Aylık Dış Ticaret Analizi

Transkript

1 EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz, Eylül dönemine ait Türkiye nin güncel ihracat, ithalat ve dış ticaret dengesine ilişkin verilerin incelenmesiyle başlamaktadır. Bu rakamlar Türkiye nin hedefleriyle kıyaslanarak, öne çıkan ürün grupları, ödemeler dengesi ve dış ticaret dengesi bağlantısı kurulmaktadır. Ayrıca, iller ve ülkeler bazında dış ticaret üzerine değerlendirmelerde bulunularak, Türkiye nin dış ticaret görünümüne ilişkin beklenti ve yorumlar yapılmaktadır. Aylık Dış Ticaret Analizi, TEDAM internet adresinden her ayın ilk haftası yayınlanacaktır. AYLIK DIŞ TİCARET ANALİZİ Eylül te Dış Ticaret Eylül te ihracat 10 milyar 613 milyon USD ile geçen yılın aynı ayına oranla %19,8 düşüş yaşadı. Böylece yılının ilk 9 ayında toplamda 106 milyar 287 milyon USD ihracat gerçekleşirken Orta Vadeli İhracat Hedefi (173 milyar USD) ne 66 milyar 713 milyon USD kalmıştır. Son 12 ayda ise %7,6 azalışla 145 milyar 515 milyon USD ihracat gerçekleştirilmiştir. Kilogram bazında ihracata bakıldığında, Eylül ayında geçen seneye göre %6,7 düşüşle, 7 milyar 758 kg, Ocak-Eylül sürecinde de toplamda %0,2 azalışla 73 milyar 287 milyon kg. olduğu görülmektedir. yılı Eylül ayında en fazla ihracat yapılan sektörler sırayla: 1,9 milyar USD ile Otomotiv Sektörü olurken, 1,4 ile Hazırgiyim, 1,1 ile Kimyevi Maddeler olmuştur. Ayrıca tüm diğer sektörlerin USD bazında ihracatlarında azalma gerçekleşirken, Savunma ve Havacılık Sanayii ile Fındık ve Mamülleri Sektörlerinin Eylül ayında %26,3 ile %23,1 oranında arttığı gözlenmiştir. Ağustos ayı ithalat miktarına bakıldığında ise geçen senenin aynı ayına kıyasla %18,2 azalarak 15 milyar 951 milyon USD olarak gerçekleşmiştir. Ocak-Ağustos aralığında ise kümülatif ithalat 140 milyar 916 milyon USD olmuştur. Ağustos ayında, Dış Ticaret Açığı yıllık bazda %39,8 azalışla 4 milyar 886 milyon USD, Dış Ticaret Hacmi ise yıllık bazda %12,5 azalışla 27 milyar 16 milyon USD olmuştur. İhracatın ithalatı karşılama oranı 69,4 olmuştur. 1

2 Milyon Aylık Dış Ticaret Analizi AYLARA GÖRE DIŞ TİCARET PARAMETRELERİ (1000 USD) İhracat İthalat Dış Ticaret Dengesi Kaynak: TÜİK Geniş Ekonomik Grupların sınıflamasına göre Ağustos ta en fazla ihracat %47 ile Hammadde (Aramallar) grubunda gerçekleşirken, %42 ile Tüketim malları, %10 ile Yatırım (Sermaye) malları grubunda gerçekleşmiştir. En fazla ithalat ise %70 ile Hammadde (Aramallar), %15 ile Yatırım (Sermaye) malları, %15 ile Tüketim malları grubunda gerçekleşmiştir. İller Bazında Dış Ticaret Eylül ayında en fazla ihracat sırasıyla İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara da yapılmak üzere bu illerde geçen seneye göre İstanbul a %22,1, Bursa ya %15,2, Kocaeli ne %20,4, İzmir e %19,5, Ankara ya %16,7 düşüş yaşanmıştır. En çok ihracat yapan ilk 10 il sırası ile aşağıdaki gibidir: EN ÇOK İHRACAT YAPAN İLK 10 İL ( EYLÜL KÜMÜLATİF) (MİLYON USD) HATAY SAKARYA DENIZLI MANISA GAZIANT ANKARA İZMIR KOCAELI BURSA İSTANBUL Kaynak: TİM 2

3 Ülkeler Bazında Dış Ticaret ve Pazar Analizi yılı Eylül ayında en fazla ihracat yapılan ülkeler sırasıyla Almanya, İngiltere, Irak, İtalya ve ABD olmuştur ve bu ülkelere yapılan ihracat sırasıyla yıllık bazda %14,4, %11,2, %32,3, %2,1 ve %8,1 oranında azalmıştır. yılı Ocak-Eylül sıralaması ise miktarlarıyla birlikte aşağıdaki tablodaki gibidir: TÜRKİYE GENELİ EN FAZLA İHRACAT YAPILAN İLK 10 ÜLKE ( EYLÜL KÜMÜLATİF) (MİLYON USD) SUUDİ ARABİSTAN İRAN (İSLAM CUM.) RUSYA FEDERASYONU İSPANYA FRANSA BİRLEŞİK DEVLETLER İTALYA IRAK BİRLEŞİK KRALLIK ALMANYA Kaynak: TİM Eylül ayında yıllık bazda en fazla ihracat artışımız, 10 milyar USD ve üzerinde ihracat yapılan ülkeler arasında, %1406,7 ile Namibya, %116,2 ile Fildişi Sahili, 104,5 ile Katar, %80,8 ile Norveç, %80 ile Slovakya, %74,3 ile Meksika, %64,8 ile Kolombiya, %62,5 ile Etiyopya, %62,3 ile Tayland ve %58,8 ile Uruguay olmuştur. En fazla ihracat yapılan ilk 10 ülke arasında ise diğerlerine olan ihracat azalırken, bir tek Birleşik Arap Emirlikleri ne olan ihracatın %10,5 oranı ile artışta olması dikkat çekicidir. Konsolide ülke gruplarında kilogram bazında değerlendirme yapıldığında, Eylül ayında yıllık bazda AB ülkelerine %1,2, Orta Doğu ya %13,8, Diğer Asya ülkelerine %30,1 azalma görülürken; Afrika ülkelerine %36,1 artış yaşanmıştır. Ocak-Eylül sürecinde ise AB ülkelerine %1,8 artarken, Afrika ülkelerine %9,6 artmış; Orta Doğu ülkelerine ise %1,2 azalırken, Diğer Asya ülkelerine %23,8 azalmıştır. 3

4 Ağustos ayında Türkiye nin en fazla ithalat yaptığı ülkeler sırasıyla Çin, Almanya Rusya, İtalya, ABD ve Güney Kore dir. Ocak-Ağustos döneminde ise en çok ithalat yapılan ilk 10 ülke aşağıdaki tablodaki gibidir: TÜRKİYE GENELİ EN FAZLA İTHALAT YAPILAN İLK 10 ÜLKE ( AYI KÜMÜLATİF) (MİLYON USD) İspanya Hindistan İran Güney Kore Fransa İtalya ABD Almanya Rusya Federasyonu Çin Kaynak: TÜİK Dünyada ve Türkiye de Yaşanan Gelişmelerin Dış Ticarete Etkileri yılı ilk 9 ayında parite kaynaklı ihracat kaybı 9,7 milyar USD olarak hesaplanmıştır. Yabancı para üzerinden yapılan ihracatımız, son zamanlarda yükselen kur karşısında miktar olarak artsa bile değer olarak düşük kalmaktadır. Eylül ayında yapılan ihracata bakıldığında da, geçen seneye göre miktar olarak %6,7 düşüş sergilemesine rağmen, USD bazında düşüş %19,8 olmuştur. Küresel ekonomideki gerileme, özellikle Çin in yavaşlayan ekonomisi ve ABD den gelen zayıf veriler, tüm dünyayı olduğu gibi Türkiye yi de etkilemektedir. Dünyanın en büyük emtia talepçisi olan Çin deki yavaşlama başta petrol olmak üzere pek çok emtianın fiyatlarının düşmesine sebep olmaktadır. Ayrıca ABD den kötü gelen istihdam ve dış ticaret rakamları USD nin değer kaybına neden olmaktadır. Bu gelişmeler net petrol ithal eden ve USD ağırlıklı ithalat yapan Türkiye açısından olumlu olmakla birlikte, aynı zamanda Euro/Dolar paritesini de yükselterek Euro ağırlıklı ihracat yapması bakımından olumsuzdur. Bir taraftan Türkiye nin doğusunda yaşanan terör olayları ülkenin güvenliğini kötü etkilerken, TBMM de hükümetin kurulamaması üzerine yeni bir seçimin gündeme gelmesi, ülkede belirsizlikleri artırmaktadır. Ülkenin dış dünyada iyi bir görünüm sergileyememesi dış ticaretini olumsuz etkilemektedir. 4

5 SONUÇ Geniş Ekonomik Grupların sınıflandırmasına göre hem ithalat hem de ihracatta grupların ağırlıklarında kayda değer bir gelişme olmaması, Türkiye nin dış ticaretinde yapısal bir değişme ve gelişme olmadığını göstermektedir. Ayrıca iller bazında ihracat paylarının da yaklaşık aynı kalması, ülkenin düzensiz büyümesini sürdürdüğüne işaret etmektedir. Tüm dünyada yaşanan ekonomik durgunluk ve azalan talep, Türkiye nin dış ticaretini negatif etkilemektedir. Yükselen Euro/Dolar paritesi net ihracatımızı değer olarak aşağı çekmektedir. Afrika ülkelerine olan ihracatını kayda değer miktarda artıran Türkiye, Asya da daralan pazarını dengelemeye çalışmaktadır. 5