TÜRK ANAYASALARI EKSENİNDE TÜRKİYE DE TEMSİL OLGUSU. The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRK ANAYASALARI EKSENİNDE TÜRKİYE DE TEMSİL OLGUSU. The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey"

Transkript

1 TÜRK ANAYASALARI EKSENİNDE TÜRKİYE DE TEMSİL OLGUSU The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ * ÖZET Temsil olgusu, toplumsal değişime bağlı olarak ortaya çıkmış, gelişmiş ve günümüz anlamını kazanmıştır. Temsil kavramının niteliği, uygulama alanı bulduğu ülkenin hükümet şeklinin ve yönetim biçiminin de belirleyicisi olmaktadır. Başta orta çağ Avrupa sında olmak üzere mutlak iktidara sahip olan kralın yetkilerinin tek sınırlayıcısı soylulardı. Avrupa da yaşanan siyasi ve toplumsal değişimin paralelinde kral yetkilerini zaman içerisinde daha fazla paylaşmaya başlamıştır. Türkiye de de temsil olgusunun gelişimi tarihsel bir seyir izlemiştir. Önceleri mutlak iktidara sahip olan Osmanlı padişahları, bu yetkilerini dış müdahaleler ve Osmanlı modernleşmesi ile birlikte yaşanan toplumsal değişimin bir sonucu olarak parlamento ile paylaşmak zorunda kalmışlardır. Nihayet Cumhuriyet in kuruluşu ile parlamento yetkileri kendinde toplamış( ) ve zamanla kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi, çok partili hayata geçiş gibi demokratik adımlar ile de temsil anlayışı günümüz şeklini almıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye de temsil olgusunun gelişimini Türk Anayasaları ekseninde incelemektir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kavram olarak temsil olgusu açıklanmıştır. Temsil kavramının özel hukuk kaynaklı oluşu ve çalışmanın Anayasalar ekseninde yapılması, temsil kavramının özel hukukta ve kamu hukukunda ne anlama geldiğinin anlatılmasını zorunlu kılmaktadır. İkinci bölümde günümüz temsil olgusunun anlaşılması açısından İngiltere ve Fransa örneğinde temsil olgusunun tarihsel gelişimi incelenmiştir. Son bölümde tarihsel koşullar ve ağırlıklı olarak hukuksal bir bakış açısı ile Türk Anayasaları ekseninde temsil olgusunun gelişimi incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Demokrasi, Temsil, Siyasal Temsil, Halk Egemenliği, Milli Egemenlik, Emredici Vekâlet, Temsili Vekâlet, Türk Anayasaları * Dokuz Eylül Üniversitesi, İkt. ve İd. Bil. Fak., Kamu Yönetimi Bölümü, deu.edu.tr TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 231

2 Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ ABSTRACT The concept of representation has emerged depending on social change, developed and got current today. The quality of representation identifies the polity and government of the country in which applied. At the middle ages in Europe, the nobles were the only restrictive the king s- having absolute power- authority. The kings began to share more powers in course of time in parallel with the political and social changes in Europe. The development of the concept of representation has historically trended in Turkey. Previously Ottoman Sultans, having the absolute power, were forced to share this power with the parliament as a result external interventions and Ottoman modernization of social change. Finally, the parliament self-collected( ) this power with the establishment of the Republic and the understanding of representation has gained current meaning with the democratic attempts such as giving women the right to vote and be elected and transitioning to multi-party democracy. The aim of this paper is to analyze the development of the concept of representation in the context of Turkish constitutions in Turkey. The study consists of three main parts. In the first section the concept of representation is described. It s essential what the concept of representation mean in private and public law because the concept of representation is originated from private law and the debates based on constitutions. In the second part the historical development of the concept is analyzed in England and France in terms of understanding the curent meaning of the concept. In the last section the development of the concept is analyzed in terms of historical circumstances mainly with a legal perspective in the context of the Turkish constitutions. Keywords: Democracy, Representation, Political Representation, Popular Sovereignty, National Sovereignty, Delegate, Trustee, Turkish Constitutions GİRİŞ Modern demokrasiler açısından önemli bir olgu olan temsil kavramı tarihsel bir süreç içinde toplumsal değişime bağlı olarak ortaya çıkmış, gelişmiş ve günümüz anlamını kazanmıştır. Temsil eden ve temsil edilen aktörlerinin öğesi olan bu kavramın niteliği, uygulama alanı bulduğu ülkenin hükümet şeklinin ve yönetim biçiminin de belirleyicisi olmaktadır. Bir ülkede temsilin niteliği ve kapsayıcılığı demokrasinin gelişmişliği ile paralellik göstermektedir. 232 TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

3 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ Feodal dönemde mutlak iktidara sahip olan kralın yetkilerinin tek sınırlayıcısı soylulardı. Avrupa da yaşanan siyasi ve toplumsal değişimin paralelinde kral yetkilerini zaman içerisinde daha fazla paylaşmaya başladı. Parlamentolarda halkın temsilcileri de yer aldı ve bu temsilciler zamanla güçlendiler. Bunun bir diğer anlamı demokrasinin gelişmesidir. Nitekim tarihsel olarak giderek güç kazanan temsilcilerin oluşturduğu parlamentolar yönetimin asli unsuru haline geldi. Temsil olgusunun Türkiye de gelişimi de tarihsel bir seyir izlemiştir. Önceleri mutlak iktidara sahip olan Osmanlı padişahları, bu yetkilerini dış müdahaleler ve Osmanlı modernleşmesi ile birlikte yaşanan toplumsal değişimin bir sonucu olarak parlamento ile paylaşmak zorunda kalmışlardır. Parlamentolu yapının birinci denemesi olan I. Meşrutiyet kesintiye uğrasa da ikinci deneme olan II. Meşrutiyetin 1909 değişiklikleri ile padişahın yetkileri büyük oranda sınırlanmıştır. Cumhuriyet in kuruluşu ile parlamento yetkileri kendinde toplamış ve zamanla kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi, çok partili hayata geçiş gibi demokratik adımlar ile de temsil anlayışı günümüz şeklini almıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye de temsil olgusunun gelişimini Türk Anayasaları ekseninde incelemektir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kavram olarak temsil olgusu açıklanacaktır. Temsil kavramının özel hukuk kaynaklı oluşu ve çalışmanın Anayasalar ekseninde yapılması, temsil kavramının özel hukukta ve kamu hukukunda ne anlama geldiğinin anlatılmasını zorunlu kılmaktadır. İkinci bölümde günümüz temsil olgusunun anlaşılması açısından İngiltere ve Fransa örneğinde temsil olgusunun tarihsel gelişimi incelenecektir. Son bölümde tarihsel koşullar ve ağırlıklı olarak hukuksal bir bakış açısı ile Türk Anayasaları ekseninde temsil olgusunun gelişimi incelenecektir. I. Temsil Kavramı Teoride bireylerin günümüzde siyasal yaşama doğrudan katılmasının zor olduğu gerekçesiyle ortaya çıkan temsil kavramının anlamı Türk Dil Kurumu sözlüğünde birinin ya da topluluğun adına davranmak şeklinde ifade edilmektedir. 1 Genel olarak temsil kavramı, temsilci ve temsil edilen 1 Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük, Erişim Tarihi: TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 233

4 Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ kişi veya grupların bir anlaşmaya binaen oluşturmuş oldukları ilişkiyi ifade eder. 2 Hukuki açıdan baktığımızda temsil, kişinin herhangi bir konuda yetkilendirmiş olduğu kimsenin yetkilendiren adına ortaya irade koyabilmesidir. 3 Araslı, vekâlet olarak adlandırılan bu ilişki çerçevesinde vekilin (temsilci), müvekkilin (temsil edilenin) verdiği talimatın sınırları içerisinde ve bunların yerine getirilmesinden sorumlu olarak, gerekli hukukî işlemleri yapmakla yükümlü olduğunu belirtmektedir. 4 Temsil ilişkisi hukuki ve siyasi olmak üzere iki boyutlu bir anlam taşımaktadır. Meseleyi sadece bir yönü ile ele almak konunun anlaşılmasını güçleştirmekte ve anlamını daraltmaktadır. Temsil ilişkisinin aktörleri açısından çeşitli temsil türleri bulunmaktadır. Bunlar genel olarak özel hukukta temsil ve kamu hukukunda temsil olarak sınıflandırılır. Temsil kavramının özel hukuktaki temsil kavramından kaynakla kamu hukukuna geçtiği teziyle 5 öncelikle özel hukuktaki temsil anlayışına bakmak yerinde olacaktır. A. Özel Hukukta Temsil Özel hukukta temsil, bir kimsenin mümessil sıfatı ile diğer bir kişi adına hukuki işlem yapmasıdır şeklinde tanımlanmaktadır. 6 Diğer bir tanımında ise temsilin, bir kimsenin hüküm ve sonuçları başka bir şahsın hukuk alanında doğmak üzere o şahsın ad ve hesabına hukuki işlem yapma yetkisi olduğu belirtilmektedir. 7 Temsilcinin iradesinin ortaya çıkışı, temsil edilenden çıkmış gibi aynı değerde olması ve aynı hukuki neticeleri doğurması esasına dayanan özel hukuktaki temsil ilişkisi, toplumsal ihtiyaçlara binaen ortaya çıkmış 2 Uğur Yıldırım vd. Yerel Temsil ve Katılım Bağlamında Belediye Meclisleri: Kahramanmaraş ve Sivas Örnekleri, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl:2011, Cilt:8, Sayı: 15, s Ss Oya Araslı, Adaylık Kavramı ve Türkiye de Milletvekili Adaylığı Sevinç Matbaası, Ankara, 1972, s.10 4 Araslı, s Fahir Armağaoğlu, Seçim Sistemleri, Güney Matbaası, Ankara, 1953, s.8. 6 Safa Reisoğlu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Yirmi ikinci Bası, Beta Basım, İstanbul, 2011, s Kemal Gözler, Anayasa Hukukunun Genel Teorisi, Ekin Yayınevi, Bursa, Haziran 2011, s TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

5 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ ve günümüzde önemi gittikçe artan hukuki bir müessese 8 halini almıştır. Bu kurumun kapsamında, yetkisinin sınırları içerisinde kalmak şartı ile temsilci temsil edilenin iradesini aynen ifade eder ve temsilci tarafından yapılan tasarruf, temsil edilen tarafından yapılmış gibi kabul edilir. 9 Özel hukukta, temsil olunan ve temsilci arasındaki ilişkinin niteliği ya kanun ile ya da tarafların iradesi ile belirlenir. Kanundan kaynaklanan temsile kanuni temsil, tarafların iradesinden kaynaklanan temsile iradi temsil, denmektedir. 10 Kanuni temsil, temsil olunan kişinin iradesinden değil, doğrudan kanundan kaynaklanır. Kanuni temsil durumunda temsilci(veli, vasi, kayyım) ile temsil olunan kişi arasındaki ilişkinin hüküm ve sonuçları bizzat kanun tarafından düzenlenir. İradi temsil ise yukarıda da belirttiğimiz gibi tarafların iradesinden kaynaklanır. İradi temsilin en bilinen şekli ise vekâlet sözleşmesidir. 11 Vekâlet sözleşmesi, vekâleti alan(vekil) ve vekâleti verenin(- müvekkil) irade beyanıyla oluşur. Vekâlet ilişkisinin kapsamı vekil ile müvekkil arasında yapılan sözleşme ile tespit edilir. Bu ilişkide vekilin işlemleri doğrudan müvekkilden çıkıyormuş gibi kabul edilir. 12 Bahsedilen hususlarla ilgili olarak, temsilci ile temsil olunan kişi arasındaki temsil ilişkisi 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun maddelerinde, vekâlet ilişkisi ise maddeleri arasında düzenlenmiştir. Aşağıda açıklanacağı üzere, kamu hukukundaki temsil veya diğer bir ifadeyle siyasi temsil, hukuki özellikleri bakımından özel hukuktan çok daha farklı bir anlam taşımaktadır. 14 Kamu hukukçuları özellikle anayasa hukukçuları, özel hukuktaki temsil türlerinden olan iradi temsil in bir türü olan vekâlet kavramını kullanmışlardır Reisoğlu, s Armağaoğlu, s Fikret Eren, Borçlar Hukuku: Genel Hükümler, İstanbul, Beta, 6. Baskı, 1998, s.393; Gözler, Genel Teori, s Gözler, Genel Teori, s Gözler, Genel Teori, s Sayılı Türk Borçlar Kanunu, Kabul Tarihi: , Resmi Gazete(RG), Sayı:27836, Armağaoğlu, s Gözler, Genel Teori, s.669. TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 235

6 B. Kamu Hukukunda Temsil Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ Konumuz açısından bakacak olursak, kamu hukukundaki temsil veya siyasal olarak temsil, bireylerin kendileri namına karar vermek üzere görevlendirdikleri kişi veya kurumları ifade eder. 16 Egemenliğin mahiyetinin ne olduğunu tespit etmek yüzyıllardan beri tartışılan ve sınırlarının açıkça belirtilemediği bir meseledir. Aşağıda sayacağımız teorilerden literatürde en çok tartışılanlar milli egemenlik teorisi ve halk egemenliği teorileri kamu hukukundaki temsil olgusunun kökenini anlamak açısından önemlidir. Bu teorileri açıklamadan önce ise temsil kavramı ile aralarındaki bağın ortaya konulması önem arz etmektedir. Teorik olarak doğrudan demokrasi sistemi, halk egemenliği teorisine dayanmaktadır. Halk egemenliği teorisi de Rousseau nun sosyal sözleşme eserinde savunduğu egemenliğin devredilmezliği kuramına dayanmaktadır. 17 Rousseau ya göre egemenlik ne devredilebilir 18 ne de temsil edilebilir 19. Çünkü egemenlik halktadır. Diğer bir ifadeyle egemenlik, halk oyunun yürütülmesinden başka bir şey olmadığı için hiçbir zaman başkasına geçirilemez kolektif bir varlık olan egemen varlığı da ancak yine kendisi temsil edebilir. Egemenlik temsil de edilemez. Egemenlik hangi nedenlerden dolayı devredilemezse aynı nedenlerden dolayı temsil de edilemez. Egemenlik genel iradeye dayanır; genel irade ise temsil olunamaz 20 Doğrudan demokrasi sisteminin kökeninin halk egemenliği teorisine dayandığı gibi temsili demokrasi sisteminin de teorik kökeni milli egemenlik teorisine dayanmaktadır. 21 Zira aşağıda açıklayacağımız gibi, millet, kendisini oluşturan bireylerin dışında soyut bir varlık olduğuna ve sadece bugünkü yaşa- 16 Yusuf Tekin, Sabri Çiftçi, Temsil Krizi Tartışmalarına Bir Katkı: 22. Dönem TBMM nde Yapılan Bir Alan Araştırmasının Sonuçları Işığında Türk Siyasal Yaşamında Demokratik Temsil İlkesinin Görünümü, SÜ, İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, s. 71. Ss Gözler, Genel Teori, s Jean-Jacques Rousseau, Toplum Sözleşmesi, Çev: Vedat Günyol, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, IX. Basım, İstanbul, 2012, s Rousseau, s Rousseau, s Gözler, Genel Teori, s TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

7 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ yan bireyleri değil, kendisinden önceki ve gelecek kuşakları da içine aldığına göre, milletin kendi namına konuşacak, hareket edecek temsilcilere ihtiyacı bulunmaktadır Milli Egemenlik Teorisi Millet kavramı, kendisini oluşturan bireylerden ve bu bireyler üzerinde yer alan manevi bir varlık olarak, halk kavramından farklıdır. 23 Millet, bireylerin bir toplamı değil onların bir sentezi olduğundan milletin iradesi de birey iradelerinin sentezidir ve böylece tek tek birey iradelerinin dışında ve üstünde bir iradedir. Millet egemenliği bölünmez bir bütündür ve bu nedenle paylaşılamaz veya devredilemez. Millet egemenliğinin kullanılması ancak temsili demokrasi yoluyla ve temsilciler eliyle olur. Millet egemenliği anlayışında seçim bir hak olarak kabul edilebileceği gibi görev olarak ta kabul edilebilir. Millet egemenliğinde temsilciler milli iradeyi kendi iradelerine göre oluşturmaktadırlar. Temsilcileri seçenlerin, temsilcilerine emir vermesi yahut görevden uzaklaştırması söz konusu değildir. 24 Milli egemenlik teorisi, bugün yaşayanları kapsadığı gibi geçmiş ve gelecek kuşakları da içine alan bir yapıdadır. 25 Milli egemenlik teorisinin doğurduğu bir takım sonuçlar vardır. Bu sonuçlar bize temsil kavramını izah eden emredici vekâlet ve temsili vekâlet modelleri ile ayırımının belirginleştirilmesinde yardımcı olacaktır. Bu sonuçlar özetle şu şekildedir: Milli egemenlik teorisine göre seçmenlik bir hak değil görevdir. Daha açık bir ifadeyle, seçimlerde oy kullanmak, millet adına bir görevi yerine getirmek anlamına gelmektedir. Seçimlerde, seçmen sıfatına sahip bir kimsenin oy kullanması zorunludur. Buna mecburi oy ilkesi denir. Seçmenler kendi iradesini değil, milletin iradesini yansıttığı için milletin iradesini yansıtmaya en ehil 22 Gözler, Genel Teori, s Kemal Gözler, Türk Anayasa Hukukunun Genel Esaslarına Giriş, Ekin Yayınevi, 5. Baskı, Bursa, 2011, s M. Emin Ruhi, Fransız Devriminde Bir Başrol Oyuncusu Sieyes, Liberte Yayınları, Ankara, 2002, ss Erdoğan Teziç, Anayasa Hukuku, Genel Esaslar, Beta Basım Yayım Dağıtım 14. Bası, İstanbul, 2013,s.111; Gözler, Genel Teori, s.443. TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 237

8 Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ kişiler seçmen olmalıdır. Milli egemenlik teorisi, temsili demokrasi rejimini gerektirir. Bu noktada temsilciler, seçmenler adına değil, millet adına hareket edeceğine göre, milli egemenlik teorisi, halk oylaması, halk teşebbüsü, halk vetosu gibi yarı doğrudan demokrasi araçları ile bağdaşmaz. Burada en önemli noktalardan bir tanesi ise, milli egemenlik teorisinin, emredici vekâlet yasağını gerektirmesidir. Temsilciler, seçmenler adına değil, millet adına hareket edeceği için kendisini seçen seçmenlerin emirlerine bağlı olmaması gerekmektedir. Temsilcilerin halktan aldığı vekâlet genel ve serbest bir vekâlettir. Ayrıca bu teori temsilcilerin azli usulü ile de bağdaşmaz. Kuvvetler ayrılığı sistemi ve kanunların anayasaya aykırılığının denetimi milli egemenlik teorisi ile uyum içindedir Halk Egemenliği Teorisi Egemenliğin halka ait olduğu bu teoride halk, belli bir anda hayatta olan vatandaşlar topluluğu anlamındadır. 27 Halk bireylerin bir sentezi olmayıp toplamı olduğundan halkın iradesi halkı oluşturan bireylerin toplamından meydana gelir. Böylece her vatandaş egemenlikte bir pay sahibi olmaktadır. Bu teori ile özdeşleşen Rousseau nun da ifade ettiği gibi, on bin yurttaştan teşekkül eden bir devlette her insan, yurttaş olarak bir birey sayılacağından, egemen varlığın yurttaşla olan ilişkisi on binin bire ilişkisi gibidir. Yani, devletin üyelerinden her birinin payına egemen gücün on binde biri düşer. 28 Halk egemenliği bölünebilir ancak devredilemez. Halk egemenliği teorisinde halk, milli egemenlik teorisinin tersine egemenliğin doğrudan kullanma hakkına sahip olabilir ve yarı doğrudan demokrasinin tüm vasıtalarından yararlanabilir. Halk egemenliği teorisinde seçmenler bir görevi değil bir hakkı yerine getirmektedirler. 29 Halk egemenliği teorisinin de doğurduğu bir takım sonuçlar vardır. Bu sonuçlar da temsil kavramını izah eden emredici vekâlet ve temsili vekâlet modelleri ile ayırımının belirginleştirilmesinde bize yardımcı olacaktır. Bu teoriye ait sonuçlar özetle şunlardır: 26 Gözler, Genel Teori, s Gözler, Türk Anayasa Hukukunun, s Rousseau, s Ruhi, s TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

9 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ Halk egemenliği teorisine göre seçmenlik bir hak olduğuna göre seçimlerde oy kullanıp kullanmakta isteğe bağlıdır. Buna mecburi ihtiyari oy ilkesi denir. Halk egemenliği teorisi, temsili demokrasi kurumlarıyla bağdaşmaz. Çünkü halk egemenliği teorisine göre egemenlik halktadır ve başkasına devir edilemez. Milletvekilleri milletin temsilcisi değil ancak memuru ya da görevlisi hükmündedir. Halk egemenliği teorisi, halk oylaması, halk teşebbüsü, halk vetosu gibi yarı doğrudan demokrasi araçları ile uyum içindedir. Halk egemenliği teorisinin en önemli özelliklerinden bir tanesi emredici vekâlet modelini gerektirmesidir. Bu teoriye göre egemenlik halka ait olduğu için temsilciler, kendisini seçen seçmenlerin emirlerine bağlıdır ve bu emirleri yerine getirmek zorundadırlar. Halk emirleri yerine getirmeyen temsilcileri görevden alabilir. Dolayısıyla bu teori temsilcilerin azli usulü ilkesi ile uyumludur. Kuvvetler ayrılığı sistemi ve kanunların anayasaya aykırılığının denetimi Halk egemenliği teorisi ile bağdaşmamaktadır. 30 Diğer taraftan Armağaoğlu nun Şeçim Sistemleri isimli eserinde yaptığı sınıflandırmayı belirtmek te yerinde olacaktır. Yukarıda da belirttiğimiz üzere literatürde en çok tartışılan Milli Egemenlik ve Halk Egemenliği teorilerinin dışında başlıca teoriler; 31 Temsil edilen ve temsilci diye bir ikiliğin olmadığı, iradesini organlarıyla ortaya koyan yalnız kolektif bir şahsın olduğu ve Millet iradesinin, bu iradeyi ortaya çıkaran organdan ayrılmadığı Organ Teorisi, Seçmenle seçilen arasında ki hiçbir hukuki bağın olmadığı, temsilcilerin bir aristokrasiyi temsil ettiği ve seçmenlerin bu aristokrasiyi tayin ettikten sonra yetkilerinin sona erdiği Basit Seçim Teorisi, Temsilcinin yapmış olduğu tasarrufların bizzat temsil edilen tarafından irade edildiği gibi hukuki sonuçlar doğuran Hukuki Temsil Teorisidir. Temsil kavramının manasını anlamada ortaya atılan bu fikirlerin hepsinin bir katkısının olduğu kesindir ancak Armağaoğlu nun da sorduğu temsilin mesnedi nedir? sorusunu yalnızca hukuki bir tabana dayandırarak izah etme- 30 Gözler, Genel Teori, s Armağaoğlu, s TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 239

10 Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ ye imkân yoktur. Çünkü temsil, toplum içerisinde cereyan eden bir yönü ile siyasi bir olaydır. Temsil olgusunu sadece hukuk ile izah etmek, kavramı, işgal etmekte olduğu sahayı daraltmak olur. 32 II. Siyasal Temsil Biçimleri ve Temsil Kavramının Tarihsel Gelişimi Temsil ilişkisi tarihsel olarak uygulamada farklı şekillerde tezahür etmiştir. Milli egemenlik ve halk egemenliği teorileri egemenliğin kaynağını farklı biçimlerde yorumlamalarından dolayı, egemenliğin kullanış biçimine göre farklı temsil anlayışlarını ortaya çıkarmıştır. 33 İlk olarak emredici vekâlet, daha sonra egemenlik kavramında yaşanan gelişmelerin sonucunda günümüz temsili vekâlet anlayışı ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra temsilci ile temsil edilen arasındaki ilişkinin nasıl olması gerektiğine dair modeller bulunmaktadır. 34 Konumuz açısından emredici ve temsili vekâletin ne olduğunu bilmek temsilin tarihsel gelişiminin anlaşılması bakımından kolaylık sağlayacaktır. A. Emredici Vekâlet Modeli Buyurucu vekâlet olarak ta adlandırılan emredici vekâlete göre, egemenlik, bireylerin iradelerinin toplamından oluşan genel iradeye aittir. Devredilemeyecek olan bu yetkiyi kullanan temsilciler, kendilerini seçenleri ve seçildikleri bölgeyi temsil ederler. Diğer bir ifadeyle temsilciler, ulusun değil yalnızca kendilerini seçenlerin vekilleridirler ve her zaman seçmenlerin denetimi altındadırlar. 35 Sadece seçmenin istekleri doğrultusunda yetkilerini kullanırlar ve seçmenler tarafından azledilebilirler. 36 Her bireyin egemenlikten bir paya sahip olduğu bu vekâlet türünde vatandaşlar seçime katılarak vekillerini seçerler. Seçilen milletvekili yalnızca kendisini seçen seçmenlerin vekilidir Armağaoğlu, s İlknur Türe, Çağdaş Demokrasinin Temel Koşulu: Siyasi Temsil, Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:2, Sayı:1, 2005, s.77., ss Mütevelli, delege, vekâlet ve benzerlik modelleri için bkz. Andrew Heywood, Siyaset, Çev. Zeynep Kopuzlu, Liberte Yayınları, Ankara, 2013, s Türe, s Yılmaz Aliefendioğlu, Temsili Demokrasinin Seçim Ayağı, TBBD, Sayı: 60, 2005, s. 85., ss Armağaoğlu, s TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

11 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ Emredici vekâlet teorisinin, temsil edilen ve temsil eden açısından dayanmış olduğu hukuki esaslar şunlardır; 38 Temsil edilen açısından; temsil edene direktif vermek, temsil edeni bu direktifin yerine getirilip getirilmediği hususunda denetlemek, denetim sonunda temsil edilenlerin direktiflerine uygun hareket edilmediği takdirde, temsil edeni azletmektir. Temsil eden açısından ise; temsil edilenler tarafından verilen direktifleri yerine getirmek, temsil edenin nasıl davranacağına ilişkin herhangi bir direktifin bulunmaması halinde seçmenlerin çıkarları doğrultusunda hareket etmek ve yaptıkları hizmet sonucunda, temsil edilenlerden ücret talep edebilmektir. Bu modele göre, temsil edilen ile temsil eden arasındaki ilişki, temsil edenin-seçilenin- seçmenlerin emir ve denetimi olmaları nedeniyle temsilci değil, bir delege 39 ya da temsil edilenin bir memuru şeklinde tanımlanabilir. Nitekim Heywood, temsil konusunda delege modelini incelerken delege kavramını verilen açık talimatları temel alarak başkaları adına hareket eden kimse şeklinde tanımlamaktadır. 40 Teziç e göre emredici vekâlet teorisinde vekâlet temsilcilerin seçilmesini sağlayan siyasi parti tarafından verileceğinden zaman zaman profesyonel siyasi grup, temsilci ve halkın görüşü uyum içinde olmayacaktır. Bu durum, emredici vekâletin uygulamada ki sakıncalarından birisidir. 41 Yaşanan toplumsal gelişmeler, halk egemenliği anlayışını benimseyenler tarafından desteklenen bu vekâlet türünün uygulanmasını ortadan kaldırmıştır. 42 Bunun yerine değişen toplumsal koşullara cevap verebilecek nitelikte olan temsili vekâlet uygulamasına geçilmiştir Armağaoğlu; s.13-16, Araslı, s.12; Teziç, s.115, Türe, s Heywood, s Teziç, s Murat Sarıca, Fransa ve İngiltere de Emredici Vekâletten Yeni Temsil Anlayışına Geçiş, İÜHF. Yayını, İstanbul 1969, s.200; Araslı,s.13; Ülkü Varlık, Banu Ören, Demokrasi ve Siyasi Temsil SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Erişim Tarihi: , s Varlık, Ören, s.181. TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 241

12 B. Temsili Vekâlet Modeli Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ Özel hukuk vekâletinden farklı olarak millet ile parlamento arasındaki vekâlet, bağlayıcı değil siyasi ve serbest bir vekâlettir. 44 Temsili vekâletin temsil edilen ve temsil eden açısından dayanmış olduğu hukuki esaslar şunlardır; Temsil edilen açısından; temsil edilenler, temsilciye emir ve direktif veremezler 45 ancak temsil edilenler, temsil edenler tarafından yaptıkları faaliyetler konusunda haberdar edilir ve şeffaf bir ortam sağlanır. 46 Emredici vekâletin aksine, temsil edilenler temsilciyi azledemezler. Buna azil yasağı denir. 47 Bununla birlikte, pasif bir durumda olan temsil edilenin yalnızca seçme rolünü oynadığını söylenebilir. 48 Ancak seçimler, temsil edenlerin sınırlandırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Zira seçimler, temsil edenler açısından güven tazeleme ya da güven kaybı olarak neticelenebilir. 49 Temsil eden açısından; Emredici vekâletin aksine, temsil eden seçildiği seçim çevresini değil bütün milleti temsil eder. 50 Temsil edenler, seçim döneminde temsil edilenlere verdiği sözlere bağlı değildir ve bir sözleşme olsa dahi geçerliliği olmayabilir. Bu duruma emredici vekâlet yasağı denir. 51 Yürütmüş olduğu faaliyetleri kendi bilgi ve düşüncelerine göre yaparlar. Temsil edilenden direktif almazlar. 52 Bu davranışlarından dolayı da temsil edilenlere karşı hukuki bir sorumlulukları yoktur. 53 Temsili vekâlet teorisine göre; egemenliğin kullanılması temsil edilenler tarafından tek tek değil, temsil edenlerce(parlamentoya) oluşturulmuş topluluğa bir bütün olarak verilmiştir. 54 Böylece millete ait olan egemenlik yine millet 44 Türe, s Gözler, Genel Teorisi, s Türe, s Gözler, Genel Teori s Teziç, s Türe, s Gözler, Genel Teori, s Gözler, Genel Teori, s Araslı, s Araslı, s Gözler, Genel Teori, s TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

13 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ tarafından, iktidar hakkını kendisini temsil edenler aracılığıyla kullanılmış olacaktır. 55 Temsili vekâlet esasen, literatürde bazı yazarlar tarafından yeni temsil anlayışı şeklinde de incelenmektedir. Bu durum, vekâlet ve temsil kavramlarının farklı oluşundan kaynaklanmaktadır. Nitekim vekâlet iki hukuk süjesi arasında kurulacak bir ilişki olup, bu noktada bir yetki verme söz konusu olabilir. Diğer bir deyişle, vekâlet kavramının zorunlu bir sonucu olan, vekâlet veren ve vekâlet alan öznelerinin birlikte olmasıdır. Oysa yukarıda bahsedildiği üzere temsil edenlerin oluşumu olarak adlandırılacak parlamento seçimlerden önce mevcut değildir. Bu durumda, olmayan bir organa vekâletin devredilmesi de söz konusu olamaz. Buradan hareketle, yeni temsil anlayışının temsili vekâlet olarak adlandırılmasının yanlış bir yaklaşım olduğu savunulmaktadır. Temsil edenler de, temsil edilenlerin vekili değil, temsilcileridir. 56 Ancak bu tartışmalar yapılırken unutulmaması gereken bir nokta da her ne kadar seçimler esnasında milletin egemenliğinin kullanılması konusunda vekâletin devredileceği bir parlamento bulunmasa dahi ortada bu vekâleti devretmek isteyen bir irade ve bu vekâleti devralmak isteyen bir grup vardır. İster temsili vekâlet ister yeni temsil anlayışı olarak adlandırılsın, temsil eden ile temsil edilen arasındaki ilişkiler yukarıda anlatılan temel özellikleri taşımaktadır. C. Temsil Kavramının Tarihsel Gelişimi Eski Yunan ve Roma da istikrarlı bir yönetim sistemi hiçbir zaman kurulmamıştı. Bunun bir sebebi hem ülkenin toprak bakımından büyümesi hem de nüfusun artışıydı. Nitekim giderek daha çok sayıda kişi Roma ya kolayca seyahat etmelerini engelleyecek uzaklıklarda yaşıyor olmaları meclislerin temsili organlara dönüşmesini sağladı. Bu durum bize temsilin ve temsili kurumların, demokrasinin bir ürünü olarak ortaya çıkmadığını 57 ve Dahl in ifade ettiği 55 Varlık, Ören, s Sarıca, s H. Birsen Örs, Siyasal Temsil, I.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, No:35, İstanbul, 2006, s.6. TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 243

14 Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ gibi demokrasinin bir icadı değil, fakat ortaçağın monarşik ve aristokratik devletlerinin bir kurumu olarak geliştiği ni 58 göstermektedir. Yöneticilerin halk tarafından seçildiği ve demokrasinin ilk örneklerinden kabul edilen Antik Yunan da bu kavrama rastlanmadığı belirtilmektedir. 59 Günümüz manasında kullanılan temsil kavramı ilk olarak Roma da kullanılmış ve Romalıların repraesentare kelimesinden türemiştir. Pitkin in belirttiği gibi repraesentare kelimesi bugünkü manasından daha çok bir şeyin yazılı olarak ortaya konması yahut soyut bir durumun bir nesnede somut hale gelmesi, diğer bir ifadeyle insan veya bir heykelin yüzünde hüzün, sevinç gibi ifadelerin somutlaşması şeklinde kullanılmıştır. Esasen vekâlet anlamında temsil, bir bireyin ya da bir kurumun diğerleri adına hareket etmesi manasında kullanılmamıştır. Temsil kavramı günümüz manasına benzer manada ilk kez XIII. ve XIV. Yüzyıllarda önce Latince de daha sonra İngilizce de Kilise konseylerine katılmak için gönderilen kişiler veya İngiliz Parlamentosu için kullanılmıştır. 60 XII. yüzyılda kilisenin toplumsal hayat üzerindeki giderek artan etkileri kilisenin üstlenmiş olduğu yönetim faaliyetini daha karmaşık bir hale getirmişti. Bu karmaşıklığı çözmek için kilise hukukunda yaşanan gelişmeler ve buna paralel olarak Roma Hukukunun canlanması eski düzeni bastıran ve yeni düzeni formüle eden bir takım kavramların doğmasına neden oldu. Yaşanan değişimler temsil bağlamında incelendiğinde; topluluğun hak ve çıkarlarını simgeleyen Korporasyon veya Universitas, ortak çıkarları olan bireylerden oluşan bir grupken; bir başkası adına hareket edebilen procurator veya proctor ise bu kişileri temsil etmekteydi. Böylece temsil eden ve temsil edilen arasındaki ilişki Roma Hukukuna dayanan bu iki kavram ile varlık kazandı. 61 XIII. Yüzyıla gelindiğinde modern anlamda temsil kavramının siyasal bir anlam kazanamamasının sebebi sivil yöneticilerin tüm devlet imajının temsil- 58 Robert A. Dahl, Demokrasi ve Eleştirleri Çev. Levent Köker, Yetkin Yayınları, Ankara, 1996, ss Hana Fenichel Pitkin, The Concept of Representation, University of California Pres, Berkeley, L.A., 1972, p Pitkin, p Örs, s TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

15 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ cileri (totius citatis imaginem repraesent) olarak görülmeleriydi. Temsil kavramı ile ilgili önemli gelişmelerin yaşandığı İngiltere de 1215 yılında imzalanan Magna Carta temsili demokrasiye giden yol üzerinde en önemli dönüm noktası olarak gösterilmektedir. 62 Kral III. Henry, zamanında(1245) ise Magnum Concilium ismiyle kilise büyüklerinin ve senyörlerin katılımıyla danışma meclisi oluşturulmuştur. Oluşturulan bu meclise zamanın İngiltere sinin kontlarından seçimle tespit edilen ve şövalye ismiyle bilinen temsilcilerin katılmasına karar verilmiş ve bu şekilde temsili uygulama başlamıştır. 63 Daha sonraki dönemde şövalyelerin yanı sıra, imtiyazlı şehir ve kasaba temsilcilerinin de adı geçen danışma meclisine çağrılması sonucu meclisteki temsilci sayısı artmıştır yılında Kral I. Edward zamanında oluşturulan parlamentoda ise İngiliz halkı neredeyse tamamen parlamentoda temsil edilmiştir yüzyıl İngiltere sinde bölgeleri adına söz söyleme hakkına sahip olan temsilcilerin de içinde bulunduğu İngiliz Parlamentosu yöneten ve yönetilen temsil eden ve temsil edilen- arasında bir köprü görevi görmekteydi. 65 İngiltere de yeni temsil anlayışının ortaya çıkışı XIV. yüzyıldan XVII. yüzyılın sonuna kadar süren uzun bir dönemi kapsamaktadır. Tarihsel olarak bakıldığında İngiltere de Kral hiçbir zaman yetkilerini tek başına kullanmamış, egemenlik kralın yetkilerini paylaştığı meclisler aracılığı ile kullanılan bir nitelik kazanmıştır. 66 İlk olarak ortaya çıkan parlamentolar kralın yetkilerini sınırlama fonksiyonu görürken zamanla siyasi kararları kendi içinde oluşturan kurumlar haline gelmişlerdir. 67 XIV. Yüzyılın başlarında Fransa daki vekillerle kıyaslandığında İngiltere deki vekiller seçmenlerin dileklerini krala ulaştırma bakımından seçme 62 Örs, s Araslı, s.13, Araslı, s Örs, s Ergun Özbudun, İngiltere de Parlamento Egemenliği Teorisi,Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1-2, 1968, s. 59. ss M. Akif Özer, Parlamentolar ve Denetim Fonksiyonları Sayıştay Dergisi, Sayı: 33, s.25. ss TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 245

16 Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ yetkisine sahiptiler. Bu dönemde kanun teklif etme yetkisine sahip olan parlamento yasama yetkisini elde edebilmek amacıyla zaman zaman krala karşı gelmiş ve şiddetli çatışmalar olmuştur. Tekniğin, iktisadi alt yapının gelişmesi ve burjuvazinin gittikçe güçlenmesi parlamentonun kralla mücadelesine hız vererek yasama yetkisini ele geçirmesine yol açmıştır. Bu durum bölgesel farklılıkları silikleştirerek parlamentoda genel çıkarın özel çıkarlara ağır basmasına neden olmuş ve seçmen kendi bölgesel meselelerinin birincil olmadığını görerek seçmiş olduğu vekillere özel talimat vermekten vazgeçmiştir. 68 Aynı dönemde Fransa daki gelişmelere baktığımızda; Fransız Kralı I. Philippe toplanacak olan vergilerle ilgili kararlar almak üzere asillerden, ruhban sınıfının ileri gelenlerinden ve imtiyazlı şehir temsilcilerinden oluşan grubu toplantıya çağırması Etats Généraux un 69 temellerini atmıştır. 70 Bu Etats Généraux larda seçmen vekil ilişkisinin başlıca özelliği seçmenlerin seçtikleri kimseleri mümkün olduğu kadar denetleme imkânlarına sahip çıkmaya çalışmasıdır. Vekillerin görevi kendilerini seçenlerin dilek ve şikâyetlerinin toplandığı defterlerde ileri sürülen görüşleri krala kabul ettirmeye çalışmaktadır. Etats Généraux daha sık toplandıkça vekillere verilen talimatlar emredici nitelik kazanarak emredici vekâlet hâkim olmaya başlamıştır. 71 XVIII. yüzyılın sonlarına doğru Fransa da yaşanan mali bunalım üzerine 1614 yılından beri toplanmayan Etats Généraux toplantıya çağırılmıştır. Mecliste asiller, ruhban sınıfı ve burjuvalardan temsilciler vardır. Her sınıfın bir oya sahip olduğu bu mecliste tiers etat ı 72 oluşturan burjuva ve köylüler ödedikleri vergiye uygun olarak diğer iki sınıfın iki katı kadar temsilci ile temsil edilmek 68 Sarıca, s Krallığı oluşturan üç erkten oluşan devrim öncesi Fransız Temsilciler Meclisi: Bunlar, ruhban sınıfı, asiller ve halktır. Kralın çağrısı üzerine toplanan bu üçlü meclis danışma meclisi niteliğindeydi. Bkz. Alev Alatlı, Batıya Yön Veren Metinler III, Aydınlanma/Burjuvazi Yüzyılı/ Bilim Çağının Zaferi ( ), İlke Eğitim ve Sağlık Vakfı, İstanbul, 2010, s Kemal Yakut, Çağdaş Dünya Tarihi, Anadolu Üniversitesi Açık öğretim Fakültesi Yayınları,1999,s Sarıca, s Ayrınyılı Bilgi İçin Bkz. Emmanuel Sièyes, Tiers-État Nedir?, Çev: Süheyp Derbil, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 1-2, 1951, ss TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

17 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ istemiştir. Kral bu istekleri kabul etmek zorunda kalmış ve Etats Généraux u oluşturan 1200 üyenin 600 ü halk tarafından seçilmiştir. 73 XVI. yüzyılın başlarından itibaren kendi iktidarlarını mutlaklaştırmak isteyen krallar ve bunların destekleyicisi olan burjuvazi dinsel ve siyasal feodalizme karşı mücadeleye girişmişlerdir. 74 Burjuvazi ve kral, feodal düzenin önemli aktörleri olan feodal beyler ve kilise ittifakına karşı girişmiş oldukları mücadeleyi kazanmışlardır. 75 Etats Généraux ların parlamento haline gelmeleri milli egemenlik ilkesinin ilan edilmesiyle ve emredici vekâletin terk edilerek yeni temsil anlayışına geçilmesiyle mümkün olmuştur. 76 İngiltere ve Fransa örneğinde görüldüğü gibi temsil tarihsel süreç içinde gelişen bir olgudur. Mutlak iktidar sahipleri yetkilerini, yaşanan toplumsal değişim temelinde paylaşmak zorunda kalmış ve bu dönüşüm en sonunda milli egemenlik ile sonuçlanmıştır. III. Türkiye de Temsil Kavramı, Gelişmesi ve Kurumsallaşması Türkiye de temsil, İngiltere ve Fransa daki gibi asırlara yayılan ve kendi iç dinamiklerinde gelişen bir olgu değildir. Devlet yönetimi açısından mutlak monarşi olan Osmanlı İmparatorluğu nda padişahın yetkilerini sınırlandıracak kurallar ve bu kuralları şer i hükümlerin dışında sınırlandıracak hukuki mekanizmalar bulunmamaktaydı. Padişahın yanında devlet yetkilerinin kullanılmasına katılan bir takım organlar ve görevliler olmakla birlikte genel olarak yetkiler padişahta toplanmıştı. 77 Siyasi temsil açısından önemli bir unsur olan kitlesel politika, II. Mahmut yönetimiyle başlamış, Tanzimatla gelişmiştir. Kitleselleşen bu politika 1850 lerden itibaren yerel meclisleri, ilk anayasa olan Kanun-u Esasi yi ve 19 Mart 1877 yılında da Meclis-i Umumi adında bir parlamento ile kendi kurum- 73 Yakut, s Fatih Türe, Egemenlik, Temsil Demokrasi ve Ulus Devlet, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar Dergisi, Gündem, Nisan 2008, s.11., ss Ali Rıza Saklı, Fransa ve Almanya da Uluslaşma süreci ve Ulus Bilincinin Oluşumu, Akademik Bakış Dergisi, Sayı:32, 2012, s.7., ss Sarıca, s Ergun Özbudun, Türk Anayasa Hukuku, Gözden Geçirilmiş 14. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 2013, s.25. TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 247

18 Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ larını oluşturmuştur. 78 Parlamentolu bir yönetime geçiş, iç ve dış dinamikleri olan bir süreç gerektirmiştir. 79 A Kanun-u Esasi 1876 Kanun-u Esasi ile kurulan Meclis-i Umumi, bu anayasanın 42. maddesinde belirtildiği gibi Heyet-i Ayan ve Heyet-i Mebusan olmak üzere iki meclisli bir yapıya sahipti. Heyet-i Ayan, günümüz parlamentolarındaki ikinci meclise karşılık gelmektedir Anayasasının 60. maddesine göre; Heyet-i Ayan ın bütün üyeleri padişah tarafından atanmaktaydı ve bu atanan üyelerin görev süresi ömür boyuydu(md.62). Buna karşın Heyet-i Mebusan ın üyeleri ise halkın temsilcisi olup, her elli bin erkek nüfus için bir temsilciden oluşmaktaydı(md.65). Osmanlı İmparatorluğunda padişah iradesini savunanlar ve bunun karşısında halkın iradesini savunanların 81 görüşlerinin karşı karşıya gelmesi sonucunda çift meclisli bir yapı ortaya çıkmıştır. Nitekim İngiltere de çift kanatlı bir meclis yapısının oluşması benzer bir tarihsel sürecin sonucudur. 82 Genel olarak bir ülkede çift meclis sisteminin tercih edilme sebeplerini; aristokratik geleneği yasama organına yansıtma isteği, çoğunluk iradesini frenleme amacı, federal yapıyı muhafaza etme amacı, yasa yapma fonksiyonunda kaliteyi artırma amacı ve iktisadi ikinci meclis oluşturma amacı 83 olarak saymak mümkündür. Buradan hareketle 1876 Anayasasına göre oluşturulan parlamentonun sadece 78 Ersin Kalaycıoğlu, Türkiye de Politik Rejim Evrim ve Yasama Sistemi, Türkiye de Politik Değişim ve Modernleşme, (Ed. Ersin Kalaycıoğlu, Ali Yaşar Sarıbay), Dora Yayınları, 4. Basım Bursa, 2009, s Ayrıntılı bilgi için bkz. Bülent Tanör, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, Yapkın Kredi Yayınları, İstanbul, 14. Baskı, İstanbul, Kemal Gözler, Türk Anayasa Hukuku Dersleri, Ekin Yayınevi, 12. Baskı, Bursa, 2011, s Fatma Acun, Değişim ve Süreklilik: Osmanlının Torunları, Cumhuriyetin Çocukları, Dünden Bugüne Türkiye nin Toplumsal Yapısı, (Ed. Mehmet Zencirkıran), Dora Yayınları, 3. Basım, Bursa, 2012., s Ayrıntılı bilgi için bkz. Kemal Gözler, İngiltere de Parlamento Neden ve Nasıl Ortaya Çıktı: Malî Hukukun Anayasa Hukukundan Eskiliği Üzerine Bir Deneme, Prof. Dr. Mualla Öncel e Armağan, Ankara, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, 2009, c.i, ss Bülent Yavuz, Mahmut Bülbül, Çift Meclis Sistemi ve Türkiye Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt16, Sayı 1, 2012, s.219., ss TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

19 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ seçilmiş üyelerden oluşturulmuş olması durumunda Padişahın yönetimde etkinliği azaltacağından, bunun karşısında Padişahın iradesini baskın kılacak bir meclise ihtiyaç duyulmuştur. Diğer bir ifadeyle Heyet-i Mebusanı frenlemek ve Padişahın yetkilerini korumak için Heyet-i Ayan oluşturulmuştur Anayasasına temsil ilişkisi açısından baktığımızda günümüz anayasalarına paralel ifadelerin yer aldığını görmekteyiz. Kanun-u Esasinin 71. maddesinde, seçilmişlerden oluşan Heyet-i Mebusan da bulunan her bir mebusun sadece seçildiği bölgenin değil bütün Osmanlıların vekili olduğu belirtilmiştir. Anayasa da herkes kanunlar önünde eşit sayılıyor(md. 17) ve herkese kişi hak ve özgürlükleri tanınıyordu. 85 Devleti kurtarmak düşüncesi taşıyan aydınların Kanun-u Esasi ve parlamentoya, toplum içerisindeki mevcut farklı toplulukları birleştirici bir unsur olduğu anlamını yüklemişlerdir Kanun-u Esasi de amaçlanan temsil, genel olarak halkın ve onun içinde gelişen belli tabakaların temsili ve iktidarı paylaşması değil, etnik temele dayalı bir temsil anlayışını ifade etmektedir. İlk Osmanlı Parlamentosunu diğer çok uluslu imparatorluklarda var olan parlamentolar ile karşılaştırdığımızda, hâkim millet dışındaki unsurların daha geniş temsil edildiğini görürüz. Heyet-i Mebusan da bu oran 47/119 iken Heyet-i Ayan da bu oran 11/36 oranındadır. 86 Yetkileri ve katılım açısından farklı toplulukları içinde barındıran bir yapıda olması, parlamentoya karşı toplumsal, siyasal ve diplomatik tepkilerin doğmasına neden olmuştu. 87 Kanun-u Esasi nin getirmiş olduğu yeni düzen, içeride devlet için çalışan görevlilerin(ilmiye sınıfı, paşalar) ve düzenli vergi sisteminden rahatsız olan tüccarların ellerinde bulundurdukları statü ve kazanımları tehdit etmekteydi. Diğer taraftan Meclis-i Mebusan da temsilcileri bulunan Slavların, Katoliklerin ve Protestanların varlığı sırasıyla bu kesimlerden çıkar sağlayan Rusya, Fransa ve İngiltere gibi devletlerin Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki politi- 84 Yavuz, Bülbül, s Hak ve Özgürlükler için bkz. Md.8-26 arası. 86 Şükrü Hanioğlu, Siyasi Temsil Olayının Osmanlı İmparatorluğu ndaki Yeri Türkiye de Politik Değişim ve Modernleşme, (Ed. Ersin Kalaycıoğlu, Ali Yaşar Sarıbay), Dora Yayınları, 4. Basım Bursa, 2009, ss Hanioğlu, s TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 249

20 Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ kalarına ters düşmekteydi Nisan 1877 de çıkan 93 Harbi de olarak bilinen Osmanlı-Rus Savaşı 1878 kadar meclis görüşmelerini gölgeledi. Osmanlı Ordusunun savaşı kaybetmesi üzerine 31 Ocak 1878 de Edirne Antlaşması imzalandı. Bu koşullar altında 14 Mart tarihinde halkın ehliyetsizliği ve olağanüstü koşullar öne sürülerek Heyet-i Mebusan ın oturumları tehir edilmiştir. 90 B Değişikleri Meclisin tehir edilmesinden 1908 yılına kadar muhalifler meşruti rejimin yeniden kurulması için çalışmıştır. 91 Artan muhalefetin etkisiyle Sultan II. Abdülhamit, Heyet-i Mebusan için seçim yapılmasını bir irade-i seniyeye dayandırarak kabul etmiştir. 92 Meşrutiyete karşı olan grupların meydana getirdiği 31 Mart vak ası Hareket Ordusu tarafından bastırıldıktan sonra Sultan II. Abdülhamit tahttan indirildi ve Kanun-u Esasi önemli değişilişliklere uğradı. 93 Değişiklik ihtiyacını ortaya çıkartan nedenler, 1876 Kanun-u Esasi sinin Padişahı güçlü kılması, 31 Mart Vak ası nedeniyle uzun süre anayasa yapma işine girme koşullarının bulunmaması ve Meclisin kendini yeni anayasa yapmakla yetkili bir organ olarak görmemesidir anayasa değişikliklerini temsil ilişkisi ekseninde değerlendirdiğimizde, Padişahın yetkileri daraltılarak seçilmişlerden oluşan Meclis-i Mebusan ın yetkileri genişletilme yoluna gidilmiştir. 95 Bu anlamda yapılan değişiklikler şu şekildedir. Padişaha, seçilmiş temsilciler önünde yemin etmesi zorunluluğu getirilmiştir.(md.3). Padişaha bu yükümlülüğün getirilmesi, güç dengesindeki kaymanın en önemli göstergelerinden biridir. 96 Uluslararası antlaşmaların ka- 88 Tanör, s Kemal Gözler, Türk Anayasa Hukuku Dersleri isimli kitapta bu tarihin 14 Şubat 1878 olduğunu belirtmektedir. Gözler, s Hanioğlu, s Hanioğlu, s Fatih Türe, Türkiye de Siyasal Egemenlik Kavramının Gelişimi: Osmanlı dan Cumhuriyete Tarihsel Süreç Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Sayı:4, 2005, s. 35., ss Özbudun, Türk Anayasa Hukuku, s Tanör, s Özbudun, Türk Anayasa Hukuku, s Cem Eroğul, 1908 Devrimini İzleyen Anayasa Değişiklikleri 100. Yılında Jön Türk 250 TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

21 The Concept of The Representation in The Context of Turkish Constitutions in Turkey Res.Asst. Gökhan DÖNMEZ bulü için Meclis-i Umumi nin onayı koşulu getirilmiştir.(md.7/8) Böylelikle egemenliğin kullanılması hususunda milletin temsilcileri, Padişah karşısında güç kazanmıştır. 97 Heyet-i Vükela, Padişaha karşı değil Meclis-i Mebusan a karşı sorumludur(md. 30) ve Meclis-i Mebusan, Heyet-i Vükela yı güvensizlik oyuyla düşürebilmektedir(md. 35). Bu durum meclisin, Padişah karşısındaki konumunun güçlendiğinin göstergesidir. Padişahın mutlak veto yetkisi kaldırılarak, geciktirici vetoya geçilmiştir(md. 54). Bunun anlamı artık egemen olan Padişah değildir ve Padişaha rağmen parlamento kanun çıkartabilecektir. 98 Meclisin seçtiği başkan ve iki başkan vekilini Padişah doğrudan atayamayacak, sadece kendine yapılan arzı onaylayacaktır(md. 77) Bu durum, kendini milletin temsilcisi olarak gören Meclis-i Mebusan ın, kendi başkanını ve başkan vekillerini seçerken bu yetkiyi kimseyle paylaşmadığını göstermektedir. 99 Özetle, 1909 Anayasa değişiklikleri, Padişahın yetkilerini daraltarak Meclis-i Mebusan ın yetkilerini genişletmiştir. Meclis-i Mebusan ve Heyet-i Vükela kurumları, Padişahtan koparak ayrı ve nispeten demokratik organlar haline gelmiştir. Milleti temsil eden yetkileri genişletilmiş bir parlamento, sorumlu bir bakanlar kurulu ve yetkileri azaltılmış bir monarktan ortaya çıkan tablo, monarşinin meşruti bir kimlik kazanmasıdır. 100 Bu anlamda demokrasinin tüm anayasal kurumları 1909 yılında hukuki olarak kurulmuştur. 101 Fakat ağırlaşan iç ve dış koşullar ve ülkede demokrasi geleneğinin olmaması neticesinde bu anayasa gereği gibi uygulanamamış, 102 kısa bir süre içerisinde rejim, İttihat ve Terakki diktatörlüğüne dönüşmüştür. 103 C Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Osmanlı-Türk Anayasacılık hareketleri içerisinde dönüm noktalarından birisidir. Osmanlı Mebusan Meclisi, Misak-ı Devrimi, (Ed. Sina Akşin, Serap Balcı, Barış Ünlü), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2010, s. 92. ss Eroğul, s Gözler, Türk Anayasa Hukuku Dersleri, s Eroğul, s Tanör, s Gözler, Türk Anayasa Hukuku Dersleri, s Özbudun, Türk Anayasa Hukuku, s Gözler, Türk Anayasa Hukuku Dersleri, s.21. TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014) 251

22 Türk Anayasaları Ekseninde Türkiye de Temsil Olgusu Arş. Grv. Gökhan DÖNMEZ Milliyi kabul ettikten kısa bir süre sonra İstanbul Hükümeti tarafından feshedildi. 104 Bunun üzerine Mustafa Kemal Ankara da olağanüstü yetkilere sahip bir meclisin toplanacağını illere göndermiş olduğu bir tamimle bildirerek yeni seçimlerin yapılmasını istedi. Bu seçimlerle belirlenen ve İstanbul dan gelen üyelerin katılımıyla 23 Nisan 1920 tarihinde kurucu meclis niteliğindeki Türkiye Büyük Millet Meclisi açılmıştır Anayasası nın 1. maddesinde geçen Hakimiyet bilâ kaydü şart Milletindir, idare usulü halkın mukadderatını bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına müsnettir. ifadesiyle yeni rejimin Cumhuriyet olduğu hukuki bir nitelik kazanıyordu. 106 Nitekim 1923 te maddeye eklenen Türkiye Devletinin şekli hükümeti, Cumhuriyettir. ifadesi fiilen benimsenen rejimin adını koymuştur. Tanör, 1921 Anayasası nın Büyük Millet Meclisi Milletin yegâne ve hakiki mümessilidir. (Md.2); Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur. (Md.3) maddeleriyle temsili demokrasiyi benimsediğini ancak bizzat ve bilfiil ibareleriyle doğrudan demokrasiyi çağrıştırdığını ifade etmektedir. Bunu besleyen iki olgu vardır. Birincisi, bölgesel ve ulusal kongrelerde bölge halkları devletin kurumlarına rağmen seçtikleri delegeler aracılığıyla kendi mukadderatlarını bizzat ve bilfiil elde etmeye zaten başlamışlardı. İkinci olgu ise, 1921 Anayasası nın vilayet ve nahiye şuraları öngörmesinin bu Anayasanın 1. maddesiyle ilgili olduğu düşünülebilir Anayasası, temsil açısından incelendiğinde, hükümet şekli olarak Cumhuriyetin benimsenmesi milli egemenlik ilkesinin kabul edildiğini 108 gösteren önemli bir gelişmedir. Teorik olarak partisiz bir meclis olan Türkiye Büyük Millet Meclisi, Mustafa Kemal in kendisine bağlı milletvekillerinden oluşan Birinci Grup(197 milletvekili) adı verilen Müdafaa-i Hukuk Grubu, muhaliflerden oluşan İkinci Grup(118 milletvekili) ve üçüncü bir grup olan ve mecliste aktif rol oynamayan milletvekillerinden(122 milletvekili) oluşmak- 104 Tanör, s Yavuz Atar, Türk Anayasa Hukuku, Mimoza Basım Yayım ve Dağıtım, 3. Baskı, Konya, 2005, s Taha Parla, Türkiye de Anayasalar, İletişim Yayınları, 1. Basım, İstanbul, 2002, s Tanör,ss Gözler, Türk Anayasa Hukuku Dersleri, s TAAD, Yıl: 5, Sayı: 17 (Nisan 2014)

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

BİRİNCİ MEŞRUTİYET'İN İLANI (1876)

BİRİNCİ MEŞRUTİYET'İN İLANI (1876) BİRİNCİ MEŞRUTİYET'İN İLANI (1876) I. Meşrutiyete Ortam Hazırlayan Gelişmeler İç Etken Dış Etken Genç Osmanlıların faaliyetleri İstanbul (Tersane) Konferansı BİRİNCİ MEŞRUTİYET'İN İLANI (1876) Osmanlı

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2014 2015 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.09.2014 TANIŞMA DERSİ TANIŞMA DERSİ 17.09.2014 22.09.2014

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015 2016 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 28.09.2015 30.09.2015 05.10.2015 07.10.2015 12.10.2015 TANIŞMA

Detaylı

Komisyon. KPSS HUKUK Çek Kopar Soru Bankası ISBN Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon. KPSS HUKUK Çek Kopar Soru Bankası ISBN Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon KPSS HUKUK Çek Kopar Soru Bankası ISBN 978-605-364-600-6 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ. 9.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER

KAMU YÖNETİMİ. 9.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER KAMU YÖNETİMİ 9.Ders Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER 1 Kamu hizmetlerinin yürütülmesi birçok unsur yanında olmazsa olmaz unsur işgücü gereksinimidir. Kamu görevlileri, kamu hizmetinin işgücü unsurunu oluştururlar.

Detaylı

En İyisi İçin. I. Kanun-u Esasi gerçek anlamda anayasa bir monarşi öngörmemektedir. (x)

En İyisi İçin. I. Kanun-u Esasi gerçek anlamda anayasa bir monarşi öngörmemektedir. (x) Ne x t Le v e l Ka r i y e r 250ADET TAMAMIÖZGÜN ÇÖZÜMLÜAÇI KUÇLU SORU Kaymakaml ı k Sı navı nahazı r l ı k Anayasa Açı kuçl usor u Bankası En İ yi si İ çi n.. Necat i beycd.50.yı li şhanı Apt.no: 19/

Detaylı

ÜNİTE:1. Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri ÜNİTE:2. Anayasaların Yapılması ve 1982 Anayasası ÜNİTE:3. Anayasaların Değiştirilmesi ve 1982 Anayasası

ÜNİTE:1. Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri ÜNİTE:2. Anayasaların Yapılması ve 1982 Anayasası ÜNİTE:3. Anayasaların Değiştirilmesi ve 1982 Anayasası ÜNİTE:1 Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri ÜNİTE:2 Anayasaların Yapılması ve 1982 Anayasası ÜNİTE:3 Anayasaların Değiştirilmesi ve 1982 Anayasası ÜNİTE:4 1982 Anayasası na Göre Devletin Temel Nitelikleri

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

Bölüm 6 DEVL ET ŞEKİLL ERİ I : MONARŞİ VE CUMHURİYET

Bölüm 6 DEVL ET ŞEKİLL ERİ I : MONARŞİ VE CUMHURİYET Birinci Kısım ANAYASA HUKUKUNUN GENEL ESASLARI Bölüm 1 ANAYASA HUKUKUNUN BİLGİ KAYNAKLARI I. Anayasalar II. Anayasa Mahkemesi Kararları III. Bilimsel Eserler IV. Kaynak Tarama Bölüm 2 ANAYASA HUKUKU KAVRAMI

Detaylı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü TÜRK ANAYASA DÜZENĐ BAHAR DÖNEMĐ ARA SINAVI CEVAP ANAHTARI

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü TÜRK ANAYASA DÜZENĐ BAHAR DÖNEMĐ ARA SINAVI CEVAP ANAHTARI Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü TÜRK ANAYASA DÜZENĐ 2011 2012 BAHAR DÖNEMĐ ARA SINAVI CEVAP ANAHTARI Anlatım soruları: 1- Osmanlı ve Türkiye de bugüne kadar yürürlükte bulunmuş anayasaların nasıl

Detaylı

Şafak EVRAN TOPUZKANAMIŞ. Türk Hukukunda Anayasal Gelişmeler Işığında Vatandaşlık

Şafak EVRAN TOPUZKANAMIŞ. Türk Hukukunda Anayasal Gelişmeler Işığında Vatandaşlık Şafak EVRAN TOPUZKANAMIŞ Türk Hukukunda Anayasal Gelişmeler Işığında Vatandaşlık İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XV KISALTMALAR...XXIII TABLOLAR LİSTESİ... XXV GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Vatandaşlığın

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI SEÇİM SİSTEMLERİNİN SEÇMEN İRADESİNE ETKİSİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI SEÇİM SİSTEMLERİNİN SEÇMEN İRADESİNE ETKİSİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI SEÇİM SİSTEMLERİNİN SEÇMEN İRADESİNE ETKİSİ Metin ÖZ Samsun, 2017 S E Ç İ M S İ S T E M L E R İ N İ N S E Ç M E N İ R A

Detaylı

ÜNİTE:1. Anayasa Kavramı, Anayasacılık Akımı ve Anayasa Çeşitleri ÜNİTE:2. Türkiye de Anayasa Gelişmelerine Genel Bakış ÜNİTE:3

ÜNİTE:1. Anayasa Kavramı, Anayasacılık Akımı ve Anayasa Çeşitleri ÜNİTE:2. Türkiye de Anayasa Gelişmelerine Genel Bakış ÜNİTE:3 ÜNİTE:1 Anayasa Kavramı, Anayasacılık Akımı ve Anayasa Çeşitleri ÜNİTE:2 Türkiye de Anayasa Gelişmelerine Genel Bakış ÜNİTE:3 Millî Güvenlik Konseyi Rejimi, 1982 Anayasası nın Yapılışı ve Başlıca Özellikleri

Detaylı

Türk-Alman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Ders Bilgi Formu

Türk-Alman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Ders Bilgi Formu Türk-Alman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Ders Bilgi Formu Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Yarıyılı Türk Siyasal Hayatı POL212 4 ECTS Ders

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

İ Ç İ N D E K İ L E R

İ Ç İ N D E K İ L E R İ Ç İ N D E K İ L E R ÖN SÖZ.V İÇİNDEKİLER....IX I. YURTTAŞLIK A. YURTTAŞLIĞI YENİDEN GÜNDEME GETİREN GELİŞMELER 3 B. ANTİK YUNAN-KENT DEVLETİ YURTTAŞLIK İDEALİ..12 C. MODERN YURTTAŞLIK İDEALİ..15 1. Yurttaşlık

Detaylı

Bölüm 6 DEVLET KAVRAMI I. Devlet Terimi

Bölüm 6 DEVLET KAVRAMI I. Devlet Terimi Bölüm 1 ANAYASA HUKUKUNUN BİLGİ KAYNAKLARI I. Anayasalar A. Türk Anayasaları B. Yabancı Anayasalar II. Anayasa Mahkemeleri Kararları III. Bilimsel Eserler A. Genel Eserler B. Monografiler C. Makaleler:

Detaylı

Atilla NALBANT ÜNİTER DEVLET. Bölgeselleşmeden Küreselleşmeye

Atilla NALBANT ÜNİTER DEVLET. Bölgeselleşmeden Küreselleşmeye Atilla NALBANT ÜNİTER DEVLET Bölgeselleşmeden Küreselleşmeye İçindekiler Sunuş (İkinci Baskı)...V Sunuş (İlk Baskı)...VII İçindekiler... IX Kısaltmalar...XVII Giriş...1 Birinci Kısım MERKEZ-ÇEVRE İLİŞKİSİ

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

KAMU PERSONEL HUKUKU KISA ÖZET HUK303U

KAMU PERSONEL HUKUKU KISA ÖZET HUK303U KAMU PERSONEL HUKUKU KISA ÖZET HUK303U 2 Sayfa 2 1.Ünite Temel Kavramlar ve Anayasal İlkeler KAMU GÖREVLİLERİ Türkiye de Kamu Görevlilerinin Soyağacı Kamu Görevlileri Kamu i Seçilmişler Yükümlüler Gönüllüler

Detaylı

ANAYASA CEVAP ANAHTARI GÜZ DÖNEMİ YILSONU SINAVI Ocak 2019 saat 13.00

ANAYASA CEVAP ANAHTARI GÜZ DÖNEMİ YILSONU SINAVI Ocak 2019 saat 13.00 HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ ANAYASA CEVAP ANAHTARI 2018-2019 GÜZ DÖNEMİ YILSONU SINAVI --- 9 Ocak 2019 saat 13.00 1. a) Demokrasi sandıktan

Detaylı

Doç. Dr. SERDAR GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU

Doç. Dr. SERDAR GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU Doç. Dr. SERDAR GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU İÇİNDEKİLER İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...VII BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ...IX İÇİNDEKİLER... XIII KISALTMALAR... XIX TABLO LİSTESİ... XXI

Detaylı

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR... XVII TABLOLAR LİSTESİ... XIX ŞEKİLLER LİSTESİ...XXIII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm

Detaylı

OY HAKKI, SEÇİM ve SEÇİM SİSTEMLERİ

OY HAKKI, SEÇİM ve SEÇİM SİSTEMLERİ OY HAKKI, SEÇİM ve SEÇİM SİSTEMLERİ Sınırlı Oy Hakkı 1) Servete ve Vergiye Bağlı Seçme Hakkı 2) Yeteneğe Bağlı Seçme Hakkı (örneğin, İtalya da 1912 seçimleri, İngiltere de 1945 e kadar uygulanan seçimler)

Detaylı

HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI

HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI 3.Ders Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER HUKUKUN KAYNAKLARI Yargı organları kararlarını, hukuka dayanan, hukuktan kaynaklanan, hukukun gerektirdiği kararlar olarak sunarlar. Bu açıdan yargı

Detaylı

Devleti yönetme hakkı Tanrı(gök tanrı) tarafından kağana verildiğine inanılırdı. Bu hak, kan yolu ile hükümdarların erkek çocuklarına geçerdi.

Devleti yönetme hakkı Tanrı(gök tanrı) tarafından kağana verildiğine inanılırdı. Bu hak, kan yolu ile hükümdarların erkek çocuklarına geçerdi. Orta Asya Türk tarihinde devlet, kağan adı verilen hükümdar tarafından yönetiliyordu. Hükümdarlar kağan unvanının yanı sıra han, hakan, şanyü, idikut gibi unvanları da kullanmışlardır. Kağan kut a göre

Detaylı

FİNAL ÖNCESİ ÇÖZÜMLÜ DENEME TÜRK İDARE TARİHİ SORULAR

FİNAL ÖNCESİ ÇÖZÜMLÜ DENEME TÜRK İDARE TARİHİ SORULAR SORULAR 1- Devletin maddi gücünün anlaşılması için insan ve hayvan sayımının yapıldığı son toy ne zaman toplanırdı? A) İlkbahar B) Yaz C) Sonbahar D) Kış E) Mayıs ayı ortası 2- Devşirme sistemi ve I. Murad

Detaylı

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet ANAYASAL ÖZELLİKLER Ulus devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde belirli bir nüfus ve egemenliğe sahip bir örgütlenmedir. Ulus-devlet üç unsura sahiptir: 1) Ülke (toprak), 2) Nüfus, 3) Egemenlik (Siyasal-Yönetsel

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ Mehmet Uçum 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri a. Tartışmanın Arka Planı Ülkemizde, hükümet biçimi olarak başkanlık sistemi tartışması yeni

Detaylı

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI HAFTALAR KONULAR 1. Hafta TÜRK DEVRİMİNE KAVRAMSAL YAKLAŞIM A-) Devlet (Toprak, İnsan Egemenlik) B-) Monarşi C-) Oligarşi D-) Cumhuriyet E-) Demokrasi F-) İhtilal G-) Devrim H-) Islahat 2. Hafta DEĞİŞEN

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Ders No : 0310420098 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 11.1.217 Diploma Program Adı : HUKUK, LİSANS PROGRAMI, (ÖRGÜN ÖĞRETİM) Akademik Yıl : 216-217 Ders Adı ANAYASA HUKUKU(YILLIK)

Detaylı

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 1. DEMOKR AT PARTI İKTIDARININ SONUNA DOĞRU...9 1.1. DP nin Muhalefete Karşı Tutumu...9 1.1.1.

Detaylı

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR ANAYASANıN TEMEL ILKELERI 2 1. madde Türkiye devleti bir cumhuriyettir. 2. Madde Cumhuriyetin nitelikleri Cumhuriyetçilik Başlangıç ilkeleri Atatürk

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI ANAYASA HUKUKU DOÇ. DR. KASIM KARAGÖZ ANAYASA KAVRAMI, TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI, ANAYASACILIK HAREKETLERİ ANAYASA

Detaylı

SAĞLIK KURUMLARI MEVZUATI

SAĞLIK KURUMLARI MEVZUATI SAĞLIK KURUMLARI MEVZUATI KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKAT Burada ilk 4 sayfa gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- MEVZUAT

Detaylı

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 17 BİRİNCİ BÖLÜM: TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK I. İSLAMİYET ÖNCESİNDE KURULAN DEVLETLER VE ANAYASAL YAPI 20 A. HUN DEVLETİ (MÖ. IV. yy.-ms 4. yy) 20 B. GÖKTÜRK DEVLETİ

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.02.2016 Türk Hukukunun Bilgi Kaynakları - Mevzuat, Yargı

Detaylı

Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu?

Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu? Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu? 1.BÖLÜM TBMM DE EŞİT TEMSİL EDİLİYOR MUYUZ? DEMOKRASİ NEDİR? Demokrasi; Halkın serbest ve eşit siyasal katılımını sağlayan, Özgür muhalefeti mümkün

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK ANAYASA HUKUKU LAW

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK ANAYASA HUKUKU LAW DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK ANAYASA HUKUKU LAW 117 2 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (11 Kasım 2010 Saat 15:00) 1- Avrupa modeli anayasa yargısıyla ilgili olarak

Detaylı

ANAYASA GÜZ DÖNEMİ YILSONU SINAVI 5 OCAK 2015 SAAT 09:00

ANAYASA GÜZ DÖNEMİ YILSONU SINAVI 5 OCAK 2015 SAAT 09:00 ANAYASA 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ YILSONU SINAVI 5 OCAK 2015 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Mevcut seçim barajı hakkındaki görüşünüzü yazınız.

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

MEVLÜT GÖL KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ANAYASA BAŞLANGIÇLARININ SEMBOLİK VE HUKUKİ DEĞERİ

MEVLÜT GÖL KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ANAYASA BAŞLANGIÇLARININ SEMBOLİK VE HUKUKİ DEĞERİ MEVLÜT GÖL KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ANAYASA BAŞLANGIÇLARININ SEMBOLİK VE HUKUKİ DEĞERİ İÇİNDEKİLER TAKDİM...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM Başlangıç Kavramı

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

İlker Gökhan ŞEN. Doğrudan Demokrasi: Kurumlar, Hukuki ve Siyasi Sorunlar

İlker Gökhan ŞEN. Doğrudan Demokrasi: Kurumlar, Hukuki ve Siyasi Sorunlar İlker Gökhan ŞEN Doğrudan Demokrasi: Kurumlar, Hukuki ve Siyasi Sorunlar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XV GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Temel Kavramlar ve Teorik Çerçeve

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARAR GEREKÇELERİNİN BAĞLAYICILIĞI SORUNU

ANAYASA MAHKEMESİ KARAR GEREKÇELERİNİN BAĞLAYICILIĞI SORUNU Semih Batur KAYA Karadeniz Teknik Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi ANAYASA MAHKEMESİ KARAR GEREKÇELERİNİN BAĞLAYICILIĞI SORUNU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Anayasa Hukuku HUK

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Anayasa Hukuku HUK DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Anayasa Hukuku HUK120 2 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRUİYETİ

ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRUİYETİ Yrd. Doç. Dr. Taylan BARIN Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRUİYETİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...

Detaylı

ANAYASA DERSĐ ( GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI)

ANAYASA DERSĐ ( GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) A. ANLATIM SORUSU ANAYASA DERSĐ (2012 2013 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) Anayasal devlet sözünü tek cümleyle açıklayınız. Bir devletin anayasal kabul edilebilmesi için ne gibi unsurlara sahip olması gerekir,

Detaylı

KARŞILAŞTIRMALI SİYASAL SİSTEMLER

KARŞILAŞTIRMALI SİYASAL SİSTEMLER SORULAR 1- Demokrasiyi halkın halk için halk tarafından yönetimi olarak tanımlayan kimdir? A) Lincoln B) Montesquieu C) Makyavel D) Schumpeter E) Dahl 2- Demokrasi kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden

Detaylı

HUKUK L I B E R T U S SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ TEK KİTAP. Müfettişlik. Uzmanlık. Denetmenlik. Banka Sınavları. Gelir Uzmanlığı. Vergi Müfettişliği

HUKUK L I B E R T U S SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ TEK KİTAP. Müfettişlik. Uzmanlık. Denetmenlik. Banka Sınavları. Gelir Uzmanlığı. Vergi Müfettişliği L I B E R T U S HUKUK TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Anayasa Hukuku İdare Hukuku Ceza Hukuku Medeni Hukuk Borçlar Hukuku Ticaret Hukuku İcra-İflas Hukuku KPSS ve kurum sınavları için özgün sorulardan oluşan

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ (İÖ) ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (11 Kasım 2010 Saat 19:00) 1- Amerikan modeli anayasa yargısı için aşağıdakilerden

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR politik bir yaklaşım İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XIII GİRİŞ...1

Detaylı

ĐŞLETME BÖLÜMÜ ANAYASA HUKUKU DERSĐ BAHAR DÖNEMĐ ARA SINAV CEVAP ANAHTARI

ĐŞLETME BÖLÜMÜ ANAYASA HUKUKU DERSĐ BAHAR DÖNEMĐ ARA SINAV CEVAP ANAHTARI ĐŞLETME BÖLÜMÜ ANAYASA HUKUKU DERSĐ 2012 2 013 BAHAR DÖNEMĐ ARA SINAV CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORUSU: 1 (6 x 2=12 puan) Devletin unsurları Ülkenin unsurları 1 Ülke 1 Toprak 2 Millet (ulus) 2 Hava sahası

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ...XI GİRİŞ... 1 İkinci Meclisler... 1 Osmanlı Âyan Meclisi ve 1924 Anayasaları... 3 Cumhuriyet Senatosu...

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ...XI GİRİŞ... 1 İkinci Meclisler... 1 Osmanlı Âyan Meclisi ve 1924 Anayasaları... 3 Cumhuriyet Senatosu... V İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ......XI GİRİŞ... 1 İkinci Meclisler... 1 Osmanlı Âyan Meclisi... 2 1921 ve 1924 Anayasaları... 3 Cumhuriyet Senatosu... 4 I. BÖLÜM OSMANLI DÖNEMİNDE İKİNCİ MECLİS Meclis-i Umumî...

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

Hitit Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü 2013-2014 Bahar Dönemi ANAYASA HUKUKU Dersi Ara Sınavı ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR 3 Nisan 2014 Saat: 10.30 TOPLAM SORU ADEDİ: 40 (40 x

Detaylı

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DERS NOTU I. DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ OSMANLI DEVLETİ NİN GENEL DURUMU. Ekonomik Durum:

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DERS NOTU I. DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ OSMANLI DEVLETİ NİN GENEL DURUMU. Ekonomik Durum: T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DERS NOTU I. DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ OSMANLI DEVLETİ NİN GENEL DURUMU Ekonomik Durum: 1. Avrupa daki gelişmelerin hiçbiri yaşanmamıştır. Avrupa da Rönesans ve Reform

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Sevtap Yokuş Veznedaroğlu 2. Doğum Tarihi: 01 Şubat Unvanı: Öğretim Üyesi (Prof. Dr.) 4. Öğrenim Durumu: Üniversite

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: Sevtap Yokuş Veznedaroğlu 2. Doğum Tarihi: 01 Şubat Unvanı: Öğretim Üyesi (Prof. Dr.) 4. Öğrenim Durumu: Üniversite 1. Adı Soyadı: Sevtap Yokuş Veznedaroğlu 2. Doğum Tarihi: 01 Şubat 1966 3. Unvanı: Öğretim Üyesi (Prof. Dr.) 4. Öğrenim Durumu: Üniversite ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Dicle Üniversitesi

Detaylı

ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ. Sorular Cevaplar

ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ. Sorular Cevaplar ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ Sorular Cevaplar Soru 1. Halkın oylarıyla seçilen Cumhurbaşkanı görevini yaparken taraflı mı olmalı? Tarafsız mı olmalı? Cevap 1. Tarafsız olmalı. Cumhurbaşkanı cumhur u yani milletin

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ..i. İÇİNDEKİLER.iii. KISALTMALAR..ix GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM DEMOKRASİ - VESAYET: TEORİK VE KAVRAMSAL ÇERÇEVE

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ..i. İÇİNDEKİLER.iii. KISALTMALAR..ix GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM DEMOKRASİ - VESAYET: TEORİK VE KAVRAMSAL ÇERÇEVE iii İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ..i İÇİNDEKİLER.iii KISALTMALAR..ix GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM DEMOKRASİ - VESAYET: TEORİK VE KAVRAMSAL ÇERÇEVE 1.1. DEMOKRASİ TEORİSİNİN KAVRAMSAL ÇÖZÜMLENMESİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ...9

Detaylı

Faruk TURİNAY. Suçta ve Cezada. Kanunilik İlkesinin Anayasal Temelleri

Faruk TURİNAY. Suçta ve Cezada. Kanunilik İlkesinin Anayasal Temelleri Faruk TURİNAY Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesinin Anayasal Temelleri İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII KISALTMALAR...XIII GİRİŞ...3 Birinci Bölüm Kanunilik İlkesinde Terminoloji ve Kavramların İncelenmesi

Detaylı

6. DEMOKRASİ. 6.1. Demokrasi. Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz?

6. DEMOKRASİ. 6.1. Demokrasi. Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 6. DEMOKRASİ 6.1. Demokrasi Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 120 6.1.1. Demokrasi Teorileri 6.1.1.1. Normatif Demokrasi Teorisi 6.1.1.2. Ampirik Demokrasi Teorisi 6.1.2. Egemenliğin Kullanılması Bakımından

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

Türk Parlamento Hukuku (LAW 256) Ders Detayları

Türk Parlamento Hukuku (LAW 256) Ders Detayları Türk Parlamento Hukuku (LAW 256) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Türk Parlamento Hukuku LAW 256 Güz 2 0 0 2 3 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

ABD NİN KURULMASI VE FRANSIZ İHTİLALİ

ABD NİN KURULMASI VE FRANSIZ İHTİLALİ ABD NİN KURULMASI VE FRANSIZ İHTİLALİ 1215 yılında Magna Carta ile Kral,halkın onayını almadan vergi toplamayacağını, hiç kimseyi kanunsuz olarak hapse veya sürgüne mahkum etmeyeceğini bildirdi. 17.yüzyıla

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Yargı nedir? Türk hukukunda yargının bölümleri Anayasa Yargısı İdari Yargı Adli Yargı TEMEL HUKUK YARGI Yargı, devletin hukuk

Detaylı

bireysel özgürlük dayanışma eşit haklar öz saygı katılım

bireysel özgürlük dayanışma eşit haklar öz saygı katılım bireysel özgürlük dayanışma eşit haklar öz saygı katılım Temel haklar Santé Belçika herkese vatandaşlık ve İnsan Haklarına saygıyı temin eden Demokratik Devlet hakka saygıyı temin eder. Devlet, sadece

Detaylı

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Yüksek Lisans

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Yüksek Lisans TÜRKİYE NİN GÜNCEL ANAYASAL SORUNLARI 1 Ders Adi: TÜRKİYE NİN GÜNCEL ANAYASAL SORUNLARI 2 Ders Kodu: KMY5120 3 Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Yüksek Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 1 6 Dersin Verildiği

Detaylı

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Temmuz2017 N201722

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Temmuz2017 N201722 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Temmuz2017 N201722 POLİTİKA NOTU Dr. Levent Gönenç 1 Merkez Direktörü Hukuk Çalışmaları Merkezi DAR BÖLGE SEÇİM SİSTEMİ TARTIŞMALARI Basına yansıyan haberlere

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ

II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ 1908 II. Meşrutiyete Ortam Hazırlayan Gelişmeler İç Etken Dış Etken İttihat ve Terakki Cemiyetinin faaliyetleri 1908 Reval Görüşmesi İTTİHAT ve TERAKKÎ CEMİYETİ 1908 İhtilâli ni düzenleyen

Detaylı

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Doktora

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Doktora KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA YARGISI 1 Ders Adi: KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA YARGISI 2 Ders Kodu: KMY6117 3 Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Doktora 5 Dersin Verildiği Yıl: 1 6 Dersin Verildiği Yarıyıl 1 7 Dersin

Detaylı

ERDOĞAN TEZİÇ. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi ANAYASA HUKUKU (GENEL ESASLAR)

ERDOĞAN TEZİÇ. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi ANAYASA HUKUKU (GENEL ESASLAR) I ERDOĞAN TEZİÇ Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi ANAYASA HUKUKU (GENEL ESASLAR) Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş ONDÖRDÜNCÜ BASI Beta II Yayın No. : 2739 Hukuk Dizisi : 1341

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE BÖLÜMÜ ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (8 Kasım 2010 Saat 11:00) 1- Anayasacılık hareketleriyle ilgili, aşağıdaki ifadelerden

Detaylı

ERDOĞAN TEZİÇ. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi ANAYASA HUKUKU (GENEL ESASLAR)

ERDOĞAN TEZİÇ. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi ANAYASA HUKUKU (GENEL ESASLAR) I ERDOĞAN TEZİÇ Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi ANAYASA HUKUKU (GENEL ESASLAR) Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş ONYEDİNCİ BASI Beta II Yayın No. : 3128 Hukuk Dizisi : 1533 Birinci

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun Dallara Ayrılması (Kamu Hukuku-Özel Hukuk) Kamu Hukuku Özel Hukuk Ayrımı Hukuk kuralları için yapılan eski ayrımlardan biri, hukukun kamu

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun kaynakları Normlar hiyerarşisi Hukukun Kaynakları Hukukta kaynak kavramı, hukukun varlık kazanabilmek ve yürürlüğe geçebilmek için hangi

Detaylı

Cumhurbaşkanı. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Cumhurbaşkanı. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Cumhurbaşkanı Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu 2 3 Cumhurbaşkanı bir ülkede yönetim hakkının kalıtımsal, soya dayalı, kişisel olmadığını Kanyanğının dinsel kaynaklardan ilahi tanrısal

Detaylı

SİYASAL İDEOLOJİLER (SBK457)

SİYASAL İDEOLOJİLER (SBK457) T.C. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü SİYASAL İDEOLOJİLER (SBK457) 2. Hafta Ders Notları - 25/09/2017 Araş. Gör. Dr. Görkem

Detaylı

En İyisi İçin. Cevap 1: "II. Meşrutiyet Dönemi"

En İyisi İçin. Cevap 1: II. Meşrutiyet Dönemi Ne x t Le v e l Ka r i y e r 300ADET TAMAMIÖZGÜN ÇÖZÜMLÜAÇI KUÇLU SORU Kaymakaml ı k Sı navı nahazı r l ı k Tar i h Açı kuçl usor u Bankası En İ yi si İ çi n.. Necat i beycd.50.yı li şhanı Apt.no: 19/

Detaylı

TÜRK ANAYASA DÜZENİ Bahar dönemi Ara sınavı

TÜRK ANAYASA DÜZENİ Bahar dönemi Ara sınavı TÜRK ANAYASA DÜZENİ 2016 Bahar dönemi Ara sınavı 1. Divan-ı Hümayun hangi Osmanlı padişahı döneminde kurulmuştur? A) I. Osman B) Orhan C) II. Murat D) III. Selim E) II. Mahmut 2. Divan-ı Hümayunun kaldırılmasıyla

Detaylı

TÜRKİYE NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİNDE DEMOKRASİYE AYKIRI BİR DURUM VAR MI?

TÜRKİYE NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİNDE DEMOKRASİYE AYKIRI BİR DURUM VAR MI? TÜRKİYE NİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİNDE DEMOKRASİYE AYKIRI BİR DURUM VAR MI? DR. Nayef Bin NAHAR Katar Üniversitesi Yüksek Öğretim ve Bilimsel Araştırmalar Faktültesi Dekanı www.wa3efoundation.net Bu makale;

Detaylı

Anayasa Hukuku (KAM 201) Ders Detayları

Anayasa Hukuku (KAM 201) Ders Detayları Anayasa Hukuku (KAM 201) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Anayasa Hukuku KAM 201 Güz 3 0 0 3 4 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? İdare nedir? Organik anlamda idare-fonksiyonel Anlamda İdare Hukuk devleti İdare teşkilatı İdari davalar İDARE HUKUKU Devletin 3 fonksiyonu vardır:

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER BİRİNCİ BÖLÜM DEVLET

İÇİNDEKİLER GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER BİRİNCİ BÖLÜM DEVLET İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III GİRİŞ ANAYASA HUKUKU HAKKINDA GENEL BİLGİLER I-ANA YASA HUKUKUNUN KONUŞU VE ÖNEMİ...1 II-ANAYASA HUKUKU VE SİYASİ KURUMLAR...2 III-ANAYASA HUKUKUNUN METODU VE KAYNAKLARI...4 1-

Detaylı