Rüzgar-Güneş Hibrit Güç Sistemi Tasarımı ve Uygulaması

Transkript

1 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), May 2011, Elazığ, Turkey Rüzgar-Güneş Hibrit Güç Sistemi Tasarımı ve Uygulaması K. Başaran 1, N.S. Çetin 2, H. Çelik 3 1 Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın/Türkiye, [email protected] 2 Ege Üniversitesi, İzmir/Türkiye, [email protected] 3 Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir/Türkiye, [email protected] Wind-Solar Hybrid Power System Design and Implementation Abstract In this study the photovoltaic system, which is a part of the hybrid system composed of solar and wind turbine also which is being planned to be settled at Söke Vocational School was examined. Primarily the photovoltaic system was settled in order to provide exterior lighting at Vocational school. The power of the photovoltaic system is 560Wp, and also it is able to provide exterior lighting for along the night. In the further study it is being planning to add a wind turbine to the system, and also it is being planning to provide energy for the inside lamps. Keywords Photovoltaic, Wind Turbine, Renewable energy, hybrid system, MATLAB/Simulink G I. GIRIŞ ÜNÜMÜZDE özellikle gelişmiş ülkeler tüm faaliyet alanlarında enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu yüzden enerji stratejik bir değer haline gelmiş ve ülkelerin gelişmişlik düzeyleri enerji üretim ve tüketim miktarlarıyla ölçülür olmuştur [1]. Dünyada ihtiyaç duyulan enerjinin yaklaşık %90 ı fosil esaslı kaynaklardan karşılanmaktadır. Bu kaynaklar içerisinde de en büyük pay yaklaşık %35 ile petroldedir. Fosil esaslı kaynakların çevre üzerindeki olumsuzluklarının artması, rezervlerinin tükenmekte olması ve ülkelerin dışa bağımlılıklarını arttırması nedeniyle yeni enerji kaynağı arayışına gidilmiştir. Bu bağlamda en büyük araştırmalar, çevre üzerinde olumsuz etkileri olmayan ve kendilerini sürekli yenileyebilen, yenilenebilir enerji kaynakları üzerine olmuş ve halende devam etmektedir. Çevre kirliliğine neden olan sera gazları birçok sektörden kaynaklanmasına rağmen en büyük karbondi oksit salınımı elektrik enerjisi üretilirken ortaya çıkmaktadır. Günlük hayatta ve sanayide kullanılması zorunlu elektrik enerjisinin, çevreye en az zarar verecek biçimde üretimi, iletimi ve tüketiminin gerçekleştirilmesi konusu çözülmesi gereken en önemli, sorunlardan biri haline gelmiştir. Yenilenebilir ve temiz enerji teknolojileri arasında belkide en fazla dikkat çekenlerden bir tanesi, sınırsız güneş enerjisini kullanarak elektrik enerjisi üretilmesini sağlayan fotovoltaik teknolojisidir [2]. Hızlı bir gelişmenin yaşandığı fotovoltaik pazarında, 2007 yılı sonu itibariyle dünyada toplam kapasite 9 gigawatt peak değerini aşmıştır[3]. Fotovoltaik pazarında % 81 lik paya sahip olan Avrupa bu işin öncülüğünü yapmaktadır [4]. Türkiye de fotovoltaik sistemlerden elektrik üretimi, diğre enerji kaynaklarından elektrik üretimi ile karşılaştırıldığında yok denecek kadar az olduğu görülmektedir. halbuki Türkiye güneş enerjisi bakımından bir çok ülkeye gore çok daha avantajlı konumdadır. Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİE) tarafından yapılan çalışmalara göre; Türkiye nin ortalama yıllık güneşlenme süresi 2640 saat ve ortalama ışınım şiddeti yılda 1311 kw/m 2 olarak belirlenmiştir. Güneş enerjisinden üretilen elektrik fiyatları şu an 30 cent/kws ve bu rakam, konut elektrik tarifesinin 2-5 katı kadardır. Güneş enerjisi endüstrisini, elektrik üretimi içerisinde gerçek anlamda düşünmek için, kurulmuş güneş sistemlerinin maliyetlerinin 8-10 $/Wp dan 3 $/Wp e (başka bir değişle 30 cents/kws den 10 cents/kws e) düşürülmesi gerekmektedir [5]. Bu çalışmada, Adnan Menderes Üniversitesi Söke Meslek Yüksekokulu na kurulacak olan hibrit güç sisteminin tasarımı yapılmıştır. Hibrit güç sisteminin bir parçası olan fotovoltaik sistemin kurulumu yapılıp enerji üretir hale getirilmiş, rüzgar güç sistemi için ise MATLAB/Simulink ortamında similasyonlar yapılmıştır. Projenin ilk aşaması olarak, Söke Meslek Yüksekokulu Binasının dış aydınlatmasını yapan lambaları beslemek için otonom çalışan fotovoltaik sistem kurulmuştur. Sistemde 4 adet 140 Wp değerinde monokristal güneş paneli kullanılmıştır. Ayrıca, kurulumu yapılan sistemin enerji ürettimi belirlenerek amorisman süresi hesaplanmıştır. II. OTONOM FOTOVOLTAİK SİSTEM Elektrik şebekesinin ulaşmadığı ya da elektrik şebekesinin ulaştığı fakat ihtiyacın elektrik şebekesinden karşılanmasının istenmediği durumlarda otonom fotovoltaik sistemler kullanılmaktadır. Güneş enerjisinin süreksiz ve kesikli oluşu ayrıca tüketilen elektrik enerjisinin genelde alternatif (AC) karakterde olması, güneş pilllerinin bazı yardımcı elemanlarla kullanılmasını gerektirmektedir [6]. Şekil 1 de otonom sistemin blok şeması görülmektedir. 114

2 Rüzgar-Güneş Hibrit Güç Sistemi Tasarımı ve Uygulaması Formülde; nominal şartlar altında I sc kısa devre akımı, V oc,n açık devre gerilimi iken, K v ve K i açık devre gerilim/sıcaklık katsayısı ve kısa devre gerilim/sıcaklık katsayısıdır [8]. Tablo 1: Kullanılan Fotovoltaik Modülün Elektriksel Parametreleri Parametre Değişken Değer Maksimum Güç P mmp 140W Maksimum Güçteki Gerilimi V mmp 17,15 V Maksimum Güçteki Akımı I mmp 8,09 A Kısa Devre Akımı I sc 8,63 A Açık Devre Gerilimi V oc 22,39 V Şekil 1: Otonom Fotovoltaik Enerji Sistemi A. Fotovoltaik Panel PV hücre yüksek bir akım yoğunluğunda oldukça düşük bir gerilim üretir. Dolayısıyla PV eleman bir Akım Kaynağıdır. Standart şartlarda, yani 1kW/m 2 ışınım ve 25 o C kristal sıcaklığında, tipik elektriksel değerleri; Kısa Devre Akım Yoğunluğu olarak Isc=30..40mA/cm2 ve Açık Devre Gerilimi olarak da Uoc=0,5..0,6V dur. [6]. Şekil 2 de PV hücrenin elektriksel eşdeğer devresi görülmektedir. Tablo 1 de kurulumu yapılan otonom fotovoltaik sisteme ait akım, gerilim ve güç bilgileri verilmiştir. Denklem 1 ve 3 kullanılarak PV modülün modeli MATLAB/Simulink programı kullanılarak hazırlanmış ve şekil 4 de gösterilmiştir. Şekil 2: PV Hücrenin Elektriksel Eşdeğer Devresi PV hücrenin eş değer devresinde seri ve paralel iç dirençler bulunmaktadır. Buna göre PV hücrenin çıkış akımı denklem 1 deki gibi ifade edilebilir;...1 Formüldeki, I:Fotovoltaik çıkış akımı, V:Fotovoltaik çıkış gerilimi, V t =N s.k.t/q ; N s hücrenin seri bağlanmasıyla oluşan dizinin termal gerilimi, q=elektron yükü ( e -19 C), k: Boltzmann sabiti ( e -23 J K-1), T: p-n birleşim noktasındaki sıcaklık (Kelvin), K ve a: İdeal diyot sabiti [7]. Fotovoltaik hücre tarafından üretilen ışık akımı I pv, hücre ile güneş ışınımı ve sıcaklık arasında doğrusal bir ilişki vardır. Bu ilişki denklem 2 de verilmiştir....2 Formildeki, I pv,n : 1000 W/m 2 ve 25 o C lik nominal şartlar altında üretilen ışık akımı, ΔT=T-T n, T ve T n gerçek ve nominal sıcaklıklardır (birimi Kelvin), G: PV yüzeyindeki güneş ışınımı (W/m 2 ), G n :Nominal güneş ışınımıdır [7]. Eşdeğer devredeki diyotun doyma akımı I 0 ve I 0 ın sıcaklığa bağlı ifadesi denklem 3 de verilmiştir. 3 Şekil 4: PV Modülün MATLAB/Simulink Programında Tasarımı B. DC/AC İnvertör Şekil 5: Gerilim Güç İlişkisi İnvertörler doğru akımı 220V alternatif akıma çevirmek için kullanılan cihazlardır. Harici invertörler 12V veya 24V luk bir batarya deposundan veya başka sistemlerden aldıkları doğru akımı (DC) 220V alternatif akıma (AC) çevirerek her türlü elektrikli cihazı sorunsuz çalıştırırlar. İnvertörlerin çıkış 115

3 K.Başaran, N.S.Çetin, H.Çelik gücüne ve çıkış dalga özelliklerine göre kare dalga, düzeltilmiş sinüs dalga ve tam sinüs dalga olmak üzere çeşitleri mevcuttur. Kullanım yerlerine göre depolamalı ve şebeke bağlantılı olmak üzere iki kullanım alanına ayrılırlar. Tam sinüs invertör şebeke elektriği ile aynı kalitede çıkış verip hiçbir elektrikli cihazın çalışmasında sorun çıkarmamaktadır. Birçok motorlu alet ilk çalışma anında normal güç tüketiminin birkaç katı güç çektiği için kullanılan invertör kısa süreler için bu güçte (Anlık Çekim Gücü) çalışma özelliğine sahip olmalıdır. Bu tip inverterler özellikle çok hassas elektronik cihazları çalıştırmak için kullanılabilir [9]. Şekil 6 da invertör blok şeması görülmektedir. invertör devresi; yüksek frekans devresi, bağlantı devresi, köprü devresi ve otonom bağlantı devrelerinden oluşmaktadır. [10] C. Akü Şarj Cihazı Şekil 6: İnvertör Blok Şeması Akünün kuvvetli şarjı gazlanmaya, zayıf şarjı ise kalıcı kapasite kayıplarına yol açtığından uygun bir şarj regülatörünün fotovoltaik sistemlerde kullanılması gerekmektedir. Kurulumu yapılan fotovoltaik sistemde kullanılan şarj cihazının teknik özellikleri; Gerilim: 24 V Akım: 40 A. Maksimum PV açık devre gerilimi: 125 V DC 25 derece şarj/yük akımı: 40 A sürekli DC Maksimum Tepe Akımı: 85 A, elektronik korumalı Şarj Kontrol Metodu: Modülasyon-PWM D. Akümülatör Genelde güneş enerjisi ile enerji kullanımı arasında zamansal bir uyum olmadığından akümülatör, PV sistemin önemli bir parçasıdır. Gerilim üreten sistem tarafı ile tüketici arasına konan bir akümlatör ile, meterolojik şartlara, gün / gece farklılıklarına, mevsimlere bağımlı olan güneş enerjisindeki değişikliklerin tüketici sisteme yansıması önlenebilir. Fotovoltaik sistemlerde depolama, özellikle uygun fiyat / performans oranı ve yüksek çevresel geri dönüşüm yönünden en optimum sonuçları veren kurşun-asit akülerle sağlanmaktadır. Kurşun-asit akülerin kullanım sahalarına göre tasarım ve üretim süreçleri değiştirilerek performansları maksimize edilmektedir. Kurşun asit aküler SLI (otomotiv uygulamaları), traksiyoner ve stasyoner (sabit tesis) olarak üç ana kullanım sahasına bölünmüştür. Fotovoltaik uygulamaların büyük çoğunluğu derin deşarja uygun olarak tasarlanmış stasyoner tipi kurşun-asit aküleri ile kurulmaktadır. III. RÜZGAR GÜÇ SİSTEMİ Büyük kütleli hava hareketlerinden oluşan rüzgârın bir kinetik enerjisi vardır. Rüzgâr türbininin kanatları bu kinetik enerjiyi alarak kullanımımıza göre elektriksel ya da mekaniksel forma çevirir. Türbinin kanatları tarafından tutulan rüzgar gücü; (W)..1 formülü ile hesaplanmaktadır [11]. Formülde; a havanın yoğunluğu (kg/m 3, pratikte hava yoğunluğu 1,225 alınabilmektedir), A T, kanat süpürme alanı, V, rüzgar hızı(m/s) dir. Rotor tarafından üretilen gerçek güç, rüzgârdan rotora geçen bu enerjinin verimliliği ile belirlenir. Bu verim genellikle güç katsayısı (C p )olarak adlandırılır. Böylelikle rotorun güç katsayısı, rüzgârdan elde edilen teorik güç ile rotor tarafından üretilen gücün oranı olarak bulunur. (W)..2 formülü ile hesaplanmaktadır [11]. C p nin maksimum değeri Betz yasasına göre 0,593 olmaktadır [12]. Rüzgar türbini, uç hız oranının (λ) fonksiyonu olarak güç katsayısı (C p ) ile karakterize edilebilir [13]. Rotor kanat ucundaki hız ile rüzgar hızı arasındaki oran uç hız oranı olarak tanımlanmaktadır....3 Formülü ile hesaplanır. Formülde; R, rotor yarıçapı, w m, rotor hızı (rad/s), V, rüzgar hızı (m/s) Güç katsayısını uç hız oranının bir fonksiyonu olarak %99,8 doğrulukta;...4 şeklinde ifade etmek mümkündür [13]. Türbin rotoru tarafından üretilecek torkta; 5 formülü ile hesaplanır. Yapılan bu açıklamalardan sonra, MATLAB/Simulink program kullanılarak rüzgar türbininden elde edilecek güç ve torku gösteren model hazırlanmıştır. Hazırlanan model şekil 7 de gösterilmiştir. 116

4 Rüzgar-Güneş Hibrit Güç Sistemi Tasarımı ve Uygulaması IV. TASARIM VE UYGULAMA Söke MYO nun dış aydınlatması 9 adet 125 W lık civa buharlı lambalar ile yapılmaktaydı. Bu lambaların verimleri düşük olduğundan fazla enerji tüketmektedirler. Projenin ilk adımı olarak 125 W lık lambalar 40 W lık sodyum buharlı lambalarla değiştirilmiştir. Böylelikle ihtiyaç duyulan enerji yaklaşık 3 te 1 oranına düşmüştür. Dış aydınlatma lambalarının enerji ihtiyacını karşılayabilmek için oluşturulan otonom fotovoltaik sistemde; 4 adet 140 Wp değerinde monokristal güneş paneli, 1500 W gücünde tam sinüs dalga invertör, 4 adet 12 V, 110 Ah (Amper-saat) jel akü ve 40 A lik akü şarj cihazı kullanılmıştır. 2 fotovoltaik panel kendi arasında seri, diğer 2 si kendi arasında seri bağlandıktan sonar bu ikili guruplar paralel bağlanarak 24 V çalışma gerilimli sistem elde edilmiştir. Sistemin çalışma gerilimi 24 V olduğundan akülerde birbirine seri ve paralel bağlayarak 24 V, 220 Ah lik akü gurubu elde edilmiştir. Şekil 7: Rüzgar gücü ve Üretilen Tork Modeli Küçük güçlü rüzgar türbinlerinde, sabit mıknatıslı senkron generator (PMSG) kullanılmaktadır. Türbinden elde edilen tork generatorün tahrik bilgisi olarak kullanılmaktadır. Türbinden elde edilen alternatif gerilim çeşitli devrelerle aküyü şarj edecek forma getirilmektedir. Bu çalışma kapsamında öncelikle fotovoltaik sistem kurulmuş ve enerji üretmeye başlamıştır. kısa bir süre sonra sisteme 24 V, 1000 W lık rüzgar türbini de ilave edilerek hibrit bir sistem elde edilmiş olacaktır. Fotovoltaik panellerle rüzgar türbininin birlikte kullanıldığı hibrit sistemin MATLAB/Simulink programında hazırlanmış modeli şekil 8 da verilmiştir. Şekil 8: Hibrit Sistem Modeli A. Akü Kapasitesinin Belirlenmesi Lambaların Toplam Gücü; Lambaların günde ortalama 10 saat çalışması durumunda harcayacakları toplam enerji; Akülerin kapasiteleri ( C ) amper-saat cinsinden ölçülmektedir. Dolayısıyla günlük enerji tüketiminin gerilime oranı akü kapasitesini vermektedir. olarak hesaplanır. Fakat elde edilen bu sonuca göre akü seçmek doğru olmaz. Çünkü aküde ve tesisatta kayıplar vardır. Bu kayıpların ilave edilmesi gerekmektedir. Aküde %10, tesisatta %2 kayıp olduğu düşünülürse doğru akü kapasitesi; olarak hesaplanır. Akü hesabı yapılırken, akü kapasitesinin %80 inin kullanılacağı, %20 sinin emniyet şarjı olarak tutulması prensibine göre yapıldığından; oluşturulan bun sistemde, sistemin en az 10 saat çalışabilmesi için akü kapasitesi en az; olarak hesaplanır. Bu hesaplamalar neticesinde sistemde, 24 V, 220 Ah lik bir akü kullanılabileceği gibi, 12 V luk 2 adet akü seri bağlanarak 24 V luk akü ve 2 adet diğer seri bağlanmış akü gurubu ile de bu seri gurup parallel bağlanarak 220 Ah lik akü gurubu elde edilebilir. Uygun olanı da aslında budur. Çünkü tek bir akü büyük ve ağırdır. Bu nedenle kurulumu yapılan sistemde 4 adet 110 Ah lik akü kullanılmıştır. B. Sistemin Kurulumu Bir tanesi 12 V çalışma gerilimli olan monokristal panellerden, 24 V doğru gerilim elde edebilmek için şekil 9 de görüldüğü gibi 2 şer 2 şer seri bağlantı yapıldıktan sonar seri paneller parallel bağlanmıştır. 117

5 K.Başaran, N.S.Çetin, H.Çelik Şekil 9: Fotovoltaik Panellerin Seri ve Paralel Bağlantısı Panellerin bu şekilde bağlanması ile elde edilen 24 V luk gerilimin + ve uçları akünün kuvvetli veya zayıf şarj olmasını önlemek için öncelikle akü şarj cihazına bağlanmıştır. Bu bağlantıyı yapabilmek ve şarj cihazını uygun bir yerde muhafaza edebilmek için bir sigorta kutusu hazırlanmıştır. Hazırlanan bu sigorta kutusu panel ayağına monte edilmiştir. Panellerin + ve uçları sigortalara girdikten sonar sigortanın çıkış uçlarından şarj cihazına giriş yapılmıştır. Şekil 10 akü şarj cihazının ve sigortaların yerleştirildiği kutu görülmektedir. Şekil 11: Fotovoltaik Paneller Şekil 10: Sigorta Kutusu Akü şarj cihazı ile aküler arasına 2x6 mm 2 lik kablo çekilerek şarj cihazı ile akülerin arasındaki bağlantı yapılmıştır. Akü grubunun + ve uçları 2x6mm 2 lik kablo ile invertörün +, -ucuna bağlanmıştır. İnvertörün alternatif gerilim çıkışından 3x2,5 mm 2 lik koblo kullanılarak dış aydınlatma lambalarının sigortalarına hat çekilmiştir. Şekil 11 de fotovoltaik paneller görülmektedir. C. PV Sistemin Amortisman Süresi Söke MYO nun dış aydınlatma lambaları yaz-kış günde ortalama 10 saat çalışmaktadırlar. Günümüzde tüm vergi ve kesintiler dahil elektriğin birim fiyatının 27,5 kuruş olduğu düşünülürse, fotovoltaik system kurulmadam once 125 W lık lambaların kullanıldığı okula yılda ortalama 1100 lira elektrik faturası gelmekteydi. Kurulumu gerçekleştirilen sistem sayesinde bu rakam sıfırlanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucu sistemin kendini 4 yılda amorti edebileceği görülmüştür. Eğer 40 W lık ampüllerin kullanılması durumuna göre hesaplama yapılırsa sistem kendini yaklaşık 12 yılda amorti edebilecektir. D. Rüzgar Türbininin Amortisman Süresi Rüzgar türbininden elde edilecek enerji miktarı rüzgar hızının kübü ile değişmektedir. Bu nedenle, rüzgar türbininin amortisman süresinin hesaplanabilmesi için rüzgar hızlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Kurulması düşünülen rüzgar türbininin amortisman süresini hesaplayabilmek için, 1 Temmuz Haziran 2000 tarihleri arasında Söke de 10m ve 30m yüksekliklerde ölçülen rüzgar hızı değerleri kullanılmıştır [14]. 10 m ve 30 m yüksekliklerde saatlik ortalama hızlar için esme sayıları belirlenmiş [14] kurulması düşünülen rüzgar türbininin üretici firması tarafından hazırlanan turbine ait rüzgar hızı-güç eğrisinden yararlanarak, türbinin yılda yaklaşık 2000 kwh lik enerji üretebileceği hesaplanmıştır. Bu bilgiler doğrultusunda türbinin yaklaşık 8 yılda kendini amorti edebileceği hesaplanmıştır. 118

6 Rüzgar-Güneş Hibrit Güç Sistemi Tasarımı ve Uygulaması Yapılan bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere hibrit sistemin amortisman süresi, aynı güçte kurulacak fotovoltaik sistemin amortisman süresinden daha kısa olmaktadır. Dolayısıyla tek başına fotovoltaik sistem kurmak yerine rüzgar türbiniyle birlikte çalışan hibrit bir sistem kurmak daha avantajlı olacaktır. V. SONUÇ Ülkemiz, özellikle Söke MYO nun bulunduğu Ege Bölgesi, rüzgar ve güneş potansiyeli bakımından oldukça avantajlı konumdadır. Türkiye de en az güneş enerjisi üretilebilecek ay olan Aralık ayında bile kurulumu yapılan sistem, dış aydınlatma lambalarını 10 saat çalıştırabilecektir. Kurulumu yapılan fotovoltaik sistemin kendini amorti etme süresi 12 yıl, fotovoltaik sisteme ilave edilmesi planlanan rüzgar türbininin kendini amorti etme süresi 8 yıl olarak hesaplanmıştır. bu sistemlerin 20 yıllık kullanım süreleri olduğu düşünülürse yapılan yatırımın uzun vadede ekonomik olduğu görülmektedir. Gerek üniversitelerde ve gerekse toplumun diğer kesimlerinde yenilenebilir enerji kaynakları hakkında bilgi düzeyinin arttırılması gerekmektedir. Kurulumu gerçekleştirilen fotovoltaik sistem sayesinde, hem üniversite öğrencileri fotovoltaik sistem elemanları ve sistem kurulumu hakkında bilgi sahibi olmuşlar hem de bu sistemin Söke sanayicisine ve halkına tanıtılarak fotovoltaik sistemlerden elektrik üretimi hakkında bir farkındalık oluşması sağlanmıştır. Üniversiteler gibi resmi dairelerde elektrik kesintilerinden en az etkilenmek için generator sistemlerinin kurulması gerekmektedir. Yapılan bu sistem sayesinde en azından aydınlatma ihtiyacının, generator sistemi için yapılacak yatırım ile fotovoltaik sistemle de sağlanabileceği belirlenmiştir. Rüzgar türbinin kurulumu yapılıp devreye alındıktan sonra bina içindeki kat lambalarının da enerji ihtiyacı sağlanabilecektir. Rüzgar türbinin de devre alınması ile yenilenebilir enerji kaynakalrından enerji üretimi sağlanan ve en yaygın kullanım alanına sahip olan rüzgar-güneş hibrit güç sistemi, tüm üniversite öğrencilerinin bilgilenmesi amacıyla da kullanılacaktır. [9] M.Demirtaş, Güneş ve Rüzgar Enerjisi Kullanılarak Şebekeyle Paralel Çalışabilen Hibrit Enerji Santrali Tasarımı ve Uygulaması, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitisü, Ocak [10] R.Y.Duan, C.T.Chang, A Novel High-Efficiency Inverter for Stand- Alone and Grid-Connected Systems, Industrial Electronics and Applications, ICIEA rd IEEE Conference on [11] D.Peftitsis, G. Adamidis, A. Fyntanakis, Modulation of Three Phase Rectifier in Connection With PMSG for Maximum Energy Extraction, Power Electronics and Applications, EPE '09. 13th European Conference, [12] R.C. Bansal, T.S. Bhatti, D.P. Kothari, On some of the desing aspects of wind energy conversion systems, Pergomon, Energy Conversion and Management 43 (2002) [13] M. Arifujjaman, M. Iqbal, and J. E. Quaicoe, Maximum pawer Extraction From a Small Wind Turbine Emulator Using a DC-DC Concerter Controlled by a Microcontroller, 4th International Conference on Electrical and Computer Engineering ICECE 2006, December 2006, Dhaka, Bangladesh [14] M. Çubukçu, A. Özdamar, "Enerji Eldesinde Ortalama Rüzgar Hızı Ölçüm Aralığı ve Hellmann Katsayısının Önemi: Söke Örneği, II. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Sempozyumu Bildiriler Kitabı, s , İzmir, [15] Erişim tarihi: KAYNAKLAR [1] N.S.Çetin, K.Başaran, Adnan Menderes Üniversitesi Yerleşkesinin Rüzgar Elektrik Potansiyelinin Belirlenmesi,VIII. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, pp , Aralık [2] A.Bedeloğlu, Y.Bozkurt, Fotovoltaik Teknolojisi: Türkiye ve Dünyadaki Durumu, Genel Uygulama Alanları ve Fotovoltaik Tekstiller, Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi 2010, 4(2) [3] EPIA, Solar Generation V-2008, Global Market Outlook for Photovoltaics Until 2012 [4] EPIA, Global Market Outlook for Photovoltaics Until 2013, 2009 [5] Erişim tarihi: [6] Çolak, M., (2003), Fotovoltaik Sistemler Ders Notu, İzmir. [7] M.G.Villava, J.R.Gazoli, E.R.Filho, Modeling and Circuit-Based Simulation of Photovoltaic Arrays, Power Electronics Conference, COBEP '09. Brazilian. [8] M.S. Jamri, T. C. Wei, Modeling and Control of a Photovoltaic Energy System Using the State-Space Averaging Technique, American Journal of Applied Sciences 7 (5): ,