ENERJİ DAĞITIMI. Dersin Kredisi Başarı Değerlendirmesi: Derse Devam % Ödevler % Ara Sınav % Final Sınavı %

Transkript

1 Enerji Dağıtımı Enerji Dağıtımı Proje Başarı Değerlendirmesi: ENERJİ DAĞITIMI Güz Dönemi Bahar Dönemi Dersin Kredisi Derse Devam % Ödevler % Ara Sınav % Final Sınavı %

2 Ders Kitapları:

3 Ders Kitapları: 1- Electric Power Distribution Handbook, T.A. Short, CRC Press, Practical Power Distribution for Industry, J. De Kock, C. Strauss, ELSEVIER, July Guide to Electrical Power Distribution Systems, Anthony J. Pansini, CRC Press, 6th Ed., Electrical Transmission and Distribution Reference Book, ABB Power T&D Company Inc., Electric Power Distribution Systems Operations, Naval Facilities Engineering Command, Introduction to Electrical Power Systems, M. E. El-Hawary, IEEE Press, 2008

4 İçerik : OG-AG Şebeke Tipleri OG-AG Kısa Devre Hesaplamaları Dağıtım Transformatörleri OG-AG Açma Kapama Cihazları Modüler Hücreler-Kablolar Ölçü Transformatörleri-Ölçme Cihazları Koruma Röleleri Tek Hat Şemasının Oluşturulması ENERJİ DAĞITIMI

5 İçerik : ENERJİ DAĞITIMI ve PROJE Dağıtım Sisteminde Topraklama Yük Tahmini Yöntemleri Gerilim Düşümü Hesapları Isınma tahkiki Hesapları Gerilim Regülasyon Yöntemleri PROJE

6 Üretim İletim Primer Dağıtım Sekonder Dağıtım Yükler

7 Enerji Dağıtım Dersinin Elektrik Mühendisliğindeki Yeri Generation Transmission Industry Home Distribution Low Voltage

8 Enerji Dağıtım?

9 Enerji Dağıtım?

10 Sistem Planlama

11 TEİAŞ verilerine göre 2007 sonu itibariyle: Toplam Kurulu Güçler MW MW Kaynaklara göre kurulu güçler

12 TEİAŞ verilerine göre: TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ KURULUŞ VE YAKIT CİNSLERİNE GÖRE KURULU GÜÇ KURULUŞLAR 2014 YILI SONU 31 AĞUSTOS 2015 SONU İTİBARİYLE SANTRAL SANTRAL KURULU GÜÇ KATKI SAYISI KURULU GÜÇ KATKI SAYISI MW % ADET MW % ADET EÜAŞ + EÜAŞ'A BAĞLI ORTAKLIK SANT ,2 31,5 78, ,2 28,3 76 İŞLETME HAKKI DEVREDİLEN SANTRALLAR 946,2 1, ,7 1,3 60 YAP İŞLET SANTRALLARI 6.101,8 8, ,8 8,5 5 YAP İŞLET DEVRET SANTRALLARI 2.319,3 3, ,3 3,2 18 SERBEST ÜRETİM ŞİRKETLERİ ,4 54, ,9 58,4 868 OTOPRODÜKTÖR SANTRALLARI 27,2 0,0 6 26,4 0,0 5 LİSANSSIZ (TEDAŞ) SANTRALLERİ 52,8 0, ,3 0,3 270 TOPLAM ,8 100, ,5 100, YAKIT CİNSLERİ 2014 YILI SONU 31 AĞUSTOS 2015 SONU İTİBARİYLE SANTRAL SANTRAL KURULU GÜÇ KATKI SAYISI KURULU GÜÇ KATKI SAYISI MW % ADET MW % ADET FUEL-OİL + ASFALTİT + NAFTA + MOTORİN 659,8 0, ,3 1,1 16 TAŞ KÖMÜRÜ + LİNYİT 8.573,4 12, ,4 12,1 25 İTHAL KÖMÜR 6.062,6 8, ,2 8,4 8 DOĞALGAZ + LNG ,1 30, ,3 29,9 235 YENİLEN.+ATIK+ATIKISI+PİROLİTİK YAĞ 288,1 0, ,0 0,4 65 ÇOK YAKITLILAR KATI+SIVI 667,8 1, ,8 0,9 7 ÇOK YAKITLILAR SIVI+D.GAZ 4.074,0 5, ,8 5,4 38 JEOTERMAL 404,9 0, ,6 0,7 16 HİDROLİK BARAJLI ,9 23, ,5 25,0 88 HİDROLİK AKARSU 7.036,3 10, ,1 10,1 449 RÜZGAR 3.629,7 5, ,4 5,6 103 GÜNEŞ (LİSANSSIZ) 40,2 0, ,0 0,2 252 TOPLAM ,8 100, ,5 100,

13 2008 yılı itibariyle; Üretim : GWh Net Tüketim : GWh Kayıp-kaçak oranı: % 14.5 OECD ortalaması % 6.7 OECD ülkeleri ortalaması* * Elektrik Mühendisleri Odası 2009 Enerji Raporu : kwh

14 ELEKTRİK PİYASASI DÜZENLEME KURUMU (EPDK)

15 2010 Eylül itibariyle özelleşen dağıtım şirketleri: 1) Kayseri ve Civarı Elektrik A.Ş. (Kayseri) Temmuz 1999 Kayseri Kayseri Elektrik A.Ş. 2) Aydem A.Ş. (Aydın, Denizli, Muğla) Temmuz ) Aras Elektrik Dağ. A.Ş. (Ardahan, Kars, Ağrı, Iğdır, Erzurum, Bayburt, Erzincan) Eylül 2008 Kiler Holding A.Ş. 4) Çoruh Elektrik A.Ş. (Artvin, Giresun, Gümüşhane, Rize, Trabzon) Kasım 2008 Aksa Elektrik A.Ş. 5) Osmangazi Elektrik Dağ. A.Ş. (Afyon, Bilecik, Eskişehir, Kütahya, Uşak) Kasım 2008 Yıldızlar SSS Holding A.Ş. 6) Yeşilırmak Elektrik Dağ. A.Ş. (Amasya, Çorum, Ordu, Samsun, Sinop) Kasım 2008 Çalık Holding A.Ş.

16 2010 Eylül itibariyle özelleşen dağıtım şirketleri: 7) Başkent Elektrik Dağ. A.Ş. (Ankara, Zonguldak, Karabük, Bartın, Kırıkkale) Ocak 2009 Sabancı Holding A.Ş. 8) Sakarya Elektrik Dağ. A.Ş. (Sakarya, Kocaeli, Düzce, Bolu) Şubat 2009 Ak Enerji A.Ş. 9) Meram Elektrik Dağ. A.Ş. (Konya, Aksaray, Nevşehir, Kırşehir, Niğde, Karaman) Nisan 2009 Alarko Holding A.Ş.-Cengiz İnşaat 10) Vangölü Elektrik Dağ. A.Ş. (Muş, Bitlis, Van, Hakkari) Şubat 2010 Aksa Elektrik A.Ş. 11) Çamlıbel Elektrik Dağ. A.Ş. (Sivas, Tokat, Yozgat) Şubat 2010 Limak-Kolin-Cengiz 12) Fırat Elektrik Dağ. A.Ş. (Malatya, Elazığ, Tunceli, Bingöl) Şubat 2010 Aksa Elektrik A.Ş. 13) Uludağ Elektrik Dağ. A.Ş. (Çanakkale, Bursa, Balıkesir, Yalova) Şubat 2010 Limak- Kolin-Cengiz

17 2010 Eylül itibariyle özelleşen dağıtım şirketleri: 14) Dicle Elektrik Dağ. A.Ş. (Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Batman, Siirt, Şırnak) Ağustos 2010 Karavil ve Ceylan İnş. 15) Gediz Elektrik Dağ. A.Ş. (İzmir, Manisa) Ağustos ) Trakya Elektrik Dağ. A.Ş. (Edirne, Kırklareli, Tekirdağ) Ağustos ) Boğaziçi Elektrik Dağ. A.Ş. (İstanbul Avrupa Yakası) Ağustos 2010 MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş

18 2010 Eylül itibariyle TEDAŞ bünyesindeki dağıtım şirketleri: 1) Toroslar Elektrik Dağ. A.Ş. (Mersin, Adana, Osmaniye, Kilis, Antep, Hatay) Kilis Yıldızlar SSS Holding A.Ş. 2) Akdeniz Elektrik Dağ. A.Ş. (Burdur, Isparta, Antalya) Park Holding A.Ş. 3) AYEDAŞ (İstanbul Anadolu Yakası) MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş 4) Göksu Elektrik Dağ. A.Ş. (Maraş, Adıyaman) AKEDAŞ

19 Alçak Gerilim (AG) : Değeri 1 kv a kadar olan gerilim kademelerine denir V Genel Tanımlar Yüksek Gerilim (YG) : Değeri 1 kv tan daha yüksek olan gerilimlere yüksek gerilim denir. Orta Gerilim : 1 36 kv Yüksek Gerilim : kv Çok Yüksek Gerilim : 380 kv un üzeri Açma-Kapama Cihazları : Elektrik enerjisinin açılması, ayrılması, kesilmesi veya kapatılması işlevlerini yapan cihazlardır. Koruma Cihazları : Oluşabilecek arızalar ve anormal çalışma koşullarında sistemin zarar görmemesi için veya hasarın mümkün mertebe en küçük değerde kalması için kullanılan cihazlardır. Ölçü Cihazları : Elektrik enerjisine ilişkin çeşitli büyüklükleri ölçen cihazlara ölçü cihazları denilir.

20 Şalt tesisleri : İndirici ve yükseltici merkezlerin bulunduğu sahalara denir. Genel Tanımlar

21 Genel Tanımlar Enerji Nakil Hattı (ENH) : Yüksek ve orta gerilimde enerji taşınması için kullanılan hatlara denilir.

22 Genel Tanımlar Orta Gerilim Dağıtım Şebekesi : Elektrik enerjisinin OG olarak dağıtıldığı şebekedir. Alçak Gerilim Dağıtım Şebekesi : Elektrik enerjisinin AG olarak dağıtıldığı şebekedir. İletim Şebekesi : Yerel koşullar nedeniyle belli yerlerde üretilebilen ve ağ şebeke ile en üst düzeyde toplanan enerjiyi tüketicinin yakınına ileten kablo ve/veya hava hattı şebekeleridir. Ana İndirici Merkez : Gerek enterkonnekte şebekeden alınan enerjiyi, daha küçük seviyeli iletim şebekelerine, gerekse iletilerek dağıtım bölgesine taşınan enerjiyi seçilmiş dağıtım gerilimi seviyesine dönüştüren transformatör merkezleridir. Ara İndirici Merkez : İki veya daha fazla yüksek gerilim seviyesi kullanılan şebekelerde enerjiyi bir yüksek gerilim seviyesinden diğerine dönüştüren transformatör merkezleridir. Trafo Postası : OG enerjiyi alçak gerilime çeviren, orta ve alçak gerilim şalt cihazlarının bulunduğu bina, köşk tipi tesislere verilen isimdir.

23 STANDART ve YÖNETMELİKLER STANDARTLAR : TSE IEC DIN-VDE BS NEMA-ASA- ASTM NF SNV YÖNETMELİKLER : ELEKTRİK TESİSLERİNDE KUVVETLİ AKIMLAR YÖNETMELİĞİ ELEKTRİK İÇ TESİSLER YÖNETMELİĞİ TOPRAKLAMA YÖNETMELİĞİ ÖNERİ NİTELİĞİNDEKİ DOKÜMANLAR : IEEE