih ve zaman ile birlikte özel sistem kurulumlarını sıfırlamak için Computer Setup ı kullanın. Computer Setup yönergeleri için, Computer Setup (F10) Yardımcı Programı Kılavuzu na bakın. TRWW CMOS un Silinmesi ve Sıfırlanması 57

64 C Sürücü Koruma Sistemi (DPS) Sürücü Koruma Sistemi (DPS) bazı bilgisayarlarda bulunan sabit sürücülerde kullanılan bir tanılama aracıdır. DPS garantisiz sabit sürücü değişimine yol açabilecek sorunların bulunmasına yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Bu sistemler üretilirken, her takılan sabit sürücü DPS kullanılarak test edilir ve kritik bilgilere ait kalıcı bir kayıt sürücüye yazılır. DPS in her çalışmasında, test sonuçları sabit sürücüye yazılır. Servis sağlayıcınız DPS yazılımını çalıştırmanıza neden olan koşulları saptamanıza yardımcı olması için bu bilgileri kullanabilir. DPS in çalışması sabit sürücüde yer alan herhangi bir programı veya veriyi etkilemez. Test sabit sürücünün yazılımında bulunur ve bilgisayar bir işletim sistemini önyükleme yapmasa da çalıştırılabilir. Testi yürütmek için gerekli zaman üretici ve sabit sürücü büyüklüğüne bağlıdır; çoğu durumda, test yaklaşık olarak bir gigabayt başına iki dakika sürer. Bir sabit sürücü sorunundan şüpheleniyorsanız DPS i kullanın. Bilgisayar bir SMART Sabit Sürücü Olası Bir Arıza Algıladı mesajını rapor ederse, DPS i çalıştırmanın gereği yoktur; bunun yerine, sabit sürücü üzerindeki bilgileri yedekleyin ve bir sabit sürücü değişimi için bir servis sağlayıcı ile temas kurun. 58 Ek C Sürücü Koruma Sistemi (DPS) TRWW

65 Computer Setup Yoluyla DPS e Erişim Bilgisayar uygun şekilde açılmıyorsa DPS programına erişmek için Computer Setup ı kullanmanız gerekir. DPS e erişmek için, aşağıdakileri yapın: 1. Bilgisayarı açın veya yeniden başlatın. 2. Ekranın sağ alt köşesinde F10 Setup iletisi görüldüğünde, F10 tuşuna basın. NOT: İleti görüntülenirken F10 tuşuna basmazsanız, yardımcı programa erişmek için bilgisayarı kapatıp tekrar açmalısınız. Computer Setup Yardımcı Programı menüsünde beş menü başlığı seçeneği görüntülenir: File (Dosya), Storage (Depolama), Security (Güvenlik), Power (Güç) ve Advanced (Gelişmiş). 3. Storage (Depolama) > DPS Self-Test'i seçin. Ekranda bilgisayarda kurulu bulunan DPS özellikli sabit sürücülerin bir listesi görüntülenir. NOT: Hiçbir DPS özellikli sabit sürücü bulunmuyorsa, DPS Self-Test seçeneği ekranda belirmez. 4. Test edilecek sabit sürücüyü seçin ve test işlemini tamamlamak için ekran komutlarını takip edin. Test tamamlandığında, üç iletiden bir tanesi görüntülenir: Test Başarıyla Tamamlandı. Tamamlama Kodu 0. Test İptal Edildi. Tamamlama Kodu 1 veya 2. Test Başarısız Oldu. Sürücü Değişimi Önerilir. Tamamlama Kodu 3 ten 14 e. Test başarısız olursa, bilgisayardaki sorunun tanımlanmasına yardımcı olması için tamamlama kodu kaydedilmeli ve servis sağlayıcınıza bildirilmelidir. TRWW Computer Setup Yoluyla DPS e Erişim 59

66 Dizin A ağ sorunları 30 B Backup and Recovery Manager (Yedekleme ve Kurtarma Yöneticisi) 6 bellek sorunları 33 bip sesi kodları 51 C CD-ROM veya DVD sorunları 36 CMOS silme ve sıfırlama 56 yedekleme 54 D donanım kurulum sorunları 28 F fare sorunları 26 G genel sorunlar 11 güç açık şifresi 54 güç sorunları 15 güvenlik ve konfor 8 H hata iletiler 45 kodları 44, 51 I Insight Diagnostics 1 Internet erişim sorunları 40 İ işlemci sorunları 35 K klavye sorunları 26 Kurtarma Diski Seti 6 kurulum şifresi 54 L LED ler yanıp sönen güç 51 yanıp sönen PS/2 klavye 51 M monitör sorunları 19 Müşteri Desteği 8, 43 O optik disk sürücüsü sorunları 36 Ö önyükleme seçenekleri Hızlı Önyükleme 44 Tam Önyükleme 44 önyükleme sorunları 37 P POST hata iletileri 44 S sabit sürücü sorunları 16 sayısal hata kodları 45 ses kodları 51 ses sorunları 23 sıfırlama CMOS 54 şifre jumper ı 54 sorunlar ağ 30 bellek 33 CD-ROM veya DVD 36 donanım kurulumu 28 fare 26 genel 11 güç 15 Internet erişimi 40 işlemci 35 klavye 26 monitör 19 sabit disk sürücüsü 16 ses 23 USB flash sürücü 39 yazıcı 25 yazılım 42 Sürücü Koruma Sistemi (DPS) 58 Ş şifre güç açık 54 kurulum 54 silme 54 T tanılama yardımcı programı 1 U USB flash sürücü sorunları 39 W Wake-on-LAN (Yerel Ağı Etkinleştirme) özelliği 30 Y yanıp sönen LED ler 51 yardımcı ipuçları 9 yazıcı sorunları 25 yazılım geri yükleme 6 sorunlar 42 yedekleme 6 60 Dizin TRWW