TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET SALNÂMESİ NDE BURDUR BURDUR VİLAYETİ

Transkript

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET SALNÂMESİ NDE BURDUR BURDUR VİLAYETİ 1. Hudûd 1 ve Mesâha-i Sathîye 2 : Burdur Vilayeti şarken 3 Isparta Vilayeti nin Eğirdir, garben 4 Denizli Vilayeti nin Garbî Karaağaç 5, şimâlen 6 Isparta Vilayeti, cenûben 7 Antalya Vilayeti nin Korkud İli 8 Kazaları yla mahdud 9 olub mesâha-i sathîyesi 7500 kilometre murabbaı 10 dır. 2. Taksimat-ı Mülkiye 11 : Burdur Vilayeti merkez vilayet olan Burdur yla Tefenni ve Bucak (Oğuzhan) kazalarından müteşekkil 12 dir. Merkez vilayetin Sertaç (Böbekler) 13, Belönü (Ağlasun) namlarıyla iki nahiyesi ve yetmiş yedi adet köyü Bucak nın Milli 14 ve Kızılkaya nahiyeleriyle 29 adet köyü ve Tefenni nın da Gölhisar ve Dirmil nahiyeleriyle elli yedi adet köyü vardır. 3. Kabil 15 Zirai Arazi, Ziraiyat ve Hasadlar Yekûnu: Zonguldak 16 Vilayeti nin mesâha-i sathîyesi tahminen 7500 kilometre murabbaı olub bundan kilometre murabbaı mezrû 17, kilometre murabbaı da gayri mezrû 18 dur. Gayri mezrû araziden kilometre murabbaı dağlık, taşlık ve ormanlık ve kilometre murabbaı da göl ve bataklıktır. Mütebakisi 19 meradır. Vilayetin bir senelik ziraat ve miktarıyla hasadlar 20 yekûn 21 u bervech-i zîr 22 dir. Antalya / Kepez 100. Yıl İlköğretim Okulu Sosyal Bilgiler Öğretmeni, Tarihçi. 1 Hudûd: Sınırlar. 2 Mesâha-i Sathîye: Yüzölçüm. 3 Şark: Doğu. 4 Garb: Batı. 5 Garbî Karaağaç: Denizli İli nin Acıpayam İlçesi. 6 Şimal: Kuzey. 7 Cenub: Güney. 8 Korkud İli: Korkuteli. 9 Mahdud: Sınırlı. 10 metre murabba: metre kare. 11 Taksimat-ı Mülkiye: İdari bölümler. 12 Müteşekkil: Oluşmuş. 13 Sertaç (Böbekler): Bugünkü Kemer İlçesi. 14 Milli (Melli): Bucak İlçesi Kocaaliler Kasabası. 15 Kabil: Mümkün, var olan. 16 Burdur olması gerekiyor. Sehven yazılmış. 17 Mezrû: Ekili 18 Gayri mezrû: Ekili olmayan. 19 Mütebaki: Geriye kalan. 20 Hasad: Elde edilen ürün. 21 Yekûn: Toplam 22 Bervech-i zîr: Aşağıdaki gibi. 1

2 Kazaların İsimleri Burdur Merkez Tefenni Bucak Buğday Arpa Yulaf Çavdar Burçak Ziraiyat 23 ı Mısır 2 Ak Darı Bakla Patates Kenevir Üzüm Bağı Asma Fasulye Yekûn Kazaların İsimleri Burdur Merkez Tefenni Bucak Buğday Arpa Yulaf Çavdar Burçak İstihsâlât 25 ı Mısır Ak Darı Bakla Patates Kenevir Üzüm Bağı Asma Fasulye Yekûn Ziraiyat: Ekilen alan, tarımsal faaliyet gösterilen alan olması gerekiyor. Yazım hatası. 25 İstihsâlat: Üretim(ler) olması gerekiyor. Yazım hatası olması gerekiyor. Yazım hatası.

3 gösterilmiştir. Kazaların İsimleri Burdur Bucak Tefenni 4. Hayvanat-ı Ehliye 28 : Burdur Vilayeti nde mevcut hayvanat-ı ehliye ve ganemiye 29 ile mahsulât-ı hayvaniye 30 miktarı zirdeki cetvelde Bârgîr 31 Kısrak 33 Reis 32 Reis Merkeb 34 Reis Hayvanat-ı Ehliye ve Ğanemiye Katır Reis Deve Reis İnek Reis 3 Öküz Reis Manda Reis Koyun Reis Keçi Reis Mahsulât-ı Hayvaniye Yün ve Yapağı Yekûn Hayvanat-ı Ehliye: Evcil hayvanlar. 29 Ganemiye: Küçükbaş hayvanlar. 30 Mahsulât-ı Hayvaniye: Hayvanlardan elde edilen ürünler. 31 Bârgîr: Beygir 32 Reis: Baş 33 Kısrak: Dişi at 34 Merkeb: Eşek Süt Keçi Kılı

4 Kazaların İsimleri Burdur Bucak Tefenni 5. Ormanlar: Burdur Vilayeti nde mevcut ormanlar. Ormanların Mesâha-i Sathîyeleri Hektar Akçam Hektar Karaçam Hektar Ormanların Ecnas-ı Eşcar 35 Üzerine Taksimatı Ardıç Hektar Meşe Hektar Katran Hektar 4 Çevgen 37 Hektar Kitre 38 Hektar Çınar Hektar Ormanlarda Bir Sene Zarfında Kesilen Kereste ve Mahrukat 36 Miktarı Kereste Metre Odun Kömür Hektar Mik ab 40 ı Kantar 41 Kantar Mütenevvi 39 Çalılıklar Yekûn Ma denler: Yalnız Burdur Merkez dâhilinde Sultan Ere 42 mevkiinde ma den kömürü vardır. 35 Ecnâs-ı Eşcâr: Ağaç(ların) çeşitleri 36 Mahrûkat: Yakacak. 37 Çevgen: Çöven otu. Kökü ve dalları, suyu sabun katılmış gibi köpürten, kir temizleyici bir bitki, sabun otu, helvacı kökü. 38 Kitre: Gevenden çıkarılan bir tür zamk, kestere. 39 Mütenevvi : Çeşitli 40 Mik ab: Küp, Metreküp 41 Kantar: Eskiden kullanılan bir ağırlık ölçüsü birimi. 56,452 kilogram. 44 okka. 42 Sultan Ere: Sultan Ere Deresi, Tedaş Deposu nun güneyindedir.

5 Bulundukları Mahaller Burdur Kayapınar Mevki Burdur Kayapınar Mevki Burdur Kayapınar Mevki Burdur Kayapınar Mevki Burdur Kurna Karyesinde Burdur un Ilıca Mevki inde Muhtelif Mahaller ve Köylerde 7. Fabrikalar: Burdur Vilayeti merkezinde mevcut fabrikalarla cinsleri ve istihsâlâtı. İsimleri Ne İle İştigâl 43 Eyledikleri Nev i 44 Sahiblerinin İsimleri Un ve Hızar - Fabrika Kabacalızâde Hacı Abdurrahman Efendi 5 Fabrika - Değirmenler Kuvve-i Muharrikel Kaç Beygir erinin 46 Kuvvetinde Tâbiiyyet 45 leri Cinsleri Olduğu Türkiye Cumhuriyeti Su On altışar Beygir Kuvvetinde Bir Sene Zarfındaki İstihsâlâtı Sekiz yüz bin kilo un, on bin iki yüz metre mik ab kereste Un - Fabrika Velicanzâde Biraderler Türkiye Cumhuriyeti Su On altışar Beygir Sekiz yüz bin kilo un Un - Fabrika Baki Beyzâdeler Türkiye Cumhuriyeti Su On altışar Beygir Sekiz yüz bin kilo un Un - Fabrika Hacı Yavsızâdeler Türkiye Cumhuriyeti Su Sekiz Beygir Dokuz yüz bin kilo un Hızar 47 - Fabrika Tıkırdıkzâde Hacı Osman Türkiye Cumhuriyeti Su Yirmi dört Beygir Dokuz yüz metre mik ab kereste Kiremit ve Tuğla 50 Halı Vilayet Dâhilinde Destgâh Destgâhı 600 Vilayet Dâhilinde - Fabrika Çilzâde Fahrettin Bey Türkiye Cumhuriyeti Buharla Dörder Beygir adet Marsilya cins kiremit ve tuğla Değirmen - Değirmen Muhtelif Türkiye Cumhuriyeti Su ile - Beher 48 i kilo dakik 49 tahin eder Destgâh Alaca Bez Destgâhı Şark Halı, Türk Varlığı, Nur Halı, Karagözzâde Halı Kumpanyası Şark Halı Müdürü İtalya, diğerleri Türk El İle arşun murabba ı 51 halı - - Türkiye Cumhuriyeti El İle tob (top) Vilayet Dâhilinde Marangoz Türkiye Cumhuriyeti El İle - Tefenni - Bucak - Dakik tahin eder Dakik tahin eder Kırk altı adet değirmen On yedi adet değirmen 43 İştigâl: Uğraşı, meşgul olma. 44 Nev : Çeşit, tür, nevi. 45 Tâbiiyet: Bir devletin teb'asından olma, uyruğu. 46 Kuvve-i Muharrike: Hareket ettiren güç. 47 Hızar: Tahta ve kereste biçmeye yarayan, elektrik ve su gücüyle çalışan büyük bıçkı. 48 Beher: Her biri. 49 Dakîk: İnce. 50 Destgâh: Tezgah, atölye. 51 Arşun Murabba: Metre kare. 52 Mamûl: Yapılmış, imal edilmiş. 53 İlâh: Ve benzerleri, ve diğerleri. 54 Vasatî: Ortalama. Muhtelif Türkiye Cumhuriyeti Su İle - Muhtelif Türkiye Cumhuriyeti Su İle takım ceviz tahtadan mamûl 52 oda takımı, masa ve kanepe sandalye ilâh 53 Beheri vasatî 54 olarak yirmi beş bin kilo dakik tahin eder Beheri vasatî olarak yedi bin kilo dakik tahin eder

6 8. Bankalar: Burdur Vilayeti nde mevcut bankalar Bankaların İsimleriyle Bulundukları Yerler Merkezi 6 Umûmî 55 Sermayeler Şubenin Tarih-i Mikdarı Lira Adet Nev i 57 Te sisi 56 Burdur Vilayeti Ziraat Bankası - Evrak-ı Nakdiyye Burdur Vilayeti Bucak Ziraat Bankası Ankara - Evrak-ı Nakdiyye - Burdur Vilayeti Tefenni Ziraat Bankası 9. Yollar: Burdur Vilayeti nde mevcut yollar Yolun İbtida 59 sı - Yolun Sağlam Nihayet 60 i Yolun Tavli 61 Kısmı metre - Evrak-ı Nakdiyye 1325 Muhtaç Tamir Kısmı Tamir Olunmakta Tamire Başlanmamış Yeni İnşa Olunmakta metre Burdur Baladız Burdur Antalya Burdur - Tefenni Umûmî: Genel. 56 Tarih-i Te sis: Açılış tarihi. 57 Nev i: Çeşidi 58 Evrak-ı Nakdiye: Kâğıt paralar. 59 İbtida: Başlangıç, başlama noktası. 60 Nihayet: Son, sona erdiği yer. 61 Tavîl: Uzunluk.

7 10. Vâridât-ı Umûmîye 62, Hususîye 63 ve Belediye Vâridâtı 64 : Burdur Vilayetinin vâridât-ı umûmîyesi lira, vâridât-ı hususîyesi de lira olub, merkez Burdur Belediyesi nin vâridâtı ve Tefenni Belediyesi nin ve Bucak Belediyesi nin ve Burdur Vilayeti ne tâbi 65 Çeltikçi Nahiyesi Belediyesi nin ve Belönü Belediyesi nin yedi yüz ve Tefenni na merbut 66 Karamanlı Belediyesi nin ve Çavdır Nahiyesi Belediyesi nin ve Bucak na mülhak 67 Kızılkaya Nahiyesi nin liradır. 11. Nüfus-ı Umûmîye 68 : Vilayetin nüfus-ı umûmîyesi zîr 69 deki cetvelde gösterilmiştir. Mukayyed 70 Nüfus-ı Umûmîye Tevellüdat 71 Vefiyat 72 Münakehat 73 Kaza İsimleri Erkek Kadın Yekûn Erkek Kadın Yekûn Erkek Kadın Yekûn Erkek Kadın Yekûn Talâk 74 Burdur Merkez Tefenni Bucak Yekûn Varidat-ı Umumiye: Genel gelirler. 63 Varidat-ı Hususiye: Özel gelirler. 64 Belediye Varidatı: Belediye gelirleri. 65 Tâbi: Bağlı. 66 Merbut: Bağlı. 67 Mülhak: Bir yere bağlı olan. 68 Nüfus-ı Umûmîye: Genel nüsus. 69 Zîr: Aşağıda. 70 Mukayyed: Kayıtlı. 71 Tevellüdât: Doğumlar. 72 Vefiyat: Vefatlar, ölümler. 73 Münakehat: Evlenmeler, nikahlanmalar. 74 Talâk: Boşanma 7

8 12. Ahvâl-i Sıhhiye 75 : Vilayetin ahval-i sıhhiyesi iyidir. Vilayetin kızıl, kızamık, ğrip 76, kabakulak ve dizanteri 77 şeklinde ishal ve iltihabı em â 78 gibi beledi 79 hastalıkları vardır. Burdur Vilayeti nde bir memleket hastanesi mevcut olub elli yataklıdır. Röntgen cihazı mevcuttur. Bundan başka Tefenni nda dört yataklı bir dispanser vardır. Bucak nda da bir dispanser derd-dest-i te sîs 80 dir. Ma den Sularının İsmi Mevki Ma den Suları Cihet-i Aidiyet 82 i Burdur Merkez İçme Suyu Çerçin Karye 84 si civarında Sahibsiz - Burdur Merkez Kokar Pınar Müslümler Karyesi civarında Sahibsiz - Burdur Merkez Kokar Pınar Yassıgüme Karyesi civarında Sahibsiz - Bu dahi 75 Ahval-i Sıhhiye: Sağlık durumu. 76 Ğrip: Grip 77 Dizanteri: Ağrılı ve kanlı ishalle beliren, bağırsakta yaralara yol açan bulaşıcı, salgın hastalık, kanlı ishal. 78 İltihab-ı em â: Bağırsak iltihabı, bağırsak yangısı. 79 Beledî: Kentli, yerel, mahalli. 80 Derd-dest-i te sîs: Temeli atılıp yapılmakta olan, inşâ halinde. 81 Mülahazat: Düşünceler, açıklamalar. 82 Cihet-i Aidiyet: Ait olduğu yer, birine ait olup olmadığı. 83 Terkibat-ı Kimyeviye: Kimyasal bileşik, kimyasal karışım. 84 Karye: Köy 85 Beyn-el Halk: Halk arasında. 86 Müştehi: Seven. 87 Hazım: Hazmettirici, sindirici. 88 Derûn: İç, içerisi. 89 Zâil: Yok olma. 8 Terkibat-ı Kimyeviye 83 leri Mülahazat 81 Beyn-el Halk 85 müştehi 86 ve hazım 87 olarak kullanılmaktadır. Çok içilirse müshil, az içilirse müştehi hazımdır. Vaktiyle İtalyanlar şişeler derûn 88 unda kilitli miktarda memleketlerine sevk etmişlerdir. Kükürtlü olduğu anlaşılmakta ve halk tarafından banyo ile uyuz hastalığını zâil 89 eylediği söylenmektedir.

9 Ilıcalar: Burdur Vilayeti nde ılıca yoksa da Burdur şehrinin şimal kısmında ve Burdur Gölü namıyla mevsûm 90 göl suyunun emrâz-ı cildiye 91 tedavisinde büyük evsaf ı şifaiye 92 si vardır. Banyosu her hususta nafi 93 dir. Tahlil raporu bervech-i zîrdir de terk ettiği hülasa-i yabisa miktarı: Krom Litresinde : 20,388 Kibritiyet 94 Sodyum 95 : 13,118 Kibritiyet Mağnezyum 96 : 0,390 Kibritiyet Kalsiyum 97 : 0,257 Klor Mağnezyum 98 : 3,275 Klor Sodyum 99 : 3,030 Alumin 100 : 0,036 Silis 101 : 0, Cerâim-i Adliye 102 : Burdur Vilayeti nde bu sene zarfında vuku bulan mütenevvi 103 cürm 104 lerin miktarı 774 adettir. 90 Mevsûm: Adlandırılmış. 91 Emrâz-ı Cildiye: Cilt Hastalıkları. 92 Evsâf-ı Şifaiye: Şifa özellikleri. 93 Nafi : Şifalı, yararlı, faydalı. 94 Kibritiyet: Kükürt nitelikli. 95 Kibritiyet Sodyum: Sodyum sülfür. 96 Kibritiyet Mağnezyum: Magnezyum sülfür. 97 Kibritiyet Kalsiyum: Kalsiyum sülfür. 98 Klor Mağnezyum: Magnezyum klorür. 99 Klor Sodyum: Sodyum klorür. 100 Alümin: Suda çözünmeyen, 2050 C'de eriyen, beyaz bir toz olan alüminyum oksit (Al2O3). 101 Silis: 1. Kum, çakmak taşı, kuvars vb. silisyumun oksijenli birleşimleri. 2. Formülü SiO 2 olan doğada bolca (bütün boyalarda %12) bulunan ve 6 kristal şekli olan, krozelerin, optik analizler için hücrelerin yapımında ve kromatografide destek katkısı olarak kullanılan silisik asit anhidridi. Silisyum dioksit. 102 Cerâim-i Adliye: Adli suçlar. 103 Mütenevvi : Çeşitli 104 Cürm: Suç 9

10 14. Burdur Vilayeti: Memuriyet Esami (İsimler) Vali Celal Bey Defterdar Hüsnü Bey Tahrirat (Yazı İşleri) Müdürü Müftü Mahkeme-i Asliye Reisi (Asliye Hukuk Mahkemesi Başkanı) Müdde-i Umumi (Savcı) Aza Aza Aza Mülazımı 105 Müstantık (Sorgu Hâkimi) Jandarma Kumandanı Binbaşı - Polis Serkomiseri (Başkomiseri) Maarif Müdürü Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye (Sağlık ve Sosyal Yardımlaşma) Müdürü Merkez Hükümet Tabibi (Doktoru) Muhasebe-i Hususiye (Özel İdare) Müdürü Ticaret Odası Reisi (Başkanı) Nüfus Müdürü Tapu Müdürü Evkaf (Vakıflar) Müdürü Orman Memuru Ziraat Memuru Baytar (Veteriner) Müdürü Posta ve Telgraf Müdürü Hüseyin Bey Halil Efendi Osman Hayri Bey Sadık Bey Muhtar Bey Ekmel Bey Kenan Bey Mehmed Bey Mehmed Bey Necati Bey Fehmi Bey Ahmed Ruhi Bey Hüseyin Bey Osman Efendi Mehmed Bey Ömer Lütfi Bey Sabri Bey Mehmed Efendi Şevket Bey Şefik Bey Hayri Bey İskân Memuru Belediye Reisi (Başkanı) Mustafa Efendi Fahrettin Bey 105 Mülazım: Stajyer 10

11 Tefenni Memuriyet Esami (İsimler) Kaymakam Sadık Bey Mal Müdürü Seyfettin Bey Müftü Şükrü Efendi Mahkeme-i Asliye Reisi (Asliye Hukuk Mahkemesi Başkanı) Müdde-i Umumi (Savcı) Hükümet Tabibi (Doktoru) Müstantık (Sorgu Hâkimi) Posta ve Telgraf Müdürü Kaymakam Mal Müdürü Müftü Sulh Hâkimi Memuriyet Hükümet Tabibi (Doktoru) Bucak Ali Rıza Bey Sami Bey Abdullah Bey Reşid Bey Raif Bey Ragıb Bey Tevfik Bey Esami (İsimler) İsa Ruhiddin Efendi Bahri Bey Pagos Agop Efendi 11

12 12 s w ma w w nk.k oc OÇ ib IB ay A.n Y et O