DİNİ BİLGİLER KİTABIM

Transkript

1 DİNİ BİLGİLER KİTABIM

2 DİNİ BİLGİLER KİTABIM 2015 HAZİRAN ISBN: Konya Büyükşehir Belediyesi Basın Yayın Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığı Nişantaş Mahallesi Vatan Caddesi No:2 Selçuklu/KONYA twitter.com/komekkonya facebook.com/konyameslekedindirme Genel Koordinatör Ahmet KÖSEOĞLU Yayın Yönetmeni Abdullah KALELİ Yayın Editörü Ümit KALKAN Yazarlar Abdullah KASAY Betül FELHAN Gülşen ÜNÜVAR Dr. Mehmet ERKOL Ümit KALKAN Zeynep KÜÇÜKTENEKECİ Tasarım Fetullah MERCAN Tashih Tülay AKTAŞ Baskı Damla Ofset Matbaacılık ve Tic.A.Ş. Büsan San. Ankara Yolu Girişi Sk. No: Karatay / Konya Matbaa Sertifika Numurası: Komek Yaz Okulu için hazırlanan bu kitapta bulunan yazı, fotoğraf, grafik, illüstrasyon vb. çalışmaların her hakkı saklıdır. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir. Ücretsizdir, para ile satılmaz.

3 ÖNSÖZ Sevgili Çocuklar, Sevgili Gençler Bir eğitim - öğretim yılını geride bıraktınız. Çalıştınız, yoruldunuz, başardınız ve güzel bir tatili hak ettiniz. Dinlenmek ve eğlenmek sizin en doğal hakkınız. Farkında mısınız, zaman hızla akıp geçmekte, bir an evvel büyümek ve bir yetişkin olmak istiyorsunuz. Sizi daha küçük görmeleri belki de hoşunuza gitmiyor. Hayır! ben büyüdüm artık diyorsunuz. Zamanın hızlıca geçmesini beklerken geride bıraktığınız çocukluğunuz ve gençliğinizde güzel hatıralarınız, güzel dostluklarınız, güzel paylaşımlarınız olacak ve bunları bir ömür boyu unutmayacaksınız. KOMEK YAZ OKULU projemizle sizlerin çocukluğunuza ve gençliğinize dair güzel anılarınız, güzel hatıralarınız, güzel dostluklarınız ve güzel paylaşımlarınız olsun istiyoruz. Dünyamız hızla değişmekte ve gelişmekte, uzaklar yakın olmakta. Bilgiye daha çabuk ulaşabildiğimiz bir dünyada, teknoloji alanındaki gelişmeler insan hayatını kolaylaştırırken, bir yandan da çocuklarımız ve gençlerimiz kendi kültürüne, milli ve manevi değerlerine yabancı kalmaya başlamaktadır. Bizim millet olarak köklü bir geçmişimiz var. Bizleri bu kadar köklü bir millet yapan sahip olduğumuz milli ve manevi değerlerimizdir. Günümüz dünyasında insanın mutlu olmasının yegâne unsuru milli ve manevi değerlere bağlı kalmaktır. KOMEK YAZ Okulu nda, bir yandan eğlenirken bir yandan da bilgilenmenizi istiyoruz. Milli ve Manevi değerlere bağlı bir nesil ümit ediyoruz. Sizlerin iyi bir insan olmasını, annesine, babasına, kardeşlerine, akrabalarına, komşularına, hemşerilerine, vatanına ve milletine sımsıkı değerlerle bağlanmış iyi bir nesil olmanızı istiyoruz. Sizler yarının büyükleri olacaksınız, yarınlarımız size emanet. Sizler büyüdüğünüzde kültürümüzü milli ve manevi değerlerimizi yaşatmak ve geliştirmek görevi sizlere düşecek. Sizlerin de geleceğinizin yarınları olan çocukların ve gençlerin iyi bir şekilde yetişmeleri için en iyi şekilde çalışacağınızdan eminiz. Bu duygularla sizleri sevgiyle kucaklıyorum. Tahir AKYÜREK Konya büyükşehir Belediye Başkanı

4

5 ünite 1 ALLAH-SEVGİ

6 1 RABBİM ALLAH Sevgili çocuklar hiç etrafınızda size sunulan şeylere baktınız mı? Bize ne kadar çok nimetin verildiğine mesela. Mesela anne babamızın bize verilmesini bir nimet olarak gördünüz hiç. Düşünün ki en muhtaç olduğumuz zamanda bize bakıp bizi gözetleyen birilerinin olması. Yemek yemeyi bilmediğimiz zaman bizi doyuran ve yürüme bilmediğimiz zamanlarda elimizden tutan anne babamızı. Bazı istisnalar dışında anne babalar çocuklarını çok severler. Sevgilerini onlara koşulsuz sunarlar. Hata yaptığı zaman bile severler çocuklarını, tabi ki onları sinirlendirdiğimiz zamanlarda hiç sevmediğimiz cezalar da verebilirler. Aslında ceza vermelerinin sebebi de bizi çok sevdiklerinden dolayı değil mi bir daha aynı hataya düşmemek için ve canımızın bir daha acımaması için. Sonra bizim ahlaklı ve başarılı insanlar olmamız için uğraşıp dururlar. Bazen de kendi ihtiyaçlarından çok bizimkini düşünürler. Anne baba için daha birçok şey söylenebilir tabi. Şimdi şöyle düşünelim o zaman bizi bu kadar çok seven varlıkları bize kim verdi? Mutlaka bizi daha çok seven ve sürekli gözeten biri olmalı. Bizi o kadar çok sevmeli ki bize bu iki varlığı armağan etti. Başka bir şekilde düşünelim hadi. İnsan sevdiği varlığın sürekli yanında olmasını ister değil mi. Sürekli onun sıcaklığını duymak ister.

7 Dini Bilgiler Kitabım 7 Hatta yanından ayrıldığı zamanlarda tedirgin olur kendini güvensiz hisseder. Şimdi öyle bir varlık düşünün ki hiç yanınızdan ayrılmıyor ve sürekli sizi izliyor. Konuşmak istediğiniz her an yanınızda sizi dinliyor. Hatta ben size şahdamarınızdan daha yakınım diyor. Evet evet Şah damarı, yani vücudumuzda bulunan bize çok yakın olan bir şeyden daha yakın. Sonra diyor ki siz, bana doğru bir adım atarsanız ben size koşarak gelirim ve sizi anne babanızdan daha koşulsuz severim, zaten anne babanızı da ben size verdim. Tabi beni de kızdırmayın bende ceza verebilirim ama iyi insanlar olup iyi işler yaparsanız size bu dünyada verdiğim nimetlerin çok çok daha fazlasını veririm, diyor. Sonra diyor ki dünyadaki bütün her şeyi sizin hizmetinize verdim, her şey sizin için var. Bu muhteşem bir şey değil mi her şey bizim için var bize hizmet ediyor. Bu varlık bizi çok seviyor olmalı hem de çok çok seviyor olmalı. Cevapları duyuyor gibiyim evet bu varlık kim? Tabi ki de Allah Teâla değil mi. Onun kadar güçlü ve cömert başka hangi varlık var ki. O kadar güçlü ki bir şeye ol dediği zaman hemen o oluveriyor. Bizi o kadar çok seviyor ki bizi karanlıktan kurtarıp iyi işler yapmamızı sağlamak için kitap gönderiyor. O kitapla birlikte anlamadıklarımızı açıklasın ve bize örneklik etsin diye bir de peygamber gönderiyor. Bizi zorlukta bırakmıyor ve gönüllerimize ferahlık veriyor her zaman. Bazen hata yapabiliyoruz değil mi herkes gibi. Eğer hatamızda ısrar etmezken onu da affediyor. Hatta hata yaptıktan sonra pişman olup ondan özür dilersek çok mutlu olup yaptığımız hatayı iz kalmayacak şekilde siliyor. Bizi korumaları için melekler gönderiyor bir de. O melekler Allah tan, bizi uyarmak için peygamberlere bazı haberler getirip bizim hata yapmamızı engelliyorlar. Evet bizi o kadar çok seven bir yaratıcımız var ve bizden çok şey de istemiyor aslında. Sadece ona kulluk etmemizi ve onun dışındaki hiçbir şeyi Tanrı olarak görmememizi istiyor, ona belirli zamanlarda ibadet etmemizi ve ahlaklı insanlar olmamızı istiyor.

8 8 Dini Bilgiler Kitabım Ve tabi en önemlisi en çok onu sevmemizi istiyor. zaten sürekli yanımızda olup bizi koruyup gözeten ve bize birçok nimet veren varlık olarak onu en çok sevmemiz zorunlu değil mi sizce de. O sizi seviyor, sizde en çok onu sevmelisiniz. Şimdi şöyle dua edelim: Ey Rabbimiz bizi sevdiğin kulların isimlerini andığın gibi bizim de adımızı meleklerin yanında an ve bizi seni görecek kulların arasına koy. Âmin.

9 2 İman İman, gönül huzuru ile benimsemek, şüpheye yer bırakmayacak şekilde yürekten inanmak, güçlü inanç anlamına gelir. Biz Müslümanlar, iman denilince Peygamberimizin Allah tan aldığı hükümleri ve haber verdiği şeyleri hiç tereddüt etmeden kabul etmeyi ve bunların doğru olduğuna gönülden inanmayı, anlarız. İmanı kısaca Kalp ile tasdik, dil ikrar olarak ifade edebiliriz. Tasdik, onaylamak, doğrulamak anlamlarına gelmektedir. İkrar ise açıkça söylemek, kabul etmek anlamlarında kullanılmaktadır. İman ettiğimiz esasları kalbimizin tam olarak onaylaması ve bunların doğruluğuna inanması, dilimizin de inandığımız bu esasları söylemesi gerekmektedir. Bunların bir devamı olarak da güzel işler yapmamız gerekir. Çünkü iman, güzel işlerle yani salih amel ile desteklenmelidir. Tıpkı akıllı olmak gibi inanmak da insanı diğer varlıklardan ayıran özelliklerindendir. İnsanların tarih boyunca her zaman bir varlığa inandıklarını hatırladığımızda bu özelliğimizi daha iyi anlayabiliriz. Zaman zaman farklı ve yanlış inanışlara sahip olsalar da hep kendilerinden yüce ve gücü her şeye yetecek bir varlığa inanmışlardır. Çünkü inanmak, bağlanmak, güvenmek, sığınmak ve sevildiğini hissetmek insanın temel ihtiyaçları içindedir. İman kalp ile tasdik, dil ile ikrardır.

10 10 Dini Bilgiler Kitabım Kelime-i Tevhid: ل ا ل ه ا ل الل ه م ح م د ر س ول الل ه Okunuşu: Lâ ilâhe illallâh, Muhammedun Rasûlullah Anlamı: Allah tan başka hiçbir İlah yoktur. Hazreti Muhammed Allah ın elçisidir. İnancı olmayan bir insanın mutlu ve huzurlu olması mümkün değildir. İnancı olmayan insanın amacı da olmaz. Oysa her türlü zorluğa rağmen dünya hayatına devam edebilmemiz için imanımız ve inancımız bize yardım eder. Böylece hayatımızı amaçsız ve anlamsız olmaktan, boşa geçmekten kurtarmış oluruz. Hem bu dünyayı hem de ahireti kazandıracak olan iman, hayatlarımızı huzur, güven, sevgi ile güzelleştirir. Kelime-i Tevhid İman, kelime-i tevhid ve kelime-i şehadet ile en özlü ve kısa biçimde ifade edilir. Kelime-i tevhid, kelime ve tevhid sözcüklerinden oluşan bir isim tamlamasıdır. Kelime, söz demektir. Tevhid ise Allah ın bir ve tek olması anlamına gelir. Yani kelime-i tevhid; tevhid sözü, tevhid cümlesi demektir. İnsanlar bu sözü inanarak söylerse, mümin olurlar. Tevhid, hem imanın hem İslami dünya görüşünün temelidir. Çünkü tevhid ile Allah ın birliğini ve diğer iman esaslarını ifade ederiz. Yani tevhidi kabul ettiğimizde Allah ın bizim için çizdiği yolda yürüyeceğimizi de kabul etmiş oluruz. Bu durumda tevhid, İslam ın özü ve özetidir, diyebiliriz. Allah ı emirlerine boyun eğmemiz gereken biricik güç sahibi olarak gördüğümüzde: Tabiatı daha çok sever ve koruruz. Çünkü tabiatı gözlediğimizde Allah ın muhteşem düzenini görebiliriz. Hem de bizim için tabiatın düzenini sağlayan Allah ın bizi ne kadar sevdiğini görmüş oluruz. Bütün insanları daha çok severiz. Zaten İslam da dil, renk, ırk gibi ayrımlar yoktur. Çünkü İslam barış ve sevgi dinidir. Birbirimizi sevdiğimizde saldırgan ve çirkin davranışlardan uzak dururuz. Bencilce davranmaktan vazgeçeriz.

11 Dini Bilgiler Kitabım 11 Kelime-i Şehadet Kelime-i şehadet ise, kelime ve şehadet sözcüklerinden oluşan bir isim tamlamasıdır. Şehadet, bir şeye görür gibi inanmak, o şeyin gerçek olduğunu kabul etmek anlamına gelir. Kelime-i şehadet; şehadet sözü, şehadet cümlesi demektir. Kim bu sözü inanarak söylerse, Müslüman olur. Kelime-i şehadet Müslüman olmanın ilk adımıdır. Müslümanların bir sloganıdır. Ve her gün ezanlarda bu slogan tekrarlanır. Kelime-i tevhid ve kelime-i şehadet İslam ın özü, özeti ve temelidir. Mümin ve Müslüman olabilmek için bu sözleri, doğru olduklarına gönülden inanarak söylemek gerekir. Bu sözlere inanarak, Allah ın birliğine inanan, Peygamberimizin de O nun kulu ve elçisi olduğunu kabul eden kişi diğer iman esaslarını da kabul etmiş olur. Çünkü diğer iman esasları Peygamberimiz aracılığı ile bildirilmiştir. Öyleyse Peygamberimizin Allah ın elçisi olduğuna inanmak, onun getirdiği hükümleri de kabul ve tasdik etmek demektir. O halde kelime-i tevhid ve kelime-i şehadeti inanarak söylediğimizde: Allah dışında inanılacak, emirlerine boyun eğilecek hiçbir varlık olmadığına, Allah ın bütün varlıkları yaratan ve yaşatan biricik ilah olduğuna, Kendisine ibadet edilmeye layık olanın sadece Allah olduğuna, Hz. Muhammed i insanlara doğru yolu göstermesi için Allah ın gönderdiğine, Kelime-i Şehadet: ا ش ه د ا ن ل ا ل ه ا ل الل ه و ا ش ه د ا ن م ح م د ا ع ب د ه و ر س ول ه Okunuşu: Eşhedü en lâ ilâhe illallâh ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlühü. Anlamı: Ben şehadet ederim ki, Allah tan başka ilah yoktur. Ve yine şehadet ederim ki, Hazreti Muhammed O nun kulu ve elçisidir. Bütün iman esasları Amentü duasında vardır. Amentü duasını ve iman esaslarını öğrenelim o halde

12 12 Dini Bilgiler Kitabım Hz. Muhammed in Allah ın kulu ve elçisi olduğuna Hz. Muhammed in bize getirdiği esasları Allah ın bildirdiğine inanmış oluruz. Bütün bunlara inanmak aynı zamanda bize bazı yükümlülükler getirmektedir: Kelime-i tevhid ve kelime-i şehadetin içerdiği anlamlara uymak, Bu sözlerin bilincinde olarak hayatımızı bu sözlere göre şekillendirmek. Bu sorumlulukları yerine getirdiğimizde ise: Dünya da sevgiyle ve kardeşçe bir yaşam ve Ahirette ise cennet ile ödüllendiriliriz. İslam İslam, Allah tarafından Hz. Muhammed aracılığıyla insanlara gönderilmiş son ilahî dindir. Aslında Allah ın bütün peygamberlere gönderdiği dinin adı da İslam dır. İslam, insanları hem dünyada hem ahirette mutluluğa ulaştıracak olan dindir. Mümin ve Müslüman Mümin, inanan iman eden kimse demektir. Yani Allah a, Hz. Peygamber e ve onun getirdiği her şeye gerçekten inanan ve bunları kabule den kişi, mümin olur. Müslüman, İslam dininden olan ve dinin emirlerini yerine getiren kimse demektir. Yani, Allah ın dinine ve Hz. Peygamber in haber verdiği her şeye inanan ve hayatını bu inandığı şeylere göre düzenlemeye çalışan kişi, Müslüman olur.

13 Dini Bilgiler Kitabım 13 İmanın 6 Şartı Bir kimse, kelime-i tevhid ve kelime-i şehadet söylediğinde Müslüman olur. Ancak dinimizi daha güzel yaşayabilmemiz için bazı temel esasları da öğrenmemiz gerekir. Bunun için İslam dinini kabul eden Müslümanlar, şu iman esaslarını da kabul eder: Allah a İman Meleklere İman İnandım ki Amentü duasını öğrenen İnandım Ki diyerek arkadaşına bu duayı okusun. Bakalım önce kim öğrenecek? Peygamberlere İman Kitaplara İman Kaza ve Kadere İman Ahirete İman İman etmiş olmamız için bu esasların tamamını kabul etmemiz gerekir. Bu altı esası hem öğrenmemiz hem de bunları kabul etmediğimiz anlamına gelecek sözlerden, davranışlardan uzak durmalıyız. Öyleyse iman esaslarını daha yakından tanıyalım. ا م ن ت ب الل ه و م ل ئ ك ت ه و ك ت ب ه و ر س ل ه و ا لي و م ا ال خ ر و ب ال ق د ر خ ي ر ه و ش ر ه م ن الل ه ت ع ال ى و ا لب ع ث ب ع د ا لم و ت ح ق ا ش ه د ا ن ال ا ل ه ا ال ا لل ه و ا ش ه د ا ن م ح م دا ع ب د ه و ر س ول ه

14 14 Dini Bilgiler Kitabım Kur an dan Bize En güzel isimler Allah ındır. O na o güzel isimleriyle dua edin. A râf Suresi, 180 Esmaü l-hüsna, Allah ın güzel isimleri demektir. En güzel isimler elbette bütün güzelliklerin sahibi olan Allah a aittir. Bu isimleri Kur an dan ve Peygamberimizden öğreniriz. Allah, kendisine bu isimlerle dua etmemizi ister. O halde bu güzel isimleri öğrenelim ve bu isimlerle dua edelim ki Allah bizi sevsin. 1. Allah a İman: Yüce Rabbimiz olan Allah a iman etmek bütün iman esaslarının temelidir. Allah a iman ettiğimizde onun tek ve biricik yaratıcımız olduğunu kabul etmiş oluruz. Allah ın varlığını ve birliğini kabul ettiğimizde O nun bütün yüce ve üstün niteliklere sahip, tüm eksiklik ve noksanlıklardan uzak olduğuna inanmış oluruz. Yine Allah ın kâinatı yaratan, idare eden, kendisine ibadet edilen, tek ve en yüce varlık olduğunu kabul ederiz. İnsan, yaratıcısını merak eder. Onu tanımak için birçok soru sorar. Ancak insan, aklı ile mükemmel ve noksansız olan Allah ın zatını ve mahiyetini kavrayamaz. Ancak evrene bakarak Allah ın var ve bir olduğunun delillerini görebilir. Çünkü evrendeki düzen bu düzenin bir yaratıcısı olmasını gerektirir. Aynı zamanda bu yaratıcının tek olması da gerekir. Çünkü birden fazla Tanrı olsaydı evrende karmaşa meydana gelirdir. Mesela sınıfımızda bir kişi sınıf başkanı olursa sınıfta düzeni sağlayabilir. Ama iki tane sınıf başkanı olsa sınıfın içinde karmaşa meydana gelir. Evrende de birden fazla Tanrı olsa kesinlikle karmaşa meydana gelir, düzen sağlanamazdı. Allah ın varlığına inanmak bütün insanların yaratılışında vardır. Ama insanlar zaman zaman Allah ın bir olduğunu unutmuş, O na ortak koşmuşlardır. Ama Allah her seferinde yeniden peygamberler göndererek, yanlıştan kurtulmaları için insanlara yardım etmiştir. Çünkü Allah, kullarını sever ve onların yanlış işler yapmasını istemez. Bizi çok seven Allah ımızı bizim de çok sevmemiz gerekir. Ama bunun için önce O nu tanımalıyız. Allah ı isimleri ve sıfatları ile tanıyabiliriz. Bunları ise Kur an-ı Kerim den ve Hz. Peygamber den öğreniriz.

15 Dini Bilgiler Kitabım 15 Allah ı Çok Seviyoruz. Çünkü Allah da kullarını yani bizi sever. Güzel bir manevi yaşantımız var. İyi bir kul ve iyi bir insan olmak istiyoruz. Allah ı Çok Sevdiğimiz İçin O nun isteklerini yerine getiriyoruz. O nun yasakladığı şeylerden uzak duruyoruz. Ahlaklı davranıyoruz. Tevhid inancını ifade etmeyi öğrenmiştik. Nasıldı peki? Birbirimizi yani Müslüman kardeşlerimizi de seviyoruz. Dünyadaki bütün varlıklara da sevgi ve merhamet ile davranıyoruz. Besmele Çekiyorum Besmele çekmek, Bismillahirrahmanirrahim cümlesini söylemek demektir. Bu cümle Rahman Rahim olan Allah ın adıyla. demektir. Bu ifadeyi kısaca Bismillah diyerek de söyleriz. Bu ise Allah ın adıyla demektir. Rahman ve Rahim Allah ın isimleridir. Her iki isim de Allah ın merhametini ifade eder. Bizi bu kadar seven, bize merhamet gösteren Allah ı, bizim de de sevmemiz ve bu sevgimizi davranışlarımızla göstermemiz gerekir. Allah ın bizi gördüğünü unutmazsak bütün davranışlarımızda O nun rızasını, hoşnutluğunu kazanabiliriz. Yapacağımız her işten öce Besmele çekersek yani her işe Allah ın adı ile başlarsak Allah ın bizi gördüğünü hiç unutmayız. Böylece hem güzel işler kötü işlerden uzak dururuz hem de başlayacağımız iş için Allah tan yardım istemiş oluruz.

16 16 Dini Bilgiler Kitabım Allah ın Sıfatları Allah ın sıfatlarını öğrenerek O nu daha iyi tanıyabiliriz. Allah ı nitelendiren sıfatlar iki gruba ayrılır. Zatî Sıfatlar: Vücud: Vardır, yok olması düşünülmez. Kıdem: Başlangıcı yoktur. Beka: Sonu yoktur. Vahdaniyet: Birdir, tektir. Eşi benzeri yoktur. Muhalefetün li l-havadis: Yaratılmış hiçbir şeye benzemez. Kıyam bi-nefsihi: Hiç kimseye ve hiçbir şeye ihtiyacı yoktur. Subûtî Sıfatlar: Hayat: Diridir, ölmez. İlim: Her şeyi bilir. Semi: Her şeyi işitir. Basar: Her şeyi görür. İrade: Her şey ancak Allah ın dilemesi ile olur. Kudret: O nun her şeye gücü yeter. Kelam: Allah ın konuşmasıdır. Tekvin: İstediğini yaratır. Kur an dan Bize De ki: O, Allah tır, bir tektir. Allah Samed dir. (Her şey O na muhtaçtır, o, hiçbir şeye muhtaç değildir.) Ondan çocuk olmamıştır (Kimsenin babası değildir). Kendisi de doğmamıştır (kimsenin çocuğu değildir). Hiçbir şey O na denk ve benzer değildir. İhlas Suresi, 1-4

17 Dini Bilgiler Kitabım Meleklere İman Görebildiğimiz varlıkların yanı sıra göremediklerimiz de vardır. Bunlardan bazılarını çok küçük oldukları için, bazılarını ise farklı nitelikte olmaları sebebiyle göremeyiz. Örneğin; aklı, merhameti ve havadaki ses dalgalarını göremeyiz. Ancak onları göremesek de var olduklarını biliriz. Göremediğimiz varlıklardan biri de meleklerdir. Melekler, gözle görülemeyen, Allah ın emriyle verilen görevleri yerine getiren, güçlü, hızlı ve zor işlere gücü yeten bir varlıklardır. Allah, melekleri nurdan yaratmıştır. Meleklerin cinsiyeti yoktur. Onlar yiyip içmezler, Allah ın emirlerini hiç itiraz etmeden yerine getirirler. Sürekli olarak, gece gündüz Allah ı anarlar. Çünkü meleklerin en önemli görevleri Allah a kulluk etmek ve O nun emirlerini yerine getirmektir. Melekler aynı zamanda Müminler için de dua ederler. Her birinin farklı görevleri olan meleklerin kesin sayısını sadece Allah bilir. Ama meleklerin bazılarının görevlerini Kur an dan öğrenebiliriz. Melekleri Seviyoruz. Çünkü İnsanların kalbine doğruları ilham ediyorlar. Namaz kılanlarla birlikte Fatiha nın sonunda Amin diyerek dua ediyorlar. Müminlere yardım ediyorlar. Sıkıntılı zamanlarında Müminlere destek olurlar. Meleklerin özelliklerini yazınız. Nurdan yaratılmışlardır. Bazı insanlar için bazen Melek gibi deriz. Peki, bu ne demek? Kur an dan Bize (Melekler), Rablerini överek tesbih ederler, ona inanırlar ve ondan müminleri bağışlamasını isterler, Ey Rabb imiz! Senin rahmet ve ilmin her şeyi kuşatmıştır. O hâlde tövbe eden ve senin yoluna gidenleri bağışla, onları cehennem azabından koru! (derler). Mümin, 7

18 18 Dini Bilgiler Kitabım Kur an dan Tanıdığımız Melekler Cebrail: Allah tan aldığı vahyi peygamberlere iletmekle görevli olan melektir. Vahiy meleği de denilen Cebrail, dört büyük melekten biridir. Azrail: Eceli gelenlerin canlarını almakla görevli olan melektir. Ölüm meleği de denilen Azrail, dört büyük melekten biridir. Mikail: Tabiat olayları ve insanların rızıklarını düzenlemekle görevli melektir. Dört büyük melekten biridir. İsrafil: Dört büyük melekten biridir. Sûra üflemekle görevlidir. Kiramen Kâtibin: İnsanların sağında ve solunda bulunan meleklerdir. Sağdaki iyilikleri, soldaki kötülükleri yazmakla görevlidir. Münker ve Nekir: Ölenleri kabirde sorgulamakla görevli olan meleklerdir. Hafaza: Allah ın emri ile insanları kötülüklerden koruyan meleklerdir. 3. Peygamberlere İman Allah ın insanlar arasından seçtiği ve vahiy yoluyla emir ve yasaklarını insanlara ulaştırmak üzere görevlendirdiği kimselere peygamber denir. Peygamber kelimesinin karşılığı olarak Kur an da resul ve nebi sözcükleri kullanılır. İslam da temel inanç esaslarından birisi de peygamberlere imandır. Peygamberlere iman, peygamberlerin Allah tarafından seçildiğine, Allah tan getirdikleri bilgilerin gerçek ve doğru olduğuna inanmaktır. Allah, insanların peygamberlere ihtiyacı olduğu için onları göndermiştir. Çünkü bu dünya bir sınav yeridir. Burada yaptığımız davranışların iyileri ve kötüleri vardır. Rabbimiz, bize bunları öğreten, aynı zamanda bizim iyi davranışlar yapıp iyi insan olmamız için rehberlik yapan peygamberler göndermiştir. Nasıl ibadet etmemiz gerektiğini, günah ve sevapları da peygamberlerden öğreniriz.

19 Dini Bilgiler Kitabım 19 Allah ın doğru yolu öğrenmemiz için gönderdiği peygamberler arasında hiçbir ayrım yapmadan hepsine inanmamız ve hepsini sevmemiz gerekir. Çünkü onlar bizim kötülükten, cahillikten kurtulmamız ve iyiliğe, gerçek bilgiye ulaşmamış için çalışmışlardır. Biz, ilk insan ve ilk peygamber olan Hz. Adem den son peygamber olan Hz. Muhammed e kadar gönderilen bütün peygamberlere inanır ve onları severiz. Allah, peygamberlik vazifesini dilediği kimselere verir. Yani peygamberlik Allah vergisidir. İstemekle, çalışmakla elde edilmez. Peygamberler de bizim gibi insandır. Onlar da yer, içer, evlenir, hastalanır ve ölürler. Ama diğer insanlardan farklı olarak Allah onlarla konuşur. Kur an dan Bize Biz peygamberleri ancak müjdeleyiciler ve uyarıcılar olarak göndeririz. Kim iman eder ve kendini düzeltirse onlara korku yoktur. Onlar mahzun da olacak değillerdir. En am, 48 Kur an dan Tanıdığımız Peygamberler 1. Hz. Adem 2. Hz. İdris 3. Hz. Nuh 4. Hz. Hud 5. Hz. Salih 6. Hz. İbrahim 7. Hz. Lût 8. Hz. İsmail 9. Hz. İshak 10. Hz. Yakub 11. Hz. Yusuf 12. Hz. Şuayb 13. Hz. Musa 14. Hz. Harun 15. Hz. Davud 16. Hz. Süleyman 17. Hz. Eyyüb 18. Hz. Zülkifl 19. Hz. Yunus 20. Hz. İlyas 21. Hz. Elyesa 22. Hz. Zekeriya 23. Hz. Yahya 24. Hz. İsa 25. Hz. Muhammed Mucize Allah ın izni ile peygamberlerin gerçekleştirdiği ve insanların benzerini getirmekten aciz kaldığı olağanüstü olaylara mucize denir. Her peygamberin birbirinden farklı mucizeleri vardır. Örneğin, Hz. Muhammed e mucize olarak Kur an verilmiştir.

20 20 Dini Bilgiler Kitabım Peygamberleri Seviyoruz. Çünkü Biz Müslümanlar bu dünyanın sınav yeri olduğunu bilir. Başımıza gelen bazı sıkıntılara sabrederiz. Peygamberler de dünya hayatında pek çok sıkıntı çekmişlerdir. Mesela Hz. Yakub çok sevdiği oğlu Yusuf tan çok uzun süre ayrı kalmış, hatta üzüntüden gözleri görmez olmuştur. Onun hayat hikayesini öğrenelim mi? Vahiy Allah ın bildirmek istediği mesajları, peygamberler aracılığı ile insanlara ulaştırmasıdır. Onlar da ümmetlerini çok severler. Bize rehberlik ederler ve örnek olurlar. Mükemmel insanlardır. Bize doğru yolu gösterirler. Allah ın sevgisini kazanacağımız davranışları bize öğretirler. Peygamberlerin Sıfatları Bütün peygamberlerin sahip olduğu beş tane ortak özellik vardır: Sıdk: Doğru sözlüdürler. Asla yalan söylemezler. Emanet: Güvenilir ve dürüstlerdir. Fetanet: Bütün peygamberler çok akıllı ve zekidir. İsmet: Günahsızdırlar. Kötülüklerden de uzak dururlar. Tebliğ: Allah tan aldıkları vahyi insanlara eksiksiz bir biçimde iletirler.

21 Dini Bilgiler Kitabım Kitaplara İman Allah, insanlara doğru yolu göstermek için peygamberler aracılığıyla değişik zamanlarda mesajlar göndermiştir. Yüce Allah ın peygamberlerine vahiy yoluyla göndermiş olduğu buyruklarına ve bunların yazıya geçirilmiş haline ilahî kitap veya kutsal kitap denir. Kutsal kitaplara iman, temel iman esaslarından biridir. Kitaplara iman, Allah tarafından bazı peygamberlere ilahi mesajlar indirildiğine ve bunların tümüyle doğru ve gerçek olduğuna inanmak demektir. Allah, biz insanlar akıllı olarak yaratmıştır. Ancak yine de iyiyi, doğruyu, güzeli bilebilmek için peygamberlere ve onlara gelen vahye ihtiyacımız vardır. Allah, dünya ve ahirette mutluluğa ulaşabilmemiz için zaman zaman farklı toplumlara ilahi mesajlar göndermiştir. İlahi kitaplar, hayatımızı Allah ın istediği gibi yaşayabilmemiz için en önemli kaynaktır. Çünkü ilahi kitaplar Allah ile iletişim kurabilmemizi sağlar. Bir önceki konuda Peygamberleri gönderiliş sıralarına göre öğrenmiştik. Şimdi de kendisine kitap ve sahife verilen peygamberleri tanıdık. Haydi şimdi kitap ve sahife verilen peygamberleri gönderiliş zamanlarına göre sıralayalım. Allah ın gönderdiği bu vahiylerin özü aynıdır. Hepsi tevhidi anlatır. Ancak Kur an-ı Kerim dışındakiler zamanla insanlar tarafından bozulmuştur. Oysa Kur an-ı Kerim asla değişmeyecek ve hiç bozulmayacaktır. Kur an dan Bize Ey iman edenler! Allah a, peygamberine, peygamberine indirdiği kitaba ve daha önce indirdiği kitaba iman ediniz. Kim Allah ı, meleklerini, kitaplarını, peygamberlerini ve kıyamet gününü inkâr ederse tam manasıyla sapıtmıştır. Nisa, 136

22 22 Dini Bilgiler Kitabım Kitapları Seviyoruz. Çünkü Bize yol gösteriyorlar. Kitaplar sayesinde Allah ın istediği gibi bir kul olabiliriz. Kutsal kitaplar, Allah ın konuşmasıdır. Kutsal kitaplar ile Allah ı tanırız. Kur an dan Bize Allah ın sana verdiği şeylerde ahiret yurdunu ara. Dünyadan da nasibini unutma. Allah ın sana iyilik yaptığı gibi sen de iyilik yap ve yeryüzünde bozgunculuk isteme. Çünkü Allah bozguncuları sevmez. Kasas, 77. Sâhifeler Allah, bazı peygamberlerine birkaç sayfadan oluşan kitapçıklar göndermiştir. Bunlara suhuf da denilir. Hz. Adem e 10 sahife Hz. Şit e 50 sahife Hz. İdris e 30 sahife Hz. İbrahim e 10 sahife vahyedilmiştir. Dört Kutsal Kitap Allah tarafından peygamberlere vahyolunan kitaplara kutsal kitaplar denir. Tevrat: Hz. Musa ya Zebur: Hz. Davud a İncil: Hz. İsa ya Kur an-ı Kerim: Hz. Muhammed e vahyedilmiştir.

23 Dini Bilgiler Kitabım Ahiret Gününe İman Ahiret, sözlükte son, son gün gibi anlamlara gelir. Dünya hayatının sona ermesine de ahiret günü deriz. Bugün ile başlayacak olan sonsuz hayata ise ahiret hayatı deriz. Allah canlı ve cansız varlıkları yaratmıştır. Her canlı dünyaya gelip bir süre yaşadıktan sonra ölür. Bu durum bizi üzse de hayatlarımızın bir gerçeğidir. Ama sevdiklerimizi, ahiret hayatında yeniden görebilecek olmamız onları kaybetmiş olmamızın üzüntüsünü hafifletir. Bu dünyanın sınav yeri olduğunu bilir, başımıza bazı sıkıntıların gelebileceğini de kabul ederiz. Ahiret hayatı bize bu dünyanın amaçsız olmadığını da gösterir. İnsan iyiliklerinin karşılığını bu hayatta görmeyebilir. Aynı şekilde kötülük yapan kimseler de yaptıklarının karşılığını dünyada göremeyebilirler. Ama ahiret hayatının olduğunu bilmek bu dünyada yapıp ettiklerimizin karşılığı olacağını ve adaletin er ya da geç gerçekleşeceğini bilmemizi sağlar. Çünkü ölüm bir yok oluş değil, yeni bir hayatın başlangıcıdır. Ahiret Gününden Korkmuyoruz. Çünkü Müslümanız. Sevdiklerimizle orada yeniden buluşacağız. İçinde üzüntünün, sıkıntının, kötü şeylerin olmadığı sonsuz bir hayat yaşayacağız. Dünya hayatında iyi işler yapan bir kişi ahiretten neden korksun ki! Allah ın bu dünyada iyi işler yapanlar için hazırladığı cennet nimetlerine kavuşacağız. Kıyametin ne zaman kopacağını Allah tan başka hiç kimse bilemez. Hatta Peygamberimiz kıyametin kopma vaktini kendisinin de Cebrail in de bilmediğini söylemiştir. Ahiret Hayatımız Kabir Hayatı: Ölümle başlayıp yeniden dirilmeye kadar devam edecek olan hayat. Kıyamet: Evrenin düzenin bozulması, tüm yaşamın sona ermesidir. İsrafil in (as) sûra üflemesi ile meydana gelecektir. Ba s: Kıyamet in kopmasından sonra İsrafil in (as) sûra ikinci defa üflemesi ile bütün canlıların yeniden dirilmesidir. Haşir: Tekrar dirildikten sonra Allah ın insanları bir araya toplamasıdır. Mahşer: Tekrar dirildikten sonra hesaba çekilmek üzere toplanılacak yerdir. Amel defteri: Dünyada yapıp ettiğimiz her şeyin kaydedildiği defterdir. Hesap ve Sual: Bütün insanların Allah tarafından sorguya çekilmesidir. Mizan: Hesaptan sonra günah ve sevapların tartılacağı terazidir.

24 24 Dini Bilgiler Kitabım Rızık Allah ın canlılara yemek, içmek ve yararlanmak için verdiği her şeye rızık denir. Rızkı yalnızca Allah verir. Ancak tembellik yapana, çalışmayana değil, helal yollardan gerekli gayreti gösterene. Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki rızkı Allah a ait olmasın. (Hud, 6) 6. Kaza ve Kadere İman: İmanın bir diğer esası kader ve kazaya imandır. Başka hiç kimsenin bilemeyeceği şekilde Allah her şeyi bilir. Ve her şey, O nun bilgisi, dilemesi ve yaratması ile olur. Allah ın bu bilgisi ile dünyanın başlangıcından kıyamete kadar olacak bütün şeylerin zaman ve yerini, özellik ve niteliklerini belirlemesine kader deriz. Allah ın takdir etmiş olduğu şeyleri, zamanı gelince yaratmasına ise kaza deriz. Allah, bizim yapacağımız işleri sonsuz bilgisi ile bilir. Ama biz yapmak istediğimiz şeylere kendimiz karar veririz. Yani, yaptığımız şeyleri Allah bildiği için değil, kendimiz seçtiğimiz için yapıyoruz. Ve bunun için yaptığımız seçimlerden ve eylemlerden sorumluyuz. Bu sorumluluğumuzdan dolayı N apalım kaderimiz böyleymiş diyerek günah işleyemez ve kendimizi suçsuz gösteremeyiz. Kur an dan Bize O, göklerin ve yeryüzünün mülkü (hükümranlığı) kendisine ait olandır. Çocuk edinmemiştir. Mülkünde hiçbir ortağı da yoktur. O her şeyi yaratmış ve yarattığı O şeyleri bir ölçüye göre takdir etmiştir. Furkan, 2 Cennet: İçinde, müminlerin nimetlerle dolu ve sonsuz hayat yaşayacakları ahiret evidir. Cennet büyük sevinçlerin, ödüllerin, nimetlerin, güzelliklerin, mutlulukların yaşanacağı yerdir. Orada çirkin ve kötü hiçbir şey yoktur. Cennetteki nimetlerin en büyüğü ise Allah ın hoşnutluğunu kazanmaktır.

25 Dini Bilgiler Kitabım 25 Kaderimize Kızmıyoruz ve Küsmüyoruz. Çünkü Biliyoruz ki her şey sadece Allah ın bilgisi ile olabilir. Bu dünya bir sınav yeri ve sınavda bazen zor sorular da olabilir. Bu sınavların bize ne kazandırdığını, neyi öğrettiğini düşünürüz. Ümidimizi kaybetmeyiz. Çünkü bu sınavda 4 yanlış 1 doğruyu götürmüyor. Karşılaştığımız zorluklarda Allah a güvenmenin ve sığınmanın huzuru paha biçilemez. Tevekkül: Hedefe ulaşmak için gerekli olan her şeyi yaptıktan ve yapacak başka bir şey kalmadıktan sonra Allah a dayanıp güvenmek ve sonucunu Allah a bırakmaktır. Yani ilaç kullanmadan tedavi olamayız. Kararını verdiğin zaman artık Allah a dayanıp güven. Çünkü Allah kendisine dayanıp güvenenleri sever. (Al-i İmran, 159) Peygamberim Demiş ki; Cennet nimetlerinin insanın akıl ve hayalinin çok ötesinde güzelliklerle dolu olduğunu Peygamberimiz şöyle açıklamıştır: Allah buyuruyor ki: Salih kullarım için ben, cennette hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın işitmediği ve insanın kalbinden bile geçmeyen nice nimetler hazırladım. Cehennem: Kafirlerin sürekli olarak, günahkar müminlerin de günahları ölçüsünde cezalandırılmak üzere kalacakları azap yeridir. Cehennem büyük sıkıntıların, acıların, azapların mutsuzlukların yaşanacağı yerdir. Orada güzel bir şey yoktur. Cehennemdeki en büyük azap, cehennemliklerin Allah ın rahmetinden uzak kalmasıdır.

26 26 Dini Bilgiler Kitabım Bir Dua Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru. (Amin) Bakara, 201 Hayr ve Şer Allah ın emrettiği, sevdiği ve hoşnut olduğu davranışlar hayr, Allah ın hoşnut olmadığı, sevmediği, doğru olmayan davranışlar ise şerdir. Allah ın hayra rızası vardır, şerre yoktur. Olur ki, bir şey sizin için hayırlı iken, siz onu hoş görmezsiniz. Yine olur ki, bir şey sizin için kötü iken, siz onu seversiniz. Allah bilir, siz bilmezsiniz. (Bakara, 216) Ecel İnsan ve diğer canlılar için belirlenmiş süreye ve bu sürenin sona ermesine yani ölüme, ecel denir. İnsanları yaratan, yaşatan ve onlara rızık veren Allah, insanların ecelini de belirler. Allah, eceli geldiğinde hiçbir kimseyi asla ertelemez. (Münafikûn, 11)

27 3 Hikaye SEVGİ DOLU BİR KALP Allah, canlı cansız bütün varlıkları sevgiye değer yaratmıştır. Diye bir söz yazdı Aslı nın öğretmeni tahtaya. Bu cümle hakkında araştırma yapmalarını ve pazartesi günü derste bu konu hakkında bir münazara yapmayı teklif etti. Artık altıncı sınıf oldunuz arkadaşlar. Kendi duygu ve düşüncelerimizi, deneyimlerimizi rahat bir şekilde ifade edebilecek yaştasınız diye de ekledi. Aslı ve sınıf arkadaşları, tahtadaki bu cümleyi defterlerine not ettiler ve şimdiden pazartesi gününü sabırsızlıkla beklemeye başladılar. Okul servisinde derin düşüncelere dalmıştı Aslı. Aslında hiçte basit bir konu değildi bu sevgi meselesi. Sadece insanlarla sınırlı değildi. İnsan sevgisini sorsaydı öğretmeni, söyleyecek birçok şey bulabilirdi. Arkadaşlarını çok sevdiğinden bahsedebilirdi mesela. Aile içinde birbirlerine duydukları sevgi ve saygıdan da bahsedebilirdi. Ama canlı cansız demişti öğretmeni. Yani her şey bu genellemenin içerisine giriyordu; hayvanlar, bitkiler, taşlar, ağaçlar, sular, kitaplar Aklımıza gelebilecek her şey Aslı nın kafası birazcık karışmıştı. Nasıl çıkacaktı bu işin içinden? Ailesinden yardım alarak işini kolaylaştırabilirdi. Önünde koskoca bir hafta sonu vardı. Kısa kısa genel örnekler verebilirdi aslında. Ama daha derinlemesine araştırılmalıydı bu konu. Öğretmeni onlara iki

28 28 Dini Bilgiler Kitabım gün süre vermişti ve pazartesi günü geniş bir münazara düzenlenecekti. Hazırlıklı olmalı ve konu hakkında geniş ve derinlemesine bilgiler edinmeliydi. Servisten inip koşarak evine girdi Aslı. Kapıyı açan annesini büyük bir coşkuyla selamladı. Birbirlerini öperek sarıldılar. Daha sonrasında koltukta oturan babaannesini fark etti Aslı. Koşarak boynuna sarıldı; Hoş geldin babaanneciğim dedi. Tonton yanaklarından uzun uzun öptü onu. Sonra elini öptü ve halini hatırını sordular birbirlerinin. Aslı nın babaannesi çok muhterem bir insandı. Sakin sakin konuşarak güzel hikâyeler anlatır, Aslıyı kendine hayran bırakırdı. Çok sıcakkanlı bir insandı Aslı nın babaannesi. Aslıyı ve onun iki küçük kardeşini içten bir sevgiyle bağrına basar sarar sarmalardı. Şimdide öyle yapmıştı. Üç kardeş ve babaanneleri, koltukta bir sevgi yumağı olmuşlardı. Babaanneleri onlar için hediyeler getirmişti. Birlikte onları açtılar. Aslı için çok güzel, pembe bir bere çıkmıştı paketten. Küçük kardeşleri için de örgü çorap ve eldivenler vardı. Çocuklar bu hediyeleri büyük bir mutlulukla karşıladılar. Babaannelerine teşekkür ettiler. Aslı; Çok teşekkürler babaanneciğim, bu bereye bayıldım. Ellerine sağlık dedi. Birlikte akşam yemeği yenildi, çaylar içildi. Mutfakta annelerine yardım eden kızlar, artan yemekleri itina ile buzdolabına yerleştirdi. Aslı, sofradan artan ekmekleri evlerinin bahçesinde besledikleri küçük köpekleri pamuğun kabına bıraktı. Bir parçasını da sokak havanları için duvarın kenarındaki kutunun üzerine bıraktı. Merhametli olmak, insan olmanın bir gereğiydi nede olsa. Hep beraber oturarak muhabbetler edildi. Aslı, öğretmeninin verdiği ödevi ailesi ile paylaştı. Babaannesinden de fikrini paylaşmasını rica etti. Senin, fikre ihtiyacın yok Aslıcığım dedi babaannesi. Sevgiyle baktı torununun gözlerine ve devam etti;

29 Dini Bilgiler Kitabım 29 Günlük hayatından vereceğin örnekler, yapacağınız münazarada çok faydalı olacaktır eminim dedi. Aslı, tam olarak anlayamamıştı. Günlük hayatından vereceği örnekler biraz yavan kalmaz mıydı? Babaannesi Aslı nın düşüncelerini okumuştu adeta. Torununun ellerini tutarak sakin bir ses tonuyla konuşmaya devam etti; Bak yavrum, öğretmenin Allahtan, sevgiden bahsetmiş. Allah; biz kullarının her şeyi, herkesi sevmesini ister. O, bizim kalbimize sonsuz bir sevme gücü vermiştir. Onun yarattığı her şey özedir, biz kulları içindir. Dolayısıyla biz insanlar da, bizim için yaratılmış canı cansız tüm varlıklara karşı sonsuz bir sevgi beslemeliyiz. Başta bizi yaratan cenabı Allah a olmak üzere tüm herkese ve her şeye sonsuz sevgi ve saygı duymalıyız. Sende sevgi dolu bir çocuksun ve günlük hayatında da bunu çok güzel uyguluyorsun dedi. Hiç farkında değilim babaanneciğim. Ben çok doğal davranıyorum. Yani özellikle yapmıyorum Biliyorum yavrucuğum. İşte bu yüzden günlük hayatından örnek vermeni istiyorum. Farkına varmadan ne kadar doğru ve güzel davranışlarda bulunduğunu hem sen fark et hem de etrafındakilerin seni daha iyi tanımasına fırsat yarat diye Babaannesini bu düşünceleri çok hoşuna gitti. Ama ayıp olmaz mıydı kendini över gibi örnekler vermesi. Babaannesi onun bu düşüncesini yersiz buldu ama eğer rahatsız olacaksa kardeşinin ismini vererek münazarada örnekler sunabileceğini söyledi. Bu konuda anlaşmışlardı. Aslı, babaannesinin kendisi hakkındaki gözlemlerini dinlemek için sabırsızlanıyordu. Sen, anne babana ve diğer tüm büyüklerine karşı saygılı bir çocuksun. Kardeşlerine karşı şefkatli ve anlayışlısın. Arkadaşlarına değer veriyor ve onları çok önemsiyorsun. Hayvanlara karşı oldukça merhametli ve sevgi dolusun. Sahip olduğun kılık kıyafet ya da hediye edilen eşyalara karşı özenlisin, önemsiyorsun sahip olduklarını. İşte bütün bunlar, senin; canlı cansız tüm varlıklara sevgiyle değer verdiğini gösterir dedi. Torun ve babaanne birbirlerine sımsıkı sarılarak muhabbetlerine devam ettiler.

30 4 Hadis Öğrenelim 1) Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: Kimde şu üç şey bulunursa imânın lezzetini tatmış olur: Allah ile Resulunu herkesten daha çok seven kimse; bir kulu yalnızca Allah için seven kimse; Allah kendisini kâfirlikten kurtardıktan sonra yine kâfirliğe dönmekten ateşe atılacakmışçasına hoşlanmayan kimse 2) Çölde yaşayan bir kişi Resulullaha (s.a.v): - Kıyamet ne zaman kopacak? diye sormuş. - Resûlüllah (sav) ona : «Sen kıyamet için ne hazırladın?» demiş. - Çölde yaşayan kişi: Allah ile Resulünün sevgisini! cevabını vermiş, - Allah Resulu: Sen sevdiklerinle berabersin! buyurmuştur. 3) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Allah ı bütün eksikliklerden uzak tutar, en güzel övgülerin Allah a ait olduğunu bilir, Allah tan başka ilâh olmadığına ve Allah ın her şeyden büyük olduğunu söylemiş olmam, benim için üzerine güneş doğan her şeyden çok daha kıymetlidir. buyurdular.

31 Dini Bilgiler Kitabım 31 4) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: Allah kulum bana bir karış yaklaşırsa, ben ona bir arşın yaklaşırım; bir arşın yaklaşırsa, ben ona bir kulaç yaklaşırım. O bana yürüyerek gelirse, ben ona koşarak gelirim. buyurdu. 5) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Şüphesiz şu üç şey Allah ın hoşuna giderken şu üç şeyden hoşlanmaz. Sadece kendisine ibadet etmenizden, ona hiçbir şeyi ortak koşmamanızdan ve Allah a verdiğiniz sözde durup onun kitabı olan Kur an a ve gönderdiği din olan İslam a sımsıkı sarılıp diğer Müslümanlarla düşünce ayrılığına düşmemenizden hoşlanır. Dedikodu yapmanızdan gereksiz yere çok soru sormanızdan ve malınızı boş yere harcayıp israf etmenizden hoşlanmaz. 6) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: Bir topluluk Allah ın evlerinden bir evde toplanır, Kuran-ı Kerim okur ve Kuran-ı Kerimdeki ayetler hakkında yorumlamalar yapıp, düşünce alışverişinde bulunurlarsa kalplerinden sıkıntı gider ve yerine huzur, rahatlık gelir. Onları şefkat (rahmet) kaplar ve etraflarını melekler kuşatır. Allah o kimseleri sevdiği kullarla birlikte anar.

32 5 ETKİNLİKLER Doğru Olanı Bulalım 1) İmanı genel manasıyla kısaca nasıl tanımlarız? A) Kalp ile sevmek, dil ile tekrar etmek B) Kalp ile tasdik edip, dil ile ikrar etmek C) Kalp ile sevmek, dil ile inanmak D) Kalp ile sığınmak, dil ile bağlanmak 2) Allah ın emirlerine boyun eğip O nu biricik güç olarak kabul ettiğimizde hangisini yapmamız beklenir? A) Bencilce davranmak B) Tabiatı sevmek ve korumak C) İnsanlar arasında ayrım yapmak D) Yaşadığımız çevreye duyarsız kalmak

33 Dini Bilgiler Kitabım 33 3) Bir hedefe ulaşmak için gerekli olan her şeyi yaptıktan ve yapacak başka bir şey kalmadıktan sonra Allah a dayanıp güvenmek ve sonucu Allah a bırakmaya ne ad verilir? A) Tevekkül B) Tevessül C) Hayr D) Vahiy 4) Kutsal kitaplara niçin inanırız? I- Bize yol gösterici oldukları için II- Kitaplar sayesinde Allah ın istediği bir kul olabileceğimiz için III- Allah ile iletişim kurabildiğimiz için A) Yalnız I B) I-II C) Yalnız III D) Hepsi 5) Tekrar dirildikten sonra Allah ın insanları bir araya toplamasına ne ad verilir? A) Haşir B) Mizan C) Hesap ve sual D) Ba s 6) Esmaü l-hüsna ne demektir? A) İmanın şartları B) İslam ın şartları C) Allah ın güzel isimleri D) Tevhid inancı

34 34 Dini Bilgiler Kitabım 7) Bütün iman esasları hangi duada geçmektedir? A) Amentü duası B) Hacet duası C) Mübin duası D) Yemek duası 8) İmanın şartı kaçtır? A) 1 B) 7 C) 6 D) 10 9) Besleme çekmek hangi anlama gelmektedir? A) Rahman ve Rahim olan Allah ın adıyla B) Meleklerin bilgisiyle C) O nun isteğiyle D) O nun rızası için 10) Allah ın emri ile insanları kötülüklerden koruyan meleklere ne ad verilir? A) Münker ve Nekir B) Hafaza C) Kiramen Kâtibin D) Dört büyük melek CEVAPLAR: 1B 2B 3A 4D 5A 6C 7A 8C 9A 10B

35 Dini Bilgiler Kitabım 35 HANGİSİ DOĞRU HANGİSİ YANLIŞ Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğru, hangisi yanlış? Doğru olanların başındaki kutucuğa D, yanlış olanlarınkine Y yazalım İman, gönül huzuru ile benimsemek, şüpheye yer bırakmayacak şekilde yürekten inanmak, güçlü inanç anlamına gelmektedir. Kim Kelime-i Şehadet i inanarak söylerse Müslüman olur. İnanan, iman eden kimselere müşrik denir. Amentü duasında ahiret gününe inandığımızı söyleriz. Allah ın subûti sıfatlarından olan Basar, Allah ın her şeyi işitmesi demektir. Allah ın belirlediği görevleri yerine getiren ve nurdan yaratılmış varlıklara melek denir. Allah ın bildirmek istediği mesajları, peygamberler aracılığı ile insanlara ulaştırması vahiydir. Kıyametin ne zaman kopacağına ilişkin insanlar bilgi sahibidir. Cevaplar: D-D-Y-D-Y-D-D-Y

36 36 Dini Bilgiler Kitabım TAKİP EDELİM Aşağıdaki harfleri takip ederek kutucuklara yerleştirelim Dinin emirlerini yerine getirenlere verilmiş olan ismi öğreneceğiz. M L M Ü Ü N S A Dinin emirlerini yerine getirenlere verilmiş olan ismi öğrendik. Şimdi de bu kimselerin kabul ettiği iman esaslarını buraya yazalım (Allah a iman, Meleklere iman, Peygamberlere iman, Kitaplara iman, Kaza ve Kadere iman, Ahirete iman)

37 Dini Bilgiler Kitabım 37 DOĞRU KELİME HANGİSİ? Aşağıdaki cümlelere parantez içindeki kelimelerden birisi gelecek. Doğru olanı yerleştirelim. İman hayatımızı huzur, güven ve... ile güzelleştirir. (sevgi / seyahat) İnananlar her işe... çekerek başlar. (tesbih / besmele) Kelime-i şehadet... olmanın ilk adımıdır. (iyi insan / Müslüman) İslam, Allah tarafından... aracılığı ile gönderilmiş son dindir. (Hz. Muhammed / Hz. Yusuf) Allah ı çok sevdiğimiz için bütün varlıklara da... ile davranmamız gerekir. (merhamet / kötülük) İçinde, müminlerin nimetlerle dolu yaşayacaklar yere... deriz. (cennet / kabir) Allah ın sevdiği ve hoşnut olduğu davranışlara... denir. (hayr / şer) Cevaplar: sevgi- besmele - müslüman - Hz. Muhammed - merhamet - cennet - hayr

38 38 Dini Bilgiler Kitabım KELİME EŞLEŞTİRME Aşağıda iki sütunda verilen ifadeleri uygun şekilde eşleştirelim. İman ın 6 şartından biri Cennet Allah ın sıfatlarından biri Mucize Peygamberlerin Allah ın izni ile gerçekleştirdiği olağanüstü olaylar Mahşer Tekrar dirildikten sonra toplanılacak yer Semi Hayırlı işler yapanların karşılığını bulacağı yer Allah a inanmak

39 ünite 2 İSLÂM-HOŞGÖRÜ

40 1 DİNİM İSLAM Sevgili çocuklar daha önce Asr-ı Saadet diye bir kavram duydunuz mu? Asır, yüzyıldan oluşan bir zaman dilimi olup saadet mutluluk anlamına gelir. Asr-ı Saadet, mutluluk asrı demektir. Peki bu dönemde insanlar gerçekten çok mutlu, hiçbir sıkıntısı olmadan mı yaşarmış? Neden bu döneme mutluluk asrı denmiş ki? Hayır, aksine bu dönemde yaşayanlar bu döneme kadar çekmedikleri bütün sıkıntıları çekmiş, görmedikleri birçok işkenceye maruz kalmış hatta evlerini, yurtlarını terk etmek zorunda kalmışlar. Yine de bu döneme Asr-ı Saadet denmiş. Neden mi çünkü bu dönemde aynı inanca sahip olan insanlar bir birlerine güven verirmiş, herkes elinde bulunan malını, mülkünü diğer din kardeşleriyle paylaşırmış. Kardeşinin bir sıkıntısı olduğu zaman hep beraber aşmaya çalışırlarmış. Kendi dinlerinden olmayan insanlara da aynı şekilde davranıp onlara geniş haklar tanımışlardır. İnsanlara sonsuz bir hoşgörü sunulmuş. Yukarıda bahsettiğim dönem İslam ın ilk dönemi. İslam insanların can ve mal güvenliğini garanti altına aldığı gibi insanların özgürce yaşamalarını ve düşüncelerini aktarmalarını da güvence altına almıştır. Başka dinden olan insanların ibadet etmelerine ve kendi dinlerine göre hüküm verilmesine izin vermiştir. Komşun aç kaldığı zaman senin tok yatamayacağın bir sistem oluşturulmuş. Senden olmayan birinin cenazesi geçtiği zaman ayağa kalkılıp, insan olduğu için saygı gösterilmesi gerektiği öğütlenmiştir.

41 Dini Bilgiler Kitabım 41 Zenginin fakiri gözetmesi ve hatta onun malında hakkı olduğu söylenmiştir. Haksız yere insan öldürmenin bütün insanlığı öldürmüşçesine kötü sayıldığı bir sistem oluşturulmuştur. Sevgili çocuklar bildiğiniz gibi İslam evrensel bir dindir ve bütün insanlığı muhatap alır. Yani sadece Asr-ı Saadet dönemindeki insanları değil bizleri de içerisine alır. Eğer İslamî ilkeleri yerine getirmiş olursak tıpkı o dönemdeki insanlar gibi bütün işkencelere rağmen mutlu oluruz. İslam hayattır ve o hayatı yaşamak bizim elimizde. İnsanlara insan olduğu için değer verip kendi haklarımızı gözettiğimiz gibi onların da hakkını gözetirsek kendimizi tamamlamış ve İslam toplumunun bir parçası olmuş oluruz. Diğer insanlara İslam ı anlatmak gibi insanlara insan gibi davranmak da bir görevimiz olduğunu unutmamalıyız. Şimdi şöyle dua edelim: Ey Allah ım İslam ın hoşgörü çerçevesinden bizleri çıkarma. İnsanlara değer veren, sorunlarıyla ilgilenen ve kurtuluşa eren kullarından eyle bizi. Amin.

42 42 Dini Bilgiler Kitabım Bilgisayar oyunlarının yeni versiyonu, önceki sürümlerinin geliştirilmesi ile oluşturulur. Peygamberimizin getirdiği din olan İslam ı önceki peygamberlerin getirdiği dinin en yeni, en geliştirilmiş, en güzel versiyonuna benzetelim mi? Din Nedir? Din, bir uyanıştır. Din, insan için bir yol haritasıdır. Din, dünya görüşüdür. Kur an dan Bize Şüphesiz Allah katında din İslam dır. Ali İmran, İslam İslam kelimesinin, sözlükte itaat etmek, bağlanmak, esenlikte kılmak gibi anlamları vardır. Ama İslam deyince aklımıza Hz. Peygamber in insanlara bildirdiği (tebliğ), temel kaynakları Kur an ve sünnet olan din gelir. Aynı zamanda, Allah ın Hz. Adem den Hz. Muhammed e kadar bütün peygamberlere gönderdiği dinlerin ortak adı da İslam dır. İslam, insanları hem bu dünyada hem de ahirette mutluluğa ulaştıracak dindir. Bu dine inananlara ise Müslüman denir. İslam, son din; Peygamberimiz son peygamberdir. Din, sözlükte itaat etmek, boyun eğmek, kabullenmek, hesap ve sorumluluk anlamlarına gelir. Terim olarak ise din, akıl sahibi insanları kendi Vahye Dayalı Dinler Yahudilik: Hz. Musa ya indirilen dindir. Hıristiyanlık: Hz. İsa ya indirilen dindir. İslam: Hz. Muhammed e indirilen dindir. özgür iradeleriyle iyiye ve doğruya yönelten ve onların mutluluğunu amaçlayan kurallar bütününü ifade eder. Bu kuralların başında inanç esasları, ibadetler ve ahlak ilkeleri gelmektedir. Yani diyebiliriz ki din, Allah ın insanlara peygamberler aracılığıyla göndermiş olduğu mesajları kabullenip onlara boyun eğmek demek-

43 Dini Bilgiler Kitabım 43 tir. Din, yaratılışta iyi olan ama hayatında iyiyi de kötüyü yapabilecek olan insanı, iyiye yöneltme projesidir. İslam dinlerin en evrenselidir. Çünkü İslam ın tevhid esası ile tüm ırk, renk, bölge ve kültürler birleşir. Böylece İslam ın bütün insanlığa sevgi ve hoşgörü ile yaklaştığını görebiliriz. Aynı zamanda İslam, Hz. Adem den Hz. Muhammed e kadar bütün peygamberlere sahip çıkar. Dinimiz İslam ın temel özellikleri: İslam dini son ilahî dindir. Hz. Muhammed son peygamberdir. Mümin ve Müslüman ile tanışmıştık. Peki, kimdi onlar? İslam bir düşünüş biçiminden ziyade bir yaşayış tarzıdır. Aliya İzzetbegoviç Kur an-ı Kerim, hiç değişmeden günümüze kadar ulaşmış tek ilahî kitaptır. Kur an-ı Kerim in mesajı evrenseldir. Tevhit inancı hiç bozulmadan günümüze kadar gelmiştir. İslam bir ahlak dinidir. İslam da ayrıcalıklı bir sınıf yoktur. Bütün insanlar Allah katında eşittir. Hiçbir insan soy, renk, ırk gibi birtakım özellikleri dolayısıyla başkasından üstün olamaz. Müslüman olduğumuz için; Kur an ın tamamına inanıyoruz. İnandığımız gibi yaşamaya çalışıyoruz. Allah a, insanlara ve bütün varlıklara karşı sorumluluklarımızın bilincine varıyoruz. Adil, merhametli, sevecen, saygılı, dürüst, güvenilir, barışsever, hoşgörülü oluyoruz.

44 44 Dini Bilgiler Kitabım Peygamberimiz bir hadisinde İslam ın beş temel esas üzerine kurulduğunu söylemiştir: Kelime-i Şehadet Namaz Oruç Hac Zekat İşte bu esasların İslam ın şartlarıdır. Daha önce kelime-i şehadet getirmeyi öğrenmiştik. Nasıldı? Peygamberim Demiş ki: Namaz dinin direğidir. Tirmizi, İman, 8 Peygamberim Demiş ki: Oruç, bir kalkandır. Buhari, Savm, 9 Namaz Kılmak Kelime-i Şehadet İnsanların Müslüman olabilmesinin ilk şartıdır. Kelime-i şehadet getirmeden Müslüman olunmaz. Ben şehadet ederim ki Allah tan başka ilah yoktur ve ben yine şehadet ederim ki Hz. Muhammed O nun kulu ve elçisidir. anlamına gelir. Gerçekten inanarak kelime-i şehadet getiren kişi Müslüman olur. Kelime-i şehadet getirdiğimizde bir din olarak İslam ı kabul etmiş, emir ve yasaklarına uyacağımızı söylemiş oluruz. Namaz, İslam ın kelime-i şehadetten sonra en çok önem verdiği ibadettir. Dinimizde, Müslüman olan herkesin günde beş farklı vakitte namaz kılması gerekir. Namaz kılan kimse kötülüklerden geri durur. Çünkü namaz kılan kişi Allah ı hiç unutmaz. Böylece namaz kıldığımızda Allah a daha çok yakınlaşırız, O nu daha çok severiz, O da bizi daha çok sever. Oruç Tutmak İslam ın esaslarından biri de Ramazan ayı boyunca oruç tutmaktır. Oruç, Allah ın rızasını ve hoşnutluğunu kazanmak için imsak vaktinden iftar vaktine kadar hiçbir şey yiyip içmeyerek yapılan ibadettir. Ramazan ayı orucu, dinen sorumlu olan herkes için farzdır. Oruç tuttuğumuzda aynı zamanda başka güzel işler yapmaya çalışır ve her türlü kötülükten de uzak dururuz. Hem kişisel hem de toplumsal pek çok faydası olan oruç ibadeti, Allah ın bizden hoşnut olmasını da sağlar.

45 Dini Bilgiler Kitabım 45 Zekat Vermek İslam ın bir başka şartı zekat vermektir. Zekat, dinimizce zengin kabul edilen kimselerin, mallarının belirli bir payını, Allah ın belirlediği yerlere, O nun hoşnutluğunu kazanmak için vermesidir. Zengin Müslümanların her yıl zekat vermesi farzdır. Zekat, bize yardımlaşmayı, dayanışmayı ve paylaşmayı öğretir. Allah ın bize verdiği zenginliğin bir kısmını Allah rızasını kazanmak için verdiğimizde Allah ın ve Peygamberimizin dostluğunu kazanmış oluruz. Hacca Gitmek İslam ın bir diğer şartı hac ibadetidir. Hac, Mekke şehrinde bulunan Kabe yi ve o civardaki bazı kutsal yerleri, hac vaktinde ziyaret etmektir. Gücü yeten, yani hem sağlıklı olup hem de maddi imkanı olan her Müslümanın ömründe bir defa haccetmesi farzdır. İmkanımız olduğunda bu farzı, geciktirmeden yerine getirmeliyiz. Hac esnasında farklı toplumlarda yaşayan Müslümanlarla Allah ın evinde buluşarak Müslüman kardeşliğini daha iyi kavrarız. Kur an dan Bize Onlar; namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren kimselerdir. Onlar ahirete de kesin olarak inanırlar. İşte onlar, Rablerinden gelen bir hidayet üzeredirler ve işte onlar kurtuluşa erenlerin ta kendileridir. Lokman, 2-4. Kur an dan Bize Yolculuğuna gücü yetenlerin haccetmesi, Allah ın insanlar üzerinde bir hakkıdır. Ali İmran, 97.

46 3 Hikaye HALİL AMCA NIN ISRARI Romatizma ağrılarından dolayı uzun süredir tedavi gören Halil amca o gün yine hastaneye gitmişti. Doktorun kapısının önü her zamanki gibi tıklım tıklımdı. Yaşlısı- genci, çoluğuçocuğu Sanki bütün şehir oradaydı. Halil amca, hastane koridorunda yürüyor, yanındaki ile sohbet ediyor, bildiği sureleri okuyor ama zaman bir türlü geçmiyordu. Yaşlı adam, gittikçe sabırsızlanmaya ve sinirlenmeye başlamıştı ki yanında oturan adam eğilerek sordu; Senin sıra numaran kaç bey amca? Ne numarası evladım? dedi sinirli bir edayla. Yanındaki adam, sıra numarası almadan muayene olamayacağını anlattı. Herkesin bir sıra numarası olduğunu, numarası yanınca içeriye girdiğini söyledi. Halil amca biliyordu bu prosedürü ama bugün dalgınlığına gelmiş, unutuvermişti sıra almayı. Ne yapacaktı şimdi? Yaklaşık iki saattir bekliyordu, yeniden sıra almaya kalksa kim bilir kaç saat daha beklerdi. Eve geri mi dönsem acaba diye geçirdi içinden. Dönemezdi, ilaçları bitmişti çünkü. Yenilerini yazdırmalı, muayene olmalıydı. Ne yapacağım ben şimdi? Neyse iki saattir bekliyorum, herkeste buna şahit. Ne olacak canım, aradan bende girivereyim içeriye dedi Halil amca.

47 Dini Bilgiler Kitabım 47 Bastonuna dayanarak doktorun kapısına yürüdü. Kapı açılınca içeriye girmeye yeltendi ama sıra numarası yanan başka bir hasta bu duruma itiraz etti. Bir anda ortalık karıştı ve Halil amca bağırmaya başladı; Ben sabahtan beri bekliyorum burada. Muayene olmak benim de hakkım. Yaşlı bir adamım ben daha fazla bekleyemeyeceğim dedi. Diğer tüm bekleyenler bir ağız kavgasıdır tutturdu. Kimi müsaade etme taraftarıydı, kimiyse sıra numarası alarak kurallara uymasının daha doğru olduğunu söylüyordu. Halil amca ısrarla kendini savunuyor, hakkını istediğini söylüyordu. Hastane güvenliği olaya müdahale ederek ortamın sakinleşmesini sağlamaya çalıştı. Ancak, olaydan çok etkilenen ve yaşanan strese daha fazla dayanamayan Halil amca baygınlık geçirdi. Onu o halde gören diğer hastalar çok üzüldüler. Keşke bu kadar büyütmeden ona sıramızı verseydik dediler ama çok geçti. Evet sırada bekleyen diğer hastalarında kimisi yaşlı, kimisi bebek, kimisi de engelliydi ama olayın bu kadarda büyümesine ve bu şekilde sonuçlanmasına hiç gerek yoktu. İslam dininde; sevgi- saygı ve hoşgörü esastır. Müslümanlar, birbirleri ile din kardeşidir. Kardeş kardeşi üzmez ve kırmaz. İnsanlar birbirlerine karşı hoşgörü ve anlayış göstermelidir. Her Müslüman bunun bilincinde bir hayat yaşamalı ki Allah katında yeri olsun. Yaşanan kargaşadan sonra Halil amca hastaneye yatırılarak tedavi altına alındı. Yüksek tansiyon teşhisi konuldu ve ilaçları verildi. Sırada bekleyen diğer hastalar, büyük bir pişmanlık içinde onu ziyaret ettiler. Özür dileyerek ne kadar yanlış davrandıklarını, gençlere yanlış örnek olduklarını söylediler. Halil amcada onlardan özür diledi. Nede olsa sıra numarası almayı unuttuğu için tüm bunlar yaşanmıştı. Kendisi hatalıydı ve hakkı olmadığı halde muayene olmak istemişti. Oda özrünü diledi ve olay tatlıya bağlandı. İnsanlar birbirlerine karşı hoşgörü içinde olurlarsa daha düzenli ve daha sakin bir hayat sürebilirlerdi. Üstelik insan olmanın gereği de buydu.

48 4 Hadis Öğrenelim 1) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Kıyamet günü ben, anlaşma yaptığımız gayr-i müslimlerden birine zulmeden, haklarına tecavüz eden, ona gücünden fazla sorumluluk yükleyen veya istemediği halde ona zorla bir iş yaptıran kimseyi kabul etmeyeceğim. 2) Ebu Hureyre bildiriyor: Medine de malını satan bir Yahudi ye hoşuna gitmeyen bir fiyat önerilince, Musa yı Peygamber olarak seçen Allah a yemin olsun ki olmaz. Dedi. Ensar dan bir adam bunu duyunca, Peygamber aramızdayken sen nasıl Musa yı Peygamber olarak seçen Allah a yemin olsun, dersin diyerek Yahudi ye bir tokat attı. Yahudi Hz. Peygamber e giderek Ey Muhammed! Benim korunma garantim ve anlaşmam varken falancaya ne oluyor da bana tokat atıyor dedi. Allah Resulu adama niçin vurduğunu sordu. O da olayı anlattı. Peygamber (sav) kızgınlığı yüzünde belli olacak şekilde öfkelendi ve şöyle buyurdu: Allah ın Peygamberleri arasında üstünlük yarışı yapmayınız. 3) Bir kimse Rasulullah a: - İslâm ın en hayırlısı hangisidir? diye sordu. Rasûlullah (S): - İnsanlara yiyecek ikram etmen ve tanıdığına tanımadığına selâm vermendir. Cevabını verdi.

49 Dini Bilgiler Kitabım 49 4) Hz. Peygamber şöyle buyurdu: Sizin en hayırlınız insanlara faydalı olanınızdır. 5) Hz. Muhammed ve arkadaşları otururken önlerinden bir cenaze geçer. O cenazeyi görünce hemen ayağa kalkar. Bunun üzerine yanındakiler ona, ölen kişinin Müslüman olmadığını söylerler. Hz. Peygamber, onlara: Bu da bir insan değil miydi? diye cevap verir.

50 5 ETKİNLİKLER Doğru Olanı Bulalım 1) Allah ın Hz. Âdem den Hz. Muhammed e kadar bütün peygamberlere gönderdiği dinlerin ortak adı nedir? A) İslam B) Tevhit C) Kültür D) İbadet 2) Hz. Musa ya hangi din gönderilmiştir? A) Mecusilik B) İslam C) Hristiyanlık D) Yahudilik

51 Dini Bilgiler Kitabım 51 3) Aşağıda İslam dinine ait temel özellikler verilmiştir. Bu özelliklerden hangileri doğrudur? I- İslam dini sadece Arap toplumuna gönderilmiştir. II- İslam bir ahlak dinidir. III- İslam dini son ilahi dindir. A) Yalnız I B) Yalnız III C) I II D) II - III 4) I- Din, bir uyanıştır II- Din, insan için bir yol haritasıdır III- Din, dünya görüşüdür Din için yukarda yapılan tanımlamalardan hangisi yanlıştır? A) Yalnız I B) I-II C) Yalnız III D) Hiçbiri 5) Müslüman bir insandan hangisini yapması beklenmez? A) Güvenilir olması B) Saygılı olması C) Tek taraflı olması D) Adil olması 6) Dinimizce zengin kabul edilen kimselerin, mallarının bir kısmını ihtiyaç sahiplerine vermesine ne ad verilir? A) Hac B) Zekât C) Dua D) Hak CEVAPLAR: 1A 2D 3D 4D 5C 6B

52 52 Dini Bilgiler Kitabım HANGİSİ DOĞRU HANGİSİ YANLIŞ? Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğru, hangisi yanlış? Doğru olanların başındaki kutucuğa D, yanlış olanlarınkine Y yazalım Ramazan ayı orucundan belirli kimseler sorumludur. Kur an-ı Kerim in mesajı tüm insanlar içindir. İslam bir gösteriş dinidir. İslam dini son ilahi dindir. Dinimizin kelime-i şehadetten sonra en çok önem verdiği ibadet namazdır. Hz. Muhammed gönderilmiş son peygamberdir. CEVAPLAR: Y-D-D-D-D

53 Dini Bilgiler Kitabım 53 TAKİP EDELİM Aşağıdaki harfleri takip ederek kutucuklara yerleştirelim Dinin emirlerini yerine getirenlere verilmiş olan ismi öğreneceğiz. Ç R U O Razaman ayı boyunca yapmış olduğumuz ibadete verilmiş olan ismi öğrendik. Şimdi de bu ibadeti yaptığımızda bizden beklenen davranışları yazalım (Sabırlı olmak, Kötülüklerden uzak durmak, Allah ın rızasını kazanmak,.)

54 54 Dini Bilgiler Kitabım DOĞRU KELİME HANGİSİ? Aşağıdaki cümlelere parantez içindeki kelimelerden birisi gelecek. Doğru olanı yerleştirelim. Kabe yi ve civarındaki yerleri vaktinde ziyaret etmeye... denir. (hacca gitmek / namaz kılmak) Müslümanlığın ilk şartı... getirmektir. (kelime-i şehadet / besmele) Müslümanlar, Allah a, insanlara ve... karşı sorumlulukların bilincindedirler. (eşyalara / tüm varlıklara)..., Allah tarafından Hz. Muhammed aracılığı ile gönderilmiş son dindir. (İslam / Hristiyanlık) Allah ı çok sevdiğimiz için bütün varlıklara da... ile davranmamız gerekir. (merhamet / kötülük) Bütün insanlar Allah katında.... (eşittir / suçludur) Müslüman bir kimseden... olması beklenir. (güvenilir/ hoşgörüsüz) Cevaplar: hacca gitmek - kelime-i şehadet - tüm varlıklara - İslam - merhamet - eşittir - güvenilir.

55 Dini Bilgiler Kitabım 55 KELİME EŞLEŞTİRME Aşağıda iki sütunda verilen ifadeleri uygun şekilde eşleştirelim. İslam ın 5 şartından biri Oruç tutmak Ramazan ayı boyunca yapılan ibader Namaz Kılmak Hz. İsa ya gönderilmiş olan din Hristiyanlık

56

57 ünite 3 HZ. MUHAMMED-GÜVEN

58 58 Dini Bilgiler Kitabım 1 PEYGAMBERİM HZ. MUHAMMED Siz hiç Kuran-ı Kerim okumaz mısınız onun ahlakı kuran ahlâkıydı. Sevgili çocuklar Kur an ahlakı nasıl olur hiç düşündünüz mü? Kur an-ı Kerim Allah-u Teala dan bize gönderilmiş tertemiz buyruklar olup içerisinde insanı, insan olarak görmek isteyen hayat ölçüleri vardır. Kur an-ı Kerim biz insanların hayat rehberi ve kurtarıcı reçetesidir. Bir insan düşünün ki onun ahlakı sorulduğu zaman Kur an işaret ediliyor. Aynı insan bir gün insanları bir tepenin etrafında Allah ın dinine davet etmek üzere çağırıyor ve herkes bu çağrıya kulak verip toplanıyorlar ki onun söylediklerini inatlarından dolayı kabul etmedikleri halde, bir tehlike mi var Muhammed yalan söylemez diye geliyorlar. Herkesin dilinde sen güvenilirsin, sen eminsin sözleri yankılanıyor. Kendimizi düşünelim insanları bir bölgeye toplayıp onlara bilgilendirme yapacağımızı söylesek etrafımızdan kaç kişi o ortama gelir? Güven, insanlara emniyet veren, sıcaklık veren bir kavram. Güvensiz bir toplumda yaşamak çekilmez hale gelir. Etrafınızdaki herkesin sizi kandırma potansiyelinin olduğunu düşünün. İşte böyle bir ortamda El-Emin ortaya çıkıyor. O güvenilirdi, insanları asla kandırmaz, kimsenin hakkını yemezdi. Çözülmez bir problem olduğu zaman onu görenler El-Emin geldi bize yardım eder, O sorunu çözer diye sevinirlerdi.

59 Dini Bilgiler Kitabım 59 Sevgili çocuklar, size düşmanlarınız tarafından emanetler bırakılsa -ki bu düşmanlar her an sizi öldürebilir- kabul eder miydiniz? Ben cevap vereyim, kabul etmezdik. Hem bizi öldürmeyi düşünüyor hem de emanet bırakmak istiyor der o ortamdan kaçardık. Ama El-Emin öyle yapmamış ve kendisini yurdundan kovan, öldürmek isteyenlerin bile emanetlerini almıştır. Hiç şüphesiz tuhaf olan ise düşmanların onu öldürecek kadar hırslı olup yine de ona emanet bırakıyor olmaları. Bu insan Hz. Muhammed (sav) olup Allah-u Teala nın insanlara rahmet olarak göndermiş olduğu elçisidir. Rahmettir çünkü Allah ın izniyle insanları aydınlığa ulaştırmanın derdini üstlenmiştir. Onunla birlikte hayat rehberimiz Kuran-ı Kerim in gönderilmiş olması açısından da bir rahmettir. İnsanların en büyük örneği. Ey insanlar ben de insanım ve bu davranışları gösterebiliyor ve güvenilir olabiliyorum, sizde olabilirsiniz. Ben bir melek veya insan üstü varlık değilim zaten Rabbimizde onun için insan bir Peygamber seçti gelin benim gibi hayatınızı düzenleyin. Ben hayatımı Kur an a göre düzenledim sizde bunu yapabilirsiniz diye seslenmiştir. Onun yolundan gitmek, güvenilir olmak Allah ın kitabını okumakla ve Hz. Peygamberin yolundan gitmekle olur. Şimdi şöyle dua edelim: Ey Rabbimiz bizi bağışla ve Hz. Muhammed gibi bizimde Kur an-ı Kerim ahlakıyla ahlaklanmış kullarından eyle. Bizleri Hz. Muhammed in yolunun izleyicisi ve uygulayıcısı kıl. Amin.

60 2 Fil Yılı Peygamberimizin (sav) doğduğu dönemde yıllar, o yıl meydana gelen önemli olaylarla anılıyordu. Peygamberimiz dünyaya gelmeden kısa bir süre önce Mekke halkı, Fil Olayı nı yaşamıştı. Bu olaydan dolayı peygamberimizin doğduğu yıla Fil Yılı denilmiştir. Fil Olayı, Kur an-ı Kerim de Fil Suresinde anlatılır. Hz. Muhammed Peygamberler, insanlığın başlangıcından beri insanların doğru yolu bulmaları için Allah tarafından gönderilen hidayet rehberi ve önder olan seçkin kullardır. İlk insan Hz. Adem ile başlayan bu süreç Peygamber Efendimiz de son bulmuştur. Peygamberlerin hayatları, bizler için en güzel örnektir. Bütün peygamberlerin hayatlarından elde edeceğimiz pek çok bilgi vardır. Ama biz özellikle peygamberimizin hayatını daha yakından öğrenmeli ve O nun yüce ahlakıyla ahlaklanmaya çalışmalıyız. O halde haydi Peygamberimizi daha iyi tanıyalım. Peygamberimin Kutlu Doğumu Abdullah, bebeği doğmadan birkaç ay önce vefat etmişti. Bebek dünyaya geldiğinde de buruk bir sevinç yaşanıyordu. Ancak her şeye rağmen dünyanın en güzel bebeğinin dedesi Abdülmuttalip çok sevinçliydi. Hatta bu doğumu kutlamak için Mekke halkına büyük bir ziyafet verdi. Burada bebeğe Muhammed adını koyduğunu açıkladı. Çünkü Muhammed, övülen demekti ve Abdülmuttalip, Onun hem Allah hem de yeryüzündekiler tarafından övülmesini istiyordu.

61 Dini Bilgiler Kitabım 61 Peygamberimin Ailesi Abdülmuttalip in oğlu Abdullah genç yaşta hayatını kaybetmişti. Yakın zamanda evlenmiş ve bir de bebek bekliyordu. Genç yaşta gelen bu ölüm Abdullah ın bütün ailesini çok üzmüştü. Hayat arkadaşını kaybeden Âmine de zor günler geçiriyordu. Ama yakında dünyaya gelecek bebeğini düşünerek, onun sevinci ile teselli bulmaya çalışıyordu. Bu arada gördüğü güzel rüyalar da ona güç veriyordu. Bu rüyalarda çocuğunun erkek olacağını görmüştü. Yine rüyalarda çocuğunun adını Ahmed yahut Muhammed koyması söylenmişti. Âmine, Mekke de çok kullanılmayan Muhammed ismini beğenmiş ve çocuğuna bu ismi koymaya karar vermişti. Nihayet 571 yılında Nisan ayının son günlerinde beklenen doğum gerçekleşti ve bebeğe Muhammed adı verildi. Annesi de dedesi de Muhammed i çok seviyor, ona en güzel şekilde bakmak için ellerinden geleni yapıyorlardı. Ancak Mekke nin havası çok sıcaktı ve çocukların büyümesi için pek de sağlıklı değildi. Bundan dolayı Mekke de eskiden

62 62 Dini Bilgiler Kitabım Şemâil Peygamber Efendimizin dış görünüşünü, özel hayatını ve ahlakını ifade eden kavramdır. beri yeni doğmuş bebekler daha sağlıklı büyümeleri için yaylalarda yaşayan sütannelere verilirdi. Âmine de çocuğunu sütanneye vermek istedi. Fakat hiç kimse yetim bir çocuğun sütannesi olmak istemiyordu. Nihayet Abdülmuttalip, Halime ile karşılaştı ve torununa sütanne olup olmayacağını sordu. Başta bu konuda kararsız kalan Halime kocasıyla görüşüp çocuğu almaya karar verdi. Böylece Muhammed sütannesi Halime, sütbabası Hâris ve sütkardeşleri Abdullah ve Şeyma ile birlikte yaşamaya başladı. İki yaşına geldiğinde sütannesi Halime, onu, annesi Âmine ye götürdü. Ancak bu sırada Mekke de salgın hastalık vardı. Âmine, Muhammed in bir süre daha sütannesi ile kalmasını istedi. Böylece Peygamberimiz dört yaşına kadar sütannesi ve onun ailesi yaşadı. Dört yaşında annesinin yanına gelen Muhammed, altı yaşına kadar annesi ile yaşadı. Muhammed, altı yaşındayken annesi Âmine ve dadısı Ümmü Eymen ile babasının mezarını ziyarete gitti. Dönerken annesi rahatsızlandı ve yolda vefat etti. Böylece Muhammed dedesi Abdülmuttalip ile yaşamaya başladı. Sekiz yaşına geldiğinde dedesi de vefat edince bu kez amcası Ebu Talip ile yaşamaya başladı. Muhammed (sav), evleninceye kadar amcası ile yaşamaya devam etti. Peygamber Efendimiz, Cahiliye Dönemi denilen bir devirde yaşamıştı. Hayatı boyunca pek çok sıkıntı ile karşılaşmasına rağmen Mekke nin en ahlaklı, en güvenilir, en şerefli, en güzel huylu kişilerinden birisiydi. Genç Muhammed, ticaret ile uğraşıyordu. Yaptığı işlerde de kötülüğe yaklaşmıyor, adaletli ve merhametli olmaya devam ediyordu. Onun bu dürüstlüğünü duyan Hatice isimli bir tüccar, onunla çalışmak istedi. Yaptığı işlerde Muhammed in dürüstlüğüne, güvenilirliğine, ahlakının güzelliğine bir kez daha tanık olan Hatice, onunla evlenmeyi düşündü. Bir aracı göndererek Peygamberimize evlenme teklif etti. Bu sırada yirmi beş yaşında olan Hz. Muhammed, bu evlenme teklifini kabul etti. Bu evlilikten Kasım, Zeynep, Ümmü Gülsüm, Rukiye, Fatıma

63 Dini Bilgiler Kitabım 63 ve Abdullah dünyaya geldi. Ancak Kasım ve Abdullah henüz bebekken vefat etti. Eşi Hatice ile büyük üzüntü yaşayan Hz. Muhammed yine de bu duruma sabrettiler. Peygamberimiz, daha sonra Mariye isimli bir hanımla evlenmiş ondan da oğlu İbrahim dünyaya gelmişti. Ancak o da henüz bir bebekken vefat etti. Peygamber Efendimizin Hz. Fatıma hariç çocuklarının hepsi kendisi hayatta iken vefat etmiştir. Yani Peygamberimiz altı kere evlat acısı yaşamıştır. Ancak yaşadığı bu büyük sıkıntılarda bile isyan etmemiştir. Bu kadar üzüntü yaşamasına rağmen Allah a olan güvenini yitirmemiş ve bu büyük acılara sabretmiştir. Peygamberimi Görmüş Olsaydım Kur an-ı Kerim, Peygamberimizi bütün yönleriyle tanımamızı ve örnek almamızı ister. Peygamberimiz bütün insanlara müjdeci olarak gönderilmiştir. Aynı zamanda bir uyarıcı olarak gönderilmiştir. Ona uymalı ve onun yolundan gitmeye gayret etmeliyiz. En sevdiğimiz kişi Peygamberimiz olmalıdır. Huyumuzun O nun huyu gibi olabilmesi için hem Peygamberimizi iyi tanımalı hem de huyumuzu güzelleştirmeye çalışmalıyız. Çünkü inananlar için en güzel örnek Peygamber Efendimizdir. Peygamberimiz müminlere karşı çok merhametliydi, onlara bilmediklerini öğretti, müminlerin günah-

64 64 Dini Bilgiler Kitabım Peygamberimiz, hayatta iken Fatıma hariç bütün çocuklarını kaybettiği için bazı kimseler ona ebter (soyu kesik) demişlerdi. Allah, Peygamberimizi teselli etmek için ona Kevser Suresini gönderdi. Kevser Suresini bir daha okuyalım o halde. tan kurtulmaları için çok çalıştı. Ama asla yaptığı iyiliği başa kakmazdı, her zaman alçakgönüllü davranır, her durumda dosdoğru olur, insanların yaptıklarına karşı sabır gösterir ve onları affedebilirdi. Peygamberimizin nasıl birisi olduğunu hadis kitaplarından da öğreniyoruz: Peygamberimiz heybetli idi. Yüzü, ayın on dördü gibi parlaktı. Uzuna yakın orta boyluydu. Saçları hafif dalgalıydı. Rengi beyaz, alnı açık, kaşları hilal gibi ince ve gürdü. Burnu ince hafif kavisli idi. Sakalı sık ve gür, yanakları düzdü. Ağzı geniş, ön dişlerinin arası seyrek ve pek hoştu. Yürürken ayaklarını yere vurmaz, hızlı ve vakarlı yürürdü. Bir tarafa döndüğünde bütün vücuduyla dönerdi. Yolda karşılaştığı kimselere önce o selam verirdi. Gerekmedikçe konuşmazdı, hüzünlüydü ve hep Allah ı düşünürdü. Konuştuğunda az sözle çok mana ifade eder, açık ve anlaşılır konuşurdu. Gülmesi ise genellikle tebessüm şeklindeydi. Yaptığı her işi ölçülüydü. İyi şeyleri över ve tavsiye eder, kötü şeylerden ise uzak kalınmasını öğütlerdi. Her zaman güler yüzlüydü. Kibar ve yumuşak huyluydu. Kötü huylu, katı kalpli değildi. Bağırıp çağırmaz, kötü söz söylemezdi. Peygamberim Demiş ki: Peygamberimizin Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim dediğini biliyor muydunuz? Peygamber Ahlakı Büyük haksızlıkların olduğu; kimsesiz, güçsüz, yoksul kimselerin köleleştirildiği; köle ticaretlerinin yapıldığı bir dönemdi. İnsanlar doğru yolu unutmuştu. Kendi elleri ile yaptıkları putlara tapıyorlardı. İçki, kumar, faiz gibi kötülükler çok yaygınlaşmıştı. Peygamberimizin yaşadığı toplum, ahlaki açıdan böyle bir durumda iken, onun yüce ahlakını daha iyi kavrayabiliriz. Çünkü Peygamberimiz Cahiliye Devri denilen böyle bir dönemde bile kötülüklere bulaşmadan yaşamış, Hılfu l-fudûl e (Erdemliler Topluluğu) katılmıştır.

65 Dini Bilgiler Kitabım 65 Kendisine Muhammedü l-emin (Güvenilir Muhammed) denilecek kadar güven duyulan bir kimse olmuştur. Ahlaksızlıkların çokça yaygın olduğu bir toplumda yaşamasına rağmen hayatının her döneminde, kendisine henüz peygamberlik gelmeden önce bir gençken de peygamberlikten sonra da en güzel ahlaka sahip olmuştur. Peygamberimiz (sav) zeki, sakin, ölçülü, dengeli, kendinden emin, herkes tarafından sevilen, sözü dinlenilen, doğruluğundan ve samimiyetinden şüphe edilmeyen bir kimse idi. Yalan söylemezdi. Çok iyi bir arkadaştı. İyi ve güvenilir bir tacirdi. Hz. Hatice de güvenilir olduğunu bildiği için mallarını ona emanet etmişti. Çünkü Peygamberimiz çok zorda kalsa bile asla emanete hıyanet etmez, vefasızlık yapmazdı. En Güvenilir Hakem Mekkeliler için Kabe çok önemliydi. Bundan dolayı Kabe nin bakımına çok önem veriyorlardı. Kabe nin tamir edildiği bir vakit sıra, Hacerü l-esved denilen kutsal taşın yerine konulmasına gelince kabile liderleri arasında tartışma çıktı. Olayın daha fazla büyümesini önlemek için Kabe ye gelen ilk kişinin hakem olmasına ve bu işi çözmesine karar verdiler. İçeriye Muhammed girince hepsi çok sevindi. Çünkü Mekke de en güvenilir kişi oydu. Peygamberimiz bu işi bir kişiye vermek yerine tüm kabile liderlerinin ortaklaşa Hacerü l-esved i yerleştirmesini sağladı. Böylece herkesi memnun edecek bir yöntemle sorunu çözmüş oldu. Ve herkesin güvenini bir kez daha kazandı. Nasıl Peygamber? Peygamber Efendimiz de diğer bütün peygamberler gibi bir insandı. Ama diğer insanlardan farklı olarak vahiy alıyordu. Fakat vahiy alması Peygamberimizi olağanüstü işlere gücü yeten, tanrısal özellikler taşıyan bir insan haline de dönüştürmüyor. Aynı zamanda o, sıradan bir insan da değil. Bu durumda peygamberimizin, ahlaki açıdan insanların en güzeli olduğunu, Allah ın verdiği birtakım üstün yeteneklere sahip olduğunu, vahiy aldığını, dini anlatırken ne kadar gayretli olduğunu unutmamız gerekiyor. Yani onun da diğer insanlar gibi yaratılmış bir insan olduğunu fakat yaratılmışların en mükemmeli olduğunu bilmemiz gerekiyor. Peygamberimizin Kur an-ı Kerim de bildirilen görevi: Ey Resul! Rabbinden sana indirileni tebliğ et. (Maide 67)

66 66 Dini Bilgiler Kitabım Peygamber Efendimiz Öncesinde Arabistan ın Durumu Kabile hayatı yaşanıyordu Kan davaları vardı İnsanlar sınıflara ayrılmıştı İçki ve kumar yaygındı Kız çocuklarına değer verilmiyordu Kadınlar mirastan mahrumdu İnsan hakları ihlal ediliyordu Yani Peygamberimizden önce kötülüklerin çok yaygın olduğu, insanların Allah ı unuttukları bir dönem yaşandı. İşte bu döneme Cahiliye Devri adı verilir. Affedici Peygamberim Mekkeli müşrikler çeşitli davranışlarla ona eziyet etmişlerdi. Tüm bu yapılanlar karşısında o, halkı için hayır dualar etmiş, merhamet duygusunu devamlı diri tutmuştu. Kur an da bu durum şöyle ifade ediliyor: Allah tan bir rahmet ile onlara yumuşak davrandın! Şayet sen kaba, katı yürekli olsaydın hiç şüphesiz etrafından dağılıp giderlerdi... (Âl-i İmran, 159) Bu dönemde göçebe olan Araplara Bedevi, yerleşik hayat yaşayan Araplara ise Medeni denirdi. Kendisine dini anlatma görevi verilen Peygamberimiz, bu konuda çok çalışıyordu. Çünkü ümmetine çok düşkündü. Onları çok seviyordu. Onların yanlıştan kurtulmasını istiyor, doğru yolu bulmaları için onlara yardım ediyordu. Peygamber Efendimiz, yirmi üç yıl devam eden peygamberlik döneminde sürekli İslam ı anlatmıştır. Aynı zamanda anlattıklarını uygulayarak insanlara örnek olmuştur. Gelen emirleri ilk uygulayan kendisidir. İnsanlara rehberlik etmek ve bunu yaparken de onlara en güzel örnek olmak, Peygamberimizin en önemli özelliklerinden biridir. Çünkü insanların, dini anlama ve yaşama konusunda kendilerine örnek olacak kişilere ihtiyacı vardır. Bu nedenle Allah, peygamberlerini insanlara örnek olması ve onları eğitmesi için göndermiştir. Sevgili Peygamberimiz, dini anlama, yaşama ve insanlara aktarma hususlarında bize en güzel örnektir. Peygamberimiz, tüm dünyada iman ve ahlak anlayışının iyice bozulduğu bir çağda elçi olarak gönderilmişti. O, önce içinde yaşadığı toplumda dini tebliğ etmişti. İlk başlarda kendisine çok az insan inanmıştı. Bunlar da genellikle köle, zayıf ve fakir insanlardı. Fakat Peygamberimiz ümitsizliğe düşmemiş ve sev-

67 Dini Bilgiler Kitabım 67 giye dayalı bir anlayışla onları dine çağırmaya devam etmişti. Onların büyücü, sihirbaz gibi çirkin sıfatlarla kendisini nitelemelerine sabırla karşı koymuştu. Peygamberimiz, peygamberlik görevini yerine getirirken zor ve ağır şartlara dayanmayı bilmiş, büyük bir kararlılık ve sabırla davranmıştır. Her durumda ümmetine olan sevgisi ile hareket etmiştir. Peygamberliği boyunca ümmetinin iyiliği için çalışmıştır. Onlara olan güvenini ve doğru yolu bulacaklarına dair inancını hiç kaybetmemiştir. Peygamberimiz, kendisine ilk vahiy geldiğinde çok korkmuştu. Bu korkusunu eşi Hz. Hatice ile paylaştığında Hatice ona şöyle dedi: Korkma! Allah a yemin ederim ki o seni üzmeyecektir ve utandırmayacaktır. Çünkü sen akrabanı gözetirsin, sözün doğrusunu konuşur, yorulmuşları taşır, yoksullara verir, misafirleri ağırlar, musibete uğrayanlara yardım edersin. Nasıl Genç? Peygamber Efendimiz yetimdi. Annesini ve dedesini de küçük yaşlarda kaybetti. Amcasının yanında büyüdü. Amcasının geçim sıkıntısı vardı. Amcasına yük olmak da istemiyordu. Çok küçük yaşlarda çalışmaya başladı. Hayatını kazanmak için amcasının koyunlarını otlatmak, onunla ticaret yolculuklarına çıkmak gibi farklı işlerde çalıştı. Cahiliye Arapları arasında kötü davranışlar çok yaygındı. Kötülüklerin en kötüsü olarak putlara tapıyorlardı. Zenginler fakirleri eziyor, kız çocukları diri diri toprağa gömülüyordu. Her türlü ahlaksızlık yapılıyordu. Ama peygamberimiz, Peygamberimiz kendisine vahiy geldiği ilk yıllarda İslam davetini gizli yaptı. Ancak Allah artık herkesi İslam a davet etmesini istediğinde Peygamberimiz bunu nasıl yapacağını düşündü. Sonunda herkesi bir araya toplamaya karar verdi. Mekkeliler Safa tepesi etrafında toplandılar. Peygamberimiz yüksekçe bir yere çıkıp sordu: - Şu dağın ardında düşman var desem bana inanır mısınız? - İnanırız. Çünkü sen yalan söylemezsin. dediler. Peygamberimiz bu cevap üzerine öyleyse bu söyleyeceklerime de inanın diyerek insanları Allah ın birliğine kendisinin de onun elçisi olduğuna inanmaya davet etti. Böyle bir şey beklemeyen insanlar, önce çok şaşırdılar ne yapacaklarını bilemediler ve bu duruma kızarak dağıldılar.

68 68 Dini Bilgiler Kitabım Peygamberim Demiş ki İhtiyarlıktan önce gençliğin kıymetini bilin Başka Türlü Bir Kardeşlik Peygamber Efendimiz, kan davalarına, zayıfların ezilmesine son vermiştir. Ümmetine sevinç ve üzüntüleri paylaşmayı öğretmiştir. Hatta insanlar arasında kardeşlik bağı oluşturmuştur. Bunun en güzel örneğini Medine de, ensar ile muhacirler arasında kurulan kardeşlik ilişkisinde görebiliriz. Mekke den hicret eden Müslümanlara muhacir, Mekke den ayrılan Müslümanlarla her şeylerini paylaşma fedakârlığını gösteren Medineli Müslümanlara ise ensar denilir. gençliğinde bile bu kötülüklerin hiçbirini yapmamıştı. Putlara hiç tapmamış, içki içmemiş, kumar oynamamıştı. Peygamberimiz, güzel yüzlü ve güzel sözlü idi. Olaylar karşısında olgun, sabırlı, metanetliydi. Her sözünde doğru, her işinde yumuşak huylu idi. Kendisine inanan, inanmayan herkes, onun doğru ve güvenilen bir kişi olduğunu kabul ediyordu. O, için de yaşadığı toplumun en güvenilen kişilerindendi. Bu özelliği herkes tarafından bilindiği için, uzak yerlere giden kimseler, kıymetli eşyalarını ona teslim ederlerdi. Ticarette iyi kar etmek isteyen kimseler de Peygamberimizle çalışırlardı. Çünkü elde edilen kazancı olduğu gibi mal sahibine getirirdi. Hilelere başvurmaz, dürüst davranırdı. Bunlardan dolayı halkı içinde sevilir, sayılırdı. Hatta ona Muhammedü l-emin diyorlardı. Gençliğinde de zulme, kötü davranışlara, haksızlıklara karşı çıkmıştır. Bunun için Hılfu l-fudûl e (Erdemliler Topluluğu) katılmıştır. Bu dernekte zayıf ve mazlum kimseleri ve onların haklarını savunmuştur. Peygamberimiz, çocuklarına olduğu gibi, yanında, gözetiminde büyüyüp yetişen Ali bin Ebû Talip, Zeyd bin Hârise ve Enes bin Mâlik e de son derece şefkatli davranmıştır. Nasıl Eş, Nasıl Aile Reisi? Peygamberimiz, aileye çok önem vermiş, pek çok hadisinde aileden bahsetmiş ve ailenin huzur bulunan yer olduğunu söylemiştir. Peygamberimiz aile bireylerinin birbirine nasıl davranması gerektiğini açıkladığı gibi hayatında da bunu göstermiştir.

69 Dini Bilgiler Kitabım 69 Sevgili Peygamberimiz, bütün hayatı boyunca iffetli, şerefli, namuslu bir şahsiyet olmuştur. Gençliğinde bile bu hususlara dikkat etmiş olan Efendimizin çok güzel bir ahlaka sahip olduğu içinde bulunduğu toplum tarafından da kabul edilmiştir. Peygamberimizin ilk eşi Hz. Hatice dir. Onunla 25 yaşında iken evlenmiş ve Hz. Hatice vefat edinceye kadar da mutlu bir hayat geçirmişlerdir. Hatta Peygamberimizin en çok üzüldüğü yıl, Hz. Hatice nin vefat ettiği yıldır. Bu nedenle o yıla Hüzün Yılı adı verilir. Peygamberimiz Gençleri Sever ve Onlara Güvenirdi Peygamberimize ilk inananlar arasında gençler çoğunluktaydı. İslam ı yayma konusunda da Peygamberimize asıl destek ve yardımcı olanlar gençlerdir. Peygamber Efendimiz gençlere, öğretmenlik, komutanlık gibi çok önemli görevler vermiştir. Peygamberimiz aile kurumuna çok önem vermiş, evliliğin devam etmesi için gayret gösterilmesini istemiştir. Peygamberimiz, olaylar karşısında nasıl davranılması gerektiğini hanımlarına danışmıştır. Mesela kendisine ilk vahiy geldiğinde durumu Hz. Hatice ye anlatmıştır. Onun önerisi üzerine Varaka bin Nevfel e gitmişler ve olayın ne olduğunu ondan öğrenmişlerdir. İnsanların birbirleri üzerinde hak ve sorumlulukları vardır. Birbirimize en çok hak ve sorumluluğumuzun olduğu kişilerse ailemizdir. Çünkü her anımızda yanımızda olan, sevincimizi ve üzüntümüzü ilk önce paylaştığımız kişiler, bizi her durumda seven, bizim de her durumda kendilerini sevmemiz gereken kişiler aile bireyleridir. Aile bağlarımızın kuvvetli olması için birbirimize güvenmemiz gerekir. Her zaman ailemize güveniriz. Ailemizin de bize her zaman güvenmesi için yanlış davranışlardan kaçınırız. Darü l-erkam Erkam b. Ebi l Erkam, 17 yaşında İslam ı kabul etmişti. Müslüman olduktan sonra evini diğer Müslümanlara açtı. Peygamberimiz, onun evinde Müslümanlara dini öğretiyor, İslam ı tanımak isteyenlere de bilgi veriyordu. Bu evdeki çalışmalar sonucu pek çok kişi Müslüman olmuştur. Peygamberim Demiş ki En hayırlını hanımlarına karşı en iyi davrananınızdır.

70 70 Dini Bilgiler Kitabım Bir Hatıra Bir gün Peygamberimiz mescitte namaz kılarken torunlarından biri sırtına bindi. Peygamberimiz, onun düşmemesi için, torunu sırtından ininceye kadar secdeden kalkmadı. Künye Peygamberimizin yaşadığı Arap toplumunda insanlar ilk çocukları ile anılırlardı. Bu şekilde verilen isme de künye denilirdi. İlk çocuğunun adı Kâsım olan Peygamberimizin künyesi ise Ebu l-kâsım yani Kâsım ın Babası idi. Nasıl Baba, Nasıl Dede? Peygamber Efendimiz bütün çocuklara çok kıymet verdiği gibi, kendi çocuklarını ve torunlarını da çok sever, onlara çok değer verirdi. Onları öper, sever, onlarla oynar, şakalaşır ve onlara hediyeler verirdi. Peygamberimiz çocuklarının dertleri ile ilgilenmiş, onlara yardımcı olmuş ve onlara karşı sorumluluklarını yerine getirmiştir. Peygamberimizin hitap ettiği toplumda kız çocuklarının neredeyse hiç değeri yoktu. Peygamberimizin düzeltmeye çalıştığı yanlış anlayışlardan birisi de bu olmuştur. Sevgili Peygamberimiz, bu konuda da bize örnek olmuş, erkek ve kız çocukları arasında ayrım yapmamıştır. Hatta Eğer ben birisini üstün tutacak olsaydım kızları üstün tutardım diyerek, kız çocukların özenle yetiştirilmesini istemiştir. Kendisi, bütün çocuklarına karşı şefkatli ve sabırlı davranmıştır. Peygamberimiz, çocuk ve torunları ile oynamayı sever, onlar için fedakârlıklar yapar, onların iyiliği için dua ederdi. Bir Baba Bir Ölüm Peygamberimizin üç oğlu da küçükken hayatlarını kaybetti. Efendimiz in son çocuğu olan İbrahim de henüz bir bebekken yaşamını yitirdi. Çok üzülen Peygamberimiz oğlunun cansız vücudunu öpüp kokluyor, bir yandan da ağlıyordu. Bu durumu gören Abdurrahman bin Avf Sen de ağlıyorsun ya Rasulallah? diye sorunca Peygamberimiz Göz ağlar, gönül burkulur. Benim ağlamam çocuğuma duyduğum sevgidendir. Merhamet etmeyene merhamet edilmez. diye cevap verdi.

71 Dini Bilgiler Kitabım 71 Enes bin Malik, Ben Rasulullah kadar çocuklarına merhamet ve şefkatle davranan hiçbir kimse görmedim. diyerek Peygamberimizin ailesini ne kadar çok sevdiğini anlatmıştır. Bizim için her konuda en güzel örnek Peygamberimizin hayatıdır. Peygamberimin Çocukları Kasım Zeynep Rukiye Ümmü Gülsüm Fatıma Abdullah İbrahim Peygamberim Demiş ki Müminlerin imanca en mükemmel olanı; ahlakça en güzel olanı ve aile fertlerine karşı yumuşak davrananıdır. Peygamberimizin bütün çocukları Hz. Hatice ile olan evliliğinden dünyaya gelmiştir. Sadece İbrahim, Hz. Mariya ile olan evliliğinden doğmuştur. Peygamberimizin Hz. Fatıma dışındaki bütün çocukları kendisinden önce vefat etmiştir. Hz. Fatıma ise Peygamberimizin vefatından altı ay kadar sonra vefat etmiştir. Peygamberimin Torunları Hz. Zeynep in Çocukları Ali Ümame Hac, hicretin 9. yılında farz olmuştu. Ancak o yıl peygamberimiz hacca gidememişti. Hz. Ebu Bekir i bu iş ile görevlendirerek Mekke ye göndermişti. Hz. Fatıma nın Çocukları Hasan Hüseyin Muhassin Ümmü Gülsüm Zeynep

72 72 Dini Bilgiler Kitabım En Hüzünlü Veda Hicretin 10. yılı Zilkade ayında Peygamber Efendimiz hac için hazırlanmaya başladı. Arkadaşlarının da hazırlanmalarını istedi. Bunun üzerine sahabe de hazırlıklara başladı. Bu durumu haber alan Medine civarındaki Müslümanlar da Medine ye gelmeye başladılar. Hac hazırlıkları tamamlandığında Zilkade ayının sonlarına doğru Peygamberimiz arkadaşları ile beraber Medine den hareket etti. Peygamberimiz bütün ailesini ve kızı Fatıma yı da yanına almıştı. On günlük bir yolculuktan sonra nihayet sabah vakti Mekke ye vardılar. Peygamberimiz, Kâbe ye vardığında bütün Müslümanlarla birlikte Kâbe yi tavaf etti, orada namaz kıldı. Haccın diğer gereklerini yerine getirdi. Haccın sonunda Arafat Vadisi nde meşhur hutbesini okudu. Burada yaptığı konuşma Sevgili Peygamberimizin son konuşmasıdır. Ümmetine veda ettiği konuşmadır. Veda Hutbesi denilen bu konuşmada, Peygamberimiz, üzerinde önemle durduğu konuları bir kere daha hatırlattı. Haram ve helalleri, doğru ve yanlışları, yasak olan ve olmayan konuları bildirdi. Peygamberimiz, bize, Kur an-ı Kerim ve sünneti bıraktığını, bizim onlara sıkı sıkı sarılmamız gerektiğini de bu konuşmada söyledi. Allah, bu hutbeden sonra Peygamberimizin dini anlatma vazifesinin tamamlandığını belirten ayeti indirdi. Haccın sonunda Müslümanlar kurbanlarını kestiler ve kurban bayramını kutladılar. Peygamberimiz hac görevini yerine getirdikten sonra Mekke den Medine ye döndü. Hacdan döndükten kısa bir süre Peygamberimiz ağır bir hastalığa yakalandı. Hastalığı boyunca eşi Hz. Aişe, Peygamberimize özenle baktı. Ama Efendimiz in rahatsızlığı günden güne artıyordu. Hastalığı iyice ağırlaşıp mescide çıkamaz duruma geldiğinde Hz. Ebu Bekir e namazları kıldırmasını söyledi. Bütün Müslümanlar bu duruma çok üzülüyordu. Onun vefat etmesinden çok endişe ediyorlardı. Çünkü Peygamberimiz de bizler gibi bir insandı ve bir gün bu dünyadan O da ay-

73 Dini Bilgiler Kitabım 73 rılacaktı. Ama Müslümanlar, çok sevdikleri Peygamberimizin kendilerinden ayrılmasını hiç istemiyorlardı. Peygamberimiz, 8 Haziran 632 tarihinde doğduğu gün gibi bir pazartesi günü altmış üç yaşındayken Medine de Hz. Aişe nin evinde vefat etti. Vefat ettiği yere defnedildi. Onun Ravza-i Mutahhara olarak adlandırılan mezarı, Medine de Mescid-i Nebevi nin içindedir. En Güzel Örnek Peygamberimiz 23 yıl boyunca Peygamberlik vazifesini yerine getirmek için çalıştı. Bu sürenin ilk 13 yılı Mekke de kalan 10 yıl ise Medine de geçti. Bu sürede İslam ı anlatan Peygamberimiz aynı zamanda anlattıklarını en güzel yaşayan kişi olmuştur. Hem peygamberimizin döneminde yaşayan hem ondan sonra yaşayan Müslümanlar hangi durumla karşılaşırlarsa karşılaşsınlar Peygamberimiz onlara en güzel yol gösterici olmuştur. Sevgili Peygamberimizin hayatı, Müslümanların en güzel rehberidir. İslam ise dünyayı aydınlatacak biricik nurdur. Büyük Acı Peygamberimizin vefat ettiğini duyan Müslümanlar çok üzüldü. Hatta bazıları Peygamberimizin vefat ettiğini kabul etmek istemedi. Kendisi de bu duruma çok üzülen Hz. Ebu Bekir herkesi sakinleştirecek şu konuşmayı yaptı: Kim Muhammed e ibadet ediyorsa bilsin ki O öldü. Ama kim de Allah a ibadet ediyorsa o da bilsin ki Allah diridir ve asla ölmez. Peygamber Sevgisi Veda Hutbesinden sonra Maide Suresinin 3. Ayeti inmiştir: Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim. Size nimetimi tamamladım ve sizin için din olarak İslam ı seçtim. Hz. Ebu Bekir Peygamberimizin görevini tamamladığını bildiren bu ayeti duyunca Hz. Peygamberin vefatının yakın olduğunu hissetmiş ve ağlamıştı.

74 74 Dini Bilgiler Kitabım Veda Hutbesi Ey insanlar! Sözümü iyi dinleyiniz. Bilmiyorum, belki bu seneden sonra sizinle burada bir daha birleşemeyeceğim. İnsanlar! Bu günleriniz nasıl mukaddes bir gün ise bu aylarınız nasıl mukaddes bir ay ise bu şehriniz (Mekke) nasıl mukaddes bir şehir ise canlarınız, mallarınız, namuslarınız da öyle mukaddestir. Her türlü tecavüzden korunmuştur. Ashabım! Yarın Rabb inize kavuşacaksınız ve bugünkü her hâl ve hareketinizden muhakkak sorulacaksınız. Sakın benden sonra eski sapıklıklarınıza dönüp de birbirinizin boynunu vurmayınız. Bu vasiyetimi burada bulunanlar, bulunmayanlara bildirsin. Olabilir ki bildirilen kimse, burada bulunup da işitenden daha iyi anlayarak muhafaza etmiş olur. Ashabım! Kimin yanında bir emaneti varsa onu sahibine versin. Faizin her çeşidi kaldırılmıştır, ayağımın altındadır. Lakin borcunuzun aslını vermek gerekir. Ne zulmediniz ne de zulme uğrayınız. Allah ın emriyle faizcilik artık yasaktır. Cahiliyetten kalma bu çirkin âdetin her türlüsü ayağımın altındadır. İlk kaldırdığım faiz de Abdülmuttalip in oğlu (amcam) Abbas ın faizidir. Ashabım! Cahiliyet devrinde güdülen kan davaları da tamamen kaldırılmıştır. Kaldırdığım ilk kan davası Abdülmuttalip in torunu (amcazadem) Rebia nın kan davasıdır. İnsanlar! Bugün şeytan, sizin şu topraklarınızda yeniden tesir ve hâkimiyetini kurmak gücünü ebedî surette kaybetmiştir. Fakat siz, bu kaldırdığım şeyler dışında, küçük gördüğünüz işlerde ona uyarsanız bu da onu memnun edecektir. Dininizi korumak için bunlardan sakınınız.

75 Dini Bilgiler Kitabım 75 İnsanlar! Kadınların haklarını gözetmenizi ve bu hususta Allah tan korkmanızı tavsiye ederim. Siz kadınları, Allah ın emaneti olarak aldınız; onların namuslarını ve iffetlerini Allah adına söz vererek helal edindiniz. Sizin kadınlar üzerinde hakkınız, onların da sizin üzerinizde hakları vardır. Müminler! Size bir emanet bırakıyorum ki ona sıkı sarıldıkça yolunuzu hiç şaşırmazsınız. O emanet Allah ın kitabı Kur an dır. Müminler! Sözümü iyi dinleyiniz. Müslüman Müslümanın kardeşidir, böylece bütün Müslümanlar kardeştir. Din kardeşinize ait olan herhangi bir hakka tecavüz etmek başkasına helal değildir. Meğerki gönül hoşluğu ile kendisi vermiş olsun. İnsanlar! Yarın beni sizden soracaklar, ne diyeceksiniz? Allah ın elçiliğini ifa ettin, vazifeni yerine getirdin, bize vasiyet ve öğütte bulundun diye şehadet ederiz. cevabını verdiler. Bunun üzerine Hz. Muhammed, Şahit ol ya Rab! Şahit ol ya Rab! Şahit ol ya Rab! dedi.

76 3 Hikaye BİR OĞULUN NASİHATİ İnsanlar kendilerine arkadaş seçerlerken bazı kıstaslara dikkat ederler. Mesela; güvenilir olması, dürüst olması, ahlaklı olması, sır tutması vb. Karşımızdaki insanda aradığımız özelliklere kendimizin de sahip olması gerekiyor elbette. Yusuf, tamda böyle bir gençti. Henüz ortaokul öğrencisi olmasına rağmen birçok yetişkinin bile sahip olmadığı ahlaki huylara sahipti. Asla yalan söylemez, kimsenin hakkını yemez, dedikodu yapmaz ve yakınlarının güvenini sarsmazdı. Yıllar önce, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde öğretmeninden duymuştu. Peygamberimiz Hz. Muhammed in en önemli ve en bilinen özelliklerinden birisi de; güvenilir ve dürüst bir kişiliğe sahip oluşuydu. Öğretmenleri, uzun uzun Hz. Muhammed in hayatından bahsetmiş, kişilik özelliklerini anlatmıştı. Her müslümanın da O nu örnek alması gerektiğini vurgulamıştı. Yusuf, o gün bugündür öğretmeninin söylediklerini hiç unutmamıştı. Hal ve hareketlerini ona göre ayarlamaya dikkat etmişti. Ancak, Yusuf un babası hiçte oğlu gibi değildi. Yıllardır aynı şehirde aynı mahallede esnaflık yapıyordu. İşine hile karıştırmaktan, müşterilerini kandırmaktan geri durmuyordu. Sahibi olduğu manifatura dükkânını bin bir hile ile ayakta tutuyordu.

77 Bir büyük olarak onun oğluna nasihat vermesi gerekirken, Yusuf, babasına uyarılarda bulunuyordu; Yanlış yapıyorsun baba. Bu böyle olmaz. Son zamanlarda işlerini çok büyüttün, ciddi bir kazanç sağladın ama helal para kazanmadın. Kiminin borcunu olduğundan fazla gösterdin, kimine eksik kumaş sattın, kimine yalan söyledin. Zamanla insanların sana güveni kalmayacak ve senden alış verişi kesecekler. O zaman ne yapacaksın? Güven çok önemlidir baba. Her şeyi parayla satın alabilirsin ama güven asla satın alınmaz. İnsanlar sana karşı güvenini, inancını kaybederse bir daha asla esnaflık yapamazsın dedi. Babası Yusuf un sözlerini hiç ciddiye almadı. Hatta ona çok kızdı; Küçücük boyunla bana akıl verme! Güvenmiş! Güven kazanmakla kimin karnı doymuş? Karışma benim işime, sen derslerinle ilgilen diyerek onu başından defetti. Yusuf, babasına karşı sonsuz bir saygı ve sevgi beslemesine rağmen onu kendisine asla örnek almıyordu. Babası yanlış yoldaydı ve acilen hatasını fark etmesi gerekiyordu. Gel zaman git zaman Yusuf un babasının işleri bozuldu. Doğru dürüst müşteri gelmemeye başlamıştı. Bazı günler hiç satış yapamadan dükkânını kapatmak zorunda kalıyordu. Kazancı düştüğü için, toptancılara olan borcunu da ödeyemez hale gelmişti. Etrafındaki eş dost kim varsa bir bir uzaklaşmışlardı. Borç isteyebileceği kimse kalmamıştı. Çünkü kimse ona güvenmiyordu. Hilekârlığının, herkes farkındaydı. Kimse ona güvenipte borç para veremezdi. Yusuf ve ailesi çok kısa zamanda her şeylerini kaybetti. Dükkânlarını evlerini ve sahip oldukları her şeyi. Yusuf, annesi ve diğer kardeşleri olanlardan asla pişman değillerdi. Hatta sevinmişlerdi bile. Çünkü babaları geçte olsa hatasını anlamıştı. Evet, bütün hayatlar alt üst olmuştu, her şeylerini kaybetmişlerdi, zor bir hayat başlamıştı onlar için. Ama zor bir hayat,

78 78 Dini Bilgiler Kitabım haram para yemekten daha iyiydi. Zor bir hayat, hiç kimsenin güvenmediği bir babaya sahip olmaktan daha iyiydi. Yusuf ve ailesi; artık daha dürüst, daha ahlaklı, daha mütevazı bir hayat yaşamaya başlamışlardı. Babası, sokak sokak dolaşarak simit satıyordu. Yusuf ta okuldan arta kalan zamanlarda ona yardım ediyordu. Bazen yaşça büyük olmamıza rağmen, küçüklerimizden öğrenecek çok şeyimiz vardır. Dürüstlük gibi, güvenilir olmak gibi, ahlaklı olmak gibi mesela. Yusuf un babası da, oğlundan çok şey öğrenmişti. Bunun utancı onu çok üzüyordu. Ama oğluyla gurur duyuyordu. Kendisi hilekâr bir esnaf olmasına rağmen, oğlu kendisi gibi yetişmemiş, doğru yolu seçmişti. Yusuf, Hz. Muhammed in yolundan gitmeyi tercih etmişti.

79 4 Hadis Öğrenelim 1) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Kıyamet günü ben, anlaşma yaptığımız gayr-i Müslimlerden birine zulmeden, haklarına tecavüz eden, ona gücünden fazla sorumluluk yükleyen veya istemediği halde ona zorla bir iş yaptıran kimseyi kabul etmeyeceğim. 2) Ebu Hureyre bildiriyor: Medine de malını satan bir Yahudi ye hoşuna gitmeyen bir fiyat önerilince, Musa yı Peygamber olarak seçen Allah a yemin olsun ki olmaz. Dedi. Ensar dan bir adam bunu duyunca, Peygamber aramızdayken sen nasıl Musa yı Peygamber olarak seçen Allah a yemin olsun, dersin diyerek Yahudi ye bir tokat attı. Yahudi Hz. Peygamber e giderek Ey Muhammed! Benim korunma garantim ve anlaşmam varken falancaya ne oluyor da bana tokat atıyor dedi. Allah Resulu adama niçin vurduğunu sordu. O da olayı anlattı. Peygamber (sav) kızgınlığı yüzünde belli olacak şekilde öfkelendi ve şöyle buyurdu: Allah ın Peygamberleri arasında üstünlük yarışı yapmayınız. 3) Bir kimse Rasulullah a: - İslâm ın en hayırlısı hangisidir? diye sordu. Rasûlullah (S): - İnsanlara yiyecek ikram etmen ve tanıdığına tanımadığına selâm vermendir. Cevabını verdi.

80 80 Dini Bilgiler Kitabım 4) Hz. Peygamber şöyle buyurdu: Sizin en hayırlınız insanlara faydalı olanınızdır. 5) Hz. Muhammed ve arkadaşları otururken önlerinden bir cenaze geçer. O cenazeyi görünce hemen ayağa kalkar. Bunun üzerine yanındakiler ona, ölen kişinin Müslüman olmadığını söylerler. Hz. Peygamber, onlara: Bu da bir insan değil miydi? diye cevap verir.

81 5 ETKİNLİKLER Doğru Olanı Bulalım 1) İnsanlığın başlangıcından beri insanların doğru yolu bulmaları için Allah tarafından gönderilen hidayet rehberi ve önder olan seçkin kimselere ne ad verilir? A) Mürşit B) Peygamber C) Evliya D) Eren 2) Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (sav.) dünyaya geldiğinde içinde bulunduğu dönem ne olarak adlandırılmıştır? A) Cahiliye Devri B) Asabiyye C) Asr-ı Saadet D) Tedvin Asrı

82 82 Dini Bilgiler Kitabım 3) Peygamber Efendimiz (s.a.v) nerede ve hangi tarihte doğmuştur? A) 622 Mekke B) 571 Mekke C) 622 Medine D) 571 Medine 4) Peygamber Efendimiz için ifade olunan Muhammedü l-emin sıfatı onun hangi yönüne vurgu için söylenmiştir? A) Güvenilir olması B) Saygılı olması C) Tek taraflı olması D) Adil olması 5) Aşağıdakilerden hangisi Peygamberimizin dünyaya geldiği toplum için söylenemez? A) Zenginler fakirleri, güçlüler zayıfları eziyordu. B) Köle ticareti vardı. C) Arabistan da zulüm ve haksızlıklar çok fazlaydı. D) Mekke de tüccarlar güvenli alışveriş yapabiliyorlardı. 6) Peygamberimizin doğumundan önce Kabe ile ilgili hangi olay yaşanmıştır? A) Fil Vakası olmuştur B) Mecusi ateşi sönmüştür C) Zemzem bulunmuştur D) Nuh Tufanı gerçekleşmiştir.

83 Dini Bilgiler Kitabım 83 7) Peygamberimizin annesinin ve babasının isimleri hangi seçenekte doğru olarak verilmişti? A) Amine-Ebu Talib B) Hatice-Abdullah C) Amine-Abdullah D) Fatıma- Hamza 8) Aşağıdakilerden hangisi aile hayatı hakkında yanlıştır? A) Aile hayatı, toplumsal varlığın başlangıç noktasıdır. B) Dinimizde aile teşkilâtı önemli yere sahiptir. C) Aile sağlam oluşu toplum sağlığını da ilgilendirir. D) Ailenin sağlamlığı sevgi ile ilgili değildir. CEVAPLAR: 1B 2A 3B 4A 5D 6A 7C 8D

84 84 Dini Bilgiler Kitabım HANGİSİ DOĞRU HANGİSİ YANLIŞ? Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğru, hangisi yanlış? Doğru olanların başındaki kutucuğa D, yanlış olanlarınkine Y yazalım Hz. Muhammed haksızlıklara karşı çıkardı. Peygamber Efendimizin sözlerine Hadis-i Şerif denir. Peygamberimizin ailesinde sevgi yoktu. Cahiliye döneminde tek yaratıcı inancı unutulmuştu. Peygamberimiz, sağlıklı bir toplumda dünyaya gelmişti. Peygamberimizin İslam davetine karşı çıkan amcasının adı Hz. Hamza dır. CEVAPLAR: D-D-Y-D-Y-Y

85 Dini Bilgiler Kitabım 85 TAKİP EDELİM Aşağıdaki harfleri takip ederek kutucuklara yerleştirelim Dinin emirlerini yerine getirenlere verilmiş olan ismi öğreneceğiz. V G Ü E L N İ İ R Peygamberimizin en önemli vasıflarından birini öğrenmiş olduk. Siz de bu özelliğin sizin için ne anlam ifade ettiğini yazınız (Emanete hıyanet etmemek, Dürüst davranmak, Haksızlığa karşı çıkmak, vb.)

86 86 Dini Bilgiler Kitabım DOĞRU KELİME HANGİSİ? Aşağıdaki cümlelere parantez içindeki kelimelerden birisi gelecek. Doğru olanı yerleştirelim. Peygamberimiz... içten davranırdı. İnsanlar kendisiyle rahatça konuşabilirlerdi. ( bütün herkese / sadece dostlarına) Efendimiz sözü ve özü bir olandı. O, hiç... söylememiştir. (gerçek / yalan) Peygamberimiz çocuklarının dertleri ile ilgilenmiş, onlara yardımcı olmuş ve onlara karşı... sahibi olarak davranmıştır. (sorumluluk / katı yürek) Sevgili Peygamberimiz,... iffetli, şerefli, namuslu bir şahsiyet olmuştur. (belirli bir müddet / tüm hayatı boyunca) Peygamberimiz çok zorda kalsa bile... hıyanet etmezdi. (kendi malına / emanete) Peygamberimiz... dayalı bir anlayışla insanları dine çağırmıştı. (sevgiye / ümitsizliğe) Sevgili Peygamberimiz,... yaşama ve insanlara aktarma hususlarında bize en güzel örnektir. (dini / bazı kuralları) CEVAPLAR: bütün herkese - yalan - sorumluluk - tüm hayatı boyunca - emanete - sevgiye - dini

87 Dini Bilgiler Kitabım 87 KELİME EŞLEŞTİRME Aşağıda iki sütunda verilen ifadeleri uygun şekilde eşleştirelim. Allah Tarafından İnsanlara Gönderilen Elçilere Verilen Ad Sünnet Peygamberimizin Davranışlarına Verilen Ad Veda Hutbesi Peygamberimizin Son Konuşması Peygamber Peygamberimizin Özelliklerinden Biri Güvenilir Olmak Hadis-i Şerif Peygamber Efendimizin Sözleri

88

89 ünite 4 TEMİZLİK-SAYGILI OLMAK

90 1 MÜSLÜMAN TEMİZDİR Sevgili çocuklar, kapınızın önünde bir çöp yığınları olsa bundan rahatsız olmaz mısınız? Veya önünüzden geçen birinin yere tükürmesi. Bunlar tiksindirici şeyler değil mi? Allah-u Teala bizleri yaratırken aynı zamanda estetik duygusu vermiştir. Yani etrafımızdaki şeylerin temiz, düzenli ve hoş olmasıyla ilgili bir şeydir bu. İnsan sürekli dağınık ve kirli bir ortamda bulunamaz. Zaten çevremizdeki insanlara baktığımız zaman o tip ortamlarda ancak akli dengesi yerinde olmayan insanlar yaşar. İçimizde bulunan bir kuvvet bizi hep güzele yönlendirir. Tabi bu güzellik maddi ve manevi olarak iki kısma ayrılır. İnsan çevresindeki şeylerin nasıl temiz olmasını isterse insanlarında manevi anlamda temiz olmasını ister. Mesela kim bir yalancıyla arkadaşlık yapmak ister ki? Müslüman temiz olmalıdır. Zaten birçok ibadetimiz temizlik üzerine değil midir? Namaz kılmak için abdest almak gereklidir. Oruç tutarken insanları ağız kokumuzla rahatsız etmemek için dişlerimizi fırçalamamız gerekir. Hac sırasında ihrama girmeden önce gusül abdesti almak gerekir. Bunun gibi birçok örnek sayılabilir. O zaman İslam dini diyebiliriz ki te-

91 Dini Bilgiler Kitabım 91 mizlik üzerine kurulmuş bir dindir. Allah-u Teala şöyle diyor: Ben temizim, temiz olanları severim. O zaman Allah-u Teala nın sevgisini kazanmanın bir yolu da temiz olmaktır. Yukarıda da bahsettiğim gibi temizlik iki çeşittir. Üstümüzdeki kirleri temizlemek için su ve sabun yeterliyken içimizin temizliğini nasıl yapabiliriz? Allah-u Teala nın en sevdiği şekilde yapabiliriz bunu. O ne diye sorarsanız tabi ki de tövbe. Sevgili Peygamberimiz, Allah-u Teala nın tövbe eden kulu karşısındaki sevincini şöyle anlatıyor. Çölde ilerleyen bir adam dinlenmek amacıyla devesinden iner ve o sırada üzerinde yiyecek ve içeceklerinin bulunduğu devesi kendisinden uzaklaşır. Adam devesini çölde arar fakat bulamaz. Tam ümitsizliğe kapılmış bir şekilde ölüm uykusuna yatacakken devesinin sesini duyar ve koşarak onun yanına gider ve sevinçten ne söyleyeceğini bilemez ve yanlışlıkla Rabbim sen benim kulumsun bende senin Rabbinim diyecek kadar şaşırır. İşte Allah-u Teala da kulunun tövbe etmesine bu adamın devesini bulduğu zamanki sevincinden daha çok sevinir. Allah-u Teala yaptığı hatadan dönen kulunu affetmekle kalmayıp bu dönüşünden dolayı büyük bir sevinç içerisine de girer. O zaman Rabbimizi sevindirmek için gelin manevi kirlerimizden arınıp, bedenimizi ve çevremizi temiz tutalım. Şimdi şöyle dua edelim: Ey Allah ım beni maddi ve manevi kirlerinden arınmış kullarından eyle ve beni bağışla. Amin.

92 Peygamberim Demiş ki Allah temizdir; temiz olanı sever. 2 İbadet ve Temizliğin Önemi Temizlik dinimizin temel esaslarından biridir. Dinimiz temizlik üzerinedir. Müslüman demek mana olarak temiz insan demektir. Yüce Rabbimiz Kur an-ı Kerim de şöyle buyurmuştur: Şüphesiz ki Allah çokça tevbe edenleri ve iyice temizlenenleri sever. (Bakara 222) Kur an dan Bize Ey İnananlar! Namaza kalktığınızda yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi, -başlarınızı meshedip- topuk kemiklerine kadar ayaklarınızı yıkayın. Eğer cünüpseniz yıkanıp temizlenin; şayet hasta veya yolculukta iseniz veya ayak yolundan gelmişseniz yahut kadınlara yaklaşmışsanız ve su bulamamışsanız temiz bir toprağa teyemmüm edin, yüzlerinizi, ellerinizi onunla meshedin. Allah sizi zorlamak istemez, Allah sizi arıtıp üzerinize olan nimetini tamamlamak ister ki şükredesiniz. Mâide Suresi, 6 Peygamber Efendimiz (s.a.v.): «Temizlik imanın yarısıdır.» buyurmuş ve dinimizin temizliğe verdiği önemi ortaya koymuştur. Dinimizde temizlik, ibadetin ön şartıdır. Örneğin namaz ibadetimizi yerine getirmek için gerektiğinde bütün vücudumuzu yıkamalı, değilse namaz abdesti alarak temizlenmemiz gerekmektedir. Ayrıca ibadetimiz esnasında temiz bir elbise ve temiz bir mekân gerekmektedir. Ancak bu şekilde maddi temizliğimizi sağladıktan sonra kalbimizi de kötü düşüncelerden korumuş ve ibadetimizi tam olarak gerçekleştirmiş oluruz.ayrıca oruç ibadetini yerine getirir-

93 Dini Bilgiler Kitabım 93 ken insan, bedeninin yanında nefsiyle de oruç tutmalı ve iç temizliğini sağlayarak; her türlü kötü duygu ve düşünceden uzak durmaya çalışmalıdır. Zekât ibadeti de bir bakıma temizliktir. Müslümanlar zekât vererek, beden ya da manevî temizlikten ziyade sahip olunan zenginliğin ve malın bir kısmını vererek kazanmış oldukları mala bulaşabilecek olası haramları temizlemiş olmaktadır. Ayrıca zekât, kişiyi cimrilikten kurtarıp, cömert olma alışkanlığı kazandırır. Müslümanların dışı temiz olduğu kadar; kalpleri ve ruhları da temiz olmalıdır. Dinimizin temizliğe bakışı bu şekildedir. Yani bir Müslüman Rabbine ibadet edebilmek için temiz olmalı ve temizlik alışkanlığını da kazanmalıdır. Temizlik bazı ibadetlerimizin ön şartı olduğu gibi, sağlığımız için de vazgeçilmez bir gerekliliktir. Maddi ve Manevi Temizlik Temizliğin kişinin maddi ve manevi kirlerden arınması, iç ve dış dünyasının temiz olması demek olduğunu ve dinimizin temizliğe verdiği önemi öğrendik. Dinimiz hem maddî, hem de manevî temizliğe büyük bir önem vermiştir. Her iki temizlik arasında da büyük bir bağ bulunmaktadır. Bunlardan biri diğerinden ayrılamamakta ve bunlardan biri, bir bakımdan maddî ise, diğer bir bakımdan da manevîdir. Namaz kılmak için abdestimiz olması gibi Dünya ve ahiret mutluluğuna erişebilmemiz içim maddi temizlik kadar manevi temizlik de çok önemlidir. Manevi temizliğimizin ilk adımı tövbedir. Müslümanlar olarak tövbe etmek manevi kirlerden arınma vesilemizdir. Dinimizde maddî şeylerle kirlenen vücudumuzu, elbisemizi, ya da kirlenen bir yeri temizlemek bir görev olduğu gibi, günah kabul edilen manevî kötülüklerle kirlenmiş bulunan ruhumuzu da temizlemek de bir vazifedir. Kur an dan Bize Ancak tövbe ve iman edip iyi işler yapanlar başkadır. Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir. Allah çok bağışlayıcıdır; engin merhamet sahibidir. Furkan Suresi, 70

94 94 Dini Bilgiler Kitabım Kur an dan Bize Temizlenen, Rabbinin adını zikredip O na kulluk eden kimse şüphesiz kurtuluşa ermiştir. A la Suresi, İslam dininin emrettiği ibadetler, maddi ve manevi temizliği sağlamaktadır. Biz Allah ın bize emrettiği şekilde yaşayarak emirlerine büyük bir saygıyla uyarız. Başlıca Maddi Temizlikler Dinimizde, maddî şeylerle kirlenen bir vücudu, bir elbiseyi, bir yeri ya da diğer bazı şeyleri su ile temizlemek esastır. Bu temizleme işlemi, temizlenecek şeyin durumuna göre farz, sünnet ve müstehabdır. Dinimizde namaz kılabilmek için abdest almak ve gerekince gusletmek farz olan bir temizlik görevidir. Müslümanlar yüzlerinde, kulaklarında, burunlarında, tırnaklarında, saç ve sakallarında bulunan kirleri gidermek ve diğer insanların tiksinmesine meydan vermemek için gösterecekleri önemle Peygamberimizin sünneti yerine getirmiş olurlar. Ayrıca bu şekilde hem kendimize hem de diğerlerine karşı saygı göstermiş oluruz. Her Müslümanın haftada birkaç kez vücudunu yıkaması müstehabdır ve bunlar arasında en çok cuma gününde yıkanmak gerekmektedir. Çünkü cuma günleri, Müslümanların bir bayramı ve toplu ibadet zamanlarıdır. Uzayan tırnakları ve fazla uzayan bıyıkları kesmek, koltuklarda ve kasıklarda bulunan tüyleri kesmek müstehabdır. Bunlar haftada veya on beş günde bir temizlenmelidir. Zira bunu kırk güne kadar uzatmak harama yakın mekruhtur. Dinimiz, diş sağlığı üzerinde de ehemmiyetle durmuştur. Peygamberimiz bu hususta şöyle buyurmuştur: Ümmetime ağır geleceği endişesini taşımasaydım her namazda (her namaz abdestinde) dişlerin temizlenmesini emrederdim. Misvak Bir nevi fırçadır. Ağaç köklerinden istifade edilir. Diş etinin masajı konusunda en doğal diş fırçasıdır. Doğal oluşu mikropların hastalık yapmasına çoğu zaman mani olmaktadır. Manevi Temizlik Dinimiz dış temizlikte olduğu gibi ruh temizliğine de büyük önem vermiştir. Dinimiz genel anlamda temizliği bir bütün olarak tavsiye ederken, özellikle manevi temizliğe yani kalp temizliğini ön planda tutmuştur. Ruh temizliği gönlümüzü her türlü kötü duygu ve

95 Dini Bilgiler Kitabım 95 düşüncelerden arındırmak ve bunların yerine iyi ve güzel duygularla beslemektir. Böylece temiz bir kalp ve kötülüklerden arınmış bir ruhla Allah'ın huzuruna çıkmış oluruz. Peygamberimize insanların en üstün olanı kimdir, diye sorulduğunda; Peygamberimiz bu soruyu şöyle yanıtlamıştır: Kalbi temiz sözü doğru olandır. Gerçek Müslüman içi ve dışı temiz insandır. Çevre Temizliği Müslümanlar, kişisel temizliğe dikkat ettikleri gibi yaşadıkları çevrenin de temiz olmasına dikkat etmelidirler. Bu önemli bir ahlâkî sorumluluk ve başkalarına saygı göstermektir. Başta evimiz olmak üzere, yaşadığımız her yeri temiz tutmamız gerekmektedir. Müslüman, bulunduğu her ortamda temizliğe dikkat eder. Çevre temizliğinin aynı zamanda toplumsal bir görev olduğunu da unutmaz. Peygamberim Demiş ki Avlularınızı ve çevrenizi temiz tutunuz. Peygamberimiz çevre temizliğine çok önem vermiş ve bu konuda sık sık etrafındakileri uyarırmıştır. Dinimizde temizliğin alanı sınırlı bir alanda olmayıp oldukça geniştir. Bu nedenle her türlü temizlikte olduğu gibi çevre temizliği üzerinde de ayrıca önem göstermemiz gerekmektedir. Çünkü çevre temizliği yalnız kendimizi değil beraber yaşadığımız insanları da ilgilendirmektedir. Çevreyi kirletmek başkalarını rahatsız etmek ve onlara saygı göstermemek demektir. Oysa Müslüman kişi başkalarına zarar vermeyendir. Temiz olan çevreyi kirletmek çok kötü bir iş yapmış olmak ve Müslümana yakışmayan çirkin bir davranış ortaya koymaktır. Oysa Allah temiz olan insanları sever. Çevreyi kirleterek başkalarının nefretini değil temizliğe dikkat ederek sevgisini ve saygısını kazanmaya çalışmak en temel görevimizdir. Yukarda temiz olmanın ibadetlerimizin en temel gerekliliği olduğunu söylemiştik. Şimdi de ibadetlerimizden önce yapmamız gerekenleri öğrenelim

96 96 Dini Bilgiler Kitabım Abdest Nasıl Alınır Önce kollar dirseklerin yukarısına kadar sıvanır. Mümkünse kıbleye karşı dönülür. Niyet ettim Allah rızası için abdest almaya diye niyet edilir ve besmele çekilir. Sonra sırasıyla: Eller bileklere kadar üç kere yıkanır parmaklarda yüzük varsa oynatılır ve yüzüğün altının yıkanması sağlanır. Bundan sonra sağ avuç ile ağıza üç kere ayrı ayrı su alınıp her defasında güzelce çalkalanır. Sonra yine sağ avuca ayrı ayrı su alınarak buruna üç kere su çekilir ve sol el ile sümkürülerek burun temizlenir. Sonra yüzün her tarafı üç kere yıkanır. Bundan sonra önce sağ kol üç defa dirseklerle beraber sonra da sol kol yine üç defa dirseklerle beraber yıkanır. Sonra eller yeni bir su ile ıslatılır sağ elin içi ve parmaklar başın üzerine konularak en az dörtte biri meshedilir. Sonra eller ıslatılarak sağ elin şehadet parmağı ile sağ kulağın içi başparmağı ile de kulağın dışı; sol elin şehadet parmağı ile sol kulağın içi başparmağı ile de kulağın dışı meshedilir. Ellerin geriye kalan üçer parmağının dışı ile de boynun arkası meshedilir. Bundan sonra evvelâ sağ ayak sonra sol ayak topuklarla beraber üçer defa yıkanır. Ayaklar yıkanırken: Sağ ayağın küçük parmağından sıra ile büyük parmağa doğru sol ayağın büyük parmağından da sıra ile küçük parmağa doğru yıkamak uygun olur. Ayaklar yıkanırken parmak aralarının iyice temizlenmesine dikkat edilir. Abdest bitince kıbleye karşı Kelime-i Şehadet okunur. Farzları sünnetleri ve adâbı yerine getirilerek alınan eksiksiz bir abdest böyle olur. Abdest alınırken okunan dualar vardır. Bunların okunması çok güzeldir. Okunmasa da abdest tamamlanmış olur.

97 Dini Bilgiler Kitabım 97 Abdest Abdest belirli organları usulüne uygun olarak yıkayıp ve meshetmek suretiyle yapılan bir temizliktir. Abdest belirli ibadetlerimiz öncesi yapmamız gereken bir temizlenme biçimidir. Abdesti Bozan Şeyler Abdestli olan bir kimsede aşağıdaki hallerden biri meydana gelirse abdesti bozulmuş olur: 1) Vücudun herhangi bir yerinden kan irin ve su çıkmak 2) Ağız dolusu kusmak 3) Tükürdüğü zaman tükürüğünün yarısı veya daha fazlası kan olmak 4) Küçük veya büyük tuvalet yapmak arkadan yel çıkmak 5) Bayılmak ve sarhoş olmak 6) Namazda gülmek (namaz dışında gülmek abdesti bozmaz) 7) Uyumak. Abdestsiz Yapılamayan Şeyler a) Namaz kılınmaz. b) Kur an-ı Kerim e el sürülmez. c) Tilâvet secdesi yapılmaz. d) Kâbe tavaf edilmez. (Kâbe yi tavaf için abdestli olmak vaciptir) Abdest almak maddi temizliğimizin esaslarındandır. Ayrıca abdest alarak hem maddi temizliğimizi yerine getirmiş olur hem de manevi temizliğimizin gerçekleştiği ibadetlerimizin ön hazırlığını yapmış oluruz.

98 98 Dini Bilgiler Kitabım Gusül (Boy Abdesti) Kuru hiç bir yer bırakmamak üzere bedenin her tarafını yıkamaya gusül denir. Gasl, yıkamak demektir. Gusül de yıkanma anlamını taşımaktadır. Din deyiminde gusül: Bütün bedenin yıkanmasıdır, boy abdesti alınmasıdır. Bazı özel durumlar için gusül abdesti almaya taharet-i kübra (büyük temizlik) denir. Gusül Yapmayı Gerektiren Haller: 1) Cünüplük Hali: a) Ergenlik çağında olan kadın ve erkeğin cinsi ilişkide bulunması. b) Uykuda veya uyanık durumdayken kadın veya erkeğin belirli organlarından bilinen sıvının gelmesi. 2) Her ay belirli zamanlarda kadınlarda görülen özel durumun sonlanması 3) Doğum yapan kadınlarda lohusalık hâlinin sona ermesi. Bu durumda olanların gusül yapmaları farzdır. Gusülsüz Yapılamayan İşler Gusül yapması farz olan kimse yıkanmadıkça şunları yapamaz: 1) Namaz kılamaz. 2) Kur an okuyamaz. 3) Kur an a el süremez. 4) Kâbeyi tavaf edemez. 5) Bir zorunluluk olmadıkça câmiye giremez.

99 Dini Bilgiler Kitabım 99 Guslün Farzları Guslün farzları üçtür. 1) Ağıza su alıp boğaza kadar çalkalamak 2) Buruna su çekip yıkamak 3) Bütün vücudu (iğne ucu kadar kuru yer bırakmayarak) yıkamak. Gusül yapması gereken bir kimse ağzına ve burnuna su alıp iyice çalkaladıktan sonra akar bir suya denize veya büyük bir havuza girerek vücudunun her tarafını ıslatırsa gusül yapmış olur. Teyemmüm Niyet ederek temiz toprak veya toprak cinsinden bir şeye ellerini vurup yüzünü ve kollarını meshetmeye teyemmüm denir. Abdest almak veya gusül yapmak için su bulunmadığı veya su bulunsa bile kullanılması mümkün olmadığı zaman teyemmüm etmek abdest ve gusül yerine geçer. Teyemmümün Farzları Teyemmümün farzları ikidir: 1) Niyet etmek 2) Elleri temiz bir toprağa veya toprak cinsinden bir şeye iki defa vurup birinci vuruşta yüzleri ikincisinde kolları meshetmek. Teyemmüm Nasıl Yapılır Kollar dirseklerin yukarısına kadar sıvanır. Ne için teyemmüm edilecekse ona niyet edilir. Parmaklar açık bir halde eller

100 100 Dini Bilgiler Kitabım Dinimizde ibadetlerle temizlik arasında ayrılmaz bir ilişki vardır. Temizlik ibadetin öncesinde olabildiği gibi ibadetin kendisi de insanı (ruhları, kalpleri) temizlemeye yöneliktir. Müslüman kimse maddi ve manevi olarak her daim temiz olmalı ve bu şekilde hem kendine hem de çevresine saygısını ortaya koymalıdır. temiz toprağa veya toprak cinsinden bir şeye bir defa vurulur. Eller fazla tozlanmış ise yan yana getirilerek birbirine hafifçe vurulup tozlar silkelenir. Sonra ellerin içi ile yüzün tamamı bir kere meshedilir. Eller tekrar toprağa vurularak sol elinin içi ile sağ kol dirseklerle beraber; sağ elin içi ile de sol kol dirseklerle beraber meshedilir. Teyemmümü Bozan Şeyler 1) Abdesti bozan şeyler teyemmümü de bozar. 2) Abdest ve gusül için su bulunur ve bu suyu kullanmak mümkün olursa teyemmüm bozulur. 3) Bir yara veya özürden dolayı vücuduna su dokundurmadığı için teyemmüm etmek zorunda kalan kimsenin özürü ortadan kalkınca teyemmüm bozulur.

101 3 Hikaye HATALARINDAN DERS AL Bir okulda hizmetli olan Kadir Efendi, işini çok iyi yapardı. Koridorları, tuvaletleri, pencereleri, sıraları, masaları titizlikle silerdi. Çocukları çok sevmesine rağmen, yaramazlık yapan ve yerleri kirletenlere kızmaktan da geri durmazdı. Ona göre her çocuk, okulunu evi gibi görmeliydi. Evi gibi korumalı, okul araç- gereçlerine gözü gibi bakmalıydı. Yaramazlığa, terbiyesizliğe, saygısızlığa tahammülü yoktu. Faruk ve arkadaşları okulun en yaramaz öğrencileriydi. Hepsi de özlerinde iyi çocuklardı ama iş Kadir Efendiyi kızdırmaya gelince, çok acımasız ve saygısız olabiliyorlardı. Koridorlarda kayarak canlarını tehlikeye atmaları, Kadir Efendiyi hem korkutuyor hem de kızdırıyordu. Onun bu halini gören öğrenciler, daha da hevese geliyor, yaramazlıklarına yaramazlık katıyorlardı. Bu durumdan tüm okul muzdarip olduğu için bir gün Faruk ve arkadaşlarını odasına çağıran okul müdürü onlarla bir konuşma yaptı; Bakın çocuklar, ben ve diğer öğretmenleriniz sizleri çok seviyoruz. Ama aldığım habere göre Kadir amcanızı biraz üzüyormuşsunuz sanki. Onun temizlediği yerleri tekrar

102 102 Dini Bilgiler Kitabım kirletmek için elinizden geleni yapıyormuşsunuz. Bu çok ayıp bir davranış değil mi sizce de? Tüm çocuklar sus pus olmuşlardı. Kafaları yerde, ayakuçlarına bakıyorlardı sadece. Hiç biri suçunu kabullenmeye yanaşmıyordu. Okul müdürü sözlerine devam etti; Kadir amcanız, siz daha sağlıklı bir ortamda eğitim görün diye elinden geleni yapıyor. Onun sayesinde sınıflarınız pırıl pırıl. Gün boyu emek harcıyor ve yoruluyor. Evet, bunun karşılığında maaşını alıyor ama onun yaptığı bu işin bedeli parayla ölçülemez. Onu kızdırarak biraz eğleniyor olabilirsiniz ama temizlediği yerleri kirletmek saygısızlıktır bana göre. Sizin gibi tatlı ve güzel öğrencilere saygısız olmak hiç yakışmıyor. Bence bu konuyu bir düşünün diyerek onları sınıflarına gönderdi. Okul müdürünün sözlerinden hiç ders almayan Faruk, sınıfına giden merdivenlerin tırabzanlarından kayarak aşağıya indi. Çıkardıkları gürültüden tüm sınıflar rahatsız olmuşlardı. Öğrencilerin derste olmasını fırsat bilen Kadir Efendi koridorları siliyordu. Elindeki paspası alarak oyuncak at yapan bir öğrenci bağıra çağıra koridorda koşmaya başladı. Durun yapmayın diye çırpınan Kadir Efendiyi hiç dinlemediler. Köpük köpük olan koridorda kaymaya başlayan Faruk ve arkadaşları Kadir Efendiyi kızdırma niyetindelerdi. Bunu da hemen başarmışlardı. Kadir Efendi sinirlenmekten çok, endişeleniyordu. Yerler çok kaygandı ve her an bir öğrenci düşerek yaralanabilirdi. Derken Faruk un kaymaya çalışırken merdivenlerden aşağıya yuvarlandığını gördü. Peşinden koştuysa da artık çok geçti. Yaramaz öğrenci, paldır küldür düşmüş ve olduğu yere yığılıp kalmıştı. Okula çağrılan ambulansla hastaneye kaldırıldı Faruk. Bir hafta hastanede tedavi gördü. Ayağının biriyle kolu kırılmıştı. Haftalarca alçıda kaldı. İlk ziyaretçisi ise Kadir

103 Dini Bilgiler Kitabım 103 Efendi ve eşi idi. Çok güzel bir çiçek getirmişlerdi Faruk a ve yanında da bir defter hediye etti. Evde geçirdiği hastalık sürecinde günlük tutabileceğini düşünmüştü. Faruk, ayağı ve kolunun acısı dışında bir de pişmanlığın verdiği acıyı yaşıyordu. Kadir Efendiye karşı çok mahcuptu. Onu defalarca uyarmalarına rağmen o, ne okul müdürünü, ne öğretmenini, ne de Kadir amcasını dinlemişti. Çok geçmiş olsun Faruk yavrum dedi Kadir Efendi ve ekledi; Allah daha beterinden korusun, yine ucuz atlattın. Gerçi bütün suç benimdi. Koridorları sabunlu suyla silmeseydim, senin başına bu kaza gelmeyecekti Faruk, mahcup bir şekilde cevap verdi; Olur mu hiç kadir amca. Senin bir suçun yok. Bizi uyarmana rağmen seni dinlemedik. Aslına bakarsan ben bu cezayı hak ettim. Seni çok üzdük biliyorum. Senin sayende sağlıklı ve temiz bir okulumuz var ama biz senin emeklerine karşı çok saygısızca davrandık. Sen temizledikçe biz kirletmeye çalıştık. Çok özür dilerim Kadir amca. Arkadaşlarımı ve beni affedebilecek misin? dedi ve Kadir Efendinin ellerine sarılarak öptü.

104 4 Hadis Öğrenelim 1. Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: - İnsanların bedduasına ve kınamasına neden olacak iki şeyden uzak durun. Sahabe : -İnsanların bedduasına ve kınamasına neden olacak iki şey nedir? Diye sordular. Resulullah (sav): - İnsanların gelip geçtikleri yollara ve dinlendikleri yerlere tuvalet ihtiyacınızı gidermeniz oraları pisletmeniz ve kirletmenizdir. 2. Hz. Peygamber (sav) : Her kim sarımsak yerse sakın bizim mescidimize yaklaşmasın ve sarımsak kokusu ile bize eziyet vermesin! buyurdu. 3. Hz. Peygamberin (sav) yanına ihtiyaçları aynı olan iki kişi geldi ve birisi Hz. Peygamberle konuştu: Peygamberimiz, konuşan kişinin ağzından kötü koku gelince: Misvak kullanmıyor musun? dedi. O da şöyle cevap verdi: Ben misvak kullanıyorum, ancak üç gündür hiçbir şey yemedim. Bunun üzerine Peygamberimiz orada bulunan birine bu kişiyi misafir etmesini emretti ve onun ihtiyacını da giderdi.

105 Dini Bilgiler Kitabım Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: Allah, temiz insanları sever. Bu nedenle hemen temizlenin temiz elbiseler giyinin. Halkın içine, onları rahatsız edecek bir kılıkla çıkmayın. Müslümana yakışan temiz olmaktır. buyurdu. 5. Bir gün Peygamberimizin evine konuklar geldi. Hanımı Hz. Ayşe onları içeri aldı ve Peygamberimize haber verdi. Peygamberimiz ellerini yıkadı, bir ayna bulup saçlarını, giysilerini düzeltti. Güzel kokular süründü. Bunu gören hanımı Hz. Ayşe, Ya Resulullah, sende mi süsleniyorsun? deyince Sevgili Peygamberimiz, Evet Ayşe, Allah, dostlarının yanına giderken temizlenen ve kendine dikkat edenleri sever. Buyurdu.

106 5 ETKİNLİKLER Doğru Olanı Bulalım 1) Namaz ibadetimiz için aşağıdakilerden hangisini yaparız? A) Yüzümüzü yıkarız B) Abdest alırız C) Ayaklarımızı yıkarız D) Ellerimizi yıkarız 2) Peygamber Efendimizin Temizlik imandandır hadisinden ne anlamamız gerekmektedir? A) Sürekli abdest almamız gerektiğini B) Müslüman kişinin temiz olması gerektiğini C) Her daim gusül abdesti alarak dolaşmamız gerektiğini D) Aşırı titiz olmamız gerektiğini

107 Dini Bilgiler Kitabım 107 3) Aşağıdakilerden hangisi manevi temizliktir? A) Çevreyi temiz tutmak B) Dişlerimizi fırçalamak C) Tövbe etmek D) Beden temizliği 4) Hangisi namaz abdestiyle temizlediğimiz yerlerden değildir? A) Kollarımız B) Dizlerimiz C) Ayaklarımız D) Ağzımız 5) Sadece kendi temizliğini yapmayıp, çevresini de temiz tutan bir insan diğerlerine karşı nasıl bir davranış göstermiş olur? A) Saygılı B) Barışçı C) Vicdansız D Hırslı 6) Dinimiz temiz olmamızı aşağıdakilerden hangisi için gerekli görmemektedir? A) Sağlıklı olmak B) Kendisine ve çevresine saygılı olmak C) Mutlu olmak D) Allah ın sevdiği bir kul olmak

108 108 Dini Bilgiler Kitabım 7) Temizlik. yarısıdır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir? A) güvenilirliğin B) tasarrufun C) vicdanın D) imanın 8) Aşağıdaki hangisi diğer seçeneklerden farklıdır? A) Elleri yıkamak B) Çevreyi temiz tutmak C) Banyo yapmak D) Güvenilir olmak CEVAPLAR: 1B 2B 3C 4B 5A 6C 7D 8D

109 Dini Bilgiler Kitabım 109 HANGİSİ DOĞRU HANGİSİ YANLIŞ? Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğru, hangisi yanlış? Doğru olanların başındaki kutucuğa D, yanlış olanlarınkine Y yazalım Abdestsiz namaz kılınmaz. Dinimiz, diş sağlığı üzerinde de ehemmiyetle durmuştur. Dinimiz sadece ruh temizliğine önem vermiştir. Müslümanlar, sadece kişisel temizliğe dikkat edip yaşadıkları çevrenin temiz olmasına dikkat etmek zorunda değildir. Abdest almak maddi temizliğimizin esaslarındandır. Niyet ederek temiz toprak veya toprak cinsinden bir şeye ellerini vurup yüzünü ve kollarını meshetmeye gusül denir. Dinimizde ibadetlerle temizlik arasında ayrılmaz bir ilişki vardır. CEVAPLAR: D-D-Y-Y-D-Y-D

110 110 Dini Bilgiler Kitabım TAKİP EDELİM Aşağıdaki harfleri takip ederek kutucuklara yerleştirelim Dinin emirlerini yerine getirenlere verilmiş olan ismi öğreneceğiz. E T Y M E M M Ü Şimdi de öğrenmiş olduğumuzun farzlarını yazalım:.... (Niyet etmek - Elleri temiz bir toprağa veya toprak cinsinden bir şeye iki defa vurup birinci vuruşta yüzleri ikincisinde kolları meshetmek.)

111 Dini Bilgiler Kitabım 111 DOĞRU KELİME HANGİSİ? Aşağıdaki cümlelere parantez içindeki kelimelerden birisi gelecek. Doğru olanı yerleştirelim.... vücudumuzun tamamını yıkayarak yapılan bir temizliktir. (teyemmüm /gusül) Temiz olan çevreyi kirletmek çok kötü bir iş yapmış olmak ve Müslümana yakışmayan... bir davranış ortaya koymaktır. (güzel / çirkin) Müslüman, bulunduğu... ortamda temizliğe dikkat eder. (her / bazı) Müslüman Rabbine ibadet edebilmek için temiz olmalı ve temizlik... kazanmalıdır. (alışkanlığı / umursamazlığı) Dinimizde maddi temizlik, ibadetin... şartıdır. (sonraki / ön) Müslümanlar olarak... manevi kirlerden arınma vesilemizdir. (tövbe etmek / banyo yapmak) Bayılmak abdesti.... (bozmaz / bozar) CEVAPLAR: gusül - çirkin - her - alışkanlığı - ön - tövbe etmek - bozar

112 112 Dini Bilgiler Kitabım KELİME EŞLEŞTİRME Aşağıda iki sütunda verilen ifadeleri uygun şekilde eşleştirelim. Diş Sağlığımızı Korumak Manevi Temizlik Gusül Maddi Temizlik Yaşanılan Yerleri Temiz Tutmak Çevreye Saygı Tövbe Etmek Vücudun Bütününü Yıkamak Namazdan Evvel Alınır Abdest

113 ünite 5 NAMAZ-İRADELİ VE ÇALIŞKAN OLMAK

114 1 NAMAZIMI KILIYORUM Sevgili çocuklar otorite kavramını biliyor musunuz? Otorite birçok şeye hâkim olmak, sorumlu olmak demektir. Mesela halkından sorumlu bir kral gibi. Peki bu evrenin kralı kim? Allah cevaplarını duyuyor gibiyim. Evet Allah-u Teala bütün evrenin ve bizlerin sahibi bize bir sürü imkanlar verip bizi koruyor hatta iyi işler yaparsak bizi ödüllendiriyor. İstediğimiz zaman onunla konuşabiliyoruz. Dünyadaki bir kralla istediğimiz zaman konuşabiliyor muyuz? Hem de hiçbir şey yaratmamışken ve hiçbir şey kendinin değilken konuşamıyoruz değil mi. Fakat Allah evreni ve evrenin içindeki her şeyi yaratmış, bize bir sürü nimet vermişken bizimle günde beş defa randevulaşıyor. Diyor ki sevgili kulum günde beş defa şu vakitlerde ben seninle görüşeceğim hatta bu vakitler dışında da görüşmek istersen bunu kabul ederim. Dünya da ne kadar çok insan var değil mi ve bu insanların içinde ne kadar çok Müslüman. Allah-u Teala bütün bu insanlarla görüşmeyi kabul ediyor ve onları dinliyor. Hem de zengin fakir ayırt etmeden veya yaptığı işin önemine bakmadan bunu yapıyor.

115 Dini Bilgiler Kitabım 115 Sevgili çocuklar bir otorite düşünün ki istediğiniz zaman, istediğiniz yere onu davet edebiliyorsunuz. Secde anında O nunla o kadar çok yakınlaşıyorsunuz ki aranızdaki mesafe en aza iniyor. Önce onun istediği şekilde ibadet ettikten sonra istediğiniz gibi konuşup ondan istediğiniz her şeyi isteyebiliyorsunuz. Ve bu konuşmadan yine siz kazançlı çıkıp Allah ın sevgisini kazanıyorsunuz. Bu ibadetin adını söylemeye gerek kaldı mı bilmiyorum ama bu ibadet tabi ki de namaz. Peygamber Efendimizin gözümün nuru dediği ibadet. Peygamber Efendimiz namazı bir çadırın direğine benzetip diyor ki nasıl çadır direksiz yıkılırsa namazsız da dininiz yıkılır ve diğer ibadetleriniz sağlıklı olmaz. Onun için namaz ibadetine çok dikkat etmeli ve düzenli bir şekilde sürdürmeliyiz. Şimdi şöyle dua edelim: Ey Allah ım beni seninle sürekli konuşabilen kullarından eyle. Ve senden başkasına maddi ve manevi secde etmeyen insanlardan eyle. Amin.

116 - Ezanı, müezzinin söylediklerini tekrar ederek sonuna kadar dinlemek, bitince de dua etmek sünnettir. - Ezan vakitleri duaların reddedilmediği vakitlerdir. Her ezandan sonra dua etmek bu sebeple de önemlidir. 2 NAMAZ Ezan Duası ا لل ه م ر ب ه ذ ه الد ع و ة الت ام ة و الص ل ة ال ق ائ م ة ا ت م ح م دا ال و س يل ة و ال ف ض يل ة و الد ر ج ة الر اف ع ة و اب ع ث ه م ق اما م ح م ودا ال ذ ي و ع د ت ه ا ن ك ال ت خ ل ف ال م يع اد Ey şu tam davetin ve kılınacak namazın Rabbi olan Allah ım! Muhammed e (sav) cennette güzel bir makam ve üstünlük ver. O nu kendisine vaat ettiğin övülmüş makama ulaştır. Sen verdiğin sözden dönmezsin. Namaz, Müslüman bir kişinin yerine getirmekle yükümlü olduğu ibadetlerin başında gelir. Namaz, kişinin Allah a karşı sevgi, saygı ve bağlılığının bir ifadesidir. Namaz, ergenlik çağına gelmiş ve akıl sağlığı yerinde olan her Müslümana farzdır. Namaz, Allah a teşekkür ve kulluk etmek amacıyla kılınır. Çünkü Allah insanı en güzel şekilde yaratmış ve ona pek çok nimet vermiştir. İnsanın da bütün bu nimetleri veren Allah a şükretmek için namaz kılması gerekir. Bu konudaki gayretimiz, irademiz, çabamız sayesinde günde beş vakit Allah ile buluşuruz. O nun huzurundayken dünyanın her türlü sıkıntısından büyük bir Rabbimiz olduğunu hatırlarız. O nun huzurunda olduğumuz bilinci de bizi günahlardan alıkoyar, iyi işlere yöneltir. Namaza Davet Namaz vaktinin geldiğini fark etmemiz için her namazdan önce Müslümanlar ezan ile namaza davet edilir. Müslümanlara, hem namaz vaktinin geldiği-

117 Dini Bilgiler Kitabım 117 ni hem de Allah ın yüceliğini hatırlatan ezanı duyunca en yüce ve en büyük olduğunu kabul ettiğimiz Allah a ibadet etmeye yöneliriz. Ezanla gelen çağrıyı namazla kabul etmiş oluruz. Tekrar Arapça Okunuş Anlamı 4 Allahu Ekber Allah en büyüktür ا لل ه ا ك ب ر Eşhedü enla ilahe illallah ا ش ه د ا ن ال ا ل ه ا ال الل ه 2 ا ش ه د ا ن م ح م د ا ر س ول الل ه 2 Eşhedü enne Muhammeden resulullah Allah tan başka ilah olmadığına şahitlik ederim Muhammed in Allah ın elçisi olduğuna şahitlik ederim 2 Hayya ale salah ح ي ع ل ى الص ل ة Haydi namaza 2 Hayya alel-felah ح ي ع ل ى ال ف ل ح Haydi kurtuluşa 2 *As-salatu hayrun mine n nevm *ا لص ل ة خ ي ر م ن الن و م *Namaz uykudan hayırlıdır 2 Allahu Ekber ا لل ه ا ك ب ر Allah en büyüktür 2 La ilahe illallah ال ا ل ه ا ال الل ه Allah tan başka ilah yoktur *Sadece sabah namazında okunur. Namaz Nedir? Sevgili Peygamberimiz namaz için, gözümün nuru demiş, onun ne kadar kıymetli olduğunu böylece ifade etmiştir. Peygamberimiz başka bir hadisinde Namaz dinin direğidir. buyurmuşlardır. Peygamberimizin böyle güzel ifadelerle anlattığı namaz, Allah a iman ettikten sonra yapmamız gereken en önemli ibadettir. Namaz bizi kötülüklerden alıkoyar. Çünkü namaz kılan kimse Allah ın kuvvetini, gücünü, büyüklüğünü her an hatırlamaktadır. Böylece namazlarımıza dikkat ederek kötülük yapmaktan kaçınan iyilikte yarışan insanlar oluruz. Namaz ilahi bir lütuftur. Allah ın huzurunda hiçbir aracı olmadan bulunmamızdır. Allah ile buluşma ve konuşmadır. Kamet Farz namazlardan önce farzın başlamak üzere olduğunu bildirmek üzere okunur. Ezandan tek farkı ح ي ع ل ى ال ف ل ح ifadesinden sonra 2 kere ق د قا م ت الص ل ة (Namaz başlıyor.) cümlesinin ilave edilmesidir.

118 118 Dini Bilgiler Kitabım Kur an dan Bize (Ey Muhammed!) Kitaptan sana vahyolunanı oku, namazı da dosdoğru kıl. Çünkü namaz, insanı hayâsızlıktan ve kötülükten alıkor. Allah ı anmak (olan namaz) elbette en büyük ibadettir. Allah yaptıklarınızı biliyor. Allah ın günde beş kere bizi huzuruna kabul ettiğini düşünürsek bizi ne kadar çok sevdiğini, bize ne kadar fazla değer verdiğini de anlamış oluruz. Namaz, bize irademizi doğru yönde nasıl kullanacağımızı de öğretir. Vaktimizi düzenli kullanmayı yine namaz sayesinde öğreniriz. Namaz, maddi ve manevi temizliği de sağlar. Namaz için abdestli olmak gerektiği gibi namaz kılacağımız yerin ve kıyafetlerimizin de temiz olması gerekir. Namaz, aynı zamanda günahlardan arınmanın da bir yoludur. Namazı kılmamak ise büyük günahtır. Namaz kılmazsak hem Allah ın bir emrini yerine getirmediğimiz için hem peygamberimizin övgülerle bahsettiği namaza hak ettiği değeri vermediğimiz için günaha girmiş oluruz. Allah ın bize verdiği nimetlerin bir şükrü olarak namaz kılmalıyız. Böylece Allah a olan bağlılığımızı da gösterme fırsatı elde etmiş oluruz. Bu kadar önemli olan namaz ibadetine başlamadan önce bazı hazırlıklar yapmamız, bazı şartları yerine getirmemiz gerekir. İlk Ezan Daha önceleri Peygamber Efendimiz in emriyle Hz. Bilâl, namaz vakitlerinde Esselât-ü Câmiatün (Cemaatle namaza) diye sesleniyordu. Bu durum ensardan Hz. Abdullah b. Zeyd in bir rüyasını gelip Rasulallah a (sav) anlatmasına kadar devam etti. Diğer bazı sahabilerin de gördüğü rüyalar üzerine, Ezân-ı Muhammedî, günümüzdeki hali ile okunmaya başladı. Bilâl in sesi güzeldi. Rasulallah ın emri üzerine Hz. Bilâl, ezan okumaya memur edildi ve İslâm da ilk ezan okunmuş oldu. Bilâl (ra) Mescid-i Nebevinin yanı başındaki yüksek evin damına çıkar, tatlı sesiyle ezan okur, Allah ın büyüklüğünü ilan ederek Müslümanları namaza davet ederdi.

119 Dini Bilgiler Kitabım 119 Bunlara namazın şartları adı verilir. Namaz kılarken de yerine getirmemiz gereken şartlar vardır. Bunlara ise namazın rükünleri denilir. Bunlardan birisi eksik olduğunda namazımız olmaz. Namazın Şartları 1. Hadesten Taharet: Namaz kılacak kişinin, dini anlamda kirlilik olarak kabul edilen hallerden arınmasıdır. Abdest ve gusül alarak bu temizliği gerçekleştirebiliriz. Peygamberim Demiş ki Hz. Muhammed bir gün yanındakilere, Birinizin kapısının önünden bir ırmak geçse ve o kimse de orada günde beş kere yıkansa bedeninde hiç kir kalır mı? diye sorar. Onlar da Kalmaz. diye cevap verince Peygamberimiz, İşte beş vakit namaz da bunun gibidir. Allah namaz sayesinde günahları siler ve temizler. 2. Necasetten Taharet: Namaz kılacağımızda kıyafetlerimizi ve namaz kılacağımız yeri temizlememizdir. 3. Setr-i Avret: Namazda örtülmesi gereken yerlerimizi örtmemiz gerekir. Erkekler, göbek ile diz kapağı arasını kapatmalıdır. Kadınlar ise yüz, el ve ayakları hariç bütün vücudunu örtmelidir. 4. İstikbali Kıble: Namaz kılmak için kıblemiz olan Kâbe ye doğru yönelmemizdir. 5. Vakit: Her namaz vakti için ezan okunur. Bizim de her namazı kendi vaktinde kılmamız gerekir. 6. Niyet: Kılacağımız namazın hangi namaz olduğunun farkında olmalıyız. Ama asıl olarak namazı yalnızca Allah ın hoşnutluğunu kazanmak için kılmalıyız. Namaz Kılınmayan Vakitler Güneş doğarken Güneş tam tepede iken Güneş batarken Namazın Rükünleri 1. İftitah Tekbiri: Namaza başlarken Allahu Ekber (Allah en büyüktür) dememizi ifade eder. 2. Kıyam: Namaza kılarken ayakta durmamızdır.

120 120 Dini Bilgiler Kitabım 3. Kıraat: Kıyamda iken Kur an dan birkaç ayet veya bir sure okumamızdır. 4. Rükû: Namazda ellerimizi dizimize koyarak eğilmemizdir. Allah ın büyüklüğünü kabul eder ve huzurunda eğiliriz. 5. Sücûd: Namazın her rekâtında Allah ın huzurunda iki kez yere kapanmamızdır. 6. Kâde-i Ahira: Namazımızın sonunda tahiyyat duasını okuyacak kadar oturmamızdır. Namazlarım Namaz kılmak, ergenlik çağına gelen kadın ve erkek tüm Müslümanlara farzdır. Yani her bir Müslümanın günde beş vakit namaz kılması gerekir. Bu beş vakit; sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazlarıdır. Her gün bu ibadetleri yerine getirmemiz gerekiyor. O halde beş vakit namazımızı en güzel şekilde öğrenelim. Ve her gün, her vakit öğrendiklerimizi düzenli olarak ve özenli bir biçimde hayata geçirelim. Namazlar Sabah Namazı Öğle Namazı İkindi Namazı Akşam Namazı Yatsı Namazı Vitir Namazı Cuma Namazı İlk Sünnet Farz Son Sünnet Vacip Toplam

121 Dini Bilgiler Kitabım 121 Namazda Ne Yapmayayım? Namazda iken yaptığımızda namazımızı bozacak bazı durumlar vardır. Güzelce namazımızı kılabilmek için bunları bilmeli ve yapmaktan kaçınmalıyız. Namazı bozan durumlar: 1. Namazın farzlarından (şartlarından veya rükünlerinden) birinin yerine getirilmemesi, 2. Namazda vücudun kıbleden başka bir yöne çevrilmesi, 3. Namazda iken konuşulması, bir şeylerin yenilip içilmesi, 4. Namaz kılan kişinin, namaz içinde olduğunun anlaşılmayacağı kadar çok hareket etmesi, 5. Namaz kılarken abdestin bozulması, Kur an dan Bize Ey inananlar, sabır ve namaz ile yardım isteyin. Bakara, Namaz kılan kişinin gülmesi, 7. Namazda yürünmesi veya iki ayağın birden yerden kaldırılması, 8. Namaz kılan kişinin bayılması, 9. Cemaatle namaz kılan kişinin imamın önüne geçmesi, 10. Cemaatle namaz kılan kişinin imama uymaması, 11. Namaz kılan kişinin bir yere dayanarak uyuması, 12. Namazda sure ve duaların anlamının bozulacağı kadar yanlış okunması.

122 122 Dini Bilgiler Kitabım Namaz Duaları Sübhaneke س ب ح ان ك الل ه م و ب م د ك و ت ب ار ك اس ك و ت ع ال ج د ك و ج ل ث ن ا و ك و ل ا ل غ ي ك Sübhaneke Okurken Ne Dedim? Allah ım! Sen eksik sıfatlardan uzaksın. Seni daima böyle tenzih eder ve överim. Senin adın mübarektir. Varlığın her şeyden üstündür. Senden başka ilah yoktur. Tahiyyât الت ح ي ات ل و الص ل و ات و الط ي ب ات الس ا م ع ل ي ك أ ي ا الن ي و ر ح ة ال و ب ر ك ت ه الس ا م ع ل ي ن ا و ع ى ع ب اد ال الص ال ح ن أ ش ه د أ ن ل ا ل ا ل ال و أ ش ه د أ ن م ح م د ا ع ب د ه و ر س ول Tahiyyât Okurken Ne Dedim? Dil ile beden ve mal ile yapılan bütün ibadetler Allah a mahsustur. Ey Peygamber! Allah ın selamı, rahmet ve bereketleri senin üzerine olsun. Selam bizim üzerimize ve Allah ın bütün iyi kulları üzerine olsun. Şahitlik ederim ki, Allah tan başka ilah yoktur. Yine şahitlik ederim ki, Muhammed, O nun kulu ve resulüdür.

123 Dini Bilgiler Kitabım 123 Allahümme Salli الل ه م ص ل ع ى م ح م د و ع ل ى ا ل م ح م د ك ص ل ي ت إ ان ك ح يد م ج يد إ و ع ل ى ا ل اب ر اهم إ ع ل ى اب ر اهم Allahümme Salli Okurken Ne Dedim? Allah ım! Muhammed e ve Muhammed in ümmetine rahmet eyle, onların şerefini yücelt. İbrahim e ve İbrahim in ümmetine rahmet ettiğin gibi. Şüphesiz övülmeye layık yalnız sensin, şan ve şeref sahibi de sensin. Allahümme Barik ا لل ه م ب ر ك ع ل ى م ح م د و ع ل ى ا ل م ح م د ك ب ر ك ت إ و ع ل ى ا ل اب ر اهم ا ن ك ح يد م ج يد إ ع ل ى اب ر اهم Allahümme Barik Okurken Ne Dedim? Allah ım! Muhammed e ve Muhammed in ümmetine hayır ve bereket ver. İbrahim e ve İbrahim in ümmetine verdiğin gibi. Şüphesiz övülmeye layık yalnız sensin, şan ve şeref sahibi de sensin.

124 124 Dini Bilgiler Kitabım Rabbena Duaları ر ب نا ا ت ن ا ف ادل ن ي ا ح سس ن ة و ف ال خ ر ة ح سس ن ة و ق ن ا ع ذ اب الن ار ر ب ن ا اغ ف ر ل و ل و ادل ى و ل ل م ؤ م ني ي و م ي ق وم ال ح س اب Rabbena Dualarını Okurken Ne Dedim? Allah ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi ateş azabından koru. Ey bizim Rabbimiz! Beni, anamı ve babamı ve bütün müminleri hesap gününde (herkesin sorguya çekileceği günde) bağışla. Kunut Duaları ا لل ه م إ ان ن سس ت عي ن ك و ن سس ت غ ف ر ك و ن سس ه دي ك و ن ؤ م ن ب ك و ن ث ى ع ل ي ك ا خل ر ك ه و ن ت وب ا ل ي ك و ن ت و ك ع ل ي ك ن ش ك ر ك و ل ن ك ف ر ك و ن ل ع و ن ر ك م ن ي ف ج ر ك Kunut Dualarını Okurken Ne Dedim? Allah ım! Senden yardım isteriz, günahlarımızı bağışlamanı, hidayet etmeni isteriz. Sana inanırız, sana tövbe ederiz. Sana güveniriz. Bize verdiğin bütün nimetleri bilerek seni hayr ile överiz. Sana şükrederiz. Hiçbir nimetini inkâr etmez ve onları başkasından bilmeyiz. Nimetlerini inkâr eden ve sana karşı geleni yüzüstü bırakırız.

125 Dini Bilgiler Kitabım 125 Kunut Duaları و ن س ج د و ا ل ي ك ن سع ى ا لل ه م ا ي ك ن ع ب د و ل ن ص ى و ن ف د ن ر ج و ر ح ت ك و ن ى ع ذ اب ك ا ن ع ذ اب ك ب لك ف ار م ل ح ق Kunut Dualarını Okurken Ne Dedim? Allah ım! Biz yalnız sana kulluk ederiz. Namazı yalnız senin için kılarız, ancak sana secde ederiz. Yalnız sana koşar ve sana yaklaştıracak şeyleri kazanmaya çalışırız. Rahmetinin devamını ve çoğalmasını dileriz. Azabından korkarız. Şüphesiz senin azabın kâfirlere ve inançsızlara ulaşır.

126 126 Dini Bilgiler Kitabım Sabah Namazını Nasıl Kılayım? 5 vakit farz namazdan birisi sabah namazıdır. Bu namazın vakti imsak ile başlar, güneşin doğması ile de sona erer. Sabah namazı dört rekâttır. Önce iki rekât sünneti sonra iki rekât farzı kılınır. Sabah Namazının Sünnetinin Kılınışı: Birinci Rekât: Niyet ettim Allah rızası için sabah namazının sünnetini kılmaya. diyerek ellerimizi kaldırırız. Ellerimizi kaldırırken Allahu Ekber deriz. Kadınlar ellerini göğüs hizasına kadar, erkekler ise kulaklarına kadar kaldırır. Kadınlar ellerini göğsün üstünde bağlarlar, erkekler ise ellerini göbeğin altında bağlar. Ellerimizi bağladıktan sonra Sübhâneke Duası nı okuruz. Sonra Euzü Besmele çekerek Fatiha Suresi ni okuruz. Ardından Besmele çekmeden birkaç ayet veya bir sure okuruz. Allahu Ekber diyerek rükûya gideriz. Rükûda iken üç defa Sübhâne Rabbiye l-azîm deriz. Semiallahü limen hamideh diyerek rükûdan kalkar ve doğrulunca Rabbenâ leke l-hamd deriz. Allahu Ekber diyerek secdeye varırız. Secdede iken üç defa Sübhâne Rabbiye l-â la deriz. Allahu Ekber diyerek secdeden kalkar ve otururuz. Tekrar Allahu Ekber diyerek secdeye gideriz. İkinci secde de üç defa Sübhâne Rabbiye l-â la deriz.

127 Dini Bilgiler Kitabım 127 Allahu Ekber diyerek ikinci rekât için ayağa kalkarız. Ayağa kalktığımızda birinci rekâtı bitirmiş ikinci rekâta başlamış oluruz. İkinci Rekât: Ellerimizi birinci rekâttaki gibi bağlayarak ayakta dururuz. Besmele çekerek Fatiha Suresi ni okuruz. Ardından Besmele çekmeden birkaç ayet veya bir sure okuruz. Allahu Ekber diyerek rükûya gideriz. Rükûda iken üç defa Sübhâne Rabbiye l-azîm deriz. Rükûdan Semiallahü limen hamideh diyerek kalkarız ve Rabbenâ leke l-hamd deriz. Allahu Ekber diyerek secdeye gideriz. Secdede iken üç defa Sübhâne Rabbiye l-â la deriz. Allahu Ekber diyerek secdeden kalkar ve otururuz. Tekrar Allahu Ekber diyerek secdeye gideriz. Secdede üç defa Sübhâne Rabbiye l-â la deriz. Allahu Ekber diyerek secdeden kalkarız. Otururken Tahiyyât, Salli, Barik, Rabbenâ dualarını okuruz. Başımızı önce sağ omzumuza doğru döndürerek Esselâmü aleyküm ve rahmetullah deriz. Sonra sol omzumuza doğru hafifçe döndürerek Es-selâmü aleyküm ve rahmetullah deriz. Selamlardan sonra namazımı tamamlamış oluruz.

128 128 Dini Bilgiler Kitabım Sabah Namazının Sünnetinin Kılınışı: Sabah namazının farzına namaza başlamadan önce erkekler kamet getirir, kadınlar kamet getirmezler. Cemaatle kılınan namazlarda ise müezzin kamet getirir. Niyet ettim Allah rızası için sabah namazının farzını kılmaya. diyerek niyet edip namazımızı kılmaya başlarız. Sabah namazının farzı, aynen sünneti gibi kılınır. Şimdi sabah namazının kılınışını özet halinde görelim: Niyet Tekbir Sübhaneke Sabah Namazının 2 Rekât Sünneti 1. Rekât 2. Rekât Besmele Fatiha Bir Sure Euzü Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam Niyet Tekbir Sübhaneke Sabah Namazının 2 Rekât Farzı 1. Rekât 2. Rekât Besmele Fatiha Bir Sure Euzü Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam

129 Dini Bilgiler Kitabım 129 Öğle Namazını Nasıl Kılayım? 5 vakit farz namazdan birisi öğle namazıdır. Öğle namazının vakti güneş tepe noktasını geçip batıya kayması başlar ve ikindi vaktine kadar devam eder. Öğle namazı 10 rekâttır. Bunun 4 ü ilk sünnet, 4 ü farz ve 2 si son sünnettir. Bütün namazların kılınışları birbirine benzer. Öğle namazının kılınışı şu şekildedir: Öğle Namazının 4 Rekât İlk Sünneti 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât 4. Rekât Niyet Besmele Besmele Besmele Tekbir Fatiha Fatiha Fatiha Sübhaneke Bir Sure Bir Sure Bir Sure Euzü Besmele Rükû Rükû Rükû Fatiha Secde (2 Kere) Secde (2 Kere) )Secde (2 Kere Bir Sure Rükû Kâde-i Ûlâ (Tahiyyat) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, )Barik, Rabbena Secde (2 Kere) Selam Öğle Namazının 4 Rekât Farzı 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât 4. Rekât Niyet Besmele Besmele Besmele Tekbir Fatiha Fatiha Fatiha Sübhaneke Bir Sure Rükû Rükû Euzü Besmele Rükû Secde (2 Kere) )Secde (2 Kere Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ûlâ (Tahiyyat) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, )Barik, Rabbena Selam Secde (2 Kere)

130 130 Dini Bilgiler Kitabım Öğle Namazının 2 Rekât Son Sünneti 1. Rekât 2. Rekât Niyet Besmele Tekbir Fatiha Sübhaneke Bir Sure Euzü Besmele Rükû Fatiha Secde (2 Kere) Bir Sure Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Rükû Selam Secde (2 Kere) İkindi Namazını Nasıl Kılayım? Beş vakit farz namazdan üçüncüsü, ikindi namazıdır. İkindi namazının vakti öğle vaktinin çıkması ile başlar, güneşin batmasına kadar devam eder. İkindi namazı 8 rekâttır. Bunun 4 ü sünnet, 4 ü de farzdır. Kılınışı şu şekildedir: İkindi Namazının 4 Rekât Sünneti 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât 4. Rekât Niyet Besmele Sübhaneke Besmele Tekbir Fatiha Euzü Besmele Fatiha Sübhaneke Bir Sure Fatiha Bir Sure Euzü Besmele Rükû Bir Sure Rükû Fatiha Secde (2 Kere) Rükû Secde (2 Kere) Bir Sure Rükû Kâde-i Ûlâ (Tahiyyat, Salli, Barik) Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Secde (2 Kere) Selam

131 Dini Bilgiler Kitabım 131 İkindi Namazının 4 Rekât Farzı 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât 4. Rekât Niyet Besmele Besmele Besmele Tekbir Fatiha Fatiha Fatiha Sübhaneke Bir Sure Rükû Rükû Euzü Besmele Rükû Secde (2 Kere) Secde (2 Kere) Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ûlâ (Tahiyyat) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam Secde (2 Kere) Akşam Namazını Nasıl Kılayım? Beş vakit farz namazdan birisi de akşam namazıdır. Akşam namazının vakti, güneşin batmasıyla başlar ve şafağın kaybolması ile biter. Akşam namazı, 3 ü farz, 2 i sünnet olmak üzere 5 rekâttır. Önce farzı sonra sünneti kılınır. Kılınışı şu şekildedir: Niyet Akşam Namazının 3 Rekât Farzı 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât Besmele Besmele Tekbir Sübhaneke Euzü Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ûlâ (Tahiyyat) Fatiha Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam

132 132 Dini Bilgiler Kitabım Niyet Tekbir Sübhaneke Akşam Namazının 2 Rekât Sünneti 1. Rekât 2. Rekât Besmele Fatiha Bir Sure Euzü Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam Yatsı Namazını Nasıl Kılayım? Günlük beş vakit farz namazın sonuncusu yatsı namazıdır. Bu namazın vakti, şafağın kaybolması ile başlar ve tan yeri ağarmaya başlayıncaya kadar yani sabah namazının vakti girinceye kadar devam eder. Yatsı namazı 10 rekâttır. Bunun 4 ü ilk sünnet, 4 ü farz ve 2 si son sünnettir. Kılınışı şöyledir: Yatsı Namazının 4 Rekât İlk Sünneti 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât 4. Rekât Niyet Besmele Sübhaneke Besmele Tekbir Fatiha Euzü Besmele Fatiha Sübhaneke Bir Sure Fatiha Bir Sure Euzü Besmele Rükû Bir Sure Rükû Fatiha Secde (2 Kere) Rükû Secde (2 Kere) Bir Sure Rükû Kâde-i Ûlâ (Tahiyyat, Salli, Barik) Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Secde (2 Kere) Selam

133 Dini Bilgiler Kitabım 133 Yatsı Namazının 4 Rekât Farzı 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât 4. Rekât Niyet Besmele Besmele Besmele Tekbir Fatiha Fatiha Fatiha Sübhaneke Bir Sure Rükû Rükû Euzü Besmele Rükû Secde (2 Kere) Secde (2 Kere) Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ûlâ (Tahiyyat) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam Secde (2 Kere) Niyet Tekbir Sübhaneke Yatsı Namazının 2 Rekât Son Sünneti 1. Rekât 2. Rekât Besmele Fatiha Bir Sure Euzü Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam

134 134 Dini Bilgiler Kitabım Vitir Namazını Nasıl Kılayım? Kur an dan Bize Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığı zaman, hemen Allah ın zikrine koşun ve alışverişi bırakın. Eğer bilirseniz bu, sizin için daha hayırlıdır. Namaz kılınınca artık yeryüzüne dağılın ve Allah ın lütfundan nasibinizi arayın. Allah ı çok zikredin ki kurtuluşa eresiniz. Cuma/ 9,10. Vitir namazı vacip bir namazdır. Vitir, gecenin son namazıdır. Sabah namazının vakti girmeden önce kılınabilir. Gece uyanamayacağından endişe edenler, yatmadan önce de vitir namazını kılabilir. Biz genelde vitir namazını yatsı namazından sonra kılarız. Vitir namazı 3 rekâttır. Kılınışı şu şekildedir: Vitir Namazı 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât Niyet Besmele Besmele Tekbir Sübhaneke Euzü Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ûlâ (Tahiyyat) Cuma Namazını Nasıl Kılayım? Fatiha Bir Sure Tekbir Kunut Duaları Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam Cuma, Müslümanların haftalık toplu ibadet günüdür. Cuma namazı, Müslümanların bir bayram günü gibidir. O halde ona bir bayram günü mutluluğu ile hazırlanmalıyız. Hem temizliğimize hem ibadetlerimize daha çok özen göstermeliyiz. Cuma namazı, Müslümanlar için farzdır. Cuma günü, öğle namazı vaktinde Cuma namazı kılarız. O gün tekrar öğle namazı kılmayız. Cuma namazı 10 rekâttır. Bunun 4 ü ilk sünnet, 2 si farz, 4 ü son sünnettir. Cumanın ilk sünnetini herkes tek başına kıldıktan sonra camide iç ezan okunur. Bunun ardından imam

135 Dini Bilgiler Kitabım 135 hutbe okur. Hutbe sırasında konuşmaz, hutbeyi sessizce dinleriz. Hutbe bitince kamet getirilir. Sonra cumanın farzını cemaatle kılarız. En son cumanın son sünnetini yine herkes tek başına kılar. Cuma namazının kılınışı şu şekildedir: Cuma Namazının 4 Rekât İlk Sünneti 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât 4. Rekât Niyet Tekbir Sübhaneke Euzü Besmele Fatiha Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Bir Sure Kâde-i Ûlâ Kâde-i Ahira (Tahiyyat) (Tahiyyat, Salli, Rükû Barik, Rabbena) Secde (2 Kere) Selam Niyet Tekbir Sübhaneke Cuma Namazının 2 Rekât Farzı 1. Rekât 2. Rekât Bir Şey Okunmadan İmam Dinlenir Rükû Secde (2 Kere) Bir Şey Okunmadan İmam Dinlenir Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam Cuma Namazının 4 Rekât Son Sünneti 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât 4. Rekât Niyet Tekbir Sübhaneke Euzü Besmele Fatiha Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Bir Sure Kâde-i Ûlâ Kâde-i Ahira (Tahiyyat) (Tahiyyat, Salli, Rükû Barik, Rabbena) Secde (2 Kere) Selam Hutbe Cuma ve bayram namazlarında imamın dua okuması ve Müminlere öğüt vermesidir. Cuma Cuma, her hafta bizi bir araya getiren bir bayramdır. Cuma; kardeşlik, birlik, beraberlik ve dayanışmadır. Cuma, günahlarımızdan arındırandır. Cuma, hutbesi ile bildiklerimizi hatırlatan, bilmediklerimizi öğretendir. Cuma; berekettir, duadır. Cuma, duaların kabul edilme vakitlerindendir. Cuma, daha iyi bir Müslüman olma yolunda gösterdiğimiz iradedir.

136 136 Dini Bilgiler Kitabım Teravih Namazını Nasıl Kılayım? Ramazan ayında, yatsı namazından sonra kılınan sünnet bir namazdır. Teravih namazının vakti, yatsı namazının kılınmasından sonra başlar, fecrin doğuşuyla sona erer. Yatsı namazının 10 rekâtı kılındıktan sonra Teravih namazı, 20 rekât olarak kılınır. Teravihten sonra ise vitir namazı kılınır. Teravih namazı 2 veya 4 rekâtta bir selam verilerek kılınabilir. Teravih cemaatle kılınırsa kıraati imam yapar, cemaat ise imama uyar. Teravih namazının 2 ve 4 rekât olarak kılınışları şöyledir: Niyet Tekbir Sübhaneke Teravih Namazının 2 Rekât Olarak Kılınışı 1. Rekât 2. Rekât Besmele Fatiha Bir Sure Euzü Besmele Fatiha Bir Sure Rükû Secde (2 Kere) Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam Teravih Namazının 4 Rekât Olarak Kılınışı 1. Rekât 2. Rekât 3. Rekât 4. Rekât Niyet Besmele Sübhaneke Besmele Tekbir Fatiha Besmele Fatiha Sübhaneke Bir Sure Fatiha Bir Sure Euzü Besmele Rükû Bir Sure Rükû Fatiha Secde (2 Kere) Rükû Secde (2 Kere) Bir Sure Rükû Kâde-i Ûlâ (Tahiyyat, Salli, Barik) Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Secde (2 Kere) Selam

137 Dini Bilgiler Kitabım 137 Bayram Namazını Nasıl Kılayım? Bayram namazı, Ramazan ve Kurban bayramlarında, cemaatle kılınan iki rekâtlık vacip bir namazdır. Bayram namazının vakti, güneşin doğuşu sırasındaki kerahet vaktinin çıkmasından sonra başlar. Namaz kılındıktan sonra imam hutbe okur. Bayram namazının diğer namazlardan farkı, her rekâtında fazladan üçer tekbir alınmasıdır. Kılınışı şöyledir: Niyet Tekbir Sübhaneke Bayram Namazı 1. Rekât 2. Rekât Bir Şey Okunmadan İmam Dinlenir (İmam, Besmele, Fatiha ve Bir Sure okur.) Tekbir (Elleri Yana Bırak) Tekbir (Elleri Yana Bırak) Tekbir (Elleri Bağla) Bir Şey Okunmadan İmam Dinlenir (İmam, Euzü Besmele, Fatiha ve Bir Sure okur.) Rükû Secde (2 Kere) Tekbir (Elleri Yana Bırak) Tekbir (Elleri Yana Bırak) Tekbir (Elleri Bağla) Rükû Secde (2 Kere) Kâde-i Ahira (Tahiyyat, Salli, Barik, Rabbena) Selam Kur ân daki secde ayetleri: 1- A râf sûresinin 206, 2- Ra d sûresinin 15, 3- Nahl sûresinin 49, 4- İsrâ sûresinin 107, 5- Meryem sûresinin 58, 6- Hac sûresinin 18, 7- Furkân sûresinin 60, 8- Neml sûresinin 25, 9- Secde sûresinin 15, 10- Sâd sûresinin 24, 11- Fussilet sûresinin 37, 12- Necm sûresinin 62, 13- İnşikak sûresinin 21, 14- Alâk sûresinin 19. ayetleri

138 138 Dini Bilgiler Kitabım Cenaze Namazını Nasıl Kılayım? Doğum gibi ölüm de Allah ın koymuş olduğu kurallardandır ve her canlı ölümü tadacaktır. Ölen bir Müslümanın yıkanması, kefenlenmesi, cenaze namazının kılınması ve defnedilmesi, diğer Müslümanların görevidir. Cenaze namazı, ölü yıkanıp kefenlendikten sonra kılınır. Cenaze namazı farz-ı kifayedir. Yani bazı Müslümanlar yapınca diğer Müslümanlar üzerinde sorumluluk kalkar, ibadet gerçekleşmiş olur. Cenaze namazı, rükû ve secde yapılmadan ayakta kılınır. Kılınışı şöyledir: Cenaze Namazının 4 Tekbiri 1. Tekbir 2. Tekbir 3. Tekbir 4. Tekbir Niyet Tekbir Tekbir Tekbir Tekbir Salli, Barik Cenaze Duası Selam (ya da Rabbena veya Fatiha okunabilir) Sübhaneke و ج ل ث ن ا و ك ( ifadesi ile) Tilavet Secdesi Kur an-ı Kerim de on dört yerde, secde ayeti vardır. Kur an da on dört yerde geçen secde ayetlerinin okunması veya işitilmesi halinde yapılan secdeye tilavet secdesi denir. Bunlardan birini okuyanın veya işitenin, manasını anlamasa da, bir secde yapması vaciptir. Tilavet secdesinin yapılışı: Namaz dışında secde ayetini okuyan veya secde ayetini işiten kişi, tilavet secdesine niyet ederek abdestli olarak, kıbleye karşı ayakta durup, ellerini kaldırmadan ا هلل ا ك ب ر diyerek secdeye gider. Üç defa dedikten sonra tekbir alarak secdeden kalkar س ب ح ان ر ب ى ال أع ل ى ve م ع ن ا و أ ط ع ن ا غ ف ر ان ك ر ب ن ا و ال ي ك ال م ص ير س der. (Bakara, (2/285 إ Namazda tilavet secdesi: Namazda okunan secde ayetini namazda olmayan bir kimse işitirse o da tilavet secdesi yapar. Namazda olan kimse, namaz dışından bir kimsenin okuduğu secde ayetini işitirse, namazını tamamladıktan sonra secde yapar. Namaz kılan kişi, namazda secde ayeti okuyunca, hemen ayrıca bir secde yapıp ayağa kalkar ve namazına devam eder.

139 Dini Bilgiler Kitabım 139 Secde ayetini okuduktan sonra kıraat bitmiş ise, namazın rükû veya secdeleri, tilavet secdesi yerine geçer. Sehiv Secdesi Sehiv secdesi; yanılma ve unutma secdesi demektir. Namazın farzlarından birinin geciktirilmesi veya vaciplerden birinin terk edilmesi veya geciktirilmesi halinde yapılmalıdır. Şöyle yapılır: Son oturuşta Tahiyyat duası okunduktan sonra iki tarafa selam verilir. Sonra iki secde daha yapılır ve oturulur. Bu oturuşta Tahiyyat, Salli, Barik ve Rabbena okunur. Önce sağa sonra da sol tarafa selam verilir.

140 3 Hikaye BETÜL ÜN AZMİ Dini ibadetlerini tam olarak yerine getiremediği için sürekli şikâyet eden Betül, aynı zamanda vicdani olarak da rahatsızdı. Üniversite birinci sınıfta okuyordu ve derslerinde oldukça başarılıydı. Özellikle beş vakit namazını kılmakta zorlandığını sık sık dile getiriyordu. Ona göre, dersleri çok yoğundu. Gece geç vakitlere kadar ders çalıştığı için sabah namazına kalkmakta zorlanıyordu. Kılık kıyafetini mazeret gösteriyor bazen de bayan olmanın dezavantajlı bir durum olduğunu iddia ediyordu. Annesi, bir gün Betül ü karşısına alarak konuşmaya karar verdi. Kızı, bu durumu çok fazla sorun haline getirmeye başlamıştı. Sorunun çözümünden çok, sızlanarak işin kolayına kaçmayı tercih etmeye başlamıştı. Bak Betülcüğüm, dini ibadetlerini mazeretsiz yerine getirmelisin. Çünkü sen sağlıklı bir insansın, hiçbir mazeretin olmamalı. Önceliklerini buna göre ayarlamalısın. Uyanamamayı, abdest alamamayı, vaktinin olmamasını bahane etmemelisin dedi annesi. Betül se her zamanki gibi mazeretlerini arka arkaya sıraladı. Kararlı bir şekilde kılmaya başladığı beş vakit namazlarını, her geçen gün aksatarak gittikçe ihmal ettiğini söyledi. Anne ve babası bu durumun konuşularak halledilemeyeceği kararına vardılar. Betül e öyle bir ders vermelilerdi ki, iradeli bir birey olarak kendi ayaklarının üzerinde durmayı, sorum-

141 Dini Bilgiler Kitabım 141 luluklarını yerine getirmeyi öğrenmeliydi. Babası on günlük izne çıkarak işten ayrıldığını söyleyecekti. Okul masraflarını karşılaması ve evin ihtiyaçlarına yardımcı olması için bir işe girmesini önererek çalışma hayatına girmesini sağlayacaklardı. Bireylere sorumluluk vererek onları daha iradeli eve daha çalışkan hale getirmek bazen daha kolay olabiliyordu. Bir haftanın içinde işe giren Betül artık daha fazla yoruluyordu. Bir rehabilitasyon merkezinde sekreter olarak çalışıyordu. Orada karşılaştığı insanlar ve olaylar karşısında haline şükretmeyi öğrenmişti. Çok daha zor ve geçerli mazeretleri olan hayatlara şahit olmuştu. Zaman yetmemeye başlamıştı Betül e. Ama o bundan hiçte şikâyetçi değildi. Evet çok yoruluyordu, daha az uyuyor ve daha çok çalışıyordu. Ama her zamankinden daha mutlu ve enerji doluydu. Sabah erkenden kalkıyor, namazını kılıyor, derslerine çalışıyor ve doğruca işe gidiyordu. Öğleden sonraya kadar çalışıyor, daha sonra okuluna gidiyordu. Beş vakit namazını asla kaçırmıyor, önceliklerini ona göre belirliyordu. Çalıştıkça mutlu oluyor, yoruldukça daha da iradesi artıyordu. Derslerinde gösterdiği başarıyı iş hayatında da göstermeye başlamıştı. Anne ve babası da çok mutlulardı. Kızları Betül artık hayatından hiç şikâyetçi değildi. Sürekli şikâyet ettiği o mazeretleri artık hiç yoktu. Dini ibadetlerini yerine getirmenin verdiği mutluluğun yanı sıra aile bütçesine katkıda bulunduğu içinde oldukça gururluydu. On gün sonra Betül e gerçeği açıklayan ailesi, böyle bir yöntem uygulamak zorunda kaldıklarını anlattılar kızlarına. Betül, ailesine bir teşekkür borçluydu. Onların sayesinde kendi ayakları üzerinde durmayı öğrenmişti. İradeli, güçlü ve çalışkan bir birey olmuştu. Hayatından şikâyet etmemeyi öğrenmişti. Görevlerini yerine getiremediği için mazeret üretmeyi bırakmıştı. İnsan isterse birçok zorluğun üstesinden gelebilirdi. Betül, o günden sonrada rehabilitasyon merkezindeki işine devam etti. Derslerinde her zamankinden daha fazla başarı elde etti ve en önemlisi dini ibadetlerini yerine getirme konusunda hiçbir zaman taviz vermedi.

142 4 Hadis Öğrenelim 1) Hz. Peygamber e: Amellerin hangisi Allah a daha sevgilidir? diye soruldu. Hz. Peygamber (sav): Vaktinde kılınan namaz diye buyurdu. Sonra hangisi? Diye soruldu Hz. Peygamber: Sonra ana-babaya iyilik etmek diye buyurdu. Sonra hangisi diye soruldu, Hz. Peygamber: Allah yolunda cihat etmek. diye buyurdu. 2) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Kıyamet Günü nde, kulun ilk sorgu konusu olacak ibadeti namazdır. Eğer namazı düzgün ve eksiksiz çıkarsa o kul, kurtuluşa ermiş ve başarıya ulaşmış olur. Namazla ilgili sorgusu bozuk çıkarsa, aldanmış ve kaybetmiş olur. Şayet farzlarından bir şey eksik çıkarsa, Allah Teala: Bakın bakalım, kulumun nafile namazları var mı? Der 3) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: Allah ın günahları ne ile sildiğini size haber vereyim mi? Dedi. Yanındakiler : Evet Ya Rasûlullah! dediler. Buyurdu ki: Her türlü zorluklara rağmen abdesti en güzel şekliyle almak, Mescitlere namaz kılmak için giderken adımları çoğaltmak, bir namazdan sonra diğer namazı kılmak için büyük bir arzuyla beklemek. İşte tüm bunlar, sizin ibadetler konusunda en büyük mücadelenizdir.

143 Dini Bilgiler Kitabım 143 4) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: - Anlatın bana, kapısı önünden bir nehir geçip de, günde beş defa o nehirde yıkanan kişinin üstünde kir kalır mı? - Yanındakiler, hayır kalmaz. Dediler. Hz. Peygamber (sav): - İşte beş vakit namazın örneği budur. Allah bu namazlar sayesinde bütün günahları siler, yok eder. Buyurdu. 5) Hz. Peygamber Allah Teala nın şöyle buyurduğunu söyledi: Muhakkak Ben ümmetim üzerine beş vakit namaz farz kıldım. Vakitlerinde bunları kılmaya devam edip gelen kimseyi de Cennet e koyacağıma söz verdim. Namazlarına devam etmeyen kimseye ise hiçbir sözüm yoktur.

144 5 ETKİNLİKLER Doğru Olanı Bulalım 1) Öğle namazı kaç rekâttır? A) 4 B) 8 C) 10 D) 13 2) Aşağıdakilerden hangisi namazın dışındaki farzlardan değildir? A) Hadesten Taharet B) İstikbali Kıble C) Niyet D) Kıraat

145 Dini Bilgiler Kitabım 145 3) Aşağıdakilerden hangisi namazın sünnetlerinden değildir? A) Fatiha suresi okunduktan sonra gizlice âmin demek B) Subhanekeyi gizli okumak C) Secde teşbihlerini üç kez söylemek D) Namaz içinde verilen selamı el veya baş işareti ile almak 4) Ramazan ve Kurban bayramlarında, cemaatle kılınan bayram namazı kaç rekâttır? A) 2 B) 4 C) 8 D) 10 5) Namaza başlarken Allahu Ekber (Allah en büyüktür) dememiz ne ile ifade edilir? A) Kıyam B) Sücud C) İftitah Tekbiri D) Kıraat 6) Aşağıdakilerden hangisi namazı bozmaz? A) Rükûda başını doğru tutmak B) Konuşmak C) Kıbleden yön çevirmek D) Gülmek

146 146 Dini Bilgiler Kitabım 7) Güneşin batmasıyla başlayıp ve şafağın kaybolması ile biten namaz vakti hangisidir? A) İkindi B) Yatsı C) Sabah D) Akşam 8) Aşağıdakilerden hangisi hiçbir namazın kılınamayacağı mekruh vakitlerden değildir? A) İmsak ile başlayıp, güneşin doğması arasındaki zaman B) Güneşin tam tepe noktasında olduğu zaman C) Güneşin batma zamanı D) Güneşin doğmasından yükselmesine kadar olan zaman CEVAPLAR: 1C 2D 3B 4A 5C 6A 7D 8A

147 Dini Bilgiler Kitabım 147 HANGİSİ DOĞRU, HANGİSİ YANLIŞ? Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğru, hangisi yanlış? Doğru olanların başındaki kutucuğa D, yanlış olanlarınkine Y yazalım Necasetten Taharet Namaz kılacağımızda kıyafetlerimizi ve namaz kılacağımız yeri temizlememizdir. Namaz, bize irademizi doğru yönde nasıl kullanacağımızı de öğretir. Namaz kılan kişinin gülmesi, namazı bozmaz. Öğle namazının vakti güneş tepe noktasını geçip batıya kayması başlar ve ikindi vaktine kadar devam eder. Cuma namazı 8 rekâttır. Sehiv secdesi; yanılma ve unutma secdesi demektir. Sabah namazının farzında, namaza başlamadan önce erkekler de kadınlar da kamet getirir. CEVAPLAR: D-D-Y-D-Y-D-Y

148 148 Dini Bilgiler Kitabım TAKİP EDELİM Aşağıdaki harfleri takip ederek kutucuklara yerleştirelim Dinin emirlerini yerine getirenlere verilmiş olan ismi öğreneceğiz. A R B E A B N Şimdi de bu duanın anlamını buraya yazalım (Allah ım! Bize dünyada iyilik ve güzellik, ahirette de iyilik ve güzellik ver. Bizi ateş azabından koru.)

149 Dini Bilgiler Kitabım 149 DOĞRU KELİME HANGİSİ? Aşağıdaki cümlelere parantez içindeki kelimelerden birisi gelecek. Doğru olanı yerleştirelim.... vücudumuzda bulunan belirli organları yıkayarak yapılan bir temizliktir. (teyemmüm / abdest) Namaz kılarken yerine getirmemiz gereken şartlara... denir. (rükun / niyet) Namaz bizi... alıkoyar. (iyiliklerden / kötülüklerden) Namaz kılmak,... gelen kadın ve erkek tüm Müslümanlara farzdır. (orta yaşa / ergenlik çağı) Namazda vücudun kıbleden başka bir yöne çevrilmesi namazı.... (bozar / bozmaz) Sabah namazı... rekâttır. (dört / sekiz) Bayram namazının her rekâtında fazladan... tekbir alınır. (ikişer / üçer) Günlük beş vakit farz namazın sonuncusu... namazıdır. (akşam / yatsı) Güneş tam tepede iken namaz.... (kılınmaz / kılınır) CEVAPLAR: abdest - rükun - kötülüklerden - ergenlik çağı - bozar - dört - üçer - yatsı - kılınmaz

150 150 Dini Bilgiler Kitabım KELİME EŞLEŞTİRME Aşağıda iki sütunda verilen ifadeleri uygun şekilde eşleştirelim. Namaz Dualarından Bir Tanesi Cuma Namaz Kılarken Ayakta Durmamız Cenaze Namazı Müslümanların Haftalık Toplu İbadet Günü Sübhaneke Farz-ı Kifaye Olan Namaz Ezan Namaza Davet Kıyam

151 ünite 6 ORUÇ-SABIR

152 1 ORUÇ TUTUYORUM Sevgili çocuklar cennete özel bir kapıdan girmek ister misiniz? O öyle bir kapı ki oradan sadece bir ibadeti yerine getirenler girebilir. Bu ibadet biraz sabır gerektiriyor. Ve bu sabır cennetteki o özel kapıyı. Bu ibadet insanı kötülüklerden bir kalkan gibi koruyor. Kötülükler bize gelince sadece bu ibadeti yapıyoruz deyince üzerimizden dağılıp gidiyor. Bu ibadetin bulunduğu ayda Allah bütün cehennem kapılarını kapayıp insanları bağışlayacağını söylüyor. Sevgili çocuklar daha önce sevdiğiniz biri için aç ve susuz bir şekilde bir süreliğine kaldınız mı? Çok sevdiğiniz biri size bu teklifte bulunsa bunu kabul eder misiniz? Veya daha önce aç ve susuz kaldığınız takdirde bunun karşılığında büyük bir ödülün olduğunu size söyleyen oldu mu hiç? Günün bir kısmında bizi koşulsuz bir şekilde sevip bize bir sürü nimet veren Allah için aç ve susuz kalabilir misiniz? Ömrünüz boyunca değil sadece bir ayda ki Allah-u Teala o ay içinde bir güne bin aydan daha hayırlı diyor. Bütün gün mü aç ve susuz kalacağız, dediğiniz duyar gibiyim? Tabi ki de hayır güneşin doğmasıyla başlayıp güneşin batışıyla sona eriyor. Ve bu sürede Allah bize öyle bir sabır veriyor ki bunu yaparken mutlu oluyoruz. Evet bu ibadet oruç. O ay ise Ramazan ayı.

153 Dini Bilgiler Kitabım 153 Ramazan ayı insanların sürekli bir araya geldiği ve insanlarla olan ilişkilerinin arttığı bir aydır. Sokaklar cıvıl cıvıl olup camiler bu ay için süslenir. Hiç gitmediğimiz kadar misafirliğe gider ve eve misafir davet ederiz. Akşamları toplu bir şekilde namaz kılıp birbirimize dua edip gündüzleri bunun mutluluğuyla karşılıklı Kuran-ı Kerim okuruz. Ve bu ayın sonunda Allah-u Teala bize büyük sevinç ve mutluluk getiren Ramazan Bayramını hediye eder. En önemlisi de günahlarımızı affedip yazının başında bahsettiğim cennetin özel kapısından, Reyyan dan bizi cennete alır. Sevgili çocuklar Allah ın bizi seveceği ve birçok ödül vereceği bu ayda bir süreliğine aç ve susuz kalmaya değmez mi sizce de? Hem de bu açlık ve susuzluktan dolayı oluşan ağız kokumuz Allah-u Teala ya misk kokusu gibi gelirken. Çok değerli bu ayda çok değerli kullar olabiliriz. Şimdi şöyle dua edelim: Ey Allah ım bizi senin sevgin için aç ve susuz kalmaya dayanan kullarından eyleyip bizi cennetteki özel kapından cennetine al ve bizi bağışla. Amin.

154 2 Oruç Peygamberim Demiş ki Oruç, sabrın yarısıdır. Oruç ibadeti, toplumsal hayatımıza yön veren bir ibadettir. Oruçlu iken hem aç kalarak, zor durumda olan insanların halinden anlarken hem de kötü söz ve davranışlardan sakınarak kalbimizi kötülüklerden arındırırız. Böylece Ramazan ayı, bizler için bir arınma, yenilenme sürecine dönüşür. Ramazan ayında kavgadan, kötü söz ve davranışlardan, mal ve para hırsından kurtuluruz. İsteklerimizi kontrol altına almayı ve ertelemeyi öğreniriz. Her istediğimize her an sahip olamayacağımız öğreniriz. Bütün bunlar bize sabrı öğretir. Ramazan ayı, sonunda sabretmeyi, tahammül etmeyi, beklemeyi, kötülüklerden arınmayı öğrendiğimiz bir eğitim kampı gibidir. Ramazan sadece yiyip içmemek değil, bunların yanında dilimizi ve kalbimizi de kötü ve çirkin olan şeylerden korumamızdır. Yoksa Peygamberimizin hadisinde belirttiği gibi yalnızca aç ve susuz kalmış, orucun anlamını kavramamış oluruz. Üç Aylar Duası ا لل ه م ب ار ك ل ن ا ف ى ر ج ب و ش ع ب ان و ب ل غ ن ا ر م ض ان Allah ım, Bize Receb i ve Şaban ı mübarek kıl ve bizi Ramazan a ulaştır. Ramazan Geliyor Ramazan ayından önceki iki ay yani Recep ve Şaban ayları da bizler için çok önemlidir. Bu aylarda Ramazan ın gelişine hazırlanırız. Ramazan çok kıymetli bir misafirdir. Onu en güzel şekilde misafir edebilmek için önceki iki ayda da güzel işlerle, Allah ın hoşnut olacağı davranışlarla kendimize düzen veririz. Üç Aylar; birbiri ardına gelen rahmet ve bağışlanma aylarıdır. Regâib kandiliyle başlayan, Miraç ve Be-

155 Dini Bilgiler Kitabım 155 rat la devam eden, bin aydan daha hayırlı Kadir gecesiyle zirveye ulaşan, Ramazan bayramıyla maddi ve manevi olarak Bayram a dönüşen bu aylara Peygamberimiz de çok önem vermiştir. Bu aylarda çok oruç tutmuş, üç aylar duası olarak bildiğimiz duayı da çokça yapmıştır. Mübarek üç aylar diye bilinen ayların Müslüman toplumlarda özel bir yeri vardır. Bu durum on bir ayın sultanı diye andığımız Ramazan a bir hazırlıktır. Mübarek Geceler Regâib Gecesi Miraç Gecesi Berat Gecesi Kadir Gecesi Ramazan Bayramı Gecesi Kurban Bayramı Gecesi Cuma Gecesi Oruçla Tanışalım Ramazan ayı boyunca oruç tutmak İslam ın beş şartından biridir. İslam ın beş temel ilkesinden biri olan oruç ibadeti, bedenle yapılan bir ibadettir. Oruç, Tan yerinin ağarmasından gün batımına kadar Allah rızası için yemek, içmek gibi davranışlardan uzak kalmak demektir. Oruç, akıllı ve ergenlik çağına gelmiş her Müslümana farzdır. Orucu da diğer ibadetlerimiz gibi sadece Allah ın rızasını kazanmak, emirlerini yerine getirmek için yapmalıyız. Ama bunun yanı sıra orucun bireysel ve toplumsal pek çok faydasından bahsetmemiz mümkündür. Oruç ile hem sabırlı olmayı hem iradeli ve disiplinli olmayı öğreniriz. Bu durum, hayatımızı daha güzel geçirmemizi, başımıza gelen zorluklar karşısında dayanma gücümüzü artırmamızı sağlar. Oruçlu iken kötülüklerden kaçınmaya, iyi ve güzel davranışlarda bulunmaya daha fazla özen gösteririz. Biz güzel işlerde bulunmaya gayret ettiğimiz için Allah, günahlarımızı bağışlar ve bizleri ödüllendirir. Ramazan ayının değeri, bu ayda indirilmeye başlanan Kur an-ı Kerim ve bu ayda tutulan oruç sebebiyledir. Kur an-ı Kerim, ramazan ayı içinde yer alan Kadir Gecesi nde indirilmeye başlanmıştır. Kur an ın inmeye başladığı Ramazan ayında çokça Kur an okuruz. Ramazanda ayrıca mukabele okur veya dinleriz. Böylelikle Kur an okumanın sevabını da sevincini de bir- Ramazan orucu, Hicri takvime göre tutulur. Her yıl Ramazan, bir önceki yıla göre on gün kadar önce başlar. Böylece Ramazan, bütün mevsimlere rast gelir. Peygamberim Demiş ki Bir kimse inanarak ve mükâfatını umarak ramazan orucunu tutarsa geçmiş günahları bağışlanır.

156 156 Dini Bilgiler Kitabım Kur an dan Bize (O sayılı günler), insanlar için bir hidayet rehberi, doğru yolun ve hak ile batılı birbirinden ayırmanın apaçık delilleri olarak Kur'an'ın kendisinde indirildiği Ramazan ayıdır. Öyle ise içinizden kim bu aya ulaşırsa onu oruçla geçirsin. Bakara Suresi, 185 Oruç Tutmakla Yükümlü Olmayanlar 1. Sağlık durumu elverişli olmayanlar 2. Yolcular 3. Hamile kadınlar 4. Çocuk emziren kadınlar likte yaşarız. Kur an ile özdeşleşen bu aya Kur an ayı da denilir. Ramazan ayının toplumumuzda özel bir yeri vardır. Ramazanı karşılamak için de çeşitli hazırlıklar yaparız. Ramazan ayı yaklaşınca mescitleri, camileri temizler, camilerimizi mahyalarla süsleriz. Ramazan ayında birçok ibadeti birlikte yapar, Ramazanın coşkusunu birlikte yaşarız. Bu durum toplumsal bağlarımızı güçlendirir. Ramazanda birbirimizi daha iyi anlar, daha çok severiz. Ramazanda bütün Müslümanlarla birlikte sahura kalkar, birlikte iftar eder, birlikte teravih namazı kılarız. Aynı zamanda tuttuğumuz oruç sayesinde aç ve susuz kalarak yoksulların durumunu daha iyi anlarız. Onlara yardım etmeye gayret gösteririz. Ramazan ayında verdiğimiz fitreler, zekâtlar, sadakalar ile herkesin ramazan sevinci yaşamasını sağlamış oluruz. Böylece Müslümanlar olarak aramızdaki yardımlaşma ve dayanışma duygusunu gelişir, toplumda birlik beraberlik ve güven ortamı oluşur. Ramazan, manevi duygularımızı yoğun yaşadığımız bir aydır. Birlikte yapılan ibadetler, yardımlaşmalar, Kur an ı çokça okumamız, hep birlikte camilere gitmemiz, bütün Müslümanlar için dua etmemiz kardeşlik bağlarımızı güçlendirir. Reyyan Cennette özel olarak oruç tutanların girmesi için açılmış kapıdır. Reyyan kapısından girme hakkı sadece oruç tutanlar içindir.

157 Dini Bilgiler Kitabım 157 Ramazan da Kimler Var? Sahur: Oruç ibadetini yerine getiren Müslümanlar olarak, Ramazan ayında tan yeri ağarmadan (imsakten) önce belirli bir saatte kalkar ve yemek yeriz. Yemek için kalktığımız vakte sahur vakti deriz. Yediğimiz yemek ise sahur yemeği dir. Peygamberimiz de bizlere sahura kalkmayı tavsiye etmiştir. Peygamberimizin kendisi de sahur yemeğini yemiştir. Yemek yedikten sonra ise sahur vaktinde namaz kılmış, dua etmiştir. Peygamberimizden öğrendiğimiz gibi bizler de sahur vaktini dua ederek değerlendirebiliriz. Çünkü sahur vakti duaların en çok kabul edildiği vakitlerden biridir. Sahur vaktinin sonuna kadar sahur yemeği yiyebiliriz. Sahur yemeğini yedikten sonra Niyet ettim Allah rızası için bugünkü ramazan orucumu tutmaya. diyerek oruca niyet ederiz. Niyetimizi sadece sözlerle yapmamız şart değildir. Sahura kalkmamız da oruç tutacağımızı içimizden geçirmemiz de niyet olarak kabul edilir. İmsak: Tan yerinin ağarmasıyla birlikte orucun başladığı vakte imsak denir. İmsak, sahurun sona erip orucun başladığı vakittir. İmsakten iftara kadar bir şey yenilip içilmez. İmsak vaktinin başladığını, sabah ezanının okunması ile anlarız. Sahura kalkan Müslümanlar, imsak vakti girince yemeyi ve içmeyi bırakırlar. Bu vakitte dişlerimizi fırçalar ve ağız temizliğimizi yaparız. İftar: Oruç açmaya iftar denilir. Güneş batıp akşam ezanı okunduğunda orucumuzu açarız. Orucumuzu açmaya iftar, bu esnada yediğimiz yemeğe ise iftar yemeği denir. Oruç ibadetini tamamlayıp iftar vaktine yetişenler, bundan büyük bir mutluluk ve sevinç duyarlar. Gün boyunca oruç tutan Müslümanlar, güneş batıp akşam ezanı okunduğunda oruçlarını açarlar. İftarlar da genellikle birlikte yapılır. Akrabalar, komşular davet edilir. Ramazanda iftar yemeği vermek, toplum olarak adet haline getirdiğimiz güzel bir davranıştır. Çünkü Peygamberimiz de oruçluya iftar ettiren kişiye çok sevap verileceğini bildirmiştir. Peygamberim Demiş ki Sahurda yemek yiyiniz, çünkü sahur yemeğinde bereket vardır. Peygamberim Demiş ki Bir oruçluya iftar ettiren kimseye, o oruçlunun sevabı kadar sevap verilir. Ancak o oruçlunun sevabından da bir şey eksilmez. Peygamberim Demiş ki Oruçlunun iki sevinci vardır: Biri iftar ettiği vakit, diğeri de Allah a kavuştuğu zamandır.

158 158 Dini Bilgiler Kitabım Peygamberim Demiş ki Oruç bir kalkandır. Sizden biriniz oruçlu olduğu bir günde kötü söz söylemesin, kavga etmesin. Ona birisi kötü söz söylerse, Ben oruçluyum. desin. Hatırlama Teravih Namazı Ramazan ayında yatsı namazlarından sonra kılınan teravih namazı ile namaz ünitemizde tanışmıştık. Nasıl kılındığını bir daha hatırlayalım mı? Kur an dan Bize Eğer bilirseniz güçlüğüne rağmen oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır. Bakara Suresi, 184. İftar sofrası başında akşam ezanının okunması bekleriz. Beklerken dua etmeyi de unutmamız gerekir. Yemeklerin önümüzde olduğu ama onları yiyemediğimiz bu vakitte sabretmeyi be beklemeyi de öğreniriz. İftar vakti geldiğinde ezanlar okunur ve yemeğimizi hep birlikte yeriz. Birlikte yapılan bu iftarlar ile Müslüman kardeşlerimizle aramızdaki sevgi, hoşgörü, dayanışmanın artmasını sağlar. İftar Duası: İftar vakti, duaların kabul edildiği önemli vakitlerden biridir. Müslümanlar, oruçlarını açarken verdiği nimetlerden dolayı Allah a şükredip dua ederler. Yapılan bu duaya iftar duası denir. Bu dua, nimetin değerini anlama bilinciyle Allah a yapılan bir teşekkürdür. Kaza Orucu: Hastalık ve yolculuk gibi durumlarda oruç tutamayabiliriz. Ancak bu orucun borcu üzerimizde durur. Oruç tutamadığımız günler kadar, Ramazan ayı dışında, oruç tutarız. Sonradan tuttuğumuz bu oruca kaza orucu denilir. Teravih Namazı: Ramazanda yatsı namazından sonra, vitir namazından önce kılınan namaza teravih namazı denir. Bu namaz, sünnet bir namazdır. En az sekiz rekât en fazla yirmi rekât olarak kılınır. İki rekât ya da dört rekât olarak kılınabilir. Dört rekât olarak kılınırsa ikindi namazının sünneti gibi, iki rekât olarak kılınırsa sabah namazının sünneti gibi kılınır. İki rekât olarak kılmak daha güzeldir. Cemaatle ya da tek başına kılınabilir ama cemaatle kılmak daha bereketlidir. Fitre (Fıtır Sadakası): Ramazan bayramına kavuşan ve temel ihtiyaçları dışında belli bir mala sahip olan Müslümanların vermesi gereken bir sadakadır. Beden zekâtı da denilen bu sadaka, ailedeki küçük, büyük herkes için ayrı ayrı verilir. Fıtır sadakası, orucumuzu zedeleyen davranışlarımızı, eksiklerimizi giderir. Hem de ihtiyaç sahibi kimselerin bayram coşkusuna katılmasını sağlar. Fıtır sadakasın, toplumda pek çok kişi verir. Bu durum, ramazanın bize öğrettiği paylaşma, yardımlaşma gibi duyguları da pekiştirir. Karşılıklı olarak sevgi

159 Dini Bilgiler Kitabım 159 ve kardeşlik bağlarının kuvvetlendiği ramazan ayında fıtır sadakası bayram coşkusunu artırır. Fitrenin miktarı, bir kişinin bir günlük yiyeceği veya bunun para olarak karşılığıdır. Bu miktar, sadakanın en azıdır. Ancak kişi, kendi ekonomik düzeyine göre daha fazla da verebilir. Fitre verirken, verdiğimiz parayı fitre niyetiyle vermeliyiz. Niyet olmadan verilen para fitre olmaz. Bayram namazından hemen önce verilmesi güzel olan bu sadakayı bayramdan birkaç gün önce de verebiliriz. Fitrenin verilmesi bayramın birinci gününden sonraya bırakılmalıdır. Mukâbele: Ramazan ayında her gün Kur an-ı Kerim in bir cüzünün okunması ve dinlenmesi şeklinde yapılan ibadettir. Bir kişi okur, orada bulunan diğer kişiler Kur an dan okunan yeri takip ederler. Böylece ramazan ayı boyunca Kur an baştan sona bitirilmekte yani hatmedilmektedir. Mukâbele geleneği ile Peygamberimiz (sav) ve Cebrail in (as) bir uygulamasını bugün de yaşatıyoruz. Peygamberimiz (sav) ve Cebrail in (as), her yıl ramazan ayında, o zamanda kadar nazil olan (gelen) Kur an ayetlerini karşılıklı olarak birbirlerine okurlardı. Biz de bugün mukâbeleler ile Peygamberimizin bu sünnetini yaşatıyoruz. Hem de Kur an ayı olarak da bilinen ramazan ayının ruhunu anlamaya daha çok yaklaşmış oluyoruz. İtikâf: Bir mescitte ya da camide ibadet etmek niyetiyle ve bazı kurallara uyarak bulunmaya itikaf denir. İtikâfa niyet etmek şarttır. İtikâf, özellikle ramazanın son on gününde gerçekleştirilir. Erkekler muhakkak bir camide itikâfa girmelidir. Kadınlar ise evin bir odasında itikâfa niyet etmelidir. Kur an dan Bize Oruç, sayılı günlerdedir. Sizden kim hasta, ya da yolculukta olursa, tutamadığı günler sayısınca başka günlerde tutar. Bakara Suresi, 184. İftar Duası ا ل ه م ل ك ص م ت و ب ك ا م ن ت و ع ل ي ك ت و ك ل ت و ع ل ى ر ز ق ك ا ف ط ر ت Allah ım! Senin için oruç tuttum, sana inandım, sana güvendim. Senin verdiğin rızıkla orucumu açıyorum. Peygamber Efendimiz her yıl ramazan ayının son on gününde itikâfa çekilirdi. Bu günlerde Peygamberimiz, bütün geceleri ibadetle geçirirdi. Ramazanın incisi olan Kadir Gecesi Ramazan ın son on günündedir. Bu günlerde itikâfa çekilip ibadetle meşgul olmak, Ka- Peygamberim Demiş ki Oruçlunun iftar vaktine kadar yaptığı dua geri çevrilmez.

160 160 Dini Bilgiler Kitabım Kadir Suresi Rahmân ve Rahîm Olan Allah ın Adıyla Şüphesiz, biz onu (Kur'an'ı) Kadir gecesinde indirdik. Kadir gecesinin ne olduğunu sen ne bileceksin! Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır. Melekler ve Ruh (Cebrail) o gecede, Rablerinin izniyle her türlü iş için iner de iner. O gece, tan yerinin ağarmasına kadar bir esenliktir. Kadir Suresi, 1-5. Kadir Gecesi Duası ا ل ه م ا ن ك ع ف و ك ر يم ت ح ب ال ع ف و ف اع ف ع ن Yâ Rabbi! Sen affedicisin, affetmeyi seversin. Beni de affet. dir Gecesini güzel bir şekilde geçirme umudunu da artırır. İtikâf ile dünyanın her türlü uğraşından arınıp sadece Allah a yöneldiğimiz, ibadetle geçirdiğimiz bir zaman dilimine gireriz. İtikâf yapmak isteyen kişi, itikâf niyetiyle camide kalmaya başlar. Böylece itikâfa giren kişi, namaz kılar, Kur an okur, Allah ı anar, dünyalık telaşlardan uzaklaşır. İhtiyaç olmadıkça cami dışına çıkmaz. İtikâfta kaldığı süre boyunca dini bilgilerini pekiştirir, hayatın anlamını düşünür. İtikfın en azı için bir sınır yoktur. Kısa süreli de itikâfta kalınabilir. Ramazan ın İncisi Kadir Gecesi: Bin aydan daha hayırlı olan bu gece, ramazan ayı içerisindedir. Kur an-ı Kerim, bu gecede inmeye başlamıştır. Kadir Gecesi'nin hangi gece olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte, Ramazan ayının 27. gecesinde olma ihtimali yüksektir. Peygamberimiz kadir gecesini ramazanın son on gününde aramamızı söylemiştir. Kadir Gecesi'nin rahmet ve berekete sebeptir. Bu sebeple bizler için çok değerlidir. Kadir gecesi en güzel şekilde geçirilmeli, bu gecede Allah tan af ve bağışlanma istenmelidir. Mesela, kaza namazı olanlar, bu kazaları Kadir gecesinde yerine getirebilir. Fidye: Oruç tutmaya güçleri yetmeyen yaşlılar, tutamadıkları oruçlar için fidye verirler. Ağır bir hastalığa yakalanan ve iyileşme umudu olmayan hastalar da fidye verirler. Bu sebeplerden dolayı oruç tutulamayan her gün fidye verilir. Fidye miktarı, bir kişinin bir günlük yiyeceği ya da bu yiyeceği almaya yetecek miktarda paradır.

161 Dini Bilgiler Kitabım 161 Orucun Çeşitleri 1. Farz Oruç: Ramazan orucu, kefaret orucu, kaza orucu 2. Vâcip Oruç: Adak orucu 3. Nâfile Oruç: Şevval orucu, Aşure orucu vb. Akıllı ve ergenlik çağına gelmiş Müslümanlar ramazan ayında oruç tutmakla yükümlüdür. Yani Ramazan orucu, akıllı ve ergenlik çağına girenler için farz bir ibadettir. Oruç tutacak kişinin yolculuk ve hastalık gibi oruç tutmaya engel bir durumunun da bulunmaması gerekir. Ramazan orucunu, herhangi bir sebeple tutamayan kişi, ramazan ayı haricinde bu orucunu kaza etmelidir. Bu orucun kaza edilmesi de farzdır. Ramazan ayında bilerek orucunu bozan kimseye kefaret orucu tutması da farzdır. Herhangi bir durum için oruç tutmayı adayan bir kimsenin bu adak orucunu tutması vaciptir. Tutmayı adadığı orucun zamanını da belirlemişse belirlediği zamanda tutması gerekir. Zamanını belirtmemişse herhangi bir günde tutabilir. Başlanmış nafile (sünnet) bir orucun bozulması durumunda kaza edilmesi de vaciptir. Nafile oruçlar, farz ve vacip oruçların dışındadır. Mecburi olmayan bu oruçlar tutulduğunda sevap kazanılır. Şevval orucu, Aşure orucu, pazartesi ve perşembe günleri tutulan oruçları nafile oruca örnek verebiliriz. Orucu Bozan Durumlar 1. Bilerek bir şey yiyip içmek 2. İlaç kullanmak 3. Sigara içmek 4. Ağza giren yağmuru bilerek yutmak Peygamberim Demiş ki Kim kötü söz ve davranışları bırakmazsa onun yeme ve içmesini terk etmesine Allah ın ihtiyacı yoktur. Peygamberim Demiş ki Kim ramazan orucunu tutar ve ona şevval ayından altı gün ilave ederse bütün yılı oruç tutmuş gibi olur. Kur an dan Bize Oruca gücü yetmeyenler ise bir yoksul doyumu fidye verir. Bununla birlikte, gönülden kim bir iyilik yaparsa (mesela fidyeyi fazla verirse) o kendisi için daha hayırlıdır. Eğer bilirseniz oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır. Bakara Suresi, 184.

162 162 Dini Bilgiler Kitabım Oruç Tutmanın Yasak Olduğu Günler 1. Ramazan Bayramı 2. Kurban Bayramı 3. Kadınların Özel Günleri 5. Dişlerin arasında kalan nohut tanesinden büyük artığı bilerek yutmak 6. İftar vakti henüz gelmediği halde geldi sanarak iftar etmek Orucu Bozmayan Durumlar 1. Oruçlu olduğunu unutarak bir şey yiyip içmek 2. Göze ve kulağa ilaç damlatmak. 3. Diş çektirmek. Peygamberim Demiş ki İnanarak ve sevabını Allah tan umarak ramazan orucunu tutan kişinin geçmiş günahları bağışlanır. 4. Ağza giren yağmuru farkında olmadan yutmak 5. Dişlerin arasında kalan nohut tanesinden küçük artığı yutmak 6. Kan vermek. 7. Banyo yapmak. 8. Güzel kokular koklamak. 9. Dişleri fırçalamak. Özür Hallerinde Oruç Kefâret Orucu Ramazan orucuna niyet ettikten sonra mazeretsiz bir şekilde orucunu bozan kişi ramazandan sonra kefâret ödemelidir. Hem de bozduğu orucu kaza etmelidir. Orucun kefâreti köle azat etmektir. Bu mümkün değilse aralıksız olarak 60 gün oruç tutmak gerekir. Kişi buna da güç yetiremiyorsa 60 fakiri doyurmalıdır. İslam dini kolaylık dinidir. Allah, bizler için kolaylık diler. Bizi yerine getiremeyeceğimiz sorumluluklar ile mükellef tutmaz. Bizim güç yetiremeyeceğimiz durumları bizden istemez. Yüce Rabbimiz, Ramazan orucunu tutmakta zorlanabileceğimiz durumlar için de bize bazı kolaylıklar sağlamıştır. Bu durumlardan biri yolculuk halidir.

163 Dini Bilgiler Kitabım 163 On beş günden az kalmak üzere, en az 90 km uzaklıktaki bir yere giden kimse yolcu olarak kabul edilir. Yolculukların zorluğu sebebiyle yolcu olanlar, oruç tutup tutmama konusunda serbest bırakılmıştır. Ama herhangi bir sıkıntı ile karşılaşmayacaksa yolcuların da oruç tutması daha uygun görülmüştür. Ramazan orucu mazeretlerinden biri de hastalıktır. Oruç tuttuğunda hastalığı nedeniyle zorda kalacak olanlar oruç tutmayabilirler. Tutamadıkları oruçlarını iyileştikten sonra kaza ederler. İyileşme ümidi olmayan hastalar ise tutamadıkları gün sayısınca fidye verirler. Oruç tutamayacak kadar yaşlı olan kimseler de tutamadıkları her gün için fidye verirler. Kur an dan Bize Kim o anda hasta veya yolcu olursa (tutamadığı günler sayısınca) başka günlerde kaza etsin. Allah sizin için kolaylık ister, zorluk istemez. Bakara Suresi, 185. Oruç Tutarken Neye Dikkat Edelim? Oruç, canımızın istediği şeylere bilinçli olarak yaklaşmamaktır. Oruç ile sahip olduğumuz şeylerden fedakârlık etmeyi, sevdiğimiz şeylerden vazgeçebilmeyi, isteklerimizi erteleyebilmeyi öğreniriz. Bütün bunlar bizim irademizi kuvvetlendirir, bize sabrı öğretir. Başka insanların halinden daha iyi anladığımız Ramazan ayında orucun bir sabır ve irade eğitimi olduğunu unutmamalıyız. Hatalara tahammül edebilmeliyiz. Toplum hayatının karşılıklı anlayış ile daha güzel olacağını unutmamalıyız. Orucun bize kazandırdığı bu özellikleri hatırımızda tutmalıyız. Oruç, sahip olduklarımızı bile bir süre kısıtlayarak bizim para ve mal hırsından kurtulmamızı sağlar. Hatırlatma Fidyenin, sabah akşam bir fakiri doyurmak veya bunu karşılayacak parayı vermek olduğunu öğrenmiştik. Tahammül etmeyi, sabretmeyi, affetmeyi, halden anlamayı, iradeli davranmayı öğrendiğimiz bu ayda kazandığımız erdemleri bir yıl boyunca korumalıyız. Böylece yeni Ramazanı daha iyi bir insan olarak karşılamalıyız.

164 164 Dini Bilgiler Kitabım Oruç Tutmanın Güzel Olduğu Günler 1. Şevval Orucu: Ramazan dan sonraki ay Şevval ayıdır. Bu ayda 6 gün oruç tutmak güzeldir. 2. Aşure Orucu: Muharrem ayının 10. gününde oruç tutmak güzeldir. 3. Her Ay Üç Gün Oruç: Hicri ayların 13,14 ve 15. günlerinde oruç tutmak güzeldir. 4. Pazartesi-Perşembe Orucu: Her ayın bu günlerinde oruç tutmak güzeldir. 5. Zilhicce Orucu: Zilhicce ayının ilk dokuz günü yani kurban bayramından önceki 9 gün oruç tutmak güzeldir. 6. Haram Aylarda Oruç: Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Receb aylarında Perşembe, Cuma ve Cumartesi günleri oruç tutmak güzeldir. 7. Şaban Ayı Orucu: Peygamberimizin en çok oruç tuttuğu bu ayda oruç tutmak güzeldir. 8. Davud Orucu: Peygamberimizin Davud Orucu olarak isimlendirdiği oruç, yani bir gün oruç tutup bir gün oruç tutmamak güzeldir.

165 3 Hikaye MUTLU KARDEŞLER Ramazan ayının başlamasına çok az kalmıştı. Ramazan ayı, bereket ayı demekti. Sabır, irade, hoşgörü, birlik, beraberlik ayıydı aynı zamanda. Tüm Müslümanlar ramazan ayının gelmesini iple çekerler ve o bir ayı bayram havasında geçirirlerdi. Yiğit ve ailesi de ramazan ayının gelişi sebebiyle hazırlıklara başlamışlardı. Annesi, ev temizliğine girişerek dip köşe her yeri temizlemişti. Ailecek gidilen marketten alışveriş yapılmış, evin tüm ihtiyaçları alınmıştı. Biraz meyve, bolca sebze, kahvaltılık yiyecekler, hurma Yiğit, dokuz yaşından beri orucunu tutuyor, namazlarını kılıyordu. Şu anda da on üç yaşında, ailesinin gurur duyduğu bir evlattı. Yiğit in kız kardeşi Beyza ise henüz sekiz yaşındaydı. Bu ramazanda, o da sahura kalkıp oruç tutmak istediğini söylemişti ailesine. Anne ve babası çok emin olamamışlardı; Gelecek yıla başlarsın diye düşünmüştük biz dediler ama Beyza oldukça kararlıydı. Ramazanın ilk günü gelip çatmıştı. Ailecek sahura kalkıldı. Babaları sahura kalkmanın önemini vurguladı; Sahur, berekettir çocuklar. Her sahura kalkışımızda evimiz bereketlenir, bu mübarek ayın anlamını, önemini daha da derinden kavratır bize. Uykumuzun en derin yerinde kalkmak,

166 166 Dini Bilgiler Kitabım yiyecek bir şeyler hazırlamak, ezanın okunmasını bekleyerek namazımızı kılmak. İşte bunlar irademizi güçlendiren, inançlarımızı pekiştiren, aile bağlarımızı kuvvetlendiren ibadetlerdir dedi. Ailecek sahurlarını yaptılar, namazlarını kıldılar. Aralarında en heyecanlı olanları Beyza idi. Acaba yeterince sabırlı ve iradeli olabilecek miydi? Ağabeyi, ona yardımcı olacağına dair söz vermişti. Gün boyu iki kardeş hiç ayrılmadılar. Birlikte resim yaptılar, annelerine yardım ettiler, namazlarını birlikte kıldılar. Akşamüstüne doğru Beyza, birazcık halsizleşmişti. Çok susadığını söylemişti ağabeyine. Ağabeyi de ona; Gel bak sana bir hikâye anlatacağım diyerek onu bahçeye çıkarttı ve ağaçtaki kuşları gösterdi; Biliyor musun Beyza, Ramazan ayının son günü olan arife gününde kuşlar bile oruç tutarmış diye ekledi. Beyza çok şaşırmıştı. Daha önce duymadığı bir şeydi bu. Minicik kuşlar nasıl dayanıyorlar açlığa, diye geçirdi içinden. Ağabeyi adeta içini okumuştu Beyza nın; Allah, kurtlara kuşlara bile öyle sabır verir ki açlığa susuzluğa dayanabilirler. Düşün, onlar bile iradeli bir şekilde nefislerini kontrol edebiliyorlar Beyza dedi. Beyza bu hikâyeden çok etkilenmişti. Kurtların kuşların bile dayanabildiği açlık ve susuzluğa o, haydi haydi dayanabilirdi. Allah, onlara verdiği sabrın daha fazlasını insanlara vermişti. Beyza, ramazanın ilk gününü yüz akı ile bitirmişti. Hiçte zorlanmamıştı. Anne ve babası da onunla gurur duymuşlardı. Ancak en büyük desteği ağabeyi Yiğit vermişti. Bir ağabey olarak kardeşine örnek olmuş, onu sürekli motive etmişti. İftar sofrasında hepsi de çok mutluydu. Anneleri, çok fazla çeşit yemek hazırlamamıştı. Çünkü çok yemek yemeleri mümkün değildi, dolayısıyla ziyan olmasın diye bir çeşit çorba, sulu yemek ve salata hazırlamıştı. Tatlı olarak da hurma yemişlerdi.

167 Dini Bilgiler Kitabım 167 İftarda fazla yemek yemenin zararlarından bahsetti babaları. Gerçekten de doğruydu. Yiğit ve kardeşi Beyza, az yemek yiyerek midelerinin rahat etmesini sağlamışlardı. Allah kabul etsin kardeşim dedi Yiğit. Kardeşiyle gurur duyuyordu. Kardeşi de onun gibi bir ağabeye sahip olduğu için kendisini çok şanslı hissediyordu. O günden sonra ve diğer ramazan aylarında da Beyza ve Yiğit düzenli olarak oruçlarını tuttular. Sabırlı bir şekilde nefislerini kontrol ederek daha mutlu ve daha sağlıklı bir hayat yaşadıkları gibi, dini ibadetlerini yerine getirmenin ve Allah ın emirlerine uymanın verdiği mutluluğu da tatmışlardı.

168 4 Hadis Öğrenelim 1) Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: Kim, iyiliğine ve yüceliğine yürekten inanarak ve karşılığını sadece Allah tan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa, geçmiş günahları bağışlanır. 2) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: Oruç bir kalkandır. Oruçlu kimse kötü söz söylemesin ve kötü davranışlarda bulunmasın. Eğer herhangi biri kendisiyle kavga etmeye veya küfürlü konuşmaya girişirse, ona ben Ben oruçluyum desin. 3) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: Oruç sabrın yarısıdır!

169 Dini Bilgiler Kitabım 169 4) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: Kim yalanı ve yalanla iş yapmayı terk etmezse Allah ın o kimsenin yemesine ve içmesini bırakmasına ihtiyacı yoktur. Hiçbiriniz oruçlu olduğu gün çirkin söz söylemesin ve kimse ile çekişmesin. 5) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: Ey İnsanlar! Yüce ve kutlu bir ayın gölgesi üzerinize düştü. O ayda bir gece(kadir gecesi) vardır ki bin aydan daha hayırlıdır. Allah, o ayda oruç tutmayı farz kıldı. Geceleyin ibadet etmeyi (teravih kılmayı) nafile ibadet saydı. O ayda iyilik yapan kimse diğer aylarda farz işlemiş gibi olur. O sabır ayıdır. Sabrın karşılığı ise cennettir. O yardımlaşma ayıdır. O ayda Allah ın kullarına verdiği nimetler artar. O ayda kim oruçluyu iftar ettirirse bu, günahlarının bağışlanmasına ve cehennemden kurtulmasına vesile olur. Aynı zamanda oruçlunun sevabından da bir şey eksilmez.

170 5 ETKİNLİKLER Doğru Olanı Bulalım 1) Aşağıdaki aylardan hangisinde farz olarak bir ay boyunca oruç tutulur? A) Recep B) Şaban C) Ramazan D) Muharrem 2) Ramazan ayında minarelerin arasına asılan ışıklı yazılara ne denir? A) Mahlas B) Mahya C) İtikâf D) Tedvin

171 Dini Bilgiler Kitabım 171 3) Çok yaşlılık ve ağır hastalık sebebiyle oruç tutamayanlar ne yaparlar? A) Fidye verirler B) Kefaret orucu tutarlar C) Fitre verirler D) Hepsi 4) Aşağıdakilerden hangisi bayramlarda yapılanlardan değildir? A) Bayram sabahı erkekler bayram namazını kılmak için camiye giderler. B) Bayram boyunca oruç tutulur. C) Mezarlıklar ziyaret edilir. D) Büyükler ziyaret edilir. 5) Aşağıdakilerden hangisi orucu bozar? A) Ağız yoluyla ilaç almak B) Banyo yapmak C) Güzel koku koklamak D) Dişleri fırçalamak 6) Aşağıdakilerden hangisi oruç ile ilgili yanlıştır? A. Oruç bizi sabırlı kılmaktadır. B. Oruç kötü düşüncelerimizi bertaraf eder. C. Oruç manevi dünyamızı zenginleştirir. D. Oruç malımızı eksiltir.

172 172 Dini Bilgiler Kitabım 7) Aşağıdakilerden hangisi oruç türlerinden biri değildir? A. Kader orucu B. Nafile oruç C. Adak orucu D. Kaza orucu 8) Oruç aşağıdaki kimselerden hangisine farz kılınmamıştır? A) Müslümanlara B) Akıllı olanlara C) Ergen olanlara D) Hasta olanlara CEVAPLAR: 1C 2B 3A 4B 5A 6D 7A 8D

173 Dini Bilgiler Kitabım 173 HANGİSİ DOĞRU, HANGİSİ YANLIŞ? Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğru, hangisi yanlış? Doğru olanların başındaki kutucuğa D, yanlış olanlarınkine Y yazalım Fıtır Sadakası, Ramazan bayramına kavuşan ve temel ihtiyaçları dışında belli bir mala sahip olan Müslümanların vermesi gereken bir sadakadır. Bir mescitte ya da camide ibadet etmek niyetiyle ve bazı kurallara uyarak bulunmaya mukabele denir. Bin aydan daha hayırlı olan Kadir gecesi, Recep ayı içerisindedir. Akıllı ve ergenlik çağına gelmiş Müslümanlar ramazan ayında oruç tutmakla yükümlüdür. Muharrem ayının 10. gününde tutulan oruç Aşure orucudur. Ağza giren yağmuru bilerek yutmak orucu bozmaz. CEVAPLAR: D-Y-Y-D-D-Y

174 174 Dini Bilgiler Kitabım TAKİP EDELİM Aşağıdaki harfleri takip ederek kutucuklara yerleştirelim Dinin emirlerini yerine getirenlere verilmiş olan ismi öğreneceğiz. V H E T İ A R Ramazan ayında kılmış olduğumuz namazın adını öğrenmiş olduk. Şimdi de nasıl kılındığını yazalım (Ramazanda yatsı namazından sonra, vitir namazından önce kılınan namaza teravih namazı denir. Bu namaz, sünnet bir namazdır. En az sekiz rekât en fazla yirmi rekât olarak kılınır. İki rekât ya da dört rekât olarak kılınabilir. Dört rekât olarak kılınırsa ikindi namazının sünneti gibi, iki rekât olarak kılınırsa sabah namazının sünneti gibi kılınır. İki rekât olarak kılmak daha güzeldir. Cemaatle ya da tek başına kılınabilir ama cemaatle kılmak daha bereketlidir. )

175 Dini Bilgiler Kitabım 175 DOĞRU KELİME HANGİSİ? Aşağıdaki cümlelere parantez içindeki kelimelerden birisi gelecek. Doğru olanı yerleştirelim. Peygamberimiz buyurmuştur ki, oruç sabrın....(yarısıdır / bütünüdür)... Aylar; birbiri ardına gelen rahmet ve bağışlanma aylarıdır. (Beş / Üç)... kapısı cennette özel olarak oruç tutanların girmesi için açılmış kapıdır. (Kevser / Reyyan) Ramazan orucu... takvime göre tutulur. (Hicri / Miladi) Kur an-ı Kerim, ramazan ayı içinde yer alan... indirilmeye başlanmıştır. ( Kadir Gecesi nde / Regaip Gecesi nde) İftar sofrası başında... ezanının okunması bekleriz. (sabah / akşam)... güçleri yetmeyen yaşlılar, fidye verirler. (Oruç tutmaya / Namaz Kılmaya) CEVAPLAR: yarısıdır - üç - reyyan - hicri - Kadir Gecesi'nde - akşam - oruç tutmaya

176 176 Dini Bilgiler Kitabım KELİME EŞLEŞTİRME Aşağıda iki sütunda verilen ifadeleri uygun şekilde eşleştirelim. Rahmet ve Bağışlanma Ayları İftar Ramazanda Kılanan Namaz Kefaret Orucu Oruç Açmak Üç Aylar Orucu Bozanın Tuttuğu Oruç Kadir Gecesi Ramazan'ın İncisi Teravih

177 ünite 7 İBADET-SORUMLUK

178 1 İBADET ETMEK VAZİFEMDİR Sevgili çocuklar, başınız yere eğildikçe seviyenizin daha çok yükseleceğini daha önce hiç düşündünüz mü? Ya da gün içerisinde pek fazla vaktinizi almayan şeyler yaptığınızda ödüllendirileceğinizi? Veya belirli bir ay içerisinde belli bir süre için yememeye, içmemeye ve kötü alışkanlıklardan uzak durmaya çalıştığınız için cennete özel bir kapıdan girmeyi, yine belli bir ayda kutsal bir evi ziyaret ettiğiniz için günahlarınızdan kurtulabileceğinizi hiç düşündünüz mü? İbadet, Allah-u Teala ya itaat etmek anlamına gelip, günlük veya yıl içerisinde Allah-u Teala nın bizden istemiş olduğu şeylerdir. Mesela namaz ve oruç gibi. Allah-u Teala bizi ve çevremizde gördüğümüz ve göremediğimiz her şeyin yaratıcı ve sahibi olarak verdiği nimetlere ve asıl olarak kendisine saygı göstermemizi ister. Verdiği nimetlerin ne kadar değerli olduğunu anlamamızı istediği için mesela bütün yıl boyunca yeme ve içmemize izin verirken sadece belli bir süreliğine buna izin vermez. Veya normalde seçimlerinde özgür olan insan Allah ın evim dediği Kâbe ve çevresine geldiği zaman tırnak veya saçını kesmek gibi en doğal olan davranışları bile kısa bir süreliğine yapamaz olur. Nimetlerin

179 Dini Bilgiler Kitabım 179 farkına varmak yanında zaman nimetini de nasıl programlamamız gerektiğini en güzel şekilde namaz ibadetinde bizlere gösterir. Eğer zamanımızı programlamamız gerekiyorsa tabi ki de bize bu kadar nimeti bahşeden ve bizi çok seven Rabbimiz (Yaratıcımız) için yapmalıyız. Sevgili çocuklar şimdi şöyle düşünelim. Bizim her gün gitmemiz gereken bir okul var değil mi? Okula gitmediğimiz günlerde derslerden geri kaldığımız için telafi dersleri ayarlamaya çalışırız. Fakat okula düzenli gelen bir öğrenci devamsızlık yapan öğrenciye göre daha başarılı olur ve çevresi tarafından takdir edilir. Diğer öğrenci telafi dersleri öğrenmeye çalışırken asıl derslerden uzaklaşır ve sürekli bir aksama olur. Sevgili çocuklar ibadetlerimizde böyledir işte eğer aksatmadan, devamlı olarak yaparsak Allah-u Teala nın sevgisini kazanmış oluruz. Sevgili Peygamberimiz de bu konu üzerinde durmuş ve yapılan en iyi ibadetin az ve sürekli olduğunu söylemiştir. Sevgili çocuklar eğer bir Müslüman yaptığı her işte Allah ın sevgisini kazanmak için yapıyorsa bu onun için bir ibadet olur. Biz Allah ın sevgisini kazanmak isteyen çocuklar olduğumuz için yaptığımız her işin ibadet olduğunu düşünmeliyiz o zaman. Şimdi şöyle dua edelim: Ey Allah ım bizi senin sevgini kazanmak için çalışan, sorumluluk sahibi kullarından eyle. Bizi bağışla ve bizi hesaba çekeceğin gün bizi ödüllendirdiğin kulların yap. Amin.

180 2 İbadet-Sorumluluk İbadet Nedir? Kur an dan Bize Allah a ibadet edin ve ona hiçbir şeyi ortak koşmayın Nisa Suresi, 36. Kur an dan Bize Yalnız sana ibadet ederiz ve yalnız senden yardım dileriz. Fatiha Suresi, 5. İbadet, Allah a gönülden ve isteyerek yönelmek, tapmak, boyun eğmek ve itaat etmek anlamlarına gelmektedir. İbadet, Allah a saygı göstermek ve onun emirlerini yerine getirmektir. Kulluk etmek deyimimiz de bu manada kullanılır. Daha özel anlamıyla ibadet, Allah a yakın olmaya ve O nun hoşnutluğunu kazanmaya çalışmaktır. Allah ın emrettiği namaz, oruç ve hac gibi amelleri yapmamız ibadettir. Ama ibadetler sadece bunlarla sınırlı değildir. Allah ın rızasını kazanmak için yaptığımız her güzel şey de ibadettir. Hatta Allah ın yasakladığı şeyleri yapmamak bile bir ibadettir. İbadetler, dinin ana unsurlarından birisidir. Yapılış amaçlarını ve şekillerini Kur an ı Kerim ve Hadis-i Şeriflerden öğrendiğimiz ibadetler için belli başlı bazı ilkelerden söz etmemiz gerekmektedir. Mesela Allah a hiçbir şeyi ortak koşmamamız, ibadetimizi ve duamızı yalnız O na yapmamız gerekir. İbadeti ne için yaptığımızın farkında olmalıyız. Allah a yakınlaşmaya çalışan bir kimse olarak ibadetlerimizi aksatmamaya özen göstermeliyiz. İbadetin bizim bir sorumluluğumuz olduğunun farkında olmalıyız. İbadetlerimizi yaptığımızda Allah a olan sevgi ve bağlılığımızı da ortaya koymuş oluruz. Yani ibadetler hem Allah a olan

181 Dini Bilgiler Kitabım 181 sevgimizin bir sonucudur hem de O na olan sevgimizi göstermenin bir şeklidir. İbadetlerimizi yerine getirerek Allah ın emir ve yasaklarının bizim için ne kadar önemli ve değerli olduğunu göstermiş oluruz. İbadetlerimize düzenli olarak devam ederek bu değeri korumaya çalışırız. Hem de bu hal bize disiplin kazandırır. İbadetlerle ilgili hatırlamamız gereken bir diğer husus ise hiçbir ibadetin başka bir ibadetin yerini tutmayacağıdır. Bunun için bir kişinin kalbinin temiz olması, iyi işler yapıyor olması tek başına yetmez. Bunlarla birlikte ibadetlerini de yerine getirmelidir. Aynı şekilde sadece ibadetlerini yerine getirmekle de kişi üzerindeki sorumluluğu yerine getirmiş olmaz. O da iyi işler yapmak, imanını ve ibadetini bu güzel işleriyle desteklemek zorundadır. Mesela namaz kılan bir kimsenin ticarette hile yapması ne kadar kötü ise ticaretinde hile yapmayan birinin namaz kılmaması da o kadar kötüdür. Zaten Kur an-ı Kerim de de namaz kılmanın yanında iyi davranışlar yapmak gerektiği de ifade edilmiştir. Yani ibadetlerimiz yanında iyi işler yapmak da bizim görevimizdir. Peygamberim Demiş ki Benim mutluluğum namazdadır. İbadet, bizler için bir eğitimdir. Bu eğitim ile isteklerimizi kontrol altına almayı öğrenmiş oluruz. Bunu öğrendiğimizde başımıza gelen zor durumlara karşı sabredebiliriz. Çünkü her an Allah ın varlığını hissederiz. Hayatın bizler için imtihan olduğunu da sürekli hatırımızda tutmuş oluruz. Hatta ibadet yükümlülüğün de bir imtihan olduğunun farkına vararak zorluklar karşısında bireysel motivasyonumuzu artırırız. İbadetlerimiz ile Ayrıca İbadet ile toplumsal faydalar da elde ederiz. Sabırlı, sorumluluk sahibi, disiplinli olmayı öğrendiğimiz ibadetler ile toplumun huzuruna katkı sağlayan bireyler oluruz. Topluluk ile yapılan ibadetler ise birlik bilincimizi kuvvetlendirir. İbadet her şeyden önce mutluluktur. Çünkü ibadet Allah a kavuşmadır.

182 182 Dini Bilgiler Kitabım Niçin İbadet Ediyorum? Kur an dan Bize Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım. Zâriyat Suresi, 56. Allah a ibadet etme ihtiyacı da din duygusu gibi yaratılışımızda vardır. İnsanlık tarihi boyunca her toplumun bir dini olduğu gibi çeşitli ibadetleri, ayinleri de olmuştur. Aslında ibadeti, sadece Allah ın emirlerini yerine getirmek ve O nun hoşnutluğunu kazanmak için yaparız. Bizi yarattığı, yaşattığı türlü nimetlerle bizi donattığı için Allah a çokça şükretmemiz gerekir. Çünkü Rabbimizin nimetlerini saymakla bitiremeyiz. Bize bunca nimet veren Rabbimize bizim de çok teşekkür etmemiz, böylece bize verdiği nimetlerin farkında olduğumuzu göstermemiz gerekir. İbadetlerimiz ile Allah a yakınlaşırız. Allah a yakınlaşmamız ise dertlerimizden, sıkıntı ve üzüntülerimizden, bunalıma düştüğümüzde içinde bulunduğumuz halden bizi kurtarır. Bu durumda ise zorluklara tahammülümüz artar. Olaylara bakışımız daha olumlu hale gelir. Allah ın rahmetinden ümit kesmeyiz. Onun bizi huzura kavuşturacağını bilir, her durumda Allah ın rızasını kazanmaya çabalarız. Allah ın rızasını, hoşnutluğunu ve sevgisini kazanmak bütün nimetlerin, bütün güzelliklerin üstündedir. Bunun için Allah ın isteklerini yerine getirip yasaklarından kaçınmamız gerekmektedir. Bunlara dikkat ettikten sonra da Allah a inanmalı, sığınmalı ve güvenmeliyiz. Bu halde imanımız ve inancımız kuvvetlenecektir. Allah a olan sevgimiz, bağlılığımız arttıkça günahlardan da uzak durmuş oluruz. Çünkü ibadetleri ile her an Allah ın varlığını kalbinde hisseden kişi günah işleyemez. Onun kötü duygu ve düşünceleri de zamanla yok olur gider. İbadet ettiğimizde sorumluluk bilincimiz de artar. Davranışlarımızı, hal ve hareketlerimizi bu bilince göre düzenleriz. İbadetlerimizi yerine getirmediğimizde Allah bizi sevmeyebilir. Oysa Allah ın sevgisini kazanmış olmak en büyük nimettir. Çünkü biz iman etmekle birlikte imanımızı amel ve davranışlarımızla da göstermeliyiz.

183 Dini Bilgiler Kitabım 183 Allah, her şeyin tek sahibi olarak sevginin, saygının en büyüğüne layıktır. Aynı şekilde hamd etmeye, şükretmeye en layık olan da O dur. İbadet ile Allah ile insan arasındaki ilişkiyi belirlediği gibi kişinin diğerleri ile ve toplumla olan ilişkisini de belirler. Hatta ibadet, insan ile canlı, cansız tüm varlıklar arasındaki ilişkiyi, düzeni de kapsar. Hangi işi yaparsak yapalım o işi Allah ın rızasını kazanmak amacıyla ve O nun hoşnut kalacağı şekilde yapmalıyız. Çünkü ibadetlerimiz, imanımızın görünmesidir. İbadetlerim Allah ın emir ve yasaklarına itaat etmek Kur an dan Bize Dikkat edin, kalpler ancak Allah ı anmakla huzura kavuşur. Ra d Suresi, 28. Allah ın hoşuna gidecek işler yapmaya çalışmak Allah ın hoşnut olmayacağı davranışlardan kaçınmak Sadece Allah a kulluk etmek Her işimizi Allah a havale etmek Kur an okumak, dinlemek, ezberlemek Abdest almak Teyemmüm yapmak Gusl etmek Namaz kılmak Oruç tutmak İtikafa girmek Umre yapmak Hacca gitmek Kurban kesmek Kur an dan Bize İman edip iyi işler yapanlar da cennet bahçelerindedirler. Rablerinin yanında onlara diledikleri her şey vardır. İşte büyük lütuf budur. Şûrâ Suresi, 22.

184 184 Dini Bilgiler Kitabım Zekat vermek Sadaka vermek Yardım ve infakta bulunmak Tövbe etmek Kendimiz için dua etmek Bütün Müslümanlar için dua etmek İyi bir insan olmaya çalışmak Hakkı ve doğruyu savunmak Haksızlıklara karşı durmak Helal kazanç sağlamak Anne babamıza hürmet etmek İhtiyacı olan kimselerle ilgilenmek Misafir ağırlamak Davete icabet etmek İnsanların faydalanacağı yol, okul, cami, hastane gibi eserler yaptırmak İlmi eserler yazmak Yardım ve iyilikte bulunanları desteklemek Kur an öğretmek Selamı yaygınlaştırmak Komşuluk ilişkilerine dikkat etmek Sıla-i rahmi (akraba ziyaretini) devam ettirmek Hediyeleşmek Müslüman kardeşine onun haberi olmadan dua etmek Alçakgönüllü olmak

185 Dini Bilgiler Kitabım 185 Kadirşinas (iyilikbilir) olmak Çevremize karşı iyi davranmak Doğayı korumak Allah a ve insanlara karşı sorumluluklarımızın farkında olmak Sabırlı olmak Hoşgörülü olmak Güvenilir olmak Öğrencilere yardım etmek Hastalara yardımcı olmak Hasta ziyareti yapmak İnsanların zor günlerinde yanlarında olmak İnsanların mutlu günlerinde onların mutluluğunu paylaşmak İyilik yapmak Herkesi iyilik yapmaya yönlendirmek Kötülükten sakınmak Herkesi kötülük yapmaktan sakındırmak İnsanlarla iyi geçinmek Allah a verdiği her nimet için şükretmek Allah tan gelen her durum için hamd etmek Allah ı ve Resulünü her şeyden fazla sevmek

186 186 Dini Bilgiler Kitabım Mükellefiyet Mükellef, ergenlik çağına gelen ve akli melekeleri yerinde olan kimsedir. Bu özelliklerinde dolayı mükellef, dinin emir ve yasaklarının muhatabı olarak kabul edilir. Yani akıllı olan ve ergenlik çağına gelmiş olan kimse dinen sorumlu kabul edilir. Dinimizce mükellef kabul edilen kişinin yapmakla ya da yapmamakla sorumlu olduğu işler vardır. Bunlar ef âl-i mükellefin (mükellefin davranışları) olarak isimlendirilir. Mükellefin Davranışları 1. Farz: Allah ve Resul ünün mükelleften kesin bir şekilde yapmasını istediği davranıştır. Farzı yerine getirdiğimizde sevap kazanırız, yerine getirmediğimizde ise günah işlemiş oluruz. Beş vakit namaz gibi. 2. Vacip: Farz kadar açık ve kesin bir delile dayanmasa da Allah ve Resul ü tarafından bağlayıcı bir şekilde emredilen fiillerdir. Vitir ve bayram namazları, kurban, fıtır sadakası gibi. 3. Sünnet: Hz. Peygamber'in söz, fiil ve onayının genel adıdır. Dinimizde Kur'an'la birlikte İslâm'ın iki temel kaynağını oluşturur. 4. Müstehap: Hz. Peygamber'in bazen işleyip bazen terk ettiği, âlimlerin ve salih kulların hep yapmaya çalıştıkları ve bize de tavsiye ettikleri fiil ve davranışlara denir. Nafile namaz kılmak, oruç tutmak gibi. 5. Mübah: Mükellefin yapıp yapmamakta serbest olduğu fiilleri ifade eder. Helâl ya da câiz gibi terimler de, genelde aynı manada kullanılır. Yemek, içmek, gezmek gibi. 6. Mekruh: Allah ın kesin ve bağlayıcı olmasa da yapılmamasını istediği fiil ve davranışlardır. 7. Müfsit: Yapılmakta olan bir ibadeti bozup onu geçerli (sahih) olmaktan çıkaran eksiklik ya da yanlış davranıştır. Oruçlu iken yemek içmek, namazda konuşmak gibi. Geçersiz olan ibadete ise fasit veya batıl denir. 8. Haram: Allah ın yapılmasını kesin ve bağlayıcı bir ifade ve üslûpla yasakladığı fiildir. Haram işleyen kişi günahkâr olarak kabul edilir.

187 Dini Bilgiler Kitabım 187 Farz Çeşitleri 1. Farz-ı Ayn: Allah ın her bir mükellefe ayrı ayrı emrettiği işlerdir. O emri başkalarının yerine getirmekte oluşu kişiyi sorumluluktan kurtarmaz. Yani her bir Müslümana ayrı ayrı farzdır. Namaz, oruç, hac, zekat farz-ı ayn ibadetlerdir. 2. Farz-ı Kifaye: Müslümanların birey olarak değil de toplum olarak sorumlu oldukları mükellefiyetlerdir. Cenaze namazının kılınması, ilimle meşguliyet, iyiliklerin emredilip kötülüğün engellenmesi böyledir. Bu görevleri toplumun bir kesimi yerine getirince diğerlerinden sorumluluk kalkar. Hiç kimse yerine getirmezse bütün Müslümanlar sorumluluğunu yerine getirmemiş gibi olur. Haram Çeşitleri 1. Haram Liaynihi: Bizzat kendisinin kötü olması sebebiyle, baştan itibaren haram olan fiildir. Zina, hırsızlık, adam öldürme gibi. Haram fiili işleyen kişi günahkâr olur. 2. Haram Ligayrihi: Aslında serbest olduğu halde, geçici bir durumdan dolayı haram kılınan fiildir. Mesela bayram gününde oruç tutmak böyledir. Aslında orucun kendisi meşrû bir fiildir. Fakat Allah bu fiilin bayram gününde yapılmasını haram kılmıştır. Çünkü bu günde kullar Allah'ın misafirleri sayılırlar. Sünnet Çeşitleri 1. Sünnet-i Müekkede: Hz. Peygamber'in devamlı yaptığı, sırf bağlayıcı ve kesin bir emir olmadığını göstermek için nadiren terk ettiği fiillere müekked sünnet denilir. 2. Sünnet-i Gayri Müekkede: Hz. Peygamber'in bazen yaptığı bazen da terk ettiği veya çoğu zaman yaptığı bazen da terk ettiği fiil ve davranışlara gayr-i müekked sünnet denilir.

188 188 Dini Bilgiler Kitabım Kur an dan Bize Mallarında (yardım) isteyen ve (iffetinden dolayı istemeyip) mahrum olanlar için bir hak vardır. Zâriyat Suresi, 19. Kur an dan Bize Onların mallarından sadaka (zekât) al. Onunla kendilerini temizlemiş ve arıtıp geliştirmiş olursun. Tevbe Suresi, 103. Zekât Zekât, mal ile yerine getirilen farz bir ibadettir ve İslam ın beş temel esasından birisidir. Zekât, dinimizin zengin olarak kabul ettiği Müslümanların, her yıl, yılda bir kere mallarının belirli bir kısmını ibadet niyetiyle belirli yerlere vermeleridir. Niçin Zekat Veriyorum? Kur an dan Bize Güzel bir söz ve bağışlama, eziyete dönüşen bir sadakadan daha iyidir; Allah zengindir ve halîmdir. Ey inananlar! Zekât dahil her türlü sadakanızı başa kakmak ve eziyete dönüştürmek suretiyle boşa çıkarmayınız. Bu, inanmadığı halde malını gösteriş için harcayan kişinin tutumudur. Bakara Suresi, Zekât her şeyden önce bir ibadettir. Müslümanlar olarak bu ibadeti Allah ın emrine uymak, O nun rızasına kavuşmak için yerine getirmeliyiz. Çünkü ancak bu şekilde verdiğimiz zekât Allah katında kabul görebilir. Toplumun varlığını devam ettirebilmesi için toplum içinde adaletin sağlanması gerekir. Yine toplumda barış sağlanmalıdır. Eğer bunlar olmazsa toplumda karmaşa meydana gelir. Bunun için toplumun farklı kesimleri arasındaki büyük farklılıklar giderilmelidir. Tabi ki bir toplumda zenginlerin ve fakirlerin bulunması doğaldır. Fakat herkes başkasına saygılı olmayı öğrenmelidir. Eğer zengin fakirin hakkını gözetmezse, zengin olmayanlar zengin olanın malına göz dikerse büyük haksızlıklar meydana gelir. Bunun için zengin ile fakir arasında düşmanlık oluşmamalıdır. Allah, bizim bu düşmanlıkla karşılaşmamamız, toplumumuzun huzurlu olması için bizlere bazı emirler vermiştir. Namaz ve oruç ile daha önce tanışmıştık. Bu ibadetlerin bizim pek çok eksiğimizi giderdiğini, bizim kişisel gelişimimize katkı sağladığını öğrenmiştik. Zekat ise toplumda meydana gelebilecek eksiklik ve yanlışlıkları giderir. Toplumu oluşturan bireyleri cimrilik, bencillik gibi kötü huylardan kurtarır. Yani zekat toplumsal anlamda bir temizlenmedir. Bu

189 Dini Bilgiler Kitabım 189 temizlenmeyi sağladıktan sonra toplumların sağlıklı şekilde varlığını devam ettirebilmesini sağlar. Toplumumuzda sosyal adaleti sağlayacak olan zekat ile ilgili toplumsal bazı ilkeler de belirlenmiştir. Mesela zengin olan kişi, zekatı verirken gönülsüz davranmamalıdır. Verdiği zekatı başa kakmamalıdır. Aynı şekilde fakir de zekatı alırken ezilmemeli, kendisini mahcup hissetmemelidir. Tüm bunlar toplumumuzda sosyal denge ve adaleti sağlayacaktır. Kur an dan Bize Hidâyet ve müjde namaz kılan, zekât veren müminler içindir. Lokmân Suresi, 3-4. Zekât, Allah ın verdiği nimetlere şükürdür. Zekât gibi gönüllü malî ödemeler de mal nimetinin şükrüdür. Zekât, zenginin sadece kötü huy ve duygularını gidermekle kalmaz, onun malını da başkalarının haklarından temizler. Çünkü zenginin malında fakirlerin hakkı vardır. Bu hak verilmedikçe mal temizlenmiş sayılmaz. Aynı zamanda zekât ile Allah ın bize verdiği malı başkalarına verebilmeyi öğreniriz. Böylece sosyal dayanışma sisteminin temelini oluşur. Zekât zenginle fakir arasında güven, saygı ve sevgi meydana getirir. Kim Zekat Verir? Dinen zengin kabul edilen herkes zekat verir. Bir kimsenin dinen zengin sayılabilmesi için nisap miktarı mala sahip olması gerekir. Nisap; yeme, içme, giyinme, barınma, eğitim, sağlık ve ulaşım gibi temel ihtiyaçların dışında en az 85 gr. altın veya ona eş değer mal ya da paraya sahip olmaktır. Zekât verilecek malın veya paranın bir yıl süreyle sahibinin elinde bulunması gerekir. Ayrıca zekât verecek kişinin ödeyemeyeceği borcu da bulunmamalıdır.

190 190 Dini Bilgiler Kitabım Kimlere Zekat Verilir? Yoksullara, Düşkünlere, Borçlulara, Allah yolunda olanlara, Yolda kalmış yolculara, Özgürlüğünü yitirmiş olanlara, Kalbi İslam a ısındırılmak istenenlere, Zekât işlemlerini yürüten görevlilere. Nelerden Ne Kadar Zekat Verilir? Altın, gümüş, nakit para, hisse senetleri ve ticaret malları: 1/40 veya %2,5. Koyun ve keçi: arası için bir koyun veya keçi Sığır ve manda: arası için 2 yaşında 1 dana Deve: Her beş deve için 1 koyun veya keçi Toprak ürünleri: 1/10 Madenler: 1/5 Sadaka Sadaka-i Cariye Öldüğümüzde bile sevabı devam eden sadakadır. Yol, köprü, çeşme, mescit, aşevi, okul, hastane gibi hayr işleri, insanların faydalandığı eserler sadaka-i cariyedir. İnsanlar bu gibi yerlerden faydalanmaya devam ettiği sürece bunları yaptıran, bu iş için gayret eden herkes sevabını almaya devam eder. Mal ile yapılan iyilikler yalnızca zekât ile sınırlı değildir. Sadaka ve infak da mal ile yapılan iyilikleri ifade etmek için kullanılır. Sadaka, Allah ın rızasını ve hoşnutluğunu kazanmak için karşılıksız bir biçimde yardım ve iyilikte bulunmak anlamına gelir. İnfak ise Allah ın rızasını ve hoşnutluğunu kazanmak için yapılan maddi harcamaları ifade eder. Sadaka sadece para ile olmaz. Hem Allah ın hoşnutluğunu kazandığımız

191 Dini Bilgiler Kitabım 191 hem de iyilik yaptığımız, yardım ettiğimiz her durum sadakadır. Sadaka verdiğimizde toplumsal olarak barış ve kardeşlik duygularını güçlendirmiş oluruz. Allah ın bize verdiği rızıktan başlarına vermeyi öğrenerek cimrilik gibi kötü durumlardan kurtuluruz. Sadakayı Allah a yakınlaştıracak bir araç olarak görmeliyiz. Allah ın verdiği her türlü nimet için de zaman zaman sadaka vermemeyi ihmal etmemeliyiz. Bazı Sadakalarımız Allah a hamt etmek ve şükretmek Allah ı anmak Misafir ağırlamak Helalleri yapmak Haramlardan kaçınmak İlim öğrenmek ya da öğretmek Mümin kardeşine yardımcı olmak Tebessüm etmek Kurban Dinimizce yerine getirilmesi vacip ibadetlerden biri de kurbandır. Kurban belli bir zamanda, belli nitelikleri taşıyan bir hayvanı Allah a yaklaşmak ve onun hoşnutluğunu kazanmak amacıyla kesmektir. Allah için kesilen bu hayvana da kurban deriz. Kurban malla yaptığımız bir ibadettir. Kur an dan Bize Rabbin için namaz kıl ve kurban kes. Kevser Suresi, 2. Niçin Kurban Kesiyoruz? Kurban ibadeti de diğer bütün ibadetler gibi en başta Allah rızası kazanmak için yapılır. Böylece Allah ın yapmamızı istediği emri yerine getirmiş, kulluğumuzun gereğini de yerine getirmiş oluruz. Ancak bunun yanında kurban kesmenin pek çok faydası da vardır. Kurban kestiğimizde Allah ın bize verdiği nimetlere şükretmiş oluruz. O nun bize verdiği nimetlerin farkına varırız ve başkalarının da bu nimetlerden yararlanmasına yardımcı oluruz. Hem de Allah ın bize verdiği bütün nimetlerin geçici olduğunu, Allah ın bize verdiği gibi bizden alabileceğini de fark etmiş oluruz. Kur an dan Bize Onların ne etleri ne de kanları Allah a ulaşır. Fakat sizin Allah ın emirlerine olan bağlılığınız ulaşır. Hac Suresi, 37. Kimler Kurban Keser? Akıllı ve ergenlik çağına ulaşmış Müslümanlar Zekât verebilecek mal varlığı bulunan yani dinen zengin kabul edilenler

192 192 Dini Bilgiler Kitabım ا لل ه ا ك ب ر ا لل ه ا ك ب ر ل ا ل ه ا ل الل ه و ا لل ه ا ك ب ر ا لل ه ا ك ب ر و ل ل ه ال ح م د Allah en büyüktür Allah en büyüktür Allah tan başka ilah yoktur Allah en büyüktür Allah en büyüktür Ve bütün hamdler O nadır. Kurban ile toplumsal huzurumuzu da sağlarız. Çünkü kurban fakir ile zengin arasında yardımlaşma ve dayanışmayı sağlar. İmkanı olmayan insanlar da bayram coşkusuna katılır. Kurban bayramı boyunca teşrik tekbirleri getirerek Allah ın yüceliğini sürekli zikretmiş oluruz. Bu durum bizim kul olduğumuzu ve her türlü övgüye layık olan bir Rabbimiz olduğunu zihnimizde tutmamızı sağlar. Kurban ibadeti ile aynı zamanda Allah a her durumda teslim olmamız gerektiğini öğreniriz. Hz. İbrahim ve Hz. İsmail in kıssalarını bize bunu daha iyi öğretir. Teşrik Tekbiri Kurban bayramının öncesindeki arefe günü sabah namazından itibaren bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar, yirmi üç vakit farz namazın arkasından birer defa alınan tekbirlere teşrik tekbiri denir. Kurbanlık hayvanlar Kurbanlık hayvanlar kaç kişi adına kurban edilir? Kurbanlık hayvanın nitelikleri Koyun ve keçi 1 kişi adına kurban edilir. 1 yaşını doldurmuş olmalı Sığır ve manda Deve 1-7 kişi arasında ortaklaşa kurban edilebilir. 1-7 kişi arasında ortaklaşa kurban edilebilir 2 yaşını doldurmuş olmalı 5 yaşını doldurmuş olmalı

193 Dini Bilgiler Kitabım 193 Hz. İbrahim ve Hz. İsmail den Günümüze Kadar Gelen Kurban İbadetini Kur an-ı Kerim den Dinleyelim İbrahim şöyle dedi: "Ben Rabbime (onun emrettiği yere) gideceğim. O bana yol gösterecektir." "Ey Rabbim! Bana salihlerden olacak bir çocuk bağışla." Biz de ona uysal bir oğul müjdeledik. Çocuk kendisiyle birlikte koşup yürüyecek yaşa gelince İbrahim ona, "Yavrum, ben rüyamda seni boğazladığımı gördüm. Düşün bakalım, ne dersin?" dedi. O da, "Babacığım, emrolunduğun şeyi yap. İnşallah beni sabredenlerden bulacaksın" dedi. Nihayet her ikisi de (Allah'ın emrine) boyun eğip, İbrahim de onu (boğazlamak için) yüz üstü yere yatırınca ona, şöyle seslendik: "Ey İbrahim!" "Gördüğün rüyanın hükmünü yerine getirdin. Şüphesiz biz iyilik yapanları böyle mükâfatlandırırız." "Şüphesiz bu apaçık bir imtihandır." Biz, (İbrahim'e) büyük bir kurbanlık vererek onu (İsmail'i) kurtardık. Sonradan gelenler arasında ona güzel bir ad bıraktık. İbrahim'e selam olsun. İyilik yapanları işte böyle mükâfatlandırırız. Çünkü o mümin kullarımızdandı. Saffat Suresi, Kurban Keserken Nelere Dikkat Edelim? Kurban keserken kurbanlık hayvana eziyet etmemeye dikkat etmek gerekir. Bunun için işin ehli bir kimseye kurban kestirmeliyiz. Kurbanlık hayvanın zarar görmesini de böylece önlemeliyiz. Kurbandan sonra atıkları çevreye atmamalıyız. Kurbanı, yol kenarlarında, parklarda, tarlalarda değil de özel hazırlanmış kesimhane gibi yerlerde kesmeliyiz. Kurbanın gözlerini bıçağı görmemesi için kapatmalıyız. Kurban etini israf etmemeliyiz. Kurban etinden başkalarına da ikram etmeliyiz. Kurbanı ev halkı için, misafirler için ve fakirler için olmak üzere 3 kısma ayırmalıyız.

194 194 Dini Bilgiler Kitabım Hac Kur an dan Bize Yolculuğuna gücü yetenlerin haccetmesi, Allah ın insanlar üzerinde bir hakkıdır. Âl-i İmran Suresi, 97. İslam ın şartlarından birisi de hacdır. Hac, belirli bir zamanda Kâbe yi ve etrafındaki kutsal yerleri usulüne uygun olarak ziyaret etmek ve buralarda yapılması gereken dinî görevleri yerine getirmektir. Hac hem mal, hem de beden ile yapılan bir ibadettir. İmkânı olan her Müslümanın ömründe bir kere hacca gitmesi farzdır. Hac Kimlere Farzdır? Akıllı olan ve ergenlik çağına gelen Müslümanlara Hacca gidip gelecek maddi imkânı olana Hacca gitmesine engel olacak bir sağlık problemi olmayanlara Hacca gideceği yol güvenli olanlara Özgürlüğü kısıtlanmamış olana Haccın Farzları İhram Kabe yi tavaf Arafatta vakfe Niçin Hacca Gidiyoruz? Haccı da diğer ibadetler gibi Allah rızası için yaparız. Ama diğer bütün ibadetlerde olduğu gibi hacda da pek çok faydalar, güzellikler vardır. Hac, farklı şehirlerde farklı ülkelerde yaşayan Müslümanların kaynaşmasına, tanışmasına sebep olur. Müslümanların, birbirlerini daha çok tanıdıkları, sevdikleri, bir araya geldikleri bu ibadetle birlik ve beraberlikleri artar. Telbiye İhrama niyet ettikten sonra okunan duadır. Hac, aynı anda binlerce insanın bir arada olması ile mahşer yerine benzer. Adeta mahşer gününün bir provası olan hacda kıyameti hatırlarız. Allah a hesap vereceğimizi düşünürüz. Bütün bunlar hayatımızı düzenlememizi, Allah ın istediği gibi bir kul olmaya çalışmamızı kolaylaştırır. Hacda her milletten, her kültürden insanlarla karşılaştığımız için çok farklı bir kültürel atmosfere gireriz. Ama aynı zaman-

195 Dini Bilgiler Kitabım 195 Telbiye Duası إ ان ال ح م د و الن ع م ة ل ك و ال م ل ك ل ش ر يك ل ك ل ب ي ك ا لل ه م ل ب ي ك ل ب ي ك ل ش ر يك ل ك ل ب ي ك Emrin baş üstüne Allah ım, baş üstüne Emrin baş üstüne ey ortağı olmayan! Baş üstüne Tek öveceğim sensin, tüm övgülerim sana Kavuştuğum nimetlerin hepsi senindir. Her şey de senin Yoktur ortağın senin. Hac Çeşitleri Yapılışına göre üç çeşit hac vardır. Hac ile beraber umrenin de yapılıp yapılmamasına göre bu farklı hac çeşitlerinden bahsederiz. Hacca giden kişi bu hac çeşitlerinden istediğini yapabilir. 1. İfrad Haccı: Burada sadece hac yapılır. Umre yapılmaz. 2. Temettu Haccı: Önce umre yapılır. İhramdan çıkıldıktan sonra hacca niyet edilir ve yeniden ihrama girilir. 3. Kıran Haccı: Önce umre yapılır. İhramdan çıkmadan hac da yapılır.

196 196 Dini Bilgiler Kitabım Hacca Dair Mikat: Hacı adaylarının ihram giymeden geçmemeleri gereken yerlerdir. İhram: Normal zamanlarda serbest olduğu halde hac süresi boyunca yasak olan davranışlardır. Güzel kokular sürmek, çiçek koparmak, tıraş olmak gibi. Vakfe: Kurban bayramının arefesinde Arafat denilen yerde durmaktır. Şavt: Hacerülesvedden başlayarak Kâbe nin etrafında bir tur dönmektir. Tavaf: Hacerülesvedden başlayarak Kâbe nin etrafında bir tur dönmektir. Sa y: Safa ve Merve tepeleri arasında 7 kez gidip gelmektir. Şeytan Taşlama: Mina da küçük cemre, orta cemre ve akabe cemresi adı verilen yerlere küçük taşların atılmasıdır. Burada temsili olarak şeytan taşlanır. Orası Neresi? Mescid-i Haram: Mekke de bulunan bu büyük caminin ortasında Kâbe vardır. Kâbe: Beytullah da denir. Yeryüzünün ilk mabedi ve biz Müslümanların kıblesidir. Safa ve Merve: Mescid-i Haram ın içinde yer alan iki küçük tepedir. Arafat: Mekke ye 25 km. uzaklıktadır. Haccın farzlarından biri olan vakfe burada yapılır. Müzdelife: Arafat ile Mina arasında vakfe yapılan yere denir. Mina: Hacda şeytan taşlamanın yapıldığı yerdir. Kurban da burada kesilir. Mescid-i Nebevi: Peygamberimizin Medine ye hicretten sonra burada yaptırdığı mescittir. Peygamberimizin (sav) kabri de buradadır.

197 Dini Bilgiler Kitabım 197 da farklı farklı insanlarla geçinmeyi, onların yaptıkları yanlışlara sabretmeyi öğreniriz. Diğer insanlara saygılı davranmayı, herkesin hakkını gözetmeyi, insanları üzecek işler yapmamayı prensip haline getiririz. Her şeye rağmen Müslüman kardeşlerimizi tanımanın mutluluğunu duyar, birlik ve beraberlik duygusunu en iyi şekilde hissederiz. İnsanların Allah önünde eşit olduğunu kavrarız. Allah için makam, mevki, maddiyat gibi hususların hiç de önemli olmadığını anlarız. Allah katında bunların değil, Allah a olan bağlılığımızın, sevgimizin, kulluğumuzun kıymetli olduğunu görürüz. Umre Umre, hac gibi Mekke de bulunan kutsal yerleri ziyaret etmek demektir. Umre, hac vakti dışında, yılın herhangi bir zamanında ihrama girerek tavaf edip say yaptıktan sonra tıraş olup ihramdan çıkarak yapılır. Kur an dan Bize Haccı da, umreyi de Allah için tamamlayın... Bakara Suresi, 196. Umre, ihrama girerek tavaf ve say yapmaktan ibarettir. İmkânı olanların ömründe bir defa umre yapması sünnettir. Umre için belirli bir zaman yoktur. İsteyen istediği zaman ve istediği kadar umre yapabilir. Umrenin hacdan farkları şunlardır: Umre, hac zamanı dışında her zaman yapılabilir. Bir sene içinde ancak hac bir kez yapılabilir. Ancak umre birden fazla yapılabilir. Umrenin Farzları 1- İhram 2- Kâbe yi tavaf etmek Hac farz, umre ise sünnettir. Umrede sadece ihrama girilerek Kâbe tavaf edilir ve say yapılır. Umrede vakfe, şeytan taşlama ve kurban kesme yoktur.

198 198 Dini Bilgiler Kitabım Peygamberim Demiş ki Allah a kabul edileceğini kesinkes bilerek dua edin. Çünkü Allah gafil kalbin duasını kabul etmez. Özel Zamanlarda İbadet Dinimiz bazı özel durumlar ve zamanlar için bize ibadetler konusunda kolaylık sağlamıştır. Bunlardan biri de bayanların bazı durum ve hallerinde ibadetlerinden muaf tutulmalıdır. Bu durumlarda namaz, oruç gibi ibadetler bayanların bu dönemlerinde kolaylık olsun diye ibadet sorumluluğu dışındadır. Dua Dua mana olarak çağırmak, davet etmek, dilemek, istemek gibi anlamlara gelir. Dua ederek tüm benliğimiz ile Rabbimize yönelerek ondan istek ve dilekte bulunuruz. Dua; bizlerin, Rabbimize seslenmemiz, Ondan dilekte bulunmamız, sevincimizi, üzüntümüzü paylaşmamızdır. İnsan olarak bizler, kendi güçsüzlüğümüzün farkına vardığımız her durumda yüce Yaratıcımızla konuşma ihtiyacı hissederiz. Bu bakımdan dua, Rabbimiz ile kurulan bir konuşma, bir diyalogdur. Dua, yakınlık ve sevgi temeli üzerine kurulan, insan ile Allah arasında iletişimi sağlayan ve güçlendiren en önemli ibadettir. Bu nedenle dua, ibadetlerin özü ve en değerlisidir. Dua ederek, Rabbimiz ile aramızdaki iletişimi her zaman canlı tutmuş oluruz. Biz insanlar dua ederek, Allah ın üstün gücü ve insana verdiği değer karşısında ona olan ihtiyacımızı kalbimizde hissederiz. Böylece Rabbimize olan sevgimizi ve saygımızı da yansıtmış oluruz. Bu durum her birimizi Allah a yakınlaştırır. Peygamberim Demiş ki Günahtan tam dönen ve tövbe eden, o günahı hiç işlememiş gibidir. Tövbe Nedir? Zaman zaman her insan istemeden de olsa çeşitli yanlışlar ve kötü davranışlar içeresinde bulunabilir. Böyle durumlarda eğer bir günah işlemişsek bir daha yapmamak üzere Rabbimizden bağışlanmamızı dilememiz gerekir. Buna tövbe denir. Tövbe etmek; yaptığımız bir kötülüğü, istemeden de olsa işlediğimiz

199 Dini Bilgiler Kitabım 199 bir günahın farkına varmak ve onu terk ederek Rabbimizden yaptıklarımdan pişman olduğumuzu bildirerek, af dilemektir. Nasıl Tövbe Ederiz? İnsan yaratılışı gereği günah işleyebilir, hataya düşebilir. Dinimizse bundan korunma ve kurtulma konusunda insanların nasıl davranması gerektiğini bize bildirmektedir. İşte bilerek ya da yaptığımız yapılan kötülüklerden ve işlediğimiz günahlardan kurtulup manevi kirlerden temizlenmenin yolu tövbe etmektir. Tövbe ettiğimiz zaman; işlemiş olduğumuz günah ve kusurlardan kurtulup o günah ve hataları hiç yapmamış gibi tertemiz oluruz. Rabbimiz kitabımız Kur an da işlediğimiz suç ve günahlardan dolayı biz kullarını tövbeye çağırmakta ve şöyle buyurmaktadır: Ey müminler! Hep birden Allah a tevbe ediniz ki, kurtuluşa eresiniz. (Nur Suresi, 31) Dinimizce nasıl tövbe etmemiz gerektiği hususunda aşağıdaki gibi davranmamız gerekmektedir. 1. Allah a karşı günah işlediğini bilerek, bu günahtan dolayı Allah a sığınmak ve pişman olmak. 2. Bu suçu işlediği için üzülmek, Yaratıcıya karşı böyle bir günah işlediğinden dolayı vicdanen rahatsız olmak. 3. Bir daha böyle bir suça dönmeyeceğine dair kesin bir karar içerisinde olmak. 4. Kul hakkını ilgilendiriyorsa onunla helalleşmek. Ailemiz Aile, kısaca anne baba ve çocuklardan oluşan toplumun en küçük birimidir. Bu bakımdan aile ve aile kurumu toplumun en temel yapısı sayılmıştır Dinimiz aileye ve aile hayatına çok büyük önem vermiştir. Çünkü sağlıklı bir aile ortamı huzur demektir. Aile sevginin gönüllere yerleştiği ve maddî-manevi Peygamberim Demiş ki Sizin en hayırlınız eşine (ailesine) iyi davrananızdır.

200 200 Dini Bilgiler Kitabım her türlü değeri kazandığımız yerdir. Birbirlerine sevgi ve saygı bağlarıyla bağlanıp; aynı inanç ve değerleri paylaşan aileler, huzur kaynağıdır. Ayrıca dinimiz İslam yaşı gelen ve uygun durumda olanlar için evlenmeyi tavsiye etmiştir. Zira sağlıklı bir toplum yapısını sağlamak için ve aile kurmak için evlenmek, topluma örnek bir yaşantıya sahip olmak gerekmektedir. Bir ailede anne ve babanın çocuklarına sorumlulukları olduğu gibi biz çocukların da anne ve babalarına karşı görev ve sorumlulukları bulunmaktadır. Aile bizim için biz çocukların hayata gelmesine vesile olan, bizi yetiştirip iyi bir insan olmamız için çaba sarf eden bir kurumdur. Dinimiz, Allah a kulluk görevinin hemen ardından anne ve babaya saygılı olma ve iyi davranmamın çok önemli olduğunu bizlere bildirmiştir. Sıla-i Rahim Dinimizin en önem verdiği konulardan biri de sıla-i rahim dir. Sıla-i rahim, akrabalar, yakınlar arasındaki bağı ve iletişimi sağlam tutmak, onları koruyup gözetlemek ve bu ilişkileri koparmamaktır. Akrabalık ilişkilerinin iyi olması için karşılıklı saygı sevgi ve yardımlaşmanın ve dayanışmanın güçlü olması gerekmektedir. Kur an dan Bize Allah'dan ve akrabalık (bağlarını kırmak) tan sakının. Şüphesiz Allah sizin üzerinizde gözeticidir. Nisa Suresi, 1 Rahm, kelime olarak rahmet ten gelir; rahmet, acımak, merhamet etmek şefkat duymak anlamlarına gelmektedir. Sıla ise, bağ kurmak, ulaşmak, kavuşmak gibi anlamlara gelir. Kişinin yakınları ve gözetilmesi emredilen kişileri dinimiz bize bildirilmiş, yakınlık bağı olan kimseler arasında bir derecelendirme yapılmıştır. Sıla-i rahim içerisine giren kimselere ise genel olarak aralarında kan bağ olan, evlilik ile akraba olanlar, komşular, aile dosyaları, öksüz ve yetim gibi kimselerdir. Biz de dinimizin emrettiği şekilde en yakınımızdan başlayarak, gözetmemiz gerekenleri gözetip bağlarımızı koparmamalıyız.

201 3 Hikaye EVLATLIK GÖREVİ Hasan Efendi ve eşi, çocukları ile birlikte rahat bir hayat sürüyordu. Babadan kalma üç katlı evde oturuyorlar, yine babadan kalma marketi çalıştırarak geçimlerini sağlıyorlardı. Çocukları iyi okullarda okuyor ve anne abalarını sık sık gururlandırıyorlardı. Hasan Efendi ve ailesi, kendi hallerinde bir hayat yaşadıkları için mahalleli tarafından örnek bir aile olarak kabul ediliyorlardı. Hasan Efendi, beş vakit namazlarını kılar, ticaretini hak yemeden yapar, çoluğunun çocuğunun rızkını kazanır, onları kimselere muhtaç etmezdi. Yalan söylemez, kimsenin dedikodusunu yapmaz, eşine ve çocuklarına karşı sorumluluğunu yerine getirir ve büyüklerine saygıda kusur etmezdi. Dini ibadetlerini eksiksiz olarak yerine getirmeye çalışırdı. Günün birinde hakkında, herkesi çok şaşırtan bir dedikodu çıktı. Hasan Efendi, anne ve babasıyla yıllardır görüşmüyor, hallerini hatırlarını sormuyor ve evlatlık görevlerini yerine getirmiyordu. Bunu duyan mahalleli önceleri hiç inanamadı ama daha sonralarında olay iyice gün yüzüne çıkmıştı. Hasan Efendi nin anne ve babası iyice yaşlanmışlar, bakıma muhtaç hale gelmişlerdi. Tek çocukları olan Hasan Efendi ise yıllardır kapılarını hiç çalmamıştı.

202 202 Dini Bilgiler Kitabım Mahalledeki dedikodudan rahatsız olan ve bu olayı açıklığa kavuşturmak isteyen Osman amca, onunla konuşmaya karar verdi. Osman amca, sözü dinlenir, mahallenin ileri gelenlerinden, aklı başında bir insandı. Hasan Efendi nin hakkında böyle ileri geri konuşulmasına gönlü razı gelmemişti. Bak evladım, bu böyle olmaz. Dedikoduların önüne geçip, insanların konuşmasını önlemen lazım. Anlat bakalım bu işin aslını astarını dedi babacan bir yaklaşımla. Hasan Efendi, Osman amcanın samimiyetine güvenerek başladı anlatmaya. Yıllar önce yaşanan küçük bir anlaşmazlığın büyüyerek bu günlere geldiğini söyledi. Anne ve babasıyla inatlaşarak bir kırgınlık yaşamışlar ve iki tarafta barışmak için hiçbir adım atmayınca olay buralara varmıştı. Osman amca kulaklarına inanamamıştı. Yıllardır tanıdıkları bildikleri saygıdeğer Hasan Efendiden böyle şeyler duymak şaşırtıcıydı. Osman amca; Bak yavrum, anlattıkların sana hiç yakışmıyor. Sen mahallemizde örnek bir insansın. Kimsenin kalbini kırmışlığın, bir kavgaya karışmışlığın yok. Kendinden küçüklere ağabeylik, amcalık yaparsın. Peki, neden kendi anne babana evlatlık yapmazsın? Onlar senin atan! Dövseler sövseler bile onlara asla küslük taslayamazsın. Sen değil misin büyüklerine saygıda kusur etmeyen? Peki, neden öz anne babana karşı kusur işliyorsun? Başta kendi anne babalarımız olmak üzere bütün büyüklerimize saygılı olmalıyız. Üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirerek onların bakımlarını dört dörtlük yapmalıyız. Kendi anne babanın gönlünü hoş tutmadıktan sonra, istersen dünyanın en iyi en dürüst insanı ol, ağzınla kuş tutsan da Allah katında bir değerin yoktur. Sanma ki yaptığın tüm ibadetler seni kurtarır! Asıl ibadet; anne babaya hürmettir, saygıdır, sevgidir diyerek Hasan efendinin sırtını sıvazlayarak uzaklaştı. Hasan Efendi günlerce düşündü. Osman amca çok haklıydı. Etrafındaki herkese karşı saygı sevgi beslerken, kendi anne ve

203 Dini Bilgiler Kitabım 203 babasından bunu esirgemişti. Evet, zamanında çok üzülmüş ve kırılmıştı. Ama küçük olarak, evlat olarak özür dileyip ellerini öpmeliydi. Evlatlık görevlerini aksatmamalıydı. Aklı başına gelmişti ama çok geç kalmıştı. Anne babası el ayak muhtacı olmuşlardı. Bütün bunları düşününce çok utandı. Sabah erkenden kalkıp anne babasının yaşadığı evlerine gitti. Onları perişan bir halde bulmak onu çok üzmüştü. Ayaklarına kapanıp af diledi. Uzun uzun ellerini öptü. Ne yapsa, ne söylese boştu. Ama anne ve babası onu gördüklerine çok sevinmişlerdi. Karşılıklı ağlaşarak birbirlerine sarıldılar. Aradan geçen zamanın telafisi yoktu ama hatasını anlamak da büyük bir erdemdi. Hasan Efendi hatasını anlamış, geçte olsa özrünü dilemiş ve anne babasına sahip çıkmıştı. Evlat olarak üzerine düşen sorumluluğunu yerine getirmişti. Artık aynı evde birlikte yaşayacaklardı.

204 4 Hadis Öğrenelim 1. Biri Hz. Peygamber (sav) e : - Allah a hangi amel daha sevgilidir? Diye sordu. Hz. Peygamber (sav): - Az dahi olsa, devamlı olandır. Diye buyurdu. 2. Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Bir adam Peygamber (sav) e gelerek: Bana bir iş göster ki onu yaptığım takdirde beni cennete yaklaştırsın ve cehennemden uzaklaştırsın. dedi. - Peygamber (S.A.V.): Allah a ibadet eder; ona hiçbir şey ortak koşmazsın. Namazı dosdoğru kılar, zekâtı verirsin. Akrabana da iyilik edersin. buyurdu. O adam dönüp gidince Resulullah (sav) : Eğer kendisine emredilen şeylere sımsıkı sarılırsa cennete girmiştir. buyurdu. 3. Peygamber (sav) mescide girdi. Girince mescidin iki direği arasına bir ip çekilmiş olduğunu gördü. Bu ip nedir? diye sordu. Mescitte bulunanlar: Bu Zeynep in ipidir, Zeynep namazda ayakta durmaktan yorulunca bu ipe tutunur, dediler. Bunun üzerine Peygamber: Hayır ibadette böyle güçlük olmaz. Bu ipi çözünüz. Sizin biriniz zinde ve kuvvetli oldukça namazı ayakta kılsın. Yorulup gevşeyince de hemen otursun ve oturarak tamamlasın buyurdu.

205 Dini Bilgiler Kitabım Peygamber (sav) bana: - Senin sürekli geceleri ibadetle ve gündüzleri oruç tutmakta olduğun bana haber verildi dedi. Ben: - Evet ben bunu yapıyorum, dedim. Peygamber: - «Şüphesiz sen bunu yaptığın zaman gözlerin içeri girer, nefsin yorulur. Şüphesiz nefsin için bir hak vardır; ailen için de bir hak vardır. Onun için (bazen) oruç tut, (bazen) tutma; gecenin bir kısmında namaz kıl, bir kısmında da uyu» buyurdu Alkame dedi ki; Hz. Ayşe ye: Resûlullah (sav) in ibadet edişi nasıldı, günlerden birine özel yaptığı bir şey olur muydu? Diye sordum, - Hz. Ayşe şöyle cevap verdi: Hayır, onun ameli devamlıydı, Resûlullah (sav) in güç yetirebildiği şeye sizin hanginiz gücü yetebilir ki! Cevabını verdi.

206 5 ETKİNLİKLER Doğru Olanı Bulalım 1) İbadet etmek gereğidir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir? A) Dinin B) Başarının C) Bilgili olmanın D) Saygı görmenin 2) Aşağıdakilerden hangisi ibadettir? A) Namaz kılmak B) Oruç tutmak C) Hacca gitmek D) Hepsi 3) İbadet eden bir kimseden aşağıdakilerden hangisi beklenmez? A) Dürüst bir insan olması B) Ailesi ile iyi ilişkiler kurması C) Kendisini herkesten üstün görmesi D) Ahlakının güzel olması

207 Dini Bilgiler Kitabım 207 4) Aşağıdakilerden hangisi dua değildir? A) Allah razı olsun. B) Hayırlı işler. C) Destek olur musunuz? D) Ömrü hayırlı olsun. 5) Sadece mal ile yapılan ibadet aşağıdakilerden hangisidir? A) Namaz kılmak B) Hacca gitmek C) Zekat vermek D) Oruç tutmak 6) Rabbimize karşı neden ibadet ederiz? A) Kulluk görevimizi yerine getirmek için B) Kendimiz için C) Ailemiz için D) Başarılı olmak için 7) Aşağıdaki ibadetlerden hangisi vacip olan bir ibadete örnek olarak verilmiştir? A) Cuma namazı kılmak B) Kurban kesmek C) Hacca gitmek D) Bayram namazı kılmak 8) Rabbimiz tarafından kesin ve açık bir şekilde emredilmiş ibadet ve davranışlara ne ad verilmiştir? A) Nafile B) Sünnet C) Farz D) Vacip CEVAPLAR: 1A 2D 3C 4C 5C 6A 7D 8C

208 208 Dini Bilgiler Kitabım HANGİSİ DOĞRU, HANGİSİ YANLIŞ? Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğru, hangisi yanlış? Doğru olanların başındaki kutucuğa D, yanlış olanlarınkine Y yazalım Tavaf: Hacerülesvedden başlayarak Kâbe nin etrafında bir tur dönmektir. İmkânı olan her Müslümanın ömründe bir kere hacca gitmesi farzdır. Allah ın yapılmasını kesin ve bağlayıcı bir ifade ve üslûpla yasakladığı fiile mekruh denir. Dinen zengin kabul edilen herkes zekat verir. Safa ve Merve tepeleri arasında 7 kez gidip gelmeye ihram denir. Dua ederek tüm benliğimiz ile Rabbimize yönelerek ondan istek ve dilekte bulunuruz. CEVAPLAR: D-D-Y-D-Y-D

209 Dini Bilgiler Kitabım 209 TAKİP EDELİM Aşağıdaki harfleri takip ederek kutucuklara yerleştirelim Allah ın rızasını ve hoşnutluğunu kazanmak için karşılıksız bir biçimde yardım ve iyilikte bulunmanın ne demek olduğunu öğreneceğiz. D K S A A A Şimdi de hangi ne şekillerde yardım ve iyiliklerde bulunabileceğimizi buraya yazalım: (Misafir ağırlamak, Helalleri yapmak, Haramlardan kaçınmak, ilim öğrenmek ya da öğretmek, Mümin kardeşine yardımcı olmak, Tebessüm etmek...)

210 210 Dini Bilgiler Kitabım DOĞRU KELİME HANGİSİ? Aşağıdaki cümlelere parantez içindeki kelimelerden birisi gelecek. Doğru olanı yerleştirelim.... mal ile yerine getirilen farz bir ibadettir ve İslam ın beş temel esasından birisidir. (Abdest almak / Zekat vermek) Mükellef,... çağına gelen ve akli melekeleri yerinde olan kimsedir. (ergenlik / çocukluk) Allah ın kesin ve bağlayıcı olmasa da yapılmamasını istediği fiil ve davranışlar... (mekruhtur / vaciptir) Müslümanların birey olarak değil de toplum olarak sorumlu oldukları mükellefiyetler.... (farz-ı kifaye / farz-ı ayn)... Allah a saygı göstermek ve onun emirlerini yerine getirmektir. (İbadet / Vakfe)..., akrabalar, yakınlar arasındaki bağı ve iletişimi sağlam tutmak, onları koruyup gözetlemek ve bu ilişkileri koparmamaktır. (Sa y / Sıla-i rahim) CEVAPLAR: zekat vermek - ergenlik - mekruhtur - farz-ı kifaye - ibadet - sıla-i rahim

211 Dini Bilgiler Kitabım 211 KELİME EŞLEŞTİRME Aşağıda iki sütunda verilen ifadeleri uygun şekilde eşleştirelim. Cenaze Namazı Kılmak Dua Tebessüm Etmek Sadaka Bir İbadet Çeşidi Farz-ı Kifaye Akrabayı Kollamak Gözetlemek Hac ibadeti İslam'ın Şartlarından Biri Sıla-i Rahim

212

213 ünite 8 KUR'ÂN-AHLÂK

214 1 KİTABIM KURAN Sevgili çocuklar Allah-u Teala dan mektup almak ister miydiniz? Sizi ne kadar çok sevdiğini söyleyip hayatınızı nasıl düzenlemeniz gerektiğini söyleyen bir mektup? Rahmet, bağışlama, şefkat gösterme, merhamet etme anlamlarına gelir. Allah-u Teala da kullarına çok merhamet edicidir. Kullarına rahmeti farklı şekillerde gösterir. Kimi zaman en küçük bir şey bile rahmet olabilir bizler için. Fakat şüphesiz ki en büyük rahmeti bizlere kitaplar göndermesidir. Bu kitaplar, insanları aydınlığa ulaştırma için Allah-u Teala nın melekleri aracığıyla gönderdiği tertemiz buyruklardır. Allah-u Teala buyruklarını birkaç defa göndermekle beraber en son olarak Kuran-ı Kerim i göndermiştir. Kuran-ı Kerim i kendi koruması altına alıp, bizzat kendisinin koruyacağını söylemiştir. Ve günümüze kadar hiçbir değişiklik olmadan bizlere ulaşmıştır. Sevgili çocuklar size çok sevdiğiniz biri mektup yazsa onu okumaz duvara veya asla göremeyeceğiniz yüksek yerlere mi koyarsınız yoksa onu sürekli yanınızda tutmak okumak ve size anlattıklarını iyice kavramaya mı çalışırsınız? Kuran-ı

215 Dini Bilgiler Kitabım 215 Kerim de Allah-u Teala nın bizlere göndermiş olduğu bir mektup olarak görmeliyiz. Ki bu mektup daha önce aldığımız mektuplardan çok daha değerli. Bizi çok seven yaratıcımız nasıl davranırsak bizleri daha çok seveceğini ve ödüllendireceğini tek tek anlatıyor. Bizimle konuşuyor sizce de bu muhteşem bir şey değil mi? Fakat Allah-u Teala nın bizimle bu konuşmasını okumaz, hayatımıza geçirmeye çalışmazsak kendi elimizle kendimizi karanlığa itmiş olmaz mıyız sizce? Bizim hayatımızı düzenlememizi isteyen Allah ın kitabını okumaz kendimizden uzak tutarsak daha önceki insanların gösterdiği cahilliği bizde göstermiş oluruz. Onu kendi diliyle birlikte anlayacağımız dillerle de okumamız gerekir. Çünkü Allah-u Teala bu kitabı bizim anlamamız ve davranışlarımızı ve hayatımızı düzenlememiz için gönderdi. Allah-u Teala nın bize göstermiş olduğu merhamet ve sevgisine karşılık içerisinde her türlü konunun (inanç, ibadet, ahlak vb.) bulunduğu bu kitabı çokça okuyup anlamalıyız ve anladığımız bu şeyleri hayatımıza katmalıyız. Şimdi şöyle dua edelim: Ey Allah ım senin sevgini kazanan kullar olup gönderdiğin kitabı (Kuran-ı Kerim i) çokça okuyup, anlayan ve hayatına geçiren kullarından eyle bizi. Amin.

216 2 Hayat Kitabı Kur an dan Bize Ey iman edenler! Allah a, Peygamberine, Peygamberine indirdiği kitaba ve daha önce indirdiği kitaba iman edin. Kim Allah ı, meleklerini, kitaplarını, peygamberlerini ve ahiret gününü inkâr ederse, derin bir sapıklığa düşmüş olur. Nisa Suresi, 136 Rabbimiz, insanların dünya hayatını nasıl yaşamaları gerektiğine yönelik olarak, hem de kendisine kulluk için tarih boyunca peygamberlerle birlikte kitaplar da göndermiştir. Allah ın elçileri ile beraber kitap gönderilmesinin nedeni, mesajının daha etkili ve kalıcı olmasını sağlamaktır. İlk peygamber Hz. Âdem den günümüze kadar ilahi kitaplar dört tanedir. Hz. Davud a Zebur, Hz. Musa ya Tevrat, Hz. İsa ya İncil ve Hz. Muhammed e Kur ân-ı Kerim Allah tarafından insanlığa yol göstermesi için gönderilmiştir. Bu kitaplar haricinde kendisine suhuf indirilen peygamberler de vardır: Hz. Âdem e (as) 10, Hz. Şit e (as) 50, Hz. İdris e (as) 30, Hz. İbrahim e (as) 10 sahife indirilmiştir. Tevrat: Tevrat, mana olarak kanun ve düzen gibi anlamlara gelmektedir. Allah, Hz. Musa ya, içinde çeşitli emirlerin ve ilahi bilgilerin bulunduğu Tevrat ı indirmiştir. Tevrat ın temel mesajı tevhit inancı, yani Allah tan başkasına kulluk etmemekti. Bunun haricinde Tevrat ta bazı ahlaki kurallar ve yasalar da vardı. Yahudiler Tevrat ı kutsal sayarlar. Müslümanlarsa Allah ın indirdiği tüm kitaplara iman etmektedirler. Fakat Kur an ı Kerim dışında indirilmiş diğer kitaplar insanlar tarafından değiştirilmiş, eklemeler ve çıkarmalar yapılmıştır.

217 Dini Bilgiler Kitabım 217 Zebur: Zebur parça, yazılı şey ve kitap gibi anlamlara gelmektedir. Allah Zebur u Hz. Davud a göndermiştir. Zebur un da temel mesajı, Tevrat taki gibi tevhit, yani Allah tan başkasına kulluk etmemekti Kutsal kitaplardan biri olan Zebur Rabbimiz tarafından yeryüzüne ve insanlığa indirilmiş kutsal bir kitaptır. Bu şekliyle, Allah tan Hazreti Davud a indirildiği şekliyle Zebur a inanmak, dinimizde imanın gereklerinden biridir. Fakat yine insanlar eklemeler ve çıkarmalar yaparak aslını yok etmiştir. İncil: İncil kelime olarak müjde ve öğretici gibi anlamlara gelir. Hz. İsa aracılığı ile Allah İncil i İsrâiloğulları na indirilmiştir. İncil e, Allah tan Hz. İsa ya indirildiği şekliyle inanmak imanın gereklerindendir. Fakat bugün İncil in orijinal metni de diğer bozulmuş kitaplar gibi elimizde bulunmamaktadır. Bugün elde mevcut bulunan İncil, büyük çoğunluğu insanlar tarafından yazılan ve 4 kitap ve bazı mektuplardan meydana gelmiştir. Bunlar Yuhanna, Markos, Luka ve Matta dır. İmanın üçüncü şartı, Allah ın göndermiş olduğu kitaplara imandır. Amentü deki, (Ve kütübihi) ifadesi, Allah ın kitaplarına inanmayı, iman etmeyi bildirmektedir. Biz Müslümanlar imanın şartları gereği gönderilmiş tüm kitaplara inanırız. Kuran ı Kerim: Kur'an kelime olarak toplamak, okumak, bir araya getirmek gibi anlamlara gelmektedir. Rabbimiz tarafından Cebrail (as) aracılığıyla 610 yılında Hira mağarasında o dönem 40 yaşında bulunan Peygamber Efendimize indirilmiştir. Kur an ı Kerim indirildiği andan itibaren yazılarak ve ezberlenerek bize kadar ulaşmıştır. Bu sebeple indiği gibi bize ulaşan tek kitap yüce kitabımız Kur an ı Kerim dir. Kıyamete kadar da tek harfi bile değişmeden aslını muhafaza edecektir. Çünkü Rabbimiz onu koruyacağını şu ayetle bize haber vermektedir: Kur an ı kesinlikle biz indirdik; elbette onu yine biz koruyacağız. (Hicr Suresi, 9)

218 218 Dini Bilgiler Kitabım Kur an dan Bize Deyiniz ki, "Biz, Allah'a iman ettik ve bize ne indirildiyse İbrahim'e, İsmail'e, İshak'a, Yakup'a ve torunlarına ne indirildiyse, Musa'ya ve İsa'ya ne indirildiyse ve bütün peygamberlere Rablerinden ne verildiyse hepsine iman ettik. Biz onların arasında fark gözetmeyiz ve biz ancak O'na boyun eğen Müslümanlarız." Bakara Suresi, 136 Kur an ı Kerim toplamda 23 senede inmiştir. Ayetlerin bazısı Mekke de bazısı da Medine de inmiştir. Kitabımız Kur an toplamda 114 sure ve 6666 ayettir. En uzun sure Bakara, en kısa sure ise Kevser suresidir. Kitabımız Kur an aslı değiştirilmemiş tek kutsal kitaptır. Kutsal kitaplar içinde Kur'an bu özelliğiyle diğerlerinden ayrılır. Bunda Kur'an ayetlerinin Peygamberimizin sağlığındayken hem ezberlenip hem de yazılmasının büyük etkisi olmuştur. Kuran, Cebrail (as) aracılığı ile indirilmiş olup buna da vahiy denilir. Kur an ın Mesajı Kur an bütün insanları doğru yola iletip, onların yaşadıkları dünya hayatında ve vefat ettikten sonra da ahirette mutluluğa eriştirmek için indirilmiştir. Kur an, Allah ın baştan beri insanlara ilettiği mesajları içermektedir. Yüce kitabımız Kur an-ı Kerim 1400 yıldan beri bütün insanlığın ihtiyaçlarına cevap vermiş olup ve bu tarihten sonra da kıyamete kadar insanların ihtiyaçlarına cevap vermeye devam edecektir Kur an ı Kerim in Kitap Haline Getirilmesi ve Çoğaltılması Peygamber Efendimiz kendisine indirilmiş olan ayet ve sureleri yanında bulunan sahabelerine okur, sahabeler de onu hemen ezberler, bir kısım sahabe de yazardı. Vahiy kâtipleri (yazıcıları) Rabbimiz tarafından indirilmiş olan ayetleri genelde deri, ağaç kabuğu, papirüs kâğıdı ya da kemik gibi malzemeler üzerine yazıyorlardı. Ayrıca Cebrail (as) her Ramazanda gelip, o güne kadar indirilen ayet ve sureleri Peygamber Efendimize yeni baştan okurdu. Peygamberimizin vefatından evvelki son Ramazan ayında Hz. Cebrail yine gelmiş ve Kur an ı Kerim i kendisine son kez okumuş ve böylece kitabımız son şeklini almıştı. Fakat Peygamber Efendimizin sağlığında Kur an ı Kerim, henüz kitap halinde bir araya getirilmemişti.

219 Dini Bilgiler Kitabım 219 Peygamberimizin vefatından sonra ilk Halife Hz. Ebubekir, halifeliği döneminde kitabımızın sayfalarını toplayarak bir araya getirmeyi kararlaştırdı. Bu amaçla vahiy kâtibi ve hafız olan Zeyd bin Sabit başkanlığında bir kurul oluşturuldu ve bu kurul çok büyük bir titizlikle Kur an ı bir araya getirerek kitaplaştırma işine başladı. Her ayet, Peygamberin huzurunda yazıldığına dair en az iki şahitle birlikte kabul ediliyordu. Bu şekilde iki kapak arasında toplanan kitabımız Kur an kitaplaştırılmış oldu. Üçüncü Halife Hz. Osman zamanında ise kitabımız Kur an, ilk mushaf üzerinden çoğaltılmış ve Mekke, Basra, Kufe, Bahreyn ve Yemen gibi çeşitli şehirlere gönderilmiştir. Böylece lehçe değişiklikleri gibi nedenlerle oluşabilecek farklılaşmaların da önüne geçilmiş oldu. Kitabımız Kur an ı Kerim hem ezberlenmek hem de kitaplaştırılmak suretiyle bu şekilde yüzyıllar boyu değişmeden ve korunarak günümüze kadar gelmiştir. Kur an dan Bize (Ey Muhammed!) İşte bu (Kur an), ayetlerini inceden inceye düşünsünler, akıl sahipleri (aklını kullananlar)da öğüt alsınlar diye sana indirdiğimiz mübarek (feyiz kaynağı) bir kitaptır. Sâd Suresi, 29 Kitabımız Kur an ın Temel Konuları Kitabımız Kuran ı Kerim de geçen belli başlı konular şunlardır. 1. İnanç İnanç esasları ile ilgili ayetler Kur an da önemli bir yer tutmaktadır. Çünkü iman etmek dinimiz İslam ın temelini oluşturmaktadır. İmanın esasları 6 başlıkta toplanır: Allah a inanmak Kur an dan Bize Gerçekten o (Kur'an), âlemlerin Rabbinin indirmiş olduğudur. Şuara Suresi, 192 Meleklere inanmak Peygamberlere inanmak Kitaplara inanmak Kaza ve Kadere inanmak Ahirete inanmak

220 220 Dini Bilgiler Kitabım Amentü Duası Ben Allahü Teâlâ'ya, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe, kadere; hayır ve şerrin Allahü Teâlâ'nın yaratmasıyla olduğuna inandım. Öldükten sonra dirilmek de haktır. Ben şehadet ederim ki, Allâhü Telâ'dan başka ilâh yoktur. Ve yine şehadet ederim ki, Muhammed (s.a.v) Onun kulu ve peygamberidir. Kur an dan Bize Yalnız sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz. Fatiha Suresi, 1/5 İman, bildirilen altı esasa inanmak ve Rabbimiz tarafından bildirilen, Peygamberimiz aracılığı ile bize iletilen emir ve yasakların hepsine inanmak ve inandığını dil ile söylemek demektir. İman esaslarının birincisi Allah ın varlığına ve birliğine inanmaktır. Müslüman bir kişi iman edileceklerin hepsine iman etmelidir. İman dinimiz için çok önemlidir. Çünkü insanı gerçek mutluluğa ulaştıracak olan imandır ve amellerimizin yerine ulaşması için iman etmek şarttır. Kur an da; imanı olmayanların amellerinin boşa gideceği Maide Suresi (5) nde bize Rabbimiz tarafından bildirilmiştir: Kim imanı inkâr ederse, şüphesiz amelleri boşa gider. Peygamberim Demiş ki Müminlerin iman açısından en mükemmel olanı, ahlâkı en iyi olanıdır. 2. İbadet Rabbimiz ile biz kulları arasındaki ilişki ibadetler ile kurulur. İbadet Rabbimizin rızasını kazanmak için yaptıklarımızdır. Başlıca ibadetler ise namaz kılmak, oruç tutmak, hacca gitmek ve zekât vermektir. Buna kısaca kulluk da diyebiliriz. İbadetler genel itibari ile dinimizce mükellef olan yani sorumluluk çağına ulaşmış bireylerin yerine getirecekleri görevlerdir. İbadetlerimizi yalnızca Rabbimiz olan Allah a karşı yaparız.

221 Dini Bilgiler Kitabım Ahlâk Ahlak, biz insanların inanç ve ibadetlerimizle, Rabbimiz ile kurduğumuz ilişkinin her türlü davranışımıza yansımasıdır. Allah a inanan ve ibadet eden bir Müslümanın davranışları samimiyet içinde olmalıdır. Samimiyet içinde yaptığımız her türlü davranış bizim ahlakımıza yansır. Müslüman demek bu anlamda sorumluluk sahibi, yardımsever, kötülüklerden kendini uzak tutan, diğer insanlarla olan ilişkilerinde nefret, düşmanlık gibi kötü davranışlardan kendini uzak duran kimsedir. Dinimiz ahlaka ve ahlaklı olmaya büyük önem vermiştir. Dinimizin ahlaki hükümlerinin kaynağı kitabımız Kur an dır. Kur an da geçen ahlaki kurallar insanın eğitilmesini ve bu manada ahlakını korumasını hedefler. Bunun için en güzel örnek Peygamber Efendimizdir. Zira bir hadisinde şöyle buyurmuştur: Ben güzel ahlakı tamamlamak ve yerleştirmek için gönderildim. Ayrıca ahlaklı olmak demek kendimize nasıl davranılmasını istiyorsak, başkalarına da o şekilde davranmak demektir. Kur an dan Bize Rabbimiz! Şüphesiz sen, hakkında şüphe olmayan bir günde insanları toplayacaksın. Şüphesiz Allah va dinden dönmez. Âl-i İmrân Suresi, 9 Ayrıca yüce kitabımız Kur an da şu esas konular da vardır: Kur an bir topluluğun nasıl yaşaması gerektiğine ve fertlerin birbirleri ile ilişkilerini dair hükümler koymuştur. Kur an da alışveriş, emanet, bağış, vasiyet, miras, aile hayatı, nikâh ve boşanma gibi kişiyi ve kişinin yaşadığı toplumu birinci derecen ilgilendiren hususlar vardır. Toplumun düzenini bozan, insan haklarını ve yasakları çiğneyen ve zulüm eden kimseler cezayı hak edecekleri için Kur an bunlarla ilgili hükümleri de kapsamaktadır. Ayrıca kitabımız Kur an bize nasihat ve tavsiyelerde de bulunur. İnsanlara emir ve yasaklar konusunda duyarlı olmalarını, nefislerine esir düşmemelerini, dünyada bir sınava tabii tutulduklarını hatırlatan, çeşitli tehlikelerden koruyan nasihat ve tavsiyeler de kitabımızın içerdiği konulardandır. Yüce kitabımız da çeşitli kıssalar da bulunur. Bizden önceki toplulukların yaşamları ve peygamberlerin hayatından kesit-

222 222 Dini Bilgiler Kitabım Peygamberim Demiş ki Sizin en hayırlınız Kur ân ı öğrenen ve öğretendir. ler sunan kitabımız, bizim nasıl yaşamamız gerektiğine dair örnekler verir. Ancak kitabımızda bunlar, insanların ibret alacakları bir şekilde anlatılmıştır. İnsanların hayatlarına devam ederken ve yapacağı işlerde sürekli Allah ın yardımına muhtaç olduğu için Kur an da çeşitli dualar da yer almıştır. Kur an ı Anlamak, Yaşamak ve Öğrenmek Kur an dan Bize Rabbinin kitabından sana vahyedileni oku. O nun kelimelerini değiştirecek hiçbir kimse yoktur. O ndan başka asla bir sığınak da bulamazsın. Kehf Suresi, 27 Kur an dan Bize Biz insana, 'anne ve babasına' iyilikle davranmasını tavsiye ettik. Ahkâf Suresi, 15 Kuran-ı Kerim; Rabbimizin Peygamber Efendimiz vasıtasıyla tüm insanlar için indirdiği ilahi kanunların tümüdür. Kuran-ı Kerim yaratılmış olan tüm insanlar için bir kurtuluş aracıdır. Kur an ı Kerim insanların dünya hayatının düzeni ve yaşantılarını sürdürürken her türlü kötülükten onları uzak tutacak, tüm ihtiyaçlarına cevap verecek niteliktedir. Müslümanlar olarak bizlere Kuran-ı Kerim i okumak, anlamak ve yaşamak Rabbimiz tarafından emredilmiştir. İnandığı dine karşı Müslüman olarak bizlerin Kur an ı Kerim i anlayarak okuması ve hayatında uygulaması esastır. Ayrıca kitabımız Kuran'ın ilk emri «Oku dur. Her Müslüman Kuran'ı okumayı hem kendisi bilmeli hem de ailesi başta olmak üzere öğreteceği herkese öğretmelidir. Bizler ibadetlerimizi yerine getirirken özelikle günde beş vakit kılmamız gereken namazlarımızda Kur an okuruz. Ayrıca diğer ibadetlerimizde de Kur an ı Kerim bizim için tek kaynak ve rehberdir. Müslümanlar olarak bizlerin ibadetlerimizi tam olarak yerine getirmemiz için Kur an ı Kerim i okumayı bilmek ve anlamak zaruridir. İnanlar olarak bizlerin Allah a kulluğumuzu tam olarak yerine getirebilmemiz için Kuran da Yüce Rabbimizin bize Peygamber Efendimiz vasıtasıyla bildirmiş olduğu hükümleri bilmemiz gereklidir. Rabbimizin bize neyin helal neyin haram kıldığını, neyi yapıp yapmamamızı ve ne şekilde ona kulluk görevini yerine getireceğimize ilişkin tüm bilgiler Kuran da

223 Dini Bilgiler Kitabım 223 bizlere bildirmiştir. Bunların hepsini bilip hayatımıza uygulamamız gerekmektedir. O nedenle küçük yaşlarda Kur an ı okumaya başlamalı ve anlayarak hayatımızda uygulamaya başlamalıyız. Ayrıca Milli Şairimiz Mehmet Akif Ersoy İnmemiştir Hele Kur an Bunu Hakkıyla Bilin şiirinde Kur an ı Kerim i nasıl anlamamız gerektiğini çok güzel bir biçimde dile getirmiştir: İbret olmaz bize her gün okuruz ezberde Yoksa hiç mana aranmaz mı bu ayetlerde Lafzı muhkem yalnız anlaşılan Kur'ân'ın Çünkü kaydında değil hiç birimiz mananın Ya açar nazmı celilin bakarız yaprağına Yahut üfler geçeriz bir ölünün toprağına İnmemiştir hele Kur'ân şunu hakkıyla bilin Ne mezarlıkta okunmak ne fal bakmak için.

224 3 Hikaye YABANCI MİSAFİR Öğrenci değişim programı kapsamında Avusturya dan Türkiye ye gelen Nensi, Zeynep ve ailesinin misafiri olmuştu. Amaç, Türkiye deki eğitim sistemini yakından incelemek, Türk aile yapısına dâhil olmak ve kültürler arası kaynaşmayı sağlamaktı. Nensi, Türkiye yi çok beğenmişti. Zeynep ve ailesi de onu ellerinden geldiğince iyi ağırlamaya çalışıyorlardı. Türk yemekleri, örf ve adetlerimiz, gelenek ve göreneklerimiz konusunda onu bilgilendiriyorlardı. Nensi, Zeynep in annesini namaz kılarken görüp sormuştu; Annen ne yapıyor Zeynep? Namaz kılıyor. Namaz, Kuranı Kerimde geçen en önemli ibadetlerimizden biridir. Biz Müslümanlar, dini ibadetlerimizi eksiksiz olarak yerine getirmekle mükellefiz dedi Zeynep. Nansi, çok fazla bir şey anlamamıştı. Bu konulara oldukça uzaktı. Onların dini, inanışları, ibadetleri daha farklıydı. Birkaç gün sonra Zeynep in babasını bir kitap okurken gördü Nansi. Ne kadar güzel diye geçirdi içinden. Kitap okuma kültürü çok önemli bir şey dedi kendi kendine. Ama daha sonra o kitabın sıradan bir kitap olmadığını, Müslümanların kutsal

225 Dini Bilgiler Kitabım 225 kitabı Kuranı Kerim olduğunu anladı. Biraz daha dikkat kesilince küçük mırıltılar halinde sesler duydu. Çok güzel geliyordu kulağa. Ne kadar güzel bir okuyuş bu böyle diye düşündü. Zeynep in babası onu yanına davet etti. İsterse yakından dinleyebileceğini söyledi. Okuması bitince ellerini açarak kısa bir dua ederek ellerini yüzüne sürdü. Yüzünde çok güzel bir ifade vardı. Sanki çok huzur verici bir şey okumuştu ya da mutlu bir haber almıştı. Dayanamayarak sordu; Ne okudunuz acaba? Yani okuduğunuz şey neydi ki sizi bu kadar mutlu etti? Zeynep in babası hafifçe gülümseyerek cevap verdi; Kalem suresini okudum evladım. Ahlaklı olmanın faziletinden bahseden bir suredir bu. Yani; yalan söyleyen, gereksiz övünmelerde bulunan, zorbalık yapan, günahkâr olan kötü niyetli davranan, dedikodu yapan ve buna benzer hoş olmayan davranışlara ahlak dışı davranışlar diyebiliriz yavrum. Bizim kutsal kitabımız olan Kuranı Kerim, biz Müslümanlara ahlaklı olmayı emreder. Her Müslüman bu emre uymak zorundadır dedi. Nensi, duyduklarından çok etkilenmişti. Ne kadar güzel şeylerden bahsetmişti Zeynep in babası. Ailecek çok muhterem insanlar olduğunu düşündü onların. Kendisini çok şanslı hissetti. Böyle bir ailenin yanında kalması ve Müslümanlığı böyle bir ailede öğrenmesi çok güzeldi. Zeynep ve Nensi ilerleyen günlerde daha da samimi olmuşlardı. Birlikte daha fazla zaman geçiriyorlar ve birbirlerinin kültürlerine ait merak ettiklerini öğrenmeye çalışıyorlardı. Sokak hayvanlarını besliyorlar, turistik yerleri geziyorlar, evde vakit geçiriyorlar ve okulda da hiç ayrılmıyorlardı. Zeynep ve ailesi, misafirlerini rahat ettirmek için ellerinden geleni yapıyorlardı. Onun sorularını mümkün olduğunca cevaplamaya çalışarak kültürlerini, inanışlarını anlatmaya çalışıyorlardı. Nensi, her gün dikkatlice onları gözlemliyordu.

226 226 Dini Bilgiler Kitabım Günlük alışkanlıklarını ve ibadetlerini hiç aksatmadan yapıyorlardı. Zeynep in babası işten eve, evden işe gidip geliyor, vaktinin tamamını ailesine ayırıyordu. Annesi ise ev işleriyle uğraşıyor, eşine ve çocuklarına karşı şefkatli bir davranış sergiliyordu. Birbirlerine karşı çok saygılı ve sevgi dolu bir aileydi. Nensi nin de çok iyi bir ailesi vardı ama böyle değildi. Bu kadar huzur dolu, bu kadar şefkatli ya da bu kadar mutlu değillerdi sanki. Bu ailede çözemediği bir şeyler vardı. Zaman su gibi akmış ve geri dönme vakti gelmişti. Nensi ve Zeynep in ailesi birbirlerine çok alışmışlardı ama sayılı gün çabucak geçivermişti. Üzülerek ayrıldılar birbirlerinden. En kısa zamanda tekrar bir araya gelmek için sözleştiler. Nensi, misafirperverliklerinden ve kendisine sundukları sıcak aile ortamlarından dolayı onlara teşekkür etti. Hakkını helal et kızım, bizden yana helaldir dedi Zeynep in babası. Hüzünlü ama bir o kadar da mutlu bir şekilde vedalaştılar. Havaalanında beklerken Nensi, internetini açtı. Zeynep in babasının son sözü kafasına takılmıştı. Ne demek istedi acaba diye içi içini yedi. hakkını helal etmek ne demekti acaba? İnternette uzun uzun aradı. Zorda olsa buldu cevabı. Çok duygulandı ve gözleri dolu dolu oldu. Ne kadar ince bir davranıştı bu. Ne kadar ince bir düşünce. Günlerce evlerinde kaldığı halde, onları meşgul ettiği halde, yemeği, çamaşırı ve diğer tüm ihtiyacını onlar karşıladığı halde yinede helallik istemişlerdi. Kısa bir zaman diliminde koskoca yürekleri olan mükemmel insanlar tanımıştı Nensi. Öğrendiği en önemli şey de; ahlaklı olmak ve inançlarını günlük hayatta birebir uygulamaktı.

227 4 Hadis Öğrenelim 1) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Kur an okuyan mümin portakal gibidir; Hem kokusu hoş, hem de tatlıdır. Kur an okumayan mümin ise hurma gibidir; kokusu yoktur fakat tadı güzeldir!.. 2) Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: Sizin en iyiniz, Kur an ı öğrenen ve onu öğretendir. 3) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Kur an ı güzel okuyan ve onu hayatına geçiren, ona göre davranan kişi şerefli ve saygılı olan yazıcı meleklerle beraberdir. Kur an zorlanarak ve güçlük çekerek okuyan kişiye iki sevap vardır biri okumasından diğeri de zorlanmasından dolayı. 4) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Sadece şu iki kimseye özenilir: Biri Allah ın yardımıyla Kur an-ı Kerim öğrenen ve gece gündüz onunla meşgul olan kimse; diğeri de Allah ın kendisine mal verdiği ve bu malı gece gündüz Allah ın yolunda harcayan kimse. 5) Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurdu: Allah kulunun kıldığı iki rekat namazdan daha üstün olarak hiçbir konuda değer vermemiştir. Kul namaza devam ettiği sürece üzerine iyilik ve sevap saçılır. Kullar Allah a, Kur an a ilgileri arttıkça yaklaşmış olurlar.

228 5 ETKİNLİKLER Doğru Olanı Bulalım 1) Kitabımız Kur an-ı Kerim in toplanmasında görevli heyetin başkanlığını hangi sahabe yapmıştır? A) Zeyd b. Sabit B) Abdullah bin Ömer C) Ebû Seleme D) Bilal-i Habeşi 2) Kur an ı Kerim deki en kısa sure hangisidir? A) Bakara Suresi B) Kevser Suresi C) Yasin Suresi D) Felak Suresi

229 Dini Bilgiler Kitabım 229 3) Kur an ı Kerim de sayısı 114 tane olan müstakil bölümlere ne denir? A) Sure B) Ayet C) Hadis D) Sünnet 4) Kur an ı Kerim Peygamber Efendimiz kaç yaşındayken indirilmiştir? A) 23 B) 30 C) 32 D) 40 5) Tevrat hangi Peygambere indirilmiştir? A) Hz. Âdem B) Hz. Nuh C) Hz. İbrahim D) Hz. Musa 6) Aşağıdaki verilen bilgilerden hangisinde Kuran-ı Kerim le ilgili yanlış bir bilgi vardır? A) Peygamberimiz Hz Muhammed e indirilmiştir. B) Sadece Müslümanlara indirilmiştir. C) 23 senede indirilmiştir. D) Vahiy yoluyla indirilmiştir.

230 230 Dini Bilgiler Kitabım 7) Kuran-ı Kerim de aşağıdaki konulardan hangisine değinilmemiştir? A) Ahiret hayatı B) İman ve ibadet konuları C) Ahlak kuralları D) Kıyametin ne zaman kopacağı 8) Peygamberimizin yanında bulunup gelen vahiyleri yazan kişilere ne ad verilir? A) Vahiy meleği B) Vahiy kâtibi C) Sahabe D) Suffe CEVAPLAR: 1A 2B 3A 4D 5D 6B 7D 8B

231 Dini Bilgiler Kitabım 231 HANGİSİ DOĞRU, HANGİSİ YANLIŞ? Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğru, hangisi yanlış? Doğru olanların başındaki kutucuğa D, yanlış olanlarınkine Y yazalım Kur an kelime olarak toplamak, okumak, bir araya getirmek gibi anlamlara gelmektedir. Kur an ı Kerim in tamamı Peygamber Efendimize bir anda bildirilmiştir. İlk peygamber Hz. Âdem den günümüze kadar ilahi kitaplar dört tanedir. Peygamberimizin vefatından Kur an ı Kerim i kitap haline getiren halife Hz. Ebubekir dir. Kur an ı Kerim deki en kısa sure Fatiha dır. Zebur Hz. İsa ya indirilmiştir. İmanın esasları 6 başlıkta toplanmıştır. CEVAPLAR: D-Y-D-D-Y-Y-D

232 232 Dini Bilgiler Kitabım TAKİP EDELİM Aşağıdaki harfleri takip ederek kutucuklara yerleştirelim Dinin emirlerini yerine getirenlere verilmiş olan ismi öğreneceğiz. L A E C İ B R Şimdi de Peygamber Efendimize ilk vahyin geldiği mağaranın adını buraya yazalım:.. (Hira Mağarası)

233 Dini Bilgiler Kitabım 233 DOĞRU KELİME HANGİSİ? Aşağıdaki cümlelere parantez içindeki kelimelerden birisi gelecek. Doğru olanı yerleştirelim. Kur an ı Kerim toplamda... senede inmiştir (23 / 40)... aslı değiştirilmemiş tek kutsal kitaptır. (Kur an / Tevrat) Üçüncü Halife... zamanında kitabımız Kur an, ilk mushaf üzerinden çoğaltılmıştır. (Hz. Ebubekir /Hz. Osman)... dinimiz İslam ın temelini oluşturmaktadır. (Oruç tutmak / İman etmek) Rabbimiz ile biz kulları arasındaki ilişki temel olarak... ile kurulur. (ibadet etmek /saygılı olmak)... Kur an ı okumaya başlamalı ve anlayarak hayatımızda uygulamamız gerekmektedir. (Yaşlanınca / Küçük yaşlarda) İncil... indirilmiştir. (Hz. Musa ya / Hz. İsa ya) Kitabımız Kuran ın ilk emri.... (Oku dur / namaz kılmaktır) CEVAPLAR: 23 - Kur'an - Hz. Osman - iman etmek - ibadet etmek - küçük yaşlarda - Hz. İsa'ya - "Oku"dur

234 234 Dini Bilgiler Kitabım KELİME EŞLEŞTİRME Aşağıda iki sütunda verilen ifadeleri uygun şekilde eşleştirelim. Hz. Davud Kevser Suresi En Kısa Sure Hz. İsa En Uzun Sure Cebrail (a.s) Vahiy Meleği Zebur İncil Bakara Suresi

235 Kaynakça Ahir Zaman İlmihali, M. Hayri KIRBAŞOĞLU, OTTO Yay., 10. Baskı, Ankara, Anadolu İmam Hatip Liseleri Akaid ve Kelam, U. Murat Kılavuz, MEB Yay, Ankara, Bütün Yönleriyle Asr-ı Saadette İslam, I-V, ed. Vecdi AKYÜZ, Beyan Yayınları, İstanbul Büyük İslam İlmihali, Ömer Nasuhi Bilmen, BİLMEN Yay, İstanbul, Çocuklar İçin Hazreti Muhammed in Hayatı Çocuk Siyeri, İlknur GÜNAY APAK, Ensar Yay, İstanbul, Dinî Kavramlar Sözlüğü, İsmail Karagöz vd, DİB Yay, 5. Baskı, Ankara, Dini Kavramlar Sözlüğü, İsmail KARAGÖZ, Diyanet İşleri Başkanlığı, Ankara Delil ve Kaynaklarıyla İslam Dini (İtikad, İbadet, Muamelat, Ukubat), Hasan YAZICI, Adım Matbaacılık, Konya, Dinimizi Öğreniyoruz Yaz Kur an Kursları Öğrenci Kitabı 1, Abdullah AÇIK vd, TDV Yay, 5. Baskı, Ankara, Dinimizi Öğreniyoruz Yaz Kur an Kursları Öğrenci Kitabı 2, Abdullah Açık vd, TDV Yay, 5. Baskı, Ankara, 2009.

236 236 Dini Bilgiler Kitabım Dinimizi Öğreniyoruz Yaz Kur an Kursları Öğrenci Kitabı 3, Abdullah Açık vd, TDV Yay, 5. Baskı, Ankara, Ev Okulu Peygamberimizin (sav) Hayatı, Alparslan DURMUŞ, Hatice Işılak DURMUŞ, EDAM, İstanbul, Fıkhu s-sire: Peygamberimiz in Uygulaması, ile İslam el-buti, M. Said RAMAZAN, çev. Atik AYDIN, Bilge Adam Yayınları, İstanbul Hak Dini Kur an Dili, Elmalılı Hamdi YAZIR, Eser Neşriyat, İstanbul, Hatemü l-enbiyâ Hazreti Muhammed ve Hayatı, Ali Himmet BERKİ, Osman KESKİOĞLU, DİB Yay, 25. Baskı, Ankara, Hayatü s Sahabe: Hz. Muhammed (s.a.v.) ve Ashabının Yaşadığı İslamiyet, Yusuf KANDEHLEVİ, çev. Ahmed MEYLANÎ, Divan Yayınları, İstanbul Hz. Muhammed ve Evrensel Mesajı, İbrahim SARIÇAM, DİB Yay, 5. Baskı, Ankara, Hz. Muhammed in Hayatı, Martin LİNGS, İnsan Yay, 39. Baskı, İstanbul, Hayat Rehberi Kur an Fihristi, Nevzat YÜKSEL, Bayrak Yay, 10. Baskı, İstanbul, Hz. Peygamber in İzinde Mehmet ALİOĞLU, 2.Baskı, Konevi-Der Yayınları, Konya Hz. Muhammed (s.a.s) ve İslamiyet, Mustafa Asım KÖKSAL, Işık Yayınları, İstanbul Hz. Muhammed ve Evrensel Mesajı, İbrahim SARIÇAM, 2.Baskı, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara Hz. Peygamber Devri Kronolojisi, Kasım ŞULUL, İnsan Yayınları, İstanbul 2003.

237 Dini Bilgiler Kitabım 237 Hz. Muhammed in Hayatı ve İslam Daveti, Celalettin VATANDAŞ, I-II, 2.Baskı, Pınar Yayınları, İstanbul Hz. Muhammed: Yaşadığı Hayat, Celal YENİÇERİ, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul İlmihal I İman ve İbadetler, Hayreddin KARAMAN vd, TDV Yay, İstanbul, İmam Hatip Liseleri Temel Dinî Bilgiler Ders Kitabı, Abdullah EKŞİ vd, MEB Yay, 3. Baskı, Ankara, İmam Hatip Liseleri Temel Dinî Bilgiler Ders Kitabı, Ahmet EKŞİ vd, 2. Baskı, Ankara, /24 İlm-i Hâl, Alpaslan DURMUŞ vd., EDAM, 4. Baskı, İstanbul, İslâm Peygamberi, Muhammed HAMİDULLAH, Çev. Mehmet YAZGAN, Beyan Yay, İstanbul, İslâm İnanç Esasları, Ed: Şaban Ali DÜZGÜN, Grafiker Yay, 2. Baskı, Ankara, İslam Peygamberi, Muhammed HAMİDULLAH, çev. Mehmet YAZGAN, Beyan Yayınları, İstanbul Kur ân-ı Kerîm Açıklamalı Meâli, Hayrettin Karaman vd, TDV Yay, 4. Baskı, Ankara, Kur an-ı Kerim Meâli, Halil ALTUNTAŞ, Muzaffer ŞAHİN, DİB Yay, 2. Baskı, Anlara, Kur an Meâli, Yusuf IŞICIK, Konya İlahiyat Derneği Yay, Konya, Kur an a Göre Hazreti Muhammed in Hayatı, Muhammed İzzet DERVEZE, I-III, çev. Mehmet YOLCU, Yöneliş Yayınları, İstanbul 1989.

238 238 Dini Bilgiler Kitabım Kur an-ı Kerim e Göre Peygamberler ve Tevhid Mücadelesi, N. Mehmed SOLMAZ, İsmail Lütfi ÇAKAN, 3.Baskı, Ensar Neşriyat, İstanbul Kutlu Çocuk Peygamberimizin Hayatı, Vural KAYA, Zafer KARAKUŞ, Rida Çocuk Kitaplığı, Konya, Misalli Büyük Türkçe Sözlük, İlhan AYVERDİ, 2. Baskı, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul Nimet-i İslam Mufassal İlmihal, Elhac Mehmed ZİHNİ, Salih Bilici Kitabevi Yay, İstanbul, Ölümden Sonraki Hayat (Kabir Hayatı), Süleyman TOPRAK, Tekin Kitabevi, 9. Baskı, Konya, Peygamberimi Öğreniyorum, KOMİSYON, 3. Baskı, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara Peygamber Efendimizin Veda Hutbesi, Vehbi ÜNAL, Rağbet Yayınları, İstanbul Peygamberimiz in Hayatı ve Daveti, Safiyurrahman el-mubarek-furi, çev. Halil İbrahim KUTLAY, Risale Yayınları, İstanbul Riyâzü s-sâlihîn, İmam Nevevî, Çeviri ve Notlar: Abdullah Feyzi KOCAER, Esra Yay, Konya, Siret Ansiklopedisi, Afzalu r-rahman, İnkılâb Yayınları, İstanbul Siret, İBN İSHAK, çev. Sezai ÖZEL, Akabe Yayınları, İstanbul Siret-i İbn Hişam, İBN HİŞAM, I-IV, çev. Hasan EGE, Kahraman Yayınları, İstanbul Son Mühür Peygamberimizin Hayatı, Dalal Al-ALAMİ, Çev. Merve Akkuş, EDAM, 2. Baskı, 2006, İstanbul. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C: 1-44, TDV Yay, Ankara.

239 Dini Bilgiler Kitabım 239 Türkçe Sözlük, Şükrü Halûk AKALIN vd, TDK Yay, 11. Baskı, Ankara, Zadü l-mead, İbni Kayyım el-cevziyye, I-VI, çev. İbrahim TÜRKLÜ, 4. Baskı, Pınar Yayınları, İstanbul 2007.

240